Сіўчыкаў Уладзімір

Высакосны год [Хоку і танка]

Сіўчыкаў Уладзімір

Высакосны год

Хоку і танка

Шляхетны стыль

Мілая, згадай:

Веяла цёплай вясной,

І вішні цвілі.

Калыхнуў я галіну, —

Белы цвет асыпаў нас.

Максім Багдановіч

Ёсць яна, ёсць (!) — прастора маральнай устойлівасці, у якой жывуць малюнкі разважлівых эмоцый і нараджаюцца адпаведныя гэтым малюнкам словы, і ў выніку з’яўляюцца запісы, пазбаўленыя непатрэбнага зместу.

Менавіта з прасторы маральнай устойлівасці прыйшло да нас нацыянальнае хараство, і прыйшлі тыя творцы, для якіх непарушны закон: спачатку неабходна стаць чалавекам, а потым ужо паэтам, пісьменнікам...

Палоннік гэтае прасторы, Уладзімір Сіўчыкаў напісаў кнігу “Высакосны год”, якой характэрна вабнасць дакладных занатовак, а таксама ўвага да сціплага, простага і чалавекалюбнага.

Кніга дастаткова тужлівая па інтанацыі, але ў тузе, як аднойчы заўважыў яе аўтар, жыве “нязведаная слодыч...”

І разам з тым душэўны склад “Высакоснага года” святочна-бачлівы.

Паэт успрымае будзённае жыццё, як свята, якое дадзена дзеля асалоды, працы і мастацкага асэнсавання.

Адсюль і разуменне: творчасць павінна быць менавіта святочна-бачлівай (г.зн. — дапытлівай).

Уладзімір Сіўчыкаў ведае, што творчасці шкодзіць шматслоўе і ўпэўнены, што ў спасціжэнні жаданага дастаткова некалькі радкоў.

Ён па-майстэрску выкарыстоўвае сціслую вершаваную форму і, цудоўна адчуваючы гукавую пластыку трох- і пяцірадкоўяў, пакідае ў чытацкай памяці яскравыя знакі запамінальнае красы:

Пралескі сумна

палетак аглядаюць

ля руін Крэва.

Новая кніжка Уладзіміра Сіўчыкава — своеасаблівы каляндарны сшытак, слоўны памінальнік, лірычна-прыватны дыярыуш, маляўнічы дзённік:

Пярэсты мятлік

і восенню хоча жыць

— п’е паспешліва

з хрызантэмы расінкі

марознаю раніцай.

Уладзімір Сіўчыкаў умее выштукоўваць узоры стылявой абачлівасці і кампазіцыйнай дыпламатычнасці.

Складнасць мыслення — выяўная рыса гэтай кніжкі.

Яна створана мастаком, якому ўласцівы шляхетны стыль паводзін, самавіты выгляд, паважнасць у гаворцы і маўчанні, этычныя адносіны да людзей, вера ў нацыянальнае хараство, шанаванне фамільнай прыгажосці, захапленне ўніверсальнасцю беларускай прасодыі, выбудоўванне свайго жыцця паводле сумленных правілаў...

Вясна

* * *

На крыжавінах

срэбных тэлеантэнаў

сумуюць гракі.

* * *

Стрэліў вугольчык

на бляху каля грубкі.

Стома сыходзіць…

* * *

У хвалях Плісы

цеплаэлектрацэнтраль

рабацініцца...

* * *

Дочкі заўзята

гуляюць у класікі.

Прасохлы асфальт.

* * *

Пралескі сумна

палетак аглядаюць

ля руін Крэва.

* * *

Прачыненая

грубка – ссівелы попел.

Рукапіс згарэў.

* * *

Сустрэў суседа

з паўнюткімі вёдрамі

пры Нехаёўцы.

* * *

Кроплі з-пад крана

марна ў бяссонні лічу...

Схібіў, зноў пачаў…

* * *

Звіняць жаўрукі…

Ляжу на ўскрайку поля.

Прыемна вельмі.

* * *

Бярозавы гай.

Смак гаркавых лісточкаў.

Важкі хрушч гудзе.

* * *

Нат і хвіліны

спакою не зазнала

маці ў самоце.

* * *

Шматгалосы гуд

базарнай Камароўкі.

Лопат галубоў.

* * *

Разгарнуў дзённік...

Дзень адышоў у нябыт,

бы кропля ў пясок.

* * *

Чытаю Басё,

Такубоку – скла-да-юц-

ца танка й хоку.

* * *

Як ніцавокі

жалезабетонны ДОТ

дзівіцца на рунь.

* * *

Свята, якое

штораніцы з табою, –

кубачак кавы.

* * *

На тратуары

малой малюю крэйдай

мажнога зубра.

* * *

Жоўты пясочак.

Пры Курапацкіх соснах

трасу будуюць!..

* * *

Валун халодны.

Багоўка на далоні.

Сяджу ля става.

* * *

“Добрая душа”, --

пачуў пра свайго сябра.

Ціхая радасць.

* * *

Імглістым ранкам

з-за хмар зірнула сонца.

У сэрцы радасць.

* * *

Спалоханай пташ-

кай з нагруднай кішэні

пэйджар заціўкаў.

* * *

Адзін у купэ.

Краявіды маленства

мігцяць за акном.

* * *

Дым над вадою…

На хвалях сноў вандрую

ў сваё маленства.

* * *

Сакавіцкім днём

зазірнуў у люстэрка

плыткай лужыны

і надта дзіваваўся

бяздоннасці нябёсаў.

* * *

Чацьвёрты сезон

не шчыруе суседка

на дачных сотках –

амаль не адыходзіць

ад састарэлай маці.

* * *

Вельмі прыемна

наўздагад разгарнуўшы

том старадаўні

ў алгарытме радкоў

родную пазнаць душу.

* * *

Штучныя кветкі,

велікоднае яйка,

кропля ў кілішку,

недагарак свечачкі –

нацюрморт Радаўніцы.

* * *

Мадэль якая

ў салоне гадзіннікаў –

механічная

або электронная –

пакажа шчаслівы час?

* * *

Гляджу скрозь шыбу

пасля доўгай хваробы --

пялёсткі вішань

фарбуюць дахі ў сцягі

бел-чырвона-белыя…

* * *

Ясна, відочна

выблісне думка ў паўсне.

“Ранкам згадаю…”

Прачнешся на досвітку –

знікла без следу! Шкада…

* * *

Вусце Жодзінкі.

Адарваў аерыну –

гаркавы прысмак

пяшчотнага парастка

нагадаў мне маленства.

Лета

* * *

Утульны дворык...

Першыя кроплі дажджу –

пахне асфальтам.

* * *

Сад занядбаны,

дол у пялёстках вішань.

Ветраны вечар.

* * *

Апала вішня –

і ў шарую гадзіну

дзень абярнуўся.

* * *

Ледзь дакрануўся

да дзьмухаўца – і адчуў:

вецер над светам.

* * *

Вадасховішча...

Вяслую ўздоўж чароту –

лапочуць качкі.

* * *

Стаю ў лоджыі.

Скончыўся цыганскі дождж.

Рыпіць фрамуга.

* * *

Сярод палеткаў

валуны пры трох дубах.

Рэзкі крык сойкі…

* * *

Закінуў вуду –

выпрабоўваю ўдачу.

Чакаю знаку…

* * *

Вільготны вецер.

Лунае цюль фіранкі.

Гучыць Вівальдзі.

* * *

Знікае ў цемры

ды зноў пад лампіёнам

кажан крыляе.

* * *

Валошку згледзеў --

і рады той сустрэчы

ў чужой старонцы.

* * *

Які шкіпінар

выгнаў цябе з-пад зямлі,

крот-небарака?

* * *

Закіпае джэм…

Восы апаноўваюць

мядовы вечар.

* * *

За каласочак

схапіўся для падтрымкі

ў хвіліну расстання.

* * *

Бензінавыя

вясёлкі на асфальце --

прайшла залева.

* * *

Мятлікаў палёт

абуджае паляну

ў сонечных промнях.

* * *

Вясёлка знікла,

і падалося раптам –

сябрук пакінуў.

* * *

Перад дажджом

паспеў накрыць дрывотню

рубероідам.

* * *

Зумкае ў цемры

камарыха-крывасмок…

Якая прыкрасць!

* * *

Ступіў у цемру

з-пад паветкі веранды…

Пах медуніцы!

* * *

Спякотны дзень.

Вераб’і купаюцца

у пясочніцы.

* * *

Натоўп вірлівы…

Пух ліпне, твар казыча –

цвітуць таполі.

* * *

Пакой паўцёмны,

напяты вэлюм гардзін –

дынная поўня.

* * *

Абрысы хмарак

відаць і праз шчыліны.

Ляжу ў адрыне.

* * *

Ускраек мора…

Аскепачкі бурштыну

знаходжу зрэдку.

* * *

Батанічны сад…

Углыб сажалкі адплыў

спалоханы карп.

* * *

Мелісы й мяты

назбіраў на гарбату

ў суботні вечар.

* * *

Перапыніся –

шапоча штось лістота

пад сонцам жніўня.

* * *

Усміхаюся,

скрозь вейкі пазіраю

на Барселону.

* * *

Мяккая ўсмешка –

павучок уверх папоўз

ліпеньскім ранкам.

* * *

Сонца з-за хмары

няпэўна пазірае.

Спорны грыбасей.

* * *

Фольгу з дзьмухаўцом

пад пляшачным аскепкам –

“сакрэцік” ў пяску –

паказваў я сяброўцы…

Колькі мінула гадоў?!

* * *

Белыя перлы

ружовымі сталіся

ў сонечных промнях:

на парэчках зіхацяць

кроплі грыбнога дажджу.

* * *

Сарваны ветрам

з вясельнага картэжу

паветраны шар

па бетоне паскакаў,

а на газоне… лопнуў!

* * *

Па-над кар’ерам

пры Валоўшчыне Малой

скавыча вецер.

Замаркочаны пясок

струменіцца між пальцаў.

* * *

Заслаўскі кірмаш

віруе гаманліва.

Дзесь непадалёк

сном тысячагадовым

забылася Рагнеда.

Восень

* * *

Імжысты ранак...

Зноўку пішу краявід

на пустым пляжы.

* * *

Густа чмель гудзе

ў медунічным водары.

Вечар верасня.

* * *

Можа прачнешся,

станеш спадарожнікам,

сонны матылёк?

* * *

Занядбаны сад

суседняга лецішча…

Бабця хварэе.

* * *

Збуцвелі кветкі.

Ападае насенне,

нібыта слёзы.

* * *

Асенні вечар.

Засунуў юшку ў печы.

Адпачываю…

* * *

Калючы ржэўнік.

Мусібыць да лецішчаў

палёўкі імкнуць.

* * *

Амаль нячутны

далёкі гул ад шашы…

Позняя восень.

* * *

Сёння болей на

гадзіну спацьмем – пера-

ход на зімні час!

* * *

Зграбаю лісце

пад слівай зашэрхлае

ў восеньскім садзе…

* * *

Іржэўнік колкі,

як зваротны шлях пакут.

Нудны краявід.

* * *

Паркан фарбую.

Саспелай вішні колер

заспакойвае.

* * *

Як і пазалетась

песціць маю далонь

глянец каштана.

* * *

Кінуў жалудоў

у фантан з жабоцькамі

старасвецкі дуб.

* * *

Дочкі шукаюць

каштаны ў лістоце

ў парку Купалы.

* * *

Згалелі клёны.

Вусцішнасць пануе зноў

ля сцен Каложы.

* * *

Крачаць вароны

па-над садам згалелым.

Восеньскі вецер.

* * *

Лысая гара…

Праглядаю пры печы

тоўсты часопіс.

* * *

Ветразь-парасон

мяне ўпотай штурхануў.

Стылая слата.

* * *

Венера-зорка,

напэўна ж, дзесьці й сёння

дзеці слёзы льюць?

* * *

Прывідным ранкам

прасакоча сарока

над лісцем глогу.

* * *

Кубак забыты

на цыраце ў альтанцы.

Мжака цярусіць.

* * *

Грэюцца коткі

на капотах машын.

Празрысты ранак.

* * *

На дым гаркавы

дзівуецца малеча.

Бульбоўнік паляць.

* * *

Апала лісце,

ды скрозь вецце яблыні

ледзь бачны кляштар.

* * *

Кошка-прыблуда

жаласліва яўкае…

Дачы спусцелі.

* * *

Пабагацелі

прыбіральшчыцы ў двары –

важкія гурбы

залатое лістоты

шторання намятаюць.

* * *

Аж да гарышча

па цаглянай сцяне плюшч

ускараскаўся!

Асфальт у лодачках

барвістых лісточкаў.

* * *

Мабыць, утульна

будзе ўзімку засынаць

і чайным ружам

пад лапнікам яловым

дый пахкім пілавіннем.

* * *

Заструменіўся

дымок па-над комінам

у хаце напроці —

напэўна ж, заначуе

Віталь Мікалаевіч…

* * *

Выкруцілася

на аўчынным халаце,

які я скінуў,

трохколерная Тайга…

Сніць роднасную блізкасць?

* * *

Ідзём далёка...

Хто падкажа, дзе канец

гэтага шляху?

З дрэў на зямлю сцякае

лісце бясконцым дажджом.

Зіма

* * *

Глінтвейн згатую –

брат абяцаў пад вечар

з-за гары прыйсці.

* * *

Яшчэ імгненне

не раставай у хмарах,

кволы маладзік!

* * *

У творы чужым

угледзеў сваю думку –

прыкра і ўсцешна.

* * *

Кудзеркі хмараў

падсвечвае малочны

ліхтар месяца.

* * *

Святы – хвіліны,

калі адчуваю:

праца ўдаецца.

* * *

Яблык самотны

між галінак свеціцца

Бетлемскай зоркай…

* * *

Ранішні водар.

Джэзва вабіць спакусна –

кава з бальзамам.

* * *

Сённяшні смутак,

нібы шэрань, што ранкам

кладзецца ў двары.

* * *

Мо застануцца

нікім не пачутыя

словы і думкі?

* * *

Колькі сядзібаў

змянілі гаспадароў

на дачах! Сумна…

* * *

Ці не халодна

табе, плюшч, туліцца да

бетоннай сцяны?

* * *

Неспадзеўны снег –

святочны і маркотны

на смагардзе дрэў.

* * *

О, немаўлятка,

што табе прыснілася?!

Аж здрыгануўся...

* * *

Патушыў святло

і пачуў – снег падае.

Ноч па-над краем.

* * *

Воран вяшчуе

на бляшаным вільчыку

пра стылую ноч.

* * *

Зябкая вада.

Заснуць не можа мэва –

гайдаюць хвалі.

* * *

Паліклініка...

У стомленых паглядах –

цяжар чакання.

* * *

Гартаю альбом

на лецішчы пры грубцы.

Снежаньскі вечар.

* * *

Золкам марозным

гатую па-ўсходняму

каву з карыцай.

* * *

Жорсткая шэрань.

Па-за мною – доўгі цень.

Стаю самотны.

* * *

Малако з мёдам –

найсаладзейшы ўспамін

пасля прастуды.

* * *

Цень таго смутку

на плечы апусціўся

адліжным ранкам.

* * *

Няўжо й сёлета

сустракацьмем Новы год

зусім без снегу?!

* * *

Ва ўтульным крэсле

высцягнулася котка,

вурчыць ва ўнісон

са старою лядоўняй --

электрастатычны джаз.

* * *

Зноў не патрапіў

у ігольнае вушка

з першага разу!

Акуляры здымаю –

ніцавокасць мінае.

* * *

Дыхтавы шкробат

рыдлёвак на асфальце

пабудзіў мяне

сутонлівай раніцай.

Пэўна – ноччу выпаў снег!

* * *

Даўняя стужка

З-пад аўтаадказчыка.

Гукаюць да мяне

тыя, што ўжо адышлі –

Уладзімір Жыжэнка…

* * *

Лёгкі перастук

колаў на стыках рэек,

свіст электрычкі

чуваць марозным ранкам

з паўстанка “Зялёнае”.

Пра аўтара

Уладзімір Сіўчыкаў (Мінск, Беларусь)

Нарадзіўся ў 1958 годзе ў Жодзіне.

Мае адукацыі мастака і філолага.

Настаўнічаў, працаваў мастаком-афармляльнікам, журналістам, выдавецкім рэдактарам. Цяпер займаецца выдавецкай справаю.

Выступае ў друку з 1982 года як паэт, празаік, перакладчык і драматург.

Хоку і танка Уладзіміра Сіўчыкава друкаваліся ў газетах “Літаратура і Мастацтва”, “Наша ніва”, “Чырвоная змена”, у часопісах “Беларусь”, “Бярозка”, “Дзеяслоў”, у паэтычных зборніках “Круглы год”, “Лагодны промень раніцы”.

Uladzimir Siŭchykaŭ (Minsk, Belarus)

Born in 1958, in Zhodzina, Mіnsk Region. An artist and a philologist by education. Worked as teacher, designer, journalist and editor in publishing house.

Publishes his poetry, prose, translations and drama plays since 1982.

Content

Сіўчыкаў Уладзімір Высакосны год [Хоку і танка]

Сіўчыкаў Уладзімір Высакосны год

Шляхетны стыль

Вясна

Лета

Восень

Зіма

Пра аўтара