Глёбус Адам

Новы дамавікамерон

Глёбус Адам

НОВЫ ДАМАВIКАМЕРОН

казкi для дарослых

Падрыхтаванае на падставе: Адам Глёбус, Новы дамавікамерон: Казкi для дарослых — Мінск: Выдавецтва Літаратура, 1998.

© Камунікат.org, 2012

1 — Анёл-1

Анёл з’яўляецца з-за паркана.

Можа, хто з маiх суседзяў i бачыў, як Анёл выходзiць з пад’езда цi як вылятае са слухавога акенца майстэрнi, што некалi належала савецкаму разьбяру, а цяпер — уласнасць нацыянальнага музея. Можа i так. Толькi сапраўдны Анёл уздымаецца з-за жалезабетоннага паркана, на якiм напiсана чырвонае слова НЕЗАЛЕЖНАСЦЬ, з-за таго самага плота, што адгароджвае стары двор ад новабудоўлi.

Спачатку паказваецца анёльская галава: кудзеры доўгiх светлых валасоў вакол вузкага белага твару з тонкiм доўгiм носам ды круглымi сiнiмi вачыма. Потым з’яўляецца шыя з акуратным кадыком i выплываюць плечы, за якiмi можна ўбачыць магутныя крылы.

Можа, хто з маiх знаёмых i сустракаў Анёла ў залатым плашчы цi ў блiскавiчным панцыры мадрыдскага тарэадора. Можа... Але Анёл, якi ўздымаецца з будоўлi, носiць яскрава-чырвоны хiтон. На Анёле доўгi, колеру артэрыяльнае крывi хiтон i больш нiчога. Нават зiмою, у лютыя маразы, Анёл босы. Зрэшты, Анёл не ходзiць па грэшнай зямлi. Ён лунае, планiруе, лётае. Анёл уздымаецца, узносiцца, творыць урачыстасць. Анёл — лётчык ад Бога.

"Мой мiлы таварыш, мой лётчык, — думаецца мне, калi бачу, як над Мiнскам плыве Анёл, — Вазьмi ты з сабою мяне". Толькi ён не здагадваецца пра мае вершаваныя рэфлексii. Анёл не ўмее чытаць чужыя думкi. А я не магу пагаварыць з Анёлам, бо не вывучыў анёльскую мову. Застаецца адно глядзець, як доўгiя лёгкiя пальцы сыплюць з-пад хмараў ружовую яблыневую квецень. У Раi заўсёды ёсць яблыня ў квеценi. I я не бядую, што Анёл не разумее мяне.

Можа, хто з маiх сяброў мае iншыя думкi пра Божага лётчыка. Хай... Толькi даўжыня прамоўленай малiтвы не вызначае шчырасцi веры ў Анёла.

14.09.1994

2 — Тапольнiк

Невялiчкi двор з боку вулiцы адгароджваў фундаментальны паркан з веснiцамi. З другога боку цягнулiся запыленыя шыбы дрэваапрацоўчага прадпрыемства. Памiж парканам i мэблевым цэхам уклiнiлася двухпавярховая хiмчыстка. Каля ўвахода ў цэх стаяла ўкапаная ў зямлю лаўка. Яе спрэс зрэзалi падлеткi. Найглыбей у дрэва быў ўтоплены надпiс: Мiласлаў + Веранiка.

Яшчэ ў дворыку самоцiлася высознае дрэва, стромкая таполя. Яна расла каля трохпавярховага тарца, якi загароджваў пустэльны двор з чацвёртага боку.

На асветленым тарцы трымцелi празрыстыя, нiбыта разведзеныя вадою, ценi ад галiнаў. Тарэц быў малочна-жоўты, а ценi — сцюдзёна-блакiтныя i нагадвалi рэкi, намаляваныя на контурнай мапе.

На ўзроўнi трэцяга паверха, за галiнамi, хаваўся адзiны гаўбец. Ён жорстка выкрэслiваўся на плоскай сцяне сваiмi чорнымi парэнчамi. Нi вокнаў, нi дзвярэй на тарцы не было, i таму сiметрычна пасаджаны гаўбец выглядаў скульптурна.

На гаўбцы стаялi двое: Тапольнiк i жанчына. Яны палiлi цыгарэты. Ён абапiраўся локцямi на чыгунныя парэнчы. Яна прытулiлася спiнаю да атынкаванае сцяны. Яны палiлi i глядзелi на ледзь заўважнае пагойдванне запыленых галiнак.

У жанчыны былi цёмныя, нiбыта жнiвеньская лiстота, вочы. Яна мела прыязны пагляд i спакойны твар. Масянжовыя спружынкi валасоў зiхацелi ў вечаровым сонцы. На жанчыне была кароткая спаднiца i лёгкая кашуля, такая белая i празрыстая, што праз яе можна было ўбачыць невялiчкiя грудзi з вострымi смочкамi. Жанчына стаяла на гаўбцы басанож. Ёй было прыемна стаяць на роўным бетоне, якi не паспеў астынуць пасля лiпеньскага дня.

Тапольнiк меў даўгаваты твар, i калi зацягваўся цыгарэтаю, на худых пашчэнках iскрылася аднадзённая шчэць. На Тапольнiку былi палатняная кашуля i пацёртыя джынсы. Ён насiў зусiм кароткую стрыжку, досыць акуратную, але занадта кароткую, i можна было падумаць, быццам яго падстрыглi прымусова. Тапольнiк, як i ягоная жанчына, стаяў на гаўбцы басанож.

Калi б Тапольнiк выцягнуў руку, ён мог бы дакрануцца да ядвабнае лiстоты. Ён здолеў бы дастаць рукою галiну высокай, вышэйшай за трохпавярховы дом, таполi. Калi б ён толькi захацеў, ён нават мог бы зламаць тую галiну — хто ж не ведае, якая крохкая таполя — але Тапольнiк гэтага не зрабiў.

— Таполя — гожае дрэва, — сказаў ён.

— Прыгожае дрэва — мая таполя, — падтрымала размову жанчына.

— У таполi цяжкiя лiсты.

— Цяжкiя лiсты ў таполi.

— У таполi крахольныя галiны.

— Крахоля тапольнае дрэва.

— Крахоля вельмi тапольнае дрэва, — сцвердзiў ён.

— Вельмi-вельмi тапольнае дрэва, — падтрымала яна.

— Па крахоле не ўзлезеш на гаўбец.

— Па крахоле не злезеш з гаўбца.

— Так, бо ў крахолi ненадзейныя тапольныя галiны.

— Такiя тапольныя, што абломяцца, калi ты станеш на iх; яны не вытрымаюць твайго цяжару, яны занадта крохкiя, i калi iх зломiш, яны моцна пахнуць гаркатою i летам.

Тапольнiк расцiснуў недапалак аб парэнчу i кiнуў долу, на чэзлы траўнiк, пад самы камель гонкае таполi. Жанчына зрабiла тое ж. Яны вярнулiся ў пакой. У прасторны пакой з пабеленымi сценамi, з дашчанай нефарбаванай падлогаю, з высокай столлю. Там амаль не было мэблi, толькi палiраваная шафа i разасланы ложак, да якога прытулiўся нiзкi столiк. На iм стаяў эмалiраваны глечык з вадою, шклянка i талерка з яблыкамi папяроўкамi.

Жанчына скiнула спаднiцу i празрыстую кашулю. У яе сапраўды былi невялiкiя грудзi з вострымi смочкамi. Яна не саромелася сваёй аголенасцi, сваiх грудзей i цёмнага трохкутнiка. Яна легла на крухмальную прасцiну.

— Iдзi да мяне, — сказала жанчына.

Тапольнiк лёг побач.

Жанчына прымружыла вялiкiя, цёмна-зялёныя вочы.

18.05.1994

3 — Кавярнiк

Пачаўся халодны дождж.

Кавярнiк прагульваўся па ўзбярэжжы Свiслачы каля Траецкага прадмесця. Ён вырашыў зноў вярнуцца ў кавярню "Стары прыяцель" i выпiць яшчэ адзiн кубачак гарачага напою. Кавярнiк вельмi любiў наведваць невялiчкiя бары i рэстараны ў дождж. Каго толькi не сустрэнеш каля стойкi! I гэтым разам аматар кавы не памылiўся ў разлiках.

— А цi не выпiць нам гарэлкi?

Кавярнiк адчуў спiнаю цёплы дотык жаночых грудзей.

— Давай. — Кавярнiк пагадзiўся на першы кантакт без улiку знешнiх даных партнёркi.

Першы пагляд вочы ў вочы не прынёс нi захаплення, нi расчаравання. Жанчына, што запрапанавалася Кавярнiку, мела шырокую фiгуру, усмешку, поўную белай эмалi, чорны лак на пазногцях i брунатны чаравiк у руцэ.

— Бегла! — яна скасавурылася на чаравiк. — Думала, зусiм плыткая лужынка. I — на табе, па калена ўскочыла! Ледзь нагу не зламала. Холадна. Трэба выпiць гарэлкi, каб не захварэць.

Кавярнiк звузiў ёдзiстыя вочкi i замовiў трунак сабе i жанчыне з чаравiкам у драпежна-чорных кiпцях.

— Мы каўтаем гарэлку такiмi дозамi, што хутка нап’ёмся "ў дошку", — справядлiва адзначыла жанчына пасля новых пяцiдзесяцi грамаў.

Лiмонавая жаночая шкарпэтка, павешаная на батарэю, выклiкала ў шматлiкiх наведнiкаў "Старога прыяцеля" не толькi здзiўленне, таму Кавярнiк схаваў яе ў кiшэню. Гэта быў апошнi эпiзод, якi мог згадаць Кавярнiк з таго дажджыстага вечара, бо iмжа зацерушыла не толькi на вулiцы, але i ў ахмеленай свядомасцi.

З неверагоднай цяжкасцю Кавярнiк вярнуўся да рэальнасцi i расплюшчыў вочы. Яму давялося вельмi здзiвiцца, што ў ложку ён ляжыць цалкам голы, а побач з iм зусiм голая жанчына з чорнымi пазногцямi на руках i нагах. Найлепшым варыянтам паводзiнаў у гэтай сiтуацыi ён палiчыў пяшчотнае прыставанне да соннай iстоты.

— У-у-у! Зноў ты з чэлесам! Толькi заснулi. Цэлую ноч праштурхалiся, а ты зноў чэлес выставiў.

— Не можа быць! — Кавярнiк прыняў руку з акуратна паголеных складачак похвы.

— Ну ты мяне здзiўляеш! — жанчына наставiла на Кавярнiка вадзянiста-шэрыя вочы. — Ты, можа, скажаш, што не памятаеш, як крычаў у "Старым прыяцелi": "Пайшлi ...бацца!" Фу. Мог бы неяк тактоўней сказаць, а то на ўсю кавярню: "Пайшлi ...бацца!"

— Не можа быць! — Кавярнiка агарнула прыкрасць.

— Ён не помнiць! — жанчына закацiла вочы. — А чаму ў мяне анальная адтулка балiць? Як я не люблю, калi мне чэлес устаўляюць у зад. А ён зрабiў гэта разоў сто за адну ноч i... Ха-ха-ха... Забыўся! Паглядзiце на яго! — жанчына пашукала вачыма ўяўных сведак. — Ты толькi зiрнi на маю дупу. — Яна перавярнулася на жывот, прыўзняла зад i рукамi развяла клубы.

— Успомнiў! — на твары ў Кавярнiка зайграла радасць. — Цяпер бачу, што ў гэтую дажджыстую ноч ты не захварэла i не страцiла цнатлiвасцi.

Жанчына пакрыўдзiлася i нацягнула на галаву ваўняную коўдру.

Кавярнiк пацалаваў жаночыя клубы i пайшоў гатаваць дзве порцыi наймацнейшае кавы.

22.05.1994

4 — Танцорка

Танцорка жыла разам са сваёй спаралiзаванай бабуляю.

Калi да Танцоркi наведвалiся госцi, дык ложак з хворай стогадовай кабетай хаваўся за японскую шырму.

— Яна нiчога не бачыць i не чуе, — выбачалася перад наведнiкамi маладзёнка.

Толькi напружанне зусiм не памяншалася пасля такога выбачэння. Наадварот. Госцi крадком зiркалi за жоўтую, размаляваную ў бамбукавы зараснiк шырму, каб спраўдзiць сказанае i на свае вочы пабачыць выпетранае, падобнае да сухога палявога конiка, цела. Вастраносая галоўка ў белай хустачцы нерухома спачывала на бялюткай падушцы, не раўнуючы — таксiдэрмiчны экспанат. Выгляд накрухмаленай бялiзны астуджваў цiкаўнасць, i госцi вярталiся да накрытага льняным абрусам святочнага стала.

Гэтым разам баляванне ладзiлася з нагоды выхаду ў заходнiм еўрапейскiм свеце кампакт-кружэлкi рок-гурту "Мара", з якiм вельмi шчыльна сябравала Танцорка.

Разам з чатырма хударлявымi i доўгавалосымi музыкантамi ўздымалi келiхi зусiм коратка падстрыжаны гукааператар, грымёрка i Танцорка.

Незаўважна i хутка балявальнiкi захмялелi.

— Швецыю! Давайце зробiм Швецыю! — запрапанаваў пазаймацца звальным грахом асалавелы салiст "Мары". — Дзве жанчыны ёсць...

— I пяць мужчын... Знайшоў Швецыю! У шведскай сям’i: двое хлопцаў i дзве дзяўчыны — рок-гурт "АВВА", — разважлiва працягнула размову ружоватварая грымёрка.

— А давайце ўключым у сапраўдныя сябры шведскай сям’i бабулю нашае Танцоркi. — Сола-гiтарыст ашчэрыў буйныя зубы: маўляў, смешна.

— Паскудства i некрафiлiя. — Бас-гiтарыст паправiў цёмныя акуляры на чырвоным носе i налiў сабе паўшклянкi гарэлкi. — Хто яшчэ хоча выпiць?

— Усе не адмовяцца! — ажывiлася пуставокая Танцорка.

— А болей няма, спадары-браточкi-рокеры. — Бас-гiтарыст кульнуў празрысты напой на жалезныя каронкi.

— Што ж ты, гад, творыш? Нават рытм-секцыю не частуеш. — Бубнач паспрабаваў быў прыўзняцца, але яго павяло-павяло i хiстанула на шырму, якая адгароджвала свет маладосцi ад часу старажытнасцi.

Японская шырма з бамбукавымi стамбурамi бразнулася на бубнача.

— А бубначу што? Абы грукату нарабiць, — узрадаваўся бас-гiтарыст.

— Ёсць прапанова: прыкупiць гарэлкi, — падымаючы бубнача, прамармытаў асалавелы салiст.

— Толькi вы з бубначом i да прыбiральнi не дойдзеце. Трэба шукаць iншых кандыдатаў, — уладным тонам выказалася белагаловая Танцорка.

— Сама ты не дапаўзеш да унiтаза. — Бубнач знайшоў сiлы, каб пакрыўдзiцца. — Я наогул сыходжу... Дзякуй за гасцiннасць. Дзякуй, усiм дзякуй...

— Нiхто не заплакаў, можаш кацiцца. — На бок Танцоркi перайшла грымёрка.

— Яго нельга пускаць аднаго, — па-цвярозаму вызначыў гукааператар.

— Правяду, — скарочана i добраахвотна пагадзiўся салiст.

У начным Мiнску цёплы лiпеньскi ветрык забаўляўся з таполевым пухам. Чатыры постацi аматараў рок-н-рольных напеваў ды алкагольных напояў дайшлi да скрыжавання, дзе i падзялiлiся на дзве пары. Салiст пацягнуў дадому-дахаты слабаногага бубнача. Гукааператар з Танцоркаю пашыбавалi на таксовачны прыпынак да аўтабутлегераў.

Сабраных грошай хапiла на адну пляшку. Пад час набыцця гарэлкi адбыўся наступны, амаль японскi, дыялог...

— Ну?..

— Мгы-ы...

— На!

— Во!

Адышоўшыся ад прыпынку на крокаў сто, гукааператар заняў перад Танцоркаю недвухсэнсоўную пазiцыю — вочы ў вочы.

— Я закахаўся ў цябе. — Гукааператар вытрымаў паўзу. — Я не той чалавек, якому патрэбна Танцорка на ўсё астатняе жыццё, але адну ноч нам варта пабыць разам.

— Яны будуць чакаць...

Гукааператар не стаў аспрэчваць вiдавочнага. Ён адчуў згоду, абняў Танцорку, i яны злiлiся ў задушлiвым пацалунку.

У кватэры ў гукааператара востра пахла iзаляцыйнай стужкай.

— Я не хачу пiць, — сказала Танцорка, пабачыўшы, як на стол побач з лiтавальнiкам ставiцца гарэлка.

— А што б ты хацела?

— Павольны танец пад цiхую музыку.

Гукааператар пяшчотна палашчыў магнiтафон i запусцiў вясёлкавую кампакт-кружэлку.

— Добра, што не рок-гурт "Мара". — Танцорка лёгка скiнула ядвабную кашулю, за якой паляцелi ў далёкi куток i лёгкiя скураныя пантофлi.

Доўгае, нiбыта манекенавае, цела паплыло праз павольныя музычныя хвалi ды даўкi водар iзаляцыйнай стужкi. У кут, да пантофляў, пырхнулi карункi станiка, на якiя важка апусцiлiся джутавыя шорты. Чорны трохкутнiчак шаўковых майткаў яшчэ колькi хвiлiн ахоўваў Танцорчына патаемнае месца. Але, нарэшце, i ён знайшоў адпачынак у цёмным куце.

Разняволеная, светлая, як зiмовая казка, Танцорка лунала ў хвалях музыкi.

Гукааператар распрануўся i зрабiў крок насустрач плаўнаму танцу.

Маладзiца ў адным непарыўным жэсце абгарнула хлопца рукамi i сцёгнамi так, што напяты чэлес апынуўся ў расхiнутай похве.

— Любы, табе не цяжка трымаць мяне на руках?

— Цяжка... Ты такая вялiкая i доўгая.

Гукааператар спачатку ўкленчыў, а потым, адхiнуўшыся на спiну, выпрастаў спачатку адну, а потым другую нагу. Танцорка засталася сядзець на кукiшках. Яе цела наплывала на чэлес, як хваля на пiрс.

— Можа iнакш? — гукааператар заклаў рукi за галаву.

— Не-е-е...

Павольна лiлася кампактавая музыка.

Умела, не адрываючыся адно ад аднаго, каханкi мянялi любоўныя паставы.

— Развiднела. — Танцорка пяшчотна палашчыла падушачкай указальнага пальца свой натомлены, працяты залатым абручыкам маленькай завушнiцы, секель.

— У мяне такое адчуванне, што гэта не апошняя наша ноч. — Гукааператар надзеў шырокiя сямейныя майткi.

Калi Танцорка вярнулася ў сваю кватэру, дык пабачыла аголеную грымёрку, якая спала ўпоперак канапы разам з напалову аголеным бас-гiтарыстам ды зашпiленым на ўсе маланкi i гузiкi сола-гiтарыстам.

У гэтую ноч стогадовая бабулька зусiм не спала, яна памерла яшчэ ўвечары, калi госцi толькi пачыналi баляваць.

06.07.1994

5 — Дамавiк

Жанчына пайшла ў царкву ўвечары Чыстага чацвярга. На цвiнтары яна спаткала сваячку.

— Няўжо воўк у лесе здох? Цi, можа, вачам не верыць? — нядобра пачала прывiтанне кучаравая сваячка. — Што гэта ты ў сабор надумалася завiтаць? Цi, можа, не ведаеш, што па святах у храм толькi прасталыткi наведваюцца? I нашто, скажы, губы ў чорны колер фарбаваць?..

— Не табе, чапяла хударэбрая, мне дарогу ў царкву заступаць! — у троп адпрэчыла жанчына. — Адыдзiся, а то мае сапраўдныя, а не накладныя, як у некаторых, пазногцi, пакiнуць на тваiм iлбе дзесяць пiсягаў.

З адлегласцi размова выглядала вельмi зычлiваю, не раўнуючы, святая Марыя ды Лiзавета.

У царкве панавала залатая ўрачыстасць. Ядлоўцавы дымны дух нагадваў пра зыход, пра смерць i нараджэнне — адначасна.

Жанчына падышла да абраза, на якiм Лiзавета сустракалася з цяжарнай Божай Мацi Марыяй, i зацеплiла танклявую свечачку. Толькi жанчына не пакiнула яе пад абразом, а, затульваючы далонню ад скразнякоў, панесла з храма.

— У-у-у... Вядзьмарка падкалодная! — засычэла злоязыкая сваячка, пабачыўшы, як зносiцца з царквы кропля агеньчыка.

Жанчына не адказала на заспiнную абразу, адно плюнула на цвiнтар.

Праз трамвайныя рэйкi яна перайшла ў раён прыватных аднапавярховых дамкоў, дзе за дашчаным плотам хавалася i яе сядзiба: мураваны, белы, на высокiм падмурку дом пад сiвавата-чырвонай дахоўкаю. Узышоўшы на ганак, яна неабачлiва паставiла свечку на парэнчу, i тая ледзь-ледзь не згасла. Але жаночая далонь зноў затулiла дрогкi пялёстак агню, i ён, удзячны, асвятлiў змрачнаватыя сенцы.

Жанчына жыла ў доме адна. Пэўна, таму ўсё навокал мела крышку неўпарадкаваны, прывялы выгляд.

Паставiўшы свечку на шырокую талерку, жанчына па драбiнах узнялася на гарышча.

Змрок, павута i пыл уладарылi пад кроквамi.

Кволы агеньчык слаба асвятлiў засыпаную свежым пiлавiннем падлогу, на якой ляжаў вялiкi i цалкам голы Дамавiк. Жанчына паставiла талерку са свечкаю ў нагах аголенага i скiнула праз галаву святочную сукенку, каб ёю прыкрыць узбуджаную мужчынскую плоць.

— Я ўдзячны табе! — праракатаў Дамавiк, калi светлая сукня накрыла магутныя сцёгны. — Кажы найзапаветнейшае жаданне. Я — Дамавiк — выканаю!

У жаночай галаве ўсё раптам парушылася i затрапяталася, як агеньчык на скразняку.

"О, як доўга чакала... Як шмат хацела, намервалася прасiць, атрымаць, займець... Дзе жаданнi?.. Дзе думкi падзелiся, пазнiкалi?.. Цiшыня... Здранцвенне... Пустэльнасць... А праглася ж мужчынскае ласкi, пяшчоты, моцы... Каб маё цела нарэшце раскрылася насустрач ягонаму памкненню... Каб уся я ператварылася ў апёк, у рану... Каб рана закалiхавала вiльгаццю... Каб ён, залаты i вялiкi, як найглыбей увайшоў у мяне, каб разарваў усю маю сутнасць напалам, а потым сабраў у новае адно, акрапiўшы паўбоскiм насеннем... Хацелася зноў пачуць той крык, выгукваючы якi я згубiла цнатлiвасць..."

Але замест усяго гэтага Дамавiк пачуў зусiм iншае.

— Знайдзi маю кучаравую, як авечка, сваячку, што сягоння сычэла на цвiнтары, напалохай яе, згвалцi, знявеч i забi!

Раптоўны подых сцюдзёнай проймы загасiў свечку, зацепленую пад святым абразом.

Было цёмна i холадна, але паўраспранутая жанчына прасядзела на гарышчы цэлую ноч. Перад яе вачыма нiяк не знiкала вялiкае i чыстае Дамавiкова цела з раз’ятранай плоццю.

У пятнiцу з самае ранiцы выпадковы мiнак знайшоў на беразе возера труп згвалтаванай жанчыны. Твар у нябожчыцы быў скажоны жахлiвым пярэпалахам.

17.07.1994

6 — Вiхурнiк

Дзяўчына марыла стаць кiнаакторкаю. Яна хацела здымацца ў серыялах i займела ўпэўненасць, што неўзабаве зробiцца зоркаю.

На першым iспыце ў Акадэмiю мастацтваў дзяўчына атрымала нездавальняючую адзнаку. Настрой прапаў. Жыць расхацелася. У роспачы яна затэлефанавала свайму хлопцу, якога, мiж iншым, запланавала кiнуць адразу, як толькi атрымае першую ролю ў кiно. Кiне, каб не замiнаў весцi багемнае жыццё. Хлопца не было. Таксафон давялося пакiнуць у спакоi.

Iшоў другi тыдзень, як у Мiнску трывала спёка. Сонца стаяла такое, што нават за чорнымi акулярамi даводзiлася прымружваць вочы. Чаму не закiпала вада ў рэчцы, нiхто не ведаў. А вось бiтум, якiм залiлi шчылiны ў старым асфальце, пульхiрыўся, выцякаў i пэцкаў абутак. Гарачы вецер гнаў па мяккiх ходнiках пасохлае, згарэлае лiсце.

Доўгая прагулянка па распаленым горадзе не прынесла дзяўчыне анiякай палёгкi. Толькi вяртацца дамоў усё адно не хацелася. Яна iшла, не хаваючыся ў цень, не шукаючы ратунку ад немiласэрных жнiвеньскiх промняў, i незаўважна для сябе апынулася ў чужым i далёкiм раёне. Перад вачыма ляжаў школьны стадыён, пасярод якога ўзвышаўся стары самалёт. Дзяўчына прысела на край лаўкi, што цягнулася ўздоўж футбольнага поля. На пляцы не было нiводнай, нават жоўтай сцяблiнкi, толькi на ўскрайку шарэла колькi чубкоў шэрай травы. Выгляд пустога стадыёна нагнаў на дзяўчыну такую смяротную роспач, што тая не вытрымала, паклала галаву на каленi i заплакала.

Праз гэта яна не адразу пачула шолах пылавога слупа, што пачаў вiхурыцца i ўздымацца пасярод пляца.

— Д’ябал, — вымавiла дзяўчына, размазваючы слёзы па шчоках. — Трыццаць тры няшчасцi ў адзiн дзень i яшчэ брудны слуп пылу на маю галаву.

Дзяўчына была ўстала, каб уцячы, але з пылавога слупа загучаў голас i прымусiў яе зноў сесцi на стадыённую лаўку.

— Ты вымавiла слова "Д’ябал", i гэта добра. Калi табе няцяжка згадаць яго, ды паклiкаць мяне, Вiхурнiка, будзе яшчэ лягчэй. Паклiч, паклiч мяне... Вiхурнiк, Вiхурнiк, выйдзi да мяне, i я не раскаюся, што вызвалiла цябе з бруду i пылу...

— Якi Вiхурнiк! Я, пэўна, звар’яцела ад спёкi, — прамовiла дзяўчына.

— Вядома, звар’яцела, — пагадзiўся пылавы слуп. — Iнакш i быць не магло, сонца такое, што ў пекле большая прахалода. Промнi ў цемя напяклi, вось i мроiцца абы-што, вось i бачыцца табе Вiхурнiк у пылавым слупе. Паўтарай за мною... Вiхурнiк, Вiхурнiк...

— Вiхурнiк, Вiхурнiк, — прамармытала няспраўджаная акторка ўслед за нябачным суфлёрам. — Выйдзi да мяне, i я не раскаюся, што вызвалiла цябе з бруду i пылу.

На якое iмгненне дзяўчына адышла ад свядомасцi. А калi розум i яснасць вярнулiся, дык нiякага пылавога слупа не было. Перад вачыма бялеў адно школьны пляц са старым самалётным корпусам.

"Насланнё... Ператамiлася... Трэба вярнуцца дамоў i легчы паспаць. Д’ябал... Вiхурнiк... Замарачэнне нейкае", — з такiмi думкамi дзяўчына села ў аўтобус.

Дамоў яна даехала без прыгод. Толькi вось адпачыць не атрымалася.

Яшчэ не пераапрануўшыся, яна пачала тэлефанаваць хлопцу, i той, на гора горкае, быў дома.

— Прывiтанне, — пачала дзяўчына. — Куды ты знiк?

— А якая каму справа, дзе я бываю, куды хаджу?

— У мяне непрыемнасцi. — Дзяўчына паспрабавала не заўважыць напружанасцi. — Я правалiла iспыт, атрымала двойку па сцэнiчным майстэрстве. Выкладчыкi палiчылi мяне бяздарнай.

Дзяўчына сабралася заплакаць, але нечаканы паварот у размове спынiў слёзны прыступ.

— I правiльна. Яны слушна зрабiлi. Ты — бяздарная. I пра гэта ведалi ўсе, акрамя цябе. I добра, што двойка. Цяпер i ты даведалася пра ўзровень уласных здольнасцей. I — на развiтанне — больш, калi ласка, не тэлефануй. Я даўно вырашыў пакiнуць цябе, толькi нагоды не было. Я ўсё не мог сказаць, што мы розныя людзi. А цяпер сказаў. Пакуль.

Сувязь абарвалася. Дзяўчына злосна ўкусiла чырвоную тэлефонную слухаўку. Але гэтага падалося замала, i тэлефонны дрот быў жыўцом выдраны з насценнае разеткi.

На гаўбцы дзяўчыне не стала лягчэй. Яна зiрнула долу. На бетонным ходнiку стаяў высокi маладзён з доўгiмi светлымi, як дарожны пыл, валасамi. Ён глядзеў на яе.

— Ты вызвалiла мяне, i я табе дапамагу.

"Вар’яцею. Так нядоўга i ў лякарню патрапiць. Я вызвалiла Вiхурнiка, i ён абяцае дапамогу".

Дзяўчына зноў зiрнула долу. Вiхурнiк стаяў на тым самым месцы.

— Выйдзi з кватэры i падымiся на дах, я буду чакаць цябе.

Нарэшце дзяўчына па-сапраўднаму спалохалася, але замест таго, каб застацца ў кватэры i зачынiцца на ўсе засаўкi ды кручкi, яна разулася, пакiнуўшы красоўкi на гаўбцы, i пайшла крадком, нячутна на дах свайго шматпавярховiка.

Вiхурнiк стаяў на самым краi даху. Абцасы трывала замацавалiся на бетонным гзымсе, а мыскi вастраносых чаравiкаў навiсалi над дваццацiпяцiметровай вышынёю.

— Хадзi сюды, дай мне руку, — ласкава прашаптаў Вiхурнiк.

I дзяўчына падышла i працягнула вузенькую далонь.

— Вось i ўсё. — З гэтымi словамi Вiхурнiк скочыў з даху.

Яны закруцiлiся ў эратычным падзеннi. На адно iмгненне дзяўчына адчула палёгку, радасць, супакаенне, i свет згарнуўся ў чорны блiскучы сувой.

Вядома, што каля распластанага на ходнiку дзявочага цела нiякага Вiхурнiка не знайшлi.

А вось на могiлках усiх напалохаў каханы хлопец дзяўчыны-самагубцы. Ён крычаў, пускаў з рота зялёную слiну i драў пазногцямi пясок i дзёран.

31.07.1994

7 — Падарожнiк

Да вандроўкi ў Каталонiю ён рыхтаваўся, нават у геаграфiчным даведнiку прачытаў адпаведны нарыс i ведаў, што па-каталонску гаворыць 7000000 чалавек, у тым лiку жыхары Балеарскай выспы Мальёрка.

Жыць у сталiцах Падарожнiк не любiў, таму i выбраў не Барселону, а гатэль CALIPOLIS у невялiчкiм старажытным горадзе Сiчазе.

Галоўнае, лiчыў Падарожнiк, каб у нумары меўся кандыцыянер, абаронца ад спёкi, i было вусцiшна, каб спакойна пiсаць падарожныя нататкi. Усё жаданае ён i знайшоў у невялiкiм пакоi, вытрыманым у тонах кавы з какавай. У сценавой шафе нават знайшоўся ўмацаваны незгаральны сейф. Толькi сейф не меў ключа, таму давялося зноў пабачыцца з парцье i заплацiць даволi вялiкую арэнду, каб вярнуцца ў нумар з залацiстым ключыкам. У нетры сейфа леглi дакументы i грошы. А вось срэбны пярсцёнак Падарожнiк пакiнуў на прыложкавым столiку.

Падарожнiк любiў спаць цалкам аголены, каб не было не толькi апранах, саколак i плавак, але i гадзiннiкаў, ланцужкоў, бранзалетаў i пярсцёнкаў. Усё гэта акуратна складалася на крэслы, тумбачкi i столiкi.

Паслядарожны адпачынак не стаў выключэннем. Паспаўшы з гадзiну, Падарожнiк пайшоў на пляж, каб першы раз у жыццi паплаваць у хвалях густога Мiжземнага мора. Яно расчаравала. Страшэнна салёнае, бруднае — шматкi цэлафану, лохмы паперы, багавiнне, трэскi...

У гатэль Падарожнiк вярнуўся не ў гуморы i таму не заўважыў, што срэбны пярсцёнак знiк з начнога столiка. Пра яго Падарожнiк згадаў толькi на наступны дзень, калi ў краме выбраў сабе медальён, якi яўна пасаваў да пярсцёнка, нiбыта iх рабiў адзiн майстра.

У гатэльным нумары Падарожнiк абгледзеў усе куткi i закуточкi. Змесцiва сейфа праглядалася разоў семнаццаць, не меней. Пярсцёнак вiдавочна адсутнiчаў. Iсцi сварыцца да парцье не мела сэнсу. Як растлумачыць тое, што пры наяўнасцi сейфа каштоўная рэч пакiдалася на столiку? Заставалася падпiльнаваць злодзея.

Увечары Падарожнiк склаў план дзеянняў, а з ранiцы доўга распытваў у адмiнiстратара гатэля, як трапiць у Барселону на карыду. Цярплiвы адмiнiстратар-каталонец успатнеў, пакуль выклаў па-ангельску ўсе свае веды пра карыду. Ён тры разы падкрэслiў, што квiткi трэба замаўляць абавязкова на ценявы бок арэны, хай яны ўтрая даражэйшыя, затое не атрымаеш сонечнага ўдару. Пасля роспытаў Падарожнiк развiтаўся i выйшаў з гатэля. Суха прашархацелi i ссунулiся шкляныя дзверы. Падарожнiк абышоў квартал i сеў пад тэнтам рэстарана PIKNIK, што знаходзiўся якраз насупраць гатэля. Замовiўшы каву, Падарожнiк уладкаваўся пад паласатым тэнтам i пачаў сачыць за гаўбцом i акном свайго нумара. Неўзабаве цяжкая парцьера адсунулася i на гаўбцы з’явiлася маленькая фiгурка кiтаянкi ў форменным адзеннi пакаёўкi-прыбiральшчыцы. Падарожнiк пакiнуў на столiку дзве манеты па 100 песетаў i шпаркай хадою накiраваўся ў CALIPOLIS.

Няўрымслiвую зладзейку ён заспеў за вельмi недарэчным заняткам — кiтаянка корпалася ў пакеце з ягонай бялiзнаю.

Падарожнiк нячутна падышоў да маладзiцы i ўзяў яе за плечы. Кiтаянка ўскрыкнула i азiрнулася. Круглы тварык збялеў, нiбыта рука нябачнай чараўнiцы абсыпала яго блакiтнай пудраю.

— Sorry, sorry... — завыбачалася белатварая кiтаянка.

Падарожнiк адпусцiў трапятлiвыя плечы. Левай рукою ён узяў кiтаянку вышэй локця i падштурхнуў да стала. На чыстым аркушы ён намаляваў пярсцёнак. А што заставалася рабiць? Нi па-кiтайску, нi па-каталонску Падарожнiк не ведаў i 10 слоў.

Кiтаянка адмоўна захiтала галавою i паспрабавала выцерабiцца з дужых рук Падарожнiка, але той трымаў надзейна.

— Go to the administration. — Падарожнiк пацягнуў кiтаянку да дзвярэй.

— No, no... — яна ўкленчыла перад iм на кiлiме i хуткiмi пальцамi апусцiла замок на маланцы i вызвалiла чэлес з-пад плавак.

Агаломшаны Падарожнiк неадрыўна глядзеў на плямку бялюткае скуры на цемi ў кiтаянкi.

Нарэшце да Падарожнiка дайшоў сэнс зробленага маладзiцаю: яна прапанавала паслугi ў абмен на маўчанне пра ўкрадзены пярсцёнак.

"Трэба скарыстаць сiтуацыю напоўнiцу. Трэба паспрабаваць якое вычварэнне, калi ўжо маю сапраўдную азiяцкую палоннiцу" — Падарожнiк пяшчотна пагладзiў кiтаянку па чорна-блакiтных валасах i, узяўшы за плечы, прыўзняў з каленяў.

Пабачыўшы, што Падарожнiк распранаецца, кiтаянка паспяшалася скiнуць працоўную форму. На гнуткiм хлапчуковым торсе амаль зусiм не было жаночых грудзей, адно дзве велiкаватыя круглыя плямiны з узбуджанымi смочкамi. Падарожнiк прыцмокнуў языком i памяў у пальцах пругкiя смочкi. Кiтаянка пакорлiва апусцiла веi, нiбыта даючы згоду на ўсе вычварэннi.

"Трэба нешта прыдумаць... Яна на мне конна... Не! Яна ляжыць на стале, а я знянацку ўваходжу ёй у заднюю дзiрачку... Банальна. Яна звязаная, з кляпам у роце, курчыцца на падлозе, а я спраўляю ўсе патрэбы на яе хлапчуковае цела... Цi ж гэта ў радасць? Яна..."

Падарожнiк заўважыў, што кiтаянка пачала пакрывацца "гусiнай" скураю. Кандыцыянер працаваў на ўсю магутнасць. Давялося сунуцца праз увесь пакой i пераключыць на мiнiмум. Толькi ў пакоi не пацяплела, таму Падарожнiк разабраў ложак i, слiзгануўшы пад шаўкавiстыя прасцiны, жэстам запрасiў маладзiцу далучыцца. Тая правiльна зразумела жэст, i праз якое iмгненне звiлася клубком памiж шырока раскiнутых мужчынскiх ног дый працягнула перарваны мiнет. Падарожнiк выштурхнуў струмень насення кiтаянцы на язык. Тая лёгка праглынула густы кiсель, але не спынiла пяшчотнай гульнi.

Калi Падарожнiк прачнуўся, у пакоi пахла свежасцю ад вымытай падлогi. Раптам ён ускочыў з ложка i пачаў сутаргава шукаць ключ ад сейфа. Ключ знайшоўся. Рэчы, грошы i дакументы ляжалi на ранейшых месцах. Падарожнiк уздыхнуў з такой палёгкаю, што з яго выйшлi нават страўнiкавыя газы.

"Займацца каханнем з экзатычнай жанчынаю тое самае, што есцi невядомую страву", — падумаў Падарожнiк i ўспомнiў каталонскi сыр, якi быў яўна прыпраўлены лоем, ажно горла перахоплiвала, такi даўкi.

10.08.1994

8 — Пляжнiк

Спакой. Шолах невысокiх хваляў. Золак.

Вузенькiм завулкам на бераг Мiжземнага мора спусцiўся Пляжнiк — высокi загарэлы маладзён у чорных шортах i доўгай чорнай майцы. Ён сеў на кукiшкi непадалёк ад вады i пачаў забаўляцца з пяском. Ён перасыпаў яго з рукi ў руку, з далонi на далонь, набiраў у жменю i пускаў праз пальцы. На бясхмарным твары грала задавальненне.

З-за хвалялома на пляж выйшлi дзве старыя кабеты. На тонкiх белых нагах яны неслi аб’ёмiстыя жываты, прыкрытыя стракатымi купальнiкамi. Зрэдчас старыя нахiлялiся i вычэрпвалi з плыткай вады пустыя ракавiнкi. Кабеты ўсё рабiлi моўчкi, пэўна, яны пражылi такi доўгi век, што ўсе словы, якiя ведалi, даўным-даўно сказалi. Iх белыя i пушыстыя, што дзьмухаўцы, галовы схавалiся за наступным хваляломам.

Пляжнiк скiнуў з сябе доўгую майку i шорты. Схадзiў да высокага бачка са смеццем i выкiнуў вопратку.

Першыя промнi пазалацiлi аголенае цела. Пляжнiк уладкаваўся на пяску i пачаў акуратна i нетаропка засыпаць сябе сухiм белым пяском.

З гатэля, якi аддзяляла ад пляжа толькi вузкая стужка дарогi, выйшлi два хлопцы. На адным з iх, акрамя ружовых шортаў ды скураных сандалетаў, зусiм нiчога не было. Але ён, мусiць, лiчыў, што шматлiкiя каляровыя татуiроўкi прыкрываюць аголенасць значна лепей за размаiтыя анучы. На другiм хлопцу былi высокiя, забэрсаныя тоўстымi матузкамi, цяжкiя, падкаваныя чаравiкi i скураны цёмны строй, якi складалi кароткiя нагавiцы i куртка-безрукаўка. На гладка выстрыжаных галовах тырчалi набрыялiненыя чубкi. Два правыя вухi ўпрыгожвалi восем срэбных завушнiц, па чатыры — кожнае. Гэта геi выйшлi павiтаць першыя промнi сонца. Яны спынiлiся пад высознай пальмаю i злiлiся ў ласкавым пацалунку, на якi здатныя толькi мужчыны, якiя любяць адно мужчын. Калi ж яны пакiнулi абдымацца i ўбачылi на пяску Пляжнiка, дык паспяшалiся знiкнуць за гатэльнымi дзвярмi.

Тым часам Пляжнiк так акуратна i па-майстэрску засыпаў свае ногi, быццам iх нiколi i не было. Але Пляжнiк не задаволiўся плёнам сваёй працы. Ён лёг на спiну i правай рукою пачаў засыпаць торс. Пясок сыпаўся лёгка, i ў хуткiм часе з-пад яго вытыркалася толькi галава з заплюшчанымi вачыма ды правая рука.

З вулiцы, што ўздымаецца да старажытнаiспанскай фартэцыi, на пляж прыйшла мацi з дачкою. Яны хутка паскiдалi сукенкi на пясок i, вызвалiўшыся з купальнiкаў, пабеглi ў мора. Жанчына i дзяўчынка мелi вельмi падобныя целы, гэта было нiбыта адно цела ў розных стадыях iснавання.

Над шумам хваль разам з веерамi пырскаў узлятаў на фуркатлiвых крылах дзявочы смех.

Вялiкае Пляжнiкава цела пачало пад пяском варушыцца. Яно выконвала змяiныя звiлiстыя рухi. Пляжнiкава галава разам з правай рукою паступова заглыбiлiся ў пясок i знiклi пад iм.

Колькi iмгненняў на тым месцы, дзе ляжаў Пляжнiк, варушыўся i дыхаў пясок. Але спакваля i пясочны шэпт ацiх.

Дзяўчынка з жанчынаю выбеглi з мора на пясчаны бераг. Яны доўга выцiралi свае залацiстыя торсы вялiкiмi блакiтнымi ручнiкамi. Апрануўшы сукенкi, мацi з дачкою прайшлi ў бок горада якраз праз тое месца, дзе Пляжнiк знiк пад пяском. Яны прайшлi i нiчога не заўважылi, таму што нельга нiчога заўважыць, калi гэтага не захацеў сам Пляжнiк.

Над апусцелым берагам стаяла сонца.

11.08.1994

9 — Ератнiк

На мiнскiх Кальварыйскiх могiлках у сутарэннях закiнутай i паўразбуранай неагатычнай каплiчкi завёўся ЕратнOк. Паходзiў ён з тых небаракаў i недарэкаў, што адзiнае сваё жыццё марнуюць на розныя ўзаемаадносiны з дробнымi нячысцiкамi ды анёламi сярэдняга iнтэлектуальнага ўзроўню. Звычайна такiя недарэкi заблытваюцца ў пошуках памiж сiламi святла i цемры i, не знайшоўшы выйсця, накладаюць на сябе рукi. Толькi неба не спяшаецца прымаць хай i спакутаваную, але грэшную душу; вось i ўтвараецца гэткая iстота — нi чалавек, нi чорт, а просты Ератнiк.

Кальварыйскi Ератнiк меў выгляд высокага сутулаватага хлопца, вiсланосага, з акулярамi "ровар" на падслепаватых вачах, з доўгiмi, ажно па лапаткi, роўнымi валасамi, вялiкiмi далонямi i ступакамi не меншымi за 44-ты памер. Некалi раней такiмi ўяўлялiся заходнееўрапейскiя хiпi, беспрытульныя шукальнiкi iсцiны ў таемных краiнах Усходу.

Як i ў найсапраўднейшага хiпi, у Кальварыйскага Ератнiка на шыi вiсеў скураны капшук з цыгарэтамi. Праз кожныя дзве-тры хвiлiны Ератнiк пакерхваў у кулак, i, па ўсiм было вiдаць, яму страшэнна карцела запалiць, але здароўе не дазваляла. Прыкладна раз на тры гадзiны ён усё ж даставаў з нагруднага капшука просценькую цыгарку без фiльтра i дрыготкай рукою ўкладаў яе ў асмяглыя вусны. З таго ж запаветнага капшука бралiся i запалкi. Агеньчык падносiўся да цыгарэты i ўсмоктваўся ў яе. З першым глытком дыму на Ератнiка нападаў жахлiвы прыступ кашлю. Даводзiлася класцiся на бок, скурчвацца i абедзвюма рукамi чапляцца за нешта нерухомае. Звычайна Ератнiк чапляўся за ножку старой скураной канапы, якую мiкрараённыя падшыванцы прыцягнулi са сметнiка ў каплiцу, з вядома якiмi намерамi, каб вадзiць на яе распусных дзявуль, але тыя, хоць i лядачыя бессаромнiцы, а на могiлках кахацца адмаўлялiся. Падшыванцы пра канапу забылiся, а вось Ератнiку, што завiс памiж зямлёю i небам, яна вельмi дапамагала, асаблiва падчас прыступаў. Ён ашчарэплiваў ножку i скурчваўся, тады выбухi лёгкiх не былi такiя балючыя i не рвалi на кавалкi нутро. Пасля кожнага прыпадку Ератнiк кляўся i бажыўся, што болей нiколi ў жыццi не зацягнецца тытунёвым дымам. Ягонага слова i абяцанняў, дадзеных Богу, хапала на гадзiны дзве-тры, i карцiна з курчамi паўтаралася. Толькi з надыходам цемры кашаль адпускаў Ератнiка, i той уволю курыў адну цыгарэту за адной. Сiнi дым слаўся над капцамi i вiўся мiж срэбных крыжоў. Накурыўшыся да шчымлiвай слодычы, Ератнiк хадзiў на паляванне.

Звычайна ён не iшоў далёка, а зладзейнiчаў непадалёку могiлак. Праўда, пасля кожнага зладзейства ўпаляваць ахвяру было ўсё цяжэй. Дзяцей бацькi не выпускалi, жанчын сустракалi сваякi, дзяўчат хлопцы праводзiлi да самых дзвярэй i самi як хутчэй вярталiся дамоў i зачынялiся на ўсе засаўкi. Па радыё i тэлевiзii перадавалiся папярэджаннi, а ў газетах Ератнiка чамусьцi апiсвалi як нейкага там маньяка з вельмi моцнымi псiхiчнымi адхiленнямi.

Колькi разоў мiлiцыянты разам з аддзелам па барацьбе з тэрарызмам Камiтэта Дзяржаўнай Бяспекi ладзiлi аблавы на Кальварыйскiх могiлках, толькi схарон не знайшлi. Праўда, Ератнiк малiў Бога, каб i надалей аператыўнiкi шукалi яго ўночы, калi няма кашлю, бо загiнуць ад рукi чалавека ў пагонах Ератнiку, як i кожнаму сапраўднаму пацыфiсту, вельмi не хацелася. Тым больш, Ератнiк добра ведаў: цела ягонае пасля самагубства зрабiлася б вельмi плюгкiм ды ненадзейным, i ўсялякi, нават найдрабнейшы парэз цi парыў могуць прывесцi да поўнага распаўзання i рассыпання. I пры ўсiм гэтым у целе, у костках, у цяглiцах было дастаткова дужасцi, каб наляцець на ахвяру, ашчаперыць ёй горла i задавiць. Пагатоў палова людзей памiрала не ад удушша, а ад пераляку.

На эфект нечаканасцi Ератнiк разлiчваў i той раз, калi, схаваўшыся ў цёмную шчылiну памiж газетным кiёскам i тэлефонным аўтаматам, назiраў за тралейбусным прыпынкам. З усiх пасажыраў, а iх Ератнiк пераглядзеў у познi халодны вечар шмат, на здзек была абраная маладзенькая студэнтка унiверсiтэта, якая бестурботна вярталася з лекцый. Ератнiк прайшоў за ёй метраў трыста ад прыпынку i на цёмнай пустцы за крамаю "Лакi i фарбы" наляцеў, не раўнуючы, як той драпежны каршун на цнатлiвую галубку. Ератнiк схапiў яе за горла, так што нi ўдыхнуць нi выдыхнуць. Дзяўчына пачала кiдацца, курчыцца, выломлiвацца... Маладое цела змагалася за жыццё, як магло, як умела. Але сiлы былi няроўныя. Вочы ў пакутнiцы вырачылiся. Язык выпаў з разяўленага рота, рукi абвiслi вяроўкамi. Каленi сагнулiся. Цела пасунулася да зямлi. Узрадаваны даволi лёгкай перамогаю, Ератнiк прысеў на яшчэ цёплае дзявочае цела, каб i самому крышку перавесцi дух. Адпачыўшы, ён, як заўзяты майстра ў катаваннях, павыварочваў дзявочыя суглобы ў локцях i каленях. Пальцы рук ён патрушчыў абцасамi, а твар разбiў каменем на крывавую кашу. Напрацаваўшыся, Ератнiк лёг побач з пакалечаным целам i, зрабiўшы сцiзорыкам невялiкую дзiрку ў артэрыi на шыi, уставiў туды кактэйлевую саломiну i пачаў ссаць густую цёплую кроў.

Вось за гэтым амаральным заняткам яго i заспеў iншы Ератнiк, жыхар закiнутага вiнзавода. Ён цiшком падпоўз да кальварыйскага Ератнiка i ўдарыў таго каменем па галаве. Ён гахнуў тым самым каменем, пад якiм прыгожы дзявочы твар ператварыўся ў жудасны вiнегрэт.

Вiнзаводаўскi Ератнiк пэўна забiў бы кальварыйскага, каб не каўтун. Больш як паўгода кальварыйскi Ератнiк не мыўся i не расчэсваўся, вось у ягонае валоссе i ўбiлася беларуская старажытная хвароба каўтун, i на самым цемi вырас валасяны гузак-клубочак. Па гэтым каўтуне i пацэлiў вiнзаводаўскi Ератнiк. I ўсчалася немiласэрная бойка. Яны грызлiся, драпалiся, выломлiвалi ключыцы, душылi адзiн аднаго... Лямант, вiскат, крык, скавытанне, рык стаяў на ўвесь мiкрараён. Толькi абачлiвыя людзi не спяшаюцца на дапамогу каму б там нi было.

Вынiк бойкi быў вырашаны дзякуючы такой драбязе, як кашаль. Кальварыйскi Ератнiк спачатку адчуў лёгкае пяршэнне, а потым забухаў так, як нiколi не кашляў. Яго ўласная кроў пацякла праз вушы, а са страўнiка праз рот вырвалася кроў закатаванай дзяўчыны. Вiнзаводаўскi Ератнiк не разгубiўся, ён адбегся пад краму "Лакi i фарбы" i тут жа вярнуўся з пустым бiтонам з-пад нiтраэмалi. Гэтым бiтонам ён i пачаў бiць-дабiваць недарэку. Разбiў кальварыйскага Ератнiка на смярдзючы прах. З гурбы таго тла вiнзаводаўскi Ератнiк выграб скураны нагрудны капшук i, засунуўшы яго ў кiшэню, пашыбаваў рабаваць каплiцу, у якой больш за паўгода тулiўся калега.

12.08.1994

10 — Русалка

Ён любiў дзён дзесяць адпачыць зiмою. З’ехаць за горад, у якi санаторый цi дом творчасцi, каб удосталь пахадзiць па заснежаным лесе: нiшто так не супакойвае, як iльдзiстае паветра ў сасновым бары.

Дом творчасцi лiтаратараў "Iслач" мужчына не вельмi каб i любiў, але ў iншыя дамы адпачынку i санаторыi на той час цi то зусiм пуцёвак не было, цi кошты i тэрмiны не задавальнялi.

Вось i давялося з усiх кепскасцяў выбiраць найменшую. Выбраўся невялiчкi нумар на другiм паверсе з гаўбцом, душам i лядоўняю. Каб канчаткова не зайсцiся ад iльдзiстага паветра, мужчына прыхапiў з дому электрычны камiн. Цяпло, утульнасць i добры стол (а кармiлi на "Iслачы" проста i дастаткова) рабiлi адпачынак прыемным i пустым, як лёгкi лiпеньскi ветрык.

Мужчына, абуўшы валёнкi з высокiмi халявамi, цэлымi днямi гуляў у сасновым бары, а ўвечары, перад сном, падоўгу, ажно за поўнач, чытаў. Нiякiх iншых задавальненняў ён не шукаў, i маладую прастытутку, што ў першы вечар паспрабавала навязаць эратычныя паслугi, адаслаў нi з чым.

Вось так павольна i прамiнула палова тэрмiну, так бы прайшла i другая палова, каб не адна неверагодная акалiчнасць...

Як i заўсёды пасля сняданку, мужчына выйшаў на шпацыр. Ён абмiнуў будынак дома творчасцi, якi быў стылiзаваны пад сярэднявечны замак, i сцежкаю, пратаптанай у глыбокiм снезе, спусцiўся да рэчкi. Сцежка, вывеўшы да кладкi, вiлася на другi бок i знiкала ў чорным яловым лесе. Мужчына не стаў пераходзiць рэчку. Ён пастаяў каля кладкi, паслухаў пералiўнае вуркатанне вады i шархаценне сухога чароту. Чыстая крынiчная рэчачка плыла ў ледзяных карунках. I так яна была ўся прыбраная ў сумёты i лёд, што мiжволi згадваўся строй нявесты-каралеўны. Мужчына ж — зацяты халасцяк — страшэнна не любiў вясельныя рытуалы, а таму паспяшаўся адысцiся ад рэчкi ў бок завоiны.

Завоiна была старая, зарослая па берагах чаротам i трыснягом, а пасярэдзiне шапаткога зараснiку ляжала круглая i гладкая, як люстэрка, азярынка. Мужчына прашарахцеў, прадзёрся праз сухi i ломкi чарот i выйшаў на люстраны круг. Пад ягонымi чорнымi валёнкамi ляжаў паўметровы слой празрыстага лёду. Пад iльдом мужчына разглядзеў доўгiя касмылi цёмна-зялёнага ды ёдзiстага багавiння, за якiмi хавалiся сонныя жабкi. Мужчына прайшоў да сярэдзiны завоiны i спынiўся. Ён спынiўся так рэзка, нiбыта пачуў удар травеньскага перуна...

Пад iльдом, на смарагдавай купiне водарасцяў, ляжала жаночая рука. Вочы самi слiзганулi па руцэ да пляча, па шыi i спынiлiся на мярцвяна-белым твары. Русалка, што ляжала ў вадзе пад паўметровым iльдом, паварушыла вуснамi, нiбыта прамармытала ў сне нешта няўцямна-таемнае.

Разгублены мужчына пачаў медзведзекавата адступаць на край ледзянога круга. Ягоны пагляд быў прыкуты да мёртвага жаночага твару. Мужчына хацеў быў павярнуцца i кiнуцца бегчы ад праклятай завоiны, i тут мёртвыя вочы расплюшчылiся, i з-пад вады, з-пад лёду, зiрнуў такi сцюдзёны блакiт, што палахлiвае адступленне было спынена.

Русалчыны вусны варушылiся. Як мужчына зразумеў, што палоннiца молiць яго аб вызваленнi, ён не ведаў i не здагадваўся. Ён адчуў, што трэба праламаць, прабiць лёд i вызвалiць паланёную Русалку.

Праз iмгненне мужчына ляцеў у бок дома творчасцi, дзе на аўтапляцоўцы зламаў замок на пажарным шчыце, каб, зняўшы з крукоў цяжкi, пафарбаваны ў крывяны колер лом, вярнуцца на завоiну са зброяй.

Лёд быў як камень. Вострыя аскепкi пырскалi ва ўсе бакi i секлi чарот. Мужчына ўзмакрэў i скiнуў шапку з курткаю. Праз колькi хвiлiн ён ужо быў з аголеным торсам. Над блiскучымi ад поту плячыма ўздымалася пара. Нарэшце лом прабiў лёд, але ў тое ж iмгненне ён выслiзнуў з потных рук i знiк у водарасцях.

Мужчына ўзняў вочы да неба, нiбыта яно магло вярнуць страчанае. Можна не сумнявацца: неба не пачула мужчыны. А вось Русалка, вядома ж, дапамагла. Яна злавiла лом у муле i прасунула яго ў маленькую палонку. Мужчына змог працаваць далей i выдзеўб такую вялiкую палонку, што можна было б купацца ўдзесяцярых.

Расчырванелы, разагрэты работаю мужчына чарпануў прыгаршчай вады з лёдам i апаласнуў твар. Вада падалася яму летняй, цёплай, нiбыта ў жнiўнi на плыткаводдзi. Мужчына хацеў быў яшчэ чарпануць вады, каб упэўнiцца ў яе цеплынi i абмыць успатнелыя плечы, але адхапiў руку. У палонцы заварушылася, закiпела, запералiвалася незлiчоная колькасць рыбiн. Яны прыплылi да паветра. Залацiстабокiя карасi кiшма кiшэлi ў прасечанай адтулiне. Яны так танчылi i падскоквалi, што некаторыя апынулiся на лёдзе. Мужчына паскiдаў iх назад. Карасi сышлi з палонкi гэтаксама нечакана, як з’явiлiся. Вада супакоiлася i зацягнулася ледзяной шугою.

Мужчына, адчуўшы холад, ахiнуўся курткаю. Ён чакаў, i недарма: з глыбiнi завоiны ўсплыла Русалка. Спачатку на паверхнi з’явiўся яе правiльны, як рымская маска, твар. Русалка выцерла яго далонню i праз пальцы зiрнула на выратавальнiка. Той не вытрымаў пагляду i адышоўся на колькi крокаў. Русалка лёгка ўзнялася i села на край палонкi. У яе былi ядвабныя зеленавата-русыя валасы, бялютка-блакiтнае аголенае цела i — што больш за ўсё здзiвiла мужчыну — стройныя доўгiя ногi. Русалка пачала бiць iмi па вадзе, пускаючы вееры пырскаў.

— Ты, напэўна, змерз, — загаварыла яна пералiвiстым голасам. — Хадзi да мяне, мой выратавальнiк, я цябе прытулю i абагрэю. У мяне такiя гарачыя, палымяныя, пякельныя абдымкi. Нiякi мароз, нiякая сцюжа-завiруха не страшныя, калi ты будзеш са мною. Хадзi, хадзi блiжэй. Не бойся мяне!

— А чаму ты апынулася пад лёдам? — у пытаннi прагучалi ноткi недаверу.

— Стамiлася i заснула, а мароз накрыў лёдам завоiну. Без паветра я нiяк не магла прачнуцца. Сiлы не было. Толькi дзякуючы тваёй кемлiвасцi, твайму спачуванню i чуласцi я вярнулася да жыцця. Каб не ты — уся завоiна вымерзла б да самага дна. Але цяпер небяспека мiнулася, i настаў час пяшчоты i ўдзячнасцi.

Русалка ўзнялася на лёд i адкрылася перад мужчынам усёй сваёй недаравальнай прыгажосцю. Мужчына пакорлiва дазволiў абняць i пацалаваць сябе.

— Пойдзем са мною, мой любы выратавальнiк. Я пакажу табе свой дом.

На лёд упала мужчынская куртка.

— Не трэба тут, я ненавiджу завоiны. — Русалка паспрабавала выбрацца з дужых мужчынскiх рук. — Ну не трэба...

Мужчына не слухаў Русалку. Ён павалiў яе на лёд. Каленямi рассунуў сцёгны i па-жывёльнаму рэзка заштурхнуў чэлес у похву. Русалка закрычала. Яе ногi ўзляцелi ўгору. Торс мужчыны заторгаўся ў вар’яцкiм рытме. Выкiд спермы ўсцешыў i яго i яе. Мужчына паспрабаваў выняць чэлес з Русалчынай похвы, але не змог. Похвенныя губы шчыльна абхапiлi чэлес нiжэй галоўкi i не выпускалi. Мужчына ўпёрся далонямi ў лёд i паспрабаваў узняцца над Русалкаю. I ў гэтае iмгненне яе доўгiя пальцы пабеглi па ягоных рабрынах пад пахi. Дрыготка i курчы перакасабочылi мужчыну. Рукi ягоныя прымерзлi да лёду, як i каленi. А чэлес моцна трымала Русалчына похва. Адна рука гэтай драпежнай жорсткай iстоты ўпiналася яму ў падбароддзе з такой сiлаю, што, здавалася, вось-вось хруснуць шыйныя пазванкi, а пальцы другой Русалчынай рукi заказытвалi мужчыну да смерцi.

Яго знайшлi дзецi, што прыбеглi на завоiну гуляць у шайбу. Яны страшэнна перапужалiся, пабачыўшы на краi палонкi голага скурчанага нежывога чалавека з выскаленымi зубамi.

Дырэктар дома творчасцi "Iслач" пасля гэтага здарэння не стамляўся паўтараць сваiм i чужым дзецям, што купанне ў палонцы да дабра не давядзе.

Пра Русалку нiхто не думаў.

18.08.1994

11 — Цнатлiвазнiшчальнiк

Цнатлiвазнiшчальнiк быў не ў маладым веку. Што раней дасягалася за кошт прыгажосцi, iмпэту, няўрымслiвасцi, цяперака бралася досведам, грашыма, лагоднасцю i пяшчотаю.

Аб’екты для сваёй любовi Цнатлiвазнiшчальнiк знаходзiў у танных маладзёвых кавярнях, дзе гучала пуставатая музыка, дзе не прадавалiся моцныя напоi i бэзавы колер цыгарэтавага дыму афарбоўваў прастору. Вось у такiх месцах Цнатлiвазнiшчальнiк i замаўляў сабе каву з напарстачкам лiкёру. Тое самае ён прапаноўваў пакаштаваць i дзяўчынцы. Калi пачастунак прымаўся, тады ўжо i абмяркоўвалася наступная сустрэча, якая праходзiла ў дарослым рэстаране, дзе замест лiкёру замаўляўся ром. Пасля ружаватых плямiнак, што ўспыхвалi ад рому на дзявочых шчочках, Цнатлiвазнiшчальнiк распачынаў найважнейшую частку размовы — угаворваў наведаць утульную кватэру. Прапаноўвалася ўсё-ўсё: цукеркi, мармелады, пасцiла, цестачкi, мусы, кактэйлi, шампанскае, пярсцёнкi, завушнiцы, ланцужкi, крыжыкi з Хрыстом i медальёны з Божай Мацi, залатыя манеты, каштоўныя камянi, ну i грошы, вядома. Большасць цнатлiвых дзяўчат выбiралi чамусьцi грошы. Пэўна, iм падабалася самiм трацiць iх, як Цнатлiвазнiшчальнiку падабалася глядзець на жаночы твар у першае iмгненне пасля дэфларацыi.

Кватэра Цнатлiвазнiшчальнiка ўвабрала ў сябе водар кандытэрыi, фiялетавую карункавасць крамы, дзе гандлююць лялькамi, i строгасць найлепшай аптэкi. Дзяўчаты пачувалiся там выдатна. Iх цалкам задавальняла цiхая музыка i размова з Цнатлiвазнiшчальнiкам, станiстым сiвым мужчынам, падобным да справядлiвага дырэктара гiмназii, якi ўсё ведае, усё разумее i ўсiм сэрцам хоча дапамагчы, параiць i... навучыць.

У пэўнай ступенi Цнатлiвазнiшчальнiк з’яўляўся не толькi выдатным артыстам, ён быў генiем першага палавога акта. Асаблiва ягоны талент iскрыўся ў доўгiх маналогах пра няўдалыя спробы ўваходаў у iнтымнае жыццё. Ён не шкадаваў бруднай зялёнай фарбы, калi апiсваў сутарэннi, са сцiжмаю вошай. Прапаленыя цыгарэтамi матрацы, недапалкi ў кансероўках, чэлесы з язвамi i струпамi, похвы з гноем, шанкры, пранцы, гвалт i нават кроў — усё ў ягоных аповедах мела брудна-зялёны колер. А потым пераляканае дзяўчо трэба было вярнуць да пурпуровых радасцяў жыцця. I дзеля гэтага Цнатлiвазнiшчальнiк выкарыстоўваў вялiкi альбом, поўны каляровых панарамных горных краявiдаў. Ён спрабаваў шмат якiя варыянты, але спынiўся на кнiзе, прысвечанай Альпам. Пакуль цнатлiвая дзяўчына перагортвала блiскучыя старонкi, Цнатлiвазнiшчальнiк ужо разбiраў ложак з ружовымi прасцiнамi.

I вось 1111-я цнатлiвiца адклала альбом, i ён прапанаваў ёй прагуляцца ў лазенку, каб увайсцi ў новае дарослае жыццё чыстай i свежай. Дзяўчына вымылася з шампунем, вяхоткаю i мылам. Яна вярнулася ў пакой, загорнутая ў вялiкi белы ручнiк. Вiльготныя пасмы доўгiх чорных валасоў рассыпалiся па ружовай прасцiне. Святло прыгасла. Дзяўчына адчула на сабе цела Цнатлiвазнiшчальнiка i прашаптала:

— Я не хачу страчваць адзнаку дзявоцкасцi... Пачакай... Не трэба...

— Не хвалюйся, — быў шэпт у адказ, — можна ўсё зрабiць так, што твая вагiна застанецца некранутай.

— А як жа тады будзем рабiць гэта?

— Стань на каленi, схiлiся, абапiрайся на локцi, прагнi спiну, уздымi як мага вышэй клубы, рассунь крыху шырэй ногi...

Выконваць нашаптаныя парады дапамагалi пяшчотныя рукi Цнатлiвазнiшчальнiка.

— Так становяцца самкi, так робяць жывёлы, я не хачу рабiць так, як жывёлы! — у дзявочым голасе былi слёзы.

— Ты памыляешся, якраз жывёлы такога i не робяць. Ты ж сама пажадала займацца гульнямi так, каб не страцiць дзявочай адзнакi. I я раблю ўсё, каб табе было прыемна i ты не згубiла цноты. А цяпер, чуеш, я змазваю твае веснiцы алеем.

— Даруй, толькi я не хачу, каб ты зайшоў праз чорны ход. Я кладуся на спiну. — Дзяўчына паспрабавала прыўстаць, але адчула на лапатках цяжкую далонь Цнатлiвазнiшчальнiка.

— Стой так, як стаiш!

Дзяўчына пачула, што да яе гарачай, распаленай пяшчотаю вульвы ўшчытную наблiзiўся ўзбуджаны чэлес Цнатлiвазнiшчальнiка. Яна паспрабавала папаўзцi наперад, але чэлес слiзгануў, як бы наўздагон, i глыбока зайшоў у напружанае цела. Цяжкi ўздых вырваўся з дзявочага горла. У вачах у Цнатлiвазнiшчальнiка iскрыўся прахалодны бляск, якi часцяком сустракаецца ў спрактыкаваных хiрургаў.

Па ўсiм ён даў самому сабе слова гонару — больш нiколi не сустракацца з дзяўчынай, якую запiсаў пад 1111-м нумарам. Слова сваё Цнатлiвазнiшчальнiк стрымаў, а гэта ў iнтымных справах iстотна.

29.08.1994

12 — Маладажон

Маладажон апусцiўся ў метро, дзе i сустрэў свайго знаёмага.

— Ведаеш, я ажанiўся! — пачуў знаёмы замест прывiтання.

— Першы раз чую. — Знаёмы таксама не стаў вiтацца.

— А здагадваешся, хто мая жонка?

— Не... Нiводнай думкi на гэты конт.

— Янa! — з’едлiва заўсмiхаўся Маладажон.

— Янa? — знаёмы вiдавочна не верыў Маладажону. — Быць не можа.

— На, паглядзi на вясельныя здымачкi. — Маладажон выцягнуў з партманеткi пачак полароiдных здымкаў.

— А нашто ты гэта ўтварыў, можаш растлумачыць? — пытанне патанула ў грукаце электрычкi.

Вакол суразмоўцаў замiтусiлiся пасажыры.

— Канешне! — маладажон нахiлiўся да знаёмага i закрычаў у самае вуха: — Каб разам ляжаць дома на канапе — раз; каб яна вуснамi лашчыла мой песцiк — два; i каб нас нiхто не мог папракнуць — тры!

Пачуўшы крыкi, пасажыры пачалi азiрацца.

Знаёмы пачырванеў i паспяшаўся развiтацца.

Маладажон рагатнуў наўздагон яму i даў нырца ў чарговую электрычку.

02.09.1994

13 — Тэлефоннiк-1

Жанчына ўздыхнула i пачала набiраць нумар свайго каханка.

— Я прыеду, — пачуў ён.

— Чакай-чакай, калi зараз, дык я цябе прашу: не трэба. — Па ўсiм адчувалася каханкава разгубленасць.

— Чаму? — пытанне было каменнае.

— Таму, што ты павiнна даглядаць сям’ю, мужа, сына. — Каханак выслiзнуў з-пад пытання, нiбыта вуж з-пад калодкi.

— Яны дагледжаныя, не хвалюйся...

— А я не хвалююся. Чаго я павiнен хвалявацца за тваiх сына з мужам? Я проста кажу: ты павiнна iх даглядаць.

— А мне вось не хочацца iх глядзець, мне хочацца забраць у цябе кнiгу.

— Ах, дык ты збiралася прыехаць дзеля кнiгi? А я падумаў, дзеля iншага.

— Дзеля чаго? — зашчоўкнула лагiчную пастку жанчына.

— Ну дзеля... — каханак вагаўся, — дзеля кубачка кавы...

— Раней прапаноўвалася значна большае.

— Прабач, я заняты... I сапраўды, нашто дзеля макулатуры цэлых паўгадзiны трэсцiся ў халодным тралейбусе?

— Гэта мой час. I мне зусiм не шкада патрацiць яго на дарогу, люблю падарожжы...

Гэтым часам да вулiчнага таксафона наблiзiўся мажны Тэлефоннiк. Ён зняў слухаўку i, не набiраючы лiчбаў, апынуўся ў размове каханкаў.

— Позна, i надвор’е для падарожжаў не вельмi зручнае. Ты толькi паглядзi, якi на вулiцы дождж!

Тэлефоннiк яшчэ нiжэй апусцiў на твар капюшон зялёнага плашча.

— У мяне ёсць выдатны парасон.

— Я не магу сягоння прымаць гасцей... — Каханак шукаў i не мог знайсцi выйсця з уласнага сказа, пакуль не прыдумалася чарговае глупства. — У мяне не прыбрана...

— А я не буду глядзець. Урэшце, я ж не госця.

— Ну добра-добра, ты не госця, ты наведнiца, а я не магу прымаць наведнiкаў у непрыбранай кватэры, — нерваваўся каханак.

— Ну якая ж я наведнiца? Пасля ўсяго, што памiж намi было, ты называеш мяне наведнiцай?

— Сапраўды! — у размову ўвайшоў Тэлефоннiк. — Чаму гэта ты сваю каханку называеш наведнiцай?

— Вось i выдатна, будзем гаварыць утраiх, — сказаў мужчына.

Тэлефоннiк зразумеў, што, хочучы дапамагчы жанчыне i зрабiць рыцарскi крок, ён дапамог мужчыну пазбавiцца ад надакучлiвай каханкi.

— I даўно вы нас слухаеце? — асцярожна пацiкавiлася яна.

— Даўно! — пераканаўча адсек Тэлефоннiк.

— Сынок, павесь слухаўку, — раптам пайшоў у наступ каханак.

— Сыно-о-ок?.. Ты, смярдзючы чарвяк, ты хоць ведаеш, хто я такi? У маiм целе 111 кiляў жывой вагi, i мне пляваць, прыбрана ў тваiм берлагу цi насрана. Я зараз прыеду i прыбяру цябе ў апошнюю дарогу. Вось так, слiмак. Ты нават каханкi сваёй баiшся, вырадак! — Тэлефоннiк плюнуў на слухаўку.

Гук пляўка апёк каханкам вушы.

— Калi вы не вешаеце трубку, яе павешу я...

За гэтымi словамi жанчыны прагучала дрыготкая просьба каханка:

— Люба, я зараз ператэлефаную...

Тэлефоннiк павесiў слухаўку, сцiснуў кулак i трапна ўдарыў па апараце. З аптымiстычным звонам пасыпалiся старыя, расейскiя, эсэсэраўскiя, двухкапеечныя манеткi. Тэлефоннiк выграб iх з апарата i сышоў у дажджысты надвячорак з руплiвай думкаю, што трэба тэрмiнова ўводзiць па ўсёй дзяржаве беларускiя тэлефонныя карткi.

22.10.1994

14 — Жартаўнiк

Жартаўнiк пасля вялiкай п’янкi на хаўтурах пачаў малiцца смуродным ротам. Ён так доўга, задраўшы галаву, звяртаўся да Бога, што той не вытрываў, высунуўся з-за аблокаў i сказаў:

— Акрамя сiлаў нябесных, ёсць сiлы зямныя i падземныя, iм таксама не зашкодзiць тваё шанаванне i твая малiтва.

Жартаўнiк пакрыўдзiўся на Бога i пайшоў спаць.

Яму прыснiўся сон: нiбыта ён угаворвае Прастытутку пайсцi маркiтавацца за 50 талераў, а тая нахабна патрабуе 100.

Не захацеўшы развiтацца з сотняю, Жартаўнiк прачнуўся, але iмгненна зноў заплюшчыў вочы i закрычаў:

— На твае 100 талераў, i хутчэй пайшлi ў ложак!

У наступную ноч Жартаўнiку прыснiўся сон, у якiм ён памаркiтаваўся з Прастытуткай i захварэў на пранцы.

Ранiцай Жартаўнiк пайшоў у аптэку, дзе назапасiў кандомаў.

З таго часу ён пачаў спаць, заправiўшы чэлес у кандом.

З-за гэтага Жартаўнiк захварэў на нетрыманне мачы, але не пакiнуў хадзiць да жанчыны ветраных паводзiнаў.

Аднойчы ў Прастытуткi Жартаўнiк намаркiтаваўся да непрытомнасцi i заснуў. А сон быў такi: нiбыта прыйшоў ён да Прастытуткi, а яна гаворыць:

— Нельга маркiтавацца з поўным сiкуновым пухiром. Вазьмi пад ложкам гаршчок i хуценька зрабi малую патрэбу.

Жартаўнiк паслухаўся парады i нарабiў у ложак.

Прахапiўшыся, ён памяняў прасцiны, зноўку намаркiтаваўся да бяспамяцтва i заснуў. А сон быў другi: нiбыта Прастытутка запрапанавала зрабiць у гаршчок, а Жартаўнiк сказаў:

— Цяпер нi ты мяне не падманеш, нi я не падмануся, бо пайду на вулiцу i спраўлю патрэбы ў прыбiральнi.

Жартаўнiк аблегчыўся ў прыбiральнi, толькi зноў забыў прачнуцца i адпаведна запаскудзiў ложак.

Пасля змены прасцiн балбатлiвая Прастытутка спыталася:

— Як цябе пакахаць?

— Моўчкi! — зазлаваў Жартаўнiк i распачаў маркiтаванне.

Яны намаркiтавалiся да самазабыцця i заснулi.

На золку Жартаўнiк спытаў у юрлiвай Прастытуткi:

— Што зробiм спачатку: паснедаем цi?..

— Што заўгодна, дарагi, — адказала яна i соладка пазяхнула, — толькi сняданку няма.

Жартаўнiку давялося паснедаць дома.

Падмацаваўшыся, Жартаўнiк паклiкаў Слугу i загадаў:

— Знайдзi мне для забаўкi дзвюх сакаўных трыццацiгадовых кабетак!

— Добра, — адказаў той, — але як раптам не знайду, дык прывяду адну шасцiдзесяцiгадовую.

— Не трэба. — Жартаўнiк махнуў рукою i пайшоў у жончыну спачывальню.

— У гэтую ноч я бачыла цябе ў сваiм сне! — усклiкнула тая, пабачыўшы мужа.

— Не можа быць! — здзiвiўся Жартаўнiк, — якраз усю гэтую ноч я прабыў у Прастытуткi.

— А як яна цяпер жыве? — асцярожна запыталася Жонка.

— Цяпер яна жыве добра, бо на мiнулым тыднi пахавала Мужа.

Пасля размовы з Жонкаю Жартаўнiк выправiўся разам з Суседам на шпацыр.

— Я з тваёй Жонкай маркiтаваўся ў гэтую ноч, — паведамiў Сусед падчас шпацыру.

— Божа! — Жартаўнiк ускiнуў рукi да неба, але ўспомнiў апошнюю размову з Богам, i рукi апусцiлiся. — Мне гэты занятак наканаваў злы лёс, а табе хто?

Сусед прамаўчаў.

Жартаўнiк жа, заўважыўшы чорную курыцу, уголас зазначыў:

— У гэтай курыцы памёр певень.

Сусед узрадаваўся, што размова пацякла ў iншым накiрунку, i ўсклiкнуў:

— А вунь Кастрат размаўляе з Жанчынаю...

— Гэта ягоная Жонка? — запытаўся Жартаўнiк.

— Кастрат не можа мець Жонкi, — паведамiў Сусед.

— Ясна, гэты Кастрат размаўляе з Дачкой...

Пасля гэтых слоў тэма Кастрата страцiла для Жартаўнiка цiкавасць, яго захапiла тэма Сына-юнака.

— Гвалтаўнiк зганьбiў у лазнi майго Сына, — шэптам паведамiў Суседу Жартаўнiк.

— I што далей?

— Я падаў скаргу ў суд i паклiкаў у сведкi Масажыста. Усё рабiлася законна, але Гвалтаўнiк зрабiў заяву ў судзе: маўляў, такi дробны нячысцiк, як Масажыст, не можа залiчвацца ў праўдзiвыя сведкi. Тады я раз’юшыўся i закрычаў: "Каб ты, смярдзючы пацук, гвалцiў майго Сына-юнака на вачах у Бога, я паклiкаў бы ў сведкi Бога; але ты зладзейнiчаў у лазнi, i я паклiкаў Масажыста".

— А з маiм Сынам-юнаком здарылася iншая гiсторыя, — распачаў Сусед. — Яго пакахалi дзве жанчыны: адна са смуродным дыханнем, а другая з такой самаю скураю. I калi адна з iх казала: "Пацалуй мяне!", а другая прапаноўвала: "Абдымi мяне!" — Сын уцякаў з крыкам: "Я не магу выбраць лепшае з найлепшага!"

— Не бядуй, — падбадзёрыў Суседа Жартаўнiк. — У тваёй гiсторыi выдатны канец, а ў маёй не... Пазаўчора ўночы мой Сын палез пад коўдру да сваёй Бабулi, маёй Мацi. За гэта я збiў яго на горкi яблык. А ён, гад печаны, пакрыўдзiўся i сказаў: "Колькi разоў ты залазiў пад коўдру да маёй Мацi, i я цябе нi разу не папракнуў; а варта мне было паспрабаваць залезцi да тваёй, як ты пачаў бiцца".

Пакуль Жартаўнiк i Сусед шпацыравалi па вулiцах роднага мястэчка Фiлагелос, Жартаўнiкова Жонка адчула прыцягненне да прыгожага i дужага Слугi. Схаваўшы твар пад маскаю, яна пачала флiрт. Слуга не разгубiўся i залез да яе пад спаднiцу...

Тым часам Сусед распавёў наступную гiсторыю пра Сына-юнака:

— Аднойчы праз замочную шчылiну я ўбачыў, як да майго Сына прыйшлi дзве старыя шасцiдзесяцiгадовыя жанчыны. Сын сказаў iм: "Пакуль з адной я буду маркiтавацца, другая можа выпiць вiна". Вiно было сапраўды добрае i, вядома, бацькава.

Але старыя юрлiвыя стварэннi закрычалi ў адзiн голас: "Я не хачу вiна!"

На гэты момант Жартаўнiк з Суседам праходзiлi паўз лазню. Жартаўнiк, пабачыўшы праз адчыненае акно, як Масажыст расцiрае алеем Прастытутку, сказаў:

— Калi ты, Масажыст, так клапоцiшся пра вонкавае аблiчча Прастытуткi, дык, глядзi, не паруш ёй сярэдзiну.

I тут да акна падбег Вырадак, якi звярнуўся да Прастытуткi:

— Я так марыў пабачыць цябе аголенай!

На гэта быў адказ:

— А я хацела, каб ты, Вырадак, аслеп.

Пасля гэткiх зняважлiвых слоў Масажыст шчыльна зачынiў акно i зашмаргнуў фiранкi.

А Жартаўнiк з Суседам пасмяялiся з Вырадка i пайшлi ў карчму, дзе нажлукцiлiся гарэлкi.

Вярнуўшыся дамоў, Жартаўнiк спаткаў Слугу, якi належным чынам усмiхнуўся i прашаптаў:

— Сышоўся я тут на маркiтаванне з адной Маскаю, а пад спаднiцай у яе знайшлася вашая Жонка.

— Як у казцы, — уздыхнуў Жартаўнiк, — знайшоў тое, чаго не шукаў.

Са спачывальнi выйшла Жартаўнiкова Жонка.

— Чаму ты мяне не любiш? — смуродлiвым пасля п’янкi ротам запытаўся Жартаўнiк.

— Таму што ты мяне любiш! — адказала яна.

Жартаўнiк пайшоў у ложак.

Уночы яму зрабiлася кепска з сэрцам.

Жартаўнiкова Жонка сказала:

— Калi з табою здарыцца непапраўнае, я таксама жыць не буду. Я задаўлюся!

— Зрабi гэта зараз, — прашаптаў ледзь жывы Жартаўнiк.

На золку Жонка памерла.

Жартаўнiк вырашыў не закопваць i не палiць жончынага цела, а аддаць нябожчыцу Бальзамiроўшчыку.

Праз пэўны час Жартаўнiк запатрабаваў вярнуць яму жончына цела.

У Бальзамiроўшчыка было шмат замоваў i, адпаведна, нябожчыкаў. Таму ён даручыў пошукi патрэбнага цела свайму памочнiку Вырадку.

— А цi не было ў вашай Жонкi асаблiвай прыкметы? — спытаў Вырадак.

— Была, — адказаў Жартаўнiк, — мая Жонка ўвесь час кашляла.

Атрымаўшы забальзамаванае цела i змясцiўшы яго ў сямейнай каплiцы на фiлагелоскiх могiлках, Жартаўнiк зарганiзаваў шыкоўныя хаўтуры.

Выпадковы Чалавек, якi праходзiў паўз застаўлены сталамi двор, спытаў у Жартаўнiка:

— Хто ж гэта знайшоў супакаенне?

— Гэта я нарэшце, пасля Жончынага скону, займеў супакаенне, — зусiм спакойна паведамiў Жартаўнiк.

12.11.1994

15 — Спадарожнiца

Мужчына зайшоў у двухмясцовае купэ.

За столiкам, каля акна, сядзела Спадарожнiца.

— Добры вечар, шаноўная, — далiкатна прывiтаўся мужчына, але голасу Спадарожнiцы не пачуў.

Яна адлучана, нiбыта ў наркатычным трансе, пазiрала на асветленую неонам перонную талакнечу.

Мужчына палiчыў за лепшае сысцi ў тамбур i выпалiць запар, але праз муштук, ажно тры цыгарэты.

Тым часам цягнiк выехаў з горада i ў лясной цямрэчы набраў крэйсерскую хуткасць.

Калi мужчына вярнуўся ў купэ, Спадарожнiца заставалася ў тым самым безуважным стане i неадрыўна глядзела ў чорную шыбу.

Мужчына скiнуў чаравiкi i, блiснуўшы белымi шкарпэткамi, ускочыў на верхнюю палiцу.

Спадарожнiца дастала з валiзкi папяровую сурвэтку i выцерла вiшнёвую памаду з поўных вуснаў.

Мужчына паспрабаваў быў чытаць газету "Свабода", але галаву запоўнiлi гуллiвыя думкi пра жанчыну. "Свабода" легла на сятчатую палiчку.

Жанчына пачала акуратна адлеплiваць доўгiя накладныя веi.

Мужчынская кроў адлiлася ад скроняў i прыцякла ў мiжножжа. Вагон пагойдваўся, колы памяркоўна грукаталi, цягнiк працiнаў цемру.

Мужчына стаiўся, напружыўся, напяўся...

Спадарожнiца зняла парык, сцягнула праз галаву швэдар, адшпiлiла пратэз правай рукi i паклала яго на столiк.

Мужчынская кроў адцякла ад пахавiння i прылiлася да сэрца. Цiск павялiчыўся. Мужчына цяжка ўздыхнуў шырока разяўленым ротам.

Спадарожнiца запусцiла жывую руку пад шаўковы станiк, i побач з пратэзам легла пластыкавая, каламутна-бялёсая, нiбыта выплаўленая з густога мужчынскага насення, гладкая цыцка.

Мужчына ўшчыкнуў сябе за сцягно, але муляж не знiк.

Спадарожнiца завярнула спаднiцу i аддзялiла ад нагi кавалак сцягна, калена, лытку i ступак у каштанавым чаравiку.

"Дзякуй Богу, што нагу на стол не паклала!" — падумаў Мужчына.

Працэс распранання i разбiрання працягваўся: у адну складаную пластыкавую шклянку леглi штучныя iклы, а ў другую апусцiлася блакiтнае вока.

Нарэшце, тое невялiкае, што засталося ад Спадарожнiцы, загарнулася ў прасцiну, сцiшылася i супакоiлася.

Мужчына абмацаў сваё таемнае месца, дзе некалi паўставаў чэлес, i горача зашаптаў:

— У мяне выдатны бельгiйскi вiбратар, ён лепшы за сапраўдны мужчынскi орган. Нiводная з маiх шматлiкiх сябровак не выказала нават ценю незадаволенасцi. Мой вiбратар упырсквае ў якасцi спермы цёплую саланаватую ваду...

Больш за гадзiну Мужчына спрабаваў бельгiйскiм вiбратарам спакусiць Спадарожнiцу, але марна.

Перад сном яна заўсёды здымае слыхавы апарат.

13.12.1994

16 — Попiк

У Попiкавых жылах цякла няруская кроў. Ён перажываў, хаця ў пашпарце стаяла даволi праваслаўная нацыянальнасць — беларус.

"Але ж не рускi, — сумневы тачылi Попiкаву душу. — Не вялiкi i не абраны. Так, драбяза, смецце, адным словам. I ўсё ж любiмы, блiзкi, родны! Але ж меншы, драбнейшы, другасны. I чаму беларус? Быў бы рускi, i не было б праблемаў. Цi тое толькi здаецца? Праблемы ж i ў рускага ёсць".

Попiк чакаў гасцей, наблiжаўся запознены праваслаўны Новы год, i ён збiраў на стол пачостку.

"Чарачкi, талерачкi, ножычкi, вiдэльцы, келiхi i сурвэтачкi, сурвэткi, сурвэтулечкi. — Попiк прытанцоўваў вакол святочнага стала. — Вiнегрэт — гэта добра з гарэлкаю. Вiнаград пойдзе з добрым вiном..."

Тым часам у варэльнi завiхалася Попiкава жонка, звычайная руская жанчына з круглым тварам i носам-бульбiнай. Яна засоўвала ў духоўку пiрог з курынымi трыбухамi — так званую няню.

"Цi прапячэцца няня? Цi не затоўста наклала бульбяное пюрэ? Бульбяны пiрог — заўсёды загадка. Прапячэцца? Не прапячэцца? Галоўнае, што мы прапяклiся, што саспелi i вярнулiся ва ўлонне нашай царквы. Хоць апiрышча знайшлося, i Попiк мой — дупiк мой — уладкаваўся ў епархiю друксакратаром. Гэта, як нi круцi, галоўная падзея ў мiнулым годзе. Не забыць бы за сталом сказаць што-небудзь у гонар праваслаўя... У, чорт кульгавы лысы!"

Запалка апякла пальцы.

Духоўка ўздыхнула i загула. А Попiк скончыў сервiраванне i ўладкаваўся адпачыць на галандскай канапе.

Попiкава жонка праз тоўстае шкло палюбавалася на няню, што займала пачэснае месца на блакiтнай блясе, скiнула фартух, апаласнула рукi i, зайшоўшы ў залу, прысела да мужа на канапу.

— Стол накрыты, — даў справаздачу рэдкабароды Попiк i заплюшчыў ялейныя вочкi.

— А ты лысееш, — стомленая iнтанацыя надала жончыным словам безапеляцыйнасцi.

"Лысею, старэю, марнею. — Попiк маўчаў i не адплюшчваў вачэй. — Не маладзею... Толькi ўсё адно на 9,5 гадоў нарадзiўся пазней за некаторых рускiх бульбаносак. I не гавару гэтага на свята, а мог бы. Вакол кожнага рускага стаяць 80 % ворагаў, i гэта ворагi з афiцыйнай статыстыкi. А колькi iх на самай справе? 101 %?"

Попiк пагладзiў свой светлы чубок.

Званок заспеў сям’ю на брунатнай канапе.

— Заходзьце, калi ласка, мае дарагiя, — гасцiнна запрасiла гаспадыня губатага госця i ягоную шыракаротую жонку.

Попiк зняў са сцяны паляўнiчую дубальтоўку, патрос у паветры i наставiў рулю на гасцей:

— Узбройваюся! Адны ўзбагачаюцца, другiя ўзбройваюцца...

— Ухваляю! — госць паправiў грабеньчыкам наплоеныя брыялiнам касмылi.

— Чэчэнцы ўзбройваюцца, таджыкi ўзбройваюцца, татары ўзбройваюцца... А чаму мы — рускiя — не павiнны трымаць у доме зброю? — Попiк працягнуў мiлiтарысцкую тэму i пасля першай чаркi. Асаблiвы нацiск рабiўся на злучэнне "мы — рускiя", хоць у пакоi прысутнiчала толькi адна руская жанчына, госцi ж належалi да габрэйскай нацыi.

— Правiльна, дубальтоўка нiкому не зашкодзiць, — падтрымаў iдэю ўзбраення прадстаўнiк старажытнага народа i аблiзаў лiловым языком блакiтнае падбароддзе. — Мусульмане наважылiся ў трэцiм тысячагоддзi кiраваць светам, а гэтага варварства дапускаць нельга. Я не жыдоўскi артадокс i вышэй за ўсе рэлiгii стаўлю рускую праваслаўную царкву, але iсламiсты — ворагi цывiлiзацыi. Дарэчы, я з жонкаю нядаўна пахрысцiўся. I ўсё дзякуючы вам, шаноўныя гаспадары.

Гаспадыня манерна заўсмiхалася.

"Габрэй, жыд, юда лiслiвы, — у думках зласлiўнiчаў Попiк. — Ну чаму даброты так няроўна накройваюцца, наразаюцца, накрышваюцца? Чаму габрэi абраны Богам народ? Чаму Ён пазначыў любоўю iх — насатых, губатых, лупатых i пархатых? А славян зусiм не заўважыў. Цi быў на Галгофе хоць адзiн славянiн? Чаму адным усё, а другiм — нiчога?"

— Няня згарэла! — закрычала гаспадыня i шуснула з-за стала ў варэльню, адкуль пацягнула гарэлай бульбаю.

На дапамогу кiнулiся i астатнiя балявальшчыкi. Пад вохi i ахi iнцыдэнт пагасiўся. На сярэдзiну стала паставiлi авальнае блюда з няняю. У келiхi i чаркi налiлiся хмельныя напоi. А румяная i крышку ўзбударажаная гаспадыня сказала наступнае:

— У святочную навагоднюю ноч я ўздымаю келiх за майго мужа. Я люблю яго не адзiн год, але апошнiм часам ён па-сапраўднаму здзiвiў мяне сваёй шчырай адданасцю царкве. I я вельмi хачу, каб у наступным годзе ягоная самаахвярнасць была заўважаная i ён заслужана атрымаў большую пасаду.

— За цябе, мой любы!

Келiхi гучна чокнулiся.

Попiк пачырванеў i наклаў сабе два вялiкiя скрылi падгарэлае нянi.

— А мы расу пашылi, — Попiкава жонка паставiла пусты келiх на льняны абрус. — Схадзi, надзень расу.

— Не ўяўляю яго ў расе, — шчыра выказалася габрэйка i ўкiнула курыны пупок у свой шырозны рот.

— Не варта нiкуды хадзiць. — Мужчынскую салiдарнасць праявiў сумнавокi габрэй, яму было няёмка глядзець на чырвонага гаспадара.

Пачырванеўшы, Попiк стаў падобны да маладога Ленiна.

— Другiм разам, — заслiбiзаваў ён. — Лепей раскажу вам пра Д’ябла, пра пякельнае чарноцце Люцыпара, пра Сатану. Думаеце, раса шылася дзеля кар’еры, дзеля цёплага месцейка? Маўляў, хрысцiяне з усяго свету будуць слаць у Беларусь гуманiтарную дапамогу, а я, апрануўшы расу, пачну крупы з кумпякамi пад прыпол хаваць. Зусiм не так. Я ў царкве апынуўся па загаду сэрца, пасля Божага знака. А вестка з нябёсаў была наступная... Неяк пад вясну, напрыканцы лютага, зайшоў да мяне Сусед па лесвiчнай пляцоўцы, як з лiфта выходзiш — дзверы леваруч. Але гэта неiстотна. Сутнасць у суседавай споведзi. Ён тады папрасiў паўшклянкi гарэлкi, каб апахмялiцца, i распавёў пра Люцыпара. Сусед сказаў: "Цёмны Князь заяўляецца штоночы. Ён прыходзiць i душыць мяне. Люцыпар выстаўляе са сцiснутых пудовых кулакоў даўжэзныя ўказальныя i сярэднiя пальцы i пачынае ўцiскаць iмi ў горла мой кадык. Я задыхаюся, задыхаюся i прахоплiваюся, але Люцыпар усё адно стаiць нада мною, ажно пакуль не перахрышчуся!"

Попiк ускiнуў падбароддзе i прадэманстраваў акт душэння.

— А чаму ён прыходзiў да цябе? — у вачах у госцi iскрыўся недавер.

— Не да мяне, а да суседа.

— Я не пра Д’ябла. Чаму Сусед прыйшоў?

— Дык гэта i быў Божы знак! — Попiк ганарлiва паглядзеў на прысутных. — Гэта i пазначыла тое, што я гатовы да чужой споведзi i магу адпускаць грахi. Да таго ж я i сам спытаўся ў Суседа, а чаму ён прыйшоў у мой дом. А той сказаў, што аднойчы, прахапiўшыся пад ранiцу, пачуў голас: "Iдзi да Аляксандра, раскажы яму пра Люцыпара. Ён выслухае, памолiцца i дапаможа".

Вось ён i апынуўся ў нашай варэльнi са сваiм аповедам пра Сатану. Я, шчыра прызнаюся, вельмi не люблю i баюся Д’ябла. Таму прыдбаў дубальтоўку. I малюся я з таго дня штовечар i шторанiцы. Сусед сказаў, што яму лягчэй, i Князь Цемры болей не наведваецца ў снах. Дарэчы, Сусед наш напярэдаднi Раства пахрысцiўся i зрабiў вялiкi падарунак царкве. Толькi я папрашу: нiкому нiколi нi паўслова пра д’яблавы наведваннi. Сусед страшэнна крыўдлiвы.

— А Люцыпар таксама абражаецца? — шыракаротая габрэйка напоўнiла келiхi i чаркi.

— Яшчэ больш абразлiвы за нашага Суседа, — запэўнiла Попiкава жонка.

Попiк кульнуў у сябе чарку i заперажываў: "I нашто пра Суседа расказваў? Якi чорт за язык цягнуў? Дарэмна адкрыўся. Праўду трэба хаваць як найглыбей. А я ўзяў i выклаў запавет чужым людзям, ды яшчэ i габрэям. Яны ж не паверылi. А разнесцi разнясуць па ўсiм Мiнску. I смяяцца будуць з маёй веры, з маёй наiўнасцi, з маёй нярускасцi... Што рабiць?"

Раптам Попiкавы перажываннi спынiў жончын сполах:

— Любы, ты зусiм зялёны! Табе кепска?

— Кепска? Ды я памiраю, — прамармытаў Попiк i, узняўшыся з-за стала, патупаў у прыбiральню.

У яго схапiла жывот i панесла страўнiк.

На унiтазе Попiк праседзеў больш за гадзiну.

Госцi сышлi.

Жонка прыбрала з навагодняга стала i, памыўшы посуд, легла адпачываць.

Попiк прыняў кантрастны душ i таксама лёг, але яму не спалася, розум займалi стракатыя думкi: "Трэба змагацца з Князем Цемры. I перш-наперш з ягонымi служкамi. Хоць бы кнiгi ва ўласным доме перагледзець... Колькi лiтаратараў крэмзала пад дыктоўку Цёмнага Князя? Процьма! I што асаблiва крыўдна, рускiх. А беларускiя пiсьменнiкi ўсе чыста Бога не любiлi. Заўтра ж з ранiцы ўсе кнiгi iншаверцаў у смеццеправод пушчу!"

З багахульнымi думкамi Попiк i заснуў, але не назаўсёды.

Ранiцай у Попiкаву кватэру прыцёгся Сусед з чарговай споведдзю пра Люцыпаравы кiпцюры. Толькi змучаны жыватом Попiк не стаў слухаць Суседа i не налiў яму паўшклянкi гарэлкi на пахмелку. Той малiў, але Попiк стаяў на сваiм. Сусед пакрыўдзiўся, азлiўся, схапiў са сцяны дубальтоўку i стрэлiў у здзiўлены Попiкаў тварык.

Кнiгi беларускiх i рускiх пiсьменнiкаў засталiся на палiцах.

15.12.1994

17 — Спароннiца

Яна зноў, не хочучы таго, панесла. Мужа не было. Жыла яна дваццаты год у iнтэрнаце, таму нi пра якое дзiця i думак не магло быць. А тут, як снег у вераснi, — цяжарнасць.

I было вырашана неадкладна рабiць спарон.

Давялося пайсцi да ветлiвага знаёмага лекара, якi таемна кахаў яе без прызнанняў i назалянняў. Ён лiчыў, што, адкрыўшы хоць раз сваю душу Спароннiцы, дасягне адно таго, што тая болей не прыйдзе. А так патаемныя памкненнi i жаданнi задавальняюцца праз садызм, i хай сабе, бо садызм складае аснову ўсёй хiрургiчнай практыкi. Жахлiвы Джэк-трыбушыльнiк меў пасаду галоўнага хiрурга англiйскай каралевы, пра гэта не варта забываць.

Папiўшы са Спароннiцаю гарбаты, лекар прызначыў дзень аперацыi. Жанчына выйшла са спаранарнi з пачуццём гнятлiвае трывогi.

Па дамоўленасцi з лекарам спарон рабiўся пад агульным наркозам.

Спароннiца напружана спала ў гiнекалагiчным крэсле, а ўрач сумленна выскрабаў з похвы тое, што магло б вырасцi ў чалавека. Старанная медсястра дапамагала яму.

За акном аперацыйнай свяцiўся цёплы вераснёўскi вечар. Таму акно было шырока адчыненае, хоць правiлы i забараняюць адчыняць дзверы i вокны падчас аперацыi. Толькi нi ўрач, нi медсястра не лiчылi спарон за сур’ёзную справу. Таму нiхто i слова не сказаў на прыбiральшчыцу, калi тая адчынiла акно. Хто ж будзе абурацца на свежы ветрык, якi крышку астудзiць задушлiвую аперацыйную.

Спароннiца бачыла жахлiвы сон... Нiбыта яна ўзлезла на высозную вежу з негабляваных рэек. Далёка ўнiзе засталася каменная пустэльня, спрэс засланая клубкамi змяюк, гэтых татуiраваных кiшак. I раптам вежа пачала хiлiцца-хiлiцца, жанчына паляцела ўнiз, на камянi, на змяiнае сычэнне. Душа сцiснулася ў грудзях i... пакiнула цела Спароннiцы.

Душа выйшла з раскiданага на гiнекалагiчным крэсле змучанага хiрургам цела. Яна ўсплыла да столi i пачала назiраць за падзеяй. Вiдовiшча акрываўленай похвы, над якой навiсалi лекаравы рукi ў слiзкiх пальчатках, уражвала. Душа Спароннiцы пабачыла згусткi таго, што не стала чалавекам. Яно ляжала ў белым эмалiраваным тазе, запэцканым крапкамi i рагамi крывi. Ад усяго ўбачанага рабiлася прыкра, горка, гiдка, млосна, балюча i невыносна.

Душа Спароннiцы цiхенька выплыла праз акно ў вераснёвую цеплыню i паляцела па-над залацiстымi i рудымi клёнамi ў бок кiнатэатра "Мiр", адтуль — на пляц i далей, над трамвайным дротам, да афiцэрскiх могiлак, дзе панавала цiша.

Магiлы невядомых салдат хавалiся пад бурштынавай таполевай лiстотаю.

Душа Спароннiцы хацела цiхенька палунаць над помнiкамi, каплiчкамi i залатымi царкоўнымi крыжамi, але, пачуўшы далёкае благанне пакiнутага цела, выправiлася назад. Яна вярнулася да шарай трохпавярховай спаранарнi, узнялася над кляновымi шатамi i падляцела да аперацыйнай. Толькi марна. Дубальтовае акно зачынiлi, i за iм лекар бiў Спароннiцу па шчоках. Пераляканая прыбiральшчыца стаяла ў кутку i прыцiскала да чэрава эмалiраваны таз з рэшткамi растрыбушанага зародка.

Душа паспрабавала прайсцi праз акно, але не змагла. Яе кроплепадобны абрыс змянiўся на сферычны i распластаўся па шкле тонкiм каламутным кругам. Давялося адступiцца i, счакаўшы iмгненне, паiмчаць з неверагоднай хуткасцю да ўваходных дзвярэй спаранарнi, якiя, дзякуй Богу i цёпламу вечару, былi наросцеж. Душа праляцела вестыбюль i з лёгкай проймаю ўзнялася на трэцi паверх, дзе, каля ўвахода ў аперацыйную, успатнелая медсястра кацiла грувасткi апарат. Той самы, якiм абуджаюць ледзь жывое цела ўдарамi электрычнага току.

Першы ўдар так таргануў i скурчыў Спароннiцу, што душа ў нямым пераляку затрымцела пад столлю.

Толькi пасля сёмага ўдару душа пераадолела жах i вярнулася ў цела, ад чаго Спароннiца скаланулася i закрычала. Яна скавытала гучна, працягла, не расплюшчыўшы вачэй. Паступова выццё перарасло ў галашэнне па ўсiх памерлых немаўлятках. Слёзы праступiлi з-пад заплюшчаных павекаў.

Спрактыкаваны, абвыклы да ўсяго хiрург сцягнуў гумовыя пальчаткi i сказаў да стомленай медсястры:

— Не трэба грэбаваць сродкамi кантрацэпцыi, асаблiва кандомам.

14.01.1995

18 — Чарапашнiк

Пасля зiмовай спячкi Чарапашнiк прыўзняў над падушкай лабатую галаву i прынюхаўся. У хаце пахла пылам i попелам. Чарапашнiку захацелася есцi, але апетытнага водару харчоў ён не ўчуў.

На вулiцы толькi-толькi пачынала днець, i ў хаце вiсела шэрае сутонне.

Чарапашнiк устаў i прапляскаў босымi падэшвамi па земляным току ў сенцы i далей на двор, да калодзежа. Пiў ён прагна, iмкнуўся наталiць не толькi смагу, але i голад. Тонкiя вадзяныя змейкi струменiлiся па няголеным падбароддзi, абапал кадыка, унiз, пад кашулю. Спустошыўшы паўлiтровую алюмiнiевую конаўку, ён начапiў яе на загнаны ў калодзежную стрэшку цвiк. Жалезны скрыгат канчаткова прагнаў сон.

Павесiўшы нагавiцы i кашулю на штыкетнiк, Чарапашнiк доўга з асалодаю плёхаўся пад рукамыйнiкам, змываў паўгадовае здранцвенне. Абцёршы клубы i торс ручнiком, ён дастаў з кiшэнi сваiх шырачэзных нагавiц грабеньчык i старанна расчасаў русыя кудзеры.

Устала сонца, надышоў час палявання на земнаводных, пачаўся чарапашнiкаў паўгадавы дзень.

Даўжэзным паўметровым ключом ён прысунуў засаўку на дзвярах сваёй хаты i, схаваўшы ключ за рукамыйнiкам, пашыбаваў праз вёску. Суседзi не любiлi галавастага Чарапашнiка, але "дзень добры" давалi спраўна.

Пакiнуўшы за плячыма высозны, аб’едзены вятрамi, прыдарожны крыж, ён выйшаў да вялiзнага, парослага мохам каменя. Малiтва гучала нядоўга. Чарапашнiк сцiпла папрасiў у валуна дапамогi на першы час, каб паспрыяў упаляваць на сняданак пару-тройку балотных паўзуноў. Валун маўчаў. Чарапашнiк паазiраўся i, не згледзеўшы нiчога падазронага, адзiнаццаць разоў плюнуў на абамшэлы камень. Не чакаючы адказу, ён пашыбаваў па вузенькай сцежцы, што светлым пасам перахоплiвала лог. Перайшоўшы рэчку, Чарапашнiк рушыў уздоўж берага. Iшоў ён шпарка i лёгка, а таму хутка дабраўся да старой, зацягнутай салатнай раскаю завоiны. Пад туркатанне дробных жабак Чарапашнiк скiнуў абутак, падкасаў калашыны i палез у гнiлую ваду. З-пад мулу на паверхню ўсплывалi смуродлiвыя бурбалкi. Пралезшы каля аеравага зараснiку да пачварнага карча, ён выцягнуў з-пад слiзкiх карэнняў алюмiнiевы бiтончык з зашрубаванай накрыўкай i метровы трызубец, зроблены з лыжнай палкi ды сталёвага вiдэльца.

На беразе Чарапашнiк спрытна паабтрасаў з валасатых лытак налiплую раску. Не абуваючыся, ён вярнуўся да крынiчнай рэчкi, дзе скiнуў нагавiцы, выцягнуў пас i падперазаў голы жывот, папярэдне начапiўшы на скураны пас пачарнелы бiтончык. Завязаўшы кашулю высока на грудзях, Чарапашнiк спусцiўся па пясчаным адхоне да вады. Пасвечваючы бялюткiмi клубамi, ён апусцiўся ў сцюдзёную плынь. Вада была неглыбокая, i Чарапашнiк хутка дабрыў да тоўстай нахiленай вярбы, за якой з рэчкаю злiвалася невялiкая ручаiна. Сунучыся па вузкiм, але глыбакаватым раўчуку, Чарапашнiк трапiў на балота.

Ручаiна скончылася раптоўна, схавалася пад дзёран. Чапляючыся за алешыну, Чарапашнiк запоўз на ненадзейны дзёран, якiм зарасло вялiкае багнiстае возера. Дзёран дыхаў, уздрыгваў i торгаўся, нiбыта скура на спiне ў велiзарнага патрывожанага цмока.

Чарапашнiк папоўз памiж танклявымi бярозкамi ў бок нiзкага чэзлага ляска. Там, пры ляску, на купiнах гнездавалiся чарапахi.

Першую ён прыкмецiў у алейных лiсцiках бруснiчнiку. Чарапаха грэла чорны парэпаны панцыр на сонцы, далёка высунуўшы лапкi, хвост i змяiнапысую галаву на танюткай шыйцы. У гэтую змаршчакаватую шыю i пацэлiў трызубцам Чарапашнiк. Трызубец узняў паўзуна ў паветра i прынёс на далонь Чарапашнiку, якi прагна абнюхаў здабычу i схаваў яе ў бiтончык.

Поўзаючы мiж купiнамi, Чарапашнiк лёгка набiў паўзунамi пяцiлiтровы бiтончык пад самую накрыўку. Напаляваўшыся на сваiх улюбёных земнаводных, Чарапашнiк вярнуўся на рэчку да тоўстай старой вярбы, пад якой доўга куляўся ў крынiчных вiрах, змываў палявальную стому.

Таксама на беразе ён расклаў вогнiшча i зварыў чарапахавую юшку, якую пiў проста з бiтончыка. Панцыры Чарапашнiк раздзiраў рукамi i чыста выядаў варанае мяса разам са скурай, са страўнiкам, з нястраўленай травою, з гноем, з вантробамi, з храбусткiм хрыбетнiкам, з чарапнымi костачкамi, з вочкамi, з раздвоеным языком i разам з вострымi лакавымi кiпцюрамi.

Нахарчаваўшыся, Чарапашнiк ляжаў каля вогнiшча, нюхаў дым i глядзеў у пустое зорнае неба. Ён думаў, што спаць не захочацца ажно да прымаразкаў.

01.02.1995

19 — Рэпетытарка

Рэпетытарка макнула касметычны пэндзлiк у залатую фарбу, нахiлiлася да люстэрка i намалявала iскрыстыя колцы вакол вачэй i вуснаў.

— Пасуе мне маска? — размаляваны твар павярнуўся да трынаццацiгадовага вучня.

— Вельмi пасуе. — Хлапечыя шчокi паружавелi.

— Давай i табе намалюю на лобе залатое колца.

— Мужчыны не фарбуюць твараў, — адхiснуўся ад блiскучага пэндзля вучань.

— Прабачце, я зусiм запамятавала пра вашу мужчынскасць. Мужчыны не расфарбоўваюць твараў? Няўжо? А баевiкi ў Iчкерыi не робяць на тварах маскавальных плямiн? А наймiты не чарняць свае пысы, каб не свяцiлiся ў цемрадзi? А блазны?

Вучань маўчаў.

— Не хочаш, як хочаш. Я атрымлiваю грошы не за тое, каб размалёўваць твой лоб, а за тое, каб за лобам былi веды... Ты зрабiў практыкаванне?

— Так. — Хлопец паклаў на трумо вяла-ружовы сшытак.

Чырвоны аловак шпарка заскакаў па радках. Фiялетавае практыкаванне застракацела выпраўленнямi.

— Цяпер мне будзе сорамна браць грошы ў тваёй мацi. З кожным урокам ты горай i горай выконваеш практыкаваннi. Нiбыта я не вучу, а, наадварот, развучваю. Ты ходзiш у сёмы клас, а пiшаш горш за вясковага другакласнiка. I што рабiць? I што казаць тваёй мацi?

Вочы Рэпетытаркi пазiралi на вучня з залатых кругоў.

— Сёння ў мяне дзень нараджэння. Мне трыццаць. Свята. Прыйдуць госцi. Я павiнна мець добры, вясёлы, iскрысты настрой. А ты ўсё псуеш: прыходзiш з брудным сшыткам, у якiм на бруднай старонцы напiсана практыкаванне, поўнае брудных памылак. Ты што, так i не змог вывучыць, дзе пiшацца мяккi знак? Гэта ты знарок зрабiў мне падарунак? — Рэпетытарка падмiргнула люстэрку.

— Я не ведаў пра дзень нараджэння. — Хлапечы голас затрымцеў.

— Не веру. Я ўпэўнена — ты знарок кепска напiсаў практыкаванне. Знарок выканаў яго на двойку, i нават не на двойку, а на адзiнку, на кол. I я пастаўлю табе вялiкi чырвоны кол. Я накрэслю ў ружовенькiм сшытачку велiзарны кол, чырвоную палку, крывавае бервяно. I ты пакажаш заробленае маме. Каб ведала, якi ў яе кепскi сын. Яна плацiць за навучанне, я гадзiнамi вытлумачваю правiлы i выключэннi, а ён слова "песьцiцца" пiша без мяккага знака, ён лянуецца выканаць просценькае заданне. Гэта абраза, гэта знявага, гэта нахабства, лайдацтва, iдыятызм... I табе не сорамна? I што скажа мацi, пабачыўшы чырвоную палку? Як думаеш? I не маўчы. I не хавай вачэй. I не чырваней, як рак. Ты скажы, што зробiць твая мацi, калi на яе вочы патрапiць чырвоны кол? Адказвай...

— Раззлуецца, — ледзь выцiснуў вучань.

— Раззлуецца, i ўсё? — залатая луска зацерушылася з веяў. Рэпетытарка ўзмахнула рукамi, залацiста блiснулi наманiкюраныя пазногцi, i растапыраныя пальцы прагна абхапiлi голыя каленi.

— Можа ўзяць пас i адлупцаваць...

— Дык, можа, мне высекчы цябе? Калi заплачана за навуку, дык i лупцоўка, пэўна ж, уваходзiць у навучальны працэс.

Вучань маўчаў.

— Зараз вазьму пас i адлупцую за нелюбоў да граматыкi. У мяне няма мужчынскага паса, таму давядзецца пасекчы тваю мужчынскую дупу жаночым раменьчыкам. — Рэпетытарка выцягнула са скураной спаднiцы руды танюткi пас.

— Бачыш, якi цудоўны жоўценькi пас? Ён навучыць расстаўляць мяккiя знакi... Распранайся i кладзiся на канапу.

Хлопец заплакаў, ягоны тварык скрывiўся, са шчыльна заплюшчаных вачэй пырснулi слёзы.

— Не трэба румзаць. Ты ж мужчына. А мужчыны не румзаюць i не размалёўваюць твар залатой фарбаю. Мужчыны цвёрда трываюць боль. Распранайся.

Вучань выцерабiўся з пiнжака i стаiўся ў чаканнi.

— Павесь на крэсла, павесь на спiнку, акуратна павесь... Усяму трэба вучыць, як з дзiкага лесу прыехаў.

Хлопец зняў кашулю, яна гэтаксама павiсла на спiнцы крэсла, на яе легла саколка, якую накрылi нагавiцы. Шкарпэткi вучань схаваў пад крэсла.

I раптам вучань сцiснуў кулакi, прысеў на кукiшкi i цiхенька па-кацiнаму завiшчаў.

Рэпетытарка секанула пасам паветра над хлапечай спiнаю.

— Iдзi ў варэльню i налi з графiна шклянку гатаванай вады. А ў лазенцы абмый твар i прамый нос.

Вярнуўся хлопец амаль супакоены, толькi пурпуровае ззянне на шчоках выдавала блiзкiя слёзы. Рэпетытарка намалявала на гарачых шчоках залатыя колцы.

— Так лепш. У мяне дзень нараджэння. I так ты больш падобны да падарунка. А цяпер кладзiся на канапу, кладзiся на жывот, каб мой раменьчык змог навучыць тваё мяккае месца змякчаць зычныя.

— Я болей не буду...

— Што ты болей не будзеш?

— Рабiць памылкi.

— Ты будзеш рабiць памылкi, бо абмылiцца можа кожны, але пасля лупцоўкi ў тваiх практыкаваннях стане значна меней недакладнасцей. Спадзяюся, ты запомнiш гэтую работу над памылкамi. — Рэпетытарка джыганула пасам па аголеным хлапечым плечуку. — Скiдай майткi i кладзiся!

Вучань сцягнуў белыя з чырвонай паласою майткi. Рэпетытарка пабачыла цемнаваты стручок i зграбны мяшэчак пад iм. Хлапечая рука накрыла мужчынскае месца. Рэпетытарка падштурхнула вучня да канапы. Той ускараскаўся на скураныя падушкi i скурчыўся.

— Выпрастайся i прыбяры рукi, — загадна кiнула Рэпетытарка.

Хлапечыя пальцы сашчапiлiся на патылiцы. Рэпетытарка шырока размахнулася, i раменьчык прайшоўся па малочных клубах, пакiнуўшы пяшчотна-ружовы пiсяг, якi iмгненна налiўся малiнавасцю. Вучань пранiзлiва заскуголiў. Але выццё i слёзы не перахапiлi, не спынiлi, не стрымалi важкую руку Рэпетытаркi. Яна ўзлятала i ўзлятала да столi, пакуль пругкi пас не спаласаваў хлапечую дупу ўшчэнт. Вучань плакаў, iкаў i калацiўся.

— На сёння ўсё! Iдзi папi вады.

Гэтым разам вада не дапамагла, вучань вярнуўся, плачучы.

— Ну што ты енчыш? — пацiкавiлася чулая Рэпетытарка, зацягваючы раменьчык у спаднiцу. — Трэба вучыць правiлы. Асаблiва трэба вучыць правiлы пра напiсанне мяккага знака. Бо гэты знак — сымболь незалежнасцi нашай дзяржавы. Сапраўдны беларус павiнен ведаць i помнiць усе правiлы ўжывання мяккага знака. У лiцэi ты можаш выкарыстоўваць i сталiнскую наркомаўскую граматыку, але сярод сваiх мусiш паслугоўвацца тарашкевiцай. Выхаванне патрыёта, барацьбiта за незалежнасць i велiч Бацькаўшчыны — вось мая найвышэйшая мэта. Выхаванне мужнага змагара, якi са зброяю ў руках будзе адстойваць правы Беларусi — вось наш намер. Нi герб, нi сцяг, нi гiмн, нi валюта, нi пашпарт не з’яўляюцца для беларуса найвышэйшай святыняю. Мова — вось найбольшая каштоўнасць. Мова — важнейшая за дзяржаўную мяжу, за найвышэйшую раду, за ўрад. Слова — вышэй за прэзiдэнта i караля. Мова — гэта праява прыроды, праява духоўнага праз матэрыяльнае, праява Бога праз чалавека. I чалавечыя пакуты ў параўнаннi з Боскiмi — мiзэрныя. I твой боль — нiкчэмны. I хопiць плакаць. — Рэпетытарка пасадзiла хлопца на канапу побач з сабою. — Ну не плач, ну скажы мне, як цябе супакойвае мама? Яна гладзiць па галоўцы? Яна чэша за вушкам? Чэша? Яна гладзiць тваю шыйку. Ну скажы мне, яна цябе песцiць?

— Песцiць, — гэта было першае слова, вымаўленае вучнем пасля пакарання.

— Вось i я цябе палашчу, папешчу, пагладжу па галоўцы, па кудзерах, па шыi. Я пагладжу, а ты супакоiшся i не будзеш румзаць, не будзеш плакаць. Я палашчу твой жывоцiк. Кладзiся на спiнку, i я мякенька пагладжу пупок. I каленкi палашчу. I сцёгны папешчу. I табе стане прыемна. I табе будзе соладка, цiха i спакойна. Табе ўжо соладка. I твая палачка абудзiлася. Такая маленькая акуратная цёмная палачка ўстала. Твая мама бачыла, як устае твой чэлес? Яна бачыла?

— Бачыла, — прашаптаў сарамлiвы вучань.

— Раскажы, дзе мама згледзела ўзбуджаны чэлес свайго любiмага сына. Дзе яна пабачыла гэтую акуратненькую палачку, твой калок. Дзе?

— У лагернай лазнi. — Вучань саромеўся расплюшчыць вочы, i ягоны твар быў закрыты локцем.

— Расказвай пра лагер, пра лазню, пра маму... А я пагладжу, палашчу, пашкадую майго хлопчыка, майго мужчыну, майго прыгожага, паслухмянага, салодкага...

Рэпетытарка старанна агладжвала хлапечае цела.

— Мама ўзяла ключ ад лагернай лазнi... Мама прыехала да мяне ў зiмовы лягер i сказала, што ў мяне брудная нячэсаная галава, нямытыя рукi, неабрэзаныя пазногцi i трэба тэрмiнова весцi мяне ў лазню. I начальнiца лагера выдала маёй маме ключ ад лазнi. I мы ўтраiх пайшлi мыцца... Не так... Мама прыехала адведаць мяне разам з сяброўкаю. Яны хацелi пахадзiць па лесе на лыжах. Мама з сяброўкай прыехалi з лыжамi, але, убачыўшы маю брудную галаву, мама адклала прагулянку i павяла мяне мыць. У лазнi мамiна сяброўка сказала, што я вялiкi хлопец i ўсё пра ўсё разумею, а таму яна саромеецца распранацца. А мама хмыкнула... Кажа, вось яшчэ цнатлiвiца-сарамлiвiца знайшлася. Ён яшчэ дзiця. Паглядзi, у яго пад пупком яшчэ i поўсць не вырасла. I, каб падбадзёрыць сяброўку, хуценька распранулася дагала. Тая таксама паскiдала апранахi. У яе былi вялiкiя грудзi, тоўстыя сцёгны, пукаты жывот i глыбокая ямка з круглым пупком. Ад пупка ўнiз цягнуўся алейна-ружовы шнар, якi хаваўся ў валасяным кусцiку. Сяброўка зарагатала... Не... Я распрануўся дагала. I мая пiся напялася, так, як зараз. Мамiна тоўстая сяброўка заўважыла напружаную пiсю i засмяялася... А мама аблiла яе ледзяной вадой. Не так... Поўная сяброўка зарагатала i паклiкала маму i паказала пальцам на мой напружаны чэлес... Ну што я табе казала, ну што цяпер рабiць, ну хiба гэта не мужчына? Мама схапiла мяне за руку, завяла пад душ i пусцiла халодную ваду. Струменi абдалi мяне лёдам, я выскачыў з-пад пякучых куслiвых кропель. Пiся зусiм зкуксiлася. А мама набрала таз халоднай вады i аблiла сяброўку. Тая завойкала на ўвесь лагер. А потым зноў смяялася. Мы смяялiся i мылiся. Мой чэлес болей не напiнаўся.

Вучань змоўк i расплюшчыў вочы.

Рэпетытарка сцiснула ў пальцах пругкi гарачы стрыжань хлапечага чэлеса. На галоўцы выступiла густая кропля.

— А ты ведаеш, чаму напiнаецца мужчынская пiся?

— Ведаю.

— Скажы...

— Яна напiнаецца... Пiся... Яна... Напiнаецца...

— Гавары, я хачу, каб ты сказаў, чаму паўстае мужчынскi чэлес. Ты ж кемлiвы. Ты разумны хлопчык i ўсё ведаеш. Чаму ўстае твая пiся? Давай гавары, не саромся...

— Мая пiся... Не... Не так... Мой чэлес устае, каб увайсцi...

— Правiльна. Выдатна. Пяцёрка. Стаўлю пяцёрку... А цяпер скажы... Куды павiнен увайсцi мужчынскi чэлес?

Хлопчык закацiў вочы пад лоб.

— У жаночую похву.

— Выдатна. Пяцёрка. — Рэпетытарка макнула пэндзлiк у золата i расфарбавала хлапечы чэлес.

— А цяпер ты палашчыш мяне. Я цябе пагладзiла, папесцiла, пашкадавала... Я пацалавала кожны куточак твайго цела, нават пяты, нават слёзку з чэлеса я злiзну.

Рэпетытарка дакранулася языком да кропелькi. Памiж языком i чэлесам затрымцела павуцiнка.

— Уставай. — Рэпетытарка скiнула апранахi, i вялiкае светлае аголенае цела наплыло на вучня.

Той ускочыў з канапы, на якой праз iмгненне ўладкавалiся жаночыя вабноты. Адну нагу Рэпетытарка паставiла на падлогу, другую ўскiнула на канапную спiнку. Хлопец упершыню пабачыў жаночае патаемнае месца ў поўнай адкрытасцi. Рэпетытарка развяла дагледжанымi пальцамi набрынялыя губы похвы, паказваючы ружовую мацiцовасць улоння i вiльготны грудок секеля.

— А цяпер палашчы маю маленькую штучку, мой грудок, мой чэлес, мой секель. Павадзi па iм пальчыкам. Наслiнi пальчык i павадзi па секелi. А цяпер нахiлiся i павадзi языком. Хутчэй вадзi языком. Вось так i вадзi. Толькi хутчэй, i яшчэ хутчэй, i языком. Я люблю, калi языком, калi секель лашчаць языком, я не люблю, калi чэлесам, асаблiва вялiкiм. Я аддаюся языку, я аддаю перавагу языку... Думка нараджаецца ў роце, на самым кончыку языка. Фiлалогiя, мова, боская праява таксама нараджаецца ў роце. У жанчыны два раты. I адным яна нараджае будучыню. Жанчына раскрываецца i нараджае... I трэба яшчэ хутчэй языком па секелi... Секел-i-i-i... I! Усё, хопiць, не трэба болей. Скончы, — залатапазногцевыя пальцы адштурхнулi хлапечую галаву ад распаленай, расхiнутай похвы.

— Дзень нараджэння! Госцi. Падарункi. Кветкi. — Рэпетытарка вярнулася з лазенкi. Яна расцiрала абсыпаную кроплямi спiну махровым ручнiком.

Калi Рэпетытарка надзявала белыя майткi, вучань заўважыў на iх рудую плямiнку i пачырванеў.

— А ты што стаiш? Хуценька мыцца, хуценька пад душ. А то, крый Бог, так i панясеш да мамы залаты чэлес. А яшчэ вазьмi i памый пэндзлiк. З мылам памый.

Рэпетытарка закаркавала флакон з залатой фарбай.

02.02.1995

20 — Збiральнiк

Да Збiральнiка завiтаў Тэлевiзiйнiк. Запарылася гарбата. Сябры ўладкавалiся ў фатэлях i размаўлялi.

— За дзвярыма — будучыня! Кампутары, касмiчныя антэны. Сiгнал можна прымаць з любой кропкi Зямлi. А ты зачынiўся ў кабiнецiку i думаць не думаеш пра наступны дзень.

— Чаму гэта не думаю, — Збiральнiк смачна сербануў духмянай гарбаты. — Я пiшу, займаюся лiтаратурай.

— Лiтаратура... — Паблажлiва паўтарыў Тэлевiзiйнiк. — Ну што такое лiтаратура сягоння? Служка, Папялушка пры тэлевiзii. Заяўкi, прамовы, дыялогi, сцэнарыi i даклады. Хто чытае кнiгi? Колькасць кнiгарняў толькi ў Мiнску паменшылася ўдвая. Каму патрэбны грувасткi фалiянт, калi дастаткова ўкiнуць маленечкую дыскету ў кампутар, каб на манiторы засвяцiўся тэкст. Ты скажаш: папера, кардон, фарба, штапель. А я скажу: непатрэбныя сантыменты. Варта рэальна ўспрымаць рэчы. Тэлевiзiя збiрае, гуртуе, канцэнтруе ўсе вiды мастацтва, разам з лiтаратурай. I хай сабе не арганiчна, а толькi сiнтэтычна тэлевiзiя кампануе i насычае любiмую народную цацку. Але ж напаўняе. Тэлевiзар глядзяць, на яго рэагуюць, яго любяць, баяцца, паважаюць, слухаюць. А кнiга? Адны ўспамiны пра былую велiч!

— А падручнiкi?

— Гэта пакуль у школьнiка няма персанальнага кампутара. А з’явiцца, i можна будзе развiтацца з падручнiкам; так аўтамабiль адсунуў на сметнiк брычку. Прагрэс няспынны.

Ну вось выдаў ты 66 казак "Дамавiкамерона", ходзiш па горадзе i раздорваеш даволi дарагiя асобнiкi. I што маеш у адказ? — Тэлевiзiйнiк укiнуў у рот цыгарэту.

Пухкi струмень дыму выплыў з бэзавых вуснаў Тэлевiзiйнiка, узняўся да голай лямпачкi i распоўзся па кабiнеце хiсткiмi касмылямi.

— Адказ просты, я маю магчымасць павялiчыць збор казак, паданняў, мiфаў. Кнiгi раздаюцца з патаемнай мэтаю: за атрыманы асобнiк, хай сабе ў адным выпадку з адзiнаццацi, але я пачую працяг сваёй кнiгi.

Напрыклад, адзiн барадаты Рэдактар пасля першай публiкацыi "Дамавiкоў" у часопiсе "Лiтаратура-1" расказаў...

"Калi прыязджаю да жонкi з Мiнска ў Наваполацк i доўга, не перапыняючыся, званю ў дзверы, дык, пачуўшы "хто там?", нiзкiм голасам кажу: "Я Дамавiк. Усё, што ў гэтым доме ёсць, належыць мне. Ты таксама належыш мне!" Жонка смяецца, зачыняе дзверы i кажа: "Толькi не тут!" — "Тут!" — настойваю я, але ў перадпакоi мы нiколi не займалiся сексам".

А пасля выхаду васемнаццацi "Дамавiкоў" пад назваю "Зданi" ад знаёмага Плакатыста я прыняў у калекцыю Вагоннiка...

"Вагоннiк жыве на станцыi "Бальнiца" ў загнаным у тупiк старым вагончыку. Зрэдку, калi ў гуморы, Вагоннiк дапамагае праваднiцам здаваць шклатару i несцi ў пральню клумкi з бруднай бялiзнаю. Праваднiцы любяць i шкадуюць Вагоннiка. Прыкормлiваюць яго "заечым" хлебам i зрэдку, пад настрой, даюць задаволiцца, як мужчыну".

А калi я падараваў Плакатысту кнiгу "Дамавiкамерон", дык пачуў аповед пра Прымяральнiка...

"Ён жыве ў ЦУМе, у секцыi жаночага адзення, за прымерачнай кабiнкай. I калi жанчына здыме спаднiцу, мяккiя далонi Прымяральнiка кладуцца ёй на талiю, спускаюцца пад калготкi, сцягваюць iх разам з плаўкамi, разводзяць клубы i дапамагаюць чэлесу ўвайсцi ва ўлонне. У адрозненне ад звычайных мужчынаў, Прымяральнiку не трэба рабiць тры сотнi штуршкоў. Насенне выходзiць адразу, як толькi Прымяральнiкаў чэлес дасягае задняй сценкi ўлоння. Карацей, ён спускаў, як толькi засоўваў на максiмальна магчымую глыбiню".

А гэта распавялi мне дзве сцiплыя Музейнiцы...

"Яны прыйшлi ў атэлье "Алёна", каб пашыць на лета шорцiкi. Аформiлася патрэбная дамова. Да Музейнiц выйшаў Кравец, якi кляёнчатай стужачкай пачаў здымаць памеры. Ён старанна абмяраў клубы i сцёгны, нават прасiў шырока расстаўляць ногi, каб вымяраць шырыню магчымага кроку. Праўда, глыбiню ўлоння Кравец не мераў, адно прапаноўваў пайсцi пакроiць джут, толькi сарамлiвыя Музейнiцы адмовiлiся".

Iх праблемы, iх сумленне, i не мая вiнаватасць, што навела пра Краўца не набыла лагiчнага завяршэння. Не заўсёды атрымлiваеш тое, што хацеў бы мець. Вось i Мiлiцыянт падараваў сюжэт не завершаны...

"На Камароўскiм рынку ў нядзельку пад вечар з’яўляецца Кiрмашнiк. Ён высочвае правiнцыйных маладзiчак, якiя, папрадаваўшы садавiну i гароднiну, падвесялiлiся гарэлiцаю. Салодкiм i лiслiвым словам Кiрмашнiк спакушаў недаверлiвых, але сквапных правiнцыялак. Ягоныя аповеды пра гурбы танных замежных апранах мелi наўздзiў магутную сiлу. Асаблiвае ўражанне рабiла ядомая бялiзна. I маладзiчкi iшлi з чужым чалавекам у незнаёмы раён. А там, у нанятай на суткi кватэры, Кiрмашнiк апойваў жанчын конскiм узбуджальнiкам i ладзiў оргiю-шабас. Па заканчэннi шабасоўкi юрлiвы Кiрмашнiк прападаў".

Мiлiцыянт запэўнiў мяне, што ў хуткiм часе Кiрмашнiка зловяць. Следчая група стварыла некалькi парачак падманных маладзiц. Толькi камароўскi Кiрмашнiк не надта квапiцца на падстаўных гандлярак. Аперацыя працягваецца.

Гэтаксама доўжыцца маё збiранне сучасных казак, мiфаў i паданняў.

Пра апойванне жанчын узбуджальнымi вадкасцямi распавёў мне адзiн хiтрун Сталяр...

"Ветлекар падараваў Сталяру пакуначак з пудраю i сказаў, што, калi яе ўсыпаць у лiманад i даць выпiць жанчыне, дык тая гадзiны тры будзе мець толькi адно-адзiнае жаданне. Сталяр не меў падставы не даверыцца Ветлекару. А таму, пазнаёмiўшыся з Касiркаю крамы "Тарты-цукеркi", наладзiў экскурсiю ў сталярную майстэрню. Касiрка з цiкаўнасцю агледзела драўлянае царства сталярнi i без ценю сумневу села за варштат пiць пяцiдзесяцiградусную гарэлку. На закуску Сталяр прапанаваў адно лiманад "Бурацiна", у якi папярэдне ўсыпаў падораную пудру. Гарэлка пiлася лёгка. Узбуджальны сродак спрацаваў, але не так, як меркавалася. Касiрка пачала мачыцца праз кожныя тры хвiлiны. Яна жудасна ахмялела, яна залiвiста рагатала i пускала шумлiвыя струменi на падлогу. У сталярнi не было прыбiральнi. Рукамыйнiк стаяў, а вось унiтаз адсутнiчаў. Касiрка нарабiла лужын па ўсiх кутках i закутках, а яшчэ паразбiвала аб сцяну ўсе бутэлькi. У дадатак яна пакусала Сталяра i падрапала ягоны хiтравокi тварык пазногцямi. Пасля такога ўзбуджэння Сталяр прагнаў Касiрку i пракляў Ветлекара".

Дзеля такiх вось гiсторый раздаецца кнiга. I пацiху павялiчваецца калекцыя. Яе складаюць вобразы маленькiх хатнiх кумiраў i багоў. А багi, як вядома, — гэта персанiфiкацыi нашых псiхiчных i духоўных памкненняў.

А распачаў я збiранне з аповеду Фотамадэлькi, якая са слязамi ўваччу даводзiла, што раманiлася i сексавалася з сапраўдным Дамавiком.

— Калi так... — Тэлевiзiйнiк глынуў астыглай гарбаты i зацiснуў у зубах фiльтр чарговай цыгарэты.

Колцы духмянага дыму паплылi пад столь.

— Калi так, я далучуся i раскажу гiсторыю пра Сабачнiка, сына Вагоннiка. Толькi не выкарыстоўвай яе адразу, пачакай нагоды...

"Адна Прымальнiца шклатары сiмпатызавала Вагоннiку i адпаведна некалькi разоў дала яму спатолiць цiск у пахавiннi. Прымальнiца асаблiва не засцерагалася, а таму неўзабаве панесла. Пабрацца шлюбам з цяжарнай жанчынаю Вагоннiк не захацеў. Вось Сабачнiк i гадаваўся байструком. Скончыўшы школу i адслужыўшы ў войску, Сабачнiк паступiў ва унiверсiтэт на аддзяленне гiсторыi, бо прагнуў стаць гiстарычным пiсьменнiкам. Ва унiверсiтэце Сабачнiк пазнаёмiўся з Тэлевiзiйнiкам. Яны сябравалi, але аднойчы вельмi моцна паспрачалiся, хто вышэй скочыць. Скакалi ў спартыўнай зале праз алюмiнiевую планку, якую паступова ўздымалi вышэй i вышэй. Нарэшце Тэлевiзiйнiк скемiў, што "нажнiцамi" не возьме выстаўленую вышыню, а таму скочыў "рыбкаю". Сабачнiк гэтаксама вырашыў скокнуць "рыбкаю", але збiў мыском красоўкi алюмiнiевую планку. Тая выгнулася, ударыла Сабачнiку па скiвiцы i высадзiла верхнiя зубы. Вiдавочна, Тэлевiзiйнiк не быў вiнаваты, але адносiны з Сабачнiкам сапсавалiся. Праўда, зрэдку — раз на тры гады яны сустракалiся i загаворвалi пра лiтаратуру. Падчас апошняй сустрэчы Сабачнiк расказаў, што працуе над цыклам раманаў пра жавёл. Наступны раман Сабачнiк вырашыў напiсаць ад iмя кабеля-гвалтаўнiка... Лётае кабель па мiнскiх сметнiках i гвалцiць нявiнных сучак, лётае i гвалцiць, гойсае i трахае, паскача-паскача i маркiтуецца-маркiтуецца... I раптам высвятляецца, што не сабака гойсаў па сметнiках, а чалавек — Гiцаль. I не сабака гвалцiў сучак, а вычварэнец сыходзiўся з беспароднымi чатырохногiмi брахлiўкамi. I Сабачнiк запэўнiў, што Гiцаль вельмi перажываў i плакаў, калi здаваў сабачае мяса на мылаварню. А яшчэ ён перажываў, бо не мог знайсцi адказу, чаму гэта яго цягне не на жанчын, а на сучак. Адказ знайшоўся ў японскiм гараскопе. Аказваецца, Гiцаль нарадзiўся ў год гарэзлiвага сабакi, як i сам Сабачнiк, дарэчы".

Тэлевiзiйнiк папстрыкаў ледзь жывой запальнiчкай i сказаў:

— Толькi я цябе прашу, без нагоды не чапай Сабачнiка, пакусае...

— Устаўнымi зубамi моцна не ўкусiш.

Тэлевiзiйнiк падзякаваў за гарбату i сышоў з таемнай надзеяй, што казка пра Сабачнiка трапiць у кнiгу.

А вось Збiральнiк сапраўды вырашыў пачакаць якой-небудзь нагоды, i яна неўзабаве надарылася.

Збiральнiк iшоў у букiнiстычную краму "Вянок", дзе сярод тысячы i адной кнiгi прадаваўся i ягоны, зроблены разам з Тэлевiзiйнiкам комiкс "Дзiкае паляванне". Збiральнiк, вядома, не збiраўся купляць сваю кнiжку, ён намерваўся набыць расейскае васьмiтамовае выданне казак Шахразады, расказаных Шахрыяру за тысячу i адну ноч. Iдучы праз рэчку, Збiральнiк убачыў пад мостам няўклюдную постаць у сiнiм плашчы i шэрай, насунутай на бровы кепцы. Збiральнiк пазнаў Сабачнiка. Той крышыў хлеб i кармiў каналiзацыйных качак, якiя лянуюцца лётаць у вырай, а забiваюцца на зiмоўку ў трубы, па якiх цячэ старажытная беларуская рэчка Нямiга, апетая ў "Слове пра паход Iгаравы". Качкi сноўдалi па бруднай вадзе i прагна глыталi пачастунак. Задаволены Сабачнiк ускiдваў галаву i падстаўляў сакавiцкаму сонцу шыракароты твар. Прамянiста паблiсквалi шкельцы люстраных акуляраў i ўстаўныя залатыя зубы.

Сабачнiк паблажлiва шпурнуў галоднаму голубу чорную скарынку, i ў гэтае iмгненне яго трапна накрыў Збiральнiкаў сак.

19.02.1995

21 — Алкаголiк

Пасля работы ў пятнiцу сям’я патомных пралетараў — мацi, бацька i старэйшы сын — заўсёды пiла хлебны самагон.

Пасярод стала ўрачыста ўзвышаўся трохлiтровы слоiк з самаробнай гарэлкаю. Абапал размясцiлiся талеркi, у якiх крохка зелянелi салёныя агуркi, смачна ружавела пакроенае сала, духмяна залацiлася навараная бульба i апетытна чырванела вынятая з баршчу ялавiчына. Хлеб, нарэзаны тоўстымi лустамi, ляжаў на драўляным кружку.

Сям’я адпачывала грунтоўна. Самагон разлiваўся па стограмовiках i выпiваўся без тостаў, моўчкi.

Размовы пачыналiся толькi тады, калi бацька са старэйшым сынам зацягвалiся дзяркатым папяросавым дымам. Гаварылi пра родны гомельскi шклозавод, дзе працавала сям’я. Але гутарка хутка сканчалася, бо сын уладна ўзмахваў ружовымi бабскiмi рукамi, прымружваў вочы i голасна казаў:

— Хопiць тутака ля-ля разводзiць! Будзем пiць, цi што? Спакойна, я налiваю...

Сiвы самагон струменiўся тоўстай блiскучай вяровачкаю ў кантовыя стограмовiкi. Рытуал ахмялення пачынаў новае кола. Так пацiху-патроху шыракагорлы трохлiтровiк паражнеў. I, пэўна ж, раздобраная расчырванелая сям’я спустошыла б яго дарэшты, каб не завiтаў у госцi да бацькоў малодшы сын. Ён больш як год жыў з маладой жонкаю ў асобнай кватэры, але раз на два тыднi, у пятнiцу, пасля працы ў скрыначным цэху, завiтваў да сваякоў, каб прапусцiць шклянку моцнага, як спiрт, самагону.

Сям’я ўзрадавалася госцю. Той акуратна павесiў кепку на пачапельнiк, прыгладзiў пяцярнёю рэдзенькi чубок i, заўсмiхаўшыся, прамовiў:

— Гарэлачку смокчаце пацiхеньку. Паважаю... А я тут крывянкi купiў. Iшоў з работы праз базар, i так мне захацелася свежанiнкi, ажно дыхалку перахапiла. Не вытрываў, пайшоў у мясныя рады i кiло крывяначкi ўзяў. Зараз мацi нам засмажыць каўбасу — так, каб скурка хрумсцела. I мы добра так закусiм.

Госць вывалiў з цэлафанавай торбы на стол важкi газетны скрутак.

— Ты тут асцярожна, глядзi, посуд не пабi. — Старэйшы брат прытрымаў скрутак, пацягнуў да сябе, разгарнуў i прынюхаўся. — Свежая, цёплай крывёю пахне.

— Крывёю, гэта добра, — адзначыў бацька. — Ваш дзед, уга, як кроў любiў. Бывае, заколе кабана, нацэдзiць крывi з-пад сэрца ў конаўку, прысолiць крышку i вып’е са смакам.

— I я б ад шклянкi жывой крывi не адмовiўся. — Старэйшы сын паклаў на талерку скрылiк падфарбаванай буракамi ялавiчыны.

— А я не адмоўлюся ад штрафной чарачкi. Я спазнiўся, i мне лiшняя не зашкодзiць. — Па гэтых словах малодшы з братоў налiў поўны, як вока, стограмовiк i адразу выпiў.

— Ты хоць бы прысеў, сынок, а то стоячы ў родным доме п’еш, — паўшчувала мацi, наразаючы згасла-лiловую крывянку.

— Сапраўды, ты сядай, закусвай, — утроп мацi загаварыў старэйшы сын. — I раскажы, як там у тваiм скрыначным цэху iдзе работа да сёмага поту. Га? Цi зноў дошак не хапае?

— Дошак хоць сракай еш...

— Сынок, як так можна за сталом. — Мацi апускала скрылi крывянкi на залацiстыя карункi растопленага масла. — Ты так гаворыш, быццам мы з бацькам цябе ў лесе гадавалi.

— Даруйце, мама, я не хацеў. Яно само з языка саслiзнула. — Рукi малодшага сына пяшчотна ашчаперылi гарлавiну трохлiтровiка. — Дошак у нас хапае, а вось габлюшак нестае. Няма iх, i ўсё. А без мякенькiх габлюшак, самi ведаеце, лiст шкла ў скрыню не паставiш, каб якi ражок не адкалоць. Ну ды што гэта я ў пятнiцу пра завод. Лепей штрафную нацаджу.

— Ты ж толькi глынуў, — здзiвiўся спакойны бацька.

— Пачакай, сынок, сядзь, не часцi, а то зашкодзiць. Крывяначка вось-вось саспее. — Мацi папарадкавала духмяна-блiскучыя колцы на распаленай панiве.

— Зашкодзiць яму, як жа... Ну вы, мама, i скажаце, як завяжаце. Ён увесь слоiк высмакча, як той Кадук-жываглот, i хоць бы хны. — Старэйшы прыўстаў i хмельна хiстануўся. — Я табе вось што, брат мой родны, скажу. Не-е-е... Мне не шкода паганай гары. Хочаш пiць? Пi! Я слоiк вырываць не стану. Я так скажу... Калi ты прыйшоў да нас у госцi, дык паводзь сябе па-чалавечы, старэйшых паслухай, нiхто табе нiчога не шкадуе. Сядай, выпiвай, закусвай. Ты ў сваiм доме. А то прыбег i чарку за чаркай, стоячы, нiбыта крадзеш. Непарадак атрымлiваецца. А калi непарадак, тады становiшча мушу выпраўляць. Калi ты зараз стоячы сто грамаў вып’еш, я цябе ў акно выкiну.

Быў месяц травень. Надвор’е стаяла цёплае, летняе. Таму акно ў варэльнi, дзе на закуску сям’i прыродных алкаголiкаў смажылася крывяная каўбаса, было адчыненае наросцеж.

Праiгнараваўшы папярэджанне, малодшы налiў i выпiў забароненую порцыю. Старэйшы абышоў стол i кiнуўся на яго. Малодшы жахлiва зарагатаў. З-за смеху ён i не супрацiўляўся, калi яго неслi на карку да разнасцежанага наросхрыст акна.

— Божа, што вы, дзецi мае, робiце?! Павар’яцелi з-за самагону зусiм. — Мацi загасiла фаерку.

Смеючыся, малодшы сын вылецеў з трэцяга паверха. Расхрыстанае цела цяжка гупнулася на ўсаджаную нарцысамi клумбу.

Адначасна з варэльнага акна высунулiся тры галавы.

— Жывы, — сказала галава старэйшага з братоў.

Галовы мацi i бацькi прамаўчалi.

З усiх куткоў прагрэтага веснавым сонцам двара да пашкоджанай клумбы пачалi спаўзацца пенсiянеркi.

— На зямлю ён бухнуўся. На мяккую, ускапаную глебу... Чорт яго не возьме, — апраўдваўся старэйшы з сыноў.

— Вазьму, — пачулася ў варэльнi.

Старэйшы азiрнуўся.

За сталом, на бацькавым месцы, сядзеў высокi, як баскетбалiст, Нячысцiк.

— Вы толькi гляньце... — ледзь чутна, як самому сабе, прамармытаў старэйшы з братоў.

— Цыссс... — Нячысцiк прыцiснуў кiпцюрасты палец да малiнавых вуснаў. — Маўчы, недарэка. Нiхто, акрамя цябе, чорта не бачыць. Пачнеш крычаць i на мяне паказваць, дык зноўку апынешся ў вар’ятнi, у доктара Круглянскага. А ты туды не хочаш. Не хочаш?

— Не хачу. — Старэйшы працверазеў.

— Праўда?

— Праўда. — Твар у чортавага суразмоўцы спалатнеў i зрабiўся белы, як пялёстак нарцыса.

— Ты не сiпi, а кiўнi галавою на згоду. — Нячысцiк салодка ўхмыльнуўся.

Пераляканы мужчына матлянуў галавою.

Нячысцiк прапаў, як i не было.

"Дапiўся. Далiбог, дапiўся да алкагалiзму, да галiкаў, да белых коней, да зялёных смаркачоў, да чарцей чорных i рагатых. Трэба канчаць. Завязваць трэба. Заўтра ж i завяжу, i кiну, i нi кроплi. Нават на пiва ранiцай не пайду. Слова даю. Бацькамi клянуся. Як перад Богам. Як на духу. Чорт мяне задзяры!"

Ён выцер тыльным бокам сваёй пухлай далонi ўзмакрэлы лоб i зноўку высунуўся з акна. Унiзе, пасярод растрыбушанай клумбы, таптаўся малодшы брат i абтрасаў з вопраткi зямлю. Чорныя камячкi сыпалiся на памятыя нарцысы, на бетонную броўку i асфальтавы ходнiк.

Злосныя пенсiянеркi зацята зiркалi на спляжаны кветнiк i насуплена маўчалi.

— Хадзi, сынок, дадому, я шчотачкаю па пiнжаку прайдуся, — жабрацкiм голасам праслiбiзавала матчына галава.

— На ўвесь двор пярэпалаху нарабiлi. — Незадаволены бацька вярнуўся за стол i разлiў па стограмовiках духмяны самагон.

Мацi пераклала гарачыя скрылiкi высмажанай каўбасы ў сцюдзёна-бялюткую талерку.

— Ну, ты, глядзi, — загаварыў старэйшы з братоў, калi малодшы вярнуўся ў кватэру. — Зразумеў, што трэба дарослых слухацца? А то другiм разам можаш i не на мяккую клумбу прызямлiцца.

— Вось напалохаў... Зрэшты, магу i пайсцi. — Малодшы з сыноў надзеў пляскатую кепку.

— Ды сцiхнiце вы. Абрыдла дурная сварка. Мы п’ем, цi што? — Бацька выхукнуў паветра праз вусны, складзеныя ў акуратнае "о", i смачна засмактаў самагон.

Малодшы зноўку кульнуў стограмовiк стоячы.

Старэйшы падчапiў на вiдэлец важкае колца крывянкi, адкусiў, пражаваў, праглынуў i паведамiў:

— Гаўном патыхае. Смачна, а смярдзiць.

— Сынок, як так можна. Ты ж за сталом, што людзi падумаюць...

— Дзе вы бачыце людзей, мама? Тутака ўсе свае. — Старэйшы напароў на вiдэлец пругкi скрылiк агурка.

— А ты пастой, не садзiся. — Мацi зазiрнула малодшаму сыну ў асавелыя вочы, — я зараз шчотачку прынясу.

Малодшы хiтнуў галавою на знак згоды i пацягнуўся да гарэлкi.

— А ён зноў, не пытаючыся, налiвае самагон. — Нячысцiк уладкаваўся на матчыным крэсле i падмiргваў старэйшаму з братоў.

— Налье i вып’е, дарэчы. Можаш не сумнявацца. — Нячысцiк радасна дэманстраваў дасканалыя iклы.

— Ты гэта што, гад печаны, робiш? — засiпеў старэйшы на малодшага.

— Штрафную налiваю. Я з трэцяга паверха зляцеў. Мне мусiбыць дадатковая чарка.

— Хай п’е! Што ты ўз’еўся? — ў варэльню вярнулася мацi са шчотачкаю i тазiкам мыльнай вады.

— Ты ўжо роднаму брату шкадуеш нейкую там чарку самаробнага бiмберу. Кiнь дурное. — Бацька зырка пыхнуў траскучай папяросаю. — Хай п’е.

— Вып’е i не папярхнецца. — Нячысцiк зрабiў сур’ёзны твар.

Старэйшы брат прыўзняўся на непаслухмяных нагах:

— Хачу спытацца... Чаму адным усё, а другiм нiчога? Чаму на адну маю чарку прыпадае дзве ягоныя? Ён толькi грымнуўся з акна, i яму адразу — пi, колькi хочаш... А хiба я не магу скокнуць з трэцяга паверха? А ты, Нячысцiк iклаты, чаго лыбiшся? Пайшлi вы ўсе да д’ябла!

Нiхто з прысутных не паспеў сказаць нi паўслова. Ушчэнт ахмялелы мужчына прыкалываў да разнасцежанага акна i кульнуўся праз падваконне. Хрумсткi ўдар абвясцiў аб заканчэннi жыццёвага шляху.

Тры галавы адначасна вытыркнулiся з акна. Пляскатая кепка малодшага брата сарвалася i ўпала на мёртвае цела, якое ляжала дагары, шырока раскiнуўшы рукi на стаптаных нарцысах.

Вакол нябожчыка хутка сабралася колца цiкаўных пенсiянерак.

— Здох Алкаголiк! — канстатавала адна з iх.

З-пад праламанае патылiцы расцякалася па белай броўцы яркая кроў.

31.03.1995

22 — Лазовiк

Маладая жанчына заляцела ў хату. Дрыготкiмi рукамi прысунула засаўку, пазахiнала фiранкi i, цяжка ўздыхнуўшы, гупнулася на край канапы.

— Ты што робiш? — да канапы прыклыпала свякроў. — Ясны дзень на дварэ, а яна фiранкi ссоўвае дый на засаўку зачыняецца. Можа, ты розумам кранулася, галубка мая?

— Каб вы, мама, яго толькi пабачылi, дык не тое што засаўку прысунулi б, а залезлi б у кубелец, накрыўкай закрылiся б i спаднiцу на галаву нацягнулi.

— Дык хто ж гэта, дзiця маё, цябе напалохаў. Няўжо Юзiк мой на цябе руку падняў?

— Вот вы ўсё пра свайго дарагога сыночка Юзiка пагаварыць любiце. Ну хiба я мужыка свайго спужаюся да непрытомнасцi?

— А хто, калi не Юзiк, на цябе сполаху нагнаў? Можа, звер драпежны цi змяючы клубок гадавак балотных?

— I не звер i не гады гадзючыя, а нешта iншае, гiдкае, вычварэнскае i ў чалавечым аблiччы.

— Дык раскажы, i ўраз лягчэй стане, i да мяне спакой вернецца. — Свякроў прысела каля нявесткi.

— Ну то слухайце... Сягоння мы з Юзiкам вырашылi лазовых дубцоў нарэзаць, каб сад ад рэчкi абгарадзiць. Яно, канешне, i не вельмi трэба. Нашто плот, калi рэчка цячэ? Але Юзiк казаў, калi пачалi ставiць, дык варта ўсё чыста абгарадзiць. Ён гаспадар, ён галава, ён i вырашае. Лепей паслухацца, чым пасварыцца.

З самай ранiцы слупкi паўкопвалi. Бераг, пясок, слупкi лёгка паставiлiся. Да слупкоў Юзiк жэрдкi папрыбiваў. Я трымала, а ён цвiчком прыхоплiваў, а потым за два ўдары заганяў той цвiк па самую плешку. Да палудня слупкi стаялi.

А па абедзе Юзiк пайшоў дубцы рэзаць, а я па кастрыцу паляцела. Нагрэбла цэлую посцiлку, ледзь падняць. Прынесла. У гумне паклала.

Узяла каляску, каб дубцы лазовыя прывезцi, i качу сабе па асфальце. Вы ж ведаеце, мама, як лёгенька iсцi, калi клунак з кастрыцаю з плячэй скiнеш. Iду сабе i думаю пра зусiм iншае. Качу сабе каляску...

— А пра што думала? — свякроў ушчыльную прысунулася да нявесткi.

— А вам не ўсё роўна. Думала i думала. Не пра каляску, i не пра кастрыцу.

— А пра што? — старая жанчына глыбока зазiрнула ў вочы нявесткi.

— Пра дзiця думала. Трэба нам з Юзiкам дзiця завесцi. Зрабiць маленькую Юзэфку цi Юзiчка. Пра дзiцятка думалася. I пра тое, як мы яго будзем рабiць у лазовых кустах, у зялёным зараснiку.

— Вам толькi пра брыдкае ды маладое думаецца. — Свякроў адсунулася ад нявесткi.

— А навошта думаць пра старое, гнiлое ды трухлявае? Я пра вашых унукаў, дарэчы, клапачуся.

— Ну не крыўдуй, дачушка. Расказвай.

— А вы, мама, не перапыняйце. Думаеце, лёгка пачвару згадваць? У мяне дагэтуль нутро калоцiцца.

— Ну, цiшэй-цiшэй... Супакойся. — Свякроў, як магла, пяшчотна палашчыла маладзiцу па галаве.

— Кола на камень наскочыла. Каляска здрыганулася, ледзь не перакулiлася, ледзь з рук не вырвалася i ў кювет не паляцела. Але я ўтрымала. А падумалася вось што... Была дарога гладзенькая, роўненькая, пустая. А тут камень ляжыць. Адкуль узяўся? Хто паклаў? Каму спатрэбiлася дурноцiцца? Азiрнулася, нiдзе нiкога. Пуста. Цiха. Лёгкi ветрык у прыдарожнай лазе шапоча. Прыгледзелася да лазовага кустоўя... I свят, свят, свят! Стаiць ён там, у гушчары. Увесь белы-белы, як пух лебядзiны, у шаўковым касцюме, пры капелюшы, на пiнжаковым штрыфлi белая ружа свецiцца, а ў руцэ доўгi, на сем сажняў, бiзун. Выйшаў, бiзуном пастрэльвае, вочкамi паблiсквае, на мяне зiркае, усмiхаецца i пацiху порткi расшпiльвае. А рукi ў пальчатках, i не спрытна атрымлiваецца тое расшпiльванне. Каб не бiзун з пальчаткамi, ён бы хутка чэлес дастаў. А так, чорт ведае, колькi я пасярод дарогi зачараваная прастаяла, пакуль ён орган на свет выцягваў. Ну там i чэлес, я вам скажу, як у быка, не меншы. I як пачаў ён надзiмацца, цямнець, паўставаць, напiнацца. То я вочы заплюшчыла, каляску ў кювет штурханула i ўцякаць. Страх такi, вы i ўявiць не зможаце. — Нявестка перавяла дух.

— Змагу. Думаеш, я Лазовiка нiколi не бачыла? Ён бяскрыўдны. Паляскае бiзуном, пазiркае блiскучымi вочкамi, патрасе крыху чэлесам, а потым порткi зашпiлiць i прападзе. А ты ляцiш нечага праз усю вёску. У хаце зачыняешся. А чаго? Невядома. Галоўнае цяперака, каб Юзiк каляску знайшоў. — Свякроў паклыпала да акна i рассунула накрухмаленыя фiранкi.

11.04.1995

23 — Практыканцiк

— Рукi памыў? — мурлаты ўчастковы зiркнуў на зялёнага Практыканцiка.

— Ясная справа. — Той бадзёра сунуў далонь у новенькi партфельчык i зашамацеў паперамi.

— Добра памыў цi толькi апаласнуў? — участковы схаваў у стол тэчкi з дакументамi i разаслаў свежую газету.

— Тры разы намыльваў... А вы, таварыш старшына? — з партфельчыка дасталася ўкручаная ў кальку сабойка.

— I я ажно чатыры разы з мылам шараваў да самых локцяў, але душок застаўся. — На газету леглi прыгатаваныя жонкай участковага канапкi з сырам i каўбасою.

— Гэта вам, таварыш старшына, падаецца. Нiчым нашы рукi не пахнуць, ну хiба гаспадарскiм мылам крышачку тхне. — Практыканцiк павыкочваў з калькавага кулёчка зграбныя памiдорынкi.

— Не ведаю, як ад тваiх, а ад маiх пальцаў душок iдзе. Во, панюхай самыя кончыкi. — Участковы паставiў на стол дзве пляшкi пiва "Стары замак" i выцягнуў рукi.

Практыканцiк нахiлiў галаву i прынюхаўся спачатку да начальнiкавых, а потым i да сваiх пальцаў:

— Нiчым не пахнуць.

— А мне смярдзiць. — Участковы разлiў шумлiвы бурштын па шклянках.

— Кiньце выдумляць, таварыш старшына. У вас пазногцi кароткiя, да самага мяса абрэзаныя, пад iх, каб i хацела нешта ўбiцца, дык не ўваб’ецца, няма куды. — Практыканцiк укiнуў у рот памiдорынку.

— У мяне такое адчуванне, што скура набрыняла смуродам. — Участковы, зрабiўшы вялiкi глыток, абцёр пiўную пену з рудых натапыраных вусоў.

— Гэта ў галаве, у памяцi смурод застаўся, а ў сапраўднасцi яго няма. — Практыканцiк каўтаў пiва дробнымi глыточкамi.

Участковы, чвякаючы, жаваў канапку з каўбасою.

— I як вы, таварыш старшына, з такой уражлiвасцю столькi ў органах праслужылi? — яшчэ адна памiдорынка схавалася ў Практыканцiкавым роце.

— Смачны сыр. Мая жонка ведае, у якiх цётак сыры купляць. Я, дарэчы, страшэнна люблю сухi сыр пагрызцi з пiвам. — Участковы падлiў у шклянкi "Старога замка".

— Далiкатны вы занадта, таварыш старшына. — Практыканцiк выцягнуў запалкаю з зуба кавалачак мяса.

— Ну не загiнай, ну хiба рукi не смярдзелi? Далiкатнага знайшоў. Ты ж не будзеш казаць, што за тыдзень на гарачынi труп не пратухае. Гэтая ж старая зусiм аплыла, як васковая свечка. I трэба было ёй у прыбiральнi на унiтазе сканаць. Не каб у ложку, па-чалавечы. — Участковы праглынуў апошнi кавалачак салямi.

— Гэта для нас рознiца ёсць, дзе сканала, а ёй усё адно. — Практыканцiк паставiў на газету белую ад пены шклянку. Участковы падняўся i адвярнуўся ад стала, каб адчынiць фортку, а ў гэты момант Практыканцiк нахiлiўся над ягонай шклянкаю з недапiтым пiвам i плюнуў у пухкi шум. Плявок схаваўся ў пухiрчатых карунках. Участковы пусцiў дымны струмень у начную прахалоду.

— Ведаеце, таварыш старшына, я шчыра прызнаюся, — Практыканцiк падышоў да акна. — Пакрыўдзiўся я на вас. Ну чаму гэта я адзiн павiнен быў труп з унiтаза здымаць i на насiлкi класцi? Удвух мы б старую лёгенька паклалi на насiлкi. А так я ўвесь у гной перапэцкаўся.

— Ды кiнь ты гiдкае ўспамiнаць. Калi старая з насiлак ледзь не кульнулася ў калiдоры, хто яе падхапiў i ўтрымаў? Я! Прыбяры са стала. — Участковы шпурнуў папяросу ў акно, зачынiў фортку i дапiў пiва з пляўком.

19.04.1995

24 — Дамавiннiк

У маладой жанчыны памёр муж. Пахаванне зладзiлася найпрыстойнейшым чынам. На хаўтурах сабралася процьма народу. Труну замовiлi найлепшую, з усталяванай лядоўняю. Месца на Паўночных могiлках трапiлася ўдалае, непадалёк ад брамы, але цiхае, пад кустом белага бэзу.

Здаецца, што нябожчыку трэба? Памёр i памёр, ляжы спакойна пад духмянай квеценню. Дык не. Перакiнуўся той нябожчык у начнога бадзягу, Дамавiннiка.

Штоночы ён наведваў маладую ўдаву. Нiякай шкоды не рабiў, нiякай абразы не чынiў. Пастаiць у дзвярах моўчкi i сыходзiць пацiху. Толькi паўночныя адведкi не цешылi жанчыну, але што рабiць з начным бадзягам-нябожчыкам — прыдумаць не магла.

Нарэшце Дамавiннiк загаварыў:

— Любая мая жонка, я прыйшоў, каб забраць цябе з сабою. Так што памаленьку збiрайся ў дарогу.

Жанчына не на жарт перапужалася, толькi выгляду не паказала:

— Як загадаеш, мiлы мой муж, так i зраблю. Калi захочаш, каб у дамавiну з табою легла, дык лягу. Толькi падаруй мне на развiтанне з белым светам адзiн дзень.

Дамавiннiк пашкадаваў жанчыну i сышоў. А ў наступную ноч паабяцаў зноўку з’явiцца.

Удава чакала сабраная. Адзелася ў чыстае, найлепшае, святочнае, села на самы край венскага крэсла, паставiла на каленi маленечкi скураны чамаданчык i заплакала. Слёз, праўда, хапiла ненадоўга.

Калi з’явiўся Дамавiннiк, вочы ўдавы свяцiлiся яснасцю.

— Дарагая мая жонка, што за чамаданчык ты вырашыла ў магiлу ўзяць? — добразычлiва пацiкавiўся Дамавiннiк, калi яны шпарка крочылi пустэльнай вулiцаю ў накiрунку да Паўночных могiлак.

— Не настаў час адказваць табе, — паслухмяная жанчына апусцiла вочы.

Ён i яна перайшлi мост праз Свiслач i паднялiся ў цёмны скверык, дзе абмiнулi помнiк Максiму Багдановiчу i па лiпавай алеi прашыбавалi да брукаванага пляца перад Оперным тэатрам.

Смарагдавая лiстота вусцiшна перашэптвалася з блакiтнымi лiхтарамi.

Дамавiннiк з удавою прайшоў паўз доўгую лаўку, на якой атабарылiся чатыры накураныя i навяселеныя вiном дзявулi.

— Гэй-гэй, мужчына, куды дзяўчыну валачэш начной парою? — даўгарукая дзявуля ўскочыла i заступiла парачцы дарогу.

— Дамоў вяртаемся. — Дамавiннiк паспрабаваў быў абысцi даўгарукую.

Толькi тая зусiм не збiралася саступаць захопленую пазiцыю. Наадварот. Зграбны кулак рэзка ўзняўся i расквасiў, скрывiў i паламаў Дамавiннiкаў нос. Начны бадзяга сагнуўся, скурчыўся, схапiўся за твар, заматляў галавою i захрыпеў. На брук паляцелi чорныя крывяныя лахманы.

Другая — каратканогая — дзявуля падляцела да ахвяры i дакладна ўдарыла каленам у пахавiнне.

Удава заскавытала жаласна i па-дзiцячы, прысела на кукiшкi i закрыла твар брунатнай валiзкаю. Яна не хацела бачыць, як дзявулi здзекуюцца з Дамавiннiка.

Асаблiва жорстка прыкладалася трэцяя, кудлатая. Яна выцiнала бадзягу палкаю па плячах i патылiцы. Толькi чацвёртая, вiдавочна завадатарка, не брала ўдзелу ў экзекуцыях. Яна пацiху пасмоктвала з рыльца салодкi партугальскi партвейн.

Дамавiннiк курчыўся на бруку ў лужыне ўласнай крывi, размазваючы яе локцямi i каленямi па слiзкiх камянях.

Гвалт чынiўся доўга.

Даўгарукая схапiла Дамавiннiка за валасы i прыўзняла над брукам парваны твар.

— Будзеш ведаць, як жанчыну крыўдзiць, паскудзiна двухногая.

Дамавiннiк пусцiў з рота пушыстую слiну i заторгаўся ў канвульсiях.

— А можа, дадзiм яму похву панюхаць? — даўгарукая ўдарыла Дамавiннiка лобам аб камень.

Скура над пераноссем разышлася.

Каратканогая тым часам ускiнула спаднiцу, зняла майткi i раскiрэчылася над Дамавiннiкавым тварам.

— Лiжы! — кудлатая выцяла его вострым мыском чаравiка ў скабы.

Доўгiм высалапленым языком Дамавiннiк пачаў лашчыць дзявулiны генiталii.

— Ой, казытна! — каратканогая вышэй падабрала спаднiцу i пусцiла на разбiты твар струмень сiкуноў.

Ушчэнт згвалчаны i пашматаны Дамавiннiк паспрабаваў выкараскацца з-пад каратканогай, але не змог. Кудлатая схапiла яго за капшук i моцна тарганула. Ад болю Дамавiннiк змярцвеў.

— Ну як, задаволеная? — завадатарка падышла да ўдавы.

— Не ведаю. — Тая абцерла з лоба халодны пот. — Думаеш, ён болей не прыйдзе? Можа, яго ўтапiць...

— Добра, зараз утопiм. Толькi спачатку мы яму рыльца бутэлькi ў дупу ўставiм. Дзеўкi, працуйце. — Завадатарка кiнула бутэльку даўгарукай.

Кудлатая з каратканогай сарвалi з Дамавiннiка апранахi i рассунулi яму клубы, а даўгарукая дзявуля запiхнула ў дупу сваёй ахвяры тоўстае рыльца. На iмгненне да Дамавiннiка вярнулася свядомасць. Ён расплюшчыў вочы. Кудлатая з размаху апусцiла яму на скулу важкую палку. Дамавiннiк ачах. Ягонае раздрыпанае цела было падхопленае за рукi за ногi i вынесенае на ўзбярэжжа. Там Дамавiннiка звязалi парванымi на стужкi апранахамi i кiнулi з моста ў брудную i плыткую ваду, якой, мiж тым, было дастаткова, каб захлынуцца.

Спраўдзiўшы, што цела не ўсплыло, удава дастала са скураной валiзкi плацiнавыя завушнiцы, ланцужок з крыжыкам i пярсцёнак з турмалiнам, каб разлiчыцца з дзявулямi. Завадатарка прыняла каштоўнасцi i навостраным шылам працяла ўдаве скамянелае сэрца.

25.04.1995

25 — Тэхнiк

— Найлепей яму падыходзiць мянушка Свавольнiк, — сказаў цыбаты бамбiза ў расшпiленай на жываце марынарцы.

— Не, на маю думку, яго трэба назваць Тэхнiкам. З-за аўтааматарства. Ён жа за трохсоты "Мерседэс" жонку ў бардэль прадасць. — Доўгавалосы маладзён з хвосцiкам на патылiцы старанна разлiў сухое вiно ў аднаразовыя стаўбункi.

— Калi яго перахрышчваць, дык не ў Тэхнiка i не ў Свавольнiка, бо ён самы сапраўдны кiлаты Сантэхнiк. — Трэцюю мянушку вынайшаў сухарлявы мужчына ў пазалочаных акулярах i ядвабнай кiтайскай кашулi.

Уся тройца прысутнiчала на шумным святкаваннi дня нараджэння. Гулянка ладзiлася на лясной галявiнцы непадалёк ад Мiнскага мора. Iмянiннiк, ён жа — Свавольнiк, Сантэхнiк i проста Тэхнiк, хутка нагрузiўся i знiк у прыбярэжных хмызах разам са смяшлiвай дзявуляю, так што госцi займелi поўную свабоду i неабмежаваны доступ да смажаных курыных кумпячкоў i скрынак з напоямi.

Згаданая тройца зашылася ў зацiшны куток, прыхапiўшы колькi бутэлек французскага вiна, i з асалодаю займалася абгаворамi i пляткарствам.

— I ўсё ж варта пакiнуць толькi адну мянушку — Тэхнiк. У яго, дарэчы, самым непасрэдным чынам вантробы правальваюцца ў машонку, утвараецца вялiзная кiла. I яму даводзiцца самому запiхваць кiшку пальцамi з машонкi ў жывот. — Сухарлявы працягваў распачатую тэму кiлатасцi.

— А хiба можна самому заправiць кiлу? — пацiкавiўся доўгавалосы маладзён у жоўтых ботах-казаках.

— Можна. Прасцей простага. У Тэхнiка гэта атрымлiваецца па-майстэрску. — Цыбаты зрабiў вялiкi глыток чырвонага, намаляваўшы сабе на верхняй губе тоненькiя вусiкi. — Ён нават на пляжы не саромеецца падбiраць i запраўляць сваю гаспадарку. Усе жанчыны азiраюцца. А яму хоць бы што. Шпацыруе, нiбыта ў плаўках не кiла, а паўметровы чэлес хаваецца.

— А ў яго сапраўды вялiкi прэнт? — доўгавалосы дапiў сваю порцыю.

— Сантыметраў дваццаць пяць. Каб не хвароба i схiльнасцi да вычварэнняў, Тэхнiк быў бы першы маркiтун у Беларусi. З-за вычварэнстваў я i аддалiўся, як мог, ад Тэхнiка. Уяўляеце... Ранiца. Толькi-толькi сышлi дзве прастытуткi, з якiмi цэлую ноч мы забаўлялiся, рабiлi ўсё, на што хапiла маёй, як высветлiлася, даволi куртатай фантазii. I стамiўся я так, нiбыта на мне ваду вазiлi. Так што сыход прастытутак быў сапраўднай палёгкаю. Я згатаваў бадзёрлiвы напой — на лыжку кавы кропля вады, i кайфаваў. А гэтая кучаравая жывёлiна, сербануўшы кавы, вырачыла свае пустыя вочкi, аблiзнулася i сказанула: "Зараз бы яшчэ школьнiцу а-та-драць!" У мяне кава праз нос выйшла. "Каб ты здох, юрлiвы трыбух! Каб ты раз выпрастаўся i больш не сагнуўся! Каб цябе чарвякi елi-елi, а потым выплёўвалi". — Я так падумаў, але крычаць не стаў. Проста развiтаўся той ранiцаю i да сягонняшняга дня пазбягаю сустрэч з Тэхнiкам у iнтымнай абстаноўцы. — Цыбаты злiзнуў тонкiм языком намаляваныя на выгаленай губе вiнныя вусiкi.

— У цябе яшчэ добра скончылася, ты толькi каваю папярхнуўся. — Сухарлявы шпурнуў у кусты пустую бутэльку. — У каго-небудзь шнiпар ёсць?

— Вазьмi ножык. — Цыбаты кiнуў сухарляваму швейцарскi сцiзорык.

— У мяне такi самы раней быў, — зазначыў доўгавалосы. — Быў i сплыў. З’ездзiў у лес i не вярнуўся мой ножык. Такiя самыя шашлыкi курыныя смажылi, i нож прапаў.

— Твой нож я не краў. Я свой сцiзорык у Маскве, на Цвярской, у спецыялiзаванай краме прыдбаў. — Iнтанацыi цыбатага набраклi незадаволенасцю.

— А я не кажу, што ты скраў ножык. Я заўважыў толькi падабенства. У твайго, мiж iншым, тронкi шурпатыя, а ў мяне былi гладзенькiя, прыемна ў руку ўзяць.

— А мне даспадобы, калi тронкi шурпатыя i iнструмант з пальцаў не выслiзгвае, не выскоквае. А хто твой нож скраў?

— Намеснiк iтальянскага пасла, напэўна. Дакладна не скажу, бо магла якая з прастытутак у сумачку ўкiнуць, але найверагодней скраў iтальянец. Мы ж толькi ўчацвярых i былi: я, ён i дзве гулёны.

— Не пашанцавала, — здзеклiва падсумаваў сухарлявы, разлiваючы сухое.

— Мне, канешне, ножыка шкада, толькi Тэхнiку, вялiкаму аўтааматару, яшчэ больш крыўдна за свой аўтамабiль. — Доўгавалосы са смакам зрабiў паўнавартасны глыток. — У Тэхнiка зараз вялiкiя праблемы. А пачалося ўсё выпадкова. Ён спынiўся на сваёй старэнькай "БМВ" каля "Цэнтральнага" унiверсама. Схадзiў па цыгарэты, вяртаецца, бачыць: каля ягонай машыны прыпаркаваўся новенькi, яшчэ з транзiтнымi папяровымi нумарамi, "Опель". У Тэхнiка зайграла кроў. Я не ведаю пра ягоныя стасункi з жанчынамi, але легкавыя аўтамабiлi яўна выклiкаюць у Тэхнiка не толькi эрэкцыю, але i палюцыю. Асаблiвай прыхiльнасцю карыстаюцца менавiта сапсаваныя аўто. А тут якраз аўтааматар узняў капот "Опеля" i нешта спрабуе адрамантаваць. Тэхнiк прапанаваў свае веды, таленты i паслугi. Пры ўсiм пры тым ён у механiзмах найвялiкшы спец. Для яго нават чалавечае цела — нешта накшталт механiзма. Толькi аўтааматар не захацеў падпускаць Тэхнiка да рухавiка. Але той так прасiў-упрошваў, так слаўся-ляпiўся, што ключы ад "Опеля" яму дасталiся. Тэхнiк iмгненна знайшоў пашкоджанне, нейкi шланг перакруцiўся, запусцiў рухавiк i прапанаваў адладзiць машыну. Што трэба падцiснуць, дзе трэба закруцiць, памыць, пачысцiць, шлiфануць. Аўтааматар прыняў прапанову з адной умоваю: пакуль Тэхнiк будзе займацца "Опелем", ён сам паездзiць на "БМВ". Свавольнiк лёгка аддаў "БМВ" у заклад i з’ехаў на чужым аўтамабiлi. "Опель", як высветлiлася ў майстэрнi, быў у выдатным стане. I Тэхнiк пракатаўся на iм два днi, пакуль не спынiлi даiшнiкi i не паведамiлi, што "Опель" крадзены i яго шукае не дашукаецца гаспадар, якi, канешне, ведаць нiчога не ведаў пра абмен каля "Цэнтральнага" унiверсама.

— Ёсць Бог на свеце. — Цыбаты дапiў сваю порцыю.

— Бог шэльму мецiць. — Сухарлявы ўказальным пальцам прыцiснуў акуляры да пераносся. — Гэта яму помста за маю запаскуджаную кватэру. Я зараз, хлопцы, раскажу адну гiсторыю... Толькi напрамiлы Бог не пераказвайце iншым. Бо пачнецца хрэнацень усялякая. А фiгнi хапае i без гэтага. Нiяк не ўпiльнуеш, адкуль на цябе бруд пальецца. Вось i тым разам, з’язджаючы з Мiнска, я аддаў ключы ад кватэры Тэхнiку хрэнаву. Выпрасiў, паскуднiк. Хай, думаю, лiмоннае дрэўца палiвае i котку маю кормiць. Яшчэ i грошы на рыбу пакiнуў шэльме. Камандзiроўка, мiж iншым, прайшла ўдала, i Рым i Ватыкан паглядзеў. А вось на зваротным шляху ў Варшаве здарылася затрымка, нейкi багаж цi-то згубiлi, цi-то не згрузiлi. Не высвятляў, сядзеў у рэстаране i пiў джын-тонiк з лiмонам. Так што дамоў вярнуўся ў гадзiну ночы. Выходжу з таксоўкi, галаву ўздымаю, а ў маiх вокнах святло. Музыку пачуў яшчэ ў лiфце. Добра, што суседзi па дачах раз’ехалiся, бо ўвесь паверх ажно калацiўся ад дэцыбелаў. Вы ж ведаеце, у мяне ўзмацняльнiкi i калонкi — дай Божа. Адчыняю кватэру, i на мяне разам з музыкаю яшчэ i хвалi пахаў абрынулiся. Смярдзела так, нiбыта нехта вядро туалетнай вады на падлогу вывернуў. Так яно i было, толькi не на падлогу, а ў ванную Тэхнiк мой найлепшы ласьён пасля галення вылiў. Дзверы ў лазенку стаялi прачыненыя, каб негрыцянскiя рытмы "REEL 2 REAL" можна было слухаць паўсюль. Пад гучныя выкрыкi "MOVE IT ! MOVE IT!" у лазенцы гарэзiлiся дзве бесшабашныя асобы — Тэхнiк i цыцкатая дзявуля. Пэўна, усе магчымыя варыянты маркiтоўкi яны пераспрабавалi раней, бо ў лазенцы ён рабiў ёй надзвычайную клiзму: устаўляў у дупу душавы шланг i пускаў ваду. Тэхнiк ёсць Тэхнiк, ён i распырсквальнiк з душавога шланга змог звiнцiць. Як? Невядома. Не бачыў. А вось iншага наглядзеўся... Пакуль Тэхнiк па-дзiкунску рагатаў, яна, прысеўшы на кукiшкi, напусцiла проста ў iтальянскую ванну. У мяне мову адняло. Стаяў i глядзеў, як Тэхнiк топчацца ў залацiстай жыжцы. Патупванне белых ступакоў у рэдкiм гнаi да канца жыцця не забуду, як i водар ласьёну, разлiтага на кафлю. I тут мяне прарвала. Я махаў рукамi, адключаў апаратуру, пужаў маркiтуноў электрашокерам, а потым i выцягнутым з антрэсоляў пiсталетам. Сарваным голасам абяцаў усiх раздзерцi на крывавыя шматкi, калi ранiцай у маёй кватэры застанецца хоць бы кропелька гэтага смуроду. Я запатрабаваў стэрыльнасцi. Тэхнiк выбачаўся гiдка i слюнява. Дзявуля зiркала воўчымi вочкамi, але нiводнага слоўца не вымавiла.

Начаваў я ў бацькоў, сказаўшы, што згубiў ключы. Ранiцай кватэра мая зiхцела, вылiзалi ўсё да бляску. I праветрылi. I смецце павыносiлi. Толькi ад успамiнаў не ўцячэш; як згадаю ногi ў жыжцы, млосна робiцца.

— Такiя ўспамiны трэба гарэлкаю запiваць, — сказаў доўгавалосы i пайшоў наведаць склад з трункамi.

Калi ён вярнуўся з пляшкаю "Крышталя-100", побач з цыбатым i сухарлявым стаяў задаволены, пэўна, ад удала праведзенага маркiтавання, Тэхнiк-iмянiннiк. Чацвёра мужчын усмак начаставалiся ружовай, падфарбаванай вiном, гарэлкаю.

06.05.1995

26 — Дачнiк

Дачнiк паклаў на стол заплечнiк i пачаў ладаваць паходны рыштунак. Нiкелiраваная сякера легла на самы спод, яе прыкрыў пачак нечытаных газет, на iх паставiлася пластыкавая бутэлька з газаю, паклалася квадратная бляшанка з прадуктамi: хлеб, соль, агурок, накроеная паляндвiца, цыбулiнка. Тэрмас з каваю i пляскатая бiклажка з каньяком былi перакладзеныя папяровымi сурвэткамi. Запальнiчка разам з цыгарэтамi схавалася ў накладной кiшэнi. Завязаўшы i зашпiлiўшы заплечнiк, Дачнiк выправiўся ў дарогу.

Ранiцай у панядзелак на чыгуначным вакзале народу шмат. Амаль усе пасажыры пасля выхадных вяртаюцца ў горад. А наш Дачнiк пакiдаў Мiнск. Вайсковы камуфляж зграбна сядзеў на ягоных шырокiх плячах. У стракатай плынi мiнакоў ён нагадваў драпежнага шчупака, якi няўмольна плыве супроць плынi. Выйшаўшы на пусты перон, ён закурыў. Сiнiя струменi дыму раз-пораз выляталi з наздраватага носа. Курыў ён няспешна, аддаючыся задавальненню ўсёй сваёй iстотаю, дарэшты, да самай дзюбкi пазногця на мезенцы.

Электрычка падышла хутка i, выпусцiўшы пасажыраў, назбiраных ад Барысава, пагрукатала ў накiрунку Маладзечна. Да станцыi "Зялёнае" Дачнiк ехаў у вагоне адзiн. Ён даволi абыякава глядзеў, як мяняецца за акном каларыстыка краявiдаў, як з шарай i цагельнай яна робiцца жухлавата-жоўтай, прыроднай i безнадзейна-кастрычнiцкай.

Пасля першых прымаразкаў станцыя выглядала блiскучай i чысцюткай, як зробленая за грошы фотакартка.

Паправiўшы рамянi заплечнiка, Дачнiк пайшоў праз прыстанцыйную вёсачку па пясчанай сцежцы. Ён абмiнуў пахiленыя ўказальнiкi з назовамi дзiцячых лагераў i зайшоў у халодны лес. Ясны, насцярожаны i вiльготны. Зямлю ўсцяж засцiлала лiсцё. Рудое, бурштынавае, брунатнае. Дачнiк удыхнуў на поўныя грудзi гаючага паветра, заглядзеўся на сiнiя вершалiны саборных елак i ледзь не наступiў на залатую вiтушку чалавечых экскрэментаў. Дачнiку давялося зноўку закурыць, каб, выпусцiўшы дым праз нос, перабiць водар прылагернага лесу.

Далей ён iшоў уздоўж сятчастага паркана, за якiм у рэдзенькiм сасоннiку непрыстойна бялелася доўгая прыбiральня. Абмiнуўшы вялiкi, на дванаццаць атрадаў, лагер, дарога выходзiла да крынiчнай рэчкi. Вузенькай, выпрастанай i ледзь жывой. Люстраной стужкаю яна ўпрыгожвала тарфяное поле. Перайшоўшы металёвы масток, Дачнiк зноўку заглыбiўся ў лясны спакой i выйшаў толькi каля дачнага гарадка. Дагледжанага, акуратнага i яркага. Крыху прайшоўшы вулiцаю, Дачнiк збочыў у тупiчок, дзе спынiўся каля ашаляванага вагонкаю чырвонага дома. На дзвярах непрыемна чарнеў гаражны замок.

Спачатку Дачнiк i не збiраўся валэндацца з важкiм замком. Думаў залезцi ў дом праз акно. Але, адчуўшы агiдную агрэсiўнасць, якую выпраменьваў навясны механiзм, Дачнiк не паленаваўся дастаць з заплечнiка сякеру i, б’ючы абухом, знесцi нахабны запор.

Апынуўшыся ў памяшканнi, ён прынюхаўся. Пахла нясвежым, прэлым, тлустым духам чалавечага жытла, якое цi не сягоння на золку пакiнулi гаспадары. Каб выветрыць саладжавы i прыкры водар, Дачнiк абышоў пакоi i дзынкна павысаджваў сякераю ледзь не ўсе шыбы. Скразнякi, проймы i скавышы радасна завiравалi, закруцiлiся, затанчылi ў дачных апартаментах i хутка павыносiлi на пругкiх хвастах жыллёвыя пахi. Выветрыўшы, выстудзiўшы i даследаваўшы памяшканне, яны крыху паспакайнелi i пачалi забаўляцца з фiранкамi ды шторамi, надзiмаючы iх, нiбыта ветразi, а потым скручваючы, быццам дзяржаўныя сцягi.

Тым часам Дачнiк расклаў на круглым стале прывезеныя далiкатэсы. Палуднаваў ён павольна. Раз-пораз Дачнiк закiдаў галаву, п’ючы каньяк з англiйскай бiклажкi. Дапiўшы каву, ён не стаў прыбiраць са стала нi цыбульнае лушпiнне, нi растоўчаную гурбачку солi, нi хлеб.

— Так заўсёды, — загаварыў Дачнiк да скразнякоў, скавышоў i проймаў. — Рассыпаная соль, сябры мае, прыводзiць да свары, а свара да бойкi, а бойка да гвалту. Толькi здаецца, што няма анiякай нагоды, каб зазлаваць, сварыцца i распачынаць вайну. А вось зiрнеш на рассыпаную соль, i само сабою з’явiцца неадольнае жаданне раскiдаць, растрыбушыць, знiшчыць гэтае ўбогае гняздо!

Дачнiк перакулiў белы круглы стол. Нагой ён ударыў па крэсле, якое, адляцеўшы ў кут, хруснула i ацiхла. Крыху супакоiўшыся, Дачнiк вытрас з заплечнiка пачак свежых газет, пакамечыў iх дый запхаў пад ложак. I газеты, i матрац, i падлогу вакол ложка ён добра-ткi пааблiваў газаю. Полымя, падхопленае скавышамi, проймамi i скразнякамi, шуганула лёгка, порстка i радасна. Доўгiя, вострыя, зыркiя языкi пачалi прагна лiзаць старэнькi насценны кiлiм з жоўтымi аленямi, што мiрна стаялi над ложкам.

Дачнiк сыходзiў з гарадка, не азiраючыся, спакойна, з пачуццём выкананага абавязку. У схуднелым заплечнiку ён зносiў сякеру i запальнiчку.

Крышку не дайшоўшы да станцыi, Дачнiк спынiўся. Ён вярнуўся ў лес, каб сякераю выкапаць ямку, ссунуць туды пацямнелую, але па-ранейшаму залатую вiтушку, засыпаць яе пяском, выцерцi аб мяккi мох лязо i схаваць зброю ў заплечнiк. I вось там, над пахаванай у зямлi непатрэбшчынай, наш Дачнiк пашкадаваў, што не прыдбаў зямлi, не пасадзiў сад i не збудаваў дом, якi так прыемна ўзяць i спалiць.

11.06.1995

27 — Акопнiк

Невядома ўжо колькi дзён iшоў дождж. Ён то iмжыў ледзь заўважным халодным пылам, то сыпаўся буйнымi важкiмi кроплямi, але не ацiхаў нi на хвiлiну.

Неба нiбыта сабралася назаўсёды злiцца з зямлёю.

На сподзе глыбокага акопа назбiралася калюжына, поўная рэдзенькага мулу. Пры самай калюзе, на пустых скрынях з-пад снарадаў, сядзеў сутулы Акопнiк у доўгiм шынялi з настаўленым каўняром. Ён курыў.

Коўзаючыся па раскiслай глебе, да акопаў падышоў стрыжаны навабранец.

— Дождж, — натапырыўшы заечыя губы, пачаў ён.

Акопнiк выкiнуў недапалак у брудную ваду.

— Можа пачастуеце папяроскаю? Да смерцi курыць хочацца. Я ўжо i сам не ведаю, калi апошнi раз тытунь нюхаў. — Бледны навабранец прысеў на кукiшкi.

— Знойдзем. — Акопнiк пашкроб чорнымi пазногцямi няголенае падбароддзе. — Спускайся ў акоп. А то рассеўся, як баба.

Навабранец нязграбна саскочыў у ямiну. Акопнiк выцягнуў з нагруднага капшука трафейны партсiгар i дастаў зграбную папяросу. Вастрадзюбае сiняе полымя хуценька зачырвонiла сухi тытунь.

— Салодкi. — Навабранец выхукнуў у марозную цямрэчу цнатлiвы клубочак дыму.

— Заўтра зранку немец пачне наступаць. — Акопнiк схаваў рукi ў кiшэнi. — Зямля прамерзла, i па ёй добра бегчы. Гэта ж не па мулу коўзацца. А так па халадку, па марозе, пасля стограмовiка самае тое ў атаку схадзiць.

— Няўжо заўтра пачнецца? — голас навабранца трымцеў.

— А колькi можна ў адных i тых жа акопах сядзець? Самы час бой распачынаць. Паглядзi, якая поўня ясная, якiя зоры. Усё вiдно, як на далонi. Час надышоў. Я кайзераўцаў ведаю. Спачатку яны газ пусцяць, каб нас прытруцiць i прыдушыць, а потым нацягнуць супрацьгазы i пабягуць штыхамi дабiваць.

— А нам што рабiць? — навабранец пры ўсiм сваiм страху курыў павольна i вельмi ашчадна.

— Чакаць. Надзець супрацьгаз i сядзець. Курыць у супрацьгазе не варта. У цябе, дарэчы, супрацьгаз ёсць?

— Ёсць! Канешне. Новенькi, пад мой памер, я сам падбiраў, каб сядзеў шчыльна, але i не цiснуў.

— Ну дык i праблем няма. Надзенеш супрацьгаз, пачакаеш, пакуль расейскiя свiннi ў атруце пазахлынаюцца, пазадыхаюцца, зойдуцца i, пачуўшы каманду, пабяжыш праз дым i запораш тых, каго не задушыў кашаль. Галоўнае, не трэба шкадаваць педыкулёзных салдат яго iмператарскай вялiкасцi, яны горшыя, чым тыя вошы. — Акопнiк плюнуў на тоўсты лёд калюжыны, што ртутна паблiскваў у месяцавым святле квадры.

Iскрыстыя, дыяментавыя драбочкi сняжынак плаўна апускалiся на сагнутую, шырокую, шынельную спiну Акопнiка.

— А як вы параiце, заяву ў партыю камунiстаў варта напiсаць зараз цi лепей пасля атакi? — навабранец паспрабаваў зазiрнуць у вочы Акопнiку, але не змог: той сядзеў, апусцiўшы доўгiя веi.

— Напiсаць можаш i зараз, — адказаў Акопнiк, не расплюшчыўшы вачэй, — толькi падаваць трэба пасля наступлення. Спачатку варта пару фашыстаў забiць, каб у партыю пайсцi з чыстым сумленнем.

Навабранец зрабiў глыбокi зацяг, i ўсмешка задавальнення зайграла на загарэлым блакiтнавокiм твары, якi пiкантна ўпрыгожвала маленькая ямiнка на круглым падбароддзi.

— Сапраўды, лепей напiшу пасля бою. Прыйду да вас, сяду, закуру i напiшу: залiчыце мяне ў шэрагi сапраўдных сяброў нацыянал-сацыялiстычнай рабочай партыi. — Зграбнае колца дыму паляцела ў цёплае чэрвеньскае паветра.

Акопнiк акуратна падкасаў рукавы форменнае кашулi i сказаў:

— Не хачу цябе вучыць, бо я не настаўнiк i не бацька, каб маралi начытваць, але ведай: перад атакаю не пi. На хмельную галаву памiраць лягчэй. Толькi нашто памiраць, калi ты не жыў зусiм? — Акопнiк выцягнуў са срэбнага партсiгара пругкую папяросу. — Мусульмане вунь зусiм не п’юць, а ваююць дай Бог цi дай Алах як. Хто iх разбярэ. Адно скажу — ваююць.

Навабранец зняў панаму i абцёр буйныя кроплi поту, якiя шчыльна абсыпалi бронзавы лоб.

Немаведама колькi дзён трывала пякельная гарачыня. Людзi звярэлi i вар’яцелi ад бясконцай, безнадзейнай i бессэнсоўнай пыльнай задухi. Над шарымi каменнымi гарамi разлiлося недасяжнае, сiняе, вiльготнае неба.

— Дым лепей пускаць не колцамi i клубочкамi, а струменьчыкам, пацiху i ў рукаво.

Навабранец затушыў недакурак аб падэшву запыленага чаравiка, закiнуў у рот белы прамакутнiчак жавальнай гумкi i спытаўся:

— Як вы думаеце, вайна хутка скончыцца?

— Наiўны...

— Чаму наiўны?

— А таму, што калi недавяркi возьмуць горад, дык мы ў партызаны пойдзем, у горы, у лясы, у пушчы, разгорнем тэрарыстычны рух. — Акопнiк строс попел на пругкi лiсток трыпутнiку.

— Дык вы лiчыце, што вайна не скончыцца?

— Каму як... А для мяне вайна не скончыцца нiколi. — Дагледжанымi, мацiцовымi, авальнымi пазногцямi Акопнiк пяшчотна правёў па сваёй добра выгаленай, гладзенькай, блакiтнай шчацэ.

У сонным люстэрку ляснога возера адбiвалiся вострыя вершалiны чорных елак, за якiмi павольна згасала сонца.

— А вы самi адкуць будзеце? — навабранец не сыходзiў, ён хацеў хоць неяк выказаць удзячнасць за падораную папяросу.

— Я? — Акопнiк сцепануў плячыма i зашпiлiў верхнi гузiк шыняля. — Я — тутэйшы.

11.06.1995

28 — Анёл-2

Шыфравальнiк праходзiў вайсковую службу ў горадзе Д.Служба была не вельмi цяжкая, але адказная. Шыфравальнiк выконваў загады з вялiкiм iмпэтам, а таму займеў права на дробныя прывiлеi. Ён мог сам сабе выпiсваць звальнiцельную i хадзiць у горад у любы час. Але Шыфравальнiк не злоўжываў прывiлеямi. Ён хадзiў у горад адзiн раз на тыдзень. Звычайна ён любiў пашпацыраваць па ўзбярэжжы рэчкi Р. суботнiм надвячоркам, калi большасць гараджан поркаюцца ў лапiку зямлi каля лецiшча. Вось у адзiн з такiх цёплых вечароў, калi Шыфравальнiк даядаў улюбёнае марожанае — пламбiр на палачцы, да яго падышоў сiвы, сярэдняга веку мужчына ў масiўных акулярах на храшчаватым носе. Шыфравальнiк не любiў выпадковых знаёмстваў, асаблiва пасля таго, як даў падпiску аб захаваннi дзяржаўных таямнiц. Ён вырашыў не адказваць на прывiтанне незнаёмаму чалавеку, пагатоў рот быў напоўнены марожаным. Толькi маўчанне салдата не засмуцiла гаваркога незнаёмца, якi ўпэўнена працягнуў распачаты маналог. У прыватнасцi, ён прапанаваў пайсцi на цiхую i ўтульную кватэру, дзе можна ў спакойнай абстаноўцы выпiць пляшку гарэлкi. Каб пераканаць негаваркога салдата ў сваёй шчырасцi, незнаёмец раскрыў стары партфель i паказаў бутэльку белай, якая ляжала на скрутку навюткай вяроўкi для сушкi бялiзны.

Пазней Шыфравальнiк не мог растлумачыць, чаму так лёгка пагадзiўся пайсцi на далёкую ўскраiну горада Д. за навязлiвым незнаёмцам.

Яны прыйшлi ў засмечаны двор трохпавярховага пасляваеннага дома, i мужчына прапанаваў салдату пачакаць каля пад’езда, пакуль ён падымецца ў кватэру i паглядзiць, цi не вярнулася часам жонка, якая разам з дзецьмi павiнна заначаваць на дачы. Але ўсялякае здараецца.

Стоячы ў двары, малады салдат убачыў, як у кватэры на трэцiм паверсе загарэлася святло: гэта незнаёмец даў знак, што можна, не баючыся, падымацца i заходзiць. Вось тады Шыфравальнiк i пачуў голас. Гэта быў прыемны барытон, якi вельмi ясна прамовiў, што пад скруткам вяроўкi ў партфелi ляжыць нож. Шыфравальнiк азiрнуўся на голас i ўбачыў невысокага чарнакрылага Анёла, якi iмгненна растаў у паветры. Анёл не сказаў, што сiвы мужчына збiраецца зарэзаць салдата, каб потым запiхваць пальцамi сваю халодную сперму ў левае вуха нябожчыка, размазваючы яе па казялку, мочцы i супрацьказялку. Анёл толькi паведамiў пра наяўнасць зброi ў скураным партфелi. Але гэтага было дастаткова, каб Шыфравальнiк уцёк з двара i хуценька вярнуўся ў вайсковую частку.

Гiсторыя з Анёлам не мела б анiякай каштоўнасцi, каб не пэўныя супадзеннi i акалiчнасцi. Па-першае, за лiтараю "Д" быў зашыфраваны горад Растоў, а за "Р" схавалася цэлая рэчка Дон. Па-другое, у Растове-на-Доне служыў шыфравальнiкам мой добры знаёмы географ, якi сапраўды быў запрошаны незнаёмым чалавекам у госцi. Вось так будучы настаўнiк прыродазнаўства i геаграфii меў выдатную магчымасць наведацца ў кватэру растоўскага Дракулы — спадара Чакацiлы. Таго самага, якi замардаваў паўсотнi чалавек, быў злоўлены, асуджаны i расстраляны.

Шыфравальнiк сапраўды вельмi блiзенька прайшоў ад жахлiвай смерцi, але ўменне пранiкаць у таямнiцы i разгадваць загадкi выратавала ягоную маладую душу, ну i цемнакрылы Анёл дапамог, безумоўна.

19.06.1995

29 — Сунiчнiк

Яшчэ ў ранiшнiм прыцемку вясковыя маладзiцы выбралiся ў ягады. Чэрвень стаяў цёплы, i сунiцы ўрадзiлi як нiколi. Дарогаю дзяўчаты дамовiлiся, што далёка не разыдуцца i ўвесь час будуць перагуквацца. Спярша маладыя галасы гучалi амаль не сцiхаючы, але хутка маладзiцам надакучыла гукаць, бо сакаўныя сунiцы самi прасiлiся на язык. А як ты гукнеш з поўным ротам?

Адна з дзяўчатак, найспрытнейшая, вырашыла пашукаць ягадныя мясцiны ў самай глыбiнi лесу. Наконт сунiц яна не памылiлася, на пагорках ягад была процьма. I хай не такiх буйных, як на ўскрайку, але затое саладзейшых i больш духмяных. Ягаднiца хуценька нашморгала паўнюткае пяцiлiтровае вядзерца i пашкадавала пра пакiнутае дома вялiкае вядро. Толькi шкадаванне хутка мiнулася, бо захацелася iншага, захацелася пахвалiцца перад сяброўкамi паўнюткiм вядзерцам. Дзяўчына гукнула. Сасоннiк азваўся адно рэхам. Маладзiца не баялася заблудзiцца, бо ведала лес з маленства. Яна лёгкай хадою крочыла праз залацiсты сасоннiк, калi раптам пачула гучнае "аву-у-у" яўна густога мужчынскага паходжання. Маладзiца спынiлася. Зусiм блiзка, каля невысокiх елачак, стаяў i пасмiхаўся ў пышныя пшанiчныя вусы станiсты мужчына з рудым чубам. Па зялёнай кашулi з чырвонымi гузiкамi ў незнаёмцу адразу пазнаваўся Сунiчнiк. Ён лагодна паглядаў на маладую прыгажуню сваiмi далiкатна-блакiтнымi, з лёгкiм адценнем драпежнасцi, вялiкiмi i хцiвымi, як у сiямскага ката, вачыма. Маладзiца сумелася, заўважыўшы, што Сунiчнiк у крылца носа ўставiў срэбную завушнiцу.

— Чаго ты пужаешся? Нiбыта я — раз’ятраны звяруга? — голас у Сунiчнiка быў нiзкi, грудны, але не хрыплаваты, як у курцоў, а мяккi, акторскi.

Такi голас выклiкае поўны давер, i вельмi прыдаецца дактарам, святарам i ўсiм тым, хто абавязаны суцяшаць прынiжаных i пакрыўджаных.

— Чалавек горшы за драпежнага звера, — пакпiла маладзiчка.

Яна вiдавочна адчула лёгкую сiмпатыю да Сунiчнiка.

— А хто сказаў, што я чалавек? Зусiм не. Я — Сунiчнiк, лясны дух, якi дапамагае маладым дзяўчатам збiраць ягады, паказвае найлепшыя мясцiны, выводзiць на ўсыпаныя сунiцамi сонечныя паляны.

— А маё вядзерца поўнае. Я свае сунiцы сабрала.

— Не трэба так казаць. Ты ж такая маладая, табе яшчэ збiраць i збiраць варта было б. Ты, мая мiлая, набрала адно драбязы кiслай, а сапраўднай духмянай сунiцы, што сама растае ў роце, нават i не пакаштавала. Хадзем, мiлая мая, пакажу ягадную паляну, якую ты i ў найсаладзейшых снах не бачыла. На тым месцы, колькi б нi збiраў сунiц, а ўсiх нiколi не збяреш. Хадзем, мая непараўнальная, хадзем у госцi. Ты i сама, пэўна, здагадваешся: не кожную ягаднiцу Сунiчнiк запрашае на пачастунак.

— Не трэба, спадар Сунiчнiк, так доўга ўгаворваць, я сама не першы год такую паляну шукаю. I калi паабяцалi, дык хутчэй паказвайце, а то перадумаеце, так з мужчынамi спрэс здараецца.

— Спрытная. Мне жвавыя падабаюцца. Падыдзi да мяне, стань тут, з левага боку, ды зiрнi праз правае плячо.

Маладая ягаднiца ўбачыла сонечную паляну, дзе не было як i ступiць з-за сакаўных сунiц.

— Заваражылi вы мяне, далiбог, зачаравалi.

— Сама захацела, а я толькi крышачку дапамог. А цяпер ты марыш пра зусiм iншыя чары, хочаш пакаштаваць саладзейшых ягад. Скiнь непатрэбная апранахi, застанься такою, як стварыла цябе прырода. Распранiся, духмяная мая, каб я мог параўнаць твае сунiчныя вусны з сунiчнымi смочкамi. Скiнь i астатняе, ляж на траву, раскрый таемныя веснiцы, каб я мог схiлiцца i языком палашчыць сунiчку твайго секеля.

Сунiчнiк доўга i старанна песцiў дзявочую похву пругкiм языком, аж да той пары, пакуль ягаднiца не задрыжала ўсiм целам, не завохала, не застагнала i не завыгiналася ў бурнай iстэрыцы. I нават тады Сунiчнiк працягваў пакусваць i лiзаць напружаную бубку жаночай сутнасцi. Дзявочае цела круцiлася ў марных спробах вырвацца з-пад Сунiчнiка, але той намёртва прыцiснуў ягаднiцу да зямлi. Свядомасць пакiнула дзяўчыну, i яе цела абмякла i аплыло. Сунiчнiк выдаiў са свайго напятага чэлеса мацiцовы кiсель насення.

Калi да маладой жанчыны спакваля вярнулася яснасць розуму i яна расплюшчыла вочы, дык Сунiчнiк ужо сядзеў каля вядзерца i еў ягады.

— Што ж гэта вы робiце? Абяцалi ягадамi частаваць, а самi назбiранае ясце, — ласкава папракнула маладзiца i пачала пальцамi расчэсваць i растрасаць свае доўгiя русыя валасы.

— Я думаў, мы паразумелiся, а табе жменькi ягад шкада.

— Ну не крыўдуйце. Я жартам. Ешце. Хоць усе з’ядайце. — Ягаднiца туга завязала на галаве белую хустачку.

— Зараз пойдзем да майго брата, Чарнiчнiка, i пазычым вялiкае вядро. Ты назбiраеш найсаладзейшых сунiц у свеце, цукровая мая. Дарэчы, тваё вядзерца хай пастаiць, нiхто не возьме.

Яны пайшлi вузенькай сцежкаю ў самыя нетры непрыбранага лесу. Сцежка вiлася ў зарасцях высокага кустоўя, абсыпанага крывавымi гронкамi воўчых ягад. Нечакана для маладзiцы кусты скончылiся, i сцежка выйшла да невялiкага, парослага асакою балотца, пасярод якога свяцiлася цнатлiва-нябесным блакiтам круглае акенца Чортавага вока. Сунiчнiк упэўнена ступiў на тоўсты кiлiм дзёрну, пад якiм затузалася дрыгва. Ён тупнуў, дробныя хвалi пабеглi па вадзе, Чортава вока пачарнела, запухiрылася i забалбатала. Разам з алейнымi бурбалкамi на паверхню ўзняўся сярнiсты газ. Праз хвiлiну над асакою вiсела жаўтлявая задушлiвая смуга.

Маладая ягаднiца адчула на сваiм запясцi жалезныя пальцы Сунiчнiка. Дзяўчына тарганулася ў бок воўчага кустоўя, але Сунiчнiк трымаў мёртва. Пераляканая маладзiчка звяла, апусцiлася на асаку i загула.

А ў гэты момант з самых нетраў дрыгвянога балота ўсплыў на паверхню калматы Багнiк. Ён нагадваў гурбу рудога торфу, у якiм ярка свяцiлiся дзве сапфiравыя зорачкi ясных вачэй.

— Ты нашто мяне пабудзiў, Сунiчнiк? — на травянiсты бераг леглi кiпцюрастыя лапы. — Ты ж ведаеш, як я не люблю, калi мяне торгаюць без дай прычыны?

— Нагода, шаноўны Багнiк, ёсць. Я ж нiколi не з’яўляюся без падарунка. Вось i цяпер прывёў ягаднiцу з чыстым целам i наiўнай душою.

— А колькi мне будзе каштаваць твой падарунак? — Багнiк соладка пазяхнуў.

— Дамовiмся. Сто разоў дамаўлялiся i зараз не пасварымся. Дасi пярсцёнак са смарагдам, i дзяўчына будзе тваёю. Не пашкадуеш. Я каштаваў яе сунiцы.

— I што ты, брат мой Сунiчнiк, у пустым зiхценнi каляровых каменьчыкаў знаходзiш? Не разумею. — Багнiк апусцiўся ў дрыгву з галавою, але праз iмгненне зноў ляжаў на паверхнi.

На крывым кiпцюры iскрыўся плацiнавы пярсцёнак з масiўным смарагдам.

— Трымай! — Багнiк пусцiў пярсцёнак у паветра, адкуль яго спрытна вычарпнуў Сунiчнiк.

— Прыгажосць уратуе свет, — сказаў ён i ўздзеў пярсцёнак на безыменны палец левай рукi.

Палюбаваўшыся смарагдам, Сунiчнiк падхапiў на рукi самлелую ягаднiцу i кiнуў у брунатны мул. Тая закалiхавала. Багнiк апусцiўся ў сваё густое царства разам з маладзiцаю.

Сунiчнiк вярнуўся на сонечную галявiну i ўсмак паеў салодкiх ягад з вядзерца.

27.06.1995

30 — Папераджальнiк

Вогненны сабака высока падскокваў i павiскваў.

— Зараз, зараз, — супакойваў сетэра гаспадар, выходзячы з прыбiральнi, — цыгарэты вазьму i пойдзем.

Гулялi доўга. Гаспадар хадзiў па лясных грудах, курыў i любаваўся краявiдамi ружовай i духмянай вечаровай Вiльнi. Сабака гойсаў па лагчынах, шапочучы ў зарасцях папарацi.

Праз гадзiну яны вярнулiся ў Новую Вiльню, каб узняцца на перадапошнi паверх шматкватэрнага гмаха. Яны толькi зайшлi ў пад’езд, як гнуткi сетэр занепакоiўся i колькi разоў варожа гаўкнуў. На сваiм паверсе сабака пачаў люта брахаць i кiдацца на дзверы. Гаспадар завагаўся: адчыняць, не адчыняць. Тут дзверы рэзка расхiнулiся. Чырвоны сетэр скочыў на цёмную постаць, што ўзвышалася ў калiдоры. Агнiстая зорка вырвалася з рукi чалавека ў чорнай масцы. Куля ўвайшла ў сабачую пашчу. Сетэр скруцiўся, тузануўся, заторгаўся i ацiх назаўсёды. Гаспадар хiстануўся, адступiў, прытулiўся спiнаю да сцяны i заплюшчыў вочы. У чалавека адняло мову.

Апрануты ў цёмнае, Папераджальнiк звiнцiў з пiсталета глушыльнае прыстасаванне i схаваў зброю ў нагруднай кiшэнi.

— Гэта вам папярэджанне, — паведамiў ён i пачаў спускацца па сходах.

Чалавек маўчаў, мова не вярнулася.

— Апошняе! — крыкнуў Папераджальнiк на ўвесь пад’езд i выйшаў у лiтоўскую ноч.

26.08.1995

31 — Парасоннiца

Пачало накрапваць. Мужчына ўзняў каўнер. Ён стаяў на трамвайным прыпынку пад лiхтаром i чытаў газету. Ён мог бы перайсцi пад лiпу цi схавацца пад брылём шапiка "Саюздруку", але застаўся на месцы, бо спадзяваўся на хуткi трамвай, якi выверне з-за рога, пусцiць фiялетавую iскру, зазвонiць весела i бадзёра, спынiцца, расчынiць дзверы ў светлы салон, дзе можна будзе сесцi на сухое крэсла i дачытаць артыкул.

Толькi трамвай не прыходзiў i не выварочваў з-за дома, i не расхiнаў запрашальна дзверы.

Дождж гусцеў. Варта было схавацца пад дрэвам цi хоць бы стаць пад газетны шапiк. Але мужчына заставаўся пад высокiм лiхтаром. Так здараецца на прыпынках: стаiш i не можаш варухнуцца, ты ў поўнай залежнасцi ад трамвая, якi прапаў немаведама дзе.

Тыя, што прыходзiлi пазней, станавiлiся або пад купчастую лiпу, або тулiлiся спiнамi да дыктавых сцен шапiка. Мужчына заставаўся пад лiхтаром i змок бы ўшчэнт пад спорным i халодным начным дажджом, каб не Парасоннiца.

Прыйшоўшы на прыпынак, яна адразу схавалася пад густалiстую лiпу, адкуль i заўважыла мужчыну, якi згорбiўся, засунуў рукi ў кiшэнi i зрабiўся падобны да пакрыўджанага пеўня. Парасоннiца пашкадавала яго i разгарнула квяцiсты парасон.

— Бывае, стаiш на прыпынку пад дажджом i няма дзе схавацца, — загаварыла да мужчыны Парасоннiца. — А твой парасон стаiць дома, каля пачапельнiка, бо ранiцаю i знаку не было на дождж. I хто мог думаць, што ўвечары палье, як з вядра. I давядзецца думаць: столькi навокал людзей з парасонамi, i нiводзiн не падыдзе i не прапануе схавацца. Вы даруйце нахабства, але вам варта стаць пад мой парасон. Ён невялiкi, але захiне ад дажджу.

Голас у Парасоннiцы быў прыемны, аксамiтны, душэўны.

— Дзякуй, не трэба, — прамармытаў мужчына, выцягваючы рукi з кiшэняў.

З завулка, ракочучы i бразгаючы металам, выкацiўся двухвагонны трамвай. Вадзiцель даў пералiвiсты званок. Пасажыры спрытна паўскоквалi ў салоны. Парасоннiца згарнула зiхоткi парасон i запытальна зiрнула на мужчыну.

— Не мой нумар. — Ён адвярнуўся.

Парасоннiца ўзнялася на прыступку. Вадзiцель плаўна пусцiў трамвай у начны дождж.

"Якая нахабная! — падумаў мужчына, вяртаючы рукi ў кiшэнi. — А якi ў яе брыдкi, стары, зморшчаны твар!?"

28.08.1995

32 — Бульварнiк-1

Шторанiцы ён выглядвае ў акно. Цi ёсць сонца? Ён працуе выключна ў добрае надвор’е. Ён актор балета. Яму патрэбны гледачы. А яны бываюць на бульвары толькi ў пагодлiвыя днi. Таму дзень пачынаецца з доўгага пагляду на неба.

Ён уцёк з Беларусi ў Барселону. Назбiраў грошай, перапрадаючы валюту на Камароўскiм кiрмашы. Праз знаёмага мастака знайшоў сквапную iспанку, фiктыўна ажанiўся i перабраўся ў Каталонiю. Атрымаўшы вiд на жыхарства, ён наняў у рабочым раёне маленечкi пакой з варэльняй i душам. А цяпер на золку выглядае ў адзiнае акно. Цi не пайшоў дождж? Калi на вулiцы суха, Бульварнiк бярэ валiзу з тэатральным касцюмам Дон Кiхота i iдзе ў цёмны двор, што каля кiрмашу. За скрыняй з-пад гароднiны ён пераапранаецца ў рыцара маркотнага вобраза i з ног да галавы зафарбоўваецца ў срэбны колер.

Цэлы светлы дзень ён стаiць на бульвары Рамбла i за кiнутую манетку робiць узмах драўлянай дзiдаю.

Штовечар Бульварнiк выграбае са скрынi нажабраванае. Дзелiць грошы на тры роўныя долi: на старасць, на жыццё i на задавальненне.

А радасцi ў яго вельмi простыя. Разам з вулiчным мастаком сербам, якi ўцёк з Боснii, Бульварнiк iдзе ў бар i напiваецца маскоўскай гарэлкi.

22.09.1995

33 — Цырульнiк

Мужчына ведаў: у Каталонii цырульнi значна даражэйшыя за беларускiя. А што хацець? Можна не падстрыгацца, перачакаць, вярнуцца, завiтаць да знаёмай цырульнiцы i ўпарадкаваць фрызуру. Але цырульнiца, дазнаўшыся пра вандроўку, спытае не пра музей сюррэалiста Далi, а пацiкавiцца станам цырульнага майстэрства на мiжземнаморскiм узбярэжжы. I што казаць? Сквапны?

Мужчына прыгледзеў сцiплую, народную, на адно крэсла, цырульню. Ранiцаю там пачытвалi прэсу i галiлiся небагатыя каталонцы. Перад люстэркам увiхаўся толькi адзiн майстар паважанага ўзросту. Шыльда над установаю не абяцала вышчыпвання валасоў на нагах i дадатковых iнтымных паслуг, а гэта супакойвала.

Мужчына зайшоў, вымавiў прывiтанне, сеў на лаўку чакальнiкаў i ўзяў са столiка спартыўны часопiс. Прэсу ён не любiў, але згодна з падгледжаным рытуалам разгарнуў тыднёвiк. Каталонцы, мiж iншым, проста загорнутыя на футболе i страшэнна перажываюць за сваю знакамiтую каманду "Барселона". Таму ён i надаў сабе сур’ёзны i зацiкаўлены выгляд. Аднак усе футбалiсты як былi, так i засталiся для яго на адзiн бестурботны твар. Таму часопiс хутка быў адкладзены. А мужчына пачаў паглядаць у тэлевiзар, што вiсеў над цырульным люстэркам.

Паказвалi кухараў-кiтайцаў. Доўгiмi крукамi яны лавiлi змей, а потым што толькi з iмi не выраблялi. Адсякалi галовы на калодках, лупiлi скуру, рэзалi на кавалкi, варылi, елi самi i кармiлi дзяцей. Вiдэасюжэт захоплiваў.

Тым часам Цырульнiк апрацаваў патылiцу папярэднiку i запрасiў мужчыну ў скураное крэсла. Той заўсмiхаўся i прамовiў загадзя вывучанае па-iспанску: "Падстрыжыце коратка!" Ён быў задаволены, бо не забыўся чужынскiя словы i яшчэ падгледзеў, колькi заплацiў папярэднi клiент — менш, чым меркавалася патрацiць. Цырульнiк ахiнуў мужчыну блакiтным прасцiрадлам i лёгка запстрыкаў просценькiмi нажнiцамi. Так вось, без усялякiх машынак, вастрадзюбымi нажнiцамi i брытвай-галяком, за якiх шэсць-сем хвiлiнаў мужчыну добра, з густам i без напругi падстрыглi.

У самога Цырульнiка, дарэчы, была вельмi ахайная, брунатная ад загару, блiскучая, цалкам лысая галава. А вось рукi мелi кудлатую поўсць, не раўнуючы, як у мядзведзя. Мужчыну i падумалася, а цi не правесцi конкурс на лепшую фрызуру на руках? Распачаць накiрунак. Даць штуршок новай модзе. Чубок на запясцi, прабор каля локця, арнамент па ўсёй руцэ... Мужчына паспрабаваў бы тое на сабе, толькi меў на руках раслiннасцi замала для станоўчага эксперымента.

Пакуль Цырульнiк стракатаў нажнiцамi, тэлевiзар пачаў паказваць новы сюжэт пра прусакоў. Хоць экран быў маленькi, жамерыны выглядалi магутна — па кiлаграму кожная. Правiльна сцвярджаў жыхар Пiрэнейскае паўвыспы, авангардыст, лiтаратар i гандляр Гомес дэ ля Сэрна: самыя блiскучыя чаравiкi можна пашыць толькi з барселонскiх прусакоў. Мужчына налюбаваўся бурштынавымi жамерынамi ўдосталь, нават пабачыў прусачыны палавы акт. Па тэлевiзii акт атрымаўся вельмi механiчны, цацачны, мультыплiкацыйны. А яшчэ мужчына наглядзеўся сам на сябе ў сапфiравыя вочы. Блакiтныя, светлыя вочы ў Каталонii не часта сустрэнеш, хiба што ў шэрых, падобных да ваўкоў, высокiх сабак. Скрозь чорныя. Цырульнiк, дарэчы, меў вочы вiльготна-атрамантавыя i добрыя, як у лялечнага быка.

Паабтрасаўшы валасiнкi з паголенай мужчынскай шыi, ён манерна шпурнуў шчотку на палiцу. Наравiстая шчотка скокнула i паляцела на падлогу. Мужчына не стрываў i злосна хiхiкнуў. Цырульнiк зазлаваў, загнаў мыском чаравiка шчотку пад часопiсны столiк i ўзяўся за пульверызатар. Мужчына паспрабаваў быў адмаўляцца. А раптам бутэлечка скочыць на падлогу, i тры днi давядзецца дыхаць сумнеўным водарам. Толькi намаганнi былi марныя. Цырульнiк распырскаў смуродлiвую вадкасць. Мужчына азлiўся i закрычаў. Калматыя рукi спрактыкавана разгарнулi брытву-галяк i ўвобмiльг раскроiлi мужчынскае горла ад вуха да вуха.

— Нельга насмiхацца над старэйшымi, — сказаў каталонскi цырульнiк далёка адкiнутай, мёртвай галаве.

24.09.1995

34 — Тунельнiк

Ён не пракладае тунеляў. Ён працуе ў кавярнi — доўгай, як пенал гiмназiсткi-выдатнiцы. Каб установу не ахрысцiлi "Бар-тунелем", нiкому i ў галаву не прыйшло б называць яго iначай, як бармен. А так уся Барселона кажа: Тунельнiк. I хай сабе. Ён не супраць. Ён паважае клiентаў i любiць свой даўжэзны, як працоўны панядзелак, "Бар-тунель". Ён увiшны. Ён гнуткi, як браслаўскi вугор. Ён увесь час у вiбрацыi, у трымценнi, у напрузе. Тунельнiк вiтаецца з мiнакамi, працiрае танканогiя келiхi, гатуе каву-экспрэс, налiвае мурыну скоч, падае сiвагаловаму мастаку пiва, адмервае прыбiральшчыку бурбон, лiчыць песеты, усмiхаецца суседцы, падмiргвае студэнтцы-кiтаянцы, прытанцоўвае на вытаптаных да белi дошках, насвiствае турэцкi марш i ўсё гэта — адначасна. Ён таленавiты i здатны зрабiць адразу сто адну кавярную справу. Ён — увасабленне гасцiннасцi, ветлiвасцi, зычлiвасцi, удзячнасцi i надзейнасцi, але да пэўнай мяжы. Тунельнiк можа, як захоча, зрабiцца жорсткiм, упартым i неадступным.

Вось ты ўзяў i паквапiўся на ягоную шыракабровую жонку. Ты штодня прыходзiў у "Бар-тунель" выпiць ранiшняе капучына з тостамi. А Тунельнiкава жонка зманлiва падмiргвала з акенца над кавярняю. Яна — вульгарная, як курортная паштоўка, — запрасiла цябе. I ты крадком, як шкодны гiмназiст, праз двор i чорную лесвiцу прабраўся ў цёплы пакойчык — ложак, камiн, рукамыйнiк. Ты спехам скiнуў нагавiцы, хуценька памыўся, выцерся насоўкаю. Ты павалiў чужую жонку на неразабраны ложак. Ты паглыбiўся ў нетры каталонскай жыццядайнасцi. Ты захлынуўся ў асалодзе.

За паглыбленнямi цябе i заспеў Тунельнiк. Пабачыў, спалатнеў, стаiўся. Ён не кiнуўся бiцца. Ён не выхапiў кiнжал i не працяў табе сэрца. Ён не пабег i не зняў з музейнае сцяны алебарду i не рассек шыйных пазванкоў. Ён счакаў, пакуль тваё сексуальнае змесцiва перальецца ва ўлонне спакуснiцы. А потым ветлiва запатрабаваў разлiчыцца. Ён не папрасiў болей, чым даюць звычайнай прастытутцы. Ты радасна развiтаўся з трыма тысячамi песетаў. Усё выдатна. У кожным бармене жыве сутэнёр. Хай сабе жыве.

Ты спусцiўся ў бар, i Тунельнiк запрапанаваў будзённы кубачак капучына за кошт "Бар-тунеля". Ты выпiў. Кава крышку гарчыла i мела прысмак мiндалю. Дробязi. Неiстотна. Тунельнiк усмiхаецца. У яго белазубая ўсмешка. У барменаў павiнны быць iдэальныя зубы i дагледжаныя пазногцi. Тунельнiк з такiх. Толькi чаму ўстанова зачыненая? Дзе наведвальнiкi? Нашто ты пiў горкую каву? Ты не адкажаш. Ты павалiшся на белыя дошкi i памрэш. Тунельнiк атруцiў цябе мыш’яком.

Ён перацягнуў цела ў сутарэннi, а там загарнуў у пыльны мех. З такiм мехам Тунельнiк ездзiць па вугаль для маленькага камiна. Ён любiць увечары пасядзець у крэсле i паглядзець у агонь. Аднаго разу, седзячы з келiхам марцiнi, ён згадае, як уночы вывез цябе ў лес i закапаў. I ад той згадкi ў Тунельнiка пацяплее на душы.

03.10.1995

35 — Iмянiннiк

На дзень нараджэння народу сабралася шмат: поўная чатырохпакаёўка. У гасцёўнi чакаў стол. Госцi належным чынам павiншавалi Iмянiннiка, выпiлi, закусiлi i разбрылiся па кватэры. Хто пайшоў у варэльню палiць, хто пачаў пераабсталёўваць кабiнет у залу для танцаў, а хто застаўся за сталом напампоўвацца алкаголем. Маладыя гады, маладыя жаданнi.

Iмянiннiку споўнiлася дваццаць два. Яго добра падвесялiлi дзве чарачкi каньяку i гара розных падарункаў. Iмянiннiк быў у гуморы, i яму захацелася жанчыны. Ён безразважна накiраваўся да купкi дзяўчат, што перабiралi кампакт-дыскi, i, выбраўшы найпрыгажэйшую, прапанаваў дапамагчы перанесцi акустычныя калонкi. Так ён адлучыў прыгажуню ад сябровак. У вiтальнi Iмянiннiк угаварыў дзяўчыну зачынiцца разам у ванным пакоi, а там дамогся блiзкасцi. Кахацца стоячы нязручна, але Iмянiннiк даволi хутка дасягнуў асалоды.

Ён пакiнуў прыгажуню рабiць водныя працэдуры i вярнуўся да гасцей, што апантана танчылi ў паўцёмным кабiнеце. Iмянiннiк сабраўся далучыцца да вясёлых скокаў, але раптам спахмурнеў i вярнуўся да дзвярэй у ванны пакой. Стукаў ён настойлiва.

— Хто? — пачулася адтуль.

— Адчыняй...

— Нешта забыўся? — аголеная прыгажуня абцiралася ружовым ручнiком.

— Не, я нiчога не згубiў, i майткi надзеў не шыварат-навыварат. — Iмянiннiк прысеў на край ванны.

— Захацелася працягу?

— Так, але iншага. Можаш палiчыць мяне за поўнага вар’ята, але даслухай да канца.

— Вырашыў пазычаць грошы? — прыгажуня ўсцягнула чорныя бiкiнi.

— Якiя грошы? Нiчога не збiраюся пазычаць... А хiба ў цябе ёсць грошы?

— Няма. Толькi так выбачаюцца, калi намерваюцца перахапiць. — Прыгажуня забрала ў станiк акуратныя грудзi.

— Я не выбачаюся, а прашу дазволу. Можна называць цябе Сiзi? — Iмянiннiк зазiрнуў на спод вачэй каханкi.

— Табе не падабаецца маё сапраўднае iмя? — Яна зашмаргнула маланку на спаднiцы.

— Наадварот, вельмi падабаецца — i тваё iмя, i тваё прозвiшча...

— Дык што тады? — жанчына апранула бялюткую, як уяўны снег, кашулю.

— Каханне вымагае змены iмёнаў. Павер. Разам з пачуццямi нараджаюцца словы. Спачатку мне захацелася назваць цябе Сфiнкс. Чаму? Не ведаю! Можа з-за валасоў залацiстых, а можа з-за крылаў, якiя ўявiў за тваiмi плячыма. Толькi Сфiнкса ведаюць. Iмя Сфiнкс — агульнага карыстання. Давялося пераўтварыць Сфiнкса ў Сiзi.

— Мне цяжка будзе прывыкнуць да новага iмя. — Прыгажуня наблiзiла твар да люстэрка i пачала падфарбоўваць вусны.

— Не-не, ты не павiнна нiкому казаць пра тое, што я называю цябе Сiзi, гэта iнтымна.

— Больш iнтымна за тое, чым мы толькi што займалiся? — яна расцягнула вусны i падвяла абрыс верхняй губкi.

— Вядома, больш. Нiякай таямнiцы няма ў тым, што мужчыны сыходзяцца з жанчынамi. Таямнiца ў тым, што яны кахаюць адно аднаго. Дык дазволiш называць цябе Сiзi?

— Я не буду крыўдаваць, калi пачую Сiзi, толькi не рабi гэтага на людзях.

— Канешне, Сiзi.

— Цяпер я выйду першай. А ты зрабi выгляд, што кепска, што апаласкваеш твар i чысцiш зубы. Дарэчы. Твае словы можна лiчыць прызнаннем у каханнi?

— Напэўна, не. — Iмянiннiк засумняваўся, захацелася аспрэчыць сябе i сказаць, што ён прызнаецца ў каханнi, але ж змаўчаў. Прыгажуня пакрыўдзiлася, выйшла з ваннага пакоя i далучылася да танцораў.

Iмянiннiк усiх запрасiў за стол. Госцi працягвалi вiншаваннi i чоканне поўнымi чаркамi ды келiхамi. Святкаванне дня нараджэння неўпрыкмет перарасло ў п’янку. Прыгажуня выпiла столькi ружовага шампанскага, што ўзлезла на стол i сказала:

— Ён прызнаўся мне ў каханнi i папрасiў дазволу называць iнакш...

Жанчына спрабавала згадаць новае iмя, але не змагла. Яна папрасiла Iмянiннiка нагадаць ёй iнтымнае iмя. Але той адмовiўся.

05.11.1995

36 — Рок-спявак

У Рок-спевака быў шаманскi барытон. Падобныя галасы з’яўляюцца раз на сто гадоў.

Тут ёсць падабенства з тым, як пралятае над светам агромнiстая вогненная камета. Людзi спыняюцца, уздымаюць галовы, шэпчуць:

— Зiрнiце! Паглядзiце на дзiва!

А потым ф’ю-ю-юць, i каметы няма. Цiшыня. Цемра. I нiхто нiколi не пабачыць нiчога падобнага. Але тыя, хто бачыў агнiсты палёт, не змогуць яго забыць.

Ноч стаяла спякотная. Стадыён, падрыхтаваны да выступлення Рок-спевака, болей падыходзiў да правядзення палiтычнага мiтынгу анархiстаў, чым для музычнага шоу.

Нiводзiн з гуртоў, якiя павiнны былi разагрэць i разгайдаць публiку, не дайграў свае праграмы да канца. Пакрыўджаныя музыкi пакiдалi сцэну пад свiст, скавытанне i ўлюлюканне раз’юшанага натоўпу.

Народ шалеў у чаканнi кумiра. Падлеткi, не хаваючыся, пiлi алкаголь, палiлi тытунь i анашу, а найбольш адвязаныя мастурбавалi i займалiся сексам з проставалосымi сяброўкамi. Натоўп перад сцэнаю сабраўся настолькi вялiкi i агрэсiўны, што ахоўнiкi i не спрабавалi наводзiць парадку.

У Рок-спевака быў цёмны настрой. Раздражнялi i бянтэжылi жарты, якiмi музыкi перакiдвалiся з ахоўнiкамi. Рабiлася млосна ад успамiнаў пра сварку з сяброўкаю, якая адбылася за гадзiну да канцэрта. Дзяўчына схавала шпрыц з ампуламi какаiну. I, апрача ўсяго, лiпучая гарачыня. А ягоныя музыкi пiлi колу i бестурботна радавалiся жыццю. Iх iмпэт згас толькi тады, калi першую кампазiцыю давялося пачынаць трэцi раз. Публiка ж паставiлася да правалу найлепшым чынам. Непрафесiйнасць, нязграбнасць, нахабства кумiра яшчэ болей узбудзiлi фанатаў. Рок-спявак толькi напрыканцы другой песнi пачаў трапляць у танальнасць. I чым далей спяваў, тым лепей гучаў боскi голас. Ён лунаў над галовамi юнакоў залатакрылым Анёлам, i душы жывых чулi ягоны поклiч.

Натоўп вар’яцеў i раз’юшваўся. Нарэшце натоўп закiпеў, i пачаўся штурм сцэны. Душачыся, топчучы адзiн аднаго, фанаты лезлi да кумiра. Ахоўнiкi бiлi iх гумовымi дручкамi, лупцавалi кулакамi, мясiлi каленямi i папiхалi чаравiкамi. Аглушаныя, акрываўленыя, абражаныя ахвяры падалi назад у натоўп.

Немаведама чым бы скончылася бойка памiж фанатамi i ахоўнiкамi, каб Рок-спявак не спынiў канцэрт.

— Хопiць! — пачуў ацiхлы стадыён. — Вы прыйшлi не слухаць музыку. Разумею. Вы прыцягнулiся з усiх закуткаў смярдзючага горада, каб павесялiцца, пакайфаваць, папiць пiва, пафачыцца. Якая музыка? Да д’ябла спевы! Галоўнае — паглядзець на дзiвосы. Галоўнае — пабачыць што-небудзь зачаравальнае, чаго больш нiдзе не пакажуць. Што мне рабiць? Я ў вас, вырадкi, пытаюся?..

Стадыён маўчаў. Над галовамi лётаў чорны Анёл злосцi.

— А што, калi я вам, сляпым i глухiм, пакажу фалас? Вы ж гэтага чакаеце! Гэтага? — Рок-спявак выцягнуў з нагавiцаў даўгакрысую кашулю i пачаў танцаваць вакол мiкрафоннай стойкi.

Ён то ўздымаў фалды кашулi, то апускаў iх.

— Вы бачылi? Бачылi? Вось ён, паглядзiце. Гэта найлепшы фалас у свеце. Паглядзiце на яго яшчэ раз.

Натоўп выбухнуў. Пачалася бойка. Музыкi, пахапаўшы iнструменты, паўцякалi. Рок-спявак укленчыў i ашчаперыў галаву рукамi. Гумовы дручок начальнiка стадыённай аховы апусцiўся Рок-спеваку на спiну. Другi ўдар ён атрымаў чаравiкам у скронь. Нi трэцяга, нi астатнiх удараў ён не адчуў. Вярнуўся да свядомасцi толькi пад ранiцу. Ляжаў, апрануты, на ложку ў пакойчыку ў сяброўкi.

— Нашто ты гэта зрабiў? — спыталася яна, убачыўшы, як ён накiроўваецца ў душ.

— Мне было цiкава, што з гэтага атрымаецца. Звычайная цiкавасць!

Распрануўшыся, Рок-спявак прыўзняў накрыўку скрынi пад брудную бялiзну, каб кiнуць туды запэцканую ў кроў кашулю. Там ён i знайшоў шпрыц з ампуламi. Рок-спявак зрабiў сабе ўкол i стаў пад лагодныя струменi. Падвоеная доза какаiну падаравала лёгкую, бестурботную, цiхую смерць.

06.11.1995

37 — Красуня

У горадзе пачалася сапраўдная восень — шарая, з золлю.

Цэлую нядзелю мужчына прасядзеў у кватэры: чытаў, самазадавальняўся i бяздумна пазiраў у тэлевiзар. Музыку слухаць не мог — заганяла ў дэпрэсiю. Тэлефонны нумар старога сябра ён набраў без спадзяванняў.

— Доўга iдзеш да тэлефона, — быццам для сябе, адзначыў мужчына.

— Я не адзiн. — У слухаўцы iнтымна зашалахцела мяккая матэрыя: цi то прасцiна, цi то кашуля, цi то сукенка.

— Прабач. — У iнтанацыi мужчыны чулася расчараванне.

— Сумуеш? Цi з нагоды звонiш?

— Захацелася выпiць.

— Прыязджай. Дарогу ведаеш. Пачастую. Учора печаныя грушы з мястэчка прывёз.

— Еду.

З-пад высокай i халоднай поўнi сыпала драбнюткая iскрыстая iмжа. У прыгарадным аўтобусе было зiмна, няўтульна i, апрача таго, пахла танным адэкалонам. Вузкавокi маладзён у вязанай шапачцы настойлiва патыхаў спiртавым водарам ускраiннай цырульнi. Пасажыраў ехала няшмат: колькi вайскоўцаў вярталася ў ракетную вучэльню, дзве студэнткi абмяркоўвалi прагледжаную ў кiнатэатры меладраму, прапахлы грамадскай цырульняю маладзён i ён — мужчына.

"I куды мяне нясе на ноч гледзячы?" — падумалася яму, калi праходзiў да кабiны.

Кепска паголены шафёр сцiскаў у губах цыгарэту.

— Можна i я запалю? — папрасiў дазволу мужчына.

— Куры! Мне што! Галоўнае, каб пасажыры не бунтавалiся.

Водар кубiнскага тытуню перабiў адэкалонавы дух.

Аўтобус ляцеў праз кастрычнiцкую ноч.

— Хто? — пачуў мужчына з-за гладкiх дзвярэй.

— Хто-хто... Госць у палiто. — У вiтальнi было змрочна, i рукi на прывiтанне мужчынам давялося працягваць наўздагад.

— Праз парог нельга... — Сябар пацягнуў мужчыну ўглыб кватэры. — Распранайся, праходзь. Шчыра скажу: думаў, не прыедзеш. Ноч, золь, халадэча. Так што, даруй, сустракаю без смокiнга.

На хударлявым сябравым торсе была толькi свежая саколка з яшчэ не адрэзаным цэтлiкам.

— Колькi часу? — пацiкавiўся ён i абцягнуў саколку на сцёгны.

— Палова на адзiнаццатую. — Мужчына скiнуў лакiраваныя чаравiкi. — У цябе цёпла, я пiнжак здыму, а то пачнеш гатаваць, i выхадны пiнжак прапахне варэльняю.

— Якi далiкатны, нiбыта мы ў розных мястэчках гадавалiся.

Яны прайшлi ў варэльню, дзе панавала кавалерская неахайнасць. Нямыты посуд запаўняў чарупiну. Нiводная дзверца ў шкафчыках не была зачынена. Фiранкi зжаўцелi ад тытуню. Са смеццевага вядра вытыркалiся газеты. Толькi новая лядоўня мела чысцюткi i ўрачысты выгляд. Якраз з яе i з’явiлася высокая бутэлька чырвонага вiна.

— Расказвай, што па начах гняце?

— Пакрыўдзiлi мяне. — Мужчына ўздыхнуў цяжка, як паланёная жывёлiна.

— Няўжо праўда? Што ганарысты, ведаў, а крыўдлiвасцi не заўважаў. — Сябар расклаў на срэбным сподзе брунатныя грушы, апаласнуў рукi i выйшаў з варэльнi.

Мужчына адчынiў фортку. У пакой папаўзло сцюдзёнае паветра. Сябар неўзабаве вярнуўся. Цяпер, акрамя саколкi, на iм былi спартыўныя нагавiцы i скураныя шлэпкi.

— Зачынi фортку, халодна ў саколцы.

— Кашулю складзi, калi мерзнеш. — Мужчына закiнуў нагу на нагу i дэманстратыўна загайдаў ступаком у стракатай шкарпэтцы.

— Гэй, Красуня! Чуеш? Прынясi швэдар! — сябар пераклаў iгрушу са споду на талерку.

У варэльню зайшла Красуня, цалкам аголеная маладзёнка. Яна бессаромна стаяла пасярод пакоя, не робячы анi спробы прыкрыць белае цела. Ад зыркага святла яна па-дзiцячы прымружыла вочы i, можа, таму не выклiкала ў мужчыны эратычных памкненняў. Ён адно крышку здзiвiўся разняволенасцi сябравай Красунi i пяшчотнай ружовасцi яе каленных рэпак.

— Афiгела? — сябар выхапiў з рук у каханкi апранаху i пачаў ахiнаць ёй натапыраныя грудзi. — У мяне госць, чужы чалавек, а ты бессаромна голая. Дзе сумленне?

— Дзе-дзе... Памiж ног на барадзе! — Красунiна прамаўленне мела хмельнае адценне.

Абураны сябар выштурхаў каханку за дзверы.

— Даруй. Афiгела. Зазвычай яна прыстойна сябе паводзiць. Пакаштуй iгрушу. Цудоўная прысмака...

Сябар не паспеў скончыць сказ, як вярнулася Красуня.

— А ты мне i не казаў, што маеш у знаёмых наадэкалоненага франта ў шахматных шкарпэтках. Мне падабаецца. Можа, заможны i заплацiць, i мы пераштурхнёмся? — Красуня зрабiла спробу сесцi мужчыну на каленi.

Яе мякка, але настойлiва адхiлiлi.

— Iдзi прэч, а то зараз атрымаеш сподам па твары. Я нават iгрушы не пашкадую. — Словы гучалi досыць рашуча, але, вiдавочна, бiць жанчыну нiхто не збiраўся.

— Я — нудыстка! Хiба не ведаў? Не веру... Як толькi трапляла ў твой халасцякоўскi бярлог, адразу ж распраналася цалкам. I ты нiколi не супрацiўляўся. I ты не абурышся, калi я пайду аголеная праз вайсковы гарадок. Слова не скажаш. Дык чаму цяпер шум i пагрозы? — Красуня выцягнула з-пад стала i асядлала табурэтку.

— Сапраўды, чаму не прайсцiся голай праз ракетную вучэльню? Курсантам радасцi наробiш. Яны цябе да самай дэмабiлiзацыi снiць будуць. А колькi маладзёнаў самазадаволiцца, успамiнаючы твае клубы?

Хлеб накроiлi тонкiмi празрыстымi лустачкамi.

— А чаму мне прыбор не паставiш? Мне холадна, i келiх чырвонага не зашкодзiць. — Аголеная падсунула табурэтку да стала.

— Даруй, каханая, але ты не казала, што будзеш вячэраць. — Сябар пачаў пераводзiць размову ў рэчышча будзённасцi.

— Цяжка назваць вячэраю начныя адведкi. — Красуня зрабiла такi выраз, нiбыта яна прысутнiчае на прыёме ў каралевы.

— Можа, мне пайсцi? — мужчына сумеўся.

— Не-не, сяброўскiя варункi вышэй за ўсё. — Сябар напоўнiў тры фужэры рубiнавым вiнаградным вiном.

— Добра. Бог з вамi. Гаварыце. Частуйцеся грушамi. Весялiцеся. А я пайду. — Красуня ўстала i, вiхляючы клубамi, пакiнула варэльню.

— Дык якая бяда не дае спаць? — сябар узняў фужэр.

— Надыходзiць iмгненне, i адзiнае жаданне запаўняе свет. Хочацца ўзяць пiсталет, прыкласцi да грудзей i прастрэлiць сэрца. — Мужчына залiў у сябе рубiнавае вiно. — Разумееш, цябе прадалi, падманулi, прынiзiлi. I так абышлiся не толькi з табою, а з усiмi, хто навокал.

— Цьмяна. Давай канкрэтыку, фактуру, факты. — Сябар разрэзаў напалам сакаўную грушу.

На парцэлянавай талерцы засталася лужынка соку.

— Канкрэтыка такая: патрэбны пiсталет.

— Не праблема, дастану, толькi з адной умоваю. Ты застрэлiш крыўдзiцеля i вернеш зброю. — Сябар са смакам пракаўтнуў салодкi скрылiк.

Мужчыны чокнулiся, выпiлi, памаўчалi.

— А што за Красуня ўпрыгожвала вечар? — мужчына адшчыкнуў кавалачак хлебнай скарынкi.

— Посцiлка з плоцi, нiчога сур’ёзнага, недарагое задавальненне для самотнага. Калi ёсць жаданне паспытаць, калi ласка. Нарэшце ты вяртаешся ў рэчышча разумнага, рацыянальнага i вечнага. А то — пiсталет, сэрца, смерць, крыўды. Няўжо ты здатны на забойства? Няўжо ты верыш у сваю правiльнасць настолькi, каб забiць?

— Веру i заб’ю! — мужчына сказаў пераканаўча.

— Заб’еш. Правiльна. Некага абавязкова застрэлiш. Можа, сябе цi крыўдзiцеля, а мо — выпадковага чалавека. Хто адкажа? Ты? Не, ты не здатны адказаць за гвалт, бо апынешся або нябожчыкам, або вар’ятам, i цяжар адказнасцi перасунецца на iншых: на таго, хто ўклаў у рукi зброю. Вось так. Не дам пiсталет. I давай забудзем начную мужчынскую размову. Цi ты хочаш нешта дадаць?

— Вядома. — Мужчына расцягнуў пальцамi набрынялыя стомаю павекi.

У варэльню завiтала Красуня.

— Сыходжу. Позна. Спаць трэба. — Яна была наўздзiў свежая, з мокрымi, гладка зачэсанымi валасамi, вiдаць, толькi з душа.

На румяным тварыку не засталося нават ценю дурноты i хмельнае распуснасцi.

— Куды ты на холад пасля купання? — Сябар прыўстаў.

— Прыемна, што захваляваўся. Толькi мне два крокi праз двор перабегчы. Цi ты забыўся, дзе жыву? — Красуня зашпiлiла шкляны гузiк на каўнерыку тактоўна-шэрай сукенкi.

— Калi так, бывай. Нам дагаварыць трэба. — Сябар сеў.

Красуня бязгучна прычынiла непранумараваныя дзверы.

— Не будзе ў цябе, дарагi мсцiўца, зброi. — Сябар узняў келiх i залюбаваўся пералiвамi цёмнага вiна.

— Пабачым... Цi ты мяркуеш, толькi ў вашай вучэльнi крадуць зброю? — мужчына запiў пытанне вялiкiм глытком.

— Зладзейства паўсюдна. Крадуць усё чыста. Вось i жонка ўкрала ў мяне сына. Разышлiся. Надакучылi адно аднаму. Без сварак падзялiлi маёмасць. Сына яна безапеляцыйна пакiнула сабе. I што абразлiва: прывучыла называць мяне Суседам. Сын на ўласнага бацьку гаворыць — стары Сусед. Крыўдна. Да слёз. Здаецца, сапраўды схаплю пiсталет i застрэлю. Толькi што зменiць забойства?

Хто выйграе? Цi, можа, трывала стаiць тое, пад што кроў пацякла? Маўчыш. Правiльна. Разумна. Нiкога не застрэлiм: нi ты, нi я.

Зброi не трэба. Можа, я кепскi сябар, але зброю давядзецца шукаць у iншым месцы.

Бутэльку дапiлi моўчкi.

Мужчына сышоў, так i не пакаштаваўшы печанае грушы. Ён праходзiў праз iскрысты, прыцярушаны золлю двор, калi з дашчанага домiка альтанкi пачуўся голас Красунi.

— Пастой... Я чакала... Замерзла...

Мужчына ўзяў яе адразу, стоячы ў альтанцы, пасярод пустога двара. Блiзкасць была кароткая, але ўсё ж аддалiла мужчыну ад думкi пра самазабойства.

01.12.1995

38 — Галерэйнiк

Мужчына завiтаў у мастацкую галерэю. Ён нейкi час разглядаў карцiны, пакуль не спынiў вока на сцiплым творы з васiльковым вянком.

— Калi ласка, здымiце са сцяны блакiтны нацюрморт. Я вазьму яго, каб падараваць жонцы на гадавiну нашага вяселля, — сказаў наведвальнiк далiкатнаму Галерэйнiку.

— Выдатны густ, — запэўнiў пакупнiка ўважлiвы прадавец. — Сярод выстаўленых карцiн не знойдзеш лепшай, каб падараваць каханай жанчыне. Але не спяшайцеся. — Галерэйнiк зрабiў загадкавы твар i прыцiшыў голас. — У маiм салоне ёсць выдатныя творы. Яны прыхоўваюцца для сапраўдных аматараў высокага мастацтва. Калi вы не супраць, дык пойдзем у мой кабiнет...

Мужчына не чакаў такой увагi i дасцiпнага абыходжання, а таму разгубiўся i маўчаў, не ведаючы, цi спакусiцца на прагляд таемных каштоўнасцей, цi абысцiся "Вянком", намаляваным хай не кiдка, але ж густоўна.

— Не сумнявайцеся, кошт карцiны застаецца той самы, нават меншы. Мая задача — не толькi прадаваць, але i перадаваць найлепшыя творы ў добрыя рукi. Можаце паверыць, часам карцiны сыходзяць за чыста сiмвалiчную цану...

Яны зайшлi ў вузенькi калiдор i спусцiлiся пакручастымi сходамi ў нiзкiя сутарэннi.

— Цеснавата, але што рабiць, арэнда за памяшканне проста касмiчная... Давялося, мiж намi, нелегальна павялiчыць сутарэннi. — Галерэйнiк вёў пакупнiка праз лабiрынты стэлажоў i шафаў, застаўленых самымi неверагоднымi творамi.

Там зiхцелi залатыя унiтазы i срэбныя пiсуары. На кiтайскiх вазах сядзелi парцэлянавыя мядзведзi з залатымi вачыма. У кутку моўчкi ляжаў саракасямiметровы нефрытавы Буда.

— Не здзiўляйцеся. Тут адны муляжы, нiчога сапраўднага, шкло, фарба i папера. Падробкi. Мода. Дзень сучасны. Сюды, калi ласка...

Яны зайшлi ў невялiчкi кабiнецiк. Апрача арэхавага стала, двух крэслаў i сейфа, у iм нiчога i не змясцiлася б.

— Прысаджвайцеся, — Галерэйнiк доўгiм ключом заляскатаў у сейфавых нетрах.

Мужчына адчуў прыгнечанасць.

З сейфа з’явiлася невялiчкае палатно ў букавай асадзе.

Аксамiтнай анучкаю Галерэйнiк працёр уяўны пыл.

Мужчына ўзяў карцiну. Нiчога адметнага. Белы дом пад цёмнай дахоўкаю. Больш лапiдарны краявiд i ўявiць цяжка.

— Ну як? Можаце ацанiць? Цi не спадабалася? — голас гандляра меў нейтральную афарбоўку, таму пакупнiк не стаў хаваць уражанняў.

— Густоўна, i не больш за тое.

— Правiльна. А нiчога болей не трэба. Вiншую, краявiд вы атрымоўваеце бясплатна, у якасцi прэзента. А за "Вянок" давядзецца заплацiць.

Мужчына вярнуўся дамоў у гуморы.

Васiльковы нацюрморт вельмi спадабаўся жонцы, i яны вырашылi неадкладна павесiць карцiну на сцяну.

— Найлепшы падарунак i прыдумаць цяжка. — Не ведаючы, жонка паўтарыла словы Галерэйнiка.

Гадавiну вяселля святкавалi ўдваiх, сцiпла: з павольнымi танцамi i сухiм вiном.

Яны па шмат разоў пераказалi адно аднаму, як пазнаёмiлiся на вечарыне ў Акадэмii мастацтваў, як сустракалiся па два разы на дзень, як паехалi ў вёску Пагост, каб хутчэй распiсацца, як зладзiлi вяселле без сваякоў i гасцей, як цэлую ноч пратанцавалi, працалавалiся, пракахалiся. Таму спаць паклалiся рана, спадзеючыся на доўгi секс, але хутка спатолiлiся i заснулi.

Карцiну з белым домам мужчына так i не паказаў жонцы. Ён занёс яе ў сутарэннi, калi хадзiў па вiно. Там, у сутарэннях, нешта невыразнае, неакрэсленае, цёмнае варухнулася ў паветры. Але мужчына, заклапочаны выбарам вiна, не звярнуў на рух анiякае ўвагi.

Муж з жонкаю спалi, павярнуўшыся спiнамi адно да аднаго. Ёй снiлася вёска Пагост, яму — саракасямiметровы Буда.

Тым часам у сутарэннях нябачныя рукi развязвалi шнурок, якiм была перавязаная карцiна з домам. Такiм чынам разгарнулася абгортачная папера. Вокны ў намалёваным дамку запалiлiся. Нехта нябачны ўключыў у iм лямпы зыркага галерэйнага святла. Палiлася вада. Пачулася фуркатанне, радаснае, бадзёрае, нiбыта ранiшняе. Пастракатала i зацiхла электрабрытва. Гэта ў намалёваным дамку прыводзiў сябе ў кавалерскi выгляд не хто-небудзь, а сам Галерэйнiк.

Намеры ён меў простыя: вырашыў паспытаць чужую жонку. Таму выйшаў з чароўнага дамка, падняўся з сутарэнняў у спачывальню. Там, прытулiўшыся спiнаю да спiны, спакойна спалi мужчына з жанчынаю, якiя адсвяткавалi першую гадавiну агульнага жыцця.

Па дарозе з сутарэнняў Галерэйнiк цалкам змянiў аблiчча: з ахайнага гандляра перакiнуўся ў расхрыстанага разняволенага распуснiка.

Пяшчотным пагладжваннем эрагенных зон ён пабудзiў жанчыну. Тая спрасонку не ўсвядомiла, хто сцягнуў яе на кiлiм i паклаў на жывот. Толькi адчуўшы боль ад вялiзнага, пэўна не мужавага, чэлеса, яна паспрабавала прыўзняцца. Марна. Чужыя рукi прыцiснулi да падлогi так, што нi ўздыхнуць, нi выдыхнуць яна не магла. Апошняя згадка пра жахлiвую рэальнасць у згвалтаванай жанчыны была досыць яркая. Дацягнуўшыся да шнура начное лямпы, што стаяла на тумбачцы пры ложку, яна з усяе сiлы тузанула за яго. Масiўная свяцiльня абрынулася гвалтаўнiку на патылiцу. Той страцiў прытомнасць i знерухомеў на ўжо нежывым галаногiм целе.

Ранiцаю муж знайшоў замардаваную жонку. Ачомаўшыся, ён агледзеў месца злачынства i заўважыў на кiлiме вялiкую крывавую пляму. Яна расплылася побач з жончынай скронню, толькi нiводнай ранкi на жаночай галаве мужчына не ўбачыў. У кроў была ўпэцканая i пабiтая лямпа, што ляжала на кiлiме. Кроплi крывi мужчына знайшоў i ў калiдоры, i на сходах у сутарэннi. На месцы, дзе ён пакiнуў злашчасную карцiну з домiкам, валялiся адно пакамечаная абгортка i вяроўка.

Апрануўшыся, мужчына паклаў у кiшэнь вялiкi нож, якiм звычайна рэзаў хлеб, i накiраваўся ў галерэю. Дзверы ў салон былi адчыненыя, i мужчына без перашкоды зайшоў у памяшканне. Ён спусцiўся ў сховiшча i там у кабiнецiку знайшоў Галерэйнiка. Той сядзеў на крэсле, паклаўшы галаву на стол. На арэхавую стальнiцу нацякла вялiзная лужына крывi. Галерэйнiк быў нежывы, але мужчына, на ўсялякi выпадак, усадзiў хлебны нож у згорбленую спiну.

19.12.1995

39 — Мiнак

Ён прайшоў уздоўж люстраное сцяны прыярытэтнага банка, перабег на другi бок невялiчкай, абсаджанай каштанамi вулiцы i пашыбаваў па вузкiм асфальтавым ходнiку.

У горадзе палiлi апалае лiсце. Стаяла сонца — яркае, але нiзкае i халаднаватае.

Мiнак склаў рот лiтараю "о" i выхукнуў паветра. Белыя клубочкi пары расталi ў кастрычнiцкiм надвячорку.

Мiнак прыспешыў крок. Ён ледзь не бег па цэментавых плiтах, якiмi выклалi сцежку памiж дашчаным плотам новабудоўлi i каштанавай вулiцаю.

Ён гэтак шпарка i ўтрапёна рухаўся, што, сам не хочучы таго, апынуўся на сярэдзiне завулка, па якiм павольна плыла жалобная працэсiя. Паперадзе рассыпалi кветкi двое дзяцей: цыбаты хлопчык i дзяўчынка з тоўстымi коскамi. Галоўкi гваздзiкоў расцiскалiся ботамi салдат, якiя неслi на плячах труну з сiвагаловым палкоўнiкам. За труною сунулiся на ватных нагах чырванавокiя сваячкi ў чорных хустках i вайсковы духавы аркестр. Ён зайграў нудотна i непрыгожа толькi тады, калi Мiнак быў ужо даволi далёка ад развiтальнай працэсii.

Ён крочыў каля дзiцячага садка, у якiм мужчына з жанчынаю выгульвалi чорных пудзялькоў. Мужчына са смакам курыў цыгарэту, пудзялькi нюхалi адзiн аднаму задняе мiжлап’е, а жанчына, прысеўшы на кукiшкi, спраўляла абедзве патрэбы. Вочы ў Мiнака i сабакаводкi сустрэлiся толькi на iмгненне. Мiнаку зрабiлася нiякавата. Ён адвярнуўся i прыспешыў хаду.

Ён нават пачаў пераходзiць на другi бок завулка, але i там яго падпiльнавала нечаканасць. У блакiтнакрылай легкавой машыне, якая не магла праехаць з-за пахавання, на пярэднiм сядзеннi, вывалiўшы з-пад курткi вялiзную цыцку, ружоватварая маладуха кармiла немаўля.

Мiнак збочыў з завулка ў двор, i ягоная спiна схавалася ў клубах духмянага дыму спаленага лiсця.

28.01.1996

40 — Карачун

Надышло 25 снежня, канчаўся найкарацейшы дзень.

У горадзе з вiншаваннямi, падарункамi i застоллямi святкавалiся Каляды. А таму шмат у якiх вокнах мiгцелi вясёлкавымi лямпачкамi навагоднiя ёлкi.

Але — так бывае заўсёды — калi ў адным месцы весела, дык у другiм — сумна i горка. За адным з вокнаў стаяла суцэльная цемра. I ў прапахлай лекамi цямрэчы памiрала хворая на сухоты маладая самотная жанчына.

Яна паспрабавала прыўзняцца на ложку, каб зрабiць глыток астылай мятнай гарбаты, i не змагла. Свядомасць на хвiлю пакiнула яе.

Да прытомнасцi жанчына вярнулася цяжка i першае, што пачула, — грукат уваходных дзвярэй.

Нехта вялiкi i няўклюдны шапацеў, тупаў i натужна соп у маленькай вiтальнi.

Жанчына, зрабiўшы намаганне, павярнула голаў i пабачыла танюткую стужачку залацiстага святла, што ляжала пад дзвярыма цёмнай спачывальнi. Розум вярнуўся ў крышталёвую яснасць, i ад гэтага хворай зрабiлася толькi горай. Страх канчаткова спаралiзаваў змучанае, высахлае, выпетранае цела. Жанчына з жахам пазiрала на светлую шчылiну i не магла адвесцi вачэй.

Тым часам з вiтальнi пачуўся сухi, рэзкi кашаль. Перхаючы, бухаючы i захлынаючыся ўласнымi макротамi, да дзвярэй падсунулася нязваная iстота. Ручка павярнулася. Дзверы расхiнулiся. У жаўтлявым прагале ўзвышалася каржакаватая постаць Карачуна. З жаночых грудзей вылецеў жаласны перадсмяротны стогн.

— Не сiпi. Патрывай. Табе засталося ўсяго нiчога. Прымеш апошнюю пакуту ад рук маiх i пойдзеш вольная ў нябеснае святло. — Шырокi, падобны да дубовага карча, цемнатвары Карачун сунуўся да ложка, ледзь-ледзь перастаўляючы слановыя ногi ў мяккiх бурачках.

Халодныя слёзы заслалi ашклелыя жаночыя вочы.

Карачун узлез на ложак, стаў над пакутнiцаю на карачкi i пачаў цiснуць i ламаць змучанае цела сваiмi наўздзiў цёплымi лапамi.

Не вытрываўшы курчаў i сутаргаў, жанчынiна душа пакiнула цела. Твар у нябожчыцы зрабiўся падобны да васковае маскi. У сцiснутых губах скамянеў увесь жах, якi чалавек адчувае пры сустрэчы з Карачуном.

24.02.1996

41 — Часавiк

Часавiк перакулiў невялiчкi пясочны гадзiннiк i сказаў:

— Жыццё — гэта толькi iмгненне. А калi пасля смерцi цябе чакае iснаванне, дык яно будзе драбочкам у параўнаннi з велiччу вечнасцi, як i ў тым выпадку, калi пасля другога скону ты апынешся ў трэцiм жыццi.

— А што ўкладаецца ў iмгненне, якое вы называеце жыццём? — спытаўся вучань у Часавiка, якi неадрыўна сачыў за струменьчыкам пяску ў настольным гадзiннiку.

— Iмгненне жыцця складаецца з сямi крокаў — як для жанчыны, так i для мужчыны, але ёсць адна рознiца: жанчына ступае сямiгадовымi, а мужчына васьмiгадовымi адрэзкамi часу. Пра першыя, як i пра апошнiя, гады чалавечага iснавання гаварыць не мае сэнсу, бо яны не належаць уласна асобе, iмi распараджаюцца i апякуюцца бацькi, дзяды, дзецi, унукi — адным словам, iншыя людзi.

Таму варта не звяртаць увагi на першы крок i не заўважаць апошнi.

Часавiк замаўчаў.

— Працягвайце, калi ласка, — шэптам папрасiў вучань.

— Зараз, я засяроджваюся, бо ў далейшым аповедзе павiнна быць толькi адна якасць, ён мусiбыць кароткi, як жыццё.

Перакулiўшы, Часавiк зноўку запусцiў старажытны гадзiннiк i прамовiў:

— У 7 гадоў у дзяўчынкi змяняюцца зубы, адрастаюць досыць доўгiя валасы, з’яўляецца вiльгаць ва ўлоннi.

У 8 гадоў у хлопчыка выпадаюць малочныя i вырастаюць сапраўдныя зубы, валасы гусцеюць i цямнеюць, а чэлес пачынае зрэдчас напiнацца i выпускае першую кроплю насення.

У 14-гадовым узросце ў дзяўчыны пачынаюцца месячныя, такiм чынам яна робiцца здатная да нараджэння дзiцяцi. I калi ўдары сэрца падчас плоцкае любовi ў яе моцныя i роўныя, дзiця народзiцца здаровае.

У 16-гадовым узросце хлопец страчвае здольнасцi Чараўнiка, канчаткова абрываюцца сувязi памiж ягоным цяперашнiм iснаваннем i мiнулымi жыццямi. Насення ў хлопца выпрацоўваецца шмат. Ён гатовы да кахання i любовi з дзяўчынаю i можа дасягнуць з ёю суладдзя, мiру i шчасця.

У 21 год жаночае цела выспявае цалкам, напаўняецца энергiяй, валасы дасягаюць максiмальнай даўжынi, а ў роце з’яўляюцца зубы мудрасцi.

У 24 гады мужчынскiя цяглiцы робяцца цвёрдыя, косткi набываюць моц, насенне выштурхоўваецца пругка i часта, а ў роце вырастаюць апошнiя зубы.

У 28 гадоў жаночыя цяглiцы, як нiколi, пругкiя, яна з лёгкасцю нараджае дзяцей, а яе ўлонне поўнiцца жыццядайнымi сокамi i святлом.

У 32 гады мужчына дасягае вяршынi ўласнай спеласцi: плоць ягоная моцная. У iм нязгасна палымнее агонь любоўных жаданняў.

Калi жанчыне спаўняецца 35, бiццё сардэчнага пульсу пачынае затухаць, твар пакрываюць зморшчынкi, а валасы губляюць бляск.

Калi мужчыну спаўняецца 40, яечкi выпрацоўваюць меней насення, валасы радзеюць, зубы псуюцца.

У 42 гады ў жанчыны слабне жыццядайнасць грудзей, жывата i похвы. Твар амаль цалкам пакрываюць зморшчынкi, а валасы пачынаюць сiвець.

У 48 гадоў у мужчыны жыццёвыя сiлы моцна змяншаюцца, на твары з’яўляюцца зморшчынкi, а валасы выбельвае сiвiзна.

Калi жанчына пражыве 49 гадоў, месячныя ў яе спыняцца, пульс у вагiне канчаткова ацiхне, i мужчына не сустрэне радасцi ў запаветных веснiцах. Але менавiта ў гэтым веку жанчына набудзе здатнасць да сувязяў памiж яе цяперашнiм жыццём i жыццём будучым, яна займее вартасцi Чараўнiцы. Людзi навокал пачнуць казаць на яе: старая.

Калi мужчына пражыве 56 гадоў, ён перастае выпраменьваць жыццядайную субстанцыю. Хваробы накiнуцца на яго, нiбыта сабачая гайня, вантробы выпетраюць, а сiлы скончацца. Людзi пачнуць называць яго: стары.

Па гэтых словах Часавiк паклаў пясочны гадзiннiк на бок, даючы зразумець, што размова скончылася.

14.02.1996

42 — Вупыр

У тэатры апусцiлася заслона. Скончыўся спектакль "Снежная каралева". Акторы пераапранулiся i сабралiся ў буфеце, каб адзначыць заканчэнне апошняй пастаноўкi ў 1995 годзе. Святкаванне атрымалася шумнае, не раўнуючы, як у пячоры ў лясных бандытаў. Балявалi доўга. Разыходзiлiся апоўначы. Калi пакiнулi буфет i паразвiтвалiся, у тэатральным парку застаўся стаяць толькi адзiн Актор. Зрэшты, у Дзяржаўным тэатры iмя Янкi Купалы, што месцiцца насупраць прэзiдэнцкага палаца, толькi ён i быў Акторам, а не кардоннай дурылкаю, як астатнiя твараробы. Хвiлiн колькi Актор пастаяў на абледзянелых прыступках каля службовага ўвахода, а потым рушыў у грамадскую прыбiральню. Менавiта там ён набыў гарэлку ў прыбiральнiка. З пляшкаю ў кiшэнi Актор пайшоў у сваю бабыльскую кватэру.

На Кальварыйскiх могiлках уладарыў спакой i панавала вусцiш. Нябожчыкi адпачывалi ў залатым пяску пад срэбнымi сумётамi. На базальтавых крыжах iскрылася месяцавае святло. У чырвонай каплiцы, у каменнай труне, чакаў свайго часу крыважэрны Вупыр. Ягоныя вочы былi шырока расплюшчаныя i пазiралi ў бязмежны морак. Ягоныя вусны мелi свежае ружовае адценне ад выпiтай чалавечай крывi. На доўгiх пальцах паблiсквалi вастрадзюбыя пазногцi. Вупыр быў гатовы да выхаду. Як толькi хмурынка прыкрыла месяц, ён адсунуў века труны.

Адсутнасцi Актора на навагоднiм банкеце нiхто не заўважыў. Кардонныя дурылкi меркавалi, што ён з’ехаў у роднае мястэчка на калядныя вакацыi. Таму толькi ў сярэдзiне студзеня, напярэдаднi чарговай "Снежнай каралевы" яго хапiлiся. Як-нiяк, ён iграў ажно тры ролi: найгалоўнейшага з троляў, ляснога бандыта i старэнькую чараўнiцу, што мела цудадзейны сад з вечнымi кветкамi. Дырэктар тэатра захваляваўся, заперажываў i звярнуўся да мiлiцыянтаў, якiя неўзабаве ўварвалiся ў бабыльскую кватэру. Аголены труп Актора ляжаў на разабранай канапе. Поўнае цела жахлiва распухла i пачарнела. Скура пайшла пухiрамi, нiбыта пасля апёкаў. Вялiкiя пухiры патрэскалiся. У шчылiнах жаўцеў гнойны тлушч. Задранае ўгару падбароддзе пакрыла двухтыднёвая шчэць. На прасцiнах, на стале, на падлозе па ўсёй кватэры цямнелi плямiны засохлай крывi. Мiлiцыянты распачалi следства.

Па тэатральным асяроддзi пачалi поўзаць чуткi, плёткi, версii i здагадкi. Намеснiк дырэктара сказаў, што ў нябожчыка былi звязаныя рукi, у роце сядзеў кляп, вочы закрывала клейкая стужка, у вушах тырчалi цвiкi, а пад пазногцямi сядзелi iголкi. Кардонныя дурылкi-мужчыны шапталi, што Актора закатавалi лiтавальнай лямпаю. А кардонныя дурылкi-жанчыны пагаворвалi пра распалены лiтоўнiк, якi ўстаўлялi ва ўсе адтулiны. Тэатральны мастак запэўнiваў даверлiвых асоб у тым, што Актора забiлi беларускiя экстрэмiсты — за адмаўленне садзейнiчаць тэрарызму. Кантралёркi высунулi думку, што пакутнiка замардаваў каханак-гомасексуалiст — за здраду, бо апошнiм часам Актор сiмпатызаваў тэатральнай буфетчыцы. Пра схiльнасцi да мужчынскага кахання казаў i тэатральны крытык, але, на ягоную думку, забойцам была жанчына-крывасмок, бо плямiны крывi засталiся па ўсёй кватэры. Лiтаратурны кансультант меў перакананне, што Актора абрабавалi i замардавалi бандыты. А мiлiцыянты настойлiва паўтаралi гiпотэзу пра кровазлiццё ў мозг. На думку судовых экспертаў, у арганiзме ў нябожчыка знаходзiлася небяспечная колькасць алкаголю, у якасцi доказу фiгуравала недапiтая пляшка гарэлкi i толькi адна чарка. Думак i здагадак было шмат.

На пахаваннi кардонныя дурылкi наладзiлi спробу адчынiць века труны з Акторавым целам. Мiлiцыянты не далi ўскрываць труну i запэўнiлi прысутных, што за чорным мошастам i сасновымi дошкамi ёсць толькi рэшткi тленнага цела, якое даўным-даўно пакiнула творчая душа.

У бабыльскай кватэры Вупыр падпiльноўваў Актора, стаiўшыся ў прыбiральнi. Праз замочную шчылiну ён сачыў, як той разбiраў канапу, як пiў гарэлку, як распранаўся. Вупыр наважыўся высмактаць акторскую кроў даўно, яшчэ тады, калi высочваў свайго смяротнага ворага — тэатральнага крытыка, якi публiчна абражаў род Вупыроў, называючы iх бруднымi. Палюючы на крытыка, Вупыр паклаў вока i на Актораву шыю. I загнаў у тую шыю iклы, калi п’яны Актор спрабаваў заснуць. Толькi з першае спробы Вупыру не ўдалося насмактацца беларускай крывi. Актор ускочыў, скiнуў Вупыра i паспрабаваў уцячы. Кроў свiстала з пракушанай артэрыi. Сiлы iмгненна пакiнулi Актора. Вупыр зацягнуў ахвяру на канапу, дзе i прыпаў распухлымi ад частага смактання вуснамi да Акторавых грудзей.

Вострым, як змяiнае джала, языком Вупыр рассунуў рэбры i працяў чалавечае сэрца. Высмактаўшы ўсё чыста, ён умела замазаў грымам невялiчкiя ранкi на шыi i пад левым саском.

Актора пахавалi ў залаты пясок недалёка ад неагатычнай каплiцы, дзе ўдзень адпачывае Вупыр.

08.03.1996

43 — Нафтавiк

На шашы Мiнск-Мазыр стаяў мужчына ў чорных акулярах. Перад фiрмовым аўтобусам ён ускiнуў руку. Аўтобус спынiўся. На кодабе зiхацеў надпiс "Тэатр моды".

— Вы на свята? — мужчына ўладкаваўся каля дзвярэй на фатэлi-круцёлцы.

— Едзем на Мазырскi нафтаперапрацоўчы камбiнат, — адказала мадэлька ў лiсiным футры.

— Столькi прыгажунь, i ўсе на завод?

— А што дзiўнага? — мадэлька сцепанула плячыма.

На твары ў пасажыра заружавела ўсмешачка:

— Вас, мусiць, нiхто не папярэдзiў, што здараецца з маладымi жанчынамi на камбiнаце?

— Са мною ўсё кепскае ўжо здарылася, — адрэзала прыгажуня ў футры.

— Памыляецеся! Мазырскiя жахi ёсць толькi ў Мазыры.

Мадэлька скептычна пераглянулася з шафёрам. Пасажыр тым часам працягваў:

— На будоўлi камбiната працавала кладаўшчыца. У яе нарадзiлася дзiця. Пра хлопчыкавага бацьку нiхто нiчога не ведаў. Казалi рознае: i што жыд, i што цыган, i што чэчэнец... Пляткарам раты не закрыеш. Плявузгалi i плявузгалi. У радзiльнi дактары адхiленняў i анамалiяў у бязбацькавiча не заўважылi. Кладаўшчыцу выпiсалi. Яна вярнулася ў iнтэрнат. I тут суседзi пачалi скардзiцца, нiбыта па начах з яе пакойчыка чуюцца нялюдскiя крыкi. Кладаўшчыца адмоўчвалася цi даводзiла, што так плачуць звычайныя дзецi. А праз якi месяц яна пацiху некуды з’ехала. Калi камендант iнтэрната зразумеў, што мацi-самотнiца ўцякла i не вернецца, — узламалi пакой i жахнулiся: мэбля, падлога i нават лiштвы былi пагрызеныя, нiбыта бабрыная зграя шалела там цэлы тыдзень. Тады нiхто нават i не падумаў на маленькага бязбацькавiча. А кладаўшчыца, уцякаючы з Мазыра, пакiнула тое пачварнае дзiцятка на сметнiку; бо праз тыдзень пасля нараджэння ў хлопчыка выраслi пацучыныя зубы. Дзiця грызла ўсё чыста. Маладая мацi спачатку навязвала хлопчыка на брызентавыя лейцы, але лейцаў хапала на гадзiну. Жанчына здагадалася прымацаваць да батарэi сабачы ланцуг; тады суседзi i пачулi нялюдскае скавытанне. Мацi навязвала сына, бо баялася, каб не загрыз яе ўначы. А калi зразумела, што неўзабаве не дапаможа i ланцуг, пасадзiла бязбацькавiча ў мех, занесла на сметнiк, укiнула ў кантэйнер, зачынiла, сабрала ў iнтэрнаце рэчы i з’ехала.

А на сметнiку вырасла з таго байструка пачвара, якую мазыране назвалi Нафтавiк, бо бязбацькавiч любiць прагульвацца вакол нафтаперапрацоўчага камбiната. Цяпер Нафтавiк палюе на самотных жанчын. I колькi нi лавiлi гэтага гада, нiчога не атрымалася; Нафтавiк, як здань, няўлоўны. Аднойчы... — Мужчына ў чорных акулярах перарваў апавяданне, папрасiўшы шафёра спынiцца.

Калi апавядальнiк сышоў, мадэлька ў лiсiным футры падсумавала:

— Правiнцыйныя байкi, лухта.

— Але цiкава, — запярэчыў ёй малады шафёр.

Пасля выступленняў на свяце горада Мазыра змучаныя мадэлькi Тэатра моды пасялiлiся ў гатэлi "Прыпяць"... Прыгажуня, якая насiла лiсiнае футра, займела аднамясцовы люкс. Калi яна змыла сцэнiчны макiяж i зiрнула ў люстэрка, то ўбачыла: за спiнаю стаiць чарнатварая пачвара. Мадэлька адчула атрутны дух бензiну.

— Няпра-а-а-ўда! — прыгажуня звярнулася да люстэрка, дзе адбiваўся цёмны, аблiты нафтаю твар.

— Пр-р-р-аўда! — правуркатаў Нафтавiк.

Пераляканая мадэлька памкнулася ўцячы, але Нафтавiкова рука ў гумовай пальчатцы схапiла яе за горла.

— Не люблю гвалцiць мерцвякоў! — рукi ў пальчатках сарвалi з жанчыны вопратку. У вачах у знябожанай мадэлькi заззяла жудасць.

— Упрыся рукамi ў сцяну!

Жанчына скарылася. Чэлес трапiў у похву. Нафтавiк заторгаўся, жанчына заплюшчыла вочы, закусiла нiжнюю губу i засапла.

Анi ахвяра, анi гвалтаўнiк не чулi, як у нумар зайшоў малады шафёр з шампанскiм у руцэ.

Удар бутэлькаю па шыi звалiў Нафтавiка на падлогу. Жанчына абсунулася па сцяне, пад таршэр.

— Няўжо забiў? — шафёр паклаў шампанскае ў рукамыйнiк i пусцiў ваду. Згвалтаваная мадэлька захiнулася ў прасцiну.

— Што рабiцьмем з трупам?

Шафёр набраў у шклянку вады i пляснуў Нафтавiку на твар. Той расплюшчыў вочы i паспрабаваў устаць, але не змог.

— Ляжаць! — загадаў шафёр. — А я цябе i не пазнаў з такiм чорным, нафарбаваным нафтаю тварам. Гэта ж ты Нафтавiком мазырскiм палохаў жанчын у маiм аўтобусе?

— Я-я-а, — прысеў гвалтаўнiк.

— Прэ-э-э-ч! — завiшчала мадэлька. — Прэч! — ад вас абодвух смярдзiць бензiнам.

Шампанскае жанчына выпiла на адзiноце.

10.03.1996

44 — Настаўнiк

У Настаўнiка беларускай мовы i лiтаратуры з’явiлася iдэя — стварыць у мястэчку англамоўны тэатр. Як кожны аматар, ён вырашыў ставiць "Гамлета". Настаўнiк сабраў гурт школьнiкаў, павёў iх на старажытныя курганы, на бераг Русалчынага возера, дзе i адбылiся чытанне драмы, раздаванне роляў i наладжванне першай рэпетыцыi.

Мерапрыемства трымалi ў таямнiцы. Настаўнiк не хацеў, каб пра тэатр даведалася школьнае начальства i замест Шэкспiра параiла разыграць зубаскальствы Макаёнка. Настаўнiк не хацеў смяяцца — анi першым, анi апошнiм. Таемнасць, сусветная культура i драма жыцця — вось на якiх кiтах будаваўся новы тэатр. I таму па нядзелях школьнiкi iшлi крадком з розных канцоў мястэчка на латгальскiя курганы, дзе iх чакаў дзiвакаваты Настаўнiк.

Пацiху сабраўся рэквiзiт; апранахi выцягвалiся з куфэркаў, а рэчы збiралi на гарышчах i закiнутых хутарах. Актораў анi не засмучала, што старажытныя дацкiя магнаты i каралi ходзяць у беларускiх строях пачатку ХХ стагоддзя i гавораць па-ангельску. Тэатр — мера ўмоўнасцi i мера рызыкi.

Настаўнiк пайшоў нават на тое, каб уночы ўласнаручна раскапаць латгальскi курган, бо спектаклю патрабаваўся чэрап ёрыка, толькi нiчога апроч вугальнае праслойкi, якая сведчыла пра трупаспаленне, у магiле не адшукалася. Каб суцешыць любiмага Настаўнiка, двое старшакласнiкаў вырашылi пазычыць чэрап у фамiльным склепе тутэйшых графаў Плятараў. Напярэдаднi рэпетыцыi, у суботу звечара, яны падалiся на могiлкi, дзе цвiкадзёрам збiлi замок з каплiцы. Спусцiўшыся у сутарэннi, вучнi пачалi дзяўбцi цынкавую труну. Нечакана край скляпенняў абрынуўся. Уваход у каплiцу засыпала цагляным друзам. Падлеткi апынулiся ў задушлiвай пастцы.

Ранiцай разам з акторамi на бераг возера прыбеглi мацеркi знiклых школьнiкаў. На шчасце, трэцi хлопчык, якi меўся з сябрамi рабаваць труну графа Плятара, не здолеў уцячы з дому: бацька прымусiў нацягваць плёнку на парнiк. Ён i расказаў, дзе шукаць небаракаў.

Каля графскай каплiцы сабраўся натоўп. Нiхто не ведаў, як пачаць раскопкi, каб не нарабiць большай бяды.

Дэрыктар школы, замест таго каб узначалiць выратаванне, зачынiўся ў кабiнеце i ўласнаручна аддрукаваў загад аб звальненнi Настаўнiка беларускай мовы i лiтаратуры. А вось завуч павёў сябе спакойна, загадаў спынiць разграбанне друзу, бо каплiца ледзь лiпела i ў кожнае iмгненне магла развалiцца канчаткова i пахаваць дзяцей.

Раптам Настаўнiк прапанаваў дзiўны шлях выратавання: з хаты аднаго з засыпаных падлеткаў ён прынёс ката i запусцiў яго ў вентыляцыйную адтулiну, якую тут жа заткаў дзёрнам. Пад зямлёю кот знайшоў гаспадара i, кiруючыся незаўважнымi для чалавека проймамi, вывеў падлеткаў падземным лазам з каплiцы, праз лабiрынт, у касцёл, якi ўзвышаўся пры самых могiлках.

Здарэнне абышлося без ахвяраў, калi не лiчыць Настаўнiка, якому не далi паставiць "Гамлета", а звольнiлi са школы. Ён пакрыўдзiўся на ўсё мястэчка i пайшоў працаваць рэстаранным швейцарам, каб уночы падпольна гандляваць гарэлкаю ды раз на тыдзень есцi лыжкаю з мiсы чырвоную iкру i запiваць яе шампанскiм.

10.03.1996

45 — Дамавiк Ненатольны

Выпадкова Дамавiк угледзеў на вулiцы дзяўчыну з ампутаванай рукою. Тры гадзiны ён вымольваў дазвол пазабаўляцца з куксаю. Дзяўчына саступiла, i Дамавiк больш за суткi песцiў ружовы ўцiнак.

На наступны дзень Дамавiк зачапiў вяроўку за гак пад столлю i, робячы спробы засiлiцца, бесперапынна мастурбаваў i дасягаў адной эякуляцыi за другой.

Калi пятля перастала ўзбуджаць, Дамавiк апрануў строй фасону Людовiка XIV, што на iмгненне прынесла салодкую смерць у эратычнай разрадцы.

Адсекчы вялiкi палец на левай назе Дамавiк вырашыў у момант скiдання апранах фасону Людовiка XIV. Кухонная сякера ўзнялася пад лямпачку i абрынулася долу. Напедыкюраны палец адскочыў у кут.

Ашалелы ад болю Дамавiк iмiтаваў замах на ўласную асобу. Ён выклiкаў машыну "хуткай дапамогi", прыкiнуўшыся паўмёртвым вар’ятам. Брыгада санiтараў прывезла Дамавiка ў бальнiцу.

Там Дамавiк пакраў у медсястры рэчы, пераапрануўся ў жанчыну i шмат разоў пацалаваў люстэрка з уласным адбiткам.

Касталомны боль у назе прымусiў Дамавiка вярнуцца ў бальнiчны ложак i з галавою загарнуцца, закруцiцца, спавiцца ў коўдры, прасцiны, пялюшкi. Загортванне выклiкала насенневыпраменьванне.

Ачомаўшыся, Дамавiк наведаў медсястрын пакойчык, дзе i загрыз гаспадыню. Нацешыўшыся вупырствам, ён пакiнуў гасцiнны будынак. У бальнiчных хмызах Дамавiк стаў сведкам анальных забавак санiтара i доктаркi. Эякуляцыя надышла iмгненна. Дамавiковы перлiны пасыпалiся ў траву.

Кульгаючы, Дамавiк завiтаў у дамок да вартаўнiка. Той хацеў быў затрымаць уцекача, але Дамавiк збiў ахоўнiка вар’яцкiх парадкаў, звязаў, уставiў яму ў вушы запалкi i, нацiскаючы на барабанныя балонкi, прымусiў рабiць мiнет. Аральны секс на iмгненне спатолiў палавую прагу Дамавiка.

Закульгаўшы за браму, ён выйшаў на дарогу i спынiў легкавiчок. За рулём сядзела жаўтаскурая маладзiца. Дамавiк прызнаўся ў даўняй любовi да Азii i жаўтаскурых жанчын.

Азiятка не супрацiўлялася i дазволiла, каб Дамавiковы аблокi пралiлiся дажджом на яе рысавыя палi.

Па вяртаннi дамоў Дамавiк згвалцiў жоўты ядвабны абрус, якому спачатку прызнаўся ў найшчырэйшых пачуццях i адданасцi i якi потым абзорыў цяжкiмi кроплямi спермы.

Прыняўшы кантрастны душ i забiнтаваўшы абяспальчаны ступак, Дамавiк надзеў мундзiр палкоўнiка мiлiцыi.

Несапраўдны палкоўнiк доўга, да стомы ў мiжножжы, лiзаў адлюстраваннi ў люстэрках i танчыў.

Натанчыўшыся, ён пакрышыў люстэркi i пабiў круглы акварыум. Палавой асалоды Дамавiк дасягнуў, дратуючы залатых рыбак.

Каб годна працягнуць распачатае, Дамавiк наведаў кiрмаш i прыдбаў курыцу. За iнтэнсiўным гвалтаваннем птушкi Дамавiка заспела Дамавiха.

Распалены Дамавiк загадаў ёй распрануцца i стаць на поўны рост у адчыненым акне, каб мiнакi маглi палюбавацца на звабнае цыцкатае цела. У такой камбiнаванай сiтуацыi аргазмiчныя сутаргi скаланулi Дамавiка шмат разоў.

Стамлёны, ён дазволiў Дамавiсе апрануцца i займацца прыгатаваннем на вячэру смажанай курыцы, а сам вярнуўся на кiрмаш, дзе ўзбуджаўся крадзяжом семак.

Павячэраўшы i канчаткова засмецiўшы страўнiкi семкавымi лушпайкамi i курынымi косткамi, Дамавiк з Дамавiхаю пачалi ставiць адно аднаму клiзмы. Больш за гадзiну яны вымывалi з сябе шкодныя элементы.

Нацешыўшыся манiпуляцыямi з экскрэментамi, Дамавiк дазволiў жонцы запрасiць на гарбату суседскую дзяўчыну-вучанiцу.

Дамавiха за невялiкiя грошы вучыла яе мастурбаваць. Назабаўляўшыся жаночымi органамi, Дамавiха з вучанiцаю ўзброiлiся металёвымi прэнтамi i бiлi Дамавiка. У ягоных вачах ззяла ўдзячнасць.

Змардаванага Дамавiка яны прымусiлi нюхаць найбруднейшыя лапiкi ўласнай бялiзны.

Дамавiк плакаў.

Настойлiвая Дамавiха загадала яму расказваць у прысутнасцi сведкi пра найзапаветнейшае жаданне.

Дамавiк скарыстаў момант i ўгаварыў суседку-вучанiцу. Тая дазволiла яму ўставiць вялiкi палец правай нагi ў похву.

За дазвол вучанiца папрасiла палiзаць Дамавiку падпаху.

Як толькi язык крануў там валасы, вялiкi палец Дамавiковай нагi парваў дзявоцкую плеўку. Кроў сагрэла ступак.

Дамавiк усцешыўся.

Пакуль вучанiца прымала душ, Дамавiк укiнуў у вiдэамагнiтафон парнаграфiчную касету i займаўся з Дамавiхаю петынгам.

Каб абвастрыць i рамантызаваць пачуццi, Дамавiк уставiў Дамавiсе ў дупу запаленую свечку. Кунiлiнгус рабiўся акуратна, каб агеньчык не згас.

Наталiўшыся слодыччу хатняга спакою, Дамавiк апрануў святочны гарнiтур i накiраваўся на паляванне ў начны парк. Там ён злавiў рэстаранную афiцыянтку i згвалтаваў на арэлях. Афiцыянтка стаiчна ператрывала здзек.

Тады Дамавiк зняў пас, зрабiў пятлю, навязаў жанчыну, нiбыта сабаку, i прымусiў поўзаць на карачках.

Зрабiўшы колькi кругоў вакол арэляў, Дамавiк загадаў афiцыянтцы есцi чорную зямлю.

Калi жанчына званiтавала, Дамавiк прымусiў яе выпацкаць твар у ванiты i ўцякаць. Афiцыянтка збегла.

Дамавiк разахвоцiўся, украў са стаянкi аўтамабiль, разагнаў яго i вырулiў на сустрэчную паласу. Напужаны кiроўца рэйсавага аўтобуса крутануў руль. Аўтобус урэзаўся ў лiхтарны слуп. Кiроўца i два пасажыры загiнулi. Свежымi нябожчыкамi Дамавiк любаваўся нядоўга, але з трапяткой асалодаю.

Вярнуўшыся дамоў, ён цiхенька назiраў, як Дамавiха з вучанiцаю апрацоўвалi языкамi секелi. Назiранне за лесбiйскiмi забаўкамi надало пругкасцi Дамавiковаму чэлесу. Стомленыя каханкi ўладкавалiся спаць. Тады Дамавiк далучыўся да iх i пачаў устаўляць напятае жазло то ў старэйшую, то ў навейшую браму. Каханкi не рэагавалi. Яны рабiлi выгляд, што спяць, i гэта цешыла Дамавiка Ненатольнага.

Нагуляўшыся з соннымi целамi, Дамавiк узяў iголку i пачаў паколваць iм грудзi вакол смочкаў. Вiскат напоўнiў начны пакой. Оргiя набыла ярчэйшую афарбоўку.

Урэшце Дамавiк змарыўся, упаў на кiлiм, шумна ўздыхнуў, усхлiпнуў, ацiх.

"Дамавiк памёр, памёр, памёр!" — загаласiлi жанчыны. Аблiваючыся слязамi, яны абцалоўвалi нерухомае цела выпрастанага каханка.

Абмыты слязамi i пацалункамi, Дамавiк расплюшчыў вочы i сказаў: "Я ўваскрос!". Каханкi ўзрадавалiся. Дамавiк вужом папоўз па кiлiме да тэлефона. Ён набраў нумар "хуткай дапамогi" i зароў у слухаўку: "Уставiлi! Памажы-ы-ы-ыце! Уставiлi кол у дупу!" Твар у Дамавiка змянiўся раптоўна, з гарачага зрабiўся халодны. "Пытаецеся, каму i дзе ўставiлi кол? Табе ўставiлi! А калi не ўставiлi, дык уставяць тоўсты, смалiсты, яловы кол i заб’юць абухом так, што чырвонае вастрыё вылезе праз горла!" Па гэтых словах Дамавiк разбiў тэлефон аб сцяну.

Раскрышыўшы апарат, Дамавiк парваў сабе адзежу на дробныя шматкi i тады супакоiўся. Павольна ён пачаў апранацца ў Дамавiшыны рэчы. Ён, як i яна, нафарбаваў пазногцi, напамадзiў вусны, прыпудрыў нос, падвёў бровы i ўставiў на вочы кантактныя лiнзы колеру марской хвалi. Калi Дамавiкову галаву ўпрыгожыў парык-сiзвалоснiк, атрымалася даволi зграбная цыркавая жанчына.

"Мне карцiць адарваць свой чэлес, — прашаптаў Дамавiк, уладкоўваючыся ў фатэлi. — Узяць яго за галоўку i выдраць з коранем. Толькi што гэта дае? Будзе Дамавiк без стамбура! А мне хочацца стаць жанчынаю. Iдзiце сюды i суцешце мяне пяшчотаю!"

Каханкi суцяшалi Дамавiка пачэсваннем патылiцы, а потым казыталi да рогату, вiскату, канвульсiй ды страты прытомнасцi. Ад такой ласкi Дамавiкоў чэлес напяўся i пусцiў сiкуны.

Дамавiха падставiла твар пад струмень. Яна лавiла ротам лiмонную вадкасць i распырсквала той лiманад на спiну вучанiцы.

Тая адказала сiкунамi на прыпудраны Дамавiкоў нос. "Яшчэ-яшчэ абмывай мяне цёплым унутраным сокам!" — заахвочваў Дамавiк вучанiцу. Дамавiха прынесла крыштальныя келiхi i напоўнiла iх сваiмi вадкiмi залацiстымi выдзяленнямi.

Дамавiк са смакам кульнуў келiх. Чэлес паўстаў.

Вучанiца абнюхала аблiтага сiкунамi цёплага Дамавiка i апынулася ў аргазмiчным стане.

"Калi б ад цябе, любы Дамавiк, застаўся адно чэлес, мне было б дастаткова!"

Дамавiха пачала танчыць языком па ружовай галоўцы залупы.

Вучанiца дастала з шафы скураны бiзун i распачала хвосткiя ўдары. Кончык бiзуна аздабляла металёвая пацерка. Дамавiшына белая дупа ўпрыгожылася малiнавымi пiсягамi. Неўзабаве экстаз захлiснуў ненатольнае трыо.

Змучаныя, успатнелыя, брудныя, тры целы сплялiся ў адзiн клубок i цiха церлiся адно аб адно, пакуль сон не змарыў iх.

Рэшта ночы праляцела хутка.

На золку Дамавiк першы выблытаўся з любоўнага клубка i пасля водных працэдур надзеў новую форму беларускага мiлiцыянта. Форма, ранiца i сняданак з каваю рэанiмавалi яго цалкам.

Дамавiк адчуў уздым.

У пад’ездзе ён пастаяў пад суседскiмi дзвярыма, паслухаў гукi iнтымнай гульнi, у якой удзельнiчалi суседзi. Стогны, рыпы, усхлiпы, хрыпенне, пастукванне ўзбудзiлi Дамавiка настолькi, што ён пакiнуў колькi кропель насення на суседскiх дзвярах.

На пляцы Незалежнасцi Дамавiк, дзякуючы форме, лёгка спыняў легкавiкi, браў пад брыль i паказваў вадзiцелям чэлес. За прагляд органа Дамавiк прапаноўваў заплацiць. Грошы сплачвалiся.

Апоўднi Дамавiк вярнуўся дамоў. Папалуднаваўшы, ён заняўся любошчамi з Дамавiхаю i вучанiцаю. Ён так старанна песцiў каханак, што сам не заўважыў, як у запале асляпляльнай жарсцi зарэзаў абедзвюх.

Прачнуўся Дамавiк толькi позна ўвечары ў абдымках халодных нябожчыц. Роспач агарнула Дамавiка. Ён заплакаў i меланхалiчна пачаў пэцкаць сцены змесцiвам вантробаў мёртвых каханак.

Гноем i крывёю Дамавiк перапэцкаў сваё жытло.

Наплакаўшыся над нябожчыцамi, ён зноў апрануўся мiлiцыянтам i пакiнуў раскiданае гняздо.

У начным парку Дамавiк заспеў юнака, якi спраўляў малую патрэбу на чаўнок-гушкалку, i згвалцiў яго ў заднi праход.

20.04.1996

46 — Смуроднiк Найменшы

Смуроднiкi крыўдуюць, калi iх называюць Смярдзючнiкамi. Смуроднiкi абавязкова пачынаюць тлумачыць пра рознiцу памiж смярдзючым i смуродлiвым. На думку Смуроднiкаў, iх прозвiшча паходзiць ад назову чарнаплоднай ягады смародзiны, а не ад смуроду. Лагодныя людзi адразу ж пагаджаюцца, а дасцiпныя людзi выбачаюцца, але думаюць: "Смуродзiна таму i смуродзiна, што смярдзiць!".

У сям’i мiнскiх Смуроднiкаў на першае верасня чакалася свята. Смуроднiк Найменшы iшоў у першы клас. Смуроднiха-мацi прапанавала на святочны сняданак высушаных селядцоў. Падмацаваўшыся селядцамi з гатаваным малаком, Смуроднiк-старэйшы i Смуроднiк Найменшы пайшлi на школьны пляц, дзе адбыўся прысвечаны ведам мiтынг.

Пасля ўрачыстасцi Смуроднiк-старэйшы вярнуўся дамоў, а Смуроднiк Найменшы застаўся на першы ўрок.

Настаўнiца пасадзiла Смуроднiка на першую парту, бо той меў кепскi зрок i насiў акуляры.

Смуроднiк сядзеў каля настаўнiцкага стала i цiхенька псаваў паветра газамi, што ўтваралiся ад селядцовых танцаў у пракiслым малацэ. Адчуўшы кiслы дух, настаўнiца абвясцiла: "Калi хто хоча ў прыбiральню, хай не саромеецца, а сходзiць". Смуроднiк пабаяўся ўстаць i пайсцi, тады б клас даведаўся, хто пускаў газы. Ён сядзеў i трываў, а неўтаймоўныя селядцы ўсчалi неверагодны вэрхал i, не зважаючы на супрацiў, выслiзнулi разам з парудзелым малаком з вантробаў у порткi. Настаўнiца загадала Смуроднiку Найменшаму пакiнуць школу. Свята ведаў сапсавалася.

Смуроднiк-бацька доўга суцяшаў сына апавяданнямi пра партызанскую барацьбу, калi даводзiлася хавацца ад ворагаў у конскiм гнаi. Апавяданнi супакоiлi Смуроднiка Найменшага, i ён заснуў.

Сон быў пра першую настаўнiцу, якая трэсла ў паветры ўказальным пальцам i паўтарала: "Нельга запiваць малаком сушаныя селядцы!".

03.05.1996

47 — Падманнiк

Падманнiк прывалокся жыць у сталiцу з пасёлка Ветка. Жыццё зводзiлася да таго, каб штодня залiваць алкаголем парсючыныя вочкi i падманваць усiх, каго можна i каго нельга. Пацiху-патроху Падманнiк аброс сабутэльнiкамi-знаёмымi, сярод якiх значылiся: i мiнiстр замежных спраў, i рэктар кансерваторыi, i народны пiсьменнiк, i мастак-графiк. Праз апошняга якраз i пачалiся ў Падманнiка непрыемнасцi.

Выкарыстоўваючы прозвiшча мiнiстра, Падманнiк паабяцаў пяцярым хлопцам з крымiнальным мiнулым зрабiць штампы шматразовай вiзы ў замежных пашпартах, каб можна было ездзiць па ўсiм свеце. Хлопцы сплацiлi грошы, а Падманнiк замест мiнiстра наведаў мастака, якi намаляваў замоўленыя адзнакi. Падманутыя крымiнальнiкi паехалi ў Польшчу. Там у iх канфiскавалi пашпарты з фальшывымi штампамi i паабяцалi наступны раз пасадзiць за падробку дакументаў. Крымiнальнiкi вярнулiся ў Мiнск, знайшлi Падманнiка i запатрабавалi грашовую кампенсацыю. Падманнiк пабег да мастака. Той паслаў яго на тры расейскiя лiтары, сышоў з дому i схаваўся. Перад зыходам мастак нават вярнуў заробленыя за маляванне пяцьдзесят даляраў. Падманнiк застаўся сам-насам з бядою; бо i мiнiстр, i рэктар, i астатнiя сабутэльнiкi не хацелi больш ведаць свiнавокага аферыста. Адпаведна, Падманнiк нiяк не мог знайсцi грошы. Крымiнальнiкам хутка надакучыла слухаць тлумачальныя байкi, яны завезлi Падманнiка на закiнуты завод, дзе спусцiлi з яго порткi i ўставiлi ў дупу лiтавальнiк. Крымiнальнiкi яшчэ паабяцалi: калi не знойдуцца грошы на штраф, той лiтавальнiк уключаць у разетку.

Дупа — рэч каштоўная, асаблiва ўласная. Падманнiк гэта адчуў на ўласнай скуры, пасля чаго паляцеў да роднага брата. Той старэйшы брат прыцягнуўся жыць у Мiнск раней за Падманнiка i пацiху халуйстваваў на тэлебачаннi. Такая-сякая капейчына ў тэлевiзiйнiка вялася, але грошы ён даваць адмаўляўся, пакуль Падманнiк не паказаў падраную лiтавальнiкам дупу. Хiтры тэлевiзiйнiк пагадзiўся заплацiць дзве тысячы пяцьсот даляраў, але толькi крымiнальнiкам рукi ў рукi. Бандыты не прымусiлi доўга чакаць, прыслалi кур’ера, якi забраў штраф.

Увечары вясёлы Падманнiк баляваў у рэстаране з мiнiстрам замежных спраў i расказваў пра сквапнага брата i шчодрых крымiнальнiкаў, якiя выдзелiлi яму трыста даляраў у якасцi ганарару.

Пасля таго здарэння па сталiцы папаўзлi чуткi пра гнiлыя паводзiны Падманнiка. Паступова ад яго адвярнулiся сябры. Падманнiк застаўся голы, як бiзун. Нават брат не пускае яго ў кватэру. Адно, што засталося ў жыццi ў Падманнiка нязменным, дык гэта штодзённае залiванне алкаголем парсючыных вачэй.

11.06.1996

48 — Телефоннiк-2

"Маладая экзатычная дзяўчына дапаможа заможнаму спадару прабавiць вечар. Тэлефон..."

— Слухаю вас.

— Я па рэкламнай аб’яве, мяне цiкавяць кошты i магчымасцi.

— Кошты звычайныя, як i паўсюль у горадзе, — трыццаць пяць за гадзiну.

— Тэрыторыя?

— Пажадана вашая, у нашай кватэры на пяць даляраў даражэй.

— Дзякуй, я патэлефаную крышку пазней... — Алё! Чакайце... А што азначае экзатычная дзяўчына?

— Ну... Такая незвычайная, прыемная...

— А больш падрабязна?

— Невысокая трыццацiгадовая бландзiнка...

"Ты ўпэўнены ў сабе, ты верыш у свае сiлы, ты багаты... Тэлефануй. Наш нумар..."

— Добры вечар.

— Добры.

— Вашыя кошты.

— Трыццаць пяць, сорак.

— А якiя ў вас ёсць дзяўчаты?

— А якую б вы хацелi... бачыць.

— Экзатычную.

— А што вы ўяўляеце за словам "экзатычная", апiшыце больш падрабязна...

— Ну кiтаянка, мурынка, турчанка...

— Ха-ха-хi... Жартуеце?

— Зусiм не, сапраўды хочацца пабачыць цемнаскурую, высокую, вышэйшую за метр семдзесят пяць, даволi поўную дзяўчыну з бюстам нумар тры i галоўнае: яна павiнна быць цалкам лысая, нiводнага валаска, зусiм.

— Iдзi ў сра...

"Дзве прыгожыя дзяўчыны дапамогуць разагнаць сум i палепшыць настрой. Тэлефон..."

— У вас абявязкова замаўляюць пару?

— Не.

— А чаму ў газеце напiсана "Дзве прыгожыя дзяўчыны"?

— Калi замовiць пару, дык кожная абыдзецца ў трыццаць.

— Марак?

— Даляраў.

— А калi запрасiць адну?

— Трыццаць пяць за гадзiну. Звычайна за гадзiну паспяваюць скончыць два разы, таму мы пiшам "дзве прыгожыя дзяўчыны".

— А ложак!

— Толькi ваш.

— Як хутка дзяўчаты прыедуць?

— Дзе вы знаходзiцеся?

— Пляц Незалежнасцi.

— Праз гадзiну.

— Так доўга?

— Самi разумееце. Зараз сем гадзiн ранiцы, а дзяўчатам трэба прывесцi сябе ў працоўны стан.

— Гадзiна — гэта доўга.

"Табе маркотна, ты стамiўся ад мiтуснi i клопатаў, табе трэба пяшчота.. Тэлефануй мне. Маё iмя Лiка. Тэлефон..."

— Добры дзень, з вамi размаўляе аўтаадказчык. Зараз Лiка адпачывае. Тэлефануйце пасля трынаццацi.

"Прыйдзi, пацалуй мае мядовыя вусны, i жыццё перастане быць чорным калодзежам. Тэлефон..."

— Так рана, проста жах! Якая, дарэчы, гадзiна?

— Восем!

— Прабачце... Слухаю, што б вы хацелi?

— Маладую, да дваццацi, высокую, стрункую, шатэнку, з цалкам паголенымi падпахамi.

— Ваш тэлефон?

— Прачытайце на вызначальнiку нумара.

— Прачытала... Толькi тут няма адраса, а мне патрэбны адрас...

— Месца толькi маё?

— Толькi вашае.

— Пляц Парыжскай Камуны. Гатэль "Оперны". Нумар адзiнаццаты...

— Вы сустрэнеце нашу дзяўчыну ў фае.

— Так.

— У нас правiла: грошы наперад у поўным аб’ёме.

— Дамовiлiся.

— Чакайце. Зараз ператэлефануе дзяўчына, i вы дамовiцеся больш падрабязна.

— Бай.

Тэлефоннiк паклаў на апарат гарачую слухаўку.

— Добрай ранiцы, я па замове.

— Слухаю ўважлiва.

— Скажыце, колькi вам гадоў?

— Трыццаць сем.

— А чаму ў вас такi малады голас?

— Таму што я не п’ю спiрту i не палю тытуню.

— Што б вы хацелi ад мяне?

— Нiчога асаблiвага, звычайны секс у межах разумнага.

— Я хацела вас папярэдзiць, што не практыкую анальны секс. Аральны i вагiнальны — калi ласка, а вось на анальны не пагаджуся нi ў якiм разе.

— Дамовiлiся. Праз гадзiну буду ў фае гатэля "Оперны", на мне будзе чорная кашуля.

— Буду абавязкова. Толькi, калi ласка, не дарыце мне трупы кветак, загорнутыя ў цэлафан.

24.06.1996

49 — Слепнiк

Ягоную сястру мелi ўсе. Нават не саромеючыся, прасiлi яго выйсцi з пакоя, i, як толькi зачынялiся дзверы, сястра ўкленчвала перад мужчынскiмi нагавiцамi i пачынала расшпiльваць прарэх. А Слепнiк хоць бы вокам мiргнуў. Яму, пэўна, падабалася, што сястра прыгожая i яе любяць i жадаюць. А можа i не так. Адно дакладна: Слепнiк нiяк не рэагаваў на паводзiны старэйшай улюбёнай сястры. Толькi аднаго разу ён перажываў, калi тая паехала ў Вiльню з новым прарэхам, зачынiлася ў нумары i перарэзала сабе i каханку вены. Памерцi iм не дала старая латышка-прыбiральшчыца. Яна пагрукала ў дзверы, а калi каханкi-самагубцы не адчынiлi, выклiкала прыдзвернiкаў... Вось тады Слепнiк перанерваваўся i напiсаў опернае лiбрэта пра рамантыкаў-каханкаў, якiя скончылi жыццё самагубствам на закiнутым стадыёне. У фiнальнай сцэне на сагнутыя нерухомыя спiны сыплецца снег. Усiм падабаўся фiнал: ён i яна, нежывыя, сядзяць абняўшыся ў вялiзнай ракавiнцы стадыёна, а на iх цiха падае дыяментавы снег. Слепнiка хвалiлi, падбадзёрвалi i цiскалi ягоную жонку. Так зазвычаiлася: трахаць ягоных жанчын. I калi сястра трапiла ў вар’ятню, усе пачалi лазiць пад спаднiцу да жонкi. А яна, дарэчы, была i не супраць. Жонка была з юрлiвых. Ёй падабалася маркiтавацца. Аднойчы яна трахалася ў Сочы, на пляжы, з каўказцам-барменам. Зайшла за распранальню ў бамбук, скiнула плаўкi i ўперлася далонямi ў каленi. Каўказец прыладкаваўся ззаду. А Слепнiк ляжаў на пяску i чытаў расейскi дэтэктыў. Кнiжку ён трымаў каля самага носа. Слепнiк меў вельмi слабыя вочы. Ён жыў у вечным сутоннi. Усе карысталi з таго i спакушалi ягоных жанчын. Слепнiк не крыўдаваў i не раўнаваў. Была прычына: няправiльны, выцягнуты, як дыня, чэрап. Калi Слепнiк спрабаваў нарадзiцца, ён нiяк не мог вылезцi на свет Божы. Акушэры дапамагалi — цягнулi абцугамi за галаву i крышачку расцiснулi чэрап. Але ў час спынiлiся, распаласавалi матчын жывот кесаравым сячэннем i дасталi знявечанае дзiця. Слепнiк жыве трыццаць трэцi год, ён носiць акуляры, даглядае рэдкiя i доўгiя валасы на няправiльным чэрапе. Ён любiць ром "Бакардзi" i не крыўдуе на тых, хто задавальняе эратычную прагу сястры i жонкi.

Усе мне гавораць: ты павiнен расказаць Слепнiку пра паводзiны ягоных жанчын, ты з iм сябруеш i справы ягоныя вядзеш. А што я магу сказаць сляпому, калi сам клаўся ў ложак з ягонымi жонкай i сястрой адначасна?

09.07.1996

50 — Падарожнiца

Цягнiк таргануўся, забразгаў счапленнямi, спынiўся.

— Зараз пачнуцца непрыемнасцi. — У голасе доўгабародага дзеда гучала асуджанасць.

— Не хвалюйцеся. — Падарожнiца паспрабавала супакоiць суседа па купэ.

— Не за сябе — за вас, прыгожая, перажываю. Што яны мне, старому, зробяць? Нiчога. Еду на пахаванне брата, у Гайнаўку. Вязу беленькую кашулю i бутэльку гарэлкi: каб брат у новай апранасе ў апошнi шлях выправiўся i каб на памiнках белай у чарку налiць, лустай чарку накрыць i слязы не саромецца. Могуць, канешне, гарэлку i кашулю забраць, крыжа на мытнiках няма. Але большага з мяне не возмеш. А вы — маладзiца светлая, iншы падыход пашукаюць да вас. — У дзедавах спачуваннях не чулася цеплынi.

Падарожнiцы ў чыстым купэ цягнiка Масква-Варшава зрабiлася гiдкавата.

— У мяне, як i ў вас, нiчога няма. Я еду чытаць лекцыi лiцэiстам у Бельску. Дзесяць лекцый пра сучасную лiтаратуру. У валiзе, апрача канспектаў i падручнiкаў, нiчога не вязу. А ношаная адзежа, мяркую, памежнiкаў не зацiкавiць.

Сiвабароды дзед заўсмiхаўся металазубым ротам:

— Як сказаць, як зiрнуць на апранахi. — Ён адкруцiў блiскучую галаву кiтайскага тэрмаса i налiў у шклянку густога напою. — Можа, i вам гарбаты?

— Дзякуй, я нi кавы нi гарбаты не ўжываю. Страўнiк. Нервы. Доўга жыць хачу...

— Мой клопат — прапанаваць...

Дзверы купэ заўздрыгвалi ад настойлiвага грукату. Падарожнiца была памкнулася iх адчынiць, але не паспела. Яны ад’ехалi самi, i на парозе з’явiўся зялёнаформенны памежнiк.

— Пашпартны кантроль! — кiнуў ён сувора.

Доўгабароды спрытна выхапiў з кiшэнi пашпарт.

Памежнiк з прафесiйнай цiкавасцю разглядаў фотаздымак.

— Вашыя дакументы! — вялiкая даланя паплыла ў бок Падарожнiцы.

— Грошы, каштоўныя рэчы вы дакладна пазначылi ў дэкларацыi? — голас у памежнiка быў сухi, як дарожны пясок.

— Дакладна. — Падарожнiца iмкнулася надаць свайму адказу спакойную ветлiвасць.

— Наркотыкi, зброя, старажытныя творы мастацтва... — Памежнiк пачаў нядобра паглядаць на белыя каленi Падарожнiцы.

— Адсутнiчаюць. — Голас у Падарожнiцы затрымцеў.

— А чаго вы захвалявалiся?

— Проста так.

— А можа, везяце кантрабанду, а выгляд, як у правiнцыйнай настаўнiцы? Маскарад? — Памежнiк пачаў наязджаць на Падарожнiцу.

— Я сапраўдная настаўнiца!

— Зараз паглядзiм. Купэ не пакiдайце.

Памежнiк знiк. Падарожнiца дастала з сумачкi пушку з-пад лекаў i каўтанула дзве пiгулкi. Не пытаючыся, яна налiла гарбаты i зрабiла колькi вялiкiх глыткоў.

— Не перажывайце, нiчога яны не зробяць. — Яе хваляванне перадалося дзядку.

— Не-е-е... Сэрца адчувае — зробяць...

Мытнiк i памежнiк вярнулiся праз хвiлiну i загадалi Падарожнiцы разам з рэчамi iсцi за iмi.

Мытнiк крочыў паперадзе, за iм, апусцiўшы галаву, сунулася Падарожнiца, апошнiм iшоў памежнiк.

У вялiкiм будынку гарадзенскага чыгуначнага вакзала iснаваў маленькi пакойчык для абшуквання падазроных пасажыраў.

Менавiта ў такiм беззаконным пакойчыку i апынулася Падарожнiца. Акрамя стала, крэсла i вузкага тапчана на нiзкiх ножках, нiякай мэблi ў пакоi i не змясцiлася б.

Мытнiк сеў на крэсла. Памежнiк прысеў на стол. Падарожнiца засталася стаяць пад голенькай лямпачкаю, што звiсала на белым дроце з высознай столi.

— Прапануем самастойна i без прымусу здаць незадэклараваныя рэчы! — Блакiтнавокi мытнiк, не мiргаючы, глядзеў на Падарожнiцу.

— Няма такiх рэчаў. — Мочка правага Падарожнiцынага вуха ўспыхнула чырванню.

— Добра, запiшам у пратакол, што вы адмовiлiся добраахвотна здаць кантрабанду. Вобыск можам правесцi мы, а можам запрасiць жанчыну-доктара, толькi ў такiм разе вам, грамадзянка... — Памежнiк перапынiўся, зазiрнуў у пашпарт i прачытаў Падарожнiцына прозвiшча, — давядзецца затрымацца на гадзiнаў шэсць. Зараз ноч, а доктарка з’явiцца а восьмай. Выбiрайце...

— Шукайце. — Падарожнiца зiрнула на столь, нiбыта там было выратаванне.

— Адчыняйце валiзку i раскладайце рэчы на стале. — Памежнiк перасеў на тапчан.

Падарожнiца вызвалiла валiзку. Мытнiк пачаў гартаць падручнiкi...

— Чытаць любiм?! Ухваляю.

— Я настаўнiца лiтаратуры.

— Родная лiтаратура, родная мова, патрыятызм, нацыя, традыцыi. — Памежнiк старанна прамацваў кожнае шво валiзы. — Зрэшты, з гэтага i пачынаецца тэрор. Спачатку даюць надрукаваць слоўнiчак, потым — кнiжачку вершаў, потым — культурная аўтаномiя, а за ёю — дзяржаўнасць, незалежнасць. А калi не так, тады — тэрор, кроў, смерць. Можа, я памыляюся, спадарыня Падарожнiца?

— Вы абшукваеце рэчы цi адным разам рэвiзуеце i свядомасць?

— Цiкавы адказ. Толькi ў рэчах мы нiчога крымiнальнага не знайшлi. А таму давядзецца спакаваць iх у валiзу i паставiць у кут. Памежнiк пачаў пасмоктваць кончык асадкi, якой толькi што поркаўся ў чужых майтках.

Валiза перавандравала ў кут.

— Разувайцеся. — У вачах у мытнiка гарэў ледзяны iнтарэс.

— Перапрашаю...

— Не трэба перапрашаць, гэта наша работа. — Памежнiк зазiрнуў у красоўку.

— А цяпер здымiце ўсю вопратку i раскладзiце на тапчане.

Падарожнiца павярнулася спiнаю да памежнiка з мытнiкам i распранулася цалкам. Расклаўшы апранахi, яна адышла ў кут, да валiзы. Каб суняць сорам, Падарожнiца заплюшчыла вочы.

Мужчыны старанна перамацалi кожны лапiк жаночых апранахаў, але чаканага вынiку не атрымалi.

— Вам давядзецца стаць тварам да сцяны, рукi сашчапiць на патылiцы i як мага шырэй расставiць ногi, — будзённа папрасiў мытнiк. — У нас ёсць прыбор, якi фiксуе iншародныя рэчы ў жывым арганiзме. Вось ён...

Падарожнiца азiрнулася i пабачыла невялiкi, крышку даўжэйшы за асадку чорны стрыжань з лямпачкай на канцы.

— Калi лямпачка запалiцца або прагучыць гукавы сiгнал, гэта будзе азначаць, што ў вашым арганiзме знаходзiцца iншародная рэч. I мы будзем вымушаныя працягнуць медычны агляд.

Памежнiк правёў Падарожнiцы стрыжнем ад калена да вагiны. Лямпачка ўспыхнула, i з-пад яе загучала нейкае мышынае папiскванне. Мярзотныя гукi выцiскаў з сябе чорны стрыжань. Менавiта з-за гэтага вiскатання мытнiк прымусiў Падарожнiцу сагнуцца ў тры пагiбелi, а сам, надзеўшы гумовыя хiрургiчныя пальчаткi, працягнуў пошукi кантрабанды ў похве i дупе. Чужародныя рэчы не знайшлiся i ў самых запаветных куточках жаночых органаў. Расчырванелыя дзяржаўныя службоўцы дазволiлi Падарожнiцы апрануцца. Тая не плакала i на развiтанне з мытнiкам i памежнiкам зiрнула на iх звысоку, ганарлiва i з пагардаю.

Вярнуўшыся ў вагон, Падарожнiца папрасiла праваднiцу перасялiць яе ў асобнае купэ, бо бачыць доўгабародага дзеда-прарока не магла.

У варшаўскiм гатэлi Падарожнiца прасядзела больш за суткi, чакаючы, пакуль з яе выйдуць алавяныя шарыкi, якiя яна глынула на мяжы. У тых шарыках былi два дыяменты па карату кожны. За перавоз дыяментаў Падарожнiца заслужана атрымала месяц выдатнага адпачынку на Балтыйскiм моры.

03.07.1996

51 — Вернiк

Вернiк заплюшчыў вочы i ўбачыў царкву. Белая, пераробленая з касцёла, яна ўзвышалася на зялёным грудзе. Вернiк пачаў уздымацца на груд i прачнуўся. Позiрк упiнаўся ў пустую столь. Ад безнадзейнасцi i маркоты Вернiк вырашыў схавацца ў сон. Царква рэанiмавалася. Вернiк зайшоў у храм, набыў свечку, падышоў да калоны, на якой свяцiўся золатам абраз Божай Мацi. Калi Вернiк запальваў свечку, гарачы воск закапаў на пальцы. Ад апёку ён прачнуўся пад высокай гладкаю столлю, але ўставаць не захацеў, лёг тварам у падушку i апынуўся ў тым самым кафедральным саборы. Свечка цiхмяна гарэла пад абразом. З-за калоны выйшаў чырвоны Анёл. Нават крылы ў яго былi чырванапёрыя. Вернiку заманулася пачуць анёльскi голас, i ён зрабiў рукою лёгкi прывiтальны жэст. Чырванакрылы Анёл схаваўся за царскай брамаю. У душы ў Вернiка засталася пустэча. Ранiцай ён наведаў царкву, дзе замест Анёла спаткаў дзяўчынку, прыбраную ў чырвонае. Яна ставiла запаленую свечку пад абраз Дзевы Марыi. Вернiк заплакаў.

13.07.1996

52 — Прастытутка

— Куды я залезла? Дзе мае рэчы? Жах. Так заўсёды: трацiну атрымлiвае ахоўнiк, трацiну — я, палову трацiны — гаспадыня кватэры, астатняе iдзе на тэлефон. За дзесяць даляраў даводзiцца рызыкаваць. А галоўнае: iдыётаў больш, чым разумных, i нашмат больш. Я звычайна не пытаюся, кiм ты працуеш, колькi зарабляеш... А тут кажа: "Я архiтэктар! Ты распранiся i пахадзi па пакоi..." Мне што? Я хаджу. Мне абы не трахацца з такiмi архiтэктарамi. Ён стары, разумееш, узрост ёсць узрост. Са старымi заўсёды непрыемна. Таму я заплюшчваю вочы i стараюся думаць пра iншае. Пра лес, напрыклад. Я нарадзiлася ў Чачэрску. У нас там самыя прыгожыя ў свеце лясы. А я люблю ягады збiраць, у грыбы хадзiць. Тут цяпер паходзiш: праца дурная на холадакамбiнаце, а па суботах -нядзелях — маркiтоўкi. Добра, калi нармальна. Прыйшоў чалавек, заплацiў, уставiў, паторгаўся, спусцiў, памыўся i сышоў. А бывае, трапiцца хворы, i тады: куды я залезла, дзе мае рэчы... Вось месяц таму патрапiла да маньяка. Адразу ехаць не хацелася. Позна, гадзiна ночы. Далёка, Малiнаўка. А ён яшчэ запатрабаваў, каб мы пляшку гарэлкi прывезлi. Не паспела ў кватэру зайсцi, а ён за шыю схапiў i душыць. Цiсне за горла i смяецца, а мой ахоўнiк таксама пачаў рагатаць. Казёл смярдзючы. Маньяк ахоўнiка ў кватэру не пусцiў, сказаў — каб на лавачцы ў двары чакаў. Куды я залезла? Дзе мае рэчы? Выжраў ён гарэлку, наглытаўся таблетак, накурыўся анашы i пачаў лезцi са сваiм чэлесам ды пальцамi ва ўсе мае дзiркi i дзiрачкi. Совае i б’е. Спачатку нямоцна, гуляючы, нiбы ў жарт. А потым як ударыў кулаком у грудзi, над сэрцам — ледзь не зайшлася пад iм. Пачала верашчаць! Божа! Дзе мае рэчы? Як уцячы? Як выбрацца з-пад звяругi. А ён падушку на твар паклаў i трымаў, пакуль я ў цемру не правалiлася. Ачомалася ў ванне. Ляжу ў ледзяной вадзе. Халадэча. Вады ў ванне на самым дне. Ахоўнiк сядзiць на унiтазе i смалiць папяроску. Мудак! Зрэшты, каб не ён, i не жыла б болей. Злупiлi мы з маньяка двайную плату... Трэба ахоўнiка мяняць...

— Разагналася. Каб не я — ляжала б у пяску, на могiлках.

— I добра было б. Цiха. Галава не балiць. Спакойна. Грошы зарабляць не трэба.

— Уставай. Ёсць замова. Мужык, трыццаць гадоў, голас спакойны, цвярозы... Пайшлi.

15.07.1996

53 — Лiфтавiк

Жанчына вырашыла на ўласным целе паспытаць гвалту.

Ужо каторы месяц у горадзе хадзiлi чуткi, што ў лiфтах гвалтуюць жанчын.

I яна надумалася хадзiць уначы па мiкрараёнах i катацца ў лiфтах.

Жанчына шукала прыгодаў i знайшла.

Лiфтавiк, апынуўшыся побач з ахвяраю, хацеў пастрашыць яе густым голасам, папалохаць вялiзнымi рукамi з чорнымi, як у механiка, пазногцямi, крышку памучыць, ну а тады гвалтаваць языком, зубамi i чэлесам. Нiякiх больш жорсткiх дзеянняў у маленечкай, гладка паголенай i наадэкалоненай галаве не планавалася.

Толькi ахвяра на першае памкненне Лiфтавiка адказала радаснай згодаю:

— Давай! Гвалтуй! Катуй!

Жанчына прагнула, каб Лiфтавiк мучыў i ўваходзiў у цела рукамi, чэлесам i языком.

Лiфтавiка раз’ятрылi паводзiны разбэшчанай жанчыны. Ён душыў яе сваiмi лапамi з абламанымi пазногцямi.

Жанчына супрацiўлялася, бiла абцасамi ў сценкi i сапсавала пульт кiравання. Лiфт захрас мiж паверхамi. Жыхары пачулi енкi i валтузню.

Брыгада выклiканых мiлiцыянтаў прыехала iмгненна.

На падлозе растрыбушанага лiфта сядзела жанчына з пераламанай шыяю. Гвалтаўнiка не было вiдаць. Ён зрабiўся плоскiм, як лiст паперы, i схаваўся за таблiчку з iнструкцыяй карыстання самым распаўсюджаным у свеце грамадскiм транспартам — лiфтам.

18.08.1996

54 — Бульварнiк-2

Сюжэт бульварнага рамана расказваў мне псiхiчна хворы лiтаратар, якi пайшоў у гандляры кнiгамi, каб самому не пiсаць народнае чытво. Вырашыў застацца сумленным у творчасцi. Ён гандлюе белетрыстыкаю, складае куртуазна-маньерыстычныя вершы; а ў рана аблыселую голаў наведваюцца сюжэты бульварнага зместу. Каб дабро не гiнула, душэўны паэт пераказаў мне сюжэт з кепскiм фiналам...

Стары лiтаратар знаёмiцца ў бары з маладым пiсьменнiкам. Стары — не зусiм стары, гэта маладому здаецца, што саракагадовы мужчына — дзед, нi на што не здатны ў сексе. Калегi п’юць i напiваюцца. Малады жалiцца на лёс. Закахаўся ў гандлярку з букiнiстычнай крамы, а тая смяецца з ягоных пачуццяў. Яшчэ малады прызнаецца, што шануе творы калегi. Дарэчы, старэйшага ведаюць у лiтаратуры, як Уладзiмiра Раманоўскага, а малады, знаёмячыся, называецца Вiкторам. Свае камплiменты Вiктор спакваля даводзiць да просьбы напiсаць лiст — прызнанне ў каханнi. Такiм чынам Вiктор спадзяецца растапiць лёд адчужанасцi ў сэрцы абраннiцы — Iрмы...

Вядома, габрэйка. Раман — бульварны. Абраннiцы наканавана быць габрэйкаю. Хопiць, што ўсё пачынаецца ў малавядомым горадзе, дзе лiтаратары напiваюцца ў забытай Богам карчме. Не спрачайся. Добра яшчэ, што Раманоўскi праславiўся несанкцыянаванымi працягамi эпапей кшталту "Знесеных ветрам" Маргарэт Мiтчэл. Гэта ён выштукаваў "Таямнiцу Батлера" i "Таямнiцу Скарлет".

Раманоўскi шкадуе калегу i пiша лiст да Iрмы ад iмя Вiктора. I — дзiва-дзiўнае! — дзяўчына адказвае. Завязваецца лiставанне — наiўнае, сентыментальнае, лiрычнае.

Лiсты пiшуцца пад натхненне. Калi яно будзе — iх атрымлiваецца шмат: пра мастацтва, музыку, архiтэктуру, падарожжы... А ў ляноце можна абысцiся адзiным грунтоўным лiстом Раманоўскага (Вiктора) i адзiным адказам Iрмы.

Гандлярка з букiнiстычнай крамы пазнае ў лiсце стыль белетрыста: лёгкi, празрысты, летуценны радок, якiм пiсалiся працягi рамана Колiн Макалоў "Птушкi на цернях" — "Мэгi", "Мэгi i Джасцiна". Больш таго, Iрма прызнаецца, што марыць пазнаёмiцца з Раманоўскiм, бо прымае яго за найвыдатнейшага з творцаў XX, iмправiзацыйнага, стагоддзя. Такi паварот засмуцiў Вiктора, якi праслухаў лiст Iрмы, седзячы ў працоўным кабiнеце Раманоўскага. Уладзiмiр суцяшаў закаханага маладзёна, налiваў каньяк, духмяны i жорсткi. А калi маладзён супакоiўся i паабяцаў не наведваць букiнiстычную краму, Раманоўскi ўкленчыў перад iм i прашаптаў, што з першага погляду пакахаў Вiктора. Той нечакана пасталеў i папрасiў у майстра час, каб звыкнуцца з ашаламляльнай навiною.

Трохкутнiк каханняў выбудаваўся так, што Iрма, Вiктор i Уладзiмiр папрасiлi адтэрмiноўкi з канчатковымi рашэннямi. Iрма кахала Уладзiмiра, той — Вiктора, а Вiктор меў самыя пяшчотныя пачуццi да Iрмы.

Выйсце з мёртвай зоны знайшоў Раманоўскi, прапанаваўшы ўсiм разам паляцець у Венецыю.

Можна абраць iншы пункт — Рым, Берлiн, Токiо, цi адправiць герояў на выспу — Крыт, Корсiка, Кiпр. Востраў лепей за горад.

Раманоўскi з Вiкторам ды Iрмаю ляцяць на Крыт. Там, у апошнiм прытулку велiчнай культуры матрыярхату, маладосць, як заўсёды, перамагае перашкоды. Iрма саступае Вiктору. Маладыя пачынаюць падманваць старога. Той заспявае на пустым пляжы Iрму з Вiкторам, якiя, забыўшыся на ўсё, займаюцца брутальным сексам.

Злосць, нянавiсць, крыўда злiлiся ў шаравую маланку i выбухнулi. Уладзiмiр каменем забiў каханкаў. Знявечаныя целы засыпаў пяском.

Ну i што... Думаеш, хворы паэт, якi штодня гандлюе кнiгамi i размаўляе з пакупнiкамi, не ведае пра адсутнасць крыважэрных канцовак у народных раманах? Сто працэнтаў, што здагадваецца, i я ведаю, але мы нiчога зрабiць не змаглi.

Уладзiмiр Раманоўскi, як i кожны лiтаратурны герой, мае права на асабiстае жыццё.

Ранiцай Раманоўскi ўзяў квiток на самалёт да Барселоны, дзе з аэрапорта накiраваўся на бульвар Рамбла. Ён прыехаў на самы сонечны бульвар у свеце, купiў месца, каб адпачыць на белым крэсле. Седзячы ў засенi платанаў, Уладзiмiр прыняў смяротную дозу заспакаяльных лекаў.

Раман скончыўся.

А Уладзiмiр Раманоўскi ператварыўся ў звычайнага Бульварнiка i прадае квiткi на крэслы пад платанамi.

08.08.1996

55 — Ганiцелька

"У маёй душы няма злосцi". — Мужчына паўтараў медытацыйны сказ у розных станах, разнастайнымi iнтанацыямi, уголас i сам сабе столькi разоў, пакуль не адчуў, што злосць нарэшце пакiнула душу. Толькi новы стан не дадаў радасцi. Iдучы па праспекце, мужчына знайшоў формулу ачышчэння: "У маёй душы няма смутку". Узрадаваны, ён наведаў букiнiстычную краму — цемнаватую, пыльную, поўную танных кнiжак i пастарэлых прадаўшчыц, якiх ведаў з дзяцiнства. Нiводнае выданне яго не зацiкавiла. Адно незанавешанае акно крышку развеяла сум. Нават не само чысцюткае акно, а краявiд за iм: двор, засаджаны вербамi, арэлi-гушкалка i лiмонная лаўка.

Паўтараючы запаветны сказ — "У маёй душы няма смутку", — мужчына даволi далёка адышоў ад букiнiста, але выгляд жоўтай лаўкi пад нахiленай вярбою нiяк не выходзiў з галавы. Ён вярнуўся. Двор быў пусты, чыста вымецены, цiхi. Раптам з праспекта праз арку ў двор забеглi двое сямi-васьмiгадовых дзяцей. Хлопчык уцякаў, дзяўчынка даганяла. Дзецi шумна пераляцелi двор. Уцякач схаваўся за пад’езднымi дзвярыма, а задыханая Ганiцелька села побач з мужчынам.

— Думаеце, я не змагла яго дагнаць? — Ганiцелька цiкавала рэакцыю. Яна была падобная да акуратнай лясной жабкi: лупаценькая, смуглявая, шырокая.

— Не ведаю.

— Магла i хацела ўдарыць i пабiць, але енку было б на ўвесь горад, з пад’езда выскачыў бы ягоны старэйшы брат. Удвух яны мацнейшыя.

— Ты разумна зрабiла, бiцца не трэба. У чалавека не павiнна ў душы кiпець злосць.

На Ганiцельцы спраўна сядзелi белая куртачка, сiнiя нагавiцы i чорныя красоўкi. Яна па-мужчынску трымала рукi на каленях.

— Цi можаце вы паверыць, што старэйшы брат гэтага хлопца, за якiм я гналася, адразу пайшоў не ў першы, а ў трэцi клас?

— Цяжка верыцца. Гэта тое самае, як пераканаць сябе, што ў душы няма смутку.

— I я сумняваюся. Гэта я пайшла адразу ў трэцi клас, а ён, як дазнаўся, прыдумаў гiсторыю з разумным братам. Проста, праўда?

— Здагадацца нескладана.

— Я так i сказала: падманшчыкi.

— А яны пакрыўдзiлiся?

— Азлiлiся. Я залезла на вярбу i з дрэва крыкнула ашуканцам: "Вы хлусы!". Яны пачалi трэсцi вярбу, я звалiлася i зламала дзве рукi. Я займалася акрабатыкай, таму паспела згрупавацца i прызямлiцца на чатыры кропкi, як котка. Каб не асфальт, абышлося б.

— А чым скончылася?

— Над букiнiстычнай крамай жыве мая бабуля, яна хiрург, займаецца пераломамi. Мне наклалi гiпс. Замест рук былi белыя заечыя лапкi.

— А што зрабiлi з братам?

— Нiчога. Я не сказала, хто разгойдваў вярбу.

— У цябе няма злосцi?

— Няма. На неразумных, як на жывёл, нельга крыўдзiцца. Калi вы нешта зломiце, нагу цi руку, абавязкова прыходзьце да маёй бабулi.

— А калi б ты забiлася?

— Смерць нiчога не змяняе. Вось зараз браты выйдуць з пад’езда i пойдуць да гушкалкi. Малодшы залезе на седала, а старэйшы пачне яго разгойдваць да самага неба. Я падыду да iх i скажу: "Пагайдайце мяне". "Калi ласка", — адкажа старэйшы i падштурхне мяне да арэляў. Жалезная труба разаб’е мне галаву. Такое здараецца ў любым горадзе раз цi два на год. Можаце спытаць у моргу. Распаўсюджаны трагiчны выпадак.

Ганiцелька не паспела дагаварыць, як у двары з’явiлiся хлопчыкi, старэйшы i малодшы. Яны пабеглi да арэляў. Двор запоўнiла жалезнае рыпенне i воклiчы ўцекача: "Вышэй! Вышэй!! Вышэй!!!"

"У душы няма смутку", — падумаў мужчына, назiраючы, як у акне ў букiнiста пакупнiкi гартаюць кнiгi.

— Пайду...

— Не смуткуйце...

Мужчына накiраваўся да аркi. Ганiцелька пабегла да арэляў.

На праспекце мужчыну дагнаў двухгалосы хлапечы крык, i знайшоўся новы супакаяльны сказ: "Душа пустая".

10.11.1996

56 — Самазабойца

Ён курыў на гаўбцы другога паверха. Настрой быў адпаведны, суiцыдальны. Тытунь супакойваў, таму ад адной скончанай цыгарэты прыпальвалася другая.

Пад гаўбцом праходзiў малады чалавек прызыўнога веку. Падстрыжанага пад нуль, яго, пэўна, чакала неўзабаве вайсковая частка.

Самазабойца перагнуўся цераз парэнчы i гукнуў:

— Гэй, хлопец!

Пара вачэй узнялася на голас.

— Ёсць работа, заплачу добра...

— Няма калi, спяшаюся...

— Чакай... Працы на тры хвiлiны, а грошай атрымаеш столькi, колькi скажаш.

— Я з мужчынамi не пераштурхоўваюся.

— Не бойся, нiякага сексу i не прапануецца. Пастой хвiлiнку, я выйду. — Самазабойца знiк з гаўбца, а праз iмгненне апынуўся побач з хлопцам. — Не палохайся i не ўцякай. Я смяротна хворы i пакутую ад боляў. Рак. Мне трэба сысцi. Разумееш? Пакiнуць свет. Нiякiх сяброў i сваякоў у мяне нямашака. Чалавек я заможны. Усё, што маю, аддам табе. Грошы, золата, каштоўныя камянi, усё стане тваiм, калi дапаможаш мне перайсцi ў лепшае вымярэнне.

— Не, не, я пад такiмi гульнямi не падпiсваюся. — Хлопцаў твар стаў бялець, у носе заказытала, i ён чхнуў.

— Нiчога цяжкага не патрабуецца. Падымемся ў кватэру. Пакажу цыдулку: у маёй смерцi нiкога не вiнавацiць. Ты з пiсталета застрэлiш мяне. Укладзеш зброю ў нежывую руку...

— Вам трэба звярнуцца да доктара...

— Ты не зразумеў. Да доктара я не магу звярнуцца, ён забярэ ўсё чыста i здасць у вар’ятню, дзе я сканаю ў страшэнных пакутах. А твой доктар адно рукi пацiрацьме. — Сухi твар схуднелага ўшчэнт Самазабойцы перакрэслiла ўсмешка.

— Колькi каштуе нацiсканне на курок? — душу маладога чалавека запоўнiў азарт гульнi ў рускую рулетку.

— Дамовiмся. Мы — разумныя людзi.

У кватэры быў парадак. Мэбля i рэчы займалi належныя iм месцы.

— Перадсмяротны лiст на стале. Грошы i каштоўнасцi ў дыпламаце. — Самазабойца паказаў на скураную валiзку. — А вось i безадмоўная "Берэта"... Цяпер сядаю ў фатэль. Ты страляеш у скронь, бярэш маю правую руку, укладаеш пiсталет i адпускаеш. Зброя вывальваецца з рукi трупа. Забiраеш заробак, сыходзiш. Рабаваць кватэру не раю. Пакiнеш сляды i пападзешся за забойства. Зрэшты, ты трапiў у пастку. Калi не застрэлiш мяне, дык я заб’ю цябе. Зразумеў?

— Так! — маладзён напружыўся.

Кропля поту намалявала блiскучы пiсяг праз лоб да брыва.

— У мяне няма намераў раскручваць карусель перажыванняў. Наймiт-забойца мусiць быць хуткi, рашучы i бессардэчны.

— Ведаю.

— Бяры зброю... — Самазабойца сеў у фатэль.

Хлопец узяў "Берэту", падышоў да ахвяры i стрэлiў. Самазабойца сканаў. Забойца забраў заробленае i пакiнуў нiчыйную кватэру.

21.11.1996

57 — Рэгiстрант

Паперка. Запоўню, падам у мiнiстэрства юстыцыi ЗША, у службу iмiграцыi i натуралiзацыi. З’еду. Паеду. Сем гадоў не буду. Хай асудзяць, хай скажуць: "Здраднiк". А што рабiць? Што-о-о? Хавацца па сябрах, сваяках, знаёмых? Добра, яшчэ не ўвайшло ў моду прадаваць неўтаймоўных уладам. Беларусь партызанская. Мы вечныя, спрадвечныя, генетычныя падпольшчыкi. Партызаны, партызаны, беларускiя сыны! Класiк сказаў. I дадаў: рэжце вораў паганых, каб не ўскрэслi. А яны адрадзiлiся i таўкуць нас. Да д’ябла ўсiх! Рэгiструюся для класiфiкацыi, як бежанец, баязлiвец, уцякач. Параграф 207 закону аб iмiграцыi i натуралiзацыi. Лепш уцячы, чым загiнуць. Лепей на каленях, чым у магiлу. Рэгiстрант падае наступныя даныя... Iнструкцыя. Гэты бланк мусiць быць запоўнены. Як не хочацца запаўняць! Трэба. Сцiснi зубы. Пiшы. Пiшу. Падпiсаны i перададзены загадчыку блiжэйшага замежнага аддзялення службы iмiграцыi i натуралiзацыi. Запоўню — i свой у дошку, натуральны, няштучны. Быў тутэйшы, беларускi, еўрапейскi. Буду тамтэйшы, амерыканскi. Калi дойдзе чарга да вашага iмя ў рэгiстрацыйным спiсе, вы атрымаеце дадатковыя iнструкцыi. Выдатна, хай iншыя думаюць, што мне рабiць. Кожны рэгiстрант павiнен запоўнiць асобны бланк у адным асобнiку. А варта было б i копiю мець на ўсялякi выпадак, для падстрахоўкi. Рэгiстрацыйны бланк для дзiцяцi ва ўзросце меней за чатырнаццаць гадоў павiнен запаўняцца адным з бацькоў або апекуном. Дзецi выраслi. Свае пашпарты i свае палiтычныя погляды. Гарантыi. Гарантыйная форма 1-591, запоўненая паручыцелем у ЗША, патрабуецца да таго, як вам (чаму тут "вам" з малой лiтары? Памылка? Намёк?) будзе дазволены ўмоўны ўезд, але ў даны момант прадстаўляць яе не трэба. Цiкава. А калi ў той момант брат адмовiцца ад мяне. Возьме i адрачэцца. Скажа, я — амерыканец i з беларусамi не размаўляю. Хай адмовiцца. Тады i я адмоўлюся ад усяго на свеце i ад свету ў тым лiку. Пайду каровы пасвiць. Запоўнiце на машынцы або друкаванымi лiтарамi. Маё iмя: Уладзiмiр, Валодзя, Вова, Вовачка, Вовiк. Iмя па бацьку: Вячаслававiч... Чэслававiчам не запiсаў поп пры хрышчэннi бацькi. Прозвiшча: Заблудаў-Дамавiкоўскi. Мой цяперашнi адрас. Так я вам i сказаў. Хiтрыя! Мiнскiя сутарэннi i гарышчы, кватэры знаёмых, сяброў i каханак, лецiшчы. А прапiсаны я тут: РБ, Мiнск, Камунiстычная, 4-11. Я нарадзiўся ў: (месяц, чысло, год) верасень, 29,1958. Мне 39. Не варта рыпацца, каб не магiла. Месца нараджэння: горад Дзяржынск. Нiчога не папiшаш. Нарадзiўся i нарадзiўся. Нiхто не пытаўся, дзе нараджаць. А вось магiлу ў Дзяржынску для мяне капаць рана. Вобласць: Мiнская. Краiна: СССР (БССР). Маё грамадзянства: грамадзянiн Рэспублiкi Беларусь. Цi ўжо не грамадзянiн? Бог ведае. З якой краiны вы ўцякаеце? З усiх краiн. З РБ, з СНД, з БССР, з СССР... Прычыны выкласцi падрабязна. Калi ласка. Пераслед. Спачатку ў СССР. Маральны. Выставiць карцiну нельга. Надрукаваць верш нельга. Зняць i паказаць сюжэт на TV нельга. Можна... Толькi гэта не карцiна, не верш, не сюжэт, а форма камунiстычнай, савецкай, таталiтарнай прапаганды. Цэнзар забаранiў мой зборнiк за верш: "Прачынаюся, п’ю халодную ваду i засынаю". Цырк. Але тое смешна, цяпер смешна, бо зараз пераслед iншага кшталту. За беларускую мову на вулiцы б’юць гумовай палкай па галаве. За выхад на дэманстрацыю пратэсту забiваюць, садзяць, судзяць. А вось за арганiзацыю гэтых акцый супрацiву ловяць, вывозяць у лес i прымушаюць капаць сабе магiлу. Потым б’юць i пакiдаюць падыхаць у роднай беларускай зямлi. Хопiць? Цi яшчэ больш падрабязна? Магу. Бiлi валёнкамi ў пастарунку. Бiлi рыдлёўкамi ў лесе. Дапаўненнi, заўвагi. Заб’юць. Не ўцяку, не з’еду, не знiкну... Затаўкуць i ў лесе закапаюць. Iмя жонкi: Алена. Шкада, што не габрэйка. Было б у сто разоў прасцей. Яе цяперашнi адрас: Камунiстычная, 4-11. Грамадзянства жонкi. Ну. Так. Аскепак iмперыi чырвонай. Мая жонка будзе суправаджаць мяне ў ЗША. Выпусцяць — будзе, не выпусцяць — памрэ ў лесе пад Мiнскам, на дарагой, пяшчотнай, роднай магiле. Iмёны дзяцей: Янiна. Дата нараджэння. Якога ражна мы нарадзiлi дзiця ў гэтай краiне?! Спадзявалiся. Верылi. Любiлi. 03.03.1982. Месца нараджэння: горад Мiнск. СССР (БССР). Цяперашнi адрас. Рука гэтае слова пiсаць не хоча. Камунiстычная. Пастаўце знак (+) перад iмем дзiцяцi, якое будзе суправаджаць вас у Злучаныя Штаты Амерыкi. Добра, што адно. Адукацыя: вышэйшая. Атрымаў з горам папалам адукацыю. Высцёбваўся. Авангардовыя выставы ладзiў. Аўкцыёны праводзiў. Карцiны па тры рублi прадаваў. Але дыплом маю. Назва i адрас навучальнай установы. Назва змянiлася, пiшу старую. Беларускi дзяржаўны тэатральна-мастацкi iнстытут. Цяпер гэта акадэмiя. Там усе акадэмiкi. А я не акадэмiк. Я — мастак. Тып навучальнай установы. Не ведаю. Тыпаў там шмат. Пiшу абы-што. Вышэйшая, мастацкая. Даты наведвання. 1977 — (акадэмiчны адпачынак утойваю) — 1983. Назва вучонай ступенi або дыплома. Мастак IВ № 202178 манументальна-дэкаратыўнага мастацтва. Вайсковая служба. Дулю. Пацыфiст я. Васемнаццаць разоў спрабавалi забрыць, каб выканаў грамадзянскi абавязак у Савецкай Армii. Не забрылi. Законна, бо вучыўся, жанiўся, займеў дзiця i выйшаў з прызыўнога ўзросту. Так што, у вайсковым бiлеце я — мастак, шараговец, без узнагарод i ранаў, паводле вайскова-ўлiковай спецыяльнасцi — чарцёжнiк чарцёжных i графiчных работ. Нiжэй я пералiчваю ўсе арганiзацыi, суполкi, клубы i аб’яднаннi, у якiх быў або лiчуся зараз, а таксама месца i час уступлення. Калi вы нiколi не лiчылiся сябрам нi ў якой арганiзацыi, напiшыце: "Нi ў якой". Лiчыўся. А як жа. Выклiкалi да кiраўнiцтва мастацкай вучэльнi i спыталi: "Хочаш вучыцца ў iнстытуце?" — "Хачу". У камсамоле з 1976 года, выйшаў па ўзросце. Потым быў (бо не мог не быць, бо сам i стварыў) сябрам Таварыства маладых лiтаратараў "Тутэйшыя". Самвыдат. Круглыя сталы. Мiтынгi. Пiкеты. Улёткi. Лес. Магiла. А-а-а... Яшчэ ж я сябра Саюза пiсьменнiкаў СССР, а цяпер Беларусi. Я ( ) быў (+) не быў асуджаны за парушэнне закону. Я ( ) быў (+) не быў у Злучаных Штатах Амерыкi. У мяне ў Злучаных Штатах ёсць наступныя блiзкiя сваякi. Iмя: Вiктар Заблуда-Дамавiкоўскi. Сваяцтва: брат. Сучасны адрас: 6664 № Washrenau ave Art. 2-C, Chicago IL 606641717. За мяне паручаецца: Вiктар Заблудаў-Дамавiкоўскi. А можа, не паручаецца. Хто iх, амерыканцаў, ведае. Я б на ягоным месцы добра падумаў. Але ён абяцаў. Дата: 21.03.1997 года. Я, Уладзiмiр Вячаслававiч Заблудаў-Дамавiкоўскi, запэўнiваю пад прысягай, што мне вядомы змест гэтай, падпiсанай мною рэгiстрацыi, што ўсё гэта праўда, наколькi мне вядома. Поўны i сапраўдны подпiс рэгiстранта: (+++). Вось i прадаў Радзiму, сабака.

20.02.1997

58 — Людажэр

Ад Палаца мастацтва мужчына спусцiўся праспектам Скарыны на пляц Перамогi, дзе завiтаў у бар-краму "ЗОРКА". Сакаўная прадаўшчыца прывiтальна заўсмiхалася. Мужчына працёр акуляры i заняўся разгляданнем палiцы з алкагольнымi напоямi.

— Вiскi любiце? — спытаў чырванатвары дзядзька, якi, стоячы пры вiтрыне з каўбасамi, пацягваў з пластыкавага стаўбунка гарачы глiтвейн.

— Люблю, — кiнуў мужчына i папрасiў паўнацелую маладзiцу падаць бутэльку бурбону, каб уважлiва прачытаць этыкетку.

— А я на самагоннае пойла глядзець не магу. Нас, вайскоўцаў, напампоўвалi iм у Анголе.

— Да вiскi я прывучыўся ў Егiпце. — Не хочучы таго, мужчына завязаў вузельчык размовы.

— А што рабiлi ў Егiпце? — чырвананосы замовiў наступную порцыю духмянага глiтвейну.

— Тое, што вы ў Анголе, — выказала здагадку беларукая прадаўшчыца, напаўняючы крывавым напоем мяккi стаўбунок.

— Э, не... У Анголе я людзей забiваў. Каўтаў вiскi, цаляў у двухногiх. Пiў i страляў. А калi хацелася закусiць, жор нябожчыкаў. Выбiраў смачных дзяўчат, адкусваў з грудзей смочкi, жаваў, глытаў i запiваў алкаголем. Гнюсны тып, забойца, кат i Людажэр. А ён, — налiтыя глiтвейнам вочы блiснулi ў бок аматара бурбону, — грамадзянiн сцiплы, выхаваны, iнтэлiгентны, у акулярах. Такiя чалавечыны не ядуць, людзей не забiваюць i сусветнай рэвалюцыi ў Афрыку не экспартуюць. Яны п’юць дарагое вiскi з лёдам, будуюць надзейныя грэблi i вывучаюць флору з фаунай. Ненавiджу самагон. Беларускай гарэлкi магу колькi заўгодна выжлукцiць, а ад кроплi бурбону млею.

Мужчына разлiчыўся з апетытнай прадаўшчыцай i схаваў бiклагападобную бутэльку ў кiшэню, каля сэрца.

— Чакай, шаноўны, дык што ты ў Егiпце рабiў? — Людажэр насунуўся на мужчыну.

— Рэстаўраваў старажытныя папiрусы...

— Га-а, што я казаў? — мутнае вока падмiргнула спелай маладзiцы.

Пад задаволены рогат Людажэра мужчына пакiнуў бар-краму "ЗОРКА".

29.03.1997

59 — Рызыкант

У начной варэльнi густа напалiлi, хоць дзве сякеры вешай. Памiж Рызыкантам i ягоным братам на засмечаным столiку тырчала недапiтая пляшка. Нядзельныя сабутэльнiкi заглядалi адзiн аднаму ў брутальныя вочы i разважалi.

— Бяром банк?

— Бяром! — запэўнiў брата Рызыкант.

— У Баранавiчах?

— А дзе яшчэ мы зможам сарваць банк, як не ў нашых Баранавiчах?

— Сведак мочым?

— Нiякiх сведак!

— Дзецi?

— Якiя дзецi ў банку?

— Раптам нехта прыйшоў з дзiцёнкам? Трэба адразу вырашыць: забiваем малых цi пакiдаем жыць?

— Мяркуеш, пакiнуць?

— Будуць крычаць.

— Стрэлiш у пашчу, i змоўкне навек.

Апахмялiўшыся панядзелкавым пiвам, браты завiталi ў BELARUSBANK. Рызыкант паспрабаваў пераканаць касiрку мiрна аддаць грошы. Тая залямантавала i непрытомная спаўзла з крэсла. На крык прыскочыў ахоўнiк. Ён стрэлiў у Рызыканта. Брат параненага кiнуўся на ахоўнiка i злавiў кулю ў пераноссе.

— Здохлi? — касiрка ўзнялася з шахматнае падлогi i абцягнула спаднiцу на неабдымных клубах.

— Гатовыя. — Ахоўнiк дзьмухнуў у чарнату рэвальвернае рулi.

Чарната азвалася тугiм свiстам, так адгукаецца недапiтая пляшка.

— Абодва? — грувасткая касiрка з недаверам скасавурылася на скурчанае цела Рызыканта i прапанавала: — Памацай пульс на шыi ў скурчанага.

Ахоўнiк мiрна, нiбыта доктар, нахiлiўся i атрымаў удар шылам у кадык. Сталёвая дзюба прабiла раскормленае горла i спынiлася ў хрыбетцы. Ахоўнiк зарохкаў i схапiўся няпэўнымi пальцамi за лакiраванае дзяржальна швайкi. Выцягнуць шыла ён не здолеў, павалiўся на падлогу, паторгаўся, выпруцiўся i адразу зрабiўся ненатуральна вялiкi, як усе мерцвякi.

Рызыкант паспрабаваў узняцца на локаць, але жыццёвая энергiя пакiнула яго разам з крывёю, што палiлася праз рот на чорна-белую падлогу.

— Што нарабiлi?! — касiрка высмаркалася ў ружовую хустачку i прашаптала: — Зусiм дзецi...

Як i звычайна, панядзелак у Баранавiчах надарыўся нешчаслiвы.

30.04.1997

60 — Попельнiк Шэры

Звычайны Попельнiк вядзецца ў гатэлях найвышэйшага кшталту. З выгляду ён падобны да станiстага маладзёна, чые генеалагiчныя каранi цягнуцца ў арабскiя пяскi паўночнай Афрыкi.

Попельнiк займаецца выключна попелам дый попелкамi. Ён абыходзiць пакоi, калiдоры, прыбiральнi i замяняе поўныя недапалкаў пасудзiны на выключна чыстыя. Найулюбёнейшы занятак гэтай сцiплай iстоты — разносiць па фае круглыя, выдзеўбаныя з шэрага каменю дыскi, да споду ў якiх, каб бясшумна сунуцца па шкляных столiках, прыклеены лямец. Калi ўпусцiш такую рэч на нагу, верагоднасць калецтва i страты пальцаў стопрацэнтовая.

Попельнiк ператварыў працу ў шматгадзiнны, няспынны, грацыёзны танец. Хада нагадвае рух авангардовага балетнага майстра. Каб нехта з абазнаных харэографаў хоць раз пабачыў Попельнiка, дык на сцэне абавязкова з’явiлася б лiрычная мiнiяцюра пра служку, якi вытанцоўвае памiж столiкамi аматараў тытуню.

Нiхто нiколi не заўважаў, каб Попельнiк стаяў, сядзеў цi ляжаў. Вечны рух у мройлiвых пасмах тытунёвага кайфу. Пра што ён думае, здагадацца няцяжка. Агеньчыкi, попел, i нiводнай аддаленай ад тытунёвага тла думкi.

Попельнiк ганарыцца сваiм прызначэннем, здольнасцямi i лёсам. Ён носiць попелкi так, нiбыта мае справу з рытуальнымi, чароўнымi, святымi рэчамi, да якiх дапускаюцца адно царкоўныя iерархi. Гледзячы на такога, робiцца ясным: адлегласць мiж прэзiдэнтам Амерыкi i Попельнiкам меншая, чым рознiца памiж пустой i поўнай сметнiцаю. А ў мастацтве харэаграфii найдрабнейшы Попельнiк не саступiць найбуйнейшаму танцору з Брадвея.

Нiякага харчавання арганiзм Попельнiка не патрабуе. Для нармальнай працаздольнасцi яму дастаткова дзе-небудзь у цiхiм закутку выпалiць раз на дзень ёмiсты касяк з марыхуанаю.

04.01.1997

61 — Дыскатэчнiк Цёмны

Дзевяноста дзевяць працэнтаў Дыскатэчнiкавай постацi складаюць ногi — танклявыя, гнуткiя, нiбыта бамбукавыя. На iх пагойдваецца павучынае тулава з вяровачнымi рукамi, тоненькай шыяю i доўгавалосай галавою. Твар хаваецца за лупатымi цьмяна-фiялетавымi акулярамi.

Штовечар Дыскатэчнiк залазiць на амбон з пультамi, каб запусцiць карусель гукаў i святла. На круглай цыркавой пляцоўцы распачынаецца вiраванне зыркiх, сонечных, вясёлкавых лапiкаў. Змрочны тандэтны iнтэр’ер разгойдваецца, расхiстваецца i пачынае плысцi ў рытмiчным танчаннi.

Дыскатэчнiк, як чараўнiк i бармен адначасна, змешвае кактэйлi з музыкi i агнёў. Яго захапляе неадпаведнасць клiпа на экране, песнi ў дынамiку i мiргання сафiтаў. Спявае мурынка, на сцяне шпацыруюць нямецкiя металiсты, а пад купалам памiргвае святлафор Афрыкi Бамбаты, зялёна-чырвона-жоўта-белы ў чорным тле.

Святлогукавыя напоi ў царстве Дыскатэчнiка высокагустоўныя, без маргiнальных перагiбаў i нью-йоркскай лаянкi. Ён мог бы працаваць i на iнтэрнацыянальным тэлеканале i ў еўрапейскiм сталiчным клубе. Але вось прыкiпеў да пяцiзоркавага арабскага гатэля на Чырвоным моры. Круцiць сабе музыку ў пустым памяшканнi, дзе санлiвы бармен i два афiцыянты адпачываюць у халадку зацемненых куткоў.

Дыскатэчнiк — велiчыня самадастатковая i амаль герметычная, каб не сексуальныя стасункi з паўнацелай франкамоўнай перакладчыцаю. А другой гадзiне ночы дзiўнаватая парачка прагульваецца ўсцяж пляжа. Ён — бамбукавы прэнт, яна — дубовая бочачка. Яна п’е пiва з рыльца, ён насвiствае свежы хiт.

З-за фатальнай неадпаведнасцi ў росце Дыскатэчнiк змушаны атрымлiваць задавальненне толькi з аднаго маркiтовачнага прыёму. Кладзецца спiнаю на канапу i закiдае рукi за голаў, каб перакладчыца малпаю паскакала, патрасла глобусамi грудзей i паўшар’ямi клубоў над нерухомым, нiбы мумiфiкаваным, шкiлетам.

У хвiлiны злiцця Дыскатэчнiк думае пра ўзнёслае. Яму мроiцца вялiзны шацёр, поўны музыкi, святла, рухаў i — галоўнае — людзей, людзей, людзей, чалавекаў, танцораў, прастытутак, алкаголiкаў, афрыканцаў, габрэяў, эскiмосаў, тайваньцаў, беларусаў, гарбуноў, карлаў, дзяцей-iнвалiдаў, шызоiдных мастакоў i хворых на рак самагубцаў, жырафаў i зебраў, катоў, катаў, каталонцаў i салдат, што ўцяклi ў самаволку, каралёў i маркiзаў, маньякаў i бамжоў — усiх, хто здатны варушыць пёрамi, пальцамi, веямi, хвастамi, тулавамi i кiпцюрамi. Жывое сабралася пад купалам. Шацёр плыве ў ледзяной, беспаветранай, цёмнай вечнасцi. А над усiм ён, Дыскатэчнiк, бог рухаў, гукаў i колераў, — творыць свет у зорным паўзмроку. Няма вышэйшых за яго. Не iснуе нiчога больш iснага за створанае iм. Рука на пульце, рука на пульсе. Слепаглуханямыя штурхаюцца i скачуць у натоўпе. Яны ласцяцца. Дзеля абдзеленых дзейнiчае Дыскатэчнiк. Удзячнасць не патрабуецца. Цёплыя словы застаюцца да наступнага ўключэння.

Секс для Дыскатэчнiка сканчаецца поўнай адключкаю. Перакладчыца сыходзiць, пакiдае ў каморцы ахiнутую прасцiною мумiю, з якой, як матылёк з каўшанкi, апоўднi вылузнецца Дыскатэчнiк — супрацоўнiк гатэля "Iнтэркантыненталь".

04.01.1997

62 — Басейнiк Сiнi

Асноўная якасць Басейнiка — ён мурын, блiскучы, як патушаная ў вадзе галавешка. Алейная вульгарнасць постацi ў шортах вельмi пасуе да глянцавай кафлi i марской вады.

Басейн у яго закрыты, з вялiкай шкляной сцяною, за якой зелянее сад з вадаспадам. Вада бруiцца па каменнай, выкладзенай з брусочкаў трапецыi ў неглыбокi стаў, дзе сноўдаюць шэраспiнныя рыбiны. Над ставам схiлiлiся вастралiстыя пальмавыя вееры i хмызы рададэндранаў у цнатлiвай квеценi.

Калi наведнiкi сыходзяць, у басейне гасiцца святло, а над вадаспадам запальваецца блакiтны лiхтар. Басейнiк сумуе, седзячы ў крэсле. Воднае царства таемна ззяе калыхлiвымi сапфiравымi пералiвамi.

Басейнiк нiкога не чакае, не спакушае, не клiча. Наведнiцы самi напрошваюцца вярнуцца ўночы з бутэлькаю вiна i двума келiхамi. Басейнiк адно ўдакладняе час. Ён не шукае непрыемнасцяў на плыткiм месцы. Нашто адначасна адкаркоўваць дзве бутэлькi? Нязручна.

Басейнiк бярэ жанчын па чарзе. Распранаецца каханка сама. Дзеля купання аголенымi яны i прыходзяць а дванаццатай, а першай цi а другой ночы. Жанчына плавае, п’е вiно, клiча ў ваду гаспадара. Той спускаецца ў сiнiя хвалi i насаджвае лёгкае ў вадзе цела на доўгi i тонкi стрыжань. Гульнi ў халаднаватым басейне зазвычай не прыносяць каханцы чаканага наталення. Улонне не атрымлiвае гарачага ўсхвалявання. Каханка паспешлiва сыходзiць, не ведаючы, што саступае месца наступнай купальшчыцы, якая будзе любавацца зялёна-блакiтным вадаспадам. Наступнiца, як i папярэднiца, пачне канвульсiўна сцiскаць похву i не зможа шчыльна абхапiць тонкi, як аловак, чэлес. Устрывожанасць каханкi зменiцца страхам, i яна пакiне начны басейн.

Абслугоўванне клiентак доўжыцца да ранiцы. Толькi з усходам сонца Басейнiк гасiць садовы лiхтар, i вада ў рукатворным вадаспадзе спыняецца. Стомлены i незадаволены, ён iдзе адпачываць.

Працоўны дзень Басейнiк пачынае апоўднi з кармлення прыручаных рыбiн.

Новыя наведнiцы прыходзяць а палове на першую, i распачынаецца флiртаванне. Звычайна жанчына наiўна просiць Басейнiка знайсцi на дне нiбыта незнарок упушчаны ёю пярсцёнак.

05.01.1997

63 — Срэбнiк Белы

Срэбнiк арандуе шкляную крамку ў гатэльным фае. На вiтрыне раскладзена процьма светлай бiжутэрыi: ад гальштукавай запiнкi да мусульманскага, шрыфтавога, метровага пано. Побач з касавым апаратам мiгцiць i мармыча маленечкi белалобы тэлевiзар.

У Срэбнiка сiвыя скронi i бестурботны твар аматара футбольных баталiй. Ён добразычлiва вiтаецца i, у адрозненне ад Злотнiка i Вопратнiка з суседнiх крамак, не нахвальвае тавар. Ён спакойны i чысты, як метал, якiм гандлюе.

Жанчыны любяць хусткi i дыяменты. Мужчын прываблiваюць масiўныя гадзiннiкi. Срэбнiку застаюцца падлеткi: хлопчыкi i дзяўчынкi, у якiх хапае кiшанёвых грошай толькi на срэбны ланцужок з крыжыкам цi срэбную брошку ў форме гнуткай коткi. Для непаўналетнiх пакупнiкоў Срэбнiк такi ж важны, як Злотнiк цi Дыяментнiк для дарослых. Падлеткi купляюць упрыгожаннi з вераю ў бессмяротнасць. Дарослыя, абцяжараныя практыцызмам, ведаюць пра немiнучы скон i выбiраюць памiж каштоўнасцямi i задавальненнямi. Падлеткi, маючы наперадзе бясконцае жыццё, набываюць срэбра безразважна. Толькi ў пяцiзоркавым гатэлi "Iнтэркантыненталь" падлеткi амаль не з’яўляюцца. Ёсць дзецi, iх няшмат, але ёсць. А клiентаў для Срэбнiка катастрафiчна не хапае. Даводзiцца праседжваць вечары, гледзячы тэлевiзар.

Палову мiзэрнай выручкi Срэбнiк адкладае на кватэры для будучых жонак. Ён вырашыў набыць адразу дзве кватэры i завесцi дзвюх жонак, каб адну ноч баляваць у адной, а другую — весялiцца з iншай. Срэбнiк лiчыць, што варта выбраць адразу пару жанчын, бо, пасялiўшыся з першай, другую ўжо не прыдбаеш. Не дасць жанчына так неразумна патрацiць грошы.

Каб не патануць у бесперапынным самазадавальненнi, Срэбнiк раз на два тыднi наведвае Распуснiцу. Даводзiцца доўга стаяць у чарзе. Перад самымi дзвярыма ён дастае орган i самаўзбуджаецца. Распуснiца прымае наведнiка толькi на пяць хвiлiнаў. З узнятым чэлесам, па званку, Срэбнiк заходзiць да Распуснiцы, якая ляжыць на высокiм ложку, расхiнуўшы белыя сцёгны. Похва ў яе бязмежная. Срэбнiк i тут дапамагае сабе рукою. Акрамя Распуснiцы, у блудлiвым пакоi прысутнiчае старая прыбiральшчыца з мiсаю цёплай вады для падмывання i белым, пухнатым, мяккiм ручнiком. Наведнiк яшчэ не паспявае ўсцягнуць нагавiцы, а старая ўжо мые гаспадынi натомленае ўлонне.

Пасля наведвання бардэля ў душы ў Срэбнiка робiцца пустэльна, як у Сахары. Ён доўга не спiць, уяўляе верных жонак, вялiкую краму срэбных, дыяментавых i плацiнавых вырабаў i чаргу да касавага апарата.

05.01.1997

64 — Ветразнiк Памаранчыкавы

Днi навылёт Ветразнiк бавiць на моры. У ягоным распараджэннi чаўны, пластыкавыя дошкi з вёсламi, аздобленыя пiктаграмамi серфiнгi з празрыстымi ветразямi, валейбольная пляцоўка i катэр.

У Ветразнiка шырокая спiна, маленькая, падобная да маслiны, галава i ўчэпiстыя рукi i ногi. Ён такi абпалены сонцам, што можа абвергнуць пастулат: колькi белы нi загарае, а чорным не стане. Дастаткова адным вокам зiрнуць на Ветразнiка, i мiжрасавая мяжа здаецца ўмоўнасцю. Хочаш быць афрыканцам? Будзь. Уладкоўвайся на гатэльны пляж, бяры пад сваю адказнасць прылады для забаў, складай паласатыя плаўкi i кепурку з доўгiм брылём, чапляй на нос акуляры i працуй. Праз месяц-другi, захацеўшы павандраваць па краiнах з расейскiмi настроямi, ты сутыкнешся з праблемамi. Але дастаткова краем вока глянуць на Ветразнiка, каб пераканацца, што нiякiя вандроўкi, падарожжы, бадзяннi па свеце такога не вабяць. Ён уздымае ветразь з надпiсам "Фанатык" i слiзгае па затоцы, уздоўж драўляных грыбоў, пад якiмi на памаранчыкавых ручнiках песцяцца адпачываючыя. Задача Ветразнiка — узняць распластанае цела, паставiць на шырокую дошку, навучыць уздымаць ветразь i атрымаць дзесятак егiпецкiх фунтаў за стараннасць. Калi клiент спрытны, можна ўсунуць серфiнг напракат i пайсцi згуляць у пляжны валейбол.

Ветразнiк мае выключнае падабенства да малпы, калi толькi гэтую жывёлiну цалкам абстрыгчы i пагалiць. Таму ягонае нахабнае прыставанне да жонак мужы сур’ёзна не ўспрымаюць: малпа забаўляецца. Малпа казыча дзявочыя пяты, падкрадаецца i хапае за рэбры цi ўшчыквае за дупу. Жанчыны войкаюць i замест абурэння правакацыйна падстаўляюць гладкiя сцёгны цi напятыя грудзi — у каго што лепшае. Ветразнiк сцiскае сакаўную плоць i задаволена раскрывае паўназубую пашчу. Здавалася б, такiя паводзiны безапеляцыйна вядуць да оргiй на каралавых выспах, куды за паўгадзiны можна даплыць на катэры. Дык не, Ветразнiк аддана любiць свайго памочнiка, вучня, служку — гнуткага, як каўчук, хлопчыка-араба.

У самую спёку Ветразнiк зачыняецца ў дашчаным буданчыку, развальваецца ў бамбукавым фатэлi i загадвае хлопцу тварыць мiнет. Той не супрацiўляецца, бо ўспрымае мужчынскi секс як абавязковую частку працы. Мiнет робiцца спрытна. Ветразнiк мае вялiкую практыку настаўнiка i можа навучыць не толькi таму, як правiльна ўздымаць ветразь. Насенне хлопчык глынае. Пасля чаго старанна аблiзвае настаўнiку чэлес i ягонае наваколле.

Садамазахiсцкiх вычварэнняў Ветразнiк не прызнае. Мужчынскi мiнет, марскi вецер i ўзняты ветразь — тры слупы, на якiх стаiць ягонае памяркоўнае, цемнаскурае, афрыканскае жыццё. Усё астатняе для Ветразнiка — сухi, мёртвы, сахарскi пясок.

06.01.1997

65 — Гатэльнiк Чорны

У Гатэльнiка пусты прасторны кабiнет, бязмежны стол i станiстая, заўсёды мiнорная сакратарка. Апранаецца ён ва ўсё iтальянскае — ад гальштука да шкарпэтак. Падуладны яму гатэль "Iнтэркантыненталь" стаiць адначасна на беразе пустэльнi Сахары i Чырвонага мора. З такой пасадай i адпаведным заробкам можна дазволiць сабе штогод наведваць вечны горад Рым з мэтаю поўнага абнаўлення гардэроба. Улюбёны колер Гатэльнiка — глыбока-радыкальна-канчаткова-чорны. Ягоны ўзрост спынiўся на адзнацы: за пяцьдзесят. Ён мажны, самаўпэўнены, з дыктатарскiмi звычкамi, на пасадзе галоўнага iнакш i быць не можа.

Гатэльнiка баяцца. Рэстаран, гараж, спартыўны комплекс, бары, крамы i ўласна гатэльная абслуга — ад рэцэпцыi да Электрыка i Попельнiка — перад iм трымцяць i калоцяцца.

Працоўны дзень ён распачынае з кубачка нямоцнай чорнай кавы i чытання нецiкавай мясцовай газеты. Пасля абыходзяцца ўсе куткi, залы, калiдоры, падсобкi, незанятыя нумары, каб самому паглядзець, памацаць, панюхаць i пакаштаваць гаспадарку. I не дай Алах — знойдзецца парушэнне. Звальненне зойме не больш за хвiлiну.

У зацiшны кабiнет раздражнёны Гатэльнiк дабiраецца апоўднi. Стаiць пад душам. Адказвае на тэлефонныя званкi. Праглядае дакументацыю.

Недзе а трэцяй ён робiцца вольнай пташкаю. Выклiкаецца сакратарка, якая мые з мылам i масiруе грувасткага начальнiка ў патаемнай лазенцы, за кабiнетам. Супакоены, памыты, голы, ён сядае за працоўны стол i прымушае пакорлiвую падначаленую поўзаць на жываце па кiлiме. Жанчына благальна зазiрае ў шалёныя гаспадаровы вочы i ўсялякiмi найбрыдчэйшымi словамi зневажае сябе i ўсю жаночую палову чалавецтва. Гатэльнiк узбуджаецца, i на стале спазнае смак жаноцкае вiльгацi i слодыч глыбiннае гарачынi.

Сакратарку ён мяняе не радзей як раз на паўгода, i не таму, што непакорлiвая цi нязгодная поўзаць на жываце i ў нязручных паставах зазiраць у жахлiвыя, чорныя, жорсткiя вочы працадаўцы. Проста ў Гатэльнiка традыцыя: раз на год абнаўляць гардэроб i два разы мяняць жанчыну.

06.01.1997

66 — Злотнiк Каштоўны

Злотнiк любiць жоўты метал да самазабыцця. Апусцiўшы жалюзi, зачынiўшы дзверы на шпiнгалет, запалiўшы лямпу над сталом, ён гадзiнамi раскладае каштоўныя рэчы на глыбока-сiнiм сукне. Любуецца. Узважвае на шольцах. Правярае кошт у тоўстай кнiзе. Прымервае. Паглядае ў люстэрка. Глядзiць на рэч праз павелiчальнае шкло. Вяртае на вiтрыну, каб узяць наступную. Усе каштоўнасцi, усе iх якасцi i недахопы Злотнiк ведае лепш за свае пяць дагледжаных пальцаў. Крамка яму i сабор, i мека, i сiнагога, i школа.

Злотнiк ненавiдзiць пакупнiкоў i асаблiва пакупнiц з тоўстымi шыямi, мясiстымi вушамi, шырокiмi пальцамi, тлустымi запясцямi. На мажную пачвару што нi чапляй — усё замала, усё задробнае, усё згубiцца. А яны выбiраюць найкаштоўнейшае, грабуць як найболей, рабуюць Злотнiкава царства, зносяць неацэннае, пакiдаючы паперкi цi, яшчэ горай, спiсваюць з крэдытнай карткi лiчбу на рахунак. У Злотнiка спыняецца сэрца ад крыўды i немагчымасцi адпомсцiць. Ён пазабiваў бы пакупнiкоў, зубамi i пазногцямi павырываў бы чэрствыя сэрцы, падушыў бы, каб не сонечны Каiр.

Раз на месяц Злотнiк здае краму пад ахову палiцыi i едзе на "Мерседэсе" ў сталiцу Афрыкi, дзе на пляцы Вызвалення пакiдае машыну i наведваецца ў музей старажытнага Егiпта. Гадзiну ён бавiць у зале Тутанхамона. Пагляд залатой маскi маладога фараона штораз здзiўляе ўсё болей. Найдрабнейшыя дэталi экспанатаў з грабнiцы Злотнiк ведае лепей, чым рэчы ва ўласнай краме. Каб такому далi выбiраць памiж касмiчным караблём i саркафагам, не задумваючыся, абраў бы залатую фараонаву труну.

З музея дарога вядзе Злотнiка на фабрыкi i ў майстэрнi. Пасля старажытнага, бясцэннага, вечнага сучасныя ювелiрныя аздобы выглядаюць танна, мiзэрна, неахайна. Злотнiк таленавiта збiвае кошты. Матэрыялiзуе, аметальвае, акаменьвае кампутарныя лiчбы са сваiх рахункаў i задаволены вяртаецца ў родную, правiнцыйную, санлiвую Хургаду. Зачынiўшы набыткi ў хатнiм сейфе, ён дазваляе сабе адсвяткаваць пачатак новага месяца.

Злотнiк iдзе да каханкi, якая гандлюе духмянымi алеямi. Ноч прысвячаецца экзатычным забаўкам. "Укусi мяне!" — просiць Злотнiк. "Не магу", — уздыхае духмяная каханка. "Кусай нямоцна, за мезенец". Палец засоўваецца ў залатазубы рот. Металёвыя iклы сашчэплiваюцца. Злотнiк салодка стогне. "А цяпер кусай за руку, вось тут — вышэй локця. Мацней, яшчэ мацней... А зараз за шыю, вось там, дзе сонная артэрыя. У цябе выдатныя зубы. Золатка маё. Такiмi зусiм лёгка пракусiць скуру... Кусай. Яшчэ кусай. Загрызi мяне. Хай кроў пойдзе. Хай пацячэ мая апетытная кроў па залатых iклах..." Каханка кусае i кусае Злотнiка за дазволенае i забароненае.

Падрапаны, пакусаны, спатолены i задаволены, ён на золку вяртаецца ў краму, каб раскласцi на вiтрыне новыя рэчы i распачаць золатазварот.

07.01.1997

Content

Глёбус Адам Новы дамавікамерон

Глёбус Адам НОВЫ ДАМАВIКАМЕРОН

1 — Анёл-1

2 — Тапольнiк

3 — Кавярнiк

4 — Танцорка

5 — Дамавiк

6 — Вiхурнiк

7 — Падарожнiк

8 — Пляжнiк

9 — Ератнiк

10 — Русалка

11 — Цнатлiвазнiшчальнiк

12 — Маладажон

13 — Тэлефоннiк-1

14 — Жартаўнiк

15 — Спадарожнiца

16 — Попiк

17 — Спароннiца

18 — Чарапашнiк

19 — Рэпетытарка

20 — Збiральнiк

21 — Алкаголiк

22 — Лазовiк

23 — Практыканцiк

24 — Дамавiннiк

25 — Тэхнiк

26 — Дачнiк

27 — Акопнiк

28 — Анёл-2

29 — Сунiчнiк

30 — Папераджальнiк

31 — Парасоннiца

32 — Бульварнiк-1

33 — Цырульнiк

34 — Тунельнiк

35 — Iмянiннiк

36 — Рок-спявак

37 — Красуня

38 — Галерэйнiк

39 — Мiнак

40 — Карачун

41 — Часавiк

42 — Вупыр

43 — Нафтавiк

44 — Настаўнiк

45 — Дамавiк Ненатольны

46 — Смуроднiк Найменшы

47 — Падманнiк

48 — Телефоннiк-2

49 — Слепнiк

50 — Падарожнiца

51 — Вернiк

52 — Прастытутка

53 — Лiфтавiк

54 — Бульварнiк-2

55 — Ганiцелька

56 — Самазабойца

57 — Рэгiстрант

58 — Людажэр

59 — Рызыкант

60 — Попельнiк Шэры

61 — Дыскатэчнiк Цёмны

62 — Басейнiк Сiнi

63 — Срэбнiк Белы

64 — Ветразнiк Памаранчыкавы

65 — Гатэльнiк Чорны

66 — Злотнiк Каштоўны