Larry Niven

Beschermheer

Phssthpok

Genesis, Hoofdstuk 3, Statenvertaling

22 Toen zeide de HEERE God: Ziet, de mensch is geworden als onzer één, kennende het goed en het kwaad.

Nu dan, dat hij zijn hand niet uitsteke, en neme ook van den boom des levens, en ete, en leve in eeuwigheid.

23 Zoo verzond hem de HEERE God uit den hof van Eden, om den aardbodem te bebouwen waar hij uit genomen was.

24 En Hij dreef den mensch uit, en stelde cherubim tegen het oosten des hofs Eden en een vlammig lemmer eens zwaards, dat zich omkeerde, om te bewaren den weg van den boom des levens.

1

Hij zat voor een tweeëneenhalve meter grote boog van doorzichtig fluïdokrimp en zijn blik gleed eindeloos ver langs een panorama dat niet bepaald interessant was. Nog geen tien jaar geleden waren die sterren achter hem een verzameling doffe rode stippen geweest. En als hij naar de sterren voor zijn frontscherm keek, dan waren dat helse blauwe schitteringen, die zóveel licht gaven dat je erbij kon lezen. Links en rechts van zijn schip waren de grootste sterren zichtbaar afgevlakt. Maar nu waren er alleen maar sterren, witte puntjes, hier en daar een in een hemel die voor het grootste deel zwart was. De hemel was hier dunbezaaid met zonnen. En de vlammende pracht waar hij vandaan kwam, ging schuil achter wolken interstellair stof. Het licht midden in zijn gezichtsveld was geen ster. Het was zo groot als een zon, in het midden donker, en zo fel dat het gaten zou hebben gebrand in het netvlies van een mens. Het was het licht van een Bussard stuwschep dat daar fel brandde, niet meer dan twaalf kilometer van de cabine vandaan. Om de paar jaar keek Phssthpok een poosje naar de aandrijving, omdat hij er zeker van wilde zijn dat de verbranding gelijkmatig plaatsvond. Lang geleden had hij een langzame, periodieke fluctuatie opgemerkt en gecorrigeerd, zodat zijn schip niet een minuscule nova werd. Maar het blauw-witte licht was al die weken dat hij ernaar had gekeken constant gebleven.

Het grootste deel van een lang, traag leven was het heelal langs Phssthpoks schermen getrokken. Toch herinnerde hij zich maar weinig van die reis. De tijd die hij wachtend had doorgebracht, was zo arm geweest aan gebeurtenissen dat zijn geheugen er bijna niets uit had vastgehouden. Zo gaat het altijd als een Pak in het Beschermheer-stadium verkeert: zijn vredige herinneringen zijn herinneringen uit het verleden, toen hij een Groeier was, en later Voortplanter, toen de wereld nieuw was en kleurig en hij geen verantwoordelijkheden hoefde te dragen. Alleen gevaar voor zichzelf of voor zijn kinderen kan een Beschermheer veranderen van een traag, dromerig wezen in een furieuze vechtersbaas, met een woestheid die die van andere wezens verre overtreft.

Phssthpok zat te dromen in zijn crisisbank.

Onder zijn linkerhand bevonden zich de bedieningsorganen van de cabine. Als hij honger kreeg, en dat gebeurde eens per tien uur, stak hij een knobbelige hand, die nog het meeste weghad van een tiental aan elkaar geregen walnoten, in een opening rechts van hem en haalde er een kromme, gele, vlezige wortel uit ter grootte van een grote aardappel. Weken waren voorbijgegaan en al die tijd had Phssthpok in zijn crisisbank gelegen. Al die tijd had hij niets bewogen, alleen zijn handen en zijn kaken. Zijn ogen hadden zich helemaal niet bewogen.

Daarvoor was er een periode geweest van furieuze activiteit aan de oefenmachines. Een Beschermheer had de plicht om in vorm te blijven. Ook als er niemand was wiens Beschermheer hij kon zijn.

De vlam van de stuwschep brandde gestaag, of in ieder geval gestaag genoeg. De knobbelige vingers van de Beschermheer gleden over de knoppen en het heelal tolde om hem heen. Hij zag het andere heldere lichtpunt over het scherm glijden. Toen het zich precies in het volle midden bevond, zette hij de apparatuur weer vast.

Zijn doelwit was al helderder dan de sterren eromheen, maar nog steeds te vaag om meer dan een ster te zijn. Maar het was helderder dan Phssthpok had verwacht en hij wist dat hij de tijd door zijn vingers had laten glijden. Te veel dromen! Geen wonder ook. Hij had het grootste gedeelte van de twaalfhonderd jaar dat zijn reis had geduurd doorgebracht in die bank, roerloos, om zo weinig mogelijk voedsel te gebruiken. Als er geen relativiteit was geweest, zou de reis dertig keer zo lang hebben geduurd.

Hij zag eruit als het ergste geval van jicht uit de geschiedenis en hij had wekenlang zonder zich te bewegen in zijn bank gelegen, maar toch kwam de knoestige Beschermheer van het ene ogenblik op het andere in actie. De vlam van zijn aandrijving werd vager, groter, begon toen af te koelen. Een Bussard stuwschep afzetten is bijna even lastig en gevaarlijk als hem aanzetten. De interstellaire waterstof komt bij de snelheid die een stuwschep haalt opzetten als gammastraling. Ook al gebruikte hij het niet meer als brandstof, hij zou het met magnetische velden moeten laten afbuigen van zijn schip.

Hij had nu het waarschijnlijkste gedeelte van de ruimte bereikt. Voor hem hing de waarschijnlijkste ster. Nog even, dan zou zijn tocht met succes zijn bekroond. Hij was een aantal wezens te hulp gekomen, maar als ze al bestonden (als ze niet in de loop van de vele, vele jaren waren uitgestorven, als ze zich op een planeet van deze ster bevonden en niet in een minder waarschijnlijk zonnestelsel), dan zouden ze hem niet verwachten. Hun geest was bijna die van een dier. Ze kenden misschien vuur en misschien ook niet, maar ze zouden in ieder geval niet beschikken over telescopen. Toch wachtten ze op hem… in zekere zin. Als ze er waren, als ze er waren, dan wachtten ze al tweeëneenhalf miljoen jaar.

Hij zou ze niet teleurstellen.

Hij mocht ze niet teleurstellen.

Een Beschermheer zonder nakomelingen is een wezen zonder doel in zijn leven. Zo’n afwijking moet een levensdoel vinden, en snel ook, of sterven. Meestal sterft hij. In zijn geest of ergens in een klier roert zich een reflex, en hij voelt geen honger meer. Soms blijkt zo’n wezen het hele ras van de Paks te kunnen zien als zijn nakomelingschap, maar dan moet hij een manier vinden om dat ras te dienen. Phssthpok was een van die paar gelukkigen. Het zou afschuwelijk zijn als hij faalde.

Nick Sohl was op weg naar huis…

De stilte van de ruimte hing om hem heen, want zijn oren hadden geleerd het gezoem van de aandrijving te negeren. Een harde krulletjesbaard van twee weken bedekte zijn kaak en het anders gladgeschoren stuk schedel links en rechts van de wollige haarkam die alle bewoners van de Gordel droegen. Als hij zich erop concentreerde, kon hij zichzelf ruiken. Hij was gaan mijnwerken in de ringen van Saturnus, met zijn eenmansschip om zich heen en een schop in zijn hand (want de magneten die werden gebruikt om monopolen uit asteroïdaal ijzer te halen hadden veel weg van een schop). Hij was graag langer weggebleven, maar streelde zich met de gedachte dat de beschaving van de Gordel het zonder hem maar net drie weken uit zou houden.

Een eeuw geleden waren monopolen puur theorie geweest, en nog een theorie die in tegenspraak was met de bestaande ook. De theorie van de magnetische krachten zei dat een magnetische noordpool niet los van een magnetische zuidpool kon bestaan, en vice versa. Quantumtheorieën impliceerden dat ze onafhankelijk van elkaar zouden kunnen bestaan.

De eerste permanente nederzettingen waren al in volle ontwikkeling tussen de grootste asteroïden van de Gordel toen een onderzoeksteam monopolen vond, verspreid in de nikkel-ijzerkern van een asteroïde. En vandaag de dag waren monopolen geen theorie meer, maar een bloeiende industrie van de Gordel. Een door monopolen gegenereerd magnetisch veld resulteert in een omgekeerd lineaire verhouding in plaats van in een omgekeerd kwadrataire. In de praktijk betekent dat dat een op monopolen gebaseerde motor of instrument een veel groter bereik heeft. Monopolen waren waardevol op plaatsen waar gewicht belangrijk was, en in de Gordel telde gewicht altijd mee. Maar het winnen van monopolen was nog steeds het werk van één man.

Nick had niet veel geluk gehad. De ringen van Saturnus waren toch al niet zo’n best gebied om naar monopolen op zoek te gaan: te veel ijs, te weinig metaal. In het elektromagnetische veld om zijn vrachtkist zaten niet meer dan twee schoppen monopolen. Het was geen grote buit als je bedacht dat er een paar weken keihard werken in waren gaan zitten… maar op Ceres was dat beetje toch nog behoorlijk wat waard.

Hij had er ook vrede mee gehad als hij niets had gevonden. Mijnwerken was een excuus voor de Eerste Voorzitter van de Politieke Afdeling van de Gordel om te ontsnappen aan zijn benauwde kantoor, diep in de rots van Ceres, aan het voortdurende geruzie tussen de Verenigde Naties en de Gordel, aan zijn vrouw en kinderen, vrienden en bekenden, vijanden en onbekenden. En het volgend jaar, nadat hij eerst koortsachtig zijn achterstand had ingehaald en de tien maanden daarna het politieke leven van het zonnestelsel had gemanipuleerd, zou hij weer hier tussen de asteroïden hangen.

Nick was net snelheid aan het meerderen voor de tocht naar Ceres, met Saturnus als een vlammende knikker achter zich, toen hij zijn mijn-magneet langzaam van zijn lading weg zag draaien. Ergens links van hem was een nieuwe, krachtige bron monopolen. Een glimlach spleet zijn gezicht open als een bliksemschicht een zwarte hemel. Beter laat dan nooit! Jammer dat hij niets had gemerkt toen hij op de heenweg deze plek passeerde, maar hij kon het verkopen als hij het eenmaal had gelokaliseerd… en dat zou nog wel wat voeten in de aarde hebben. De naald aarzelde tussen twee bronnen en een daarvan was zijn vrachtkist.

Hij besteedde er twintig minuten aan om een komlaser op Ceres te richten. ‘Nick Sohl hier, ik herhaal Nicholas Brewster Sohl. Ik wil een claim vastleggen op een monopool-bron die zich bevindt in de richting van — de richting van’ — hij probeerde te raden in hoeverre de naald werd beïnvloed door zijn lading — ‘van Sagittarius. Ik wil mijn vondst te koop aanbieden aan de regering van de Gordel. Nadere details volgen nog, over een half uur.’ Toen zette hij zijn fusiemotor af, hees zich moeizaam in zijn ruimtepak-met-rugpak en gleed met telescoop en mijn-magneet gewapend het schip uit.

De sterren zijn verre van eeuwig, maar wat de mens betreft zijn ze het wel. Nick zweefde tussen de eeuwige sterren, roerloos, al viel hij met een snelheid van tienduizenden kilometers per uur naar de minuscule zon. Hierom ging hij uit mijnwerken. Het heelal schitterde als diamanten op zwart fluweel, een onvergetelijke achtergrond voor de gouden bol van Saturnus. De Melkweg lag als een met juwelen bezette armband om het hele universum heen. Nick hield van de Gordel, van de uitgeholde rotsen, van de oppervlaktekoepels, van de ronddraaiende binnenstebuiten-bolwerel-den, maar hij hield nog het meest van al van de ruimte zelf. Anderhalve kilometer van het schip peilde hij met ‘scoop en mijn-magneet waar de monopool-bron zich bevond. Toen ging hij terug naar het schip om zijn bevindingen door te geven aan Ceres. Een paar uur later zou hij nog een keer kunnen peilen, en dan kon hij de plaats precies vaststellen aan de hand van een gewone driehoeksmeting.

Toen hij weer bij het schip was, was de communicator verlicht. Het magere, eerlijke gezicht van Martin Shaeffer, de Derde Voorzitter, praatte tegen een lege acceleratiebank.

‘Meteen contact opnemen, Nick. Niet eerst je tweede peiling doen. Dit is een urgente kwestie voor de Gordel. Herhaling. Martin Shaeffer roept Nick Sohl op aan boord van het eenmansschip Kolibrie —’

Nick zette zijn laser opnieuw op scherp. ‘Lit, ik voel me zeer gevleid. Een gewone ambtenaar was ook goed genoeg geweest, mijn povere claim hoeft niet door de Derde Voorzitter te worden genoteerd. Herhaling.’ Hij zette de communicator op herhalen en begon toen zijn gereedschap op te bergen. Ceres was lichtminuten van hem vandaan.

Hij probeerde er niet naar te raden welk noodgeval zijn persoonlijke aandacht zou behoeven. Maar hij maakte zich wel zorgen. Even later kwam het antwoord binnen. De uitdrukking op het gezicht van Lit Shaeffer was eigenaardig, maar hij klonk luchthartig. ‘Nick, je bent te bescheiden over je povere claim. Jammer dat we ’m niet toe kunnen kennen. Honderdvier mijnwerkers hebben je monopolen-bron al doorgegeven.’

Nicks mond viel open. Honderdvier? Maar hij zat in het buitenste deel van het stelsel en de meeste mijnwerkers hielden zich het liefst bij hun eigen mijn. Hoeveel lui hadden het ding niet gemeld?

‘Ze zitten overal in het stelsel,’ zei Lit. ‘Het is een verdomd grote bron. We hebben hem zelfs al gelokaliseerd aan de hand van parallaxberekeningen. Eén bron, veertig AE (Astronomische Eenheid) van de zon vandaan, dus iets verder dan Pluto, en achttien graden van het vlak van het zonnestelsel. Mitchikov zegt dat er in die bron een massa zuidpool-monopolen moet zitten die even groot is als we de afgelopen eeuw hebben binnengehaald.’

Buitenstaander! dacht Nick. En: Jammer dat ze mijn claim niet toewijzen.

‘Mitchikov zegt dat een zo grote bron genoeg vermogen kan leveren voor een heel grote Bussard stuwschep… een bemande stuwrobot.’ Nick knikte toen hij dat hoorde. Stuwrobots waren robotverkenners die naar sterren in de buurt van het zonnestelsel werden gestuurd, en op dit gebied — een van de weinige — werkten de Verenigde Naties en de Gordel werkelijk samen. ‘We hebben de bron al een half uur gevolgd. Hij komt in vrije val het zonnestelsel in met een snelheid die rond de vijfenzestighonderd kilometer per seconde ligt. Dat ligt ruim boven de voor interstellair verkeer noodzakelijke snelheid. We zijn er hier allemaal van overtuigd dat het een Buitenstaander is.

Heb je commentaar? Herhaling —’

Nick zette de communicator af en bleef een ogenblik lang stil zitten om aan het idee te wennen. Een Buitenstaander!

Buitenstaander was een dagelijks door de bewoners van de Gordel gebruikt synoniem voor Buitenaards Wezen. De Buitenstaander zou het eerste intelligente buitenaardse wezen zijn dat met het menselijke ras in contact kwam. Het (enkelvoud) zou contact opnemen met de Gordel in plaats van met de Aarde, niet alleen omdat het grootste gedeelte van het zonnestelsel aan de Gordel toebehoorde, maar omdat de mensen die de ruimte hadden gekoloniseerd duidelijk intelligenter waren.

En de noodtoestand had toegeslagen terwijl Nick Sohl op vakantie was. Gecensureerd verdomme! Hij zou met een komlaser moeten werken.

‘Nick Sohl roept Martin Shaeffer, Ceres Basis op. Ja, ik heb commentaar. Eén: het lijkt erop dat jullie het bij het rechte eind hebben. Twee: houd op met het nieuws naar alle kanten te toeteren. Een vlaklanderschip zou de rand van een komlaserstraal kunnen oppikken. We zullen ze vroeg of laat moeten inlichten, dat wel, maar nu nog niet. Drie: ik ben over vijf dagen thuis. Doe je uiterste best om wat meer te weten te komen. We hoeven de eerste tijd geen vérstrekkende beslissingen te nemen.’ Dat was pas nodig als de Buitenstaander het zonnestelsel binnenvloog of zelf berichten de ruimte in probeerde te sturen. ‘Vier —’ Zie erachter te komen of de schoft snelheid mindert! Zie erachter te komen waar hij uiteindelijk gaat stoppen! Maar dat kon hij allemaal niet zeggen. Te gedetailleerd voor een komlaser. Shaeffer zou heus wel weten wat hij moest doen. ‘Er is geen vier. Over en sluiten.’

Het zonnestelsel is groot en naar buiten toe dun. In het belangrijkste deel van de Gordel, van net binnen de baan van Mars tot net buiten de baan van Jupiter, kan een vastberaden man honderd stukken rots per maand bekijken. Meer naar buiten besteedt hij waarschijnlijk een paar weken aan op en neer vliegen naar iets waarvan hij hoopt dat niemand anders het ooit heeft gezien.

Het hoofdgedeelte van de Gordel is niet onaantrekkelijk voor mijnwerkers, hoewel de meeste grote rotsen nu in handen van particulieren zijn. De meeste mijnwerkers blijven het liefst hier. In de Gordel, weten ze, kunnen ze de beschaving en de bijprodukten daarvan bereiken: opgeslagen lucht, water, waterstof voor hun motoren, vrouwen en andere mensen, een nieuwe luchtregenerator, autodocs en therapeutische psychomimetische middelen.

Brennan had geen drugs nodig om bij zijn verstand te blijven en zonder gezelschap redde hij het ook best. Hij gaf de voorkeur aan het buitenste gedeelte van het zonnestelsel. Op het ogenblik bevond hij zich zestig graden achter Uranus, de ijsreus, op het punt waar dank zij een stabiel evenwicht tussen de verschillende krachten zich stof verzamelt en ook grotere voorwerpen. Er was heel wat stof hier, zo ver van Sol af, en een stel rotsen die de moeite van het bekijken waard waren.

Als hij niets had gevonden dat de moeite waard was, dan zou Brennan verder zijn gegaan, eerst naar de manen en daarna op het corresponderende punt vóór Uranus. Dan naar huis voor een kort verblijf bij Charlotte, en dan, omdat hij niet bar veel geld meer zou hebben, een dienstverband-in-loondienst op Mercurius, waar hij behoorlijk de pest over in zou hebben.

Als hij iets waardevols had gevonden dan zou hij maandenlang op dezelfde plek zijn blijven hangen.

In de rotsen zat nergens genoeg radioactiviteit. Niet interessant. Maar iets in de buurt schitterde met de metalen glans van een door mensen gemaakt voorwerp. Brennan ging erop af, in de verwachting een weggegooide brandstoftank van een collegamijnwerker te vinden, maar hij nam toch maar een kijkje. Brennan was een onverbeterlijke optimist.

Het voorwerp was de lege huls van een vaste-brandstof raketmotor. Aan de letters erop te zien een stuk van de Mariner XX. De Mariner XX, de verkenner die lang, lang geleden langs Pluto was gevlogen. Tijden geleden moest de oude lege huls zijn teruggedreven naar de verre zon, hier zijn terechtgekomen en zijn blijven hangen tussen het stof. De romp was bezaaid met stof-gaatjes en draaide nog steeds dank zij de stabiliseer-impuls die er drie generaties geleden aan was gegeven.

Als verzamelobject was het ding van bijna onschatbare waarde. Brennan nam er een paar fototapes van, in situ, voor hij naar voren gleed en zich vastkoppelde aan de vlakke neus, waarna hij met de straalmotor van zijn rugpak de draaiing stopte. Hij maakte het ding vast aan de fusiebuis van zijn schip, onder het leef-gedeelte. De gyro’s konden het geheel wel in evenwicht houden. Op een heel andere manier vormde de huls toch een probleem. Hij stond ernaast, op de slanke metalen fusiebuis. De antieke motor was half zo groot als zijn eigen schip, maar heel licht, niet veel meer dan een metalen huid. Als Brennan radioactief erts had gevonden, dan zou zijn schip zijn voorzien van vrachtnetten, onder de brandstofring, en in die netten zou zijn eigen gewicht aan vracht hebben gezeten. Hij zou met een halve gee naar de Gordel zijn teruggegaan. Maar nu hij het oude stuk Mariner had gevonden, kon hij accelereren met één gee, de gebruikelijke procedure voor een leeg eenmansschip.

Die halve gee extra zou misschien net genoeg zijn.

Als hij de tank via de Gordel verkocht, dan pikte de Gordel dertig procent aan inkomstenbelasting en commissie in. Maar als hij het op de Maan verkocht, dan zou het Museum van de Ruimtevaart der Aarde geen cent belasting heffen.

Brennan had een heel goed uitvalspunt. Smokkelen zou van hieruit gemakkelijk moeten gaan. Zo ver van de zon vandaan waren er geen jakkeraars meer. Het grootste deel van de tocht zou zijn snelheid enorm hoog liggen. Ze konden hem pas proberen te grijpen als hij in de buurt van de Maan was. Hij had geen monopolen of radioactief spul bij zich, dus de magnetische en stralingsdetectors zouden dwars door hem heen kijken. Hij kon zijn route zo kiezen dat hij rotsen en andere schepen misliep.

Maar als ze hem wel te pakken kregen, zouden ze honderd procent inpikken. Alles.

Brennan glimlachte in zichzelf. Dat risico wilde hij wel lopen.

Phssthpoks mond ging een, twee, drie keer dicht. Een gele boomdeslevens knol viel in vier stukken uiteen, grove stukken, omdat de randen van Phssthpoks snavel niet scherp waren. Ze waren breed en bot en oneffen, zoals een grote kies. Phssthpok slikte vier keer.

Hij had van de hele eethandeling nauwelijks iets gemerkt. Het was of zijn hand, mond en maag op ‘automatisch’ stonden, terwijl Phssthpok naar het scoopscherm keek.

Op het scherm, met een 10^4 vergroting, waren drie minuscule paarse puntjes te zien.

Aan de rand van het scoopscherm kon Phssthpok alleen de heldergele ster zien die hij G0 Doelwit I had genoemd. Hij was op zoek gegaan naar planeten. Eén had hij er gevonden, een prachtige wereld, van de goede grootte en temperatuur, met een transparante, water-rijke atmosfeer en een naar verhouding grote maan. Maar hij had ook een menigte paarse puntjes gevonden, zó klein dat hij eerst had gedacht dat het lichtvlekjes op zijn netvlies waren.

Ze bestonden werkelijk en ze bewogen. Sommige puntjes gingen niet sneller dan een planetair voorwerp, andere hadden een snelheid die honderden malen zo groot was als de ontsnappingssnelheid voor het hele zonnestelsel. Ze gloeiden met een intens hete kleur, de tint van een neutronster, als hij aan zijn vierde levensweek bezig is en nog steeds een temperatuur van miljoenen graden heeft.

Het was wel duidelijk dat het ruimtevoertuigen waren. Als niet-bestuurde objecten deze snelheid hadden gehad dan waren ze binnen een paar maanden in de interstellaire ruimte verdwenen. Ze maakten waarschijnlijk gebruik van fusieaandrijvingen. Als dat zo was, dan viel uit hun kleur af te leiden dat ze een hetere en efficiëntere verbranding hadden dan de motor van Phssthpok. Ze schenen het grootste deel van de tijd in de ruimte door te brengen. Eerst had hij gehoopt dat ze een levensvorm waren die in de ruimte thuishoorde, misschien wel verwant aan de sterre-zaden uit de kern van de Melkweg. Maar toen hij wat dichter bij de gele ster kwam, had hij die gedachte los moeten laten. Alle vonken waren op weg naar een bestemming, naar de miljoenen kleinere stukken rots die elk hun eigen baan draaiden, of naar de manen en de planeten van het zonnestelsel zelf. Een plek waar veel vonken naar op weg waren was de wereld met de wateratmosfeer, de wereld die, dat hadden zijn instrumenten uitgewezen, bewoonbaar was voor Paks. De zwaartekracht en de atmosfeer van die planeet zouden bewoning door een levensvorm die de ruimte tot natuurlijk territorium had absoluut uitsluiten.

Die planeet, G0 Doelwit I-3, was de grootste bestemming, al deden de ruimtevoertuigen ook een groot aantal kleinere hemellichamen aan. Interessant. Als de piloten van die ruimteschepen afkomstig waren van G0 Doelwit I-3, dan zouden ze uiteraard aan minder zwaartekracht de voorkeur geven.

Maar de wezens naar wie hij op zoek was, beschikten niet over het verstand om dit soort voertuigen te maken. Waren ze verdrongen door een ander ras?

Dan hadden hij en zijn duizenden voorgangers hun lange leven gegeven voor niet meer dan een steriele wraakoefening.

Phssthpok voelde woede in zich opstijgen. Hij verdrong het gevoel. Dat hoefde het antwoord niet te zijn. G0 Doelwit I was niet het enige doelwit. De kans dat hij hier aan zou treffen wat hij zocht was maar achtentwintig procent. Hij kon hopen dat de wezens die hij te hulp was gekomen om een andere zon draaiden.

Maar hij zou eerst moeten nagaan hoe de zaak werkelijk lag.

Een Bussard stuwschep heeft een bepaalde minimumsnelheid. Beneden die snelheid werkt hij niet, en Phssthpok zat er niet ver meer boven. Hij was van plan geweest om door het zonnestelsel heen te glijden tot hij een onmiskenbare aanwijzing vond. Nu zou hij zijn reserve-brandstof aan moeten spreken.

Hij had al een blauwwitte vonk gevonden die met hoge snelheid op weg was naar het hart van het stelsel. Hij zou in staat moeten zijn zijn koers aan die van de vonk aan te passen.

Nick landde de Kolibrie, gaf haastig opdracht zijn vracht uit te laden en te verzegelen en verdween onder de grond. Zijn kantoor bevond zich zo’n drie kilometer onder het rotsachtige, met bellen bezaaide oppervlak van Ceres, diep begraven in de nikkelijzeren kern.

Hij hing zijn ruimtepak en zijn helm op in de vestibule. Op de voorkant van zijn pak zat een schilderij en hij tikte er even beminnelijk tegen voor hij naar binnen ging. Dat deed hij altijd.

De meeste bewoners van de Gordel versierden hun ruimtepakken. Waarom ook niet. De binnenkant van een pak was de enige plek die heel wat mijnwerkers hun ‘thuis’ konden noemen en het enige ding dat hij bezat dat hij in perfecte staat van onderhoud moest houden. Maar zelfs in de Gordel was Nick Sohls pak uniek.

Een meisje, geschilderd tegen een oranje achtergrond. Ze was niet groot. Haar hoofd kwam maar net tot Nicks nekring. Haar huid was van een zachtglanzend groen. Alleen haar mooie rug was voor op het pak te zien. Haar haar was een wild vlammenvuur, flakkerend oranje met wat geel en wit, dat over haar linkerschouder golfde en daar overging in roodzwarte rook. Ze was naakt. Haar armen waren om de schouders van het pak geslagen, zodat haar handen tot het luchtpak op zijn rug kwamen, haar benen had ze om de dijen van het pak gewikkeld, zodat haar hielen de achterkant van de flexibele metalen kniegewrichten raakten. Het was een heel mooi schilderij, zo mooi dat het bijna niet vulgair was. Jammer dat de sanitaire opening van het pak niet ergens anders zat.

Lit hing in een van de leunstoelen die Nick voor eventuele gasten had staan. Zijn lange benen lagen een heel eind over het kleed. Je zou hem eerder lang en dun dan groot kunnen noemen: hij had een te groot deel van zijn jeugd doorgebracht in vrije val. Nu paste hij niet meer in een standaard ruimtepak of de cabine van een ruimteschip, en waar hij ook zat, het leek altijd of hij je de zaken uit handen wilde nemen.

Nick liet zich in zijn eigen stoel vallen en deed een ogenblik zijn ogen dicht om te wennen aan de gedachte dat hij weer Eerste Voorzitter was. Met zijn ogen nog dicht zei hij: ‘Oké, Lit. Wat is er aan de hand?’

‘Heb ’t allemaal hier.’ Geritsel van papier. ‘Ja. De monopoolbron komt onder een hoek het zonnestelsel binnen, en als hij z’n koers niet wijzigt komt-ie zo ongeveer bij de zon uit. Een uur geleden was hij er nog vier miljard kilometer vandaan. Nadat we ’m in de gaten hadden gekregen, heeft-ie nog een week lang steeds dezelfde versnelling aangehouden, nul komma tweeënnegentig gee, voor het grootste deel zijstuwing en remstuwing om in een baan om de zon te komen. Nu is het voor het grootste deel remstuwing, en de versnelling is gezakt naar nul komma veertien gee. Dat betekent dat de baan van de Aarde zal worden gekruist.’

‘En waar is de Aarde dan?’

‘Dat hebben we nagegaan. Als hij op — dit punt weer nul komma tweeënnegentig aan gaat houden dan is zijn snelheid acht dagen na nu nul. En dan is hij precies waar ook de Aarde dan zal zijn.’ Lit keek grimmig. ‘Het is allemaal nogal natte-vinger werk. Het enige dat we werkelijk weten is dat hij op weg is naar het hart van het zonnestelsel.’

‘Maar de Aarde is het voor de hand liggende doel. Nauwelijks zoals het hoort. De Buitenstaander moet contact opnemen met ons, niet met hen. Wat heb je zo allemaal al gedaan?’

‘Voornamelijk observaties verricht. We hebben foto’s van iets dat eruitziet als de vlam van een aandrijving. Een fusievlam, iets minder heet dan wat wij hebben.’

‘Minder efficiënt dus… maar als hij een Bussard stuwschep heeft, krijgt hij z’n brandstof voor niets. Maar hij zal nu wel onder de minimumsnelheid zitten zeker?’

‘Inderdaad.’

‘Hij moet enorm groot zijn. Het zou een oorlogsschip kunnen zijn, Lit, met zo’n grote monopolenbron.’

‘Dat hoeft niet. Weet je hoe een stuwscheprobot werkt? Een magnetisch veld vangt interstellair waterstofplasma op, stuurt het weg van de cocon waarin de lading zit en perst het zó samen dat de waterstof fuseert. Alleen kunnen ze niet bemand zijn omdat er te veel waterstof doorheen komt in de vorm van straling. In een bemand schip moet je je plasmavelden veel en veel beter in de hand kunnen houden.’

‘Is het verschil zó groot?’

‘Mitchikov zegt van wel, als zijn vertrekpunt maar ver genoeg hier vandaan is. Hoe verder zijn vertrekpunt, hoe hoger zijn topsnelheid geweest moet zijn.’

‘Um.’

‘Je begint paranoïde te worden, Nick. Waarom zou een ras ons nou een interstellair oorlogsschip op ons dak sturen?’

‘Waarom zou een ras ons überhaupt een schip op ons dak sturen? Ik bedoel maar, als je nou toch de bescheiden jongen gaat uithangen… Kunnen we contact met ’m opnemen voor hij bij de Aarde is?’

‘Eigenaardig genoeg heb ik daaraan gedacht. Mitchikov heeft een aantal mogelijkheden berekend. Als we hem willen onderscheppen kunnen we het beste een vloot laten vertrekken uit het achterste equilibriumpunt van Jupiter, en wel binnen zes dagen.’

‘Geen vloot. We willen dat de Buitenstaander ons ziet als ongevaarlijke wezens. Hebben we geen grote schepen in de buurt van Jupiter?’

‘De Blauwe Os. Stond op het punt om naar Juno te vertrekken, maar ik heb ’m gevorderd en de vrachttank leeg laten pompen.’

‘Goed zo. Mooi gedaan.’ De Blauwe Os was een mammoettanker voor vloeistoffen, even groot als de luxe lijnschepen van het Titan Hotel, maar niet zo mooi. ‘We hebben een computer nodig, een goede, niet zo’n gewone autopiloot. En ook een tech die ermee om kan gaan, en wat losse gevoeligheden voor het apparaat. Ik wil ’m als vertaler gebruiken, en de Buitenstaander zou wel es kunnen communiceren door met z’n ogen te knipperen of via radio of gemoduleerde stroom. Kunnen we ook een eenmansschip in de tank van de Os kwijt?’

‘Waar dat voor?’

‘Voor het geval dat. We geven de Os een reddingssloep. Als de Buitenstaander hardhandig wordt, ontsnapt er misschien iemand.’ Lit zei het niet, maar het was wel duidelijk dat hij moeite had om het woord paranoia binnen te houden.

‘Hij is groot,’ zei Nick geduldig. ‘Zijn technologie is goed genoeg om ’m door de interstellaire ruimte te sturen. Hij kan zo aardig zijn als een jonge hond, maar dan nog kan er iemand iets verkeerds zeggen.’ Hij pakte de telefoon op en zei: ‘Verbind me met Achilles, de telefooncentrale daar.’

Het zou wel even duren voor de telefoniste een laser had fijnge-richt. Nick legde de hoorn neer om te wachten, en terwijl hij hem nog vasthad, ging hij ratelend over.

‘Ja?’

‘Verkeersleiding hier,’ zei de telefoon. ‘Cutter. U wilde alles weten over die grote monopoolbron.’

Nick draaide het volume hoger zodat Shaeffer mee kon luisteren. ‘Klopt. Wat is er?’

‘Het ding past op het ogenblik zijn koers aan aan die van een schip uit de Gordel. De piloot lijkt niets te doen om dat contact te ontwijken.’

Sohls mond verstrakte. ‘Wat voor een schip?’

‘Dat kunnen we op deze afstand niet zeggen. Waarschijnlijk een eenmansschip van een mijnwerker. Als ze geen van tweeën van gedachten veranderen, zitten ze over zevenendertig uur en twintig minuten vlak bij elkaar in dezelfde baan.’

‘Houd me op de hoogte. Laat telescopen in de buurt de zaak in de gaten houden. Ik wil weten wat er gebeurt.’ Nick legde de hoorn neer. ‘Hoorde je dat?’

‘Ja. Finagles Eerste Wet.’

‘Kunnen we die mijnwerker tegenhouden?’

‘Dat betwijfel ik.’

Het had iedereen kunnen zijn. En het werd Jack Brennan.

Een paar uur geleden was hij af gaan remmen, om met een niet te hoge snelheid bij de Maan aan te komen. De afgestoten huls van de Mariner XX zat tegen zijn schip gekleefd als een ondervoede Siamese tweelingbroer. De fluit zat nog steeds in de vlakke neus, de supersonische fluit waarvan het geluid had gezorgd voor het gelijkmatig branden van de vaste brandstof. Brennan was er binnenin gekropen, want hij wist dat beschadigingen het antieke ding minder waard zouden kunnen maken.

Voor een éénmaal gebruikt en daarna weggegooid ding was de huls nog in prima conditie. De brandstofpijp had niet helemaal gelijkmatig gebrand, maar erg groot was de afwijking niet geweest; dat was ook wel logisch gezien het feit dat de Mariner XX zijn doel had bereikt. Het Ruimtevaartmuseum zou er een hoop geld voor betalen.

In de Gordel is smokkelen illegaal, maar niet immoreel. Brennan vond smokkelen net zo min immoreel als een vlaklander het immoreel vond om te vergeten een munt in de parkeermeter te gooien. Als je gepakt werd betaalde je de boete, en dat was dat. Brennan was een optimist. Hij verwachtte niet dat ze hem zouden pakken.

Hij was al vier dagen aan het accelereren met net iets minder dan één gee. Uranus’ baan lag ver achter hem, de binnenste planeten lagen ver voor hem. Zijn snelheid lag verdomd hoog. Van relativiteitsinvloeden merkte hij niets — zó snel ging hij nou ook weer niet — maar na aankomst zou hij wel zijn horloge gelijk moeten zetten.

Laten we Brennan eens nader beschouwen. Hij is eenentachtig kilo zwaar bij één gee, en is één meter achtentachtig lang. Net als alle andere mensen uit de Gordel ziet ook hij eruit als een basketballspeler met veel te weinig spieren. Hij zit nu al bijna vier dagen in zijn bank en begint er nu dus een beetje verfomfaaid en vermoeid uit te zien, en zo voelt hij zich ook. Maar in zijn bruine ogen ligt een heldere, kalme blik, en het zijn prima ogen ook, want toen hij achttien was, zijn ze door een microchirurg bijgesteld. Zijn gladde, donkere haar loopt in een tweeëneenhalve centimeter brede strook van zijn voorhoofd naar zijn nek. Links en rechts van het haar is zijn schedel kaal, bruin, en glanzend. Hij is blank, dat wil zeggen dat zijn zongebruinde huid niet donkerder is dan Cordovaans leer; zoals bijna alle andere bewoners van de Gordel is ook hij alleen op zijn handen, zijn gezicht en hoofd gebruind. De rest van zijn lichaam heeft de kleur van een vanille milkshake. Hij is vijfenveertig. Hij ziet eruit als dertig. De lage zwaartekracht heeft het ouder worden van zijn gezichtsspieren vertraagd, en groeizalf heeft een gunstige uitwerking gehad op een plek bovenop zijn hoofd die later mogelijk kaal was geworden. Maar de kraaiepootjes om zijn ogen zijn nu duidelijk te zien, want zijn voorhoofd is nu al twintig uur onzeker gefronst. Hij heeft ontdekt dat hij door iets wordt gevolgd.

Eerst dacht hij dat het een jakkeraar was, een politieman van Ceres. Maar wat zou een jakkeraar hier uitvoeren, zo ver van de zon?

Toen hij nog eens keek, zag hij dat het geen jakkeraar kon zijn. De vlam van de aandrijving was niet scherp genoeg, te groot, niet fel genoeg ook. Toen hij voor de derde keer keek, wierp hij ook een blik op een paar instrumenten. Brennans snelheid nam toe, maar die van het vreemde schip nam af, al had dat nog steeds een enorme vaart. Of de ander kwam van voorbij de baan van Pluto, of de aandrijving leverde tientallen gees. Beide mogelijkheden resulteerden in dezelfde conclusie.

Het vreemde licht was een Buitenstaander.

Hoe lang wachtte de Gordel al op hem? Geef een man wat tijd tussen de sterren, laat hem desnoods op en neer vliegen van de Aarde naar de Maan en terug, maar zelfs zo’n vlaklander-piloot beseft op een dag hoe diep het heelal is. Miljarden lichtjaren diep, en er is ruimte voor van alles en nog wat. De Buitenstaander hoorde daar ergens thuis, dat leed geen twijfel; het eerste buitenaardse ras dat de mens leerde kennen leefde zijn leven buiten het bereik van de telescopen van de Gordel.

En nu was de Buitenstaander hier, en paste zijn koers aan aan die van Jack Brennan.

En Brennan was niet eens verbaasd. Op zijn hoede, dat wel. Bang zelfs. Maar niet verbaasd, zelfs niet verbaasd over het feit dat de Buitenstaander juist hem had gekozen. Dat was een gril van het lot. Ze waren allebei op weg naar de binnenste planeten, vanuit ongeveer dezelfde richting.

De Gordel waarschuwen? De Gordel zou het wel weten nu. Het telescoopnet van de Gordel hield elk schip in de gaten, en het was niet meer dan waarschijnlijk dat een stip met de verkeerde kleur en de verkeerde snelheid op zou vallen. Brennan had erop gegokt dat ze zijn eigen schip zouden vinden en had er ook op gegokt dat ze daar te laat mee zouden zijn. Het was zeker dat ze de Buitenstaander hadden gevonden, even zeker als dat ze hem in de gaten hielden en dus zouden ze Brennan nu ook wel in de gaten houden.

Brennan kon hoe dan ook geen laserbericht naar Ceres sturen.

Een schip van de vlaklanders zou de straal kunnen opvangen.

Brennan wist niet hoe de Gordel stond tegenover contacten tussen de Aarde en Buitenstaanders.

De Gordel zou het zonder hem moeten doen.

En dat hield in dat Brennan tussen twee mogelijkheden moest kiezen.

De eerste mogelijkheid was de gemakkelijkste. Hij had geen schijn van kans meer om iets te smokkelen. Hij zou zijn koers moeten wijzigen, naar een van de grote asteroïden moeten gaan en daar de Gordel bij de eerste de beste gelegenheid in kennis stellen van wat hij bij zich had.

Maar de Buitenstaander dan?

Hem ontwijken? Gemakkelijk genoeg. Het is volkomen onmogelijk om een vijandelijk schip in de ruimte tot staan te brengen. Een politieman kan dezelfde koers volgen als de smokkelaar, maar hij kan hem niet arresteren tenzij de ander meewerkt of door z’n brandstof heenraakt. Hij kan het schip vernietigen of zelfs rammen, als hij een goede autopiloot heeft, maar hoe kan hij zijn luchtsluis vastkoppelen aan de sluis van de ander als die zijn motor lukraak af- en aanzet? Brennan kon alle kanten op en het enige dat de Buitenstaander kon doen was achter hem aan gaan of hem vernietigen.

Er vandoor gaan zou het verstandigste zijn. Brennan had een gezin dat hij niet onbeschermd achter wilde laten. Maar Charlotte kon voor zichzelf zorgen, was een volwassen bewoner van de Gordel, even competent in het leven als Brennan zelf, al had ze nooit echt de drang gevoeld om haar pilootvergunning te halen. En Brennan had de gebruikelijke bedragen vastgezet op Estelle en Jennifer. Zijn dochters zouden zonder zorgen worden opgevoed. Maar hij kon meer voor ze doen. Of hij kon besluiten nog een kind te nemen… waarschijnlijk weer samen met Charlotte. Aan zijn schip zat geld vast. Geld was macht. En net als politieke of religieuze macht was er veel mee te doen.

Als hij de Buitenstaander naar zich toe liet komen zou hij Charlotte misschien nooit meer terugzien. Er waren risico’s verbonden aan dit eerste contact tussen mens en buitenaards ras.

Maar eervol was het ook.

Zou de geschiedenis ooit de mens vergeten die de Buitenstaander als eerste had ontmoet?

Eén ogenblik lang voelde hij zich als een dier in de val. Alsof het lot spelletjes speelde met zijn leven… maar deze kans kon hij niet laten lopen. Laat de Buitenstaander maar naar hem komen. Brennan bleef op dezelfde koers.

De Gordel is een web van telescopen. Honderdduizenden telescopen.

Het kan ook niet anders. Elk schip is voorzien van een telescoop. Elke asteroïde moet voortdurend in de gaten worden gehouden, omdat asteroïden door een of andere oorzaak een afwijkende baan kunnen gaan beschrijven, en de kaart van het zonnestelsel maar een onnauwkeurigheidsmarge van een paar seconden mag hebben. Het licht van elke fusie-aandrijving moet in het oog worden gehouden. In gebieden met een druk verkeer kunnen schepen elkaars baan kruisen als niemand ze waarschuwt, en de afgewerkte gassen van een fusie-aandrijving zijn dodelijk.

Nick Sohl keek voortdurend omhoog en weer naar beneden, omhoog naar zijn scherm, dan weer naar de stapel dossiers op zijn bureau, omhoog naar zijn scherm… Op dat scherm waren twee vlekken paarswit licht te zien, een groter dan de ander, en ook wat minder scherp omlijnd. Ze konden nu samen op hetzelfde scherm zijn, omdat de asteroïde met de camera die de opnamen maakte bijna haaks op hun koers stond.

Hij had de dossiers al diverse keren doorgenomen. Tien waren het er, en alle tien konden ze die onbekende Gordel-mijnwerker zijn die nu op de Buitenstaander toegleed. Eerst waren het er twaalf geweest. Verderop waren anderen met telefoons, komlasers en visors in de weer, en op die manier hadden ze twee van de twaalf al geëlimineerd.

Het schip vluchtte niet, en Nick had voor zichzelf al zes van de dossiers afgeschreven. Twee waren nog nooit betrapt op smokkelen: dat wees op voorzichtigheid; ze hadden óf nooit gesmokkeld óf ze waren nooit gepakt. Een kende hij, een xenofobe. Drie waren oudgedienden, en in de Gordel word je geen oudgediende door het nemen van idiote risico’s. In de Gordel zijn de wetten van Finagle-Murphy maar voor de helft een grap. De andere helft is bittere ernst.

Een van die vier mijnwerkers had de kolossale arrogantie gehad om zich te benoemen tot ambassadeur van de mensheid bij het heelal. Net goed als hij ’t verknalt, dacht Nick. Maar wie is het?

Anderhalf miljoen kilometer voor hij de baan van Jupiter zou kruisen, ver boven het vlak van het zonnestelsel, paste Phssthpok zijn snelheid aan aan die van het andere schip en begon de afstand te verminderen.

Van de duizenden intelligente rassen in dit melkwegstelsel, hadden Phssthpok en zijn volk er maar één bestudeerd: hun eigen soort. Als ze andere intelligente wezens tegenkwamen, wanneer ze in nabijgelegen zonnestelsels grondstoffen kwamen winnen bijvoorbeeld, werden die zo vlug en zo veilig mogelijk uitgeroeid. Wezens van buiten hun planeet waren gevaarlijk, of zouden dat kunnen worden, en Paks waren alleen maar geïnteresseerd in Paks. Een Beschermheer had een hoge intelligentie, maar intelligentie is een stuk gereedschap dat wordt gebruikt bij het bereiken van een doel, en een doel wordt niet altijd op intelligente wijze uitgekozen.

Phssthpok wist niets af van het zonnestelsel waarin hij zich nu bevond. Hij kon alleen maar raden.

Als hij er nu eens van uitging dat die ovale streep in de romp van het andere schip een deuropening was, dan zou dat betekenen dat de piloot niet veel langer en niet veel korter dan Phssthpok zelf kon zijn. Zo tussen de meter en de twee meter twintig, afhankelijk van hoeveel elleboogruimte hij nodig had. Natuurlijk was het ook mogelijk dat de ovaal niet de grootste lengte van de ander behoefde te verwerken, zoals voor de tweebenige Phssthpok gold. Maar het schip was klein; er zou geen wezen in passen dat veel groter was dan Phssthpok.

Eén blik op de vreemde piloot, en hij zou het antwoord weten. Als het geen Pak was, zou hij hem vragen moeten stellen. Als het wel een Pak was —

Dan zouden er nog steeds vragen zijn, veel vragen zelfs. Maar zijn speurtocht zou voorbij zijn. Een paar scheepsdagen om bij G0 Doelwit I-3 te komen, een korte periode om hun taal te leren en uit te leggen hoe ze wat hij had meegebracht moesten gebruiken, en hij kon ophouden met eten.

De ander deed niets dat erop wees dat hij zich bewust was van de aanwezigheid Van Phssthpoks schip. Nog een paar minuten, dan zou hij langszij zijn, en toch deed de ander niets — correctie. De piloot van het ruimteschip had zijn aandrijving afgezet. Een uitnodiging aan Phssthpok om zijn koers aan die van de ander aan te passen.

Dat deed Phssthpok. Hij maakte geen onnodige bewegingen, hij verspilde niet onnodig brandstof, het leek wel of hij zijn hele leven op deze manoeuvre geoefend had. Zijn leefsysteem-cocon gleed naast het andere schip, en bleef daar stil hangen. Hij had zijn drukpak aan, maar verroerde zich niet. Phssthpok durfde zijn veiligheid niet in de waagschaal te stellen door als eerste iets te ondernemen, niet nu hij zo dicht bij de overwinning was. Als de andere piloot nu maar uit zijn cabine wilde klimmen en op de romp van zijn schip wilde gaan staan…

Brennan keek hoe het schip langszij kwam. Drie stukken, twaalf kilometer van elkaar. Hij zag geen kabel; maar op deze afstand zou die wel eens onzichtbaar dun kunnen zijn. Het grootste, massiefst uitziende stuk moest de aandrijving zijn: een cilinder met drie kleine kegels die schuin uit de staart staken. Hoe groot de cilinder ook was, hij kon niet genoeg brandstof hebben bevat voor een interstellaire reis. Twee mogelijkheden: de Buitenstaander had meer brandstof meegenomen, en de lege tanks onderweg losgekoppeld, of… een bemande stuwschep-robot. Was dat mogelijk?

Het tweede stuk was een bol met een diameter van twintig meter. Toen het schip uiteindelijk tot stilstand kwam, bevond dit stuk zich recht tegenover Brennan. Een groot rond raam staarde uit de bol, zodat die eruitzag als een groot oog. Het draaide met Brennan mee toen het voorbijgleed, en hij vond het moeilijk om die enge blik vast te houden.

Hij vroeg zich af of het niet anders had gekund. De regering van de Gordel had toch zeker wel een betere ontmoeting dan nu hier plaatsvond kunnen organiseren…

De laatste cocon — hij keek er aandachtig naar toen hij voorbijgleed — was eivormig, zo’n twintig meter lang en een kleine vijftien meter breed. Het grote eind, van de aandrijving afgewend, was zo bezaaid met inslagen van meteorietzand dat het wel leek of ze met een zandstraler aan het werk waren geweest. Het kleinere, andere uiteinde was puntig en glad, het glansde bijna. Bren-nan knikte tegen zichzelf. Een stuwschepveld zou het voorste stuk hebben beschermd tegen micrometeorieten tijdens de acceleratie, en bij deceleratie zou dank zij de positie van de cocon hetzelfde zijn gebeurd.

Het ei was van voor tot achter ongebroken.

Binnen de bolle iris van het middelste stuk bewoog iets. Brennan tuurde, spande zijn ogen in om meer te zien, maar verder gebeurde er niets.

Het was een eigenaardige manier om een schip te bouwen, zei hij tegen zichzelf. In de middelste cocon moest zich het leefsysteem bevinden, al was het alleen omdat er een raam in zat, en niet in de laatste cocon. En de aandrijving was gevaarlijk radio-actief, waarom-zou het schip anders zo langgerekt zijn gemaakt? Maar dat betekende dat het leefsysteem de eindcocon tegen de straling van de aandrijving moest beschermen. Wat er ook in de laatste cocon zat, het moest belangrijker zijn dan de piloot, en de piloot deelde die mening.

Als dat niet zo was, hadden piloot en ontwerper niets van hun vak verstaan of ze waren krankzinnig geweest.

Het schip van de Buitenstaander hing nu roerloos in de ruimte; de aandrijving koelde af, het leefsysteem was maar een meter of zestig van hem vandaan. Brennan wachtte.

Ik doe chauvinistisch, zei hij tegen zichzelf. Ik kan toch niet het gezonde verstand van een wezen van een andere zon meten aan de hand van Gordel-maatstaven?

Zijn mondhoeken krulden. Tuurlijk wel. Dat schip daar is slecht ontworpen.

Het wezen kwam zijn cabine uit en stapte op de romp.

Elke spier in Brennan verkrampte toen hij het wezen zag. Het had twee benen en twee armen; van waar hij zich bevond, zag het er vrij menselijk uit. Maar het was door het ronde raam heen gestapt. Het stond nu op de huid van de cocon, roerloos, wachtend. Het had twee armen, een hoofd, twee benen. Het gebruikte een drukpak. Het had een wapen bij zich — of een reactiepistool, dat kon hij niet zeggen. Maar Brennan zag geen rugpak met straalaandrijving. Voor een reactiepistool heb je heel wat meer vaardigheid nodig dan voor straalaandrijving. Wie zou er een gebruiken in de open ruimte?

Bij Finagle, waar wachtte het op?

Natuurlijk. Op Brennan.

Eén wild ogenblik dacht hij erover om nu meteen de aandrijving weer aan te zetten, hier weg zien te komen voor het te laat was. Toen vloekte hij op zijn eigen angst, en liep vastberaden naar de deur. De mensen die eenmansschepen bouwden, bouwden ze zo goedkoop mogelijk. Zijn schip had geen luchtsluis, alleen maar een deur, en pompen om het leefsysteem leeg te pompen. Brennans pak zat dicht. Het enige dat hij hoefde te doen was de deur te openen.

Hij stapte naar buiten op sandaalmagneten.

De seconden tikten langzaam voorbij toen Brennan en de Buitenstaander elkaar bekeken. Hij ziet er menselijk genoeg uit. Twee benen. Hoofd bovenaan. Maar als hij een menselijk wezen is, en lang genoeg in de ruimte is om een schip te bouwen dat tussen de sterren kan reizen, dan kan hij niet zo technisch incapabel zijn als je op grond van zijn schip zou kunnen vermoeden. Ik moet er achter zien te komen wat hij bij zich heeft. Misschien heeft hij wel gelijk. Misschien is zijn lading wel meer waard dan zijn leven.

De Buitenstaander sprong.

Hij viel naar Brennan als een neerduikende valk. Brennan bleef staan waar hij stond, bang, maar vol bewondering voor de vaardigheid van de ander. Het reactiepistool was ongebruikt gebleven; de sprong was volmaakt uitgemikt, hij zou pal naast Brennan terechtkomen.

De Buitenstaander kwam op doorverende benen op de romp van Brennans schip terecht, absorbeerde zijn momentum als de eerste de beste mijnwerker uit de Gordel. Hij was kleiner dan Brennan, niet meer dan een meter vijftig. Brennan zag vaag wat zich achter de gezichtsplaat bevond en deinsde ontzet achteruit. Het ding was afschuwelijk lelijk. Chauvinisme of geen chauvinisme, het gezicht van de Buitenstaander zou een computer nog laten stoppen van schrik.

Die ene stap achteruit redde hem niet. Het ding stak een arm uit, klemde Brennans pols in een handschoen-onder-druk, en sprong. Brennan hijgde van schrik en probeerde zich los te rukken, maar te laat. In de handschoen was de greep van de Buitenstaander zo onwrikbaar als een bankschroef. Ze schoten door de ruimte naar de oogbol van het leefsysteem, en Brennan kon niets doen.

‘Nick,’ zei de intercom.

‘Hier,’ zei Nick. Hij had hem open laten staan.

‘Het dossier dat je zoekt heet “Jack Brennan”.’

‘Hoe weet je dat?’

‘We hebben zijn partner opgebeld. Hij heeft er maar een, Charlotte Wiggs heet ze, en twee kinderen. We hebben er haar van weten te overtuigen dat het urgent was, en uiteindelijk heeft ze verteld dat hij op zoek was naar waardevolle dingen in de buurt van Uranus.’

‘Uranus… dat zou wel es kunnen kloppen. Cutter, wil je iets voor me doen?’

‘Ja, natuurlijk. Officiële zaken?’

‘Ja. Zorg dat de Kolibrie van brandstof en voorraden wordt voorzien, en tot nader order bedrijfsklaar blijft. Zet er verwisselbare stuwraketten op. Laat dan een komlaser op het hoofdkwartier van de ARM in New York richten, en hou ’m gericht. Je hebt er natuurlijk drie nodig.’ Om te kunnen relayeren: de Aarde draaide immers van hen weg.

‘Oké. Nog geen bericht?’

‘Nee, zet gewoon een laser op ARM vast voor het geval we er een nodig hebben.’

De hele zaak lag zo vervloekt onzeker. Als hij hulp van de Aarde nodig had, dan had hij die snel nodig. En hard nodig ook. De beste manier om de vlaklanders te overtuigen zou zijn om zelf te gaan. Er was nog nooit een Eerste Voorzitter geweest die de Aarde had aangedaan… en hij verwachtte niet dat het nu zou gebeuren, maar De Krankzinnigheid van het Heelal neigt naar het Absolute Maximum.

Nick begon Brennans dossier door te nemen. Zonde dat de man kinderen had.

Phssthpoks eerste duidelijke herinneringen dateerden van de dag dat hij besefte dat hij een Beschermheer was. Hij kon vage herinneringen oproepen uit de tijd daarvoor: van pijn, het ontdekken van nieuwe dingen om te eten, ervaringen in sex en genegenheid en haat en boomklimmen in het dal van Pitchok; van nieuwsgierig toekijken, een keer of zes, als een vrouwelijke Voortplanter een kind ter wereld bracht waarvan hij kon ruiken dat het van hem was. Maar zijn geest was toen vaag geweest.

Als Beschermheer dacht hij helder en duidelijk. Eerst was het onprettig geweest. Hij had eraan moeten wennen. Er waren anderen geweest om hem te helpen, Paks die hem onderwezen en nog anderen.

Er was een oorlog gaande, en hij was er tijdens zijn leerproces langzaam in gegroeid. Omdat hij de gewoonte van vragenstellen had moeten ontwikkelen, had het jaren geduurd voor hij de geschiedenis ervan begreep:

Driehonderd jaar daarvoor hadden een paar honderd belangrijke Pak-families zich aaneengesloten om een groot stuk woestijn opnieuw in cultuur te brengen. Erosie en te intensieve beweiding waren de oorzaak geweest van die woestijn, niet oorlogshandelingen, al waren er overal enigszins radioactieve plekken. Geen plaats op de Pak-wereld was volkomen vrij van oorlog.

De moeilijke taak van het herbebossen was een generatie geleden voltooid. Zoals te verwachten was, was het bondgenootschap onmiddellijk uiteengevallen in een aantal kleinere, die ieder vastbesloten waren om het land voor hun afstammelingen alleen te verwerven. Het grootste deel van de vroegere bondgenootschappen was verdwenen. Een aantal families was uitgeroeid, en de rest liep over naar een andere partij als dat opportuun was voor het beschermen van hun bloedlijn. Phssthpoks bloedlijn maakte nu deel uit van Zuidkust.

Phssthpok genoot van de oorlog. Niet vanwege het vechten zelf. Als Voortplanter had hij ook gevochten, en oorlogvoeren was niet zozeer een kwestie van vechten als van de vijand een slag voor zijn in tactiek en technologie. Eerst was het een fusie-bom oorlog geweest. Tijdens deze fase waren veel families omgekomen, en een stuk van de weer in cultuur gebrachte woestijn werd opnieuw woestijn. Toen had Zuidkust een dempingsveld uitgevonden dat ervoor zorgde dat splijtbare stoffen niet meer tot ontploffing kwamen. Anderen hadden het snel overgenomen. Van dat tijdstip af was het een oorlog geworden van artillerie, gifgas, bacteria, psychologie, infanterie, zelfs sluipmoord. Het was een oorlog waarin snel en intelligent handelen en reageren belangrijk waren. Kon Zuidkust maatregelen nemen tegen een propagandacampagne die de Meteoorbaai naar de vijand moest doen overlopen? Als het Oosterzee Bondgenootschap een antigif had voor riviergif Jota, zou het dan gemakkelijker zijn om het van ze te stelen of om zelf antigif uit te vinden? Als ze in Kringbergen een entstof vonden voor bacteriecultuur Zeta-Drie, hoe groot was de kans dat ze ons zouden bestoken met een gemuteerde variëteit? Moeten we bij Zuidkust blijven, of zijn we bij Oosterzee beter af? Het was erg leuk allemaal.

Naarmate Phssthpok meer leerde, werd het spel ingewikkelder. Zijn eigen Virus QQ zou tweeënnegentig procent van alle Voortplanters doden, maar hun Beschermheren zouden ongedeerd blijven, en dus met verdubbelde woede strijden om een kleinere en minder kwetsbare groep QQ-resistente Voortplanters te redden. Hij stemde ermee in om het niet te gebruiken. Aak(pop) was een familie die teveel Voortplanters had voor de plaatselijke voedselvoorraad; hij wees hun aanbod tot bijstand af, maar blokkeerde hun weg naar Oosterzee.

Toen had het Oosterzee Bondgenootschap een puntveldgenerator gebouwd, die een fusie-reactie kon ontketenen, zonder dat daar een splijtingsproces aan vooraf was gegaan.

Phssthpok was al zesentwintig jaar Beschermheer.

De oorlog was binnen een week afgelopen. Oosterzee bezat nu de weer in cultuur gebrachte woestijn, het deel dat niet kaal en steriel was na zeventig jaar oorlog. En boven het Dal van Pitchok was er een machtige flits geweest.

De Groeiers en Voortplanters van Phssthpoks lijn hadden ontelbaar vele generaties in het Dal van Pitchok geleefd. Hij had dat verschrikkelijke licht aan de horizon gezien en beseft dat al zijn afstammelingen dood of steriel waren, dat hij geen bloedlijn meer had om te beschermen, dat hij alleen nog maar kon ophouden met eten, tot hij stierf.

Dat gevoel had hij daarna nooit meer gehad. Tot op dit ogenblik. Maar zelfs toen, dertien eeuwen in biologische tijd geleden, had hij niet die ontzettende verwarring gekend. Wat was dit in een drukpak gehulde ding aan het eind van zijn arm? De gezichtsplaat was donker ter bescherming tegen het licht van de zon. Voor zover hij dat kon nagaan aan de vorm van het pak zag het eruit als een Voortplanter. Maar die konden geen ruimtevaartuigen of drukpakken hebben gemaakt.

Phssthpoks besef dat hij aan een gewichtige missie bezig was, had meer dan twaalf eeuwen onwrikbaar standgehouden. Nu verdronk het in pure verwarring. Nu kon hij het wel betreuren dat de Paks niets wisten van andere rassen. Een tweebenig lichaam was misschien niet iets dat uniek was, iets dat alleen een Pak had. Waarom ook? Phssthpoks lichaamsvorm was gewoon doelmatig en handig. Als hij dit wezen zonder pak kon zien, als hij hem kon ruiken… Dan zou hij zekerheid hebben!

Ze kwamen naast de ronde sluis terecht. De Buitenstaander kon onmenselijk goed mikken. Brennan deed geen poging om zich te verzetten toen de Buitenstaander een arm door het gebogen oppervlak stak, iets vastpakte en toen hen beiden naar binnen trok. Het transparante materiaal verzette zich tegen bewegingen, als onzichtbaar kleefplastic.

Met snelle, rukkerige bewegingen trok het wezen zijn drukpak uit. Het was gemaakt van een flexibel materiaal, ook de transparante bol. Bij de gewrichten zaten rijgkoorden. Daarna, zijn hand nog steeds in een ijzeren greep om Brennan, draaide het wezen zich om en keek hem aan.

Brennan kon wel gillen.

Het ding bestond uit niets dan knobbels. De armen waren langer dan die van een mens, het ellebooggewricht zat op ongeveer de goede plaats, maar het was een bal met een diameter van meer dan vijftien centimeter. De handen hadden nog het meeste weg van aan elkaar geregen walnoten. De schouders, knieën en heupen waren wratmeloenen. Het hoofd was een scheve kalebas op een non-existente nek. Brennan kon geen voorhoofd en geen kin zien. De mond was een vlakke, zwarte snavel, hard, maar niet glimmend, die halverwege mond en ogen overging in gerimpelde huid. Twee spleten in de snavel waren de neus. Twee ogen die veel leken op die van een mens werden beschermd door bepaald niet menselijk uitziende massa’s zwaar gerimpelde huid, en door een recht op de schedel staande beenrand. Boven de snavel liep de schedel schuin naar achteren weg, alsof hij was gestroomlijnd. Een harde beenrand liep mee naar achteren, en versterkte die indruk nog.

Het wezen was alleen gehuld in een vest met zakken, een kledingstuk dat er menselijk uitzag en een even slecht passende combinatie vormde als wanneer het monster van Frankenstein een slappe gleuf hoed zou hebben opgehad. De wanstaltig dikke gewrichten aan de vijfvingerige hand drukten als een serie kogels uit een kogellager in Brennans arm.

Dit was dus de Buitenstaander. Niet gewoon een niet-menselijk wezen. Een dolfijn was uiteraard een niet-menselijk wezen, maar een dolfijn was niet angstaanjagend. De Buitenstaander was angstaanjagend. Hij zag eruit als een kruising tussen een mens en… iets anders. De monsters van de mens hadden er altijd zo uitgezien. Grendel. De Minotaurus. Meerminnen werden ooit als afzichtelijke wezens beschouwd: boven het middel was een meermin een prachtige, verleidelijke vrouw, eronder een geschubd monster. En dat klopte ook, want de Buitenstaander was zo te zien geslachtsloos; tussen de benen zaten alleen plooien gepantserd-uitziende huid.

De diepliggende ogen, even menselijk als die van een octopus, keken diep in die van Brennan.

Abrupt, voor Brennan iets kon doen om zich te verzetten, pakte de Buitenstaander met zijn handen een stuk van Brennans gerub-beriseerde pak beet en trok het uit elkaar. Het pak weerstond de druk, rekte uit, en scheurde toen van boven naar beneden in tweeën. Lucht klapte eruit. Brennan voelde zijn oren ploffen.

Het had geen zin om zijn adem in te houden. Vele tientallen meters vacuüm lagen tussen hem en de lucht in zijn schip. Behoedzaam snoof hij.

De lucht was arm aan zuurstof, en in het schip hing een eigenaardige geur.

‘Vuile schoft,’ zei Brennan. ‘Ik had wel dood kunnen zijn.’

De Buitenstaander gaf geen antwoord. Hij trok Brennans pak van diens lichaam alsof hij de schil van een sinaasappel verwijderde, zonder nodeloze ruwheid, maar ook zonder buitengewoon voorzichtig te zijn. Brennan vocht terug. Eén pols was nog steeds omklemd in de hand van de ander, maar Brennan sloeg zijn vrije hand beurs tegen het gezicht van de Buitenstaander zonder dat die meer deed dan alleen knipperen met zijn ogen. De huid was net een pantser van leer. Toen hij klaar was met het wegtrekken van het pak, hield hij Brennan op armslengte van zich vandaan om hem goed te kunnen bekijken. Brennan trapte naar waar zijn lies zou moeten zitten. Het wezen merkte het en keek hoe Brennan nog twee keer trapte voor hij verder ging met zijn inspectie. De ogen gleden over Brennan, omhoog en omlaag, familiair en beledigend. In de delen van de Gordel waar lucht en temperatuur op kunstmatige wijze constant werden gehouden, liepen de bewoners hun hele leven naakt rond. Maar Brennan had zich nog nooit bloot gevoeld. Niet naakt; bloot. Weerloos. De vingers van het wezen gleden langs zijn schedel en betastten die aan weerszijden van de Gordel-kuif, bevoelden de gewrichten van zijn vingers, gleden onderzoekend over de botten. Eerst bleef Brennan vechten. Hij kon de aandacht van de Buitenstaander niet eens afleiden. Toen wachtte hij, slap van verlegenheid, tot het onderzoek zou zijn afgelopen.

Abrupt was het voorbij. De knobbelige Buitenstaander sprong naar de andere kant van het vertrek, rommelde heel even rond in een bak aan een van de wanden en haalde een transparante rechthoek van plastic te voorschijn. Brennan dacht even dat hij kon ontsnappen, maar zijn pak was aan flarden getrokken. Het wezen sloeg het ding open en streek met zijn vingers langs een van de randen. De zak klapte open alsof hij een rits had gebruikt.

Hij sprong naar Brennan toe en Brennan sprong weg. Het leverde hem een paar seconden relatieve vrijheid op. Toen sloten stalen knobbelvingers zich om zijn hand en duwden hem de zak in. Brennan ontdekte dat hij hem niet van binnenuit open kon krijgen.

‘Ik stik,’ gilde hij. Het wezen reageerde niet. Het had hem toch niet verstaan. Het hees zich nu weer in zijn ruimtepak.

O nee! Brennan klauwde aan de zak, probeerde hem kapot te trekken.

De Buitenstaander nam hem onder een arm en ging door de ronde deuropening naar buiten, het vacuüm van de ruimte in. Brennan voelde het transparante plastic om hem heen uitbollen, zodat de lucht binnenin de zak nog dunner werd. Hij voelde scherpe steken in zijn oren, en hield meteen op met worstelen. Met een uit wanhoop geboren fatalisme wachtte hij, terwijl het wezen om de oog-bol-vormige romp gleed naar waar een tweeëneenhalve centimeter dikke sleeplijn naar de cocon erachter liep.

Er zijn in de Gordel maar weinig grote vrachtschepen. De meeste mijnwerkers halen hun erts het liefst zelf binnen. De schepen die grote ladingen van de ene asteroïde naar de andere vervoeren, zijn niet groot; in plaats daarvan zijn ze voorzien van een groot aantal speciale voorzieningen. De bemanning spreidt de lading uit over metalen latten met dunne, sterke kabels ertussen of legt ze in netten of zet ze op lichtgewicht roosters. Ze beschermen breekbare dingen met schuimplastic uit een spuitbus, bevestigen aan de onderkant reflecterende folie om de hitte en het licht van de aandrijvingsvlam terug te kaatsen, en vertrekken op laag vermogen. De Blauwe Os was een bijzonder geval. Het schip vervoerde vloeistoffen en fijn stof, geraffineerd kwik en water uit de water-mijnen, graan, zaad, onzuiver tin dat uit meren aan de naar de zon toegewende kant van Mercurius was geschept, gemengde en gevaarlijke chemicaliën uit de atmosfeer van Jupiter. Dit soort ladingen was niet altijd beschikbaar. De Os was een enorme tank met een klein driemans leefgedeelte en een fusiebuis die door de volle lengte van de romp liep; maar omdat de tank af en toe ook grote voorwerpen moest kunnen vervoeren, was hij voorzien van apparatuur om hem aan een haveninstallatie te koppelen, en van een groot deksel.

Einar Nilsson stond aan de rand van het ruim en keek naar binnen. Hij was twee meter dertien lang en te zwaar voor een man uit de Gordel, en dat was te zwaar voor iedereen, want het vet was in zijn maag gaan zitten en in de grote, ronde boog van zijn tweede kin. Hij bestond uit niets dan zacht gebogen lijnen; nergens zaten er scherpe hoeken aan hem. Het was een hele tijd geleden dat hij in een eenmansschip had gezeten. Hij hield niet zo van de hoge zwaartekracht.

Het devies op zijn pak was een Vikingschip met een grauwende draak op de voorplecht dat half verscholen in het heldere, melkwitte licht van een spiraalmelkweg dreef.

Nilssons eigen kleine, bijna antieke mijnschip was de reddingssloep van de Os geworden. De fusiebuis, lang en smal, aan het eind wijd uitlopend, was bijna net zo lang als het ruim. Er stond ook een Adzhubei 4-4 computer, bijna nieuw; er stonden machines die dienst moesten doen als de zintuigen van de computer, en verder luidsprekerkasten, radar en radio en sonische apparaten en monochromatische verlichting en een hi-fi installatie. Elk apparaat was afzonderlijk vastgemaakt aan een stuk of zes haken aan de binnenwand van het ruim.

Nilsson knikte voldaan, en zijn grijzende, blonde Gordel-kuif streek langs de binnenzijde van zijn helm. ‘Ga je gang, Nate.’

Nathan La Pan begon een vloeistof in de tank te spuiten. Binnen dertig seconden zat de tank vol met schuim dat al hard begon te worden.

‘Doe maar dicht.’

Misschien kraakte het schuim even toen het grote deksel neerklapte. Het geluid was in ieder geval niet te horen. Patroclus Port bevond zich in vacuüm, open onder de zwarte hemel.

‘Hoeveel tijd hebben we, Nate?’

‘Nog twintig minuten voor we op optimale koers zijn,’ zei de jonge stem.

‘Oké, aan boord. Jij ook, Tina.’

‘Yup.’ De stem klikte uit. Nathan was jong, maar hij had al geleerd om over een foon geen woorden te verspillen. Einar had hem aangenomen op verzoek van zijn vader, een oude vriend. De computerprogrammeur was heel iets anders. Einar keek hoe haar slanke figuurtje naar de luchtsluis van de Os gleed. Geen slechte sprong. Misschien een tikje teveel spieren?

Tina Jordan was een vlaklander die in de Gordel was komen wonen. Ze was vierendertig, oud genoeg om te weten wat ze deed, en ze was dol op schepen. Ze had waarschijnlijk hersens genoeg om de anderen niet voor de voeten te lopen. Maar ze had nog nooit met een eenmansschip gevlogen. Einar wantrouwde eigenlijk mensen die niet genoeg vertrouwen in zichzelf hadden om alleen te vliegen. Niet dat er iets aan te doen was: er was niemand anders op Patroclus die een Adzhubei 4-4 kon bedienen.

De Os zou eerst een zijdelingse koers volgen waarmee het schip in de baan van het buitenwereldse schip terecht zou komen, en zich dan in een boog laten afglijden naar de zon. Einar blikte omhoog naar het met diamanten bezaaide zwart van de hemel, bijna recht tegenover de zon. Hij tuurde naar de plek waar een eenmansschip en dat andere schip nu naast elkaar hingen. Hij verwachtte niet dat hij de Buitenstaander zou zien, en hij zag hem ook niet. Maar hij was er wel, vallend naar de J-vormige baan die de Os zou gaan beschrijven.

Drie dikke druppels achter elkaar, en een vierde een eindje verder. Nick staarde naar het scherm, zijn ogen bijna dichtgeknepen, zodat de lijntjes van spanning als een web om zijn oogleden te zien waren. Wat er ook gebeurd was, het was nu gebeurd.

Andere kwesties vroegen de aandacht van de Eerste Voorzitter.

Gesjacher met de Aarde over het bekostigen van stuwrobots en over het toewijzen van stuwrobot-lading aan de vier verschillende interstellaire kolonies. Een zakelijke kwestie over tin van Mercurius. Het uitwijzingsprobleem. Hij besteedde hier te veel tijd aan… maar elke keer weer zei iets hem dat dit wel eens de belangrijkste gebeurtenis in de geschiedenis van de mensheid zou kunnen zijn.

Scherp en onverwachts kwam Cutters stem uit een luidspreker. ‘Nick? De Blauwe Os wil vertrekken.’

‘Best,’ zei Nick.

‘Oké. Maar ik zie dat ze niet gewapend zijn.’

‘Ze hebben toch een fusie-aandrijving? En uit hun krachten gegroeide stuurraketten waarmee ze ’m kunnen richten. Als ze nog meer nodig hebben, zijn we aan een oorlog bezig.’ Nick verbrak de verbinding.

En bleef even onzeker naar de muur staren. Had hij gelijk? Zelfs een waterstofbom zou als wapen minder effectief zijn dan een gerichte stroom uitlaatgassen van een fusie-aandrijving. En een waterstofbom was duidelijk een wapen, een belediging voor een vredelievende Buitenstaander. Maar toch…

Nick boog zich weer over Brennans dossier. Het was dun. De bewoners van de Gordel accepteerden geen regering die hun handel en wandel op enigszins grondige wijze bijhield.

John Fitzgerald Brennan had veel weg van de typische mijnwerker uit de Gordel. Vijfenveertig jaar oud. Twee dochters — Estelle en Jennifer — bij dezelfde vrouw, Charlotte Leigh Wiggs, haar beroep: monteur en reparateur van landbouwmachines, in Boeien. Brennan had een aardig begin gemaakt met een spaarpotje voor als hij met werken op zou houden, al had hij zijn tegoed twee keer bijna helemaal opgenomen om geld vast te zetten op zijn kinderen. Twee keer was hij een lading radioactief erts kwijtgeraakt aan een jakkeraar. Eén keer zou typisch zijn geweest. De mensen van de Gordel lachen om mislukte smokkelaars, maar een man die nooit is gepakt, kan ervan worden verdacht dat hij het nooit heeft geprobeerd. Geen lef.

Ruimtepak-decoratie: De Madonna van Port Lligat. Dali. Nick fronste zijn wenkbrauwen. Soms raakten mijnwerkers hun houvast op de werkelijkheid kwijt, daar in de ruimte. Maar Brennan leefde nog en deed het goed, en verdiende genoeg om een behoorlijk comfortabel leven te kunnen leiden, en hij had nog nooit een ongeluk gehad.

Twintig jaar geleden had hij met een ploeg gewerkt die op Mercurius gesmolten tin won. Mercurius was rijk aan waardevolle non-ferro elementen, al maakte het magnetische veld van de zon het gebruik van speciaal ontworpen schepen noodzakelijk; een zonnestorm kon een metalen schip meesleuren en pas kilometers verder weer loslaten. Brennan was goed geweest in zijn werk en hij had behoorlijk verdiend, maar hij was na tien maanden weggegaan en had nooit meer met anderen samengewerkt. Blijkbaar hield hij er niet van.

Waarom had hij zich door de Buitenstaander laten inhalen?

Verdomme, Nick zou hetzelfde hebben gedaan. De Buitenstaander was er nu eenmaal, hier in het zonnestelsel, en iemand moest hem toch tegemoettreden. Als Brennan was gevlucht, had dat gelijk gestaan aan toegeven dat hij zo’n ontmoeting niet aankon. Zijn gezin zou hem niet hebben tegengehouden. Ze waren geboren en getogen in de Gordel; ze konden voor zichzelf zorgen.

Maar ik wou dat hij er vandoor was gegaan, dacht Nick. Zijn vingers trommelden nerveus op zijn bureau.

Brennan bevond zich helemaal alleen in een kleine ruimte.

Het was een rauwe, angstaanjagende tocht geweest. De Buitenstaander was de ruimte in gesprongen met een ballonvol Brennan in zijn hand, had zich tegen de massa van de ballon schrapgezet en zijn reactiepistool ingeschakeld. Ze hadden twintig minuten lang door de ruimte gezweefd. Brennan was bijna gestikt toen ze bij de derde cocon kwamen.

Hij herinnerde zich nog hoe de Buitenstaander iets met een vlakke kop tegen de romp had gezet, en daarna zichzelf en Brennan naar binnen had getrokken door een taai oppervlak, dat er aan binnen- en buitenkant uitzag als metaal. Toen had hij de ballon opengeritst, zich omgedraaid, en was door de wand verdwenen, terwijl Brennan nog hulpeloos door de lucht tolde.

De lucht rook naar de lucht van de stuurcabine, al was de eigenaardige geur nu veel sterker. Brennan ademde de dunne lucht met grote, hijgende teugen in. De Buitenstaander had de ballon achtergelaten. Als een doorzichtige geest dreef hij naar hem toe, dreigend en uitnodigend, en Brennan begon zenuwachtig te lachen.

Hij begon om zich heen te kijken.

Het licht was groener dan de zonlichtbuizen waaraan hij was gewend. Het enige ongebruikte stuk was de ruimte waar hij nu in zweefde, en die was ongeveer net zo groot als het leefgedeelte van zijn eenmansschip. Rechts van hem stond een stel vrijwel vierkante kratten, gemaakt van wat bijna zeker hout was. In ieder geval van een soort plant. Links van hem stond een massieve, rechthoekige bak met een deksel erop, die op een grote diepvrieskist leek. Boven hem en om hem heen de gebogen wand.

Dus hij had het bij het rechte eind gehad. Dit was een vrachtruim. Maar de helft van de ruimte in dit druppelvormige ruim bevond zich buiten zijn bereik.

En de lucht was doortrokken van een eigenaardige geur, alsof hij een parfum rook dat hij niet kende. De geur in het woongedeelte was een dierlijke geur geweest, de geur van de Buitenstaander. Deze hier was anders.

Onder hem, achter een net van grofgeweven stof, zaten dingen die eruitzagen als gele wortels. Het grootste stuk van wat Brennan van het vrachtruim kon zien lag ermee vol. Brennan liet zich zakken en haakte zijn vingers in het net om zijn ogen dichterbij te brengen.

De geur werd vele malen intenser. Hij had nog nooit zo iets geroken, zich nooit zo iets voorgesteld, er nooit van durven dromen. Ze zagen er nog steeds uit als bleekgele wortels, iets dat het midden hield tussen een zoete aardappel en een geschild stuk wortel van een kleine boom: gedrongen, breed en vezelig waren ze; de ene kant liep uit in een punt, de andere zag eruit alsof hij met een mes was platgeslagen. Brennan stak zijn vingers door het net, pakte een wortel met twee vingers beet en probeerde hem door het net te trekken. Maar dat lukte niet.

Net voor de Buitenstaander langszij kwam, had hij ontbeten. Maar toch, zonder dat zijn maag waarschuwend gerommeld had, was hij nu opeens dol van de honger. Zijn lippen gleden naar achteren, tanden en tandvlees kwamen bloot. Wild stak hij zijn vingers door het net en graaide naar de wortels. Minuten lang probeerde hij er een door de te kleine gaten te trekken. Woest rukte hij aan het net. Dat was sterker dan hij; het scheurde niet. Zijn nagels wel. Hij gilde van frustratie. De gil bracht hem bij zijn zinnen.

Als hij er nu eens een te pakken kreeg? Wat dan?

OPETEN! Het water liep hem in de mond.

Hij zou sterven. Een onbekende plant van een onbekende wereld, een plant die door een buitenwerelds ras waarschijnlijk als voedsel werd gegeten. Hij kon beter nadenken over een manier om hier vandaan te komen!

En toch rukten zijn vingers nog aan het net. Brennan strekte zijn knieën en schoot omhoog. De flarden van zijn pak waren weg, die lagen nog in de hut van de Buitenstaander, en de tuitjes voor water en voedselsiroop in zijn helm dus ook. Was er hier ergens water? Was dat zonder bezwaar te drinken? Zou de Buitenstaander raden dat hij iets had aan gedeeltelijk verbrande waterstof?

Wat kon hij eten?

Hij moest hieruit zien te komen.

De plastic zak. Hij viste hem uit de lucht en bekeek hem. Hij ontdekte hoe hij hem open en dicht moest doen — van buitenaf. Prachtig. Wacht — ja! Hij kon de zak binnenstebuiten draaien, en hem van binnenuit sluiten. Maar wat dan?

Hij kon in de plastic zak niet manoeuvreren. Geen handen. Zelfs in zijn eigen pak zou het riskant geweest zijn om zonder rugpak twaalf kilometer door de ruimte af te leggen. En hij kon toch niet door de wand van de cocon komen.

Hij moest op de een of andere manier zijn maag zien af te leiden. Hm. Waarom was de inhoud van dit ruim zo waardevol? Hoe was het mogelijk dat deze wortels waardevoller waren dan de piloot, die toch onmisbaar was om ze op hun plaats van bestemming te krijgen?

Ik kan net zo goed gaan kijken wat er nog meer is, hier.

De rechthoekige bak was van een glimmend, temperatuurloos materiaal. Brennan wist het handvat gemakkelijk te vinden, maar hij kon er geen beweging in krijgen. Toen deed de geur van de wortels een geconcentreerde aanval op zijn honger en hij gilde en rukte in dolle woede aan het handvat. Krakend ging het deksel omhoog. Blijkbaar was de constructie berekend op de kracht van de Buitenstaander.

De kist zat vol met zaden, grote zaden, net amandelen, bevroren in een mantel van ijs, bitter koud. Hij trok er een los met snel verstijvende vingers. De lucht om hem heen begon de kleur te krijgen van sigaretterook toen hij het deksel dichtdeed.

Hij stopte het ding in zijn mond, verwarmde het met zijn speeksel. Het smaakte naar niets; het was alleen maar koud, en toen ook dat niet meer. Hij spuwde het uit.

Hm. Groen licht en een vreemde, zwaar geurende lucht. Maar niet te dun, niet vreemd, en het licht was koel en fris.

Als Brennan lucht en licht van de Buitenstaander prettig vond, dan zou de Buitenstaander het ook wel naar zijn zin hebben op de Aarde. En hij had ook zaad meegebracht, dat wilde hij blijkbaar planten. Zaad en wortels en… wat?

Brennan strekte zijn knieën en schoot door het lege stuk naar de stapel kisten. Hij kon geen kist van de wand trekken, ook niet toen hij er met alle kracht van rug en benen aan trok. Contactcement? Maar een deksel bezweek, zij het aarzelend en onder veel gekraak. Ja, zie je wel, het had vastgelijmd gezeten; het hout zelf was gescheurd. Brennan vroeg zich af wat voor vreemde plant het geweest was.

Er zat een hermetisch gesloten plastic zak in. Plastic? Het zag eruit en voelde aan als een sterk soort cellofaan dat van ouderdom vol kreukels was komen te zitten. Wat erin zat, zag eruit als fijn stof, dat zo op elkaar was geperst dat het bijna een vierkante klomp was geworden. Het zag er donker uit door het plastic.

Brennan zweefde naast de kisten, een hand om het gescheurde deksel. Hij dacht na…

Een autopiloot natuurlijk. De Buitenstaander was alleen maar een reservepiloot. Het gaf niet wat er met hem gebeurde, hij was alleen maar een beveiligingsmechanisme. De autopiloot zou ervoor zorgen dat zaad en knollen en dit stof aankwamen op hun bestemming.

Wat was die bestemming? De Aarde? Maar dat betekende dat andere Buitenstaanders achter deze aan zouden komen.

Hij moest de Aarde waarschuwen.

Precies. Intelligent gedacht. Maar hoe?

Brennan lachte om zichzelf. Was er ooit iemand geweest die zó volledig in de tang had gezeten? De Buitenstaander had hem vast. Brennan, een vrij man uit de Gordel, had zich tot eigendom laten maken. Zijn gelach stierf weg in wanhoop.

Wanhoop was een fatale vergissing. De geur van de wortels had op de loer gelegen en sloeg nu onverhoeds toe.

… Dank zij de pijn kwam hij weer bij bewustzijn. Zijn handen bloedden van sneden en schaafwonden. Hij had spieren verrekt, zijn vingers zaten onder de blaren en blauwe plekken. Zijn linkerpink deed ontzettend pijn, zat vreemd scheef aan zijn hand, en terwijl hij keek begon hij op te zwellen. Ontwricht of gebroken. Maar hij had een gat in het net gescheurd, en in zijn rechterhand klemde hij een vezelige wortel.

Hij smeet hem zo hard hij kon van zich vandaan en rolde zich meteen daarna in elkaar, alsof hij de pijn Wilde omhullen en smoren. Hij was woedend, hij was bang. Die vervloekte geur had zijn verstandelijke vermogens uitgeschakeld alsof hij niet meer was dan een speelgoedrobot van een kind!

Als een voetbal zweefde hij door het vrachtruim, zijn handen om zijn knieën geklemd, terwijl de tranen over zijn wangen liepen. Hij had honger en hij was boos en hij voelde zich vernederd en bang. De Buitenstaander had hem op pijnlijke wijze doordrongen van zijn eigen onbelangrijkheid. Maar dit was erger.

Waarom? Wat wilde de Buitenstaander met hem?

Iets bonkte tegen zijn achterhoofd. Met één vloeiende beweging griste Brennan het voorwerp uit de lucht en hapte toe. De wortel was tegen de wand geketst en naar hem terug gezweefd. Hij was taai en vezelig tussen zijn tanden. De smaak was even onbeschrijflijk en even heerlijk als de geur.

In een laatste ogenblik van helder denken vroeg Brennan zich af hoe lang het zou duren voor hij stierf. Het kon hem niet veel schelen. Weer beet hij een stuk uit de wortel, en slikte.

Phssthpok zat met koppige vasthoudendheid een serie antwoorden achterna, maar achter elk antwoord zaten weer meer vragen. Zijn gevangene rook verkeerd: vreemd, als een dier. Hij behoorde niet bij hen naar wie Phssthpok op zoek was gegaan. Waar waren die dan?

Ze waren niet hier gekomen. De inheemse bevolking van G0 Doelwit I-3 zou maar weinig tegenstand hebben geboden aan kolonisten, als dit ene exemplaar representatief was voor de rest. Maar Beschermheren zouden ze toch maar hebben geëlimineerd, als voorzorgsmaatregel. Een andere ster dus. Waar?

Misschien had de inheemse bevolking genoeg kennis van astronomie om het hem te kunnen vertellen. Met schepen als dit hier hadden ze misschien zelfs naburige sterren bereikt.

Phssthpok, op jacht naar antwoorden, dook in elkaar en sprong naar het vreemde ruimtevoertuig. Het was een sprong van een uur, maar Phssthpok had geen haast. Met zijn superieure reflexen had hij niet eens zijn reactiepistool nodig.

Zijn gevangene zat veilig opgeborgen. Te zijner tijd zou Phssthpok zijn taal moeten leren om hem te ondervragen. Ondertussen zou hij geen kwaad kunnen aanrichten. Hij was te bang, en te zwak. Voortplanters waren kleiner, maar sterker.

Het schip van zijn gevangene was klein. Phssthpok vond weinig meer dan een miniem leefgedeelte, een lange aandrijvingsbuis, en een ringvormige tank voor vloeibare waterstof, met een koelmotor. De langwerpige, spits toelopende brandstoftank kon worden losgekoppeld, en tegen de lange, smalle buis van de aandrijving konden er nog een aantal worden bevestigd. Langs de rand van het cilindervormige leefgedeelte zaten bevestigingspunten voor lading, stalen latten, opgevouwen netten met heel fijn gaas, en intrekbare haken.

Een paar van die haken hielden nu een lichtmetalen cilinder vast die tekenen van erosie vertoonde. Phssthpok bekeek het ding, wijdde toen zijn aandacht aan andere zaken zonder te hebben ontdekt waarvoor de cilinder diende. Het was wel duidelijk dat het niet nodig was voor een goed functioneren van het schip. Phssthpok vond geen wapens.

Hij vond wel inspectiepanelen in de buis van de aandrijving. Als hij de goede materialen had gehad, had hij binnen een uur zijn eigen kristal-zink fusie-buis gemaakt. Hij was onder de indruk. De inheemse bevolking was misschien intelligenter dan hij had gedacht, of misschien hadden ze meer geluk. Hij zweefde naar het woongedeelte, de ovalen deur door.

In de ruimte voor de piloot bevonden zich een versnellingsbank, kasten met bedieningsapparatuur in een hoefijzer er omheen, een lege ruimte achter de bank, die zo groot was dat je er redelijk uit de voeten kon, een automatische keuken, die deel uitmaakte van het hoefijzer, en verbindingen naar mechanische zintuigen, van het soort dat vaak werd gebruikt bij de oorlogen tussen de Paks. Maar dit was geen oorlogsschip. De zintuigen van dit ras waren minder scherp dan die van de Paks. Achter het leefgedeelte bevonden zich machines en tanks met vloeistoffen, die Phssthpok met veel belangstelling bekeek.

Als deze machines goed ontworpen waren, dan was G0 Doelwit I-3 bewoonbaar. Zeer bewoonbaar. Een beetje aan de zware kant qua lucht en zwaartekracht. Maar — voor een groep die al vijfhonderdduizend jaar onderweg was, zou het onweerstaanbaar geweest zijn.

Als ze tot hier waren gekomen, dan zouden ze hier hun reis hebben beëindigd.

Dat betekende dat het gebied dat Phssthpok zou moeten doorzoeken werd gehalveerd. Zijn doelwit moest zich in de richting bevinden van waaruit hij gekomen was, meer naar het hart van de Melkweg. Ze waren gewoonweg niet zover gekomen.

Het leefgedeelte bracht hem in verwarring. Hij trof dingen aan die hij niet begreep, die hij ook nooit zou begrijpen.

De keuken bijvoorbeeld. Gewicht was belangrijk in de ruimte. De inheemse bevolking zou toch zeker wel in staat zijn geweest om lichtgewicht-voedsel te maken, zo nodig synthetisch, waarmee de piloot voor onbepaalde tijd gezond kon worden gevoed. De besparing in moeite en brandstofverbruik zou enorm zijn geweest wanneer ze vermenigvuldigd was met het aantal schepen dat hij had gezien. In plaats daarvan namen ze liever een heel uiteenlopend pakket aan van tevoren bereide eetbare zaken mee, en ook een gecompliceerd apparaat om ze uit te kiezen en te bereiden. Ze hadden er de voorkeur aan gegeven dit voedsel te koelen, zodat het niet bedierf, in plaats van het te verpulveren. Waarom? Afbeeldingen bijvoorbeeld. Phssthpok begreep wat foto’s waren, en ook grafieken en kaarten. Maar de drie kunstwerken op de achterste wand vielen in geen van beide categorieën. Het waren schetsen in houtskool. Een ervan was van het hoofd van een inheems persoon, een persoon die veel leek op Phssthpoks gevangene, maar een langere haarkuif had, en ook eigenaardig gepigmenteerd was om de ogen en de mond; de andere twee moesten jongere uitvoeringen zijn van hetzelfde ras, dat onrustbarend veel weghad van de Paks. Alleen hoofd en schouders waren te zien. Wat was het doel van dit alles?

Onder andere omstandigheden had de versiering op Brennans ruimtepak een aanwijzing kunnen zijn.

Phssthpok had de versiering gezien, en er een deel van begrepen. Voor leden van een onderling samenwerkende, ruimteverkennende subgroep zou het handig zijn om de ruimtepakken te voorzien van een aantal felle kleuren. Anderen zouden dit code-patroon op grote afstand al kunnen herkennen. Het ontwerp van de inheemse scheen wat al te complex, maar niet zó complex dat Phssthpoks nieuwsgierigheid werd opgewekt.

Want Phssthpok zou nooit kunst of luxe begrijpen.

Luxe? Een Pak Voortplanter zou ervan kunnen genieten, maar was te stom om voor zichzelf luxe te scheppen. Een Beschermheer had er de motivatie niet voor. Het verlangen van een Beschermheer stond voor honderd procent in verband met de noodzaak om zijn bloedlijn te beschermen.

Kunst? Voor de geschiedenis van de Paks begon, waren er al kaarten en tekeningen bekend bij de Paks. Maar die waren bestemd voor de oorlogvoering. En je herkende je beminden toch niet op het gezicht. Ze hadden de juiste geur.

De geur van een beminde reproduceren?

Phssthpok had daar misschien wel aan gedacht als het schilderij op Brennans borst een ander schilderij was geweest. Dat zou nog eens een gedachte zijn geweest! Een methode om een Beschermheer in leven en in functie te houden, lang na de dood van zijn bloedlijn. Het zou een verandering kunnen hebben betekend in de geschiedenis van de Paks. Als Phssthpok tenminste duidelijk was gemaakt wat representatieve kunst betekende…

Maar wat kon hij wijs uit Brennans pak?

De borstpartij bevatte een kopie, in fluorescerende verf, van Salvador Dali’s Madonna van Port Lligat. Bergen dreven boven een zachte, blauwe zee, tegen alle wetten van de zwaartekracht in, de onderkant vlak en glad. Een vrouw en een kind waren te zien, bovennatuurlijk mooi, met ramen in hun lichaam. Niets voor Phssthpok.

Eén ding begreep hij meteen.

Hij was heel voorzichtig met het instrumentenpaneel. Hij wilde niets kapot maken voor hij had ontdekt hoe hij astronomische gegevens uit de computer kon halen. Toen hij de klep van het zonne-stormwaarschuwingscircuit opendeed om te kijken wat erachter zat, ontdekte hij dat het verrassend klein was. Nieuwsgierig keek hij wat beter. Het ding was gemaakt met magnetische monopolen. In één kangoeroesprong schoot Phssthpok door de interstellaire ruimte. Hij vuurde de helft van het gaspatroon in zijn reactiepis-tool af en kon toen verder alleen maar wachten tot het kwartier dat zijn vrije val zou duren voorbij was.

Hij was naar de vrachtcocon gesprongen. Het zou nodig zijn om de gevangene vast te gespen om hem te beschermen tegen de acceleratie. Een vluchtige inspectie van het vreemde schip had het gebied waar hij zijn doelwit moest zoeken al gehalveerd, en nu moest hij alles laten voor wat het was. De gevangene had misschien nog waardevoller inlichtingen. Toch betreurde Phssthpok het bitter dat hij hem zou moeten beschermen, want de tijd die hij daarvoor nodig had, zou hem zijn missie en zijn leven kunnen kosten.

De inheemse bevolking van G Doelwit I-3 gebruikte monopolen. Dat betekende dat ze manieren hadden om monopolen te ontdekken. Phssthpok had een van hen gevangen genomen — een vijandige daad. En Phssthpoks ongewapende schip gebruikte een grotere massa zuidpolen dan in heel dit zonnestelsel te vinden was. Waarschijnlijk zaten ze nu al achter hem aan.

Ze konden hem niet binnen afzienbare tijd te pakken krijgen. Hun aandrijvingen zouden krachtiger zijn; de zwaartekracht op hun planeet was ongeveer één punt nul negen. Maar ze zouden geen stuwschepveld hebben. Voor hun zwaardere aandrijving verschil kon gaan uitmaken, zouden ze door hun brandstof heen zijn… als hij tenminste op tijd van start ging.

Hij remde toen hij bij de vrachtcocon was en gebruikte zijn ver-zachter om zich door het ondoorzichtige fluïdokrimp te wringen. Hij stak zonder te kijken een hand uit naar een handbeugel, want hij wist waar die was, en zijn ogen zochten de gevangene.

Hij miste de beugel. Hij dreef door de lege ruimte, terwijl zijn spieren verslapten en volkomen krachteloos werden.

De gevangene was door het net gebroken en groef zwakjes rond in de wortels. Zijn maag was een harde, opgezwollen kogel geworden. In zijn ogen lag geen intelligentie meer.

In een soort verwarde woede dacht Phssthpok: Hoe kan ik nu iets gedaan krijgen als ze steeds weer de regels veranderen? Ophouden daarmee. Ik denk als een Voortplanter. Eén ding tegelijk…

Phssthpok greep een handbeugel en duwde zich tot vlak bij Brennan. Brennan lag nu helemaal slap en roerloos. Zijn ogen waren half dicht; onder de leden was nog het wit te zien. In zijn hand klemde hij nog een halve wortel. Phssthpok liet hem ronddraaien zodat hij hem kon bekijken.

In orde.

Hij klom door de romp het vacuüm van de ruimte in en zweefde naar de punt van het ei. Daar kroop hij weer naar binnen, een ruimte in die net groot genoeg voor hem was.

Nu moest hij een schuilplaats vinden.

Er was geen kwestie van om nu nog dit zonnestelsel te verlaten. Hij zou de rest van zijn schip aan zijn lot moeten overlaten. Ze mochten de monopolen in het lege motorgedeelte achterna zitten. Het stond een beetje gelijk aan al je kinderen verstoppen in dezelfde grot, maar daar was niets aan te doen. Het had erger kunnen zijn. Al waren de instrumenten in de vrachtcocon alleen bedoeld om dat deel van het schip uit een baan om de planeet te halen en te laten landen, de motor zelf — de zwaartekrachtpolarisator — zou hem overal brengen waar hij wilde komen, binnen de graviteitsput van G0 Doelwit I. Alleen zou hij alles meteen de eerste keer goed moeten doen. Alleen kon hij maar één keer landen. De polarisator-als-aandrijving had veel van de voordelen en nadelen van de parazwever. Hij kon er elke kant mee op, zelfs nadat hij de snelheid tQt nul had teruggebracht, als hij maar naar beneden wilde. De polarisator was niet in staat om de zwaartekracht van de planeet waarop hij zou landen te overwinnen.

Vergeleken met de bedieningsorganen van de fusie-aandrijving, waren de stuurapparaten om hem heen verschrikkelijk gecompliceerd. Phssthpok begon aan knoppen te draaien, schakelaars om te halen. De kabel aan het puntige eind van het ei brak in een kleine wolk van vlammen. Het fluïdokrimp om hem heen werd transparant… en iets poreus; honderd jaar na nu zou er gevaarlijk veel lucht uit ontsnapt zijn. Phssthpoks mensachtige ogen kregen een glazige blik. De volgende handelingen zouden een intense concentratie vereisen. Hij had de gevangene niet durven vastbinden of zijn bewegingsvrijheid op een andere manier belemmeren. Om hem niet te verpletteren zou hij de zwaartekracht binnen en buiten het vrachtruim precies in evenwicht moeten houden. De romp, waarin het polarisatorveld was ondergebracht, zou onder deze acceleratiesnelheid kunnen smelten.

De rest van het schip zweefde in Phssthpoks achterste scherm. Hij draaide met een ruk twee knoppen om, en zag niets meer.

En waar nu heen?

Hij zou weken nodig hebben om zich te verstoppen. Gezien de technologische vaardigheid van de bewoners had hij geen kans om zich op G0 Doelwit I-3 te verstoppen.

Maar de ruimte was te open om je in te verbergen.

Hij kon maar één keer landen. Waar hij landde, daar zou hij ook moeten blijven, tenzij hij een soort lanceerinstallatie of seinpost in elkaar wist te zetten.

Phssthpok begon de hemel om hem heen af te speuren naar planeten. Zijn ogen waren goed, en planeten waren groot en vaag, gemakkelijk te ontdekken. De gasreus met de ringen eromheen zou goed zijn geweest — gemakkelijk om je in de ringen te verstoppen — alleen bevond de planeet zich achter hem. Een gasreus voor hem, met manen — te ver van hem vandaan. Hij zou dagen nodig hebben om er te komen. De bewoners van G0 Doelwit I-3 moesten nu al achter hem aan zitten. Zonder telescoop zou hij ze pas zien als het al te laat was.

Die daar. Hij had hem bestudeerd toen hij nog een telescoop had. Klein, met een spoortje atmosfeer, en weinig zwaartekracht. Een heleboel asteroïden eromheen en teveel atmosfeer voor vacuümcement. Met een beetje geluk zouden er diepe stofgaten zijn.

Hij had er eerder tijd en aandacht aan moeten besteden. Misschien waren er wel delfstofindustrieën, of zelfs nederzettingen. Te laat. Hij had geen keus; hij had al een hele tijd geen keus. Die planeet was zijn doel. Als de tijd voor vertrek daar was, zou hij erop moeten vertrouwen dat zijn gevangene contact kon opnemen met zijn soortgenoten. De situatie stond hem niet erg aan.

2

De robot was een anderhalve meter hoge cilinder, die kalmpjes in een hoek van de leeszaal van de Struldbrugs Club hing. De kalme kleuren van het apparaat — twee tinten bruin — pasten precies bij de muren, zodat de robot bijna onzichtbaar was. Aan de buitenkant was de robot roerloos. Onderaan de wijd uitlopende onderkant tolden rotors geruisloos rond en hielden hem vijf centimeter van de vloer, en binnenin de gladde, ronde bol van het hoofd draaiden peilers eindeloos rond en hielden elke hoek van het vertrek in het oog.

Zonder zijn ogen van het leesscherm af te wenden, tastte Lucas Garner naar zijn glas. Hij zocht het, voorzichtig, met de toppen van zijn vingers, pakte het van de tafel en probeerde te drinken. Het was leeg. Hij hield het boven de tafel, zwaaide het even heen en weer, en zei, nog steeds zonder op te kijken: ‘Irish coffee.’ De robot stond naast zijn elleboog. Hij maakte geen aanstalten om het dubbelwandige glas aan te pakken. In plaats daarvan begon hij zacht te klingelen. Ten slotte keek Garner dan toch met gefronste wenkbrauwen op. Een streep verlichte letters liep over de borst van de robot.

‘Het spijt me werkelijk, meneer Garner. U bent al boven uw maximaal toegestane dagelijkse hoeveelheid alcohol.’

‘Dan maar niet,’ zei Luke. ‘Vooruit, weg.’

De robot schoot naar zijn hoek. Luke zuchtte — het was voor een deel zijn eigen schuld — en ging verder met lezen. Een nieuw medisch handboek over ‘Het ouderdomsproces in de Mens’.

Het afgelopen jaar had hij met de rest meegestemd om de autodoc van de Club de serveerrobots te laten peilen. Hij kon er geen spijt van hebben. Niet één Struldbrug was minder dan honderdvierenvijftig jaar oud, dat was een regel van de Club, en elke twee jaar ging de toelatingsleeftijd één jaar omhoog. Ze hadden de beste, de strengste medische bescherming nodig.

Luke was een heel goed voorbeeld. Hij naderde, met weinig enthousiasme, zijn honderdvijfentachtigste verjaardag. Hij had de laatste twintig jaar onafgebroken een rolstoel gebruikt. Luke was aan zijn onderlichaam verlamd, niet door een ongeluk met zijn ruggegraat, maar omdat de zenuwbundels in zijn rug van ouderdom afstierven. Weefsel van het centrale zenuwstelsel vervangt zich nooit. De wanverhouding tussen zijn magere, ongebruikte benen en zijn massieve schouders en armen en zijn enorme handen maakte dat hij er een beetje aapachtig uitzag. Luke besefte dit, en vond het nogal plezierig.

Zijn aandacht was volledig gericht op de tape die hij snellas toen hij opnieuw werd gestoord. Een nauwelijks hoorbaar gemompel van stemmen vulde de leeskamer met een vormeloos, aanzwellend gefluister. Met een zucht draaide Luke zich om.

Iemand kwam naar hem toe gelopen met een doelbewuste tred die geen van de Struldbrugs hem had kunnen nadoen. De man had het lange, smalle lichaam van iemand die een paar jaar op een rekbank heeft doorgebracht. Zijn armen en de huid onder zijn keel waren even zwart als bij een neger, maar zijn handen en zijn diep doorgroefde gezicht waren zo zwart als een sterloze nacht, waarlijk ruimtezwart. Zijn haar had de vorm van een kaketoekuif, een tweeëneenhalve centimeter brede, sneeuwwitte strook van het midden van zijn hoofd tot in zijn nek.

Een man uit de Gordel was de Struldbrug Club binnengedrongen. Geen wonder dat ze fluisterden!

Hij bleef voor Lukes stoel staan. ‘Lucas Garner?’ Zijn stem en gedrag waren ernstig en formeel.

‘Inderdaad.’

De man begon wat zachter te spreken. ‘Ik ben Nicholas Sohl, Eerste Voorzitter van de Politieke Afdeling van de Gordel. Kunnen we ergens praten?’

‘Volgt u mij maar,’ zei Luke. Hij drukte op wat knoppen in de armleuning van zijn stoel, en de stoel schoof op een luchtkussen omhoog en gleed naar de andere kant van het vertrek.

Hij zocht een plaatsje uit in een alkoof, naast de hoofdzaal. ‘U hebt daar wel voor opschudding gezorgd,’ begon hij.

‘O? Waarom? De Eerste Voorzitter liet zich languit in een massagestoel vallen, liet de kleine motortjes zijn slappe lichaam kneden en de vermoeidheid eruit wegwerken. In zijn stem klonk nog steeds het radde, wat bruuske accent van de Gordel door.

Luke wist niet of hij nu een grap maakte of niet. ‘Waarom? Om te beginnen haalt u op geen stukken na de toelatingsleeftijd.’

‘De bewaker zei niets. Hij staarde gewoon een beetje.’

‘Dat kan ik me wel voorstellen.’

‘Weet u wat me naar de Aarde heeft gevoerd?’

‘Ik heb het gehoord. Er is een buitenaards wezen in ons zonnestelsel.’

‘Het moest geheim blijven.’

‘Ik was vroeger een ARM, een lid van de Politiemacht van de Verenigde Naties. Ze hebben me pas twee jaar geleden gepensioneerd. Ik heb er nog steeds contacten.’

‘Dat heeft Lit Shaeffer me ook verteld.’ Nick deed zijn ogen open. ‘Neemt u me niet kwalijk als ik wat onbeleefd ben. Languit in de bank van een schip kan ik wel tegen die gekke zwaartekracht van jullie, maar ik vind het maar niets om er doorheen te lopen.’

‘Ontspan je dan.’

‘Dank je. Garner, niemand bij de VN schijnt te beseffen hoe urgent dit is. Er zit een buitenaards wezen in de ruimte. In onze buurt. Hij heeft een vijandige daad op zijn geweten: het kidnappen van een mijnwerker uit de Gordel. Hij heeft zijn interstellaire motor in de steek gelaten, en we kunnen allebei een redelijke gok doen naar wat dat betekent.’

‘Dat hij van plan is te blijven. Vertel me eens wat meer.’

‘De zaak is eenvoudig genoeg. Je weet dat het schip van de Buitenstaander bestond uit drie gemakkelijk vast en los te koppelen delen.’

‘Daar ben ik achter gekomen.’

‘Het laatste deel moet een capsule zijn geweest om een dampkring binnen te vliegen en ergens te landen. We hadden kunnen raden dat er een zou zijn. Tweeëneenhalf uur nadat Brennan en de Buitenstaander langszij waren gekomen, verdween dat stuk.’

‘Teleportatie?’

‘Nee, Finagle zij dank. We hebben een filmpaneel waarop een vage streep is te zien. De versnelling was enorm.’

‘Ik begrijp ‘t. Waarom kom je nu naar ons?’

‘Huh? Garner, de hele mensheid heeft hiermee te maken!’

‘Ik hou niet zo van dat spelletje, Nick. De Buitenstaander was de seconde dat jullie ’m in de gaten kregen iets waarmee de hele mensheid te maken had. Jullie komen pas nu bij ons, nu hij die verdwijnstunt van ’m heeft uitgehaald. Waarom? Omdat jullie dachten dat de buitenaardse wezens een beter oordeel over de mensheid zouden vormen als ze eerst de mensen uit de Gordel ontmoetten?’

‘Geen commentaar.’

‘Waarom komen jullie het ons nu vertellen? Als de scopen van de Gordel hem niet kunnen vinden dan kan niemand het.’

Nick zette zijn massagestoel af en ging rechtop zitten om de oude man te bestuderen. Garners gezicht was het gezicht van de Tijd, een los masker, met oud kwaad eronder. Alleen de ogen en tanden leken jong, en de tanden waren nieuw, wit en scherp, en pasten niet bij de rest.

Maar hij praatte als een man uit de Gordel. Recht op de man af. Hij verspilde geen woorden en hij speelde geen spelletjes.

‘Lit zei dat je hersens had. Daar zit nou net de moeilijkheid, Garner. We hebben ’m wél gevonden.’

‘Ik zie nog steeds het probleem niet.’

‘Aan het eind van zijn vlucht sneed hij een smokkelaarsval. We lagen daar op de loer voor een kerel die de gewoonte heeft om met zijn aandrijving uit door bevolkt gebied te schieten. Een hittesen-sor vond de Buitenstaander en een camera nam een stuk van zijn koers mee, en hield hem lang genoeg vast om ons zijn snelheid, positie en versnelling te geven. Die was enorm, tientallen gees. Het is bijna zeker dat hij op weg is naar Mars.’

‘Mars?’

‘Mars, of een baan om Mars, of de manen. Als het een baan was, dan hadden we hem nu al wel gevonden. Voor de manen geldt hetzelfde, die zijn allebei voorzien van een observatiestation. Alleen horen ze bij de VN —’

Luke begon te lachen. Nick sloot zijn ogen, op zijn gezicht een gekwelde uitdrukking.

Mars was de vuilnishoop van het stelsel. Er waren, om heel eerlijk te zijn, maar weinig echt nuttige, bruikbare planeten in het zonnestelsel; de Aarde en Mercurius, en de atmosfeer van Jupiter, dan had je het wel gehad. De asteroïden, die waren belangrijk. Maar Mars was nog wel de bitterste teleurstelling geweest. Een bijna luchtloze woestijn, bezaaid met kraters en zeeën ultrafijn stof, de atmosfeer bijna te dun om nog giftig genoemd te kunnen worden. Ergens in Lacis Solis bevond zich een verlaten basis, het overblijfsel van de derde en laatste poging van de mens om de roestrode planeet te temmen. Niemand wilde Mars hebben.

Toen de Vrije Gordel Overeenkomst werd getekend, nadat de Gordel door middel van een handelsblokkade en propaganda had aangetoond dat de Aarde de Gordel harder nodig had dan de Gordel de Aarde, hadden de VN de Aarde, de Maan en Titan mogen houden, en verder rechten in de ringen van Saturnus, mijnen ontdekkingsrechten op Mercurius, Mars en de manen van Mars.

Mars was alleen maar symbolisch. Mars had tot op dit ogenblik niet meegeteld.

‘Je ziet het probleem,’ zei Nick. Hij had de massage-eenheid weer aangezet. Kleine spiertjes over zijn hele lichaam legden het af tegen een zwaartekracht waaraan ze in de Gordel niet waren gewend, en gaven met veel misbaar hun bestaan te kennen, voor het eerst in Nicks leven. De massage hielp.

Luke knikte. ‘Gezien de manier waarop de Gordel ons voortdurend gelast van haar eigendommen af te blijven, kun je het de VN niet kwalijk nemen als die nu proberen iets terug te doen. We moeten een paar honderd officiële klachten hebben geregistreerd.’

‘Je overdrijft. Sinds het sluiten van de Vrije Gordel Overeenkomst hebben we zo’n zestig overtredingen geregistreerd, en de meeste daarvan zijn door de VN erkend en betaald.’

‘Wat wil je dat de VN doen, dat ze nu niet doen?’

‘We willen inzage in de gegevens van de Aarde over Mars. Wetenschappelijke gegevens. Verdomme, Garner, misschien is er op films van de Phobos-camera’s al wel te zien waar de Buitenstaander is geland! We willen toestemming om Mars vanuit een krappe baan te bestuderen. We willen toestemming hebben om te landen.’

‘Wat heb je tot dusver bereikt?’

Nick snoof. ‘Er zijn maar twee dingen waar ze het mee eens kunnen zijn. We kunnen alles onderzoeken wat we willen — vanuit de ruimte. En voor het bestuderen van die stomme gegevens van ze vragen ze ons het ronde sommetje van een miljoen mark!’

‘Betaal het maar.’

‘Het is diefstal.’

‘Zegt een man uit de Gordel dat? Waarom hebben jullie geen gegevens over Mars?’

‘We hebben er nooit belangstelling voor gehad. Waarom ook.’

‘En abstracte kennis dan?’

‘Een ander woord voor zinloos.’

‘Waarom heb je dan zó hard zinloze kennis nodig dat je er een miljoen mark voor over hebt?’

Langzaam kroop er ook over Nicks gezicht een grijns. ‘Het is nog steeds diefstal. Hoe, in naam van Finagle, wist de Aarde dat ze dingen over Mars moesten weten?’

‘Dat is het geheim van abstracte kennis. Je krijgt de gewoonte alles te ontdekken wat je maar kunt ontdekken. Het grootste deel van wat je ontdekt wordt vroeg of laat gebruikt. We hebben miljarden in het onderzoek van Mars gestoken.’

‘Ik zal toestemming geven tot het overmaken van een miljoen mark aan de Universele Bibliotheek van de VN. Hoe landen we nu?’ Nick zette de stoel af.

‘Ik… heb daar wel een idee over.’

Een lachwekkend idee. Luke zou er geen ogenblik over hebben nagedacht… als hij in een andere omgeving was geweest. De Struldbrugs Club was luxueus en stil, overal geïsoleerd tegen lawaai van buiten, behangen met zware gordijnen. De Club was een plek waar je uitrustte, na een leven van… niet-uitrusten?

‘Kun je een tweemansschip besturen, gemaakt door Starfire?’

‘Tuurlijk. De bediening is precies hetzelfde. De schepen van de Gordel gebruiken Rolls Royce aandrijvingen, die ze in Engeland kopen.’

‘Je bent hierbij aangenomen als mijn piloot, voor een dollar per jaar. Ik kan een schip in zes uur laten klaarmaken.’

‘Je bent gek.’

‘Zeker niet. Kijk es, Nick. Iedere zogenaamde diplomaat in de VN weet hoe belangrijk het is om de Buitenstaander te vinden. Maar ze kunnen niet op gang komen. Het is niet omdat ze nu wat terug kunnen doen tegen de Gordel. Dat is ’t maar zeer ten dele. Het is inertie. De VN zijn een wereldregering, die juist daardoor log is, omdat ze het leven van achttien miljard mensen moet regelen. Nog erger is dat de VN bestaan uit individuele staten. Die staten zijn vandaag de dag niet zo sterk meer. Op een dag, een dag die niet al te dichtbij is, zullen zelfs hun namen zijn vergeten. Ik weet nog niet zo net of dat wel een goed idee is, maar nu kan nationaal prestige de zaak in het honderd laten lopen. Het zou je weken kosten voor je ze zover had dat ze het ergens over eens waren. Terwijl er geen wet bestaat die een VN-burger verbiedt naar een bepaald punt binnen het Aardse gedeelte van de ruimte te gaan. Elk punt dat hij maar wil. Of tegen het in dienst nemen van iedereen die hij maar wil. Een aantal van onze naar-de-Maan-en-terug piloten zijn mannen uit de Gordel.’

Nick schudde zijn hoofd alsof hij het op orde wilde brengen. ‘Garner. ik begrijp je niet. Je denkt toch zeker niet dat we de Buitenstaander met een tweemansschip kunnen vinden? Zelfs ik weet iets van het Martiaanse stof. Hij zit verborgen in een van de stof-zeeën, waar hij Jack Brennan zit te ontleden, en we kunnen hem niet vinden, laat staan aanpakken zonder eerst de woestijnen centimeter voor centimeter met diep-radar af te zoeken.’

‘Precies. Maar wanneer de politici beseffen dat je begonnen bent met het speurwerk op Mars, wat denk je dan dat ze doen? Dat je bent aangenomen als piloot is slechts een technisch punt, iedereen zal doorhebben waar het om begonnen is. Als we de Buitenstaander nu eens vonden? Dan zou de Gordel alle eer krijgen.’

Nick deed zijn ogen dicht en probeerde te denken. Hij was niet gewend aan logica die zo in kringetjes ronddraaide. Maar het zag er naar uit dat Garner gelijk had. Als ze dachten dat hij naar Mars ging, met of zonder een vlaklander naast zich… Nick Sohl, Eerste Voorzitter van de Gordel, bevoegd tot het afsluiten van verdragen. Onheilspellend. Ze zouden een vloot sturen om te gaan zoeken en de eerste te zijn.

‘Dus ik heb een vlaklander nodig om me in dienst te nemen als piloot. Waarom juist jou?’

‘Ik kan nu meteen aan een schip komen. Ik heb connecties.’

‘Oké. Zorg dat je dat schip krijgt, grijp dan een harde kerel in zijn kraag, een vlaklander van het ontdekkingsreiziger-soort. Verkoop hem het schip. Dan neemt hij me aan als zijn piloot, ja?’

‘Best. Maar ik doe het niet.’

‘Waarom?’ Nick keek naar de ander. ‘Je denkt er toch niet serieus over om mee te gaan, hoop ik?’

Luke knikte.

Nick lachte. ‘Hoe oud ben je?’

‘Te oud om mijn resterende jaren te spenderen aan in de Struld-brugs Club zitten en te wachten tot ik sterf. Druk me de hand, Nick.’

‘Hm? Tuurlijk, maar — Auw! Oké, verdomme, je hebt dus sterke handen. Alle vlaklanders hier hebben trouwens teveel spieren.’

‘Hee, ik wou je niet op stang jagen. Sorry, ik wilde alleen aantonen dat ik geen zwak oud mannetje ben.’

‘Bewezen. In ieder geval niet in je handen.’

‘En onze benen gebruiken we niet. We leggen geen meter te voet af.’

‘Je bent gek. Als je hart het nou es begaf, en ik was de enige in de buurt?’

‘Dat hart overleeft mij waarschijnlijk een heel tijdje. Het is van kunststof.’

‘Je bent gek. Jullie zijn allemaal gek. Dat komt ervan als je onderin een graviteitsput woont. De zwaartekracht zorgt ervoor dat al het bloed uit je hersens stroomt.’

‘Ik zal je naar een telefoon brengen. Je zult je miljoen mark moeten betalen, voor de VN doorkrijgen waar we heengaan.’

Phssthpok droomde.

Hij had de vrachtcocon diep onder het vloeibare stof van de omgeving van Lacis Solis begraven. Het was als een okergele muur te zien, aan de andere kant van het doorzichtige fluïdokrimp. Ze zouden hier veilig zijn zolang het leefgedeelte met zijn machines bleef functioneren, en dat was lang, heel lang.

Phssthpok bleef in het ruim, waar hij zijn gevangene in het oog kon houden. Na de landing had hij elke machine in de cocon uit elkaar gehaald om de nodige reparaties en bijstellingen te verrichten. Nu keek hij alleen maar naar zijn gevangene.

Die had maar weinig zorg nodig. Hij ontwikkelde zich bijna normaal. Het zou een monster worden, maar misschien geen hulpbehoevend wezen.

Phssthpok lag uit te rusten op zijn stapel wortels en droomde. Over een paar weken zou hij zijn lange, lange taak hebben voltooid, of zou blijken dat hij had gefaald. Hij kon in ieder geval ophouden met eten. Hij had lang genoeg geleefd, langer hoefde niet. Binnenkort zou hij ophouden te bestaan, zoals hij bijna was opgehouden te bestaan in de buurt van de kern van de Melkweg, dertienhonderd scheepsjaren geleden…

Hij had het licht zien schitteren boven het Dal van Pitchok, en had beseft dat hij ten dode was opgeschreven.

Phssthpok was zesentwintig jaar lang een Beschermheer geweest. De kinderen die hem in de van straling vergeven vallei nog restten waren tussen de zesentwintig en de vijfendertig; hun kinderen waren van allerlei leeftijden, de oudsten zo’n vierentwintig. Nu hing de lengte van de rest van zijn leven af van wie de bom had overleefd. Hij was meteen naar het dal teruggegaan om dat na te gaan.

Er waren niet veel Voortplanters over in het dal, maar wie nog in leven was, moest worden beschermd. Phssthpok en de rest van de Pitchok-families sloten vrede. Daarbij werd overeengekomen dat zij en hun steriele Voortplanters het dal mochten behouden tot hun dood. Daarna zou het dal toevallen aan Oosterzee. Er waren manieren om radioactieve fall-out voor een deel te neutraliseren. Dat deden ze. Toen lieten ze het dal en de overlevende Voortplanters achter in de zorg van een van hen, en gingen naar alle windstreken uiteen.

Van de overlevende Voortplanters was door proeven komen vast te staan dat ze in essentie allen steriel waren. ‘In essentie’ betekende in dit geval dat als ze kinderen ter wereld brachten, het mutanten zouden zijn. Ze zouden verkeerd ruiken. Zonder een Beschermheer om hun belangen te verdedigen zouden ze snel sterven.

De belangrijkste overlevende afstammeling van Phssthpok was, naar zijn eigen oordeel, Ttuss, een vrouwelijke Pak, twee jaar oud. Hij had een begrensd leven voor zich. Over tweeëndertig jaar zou Ttuss de leeftijd van verandering bereiken. Ze zou een intelligent wezen worden, en een zwaar gepantserd wezen, met een huid waar een koperen mes niet doorheen kon komen en genoeg kracht om tien keer haar eigen gewicht te tillen. Ze zou ideaal gebouwd zijn om te vechten, maar ze zou niets hebben om voor te vechten.

Ze zou ophouden met eten. Ze zou sterven, en dan zou Phssthpok ophouden met eten. Ttuss’ leven zou even lang duren als het zijne. Maar soms kon een Beschermheer het hele ras van de Paks adopteren als zijn afstammelingen. In ieder geval kreeg hij alle gelegenheid om een doel in zijn leven te vinden. Een kinderloze Beschermheer werd door niemand vijandig bejegend, want hij had geen reden meer om te vechten. En er was een plaats waar hij naar toe kon.

De Bibliotheek was even oud als de radioactieve woestijn er omheen. Die woestijn zou nimmer meer in cultuur worden gebracht: eens in de duizend jaar werd hij bestrooid met radiokobalt, zodat niet één Beschermheer ernaar verlangde om hem in zijn bezit te krijgen. Beschermheren konden die woestijn oversteken; ze hadden geen geslachtsgenen die konden worden vernietigd door sub-atomische deeltjes. Voortplanters konden het niet. Hoe oud was de Bibliotheek? Phssthpok kwam het nooit te weten, vroeg er ook nooit naar. Maar het deel dat over ruimtereizen ging, was drie miljoen jaar oud.

Hij kwam naar de Bibliotheek met een aantal — nee, niet vrienden, maar deelgenoten in verdriet, kinderloze ex-leden van de Pitchok families. De Bibliotheek was een enorm gebouw, zonder vooropgezet plan gebouwd, en het huisvestte alles wat in minstens drie miljoen jaar door de Paks aan kennis was verzameld, onderverdeeld in afdelingen en op onderwerp. Hetzelfde boek kwam uiteraard in diverse afdelingen voor. De reisgenoten gingen bij de ingang uit elkaar, en Phssthpok zag er tweeëndertig jaar lang niet een van hen terug.

Hij bracht al die tijd door in één enorm vertrek, een van vloer tot plafond reikend labyrint van planken met boeken. Hier en daar in een hoek stond een bak met boom-des-levens wortels, die door het personeel voortdurend werd bijgevuld. Ogenschijnlijk zonder orde of patroon werden ook andere eetbare dingen neergelegd: vlees, groenten, vruchten, wat er maar te krijgen was voor kinderloze Beschermheren die het dienen van de Bibliotheek hadden verkozen boven de dood. Boomdes-levens wortels vormden een volmaakt voedsel voor een Beschermheer, maar hij kon bijna alles eten.

En er waren boeken.

Ze waren bijna niet te vernietigen, die boeken. Als rondtollende meteoren zouden ze uit het hart van een waterstof fusie-explosie zijn gekomen. Allemaal waren ze min of meer in de toen gangbare taal geschreven, en allemaal werden ze voortdurend opnieuw gekopieerd door de dienaren van de Bibliotheek, om de veranderingen in de taal bij te houden. In dit vertrek hadden alle boeken betrekking op de ruimte en op reizen in de ruimte. Er waren verhandelingen over de filosofie van het reizen door de ruimte.

Ze schenen allemaal van een fundamentele veronderstelling uit te gaan: op een dag moest het ras der Paks een nieuw thuis gaan zoeken; daarom droeg elke bijdrage aan de technische vaardigheid van het reizen door de ruimte bij aan de onsterfelijkheid van het ras. Phssthpok kon die veronderstelling weerspreken, en wist dat een Beschermheer die er niet in geloofde nooit een boek over het onderwerp zou schrijven. Er waren gegevens over interstellaire en interplanetaire vluchten, tienduizenden in getal, beginnend met de fantastische reis die een groep bijna drie miljoen jaar geleden had gemaakt. Ze hadden een asteroïdale rots uitgehold en waren ermee naar de armen van de Melkweg gevlogen, op zoek naar gele dwergzonnen. Er waren technische handboeken over alles dat mogelijkerwijs iets te maken kon hebben met de ruimte: ruimtevaartuigen, astrogatie, ecologie, miniaturisatie, kernfysica en subnucleaire fysica, kunststoffen, zwaartekracht en hoe je daarvan gebruik kon maken, astronomie, astrofysica, verslagen over het winnen van delfstoffen in het eigen stelsel en in naburige stelsels, diagrammen voor een hypothetische Bussard stuwschep (in een onvoltooid werk door een Beschermheer die halverwege zijn eetlust was kwijtgeraakt), diagrammen voor een ionen-motor, plasma-theorieën, lichtzeilen…

Hij begon aan de linkerkant en werkte vandaar naar rechts.

Hij had de afdeling over ruimtereizen min of meer op goed geluk gekozen; het had er minder druk uitgezien dan in andere delen van de Bibliotheek. De romantiek van de ruimte had geen plaats in Phssthpoks ziel. Hij bleef in dezelfde afdeling omdat hij er weinig voor voelde om ergens anders van voor af aan te beginnen. Misschien had hij wel elke minuut van de tweeëndertig jaar die hem nog restten nodig, ongeacht waar hij verkoos te werken. In achtentwintig jaar las hij alle boeken uit de afdeling Astronautica, en toen had hij nog steeds niets gevonden dat urgent gedaan diende te worden.

Een emigratieproject op touw zetten? Zo dringend was dat gewoonweg niet. De Pak-zon had op zijn minst nog honderden miljoenen jaren te leven… waarschijnlijk langer dan het ras van de Paks zelf, gezien de voortdurende staat van oorlog waarin dat zich bevond. En het risico dat de onderneming op een ramp zou uitlopen, zou hoog zijn. Gele zonnen waren schaars in de kern van de Melkweg, en ze zouden een lange reis moeten maken… een reis waarbij de bemanning van Beschermheren natuurlijk voortdurend in onderlinge gevechten verwikkeld zou zijn om de suprematie binnen het schip. Trouwens, soms explodeerde de kern van een Melkwegstelsel in een kettingreactie van supernova’s. Een emigratie zou zich dus inderdaad op een van de armen moeten richten.

De eerste expeditie die dat had geprobeerd, was op een afschuwelijke manier aan haar eind gekomen.

Wat dan? Zich aansluiten bij het personeel van de Bibliotheek? Daar had hij heel vaak aan gedacht, maar het antwoord was steeds hetzelfde geweest. Met welke afdeling van de Bibliotheek hij zich ook bezighield, zijn leven zou afhankelijk zijn van anderen. Om zijn wil tot leven te behouden, zou hij voortdurend doordrongen moeten zijn van de wetenschap dat heel Pak voordeel zou hebben van wat hij in de Bibliotheek deed. Als hij even geen nieuwe ontdekkingen meer zou doen, even zijn geloof zou verslappen, dan zou ook alle eetlust verdwijnen.

Het was angstaanjagend om geen honger te hebben. De laatste tientallen jaren was het een paar keer gebeurd. Elke keer dwong hij zich weer tot het herlezen van de berichten uit het Dal van Pitchok. Het meest recente bericht meldde altijd dat Ttuss nog in leven was ten tijde van het verzenden van de boodschap. Langzaam kwam zijn eetlust dan terug. Zonder Ttuss zou hij dood zijn. Hij had een onderzoek ingesteld naar de bibliothecarissen. Hun leven duurde gewoonlijk maar kort. Zich bij hen aansluiten was geen antwoord.

Een manier vinden om Ttuss in leven te houden? Als zo’n manier bestond zou hij hem op zichzelf hebben toegepast.

Theoretische astronomie bestuderen? Hij had wat ideeën, maar die zouden het ras van de Paks niet veel verder helpen. De Paks waren geen ras dat zocht naar abstracte kennis. Waardevolle elementen uit de asteroïden halen? De asteroïden van het eigen zonnestelsel en van een aantal stelsels in de buurt waren even grondig van waardevolle delfstoffen ontdaan als de planeet van de Paks zelf, alleen maakten daar convectiestromen in het binnenste van de planeet het mogelijk om nieuwe mijnen aan te boren, ter vervanging van de uitgeputte oude. Hij had methoden voor het terugwinnen van metaal moeten bestuderen. Nu was het te laat om nog naar een ander deel van de Bibliotheek te gaan. Plastic-bol-steden in een baan om de planeet brengen om zo meer leefruimte voor Voortplanters te scheppen? Nonsens: veel te gemakkelijk te roven, veel te kwetsbaar.

Op een dag was Phssthpoks eetlust verdwenen. De brieven uit het Dal van Pitchok hielpen niet; hij geloofde ze niet meer. Hij overwoog om naar het dal terug te keren, maar hij wist dat hij op weg erheen van honger zou sterven. Toen hij zeker van zijn zaak was, ging hij tegen een muur zitten, de laatste in een rij Beschermheren die ook niet aten, die wachtten op de dood.

Een week ging voorbij. De bibliothecarissen ontdekten dat twee Beschermheren voorin de rij dood waren. Ze raapten ze op, twee skeletten in een droog, gerimpeld leren pantser en brachten ze weg.

Phssthpok herinnerde zich een boek. Hij had de kracht nog om het te pakken.

Hij las het zorgvuldig door, het boek in één hand en een wortel in de andere. Wat later at hij de wortel op…

Het schip was een ongeveer cilindervormige asteroïde geweest van vrij zuiver nikkel-ijzer met stenige stukken her en der in het metaal, ongeveer tien kilometer lang en ruim zes in diameter. Een groep kinderloze Beschermheren had het met zonnespiegels uitgehouwen, en het daarna voorzien van een klein woongedeelte, een serie bedieningspanelen, een wat groter vriesslaap-vertrek, een kweekreactor, een atoomgenerator, een stuurbare ionenmotor, en een enorme tank cesium. Ze hadden het nodig geacht om de Beschermheren van een grote familie uit te roeien om zo duizend Voortplanters in handen te krijgen. Twee Beschermheren fungeerden als piloot, nog eens zeventig lagen in diepgevroren slaap, net als de duizend Voortplanters en ook een zorgvuldig geselecteerd aantal ongevaarlijke en nuttige levensvormen van de Pak wereld. Zo waren ze vertrokken, een van de armen van de Melkweg in.

Al was hun kennis drie miljoen jaar jonger dan die van Phssthpok en dus veel minder volledig, toch hadden ze een goede reden gehad om juist de buitenranden van de Melkweg te kiezen. Daar zouden ze meer kans hebben op een gele zon, en meer kans op het vinden van een dubbele planeet op de juiste afstand van die zon. Storingen van sterren die in de kern van de Melkweg gemiddeld een half lichtjaar van elkaar verwijderd waren, maakten dubbele planeten daar tot een zeldzaamheid, en er was alle reden om aan te nemen dat alleen een abnormaal grote maan ervoor kon zorgen dat een wereld een atmosfeer had die Paks en planten en dieren van hun planeet een kans op leven bood.

Een ionenmotor en een hoeveelheid cesium… Ze verwachtten langzaam vooruit te komen, en dat gebeurde ook. Toen ze een snelheid hadden van achttienduizend kilometer per seconde, gerelateerd aan de Pak zon, zetten ze de motor af en vuurden een laserboodschap af naar de Pak zon om de Bibliotheek te vertellen dat de ionenmotor had gewerkt. De blauwdrukken lagen ergens in de Bibliotheek, met een lijst suggesties over hoe het ontwerp kon worden verbeterd.

Daar had Phssthpok geen belangstelling voor. Hij ging door naar het laatste gedeelte, dat vijfhonderdduizend jaar recenter was. Het was de transcriptie van een laserbericht dat door het Pak stelsel was komen ploegen, uiteengereten en verzwakt en onverstaanbaar geworden door stofwolken en afstand, en in een taal die niet meer werd gesproken. De bibliothecarissen hadden het bericht vertaald en opgenomen in het verslag. Het moest sinds die tijd honderden keren opnieuw zijn vertaald. Honderden zoekers moesten het, net als Phssthpok nu, hebben gelezen en hadden zich afgevraagd hoe het deel van het verhaal luidde dat ze nooit te weten zouden komen en hadden het boek teruggelegd om zich met iets anders bezig te houden…

Maar Phssthpok las het bericht heel zorgvuldig.

Ze waren diep in een van de armen van de Melkweg doorgedrongen. De helft van de Beschermheren was aan het eind van de reis dood, niet dood door honger of geweld, maar dood door ouderdom. Dit was zo ongewoon dat een gedetailleerde medische beschrijving deel had uitgemaakt van het bericht. Ze waren langs gele zonnen gekomen die geen planeten hadden, langs andere waar omheen alleen maar gasreuzen draaiden. Gele zonnen waren voorbijgegleden met werelden die misschien bewoonbaar waren geweest, maar ze lagen allemaal te ver van hun koers om te kunnen worden bereikt met de reserve aan cesium die voor manoeuvreren bestemd was. Interstellair stof en de zwaartekracht van de Melkweg hadden hun vreemde ruimteschip langzamer doen gaan, waardoor hun manoeuvreerreserve groter werd. De hemel om hen heen was duisterder geworden naarmate de zonnen zeldzamer werden.

Ze hadden een planeet gevonden.

Ze hadden de snelheid van het schip afgeremd. Ze hadden wat er nog van het plutonium over was, in de motoren van de landingsvaartuigen gezet en waren geland. De beslissing was niet onherroepelijk, maar als de planeet niet voldeed zouden ze tientallen jaren moeten werken om hun rotsschip weer ruimtewaardig te maken.

De planeet bezat leven. Een deel ervan was vijandig, maar er zat niets bij dat ze niet aankonden. Er was aarde. De overgebleven Beschermheren maakten de Voortplanters wakker en lieten ze los in de bossen om vruchtbaar te zijn en zich te vermenigvuldigen. Ze zaaiden, plantten, groeven mijnen, maakten machines om nog meer mijnen te maken, maakten machines om voor de oogsten te zorgen…

De zwarte hemel ’s nachts, bijna zonder sterren, joeg een aantal angst aan, maar ze raakten eraan gewend. Anderen stoorden zich aan de zware regenval, maar de Voortplanters hadden er geen last van, dus dat was ook in orde. Er was ruimte voor allemaal; de Beschermheren vochten niet eens. Niet één hield op met eten. Er waren roofdieren en bacteria die ze moesten vernietigen, er was een beschaving die diende te worden opgebouwd, er was veel te doen.

Toen het lente werd, en daarna zomer, kwam het gewas op. Het was een ramp. Er was iets aan de hand met de boom-des-levens. De kolonisten begrepen zelf niet wat er verkeerd was gegaan met de oogst. Iets was opgekomen, en het zag eruit en smaakte ook als boom-des-levens, al rook het op de een of andere manier niet goed. Maar wat het effect ervan op Voortplanters en Beschermheren betrof, die hadden net zo goed onkruid kunnen eten.

Ze konden niet terugkeren naar de ruimte. De kleine voorraad wortels die hen nog restte, vertegenwoordigde een aantal werkuren waaraan niet te tornen viel. Ze zouden hun cesium-tank van nieuwe brandstof kunnen voorzien, ze zouden misschien zelfs een plutoniumproducerende technologie kunnen opzetten in de tijd die hen restte, maar een tweede Pak-achtige wereld vinden en bereiken — nee. En zelfs al wisten ze er te komen, wat voor garantie hadden ze dat de boom-des-levens er zou willen groeien?

Ze hadden hun laatste jaren besteed aan het bouwen van een laser die sterk genoeg was om door de stofwolken heen te komen die tussen hen en de kern van de Melkweg hingen. Ze wisten niet dat ze waren geslaagd. Ze wisten niet wat er verkeerd was aan de oogst; ze vermoedden dat een bepaalde golflengte sterrenlicht schaarser aanwezig was dan op Pak, of dat er te weinig sterrenlicht in het algemeen was, al waren hun experimenten op dit gebied op niets uitgelopen Ze gaven gedetailleerde gegevens over de bloedlijnen van de Voortplanters die ze bij zich hadden gehad, in de hoop dat een aantal van de bloedlijnen zou kunnen voortbestaan. En ze vroegen om hulp.

Tweeëneenhalf miljoen jaar geleden.

Phssthpok zat naast de bak met wortels te eten en te lezen. Hij zou hebben geglimlacht als zijn gezicht daarop gebouwd was. Hij kon al zien dat alle kinderloze Beschermheren van zijn wereld bij zijn plan betrokken zouden raken.

Tweeëneenhalf miljoen jaar lang hadden die Voortplanters zonder boom-des-levens geleefd. Hadden ze geen kans gehad om de overgang te maken naar het Beschermheer-stadium. Waren het hersenloze dieren gebleven.

En Phssthpok alleen wist hoe hij ze moest vinden.

Je vliegt van New York, USA, naar Piquetsburg, Noord Afrika. Opeens krijg je door dat New York de ene kant op schiet, Piquetsburg een andere, en dat een orkaan je vliegtuig uit de koers zwiept, een derde kant op…

Nachtmerrie? Ja, dat wel. Maar reizen binnen het zonnestelsel is iets heel anders dan reizen op een planeet. Elk stuk rots beweegt zich met zijn eigen snelheid voort, als stukjes boter in een karnton. Mars had een vrijwel ronde baan. In de buurt van de rode planeet beschreven asteroïden wat elliptischer banen, haalden hem nu eens in, raakten dan weer achter. Op een paar ervan stonden telescopen. De mannen die die telescopen bedienden zouden rapport uitbrengen aan Ceres als ze iets of iemand doelbewust aan het werk zagen aan de oppervlakte.

De verlaten Bussard stuwschep gleed over de zon heen en boog naar binnen in een vlakke hyperbool, die op een gegeven ogenblik de baan van de planeten zou snijden.

De Blauwe Os volgde een versnellende en ook krappere boog, een J. Tijdens het rechte gedeelte zou de Os naast de Buitenstaander komen, en zijn snelheid aan de ander aanpassen.

U Thant steeg van de Aarde op met een stuwvleugel die was gehuurd van Death Valley Port. Het was een fraai tochtje omhoog, met de Grote Oceaan onder hen. Toen Nick zich op tweehonderdtwintig kilometer hoogte in een baan om de Aarde had gemanoeuvreerd, ging hij volgens voorschrift over op fusievermogen en verliet zijn baan. De stuwvleugel had hij losgekoppeld; die zou wel op eigen gelegenheid thuiskomen.

De Aarde wikkelde zich om zichzelf heen en viel onder hen weg. Met één gee was het een tocht van vier dagen naar Mars, en Ceres zou hun wel vertellen voor welke asteroïden ze moesten uitwijken. Nick zette het schip op de autopiloot. Hij was niet echt ontevreden over de U Thant. Het was een marineding van de vlaklanders, en het stroomlijnen van het model had hier en daar iets afgedaan aan een optimaal functioneren, maar de apparatuur leek alleszins behoorlijk, en de stuurorganen waren elegant simpel uitgevoerd. En de keuken was uitstekend. ‘Is het goed dat ik rook?’ vroeg Luke.

‘Waarom niet? Jij kunt je zéker geen zorgen maken over een voortijdige dood.’

‘Hebben de VN hun geld al?’

‘Natuurlijk. Het moet al uren geleden op hun rekening zijn bijgeschreven.’

‘Mooi zo. Bel ze op, vertel ze wie je bent en vraag om alles wat ze over Mars hebben. Zeg dat ze het op het scherm zetten, en dat jij de laser betaalt. Twee vliegen in één klap.’

‘Hoezo?’

‘Dan weten ze waar we heengaan.’

‘Best… Luke, geloof je werkelijk dat ze hierdoor in beweging komen? Ik weet wat voor een logge organisatie de VN is. Zoals toen met het geval Müller.’

‘Bekijk het eens van een andere kant, Nick. Hoe ben jij vertegenwoordiger van de hele Gordel geworden?’

‘Geschiktheidsproeven zeiden dat ik een hoog I.Q. had en ervan hield om de baas te spelen. Met dat als basis heb ik me opgewerkt.’

‘Wij werken met verkiezingen.’

‘Populariteitswedstrijden.’

‘Het werkt. Maar het heeft z’n nadelen. Welke regeringsvorm heeft dat niet?’ Garner haalde zijn schouders op. ‘Elke spreker in de VN vertegenwoordigt één land, één stukje van de wereld. Hij vindt dat het beste stukje, met de beste mensen erop. Anders zou hij niet zijn gekozen. Zo’n twintig vertegenwoordigers denken nu stuk voor stuk dat zij precies weten wat er aan de Buitenstaander moet worden gedaan, en geen van hen buigt zich voor de anderen. Prestige. Te zijner tijd komen ze wel tot een compromis. Maar als ze het idee krijgen dat een burger en een man uit de Gordel wel eens eerder bij de Buitenstaander zouden kunnen zijn dan zij, komen ze wat vlugger in actie. Begrijp je?’

‘Nee.’

‘Bel nou eerst maar op.’

Een communicatiestraal vond ze een poosje daarna. Ze begonnen de inlichtingen door te nemen die de Aarde over Mars had vergaard.

Dat was heel wat. Het bestreek eeuwen. Op een gegeven ogenblik zei Nick: ‘Ik ben aan de zomervakantie toe. Waarom moeten we hier allemaal naar kijken? Volgens jou bluffen we alleen maar.’

‘Volgens mij zijn we bezig aan een poging om de Buitenstaander te vinden, tenzij jij iets beters te doen hebt. De beste tijd om te bluffen is wanneer je vier azen in je hand hebt.’

Nick zette het scherm af. De gegevens kwamen nu op de band; ze zouden niets missen. ‘Kom es, laten we nou samen overleggen. Ik heb één miljoen mark aan Gordel-geld betaald hiervoor, en verder moet ik nog extra betalen voor de communicatielaser. Ik ben nou eenmaal een krent, dus ik voel me bijna gedwongen om dit alles nog te gebruiken ook. Maar we hebben het afgelopen uur het geval Müller zitten bestuderen, en wat ik zag, kwam allemaal uit de archieven van de Gordel!’

Elf jaar geleden had een mijnwerker uit de Gordel, ene Müller, geprobeerd de massa van Mars te gebruiken om een drastische koersverandering te bewerkstelligen. Hij was te dichtbij gekomen; hij was gedwongen geweest te landen. Dat zou nog geen probleem zijn geweest. De jakkeraars zouden hem oppikken zodra ze daarvoor toestemming kregen van de VN. Het had allemaal geen haast — tot Müller werd vermoord door Martianen.

Martianen waren tot dan een mythe geweest. Müller moet wel vreemd hebben opgekeken. Maar stikkend in het bijna-vacuüm, had hij er zes weten te doden door zijn watertank te gebruiken om overal om zich heen dood en verderf te zaaien.

‘Niet allemaal. Wij hebben de Martiaanse lijken die jullie hadden meegenomen bestudeerd,’ zei Garner. ‘Misschien hebben we de resultaten van dat onderzoek wel nodig. Ik vraag me nog steeds af waarom de Buitenstaander nu juist Mars heeft uitgekozen. Misschien is hij op de hoogte van de Martianen. Misschien wil hij contact met ze opnemen.’

‘Daar heeft-ie nogal veel aan.’

‘Ze gebruiken speren. Volgens mij wil dat zeggen dat ze intelligent zijn. We weten niet hoe intelligent, omdat niemand ooit heeft geprobeerd met een Martiaan te praten. Ze kunnen daar elke soort beschaving hebben die je je kunt voorstellen, onder dat stof.’

‘Een beschaafd volk, hè?’ Nicks stem werd fel. ‘Ze hebben Müller z’n tent kapotgesneden! Zijn lucht laten ontsnappen!’ In de Gordel is dat de ergste misdaad die men kan begaan.

‘Ik heb niet gezegd dat ze ons welgezind waren.’

De Blauwe Os gleed door de ruimte, haar motor uitgeschakeld. Achter het schip was het vaartuig van de Buitenstaander nu met het blote oog te zien, en de afstand werd steeds kleiner. Het maakte Tina nerveus dat ze niet in staat was ernaar te kijken. Maar dat kon ook van de ander worden gezegd; dit was de blinde kant van de Buitenstaander, waar de drie bemanningsleden van de Os bezig waren Einar Nilssons eenmansschip los te maken uit zijn enorme metalen baarmoeder.

‘Klemmen los hier,’ zei Tina. Ze transpireerde. Ze voelde koele lucht langs haar gezicht strijken: haar luchtpomp deed zijn best om ervoor te zorgen dat haar vizier niet besloeg.

‘Goed zo, Tina,’ zei Nates stem achter haar oor.

Einar zei: ‘We hadden een vierde man kunnen meenemen in het leefgedeelte van het eenmansschip. Verdomme! Ik wou dat ik daaraan had gedacht. Dan konden we de Buitenstaander tenminste met z’n tweeën tegemoet gaan.’

‘Het maakt waarschijnlijk niets uit. De Buitenstaander is verdwenen. Dat daar is een dood schip.’ Maar toch klonk Nate slecht op zijn gemak.

‘En hoeveel bemanningsleden zijn er nu nog over? Ik heb nooit geloofd dat de Buitenstaander alleen, in een eenmansschip, tussen de sterren vandaan zou komen. Te poëtisch. Laat maar. Tina, geef ons vijf seconden stuwing onder de fusiebuis.’

Tina zette haar schouders schrap en zette de straalaandrijving van haar rugpak aan. Andere vlammen laaiden verder vooruit op, onder het leefgedeelte. Het oude eenmansschip dreef langzaam omhoog, tussen de grote deuren door.

‘Oké, Nate, ga aan boord, en snel. Zorg dat je de Os constant tussen jezelf en de Buitenstaander houdt. We moeten er maar van uitgaan dat hij geen diepte-radar heeft.’

Geen van tweeën konden ze Tina’s verbaasd gefronste voorhoofd zien.

Vrouwen in de Gordel waren meestal zo’n een meter tachtig lang, maar ze waren meestal ook rank en slank, tenger. Tina Jordan was een meter tachtig lang en had een lichaamsbouw die er bij paste, volgens de maatstaven van de vlaklanders dan. Ze was in goede conditie en ze wist het. Ze vond het ergerlijk dat de mensen om haar heen haar nog steeds voor een vlaklander hielden.

Ze was van de Aarde weggegaan toen ze eenentwintig was. Ze zat al veertien jaar in de Gordel, op Ceres, Juno, Mercurius, het Hera Station dat in een nauwe baan om Jupiter draaide, en ze beschouwde de Gordel en het zonnestelsel als haar thuis. Ze zat er niet mee dat ze nog nooit een eenmansschip had bestuurd. Een heleboel mensen uit de Gordel hadden dat niet. De mijnwerkers in hun eenmansschepen waren maar één aspect van de industrie van de Gordel. Chemici, kernfysici, astrofysici, politici, astronomen, administratief personeel, kooplui, die hoorden er ook allemaal bij. En ja, ook computerprogrammeurs.

Lang geleden had ze gehoord dat er geen vooroordelen tegen vrouwen waren in de Gordel. En het was nog waar ook! Op Aarde deden vrouwen nog steeds minder goed betaald werk. Werkgevers beweerden dat je lichaamskracht nodig had voor een aantal beroepen, of dat een vrouw altijd ontslag nam om te trouwen als het er uitgerekend op aan kwam dat ze bleef, of zelfs dat haar gezin eronder leed als ze werkte. De situatie in de Gordel lag anders, en Tina was meer verbaasd dan echt blij geweest. Ze had een teleurstelling verwacht.

En nu was een vrouw, een computerprogrammeur, het belangrijkste bemanningslid van de Os. Angst en grote vreugde. De angst was om Nate, die te jong was om zo’n risico te nemen, want één mijnwerker had de Buitenstaander al ontmoet, en niemand had daarna nog iets van ’m gehoord.

Maar wat deed Nate aan boord van een eenmansschip?

Ze hielp Einar zijn pak uittrekken — hij was een berg vlees, en zou zich nooit overeind hebben kunnen houden bij de één gee zwaartekracht op Aarde — liet hem toen hetzelfde doen voor haar. Ze zei:

‘Ik dacht dat Nate aan boord van de Buitenstaander zou gaan.’

Einar keek verbaasd. ‘Wat? Nee, jij.’

‘Maar —’ Ze zocht naar woorden en vond ze, tot haar eigen afschuw. Maar ik ben toch een meisje! Ze zei niets.

‘Denk er nu eens goed over na,’ zei Einar, terwijl hij zich duidelijk dwong om kalm te blijven. ‘Misschien is het schip wel niet leeg. Aan boord gaan zou best eens gevaarlijk kunnen zijn.’

‘Precies,’ zei Tina nadrukkelijk.

‘Dus we geven degene die aan boord gaat alle mogelijke bescherming. De Os maakt deel uit van die bescherming. Ik hou de aandrijving warm; daar kan ik de schoft mee verdampen als hij iets probeert uit te halen, en op deze afstand zou ik met de komlaser gaten in ’m moeten kunnen boren. Maar er is een kans dat de Os ook wordt geraakt.’

‘En daarom houdt het eenmansschip de wacht.’ Tina maakte een gebaar om aan te geven dat dat oud nieuws was. ‘Zover was ik ook wel gekomen. Ik dacht dat ik —

‘Nee zeg, doe niet zo gek. Jij hebt nog nooit van je leven een eenmansschip bestuurd. Zelf heb ik weinig keus. Ik heb er nog wel aan gedacht om Nate de Os te laten besturen, maar verdorie, het is mijn schip, en hij weet hoe hij met die kleine dingen moet omgaan. Ik kan jou noch voor het een, noch voor het ander gebruiken.’

‘Dat zal wel.’ Naar buiten was ze kalm, maar een koude klomp angst begon haar maag te verkillen.

‘Jij bent toch wel de geschiktste van ons drieën. Jij gaat het contact met de Buitenstaander openen. Probeer zijn taal te leren. En bovendien ben je een vlaklander, lichamelijk het sterkst.’

Tina knikte rukkerig. ‘Je had achter kunnen blijven, weet je.’

‘O, daar gaat ’t niet om. Ik hoop dat je niet denkt dat ik er tussenuit probeerde te knijpen. Ik had gewoon — had niet —’

‘Nee, je had niet de moeite genomen om er goed over na te denken. Daar raak je wel aan gewend als je in de Gordel leeft,’ zei Einar vriendelijk. De rotvent.

Het stof van Mars is uniek.

Dat uniek-zijn is het resultaat van vacuüm-cementering. Vroeger was vacuüm-cementering het schrikbeeld van de ruimte-industrie. Kleine onderdelen van een ruimteverkenner, die vlot over of langs elkaar heen schoven, smolten in het vacuüm van de ruimte onwrikbaar aan elkaar vast zodra het gas dat door hun oppervlak was geabsorbeerd was verdampt. Vacuüm-cementering zorgde voor kortsluitingen in de eerste Amerikaanse satellieten en in de eerste interplanetaire verkenners van de Russen. Vacuüm-cementering zorgt ervoor dat er geen centimeters dikke stoflaag op de Maan ligt. De stofdeeltjes versmelten met elkaar tot brosse rotsen, tot natuurlijk cement, dank zij dezelfde moleculaire aantrekkingskracht die zorgt voor het samensmelten van Johanssen-blokken en de transformatie van de modder op de bodem van de zee tot sedimentaire rots.

Maar op Mars is er net genoeg atmosfeer om dat te verhinderen, en lang niet genoeg atmosfeer om een meteoor tegen te houden. Het grootste deel van de planeet is bedekt met een laag meteoor-stof. Meteoren kunnen het stof fuseren, zodat er kraters ontstaan, maar het cementeert niet, al is het fijn genoeg om als stroperige olie te kunnen stromen.

‘Dat stof wordt ons grootste probleem,’ zei Luke. ‘De Buitenstaander hoefde niet eens een gat te graven om zich in te verbergen. Hij kan zich overal op Mars in het stof hebben laten zakken.’ Nick zette de laserzender af. Die was heet: ze hadden hem twee dagen lang gebruikt om een richtstraal naar de Aarde te zenden. ‘Hij had zich overal binnen het stelsel kunnen verbergen, maar hij koos uitgerekend Mars uit. Daar moet-ie een reden voor hebben gehad. Misschien is het iets dat hij niet onder het stof kon doen. Dat betekent dat hij in een krater zit, of op een heuvel.’

‘In dat geval was hij al wel gezien.’ Luke drukte een code in om een foto uit het geheugen van de autopiloot te halen. Het was er een van een serie van de smokkelaarsval. Er was een dofglanzend metalen ei op te zien, het smalle uiteinde liep uit in een punt. Het ei vloog met de onderkant naar voren, en zo te zien werd het door een raket voortgestuwd. Maar er waren geen uitlaatgassen, in ieder geval hadden de instrumenten niets ontdekt.

‘Het is groot genoeg om vanuit de ruimte te zien,’ zei Luke, ‘en gemakkelijk te herkennen, met die zilveren romp.’

‘Ja. Oké dan, hij ligt onder het stof. Dan zijn er een hoop schepen met diepteradar nodig om ’m te vinden, en zelfs dan is het nog niet honderd procent zeker.’ Nick streek met zijn handen over zijn onthaarde schedel. ‘We zouden er nu de brui van kunnen geven. Die vlaklander-regering van je is eindelijk in actie gekomen en heeft ons een paar schepen gestuurd. Ik kreeg de indruk dat ze niet zo heel blij zijn dat wij met het zoeken meedoen.’ Zijn stem klonk neutraal.

‘Ik zou wel verder willen gaan. Wat vind jij ervan?’ ik doe mee. Jagen op vreemde dingen, daar hou ik me op vakantie mee bezig.’

‘Waar zou jij beginnen?’

‘Ik weet ’t niet. De stoflaag is het dikst in Tractus Albus.’

‘Dat zou stom zijn geweest, als hij uitgerekend de dikste stoflaag had gekozen. Hij zal denk ik gewoon op goed geluk een schuilplaats hebben uitgezocht.’

‘Heb jij iets anders in je hoofd?’

‘Lacis Solis.’

‘— O. De oude basis van de vlaklanders. Slim bedacht van je. Misschien heeft hij wel apparatuur nodig om Brennan in leven te houden.’

‘Daar denk ik niet eens aan. Als hij daar iets nodig heeft, wat dan ook — menselijke technologie, water, ik weet niet wat — dan kan hij maar naar één plek op de hele planeet. Als hij daar niet is, kunnen we er in ieder geval een paar stofboten krijgen —’

‘Oproep van Blauwe Os aan U Thant. Dit is de Blauwe Os, wij zoeken verbinding met de U Thant, thuishaven Death Valley Port.’

Er zou wel een richtingzoeker in dat sein verwerkt zijn. Nick liet de autopiloot hun eigen komlaser richten. ‘Dat duurt wel een paar minuten. Ik vraag me trouwens af wat er met Brennan gebeurt.’

‘Kunnen we de diepteradar uit dit schip halen?’

‘Laten we ’t hopen. Ik zou niet weten wat we nog meer kunnen gebruiken om te zoeken.’

‘Een metaaldetector. Er moet er een aan boord zijn.’

‘Dit is Nicholas Brewster Sohl aan boord van de U Thant met een boodschap voor piloot en/of bemanning van de Blauwe Os. Wat is er gebeurd? Herhaling. Dit is Nicholas —’

Einar haalde de zendschakelaar om. ‘Einar Nilsson, gezagvoerder Blauwe Os. We zijn bij het schip van de Buitenstaander. Tina Jor-dan maakt zich klaar om aan boord te gaan. Ik zet je over op Tina.’ Dat deed hij.

Waarna hij wat gemakkelijker ging zitten, en wachtte.

Hij mocht Tina graag. Hij wist bijna zeker dat ze daar op de een of andere manier zou omkomen. Nate had heftig geprotesteerd, maar in Einars eigen argumentatie zaten geen mazen. Het kon niet anders. Hij keek naar de beelden van Tina’s helmcamera.

Het schip van de Buitenstaander maakte een verlaten indruk: het hing scheef, en de kabels tussen de twee overgebleven delen begonnen slap te hangen. Tina kon niets zien bewegen in de lens van de grote oogbol. Een paar meter van de sluis kwam ze tot stilstand, en stelde met tevredenheid vast dat haar handen op de kleppen van de rem- en stuwraketten niet trilden.

‘Dit is Tina. Ik ben nu aan de buitenkant van wat een stuurcabine schijnt te zijn. Ik kan een versnellingsbank zien door het glas — als het tenminste glas is — en bedieningsapparatuur eromheen. De Buitenstaander moet een zekere uiterlijke overeenkomst hebben met een mens.

Het stuk waarin de aandrijving is ondergebracht is te radioactief om er dichtbij te komen. De stuurcabine is een gladde bol met een grote lensopening, en kabels aan weerszijden. Jullie moeten dat allemaal kunnen zien, U Thant.’

Ze maakte een langzame bocht om de grote oogbol heen. Ze deed het op haar gemak. Als je in de Gordel woonde, haastte je je alleen maar als het echt nodig was. ‘Ik zie niets dat op een luchtsluis lijkt. Ik zal met een brander naar binnen moeten komen.’

‘Door de lens. Brand vooral niet door iets explosiefs heen,’ zei Einars stem achter haar oor.

Het transparante spul had een smeltpunt van tweeduizend graden Keivin, en aan een laser viel dus duidelijk niet te denken. Tina gebruikte een heetpunter, waarmee ze steeds weer dezelfde cirkel beschreef. Langzaam maar zeker verzwakte het materiaal. ‘Er komt mist door de kieren. Ah, ik ben er doorheen.’

Een transparante schijf met een diameter van een meter schoof, voortgestuwd door het laatste restje lucht, de ruimte in, terwijl witte mist eromheen speelde. Tina ving de schijf en gaf hem een zet in de richting van de U Thant. Later zouden ze hem wel binnenhalen.

Einars stem knetterde. ‘Probeer niet nu al naar binnen te gaan!’

‘Dat was ik niet van plan.’ Ze wachtte tot de randen afgekoeld zouden zijn. Een kwartier lang, terwijl er niets gebeurde. Ze zouden wel rusteloos worden aan boord van de U Thant, dacht ze. Nog steeds geen beweging te zien in de cabine. Ze hadden niets gevonden toen ze hem aftastten met de diepteradar, maar de wanden waren dik, en iets dat zo ijl was als bijvoorbeeld water, was misschien niet te zien geweest op de apparatuur.

Lang genoeg gewacht. Ze dook door het gat.

‘Ik ben nu in een kleine stuurcabine,’ zei ze, en draaide haar bovenlichaam, zodat haar camera het geheel kon bestrijken. Slierten ijzige mist dreven naar het gat in de lens. ‘Heel klein. De bedieningsapparatuur is bijna primitief gecompliceerd, zó gecompliceerd dat ik bijna zou denken dat de Buitenstaander geen autopiloot had. Niemand van ons zou al deze instrumenten en fijnregelaars in de gaten kunnen houden, en bedienen. Ik zie niet meer dan één bank, en er is, op mij na, niemand aanwezig.

Ik zie een bak met iets dat lijkt op zoete aardappelen, naast de bedieningsorganen. Verder is hier niets te zien dat op voedsel of een keuken wijst. Ik denk dat ik maar eens verder ga.’ Ze probeerde de deur in de achterwand van de cabine te openen. De druk hield hem dicht. Ze gebruikte haar heetpunter. De deur bezweek vlot, heel wat vlugger dan het materiaal waarvan de lens was gemaakt. Ze wachtte tot het vertrek vol stond met een zware nevel, liep toen door het gat. Nog meer nevel.

‘Dit vertrek is ongeveer even groot als de stuurcabine. Sorry voor het slechte zicht. Het schijnt een vrije-val sportzaaltje te zijn.’ Ze liet haar camera van links naar rechts draaien, liep toen naar een van de machines en probeerde of ze er iets mee kon doen. Het leek de bedoeling te zijn dat je er rechtop in ging staan, tegen een stel sterke veren in. Tina kreeg er geen millimeter beweging in.

Ze maakte de camera los, zette hem tegen een muur, gericht op de oefenmachine, en deed een tweede poging. ‘Of ik pak het verkeerd aan,’ zei ze tegen haar publiek, ‘of de Buitenstaander zou me als tandenstoker kunnen gebruiken. Laten we es gaan kijken wat er verder nog is.’ Ze keek om zich heen. ‘Dat is eigenaardig,’ zei ze na een tijdje.

Verder was er niets. Alleen de deur naar de stuurcabine.

Tina en Nate La Pan kamden twee uur lang het schip uit, maar het leverde alleen een bevestiging op van wat ze in eerste instantie had gevonden. Het leefgedeelte bestond uit:

Eén stuurcabine, ter grootte van de stuurcabine van een eenmansschip.

Eén vrije-val sportzaaltje, even groot als de cabine.

Een bak met wortels.

Een enorme luchttank. Er waren geen beveiligingen om ervoor te zorgen dat niet alle lucht naar buiten stroomde als de tank ooit lek raakte. De tank was leeg. Hij moest bijna leeg zijn geweest toen het schip het zonnestelsel bereikte.

Enorm gecompliceerde luchtreinigingsmachines, blijkbaar zo gemaakt dat ze zelfs het minuscuulste, allerkleinste spoortje biochemisch afval verwijderden. Alles was talloze malen gerepareerd. Al even gecompliceerde apparatuur voor het omzetten van vloeibaar en vast afval.

Het was ongelooflijk. Deze ene Buitenstaander had blijkbaar al zijn tijd doorgebracht in twee kleine vertrekken, had blijkbaar maar één soort voedsel gegeten, had geen scheepsbibliotheek gehad om hem wat amusement te bezorgen, had niet over een computer-autopiloot beschikt om hem op koers te houden en zijn brandstofvoorraad te controleren en hem ver van meteoren te houden. En toch had zijn reis tientallen jaren geduurd, op zijn minst. De luchttank moest, gezien de complexiteit van de luchtreinigingsinstallatie, alleen zijn bedoeld om lucht te vervangen die dank zij osmose door de wanden ontsnapte!

‘Zo is ’t wel genoeg,’ zei Einar ten slotte. ‘Kom maar terug, jullie. We pauzeren even, en ik vraag U Thant om instructies. Nate, stop een stel van die wortels in een drukzak, dan kunnen we ze analyseren.’

‘Doorzoek het schip nog een keer,’ zei Nick. ‘Misschien vind je wel een vereenvoudigde autopiloot, niet een computer, maar een eenvoudig relais of zo om het schip op koers te houden. Zouden jullie over een schuilplaats heen hebben kunnen kijken, een plekje waar een Buitenstaander zich had kunnen verbergen? Probeer in ieder geval in de luchttank te komen. Die zou wel eens een heel goede schuilplaats in geval van nood kunnen zijn.’ Hij zette het geluid zachter en keek naar Luke. ‘Natuurlijk vinden ze niks. Weet jij nog iets?’

‘Ik had graag dat ze de lucht analyseerden. Hebben ze daar de faciliteiten voor?’

‘Ja.’

‘En het glas van de lens, en hoe de wortel chemisch in elkaar zit.’

‘Ze zijn met de wortel klaar tegen de tijd dat dit hen bereikt.’ Hij zette het geluid weer harder. ‘Als jullie klaar zijn met de analyse van wat je daar hebt, kun je misschien eens gaan nadenken over hoe je dat schip naar huis kunt slepen. Blijf in de buurt en houd je aandrijving warm. Als er iets gebeurt, maak dan meteen gebruik van je fusievlam. Sohl uit.’

Hij bleef nog een poosje naar het scherm kijken nadat het donker was geworden. Toen zei hij: ‘Een super-eenmansschip. Finagles ogen! Ik had het nooit geloofd.’

‘Bestuurd door een soort super Gordelman,’ zei Luke. in z’n dooie eentje. Geen amusement nodig, ’t Kan ’m niet schelen wat hij eet. Zo sterk als King Kong. Ongeveer humanoïde.’

Nick glimlachte. ‘Zou dat alles hem niet tot een hoger wezen maken?’

‘Dat ontken ik geen seconde. En dat meen ik nog echt ernstig ook. We zullen moeten wachten en kijken hoe de zaak zich ontwikkelt.’

Brennan bewoog zich even.

Hij had zich uren lang niet verroerd. Hij lag op zijn rug in de bak met wortels, zijn lichaam gekromd in een bijna foetale houding, zijn ogen gesloten, zijn vuisten gebald. Zijn maag was nog steeds opgezwollen. Maar nu bewoog hij een arm en Phssthpok keek met plotselinge aandacht naar wat hij deed.

Brennan stak zijn hand uit naar een wortel, stopte er een stuk van in zijn mond, beet en slikte. Beet en slikte, beet en slikte, onder Phssthpoks oplettende blik. Zijn ogen bleven dicht.

Brennans hand liet de laatste paar centimeter van de wortel los, en hij draaide zich om en hield op met bewegen.

Phssthpok ontspande zich. Even later droomde hij.

Dagen geleden was hij opgehouden met eten. Hij zei tegen zichzelf dat het te vroeg was, maar zijn maag geloofde het niet. Hij zou net lang genoeg leven. Ondertussen droomde hij.

… Hij zat op de grond van de Bibliotheek met een stuk wortel in zijn kaken en een oud boek opengeslagen op een knoestige knie, en een kaart voor zich uitgespreid op de vloer. Het was een kaart van de Melkweg, maar één waarop verschillen in tijdsverloop te zien waren. De sterren van de Kern waren in de formaties die ze drie miljoen jaar geleden hadden gevormd, maar de buitenste armen waren vijfhonderdduizend jaar jonger. De bibliothecarissen hadden er bijna een jaar aan gewerkt.

Ga er vanuit dat ze een afstand X hebben afgelegd, zei hij tegen zichzelf. Hun gemiddelde snelheid moet 0,06748 van de snelheid van het licht zijn geweest, dank zij de wrijving van het stof en het zwaartekracht- en elektromagnetische veld van het heelal. Hun laserbericht kwam met de snelheid van het licht terug; houd rekening met de kromming van de ruimte. Geef ze een eeuw om de laser te bouwen; daar zouden ze alle tijd in steken die ze hadden. Dat wil dus zeggen dat X gelijk staat aan 33.210 lichtjaren.

Phssthpok zette zijn kompas op de kaart en trok een cirkel met de Pak-zon als middelpunt. Onzekerheidsfactor: 0,001, dertig lichtjaren. Ze zitten ergens op die cirkel!

Ga er nu eens van uit dat ze een rechte koers volgden vanuit de kern van de Melkweg. Een goed uitgangspunt: er waren sterren in dat deel van de Melkweg, en de Pak-zon was al een behoorlijke afstand van de kern. Phssthpok trok een radiaal. Grotere onzekerheidsfactor hier. De expeditie zal zelf fouten hebben gemaakt in het uitzetten van de koers, zal wijzigingen hebben aangebracht… En de rechte lijn zou nu wel gebogen zijn, terwijl de Melkweg ronddraaide als een trage draaikolk. Ze zullen het vlak van de Melkweg zijn gevolgd. En ze zijn in de buurt van dit punt hier. Ik heb ze gevonden…

Phssthpoks helpers krioelden als een leger mieren door de Bibliotheek. Elke Beschermheer die te bereiken was had zich bij zijn onderneming aangesloten. Het is ergens in de afdeling Astronautica, Phwee. Zorg dat je het vindt! We hebben die diagrammen van de stuwschep nodig. Ttuss, ik moet weten wat er gebeurt als een Beschermheer oud wordt, en wanneer dat gebeurt, en factoren die daarbij van belang zijn. In de Medische Afdeling is waarschijnlijk een exemplaar van dat rapport. Misschien is het later nog wel uitgebreid. Hratchp, we moeten erachter komen wat ervoor zorgt dat een boom-des-levens niet goed groeit in een van de armen van de Melkweg. Je hebt agronomen nodig, medische onderzoekers, chemici, astrofysici. Gebruik het Dal van Pitchok voor je experimenten en bedenk wel dat de planeet waarop ze landden bewoonbaar was. Probeer met de grond te experimenteren, verminder met reduceerfilters het licht van de sterren, doe hetzelfde met straling. Jullie daar, van de afdelingen Natuurkunde en Techniek: ik heb een fusiemotor nodig om binnen een zonnestelsel te kunnen manoeuvreren. Ik heb lanceersloepen nodig voor alles wat we bouwen. Ontwerp ze! Iedere kinderloze Beschermheer op de planeet zocht naar een doel om voor te leven, een Ideaal, en Phssthpok zorgde daarvoor…

… Het schip, eindelijk voltooid, in drie delen op het zand, niet ver van de Bibliotheek. Phssthpoks leger verzamelde zich. We hebben monopolen nodig, we hebben boom-des-levens wortels nodig, en zaad, we hebben enorme hoeveelheden waterstof nodig om het schip tot brandstof te dienen. De schep werkt niet beneden een bepaalde snelheid. Meteoorbaai heeft alles wat we nodig hebben. We kunnen ze aan! Voor het eerst in twintigduizend jaar verzamelden de kinderloze Beschermheren van Pak zich voor een oorlog…

… Zijn eigen Virus QQ werd gebruikt voor de Voortplanters; de overlevenden werden opgespoord en afgemaakt. De nu kinderloze Beschermheren sloten zich bij hem en zijn leger aan. Hratchp kwam met het rapport over het vreemde, ingewikkelde geheim van de boom-des-levens wortel…

Iets bonkte drie keer tegen de wand.

Eén ogenblik dacht hij dat het een herinnering was, zo ver heen was hij. Toen sprong hij op en staarde naar een punt hoog op de gebogen wand van het vrachtruim. Zijn geest werkte razendsnel. Hij had geweten dat er een soort non-organisch fotosynthese-pro-ces gaande was, in de bovenlaag van het stof. Nu bouwde zijn geest dat gegeven verder uit: stromingen in het stof, fotosynthese bovenin, stromingen die voedsel omlaag voerden naar grotere levensvormen. Hij had dat wel eerder kunnen bedenken en het moeten nagaan. Phssthpok was ver heen. Ouderdom en een minder wordende motivatie zetten hem al te vroeg af.

Drie keer een bonkend geluid, met regelmatige tussenpozen, bijna recht onder hem.

In één sprong was hij aan de overkant van het ruim. Zacht en geruisloos landde hij. Raapte de verzachter met de platte voorkant op. Wachtte.

Hypothese: iets intelligents was bezig het vrachtruim te sonderen met echo’s. Grootte: onbekend. Intelligentie: onbekend. Technologie: waarschijnlijk niet veel, dank zij de omgeving. Ze zouden wel blind zijn hier, als ze al ogen hadden. Een gevoel voor geluid zou het ontbrekende gezichtsvermogen kunnen compenseren. De echo’s van al dat gebonk zouden heel wat informatie kunnen bevatten over wat binnenin het ruim was. En dan?

Dan zouden ze proberen binnen te komen. Intelligente wezens waren nieuwsgierig.

Fluïdokrimp was tegen veel bestand, maar onkwetsbaar was het niet.

Phssthpok sprong recht omhoog, door het luik, de minuscule stuurhut in. Hij liet zijn gevangene met grote tegenzin alleen, maar hij had geen keus. Hij deed de deur naar het ruim dicht, controleerde of hij wel goed op slot zat. Hij hees zich snel in zijn drukpak.

Drie bonken met tussenpozen, ergens onder hem. Pauze. Iets bonkte vlak naast zijn rechterarm. Phssthpok zette zijn ver-zachter tegen het fluïdokrimp. Bonk — en een dertig centimeter lange, ruw afgewerkte glazen staaf schoot door de wand heen. Phssthpok gaf er een harde ruk aan, stak zijn arm door het weke stuk en kreeg iets zachters beet. Hij trok.

Wat hij in zijn hand had, was iets dat ongeveer de vorm had van een Pak, maar kleiner en compacter. Het wezen had een speer beet, de punt naar achteren. Phssthpok gaf het een moordende klap waar het hoofd op de schouders zat. Er brak iets en het wezen verslapte. Phssthpok tastte het lichaam af op zachte delen. Ergens middenin het lichaam was een niet door bot beschermde plek. Phssthpok duwde zijn hand in die plek en wrong met zijn vingers, tot hij iets voelde bezwijken. Het wezen was nu waarschijnlijk dood.

Het begon te roken.

Phssthpok keek toe.

Iets in de atmosfeer van de hut zorgde ervoor dat het wezen rook uitsloeg. Dat zag er veelbelovend uit. De speer wees niet op een hoge graad van beschaving. Ze hadden waarschijnlijk niets dat door fluïdokrimp kon komen. Hij hield er niet erg van om het te riskeren — maar het alternatief was om zijn eigen lucht te laten ontsnappen, het stof om het ruim in,-om het te vergiftigen. Hij deed zijn helm een ogenblik open en snoof voorzichtig. Deed hem toen snel weer dicht. Maar hij had chemische stoffen geroken die hij kende.

Hij haalde een handje water en liet het op een been van de dode druppelen. Een vuurbal was het resultaat. Phssthpok sprong weg. Van een plek aan de andere kant van de hut keek hij hoe het wezen verbrandde.

Dat leek nogal duidelijk.

Hij ging aan het werk, koppelde een slang aan de watervoorraad van de hut naar het ruim. De laatste manoeuvres deed hij heel haastig: de romp met de verzachter open, de slang erdoor, de ver-zachter weg, zodat de huid weer hard werd, en toen zette hij het water aan. Koortsachtig gebonk tegen alle delen van de romp was het resultaat. Het hield vrij abrupt op.

Hij liet het grootste deel van zijn waterreserve in het stof lopen. Hij wachtte een paar uur, tot het gejank van de luchtververser weer normaal werd. Toen deed hij zijn drukpak uit en voegde zich weer bij Brennan. De gevangene had niets gemerkt.

Het water zou de inboorlingen een poosje op een afstand moeten houden. Maar Phssthpoks reserves slonken op bijna lachwekkende wijze. Zijn schip verlaten, de aandrijfmotor die hij nog had niet te gebruiken, om de cocon waarin hij zich nu bevond een bolle laag stof. Nu was ook zijn waterreserve verdwenen. Het verhaal van zijn leven liep bijna zichtbaar ten einde.

Even later droomde hij weer.

De Blauwe Os was om de zon heengeschoten en bevond zich nu aan de andere kant van het zonnestelsel, op weg naar de interstellaire ruimte. Tussen de Os en de U Thant was een communicatievertraging van dertig minuten. Sohl en Garner wachtten in het besef dat alles wat ze te horen zouden krijgen een half uur onderweg zou zijn geweest.

Mars was driekwart vol, en indrukwekkend groot in hun achterwaarts gerichte camera.

Ze hadden alle vragen gesteld, gegist naar de antwoorden, hadden zoekpatronen uitgezet op hun kaart van de omgeving van Lacis Solis. Luke verveelde zich. Hij miste de gemakken die in zijn reisstoel waren ingebouwd. Hij dacht dat Nick zich ook verveelde, maar daarin had hij het mis. Nick was in de ruimte altijd zwijgzaam.

Het scherm flitste aan: het gezicht van een vrouw. De radio schraapte zijn keel en begon te spreken.

‘U Thant, dit is Tina Jordan aan boord van de Blauwe Os.’ Luke voelde de nauwelijks onderdrukte paniek van de vrouw. Tina’s stem stokte even, toen kwam het er in een keer uit: ‘We hebben moeilijkheden. We waren net bezig die wortel te analyseren in het lab, toen Einar er een hap van nam! Het vervloekte ding was net asbest na die reis door de ruimte naar de Os toe, maar hij knaagde een stuk los en slikte het in voor we hem konden tegenhouden. Ik kan niet begrijpen waarom hij dat deed. Het stonk verschrikkelijk!

Einar is ziek geworden, heel ziek. Hij probeerde me te vermoorden toen ik de wortel van hem afpakte. Nu ligt hij in coma. We hebben hem aan de scheepsdok gekoppeld, en die zegt “Onvoldoende Gegevens”.’ Ze hoorden haar hijgend ademhalen. Luke dacht dat hij op haar keel opkomende blauwe plekken kon zien. ‘We willen graag toestemming hebben om met hem naar een menselijke dokter te gaan.’

Nick vloekte en zette de knop Zenden om. ‘Nick Sohl hier. Zoek een route uit en zorg dat je erop komt. Maak dan de analyse van die wortel af. Herinnerde de geur je ergens aan? Sohl uit.’ Hij zette de zender af. ‘Hoe kon hij verdomme zo iets doen?’

Luke haalde zijn schouders op. ‘Honger misschien?’

‘Einar Nilsson, bij Finagle! Een jaar lang is ’t mijn baas geweest, voor hij de politiek vaarwel zei. Waarom zou hij zo’n zelfmoord-toer uithalen. Hij is niet gek.’ Nick trommelde met zijn vingers op de leuning van zijn stoel, ging toen met de komlaser op zoek naar Ceres.

In het uur dat voorbijging voor de Blauwe Os weer iets van zich liet horen, liet hij de dossiers van alle drie de bemanningsleden overseinen. ‘Tina Jordan is een vlaklander. Dat is de verklaring voor het feit dat ze op orders wachtten.’

‘Is daar dan een verklaring voor nodig?’

‘De meeste lui uit de Gordel zouden meteen zijn teruggegaan toen Einar ziek werd. Het schip van de Buitenstaander is toch leeg, en het is niet moeilijk om het te blijven volgen. Blijven heeft niet zoveel zin, dus. Maar Jordan is nog steeds een vlaklander, nog steeds gewend dat het haar wordt gezegd als ze mag ademhalen, en La Pan vertrouwde waarschijnlijk niet genoeg op zijn eigen oordeel om zelf de knoop door te hakken.’

‘Leeftijd,’ zei Luke. ‘Nilsson was de oudste van de drie.’

‘Wat heeft dat er nu mee te maken?’

‘Ik weet ’t niet. Hij was ook het grootst. Misschien wilde hij wel graag de kick beleven van het ontdekken van een nieuwe smaak… nee, verdomme, daar geloof ik ook niets van —’

‘Blauwe Os voor U Thant. We zijn op weg naar huis. Koers uitgezet op Vesta. De wortel levert een bijna normale analyse op. Hoog gehalte aan carbohydraten, waaronder een aantal suikers. De proteïnen zien er heel normaal uit. Niet één vitamine. We hebben twee verbindingen gevonden die volgens Nate splinternieuw zijn. Eén lijkt op een hormoon, testosteron, maar het is bepaald niet identiek.

De wortel heeft een voor mij ondefinieerbare geur. Heeft nog het meeste weg van de geur van zure melk of zure room. De lucht in het schip van de Buitenstaander was dun, met een normale deeldruk aan zuurstof, geen giftige verbindingen, minstens twee procent helium. We hebben een spectro-analyse gedaan van het materiaal waarvan de lens was gemaakt, en —’ Ze las een spectrum elementen op, met een hoog siliciumgehalte. ‘De dok zegt nog steeds “Onvoldoende Gegevens” over Einars ziekte, maar nu brandt er een rood waarschuwingslampje. Levensgevaar. Wat er ook met hem aan de hand is, hij staat er niet best voor. Nog vragen?’

‘Voorlopig niet,’ zei Nick. ‘Bel niet terug, want we krijgen het nu te druk met de landing.’ Hij verbrak de verbinding. Met lange, spits toelopende vingers trommelde hij op het instrumentenpaneel. ‘Helium. Daaruit zouden we iets moeten kunnen afleiden.’

‘Een kleine wereld, zonder maan,’ speculeerde Luke. ‘Grote manen hebben de neiging om de atmosfeer van een planeet weg te trekken. Zonder haar grote maan zou de Aarde er net zo uitzien als Venus. Het helium zou toch het eerst verdwijnen?’

‘Misschien. Het zou ook het eerste element zijn dat van een kleine planeet verdween. Bedenk hoe sterk de Buitenstaander was. Die kwam niet van een kleine planeet.’

‘Wat dan?’

‘Van een planeet ergens in een gaswolk met een hoop helium erin. Hij moet uit de richting van de kern van de Melkweg zijn gekomen. Daar heb je een hele hoop gaswolken en stofwolken.’

‘Maar dat is een ontzettend eind weg. Hou nou es op met dat getrommel.’

‘Het helpt me om na te denken. Net als jouw roken.’

‘Trommel dan maar.’

‘Hij kan van een onmetelijk verre planeet gekomen zijn. Hoe sneller een Bussard stuwschep gaat, des te meer brandstof pikt hij op.’

‘Er moet een grens zijn waarbij de snelheid waarmee het afgewerkte gas uit het schip komt even groot is als de snelheid waarmee het gas het stuwschepveld raakt.’

‘Misschien. Maar het moet zo ver als Finagle daarginds zijn. Die luchttank was enorm. De Buitenstaander is ver van huis, heel ver.’

De autodok was ingebouwd in de achterwand, boven een van de drie versnellingsbanken. Einar lag in die bank. Zijn arm lag bijna tot de schouder in de dok.

Tina keek naar zijn gezicht. Zijn toestand was steeds slechter geworden. Het zag er niet uit als een ziekte; het leek meer op ouderdom. Einar was het afgelopen uur tientallen jaren ouder geworden. Hij had dringend een menselijke dokter nodig… maar een hogere versnelling dan de Os nu had zou zijn dood worden, en ze hadden alleen maar de Os.

Hadden ze hem tegen kunnen houden? Als ze meteen had geschreeuwd — maar toen had Einar zijn handen om haar keel en was het te laat. Waar had Einar die kracht vandaan? Hij zou haar hebben vermoord.

Zijn borst hield op met bewegen.

Tina keek naar de meters op de dok. Meestal zat er een klep over die meters; een ruimteschip heeft genoeg apparatuur die in de gaten moet worden gehouden om op extra dingen te letten. Tina had de meters al urenlang in de gaten gehouden. Om de vijf minuten keek ze ernaar. Dit keer brandden er allemaal rode lampjes.

‘Hij is dood,’ zei ze. Ze hoorde de verbazing in haar stem, en verwonderde zich erover. De muren van de cabine begonnen wazig te worden en te wijken.

Nate wurmde zich uit de stuurbank en boog zich over Einar. ‘En dat merk je nu pas! Hij moet al een uur dood zijn!’

‘Nee, ik zweer je…’ Tina slikte tegen de bedwelming die omhoog joeg in haar lichaam. Haar lichaam was water. Ze stond op het punt flauw te vallen.

‘Kijk eens naar z’n gezicht en durf dan nog eens te vertellen wat je net zei!’

Tina hees zich op waterige benen overeind. Ze keek neer op het uitgemergelde gezicht. Dood zag Einar er eeuwen oud uit. Vol smart en schuld en weerzin stak ze haar hand uit en raakte de dode wang aan. ‘Hij is nog warm.’

‘Warm?’ Nate raakte het lijk aan. ‘Hij gloeit. Koorts. Moet een paar tellen geleden nog in leven zijn geweest. Sorry, Tina, ik was wat al te haastig. Hee! Ben je wel in orde?’

‘Hoe gevaarlijk is zo’n landing?’

‘Zorg dat dat dappere, beverige geluid uit je stem verdwijnt,’ zei Nick. Het was pure laster; Luke was alleen maar geïnteresseerd, ik heb er al honderden gedaan. De grootste kick die ik ooit kreeg was toen ik me door jou naar Death Valley Port liet vliegen.’

‘Je zei dat je haast had.’

‘Inderdaad. Luke, ik wil de volgende paar minuten graag verzoeken om een bewonderende stilte.’

‘Aha! AHA!’

De rode planeet greep naar hen, uitwaaierend in het scherm als de vuist van een oorlogsgod. Nicks schertsende stemming smolt weg. Op zijn gezicht kwam een starre, emotieloze uitdrukking. Hij was niet helemaal openhartig geweest tegen Luke. Het was waar dat hij in zijn leven een paar honderd landingen had uitgevoerd. Maar dat waren landingen op asteroïden geweest, waar de zwaartekracht een te verwaarlozen of vrijwel te verwaarlozen factor was geweest.

Deimos gleed langs hen heen, aan de kant die technisch bekendstond als ‘bovenzijde van het schip’. Nick haalde heel langzaam een schuifregelaar naar zich toe. Mars vlakte af tot een onder hen wegglijdend landschap, toen ze naar het noorden vlogen.

‘De basis zou daar moeten zijn,’ zei Luke. ‘Aan de noordelijke kant van die boog daar. Aha, dat moet ’m zijn, die kleine krater.’

‘Pak de scoop.’

‘Mmmmm. Verdomme. Aha. Daar is-ie. Luchtledig, natuurlijk.

Zie je hem, Nick?’

‘Ja.’

Het zag eruit als een weggeworpen flard van een hemelsblauwe speelgoedballon.

Het stof wolkte kolkend op toen ze de vlam van de aandrijving omlaag richtten. Nick vloekte fel en voerde het vermogen op. Luke had nu Nicks grillen in het vloeken door. Als hij bij Finagle vloekte was het humoristisch bedoeld, of om wat nadruk te geven. Als hij echt godslasterlijk werd, meende hij het.

De U Thant minderde snelheid en zweefde boven het oppervlak van Mars. Eerst hingen ze boven het stof, toen in het stof, en geleidelijk werden de okerkleurige wolken dunner en weken naar achteren. Een ringvormige zandstorm gleed weg naar driehonderdzestig graden horizon. De Martiaanse rots lag voor het eerst in duizenden jaren bloot. Hij was bobbelig en bruin en gesleten. In het licht van de aandrijvingsvlam scheen de ronde rots felwit, met scherpe, zwarte schaduwen. De rots smolt waar de vlam hem raakte.

‘Ik zal in de krater moeten landen,’ zei Nick. Dat stof komt terugstromen zodra ik de motor afzet.’ Hij liet het schip naar links afglijden en zette de motor af. De bodem viel uit het schip, en ze vielen omlaag.

Ze vielen de hele afstand op hun hoogteraketten, en landden met een zacht schokje.

‘Prachtig,’ zei Luke.

‘Zo iets doe ik nou m’n hele leven. Ik ga de basis verkennen. Hou me in de gaten via m’n helmcamera.’

De muur van de krater rees op om hen heen, versleten, afgeronde, vulkanisch-uitziende steen. Stof gleed terug van de rand, stroomde als stroop de flauwe helling af en verzamelde zich in een poel om de schokabsorberende poten van het schip. De krater had een diameter van achthonderd meter. Ongeveer in het midden was de koepel, met een golvende zee van stof eromheen.

Met gefronst voorhoofd keek Nick om zich heen. Er scheen geen manier te bestaan om bij de koepel te komen zonder het zand te hoeven oversteken. En dat stof zou wel eens niet zo ondiep kunnen zijn als het eruit zag. De krater was oeroud, leek maar net jonger dan de planeet zelf. Maar er liepen kriskras jongere scheuren doorheen. Een paar randen waren bijna scherp; de lucht en het stof waren te dun om voor een snelle erosie te zorgen. Het zou moeilijk zijn om daarop je evenwicht te bewaren.

Hij begon om de rand van de kratermuur te lopen, heel voorzichtig. Een aantal scheuren lag verborgen onder het stof. Een kleine, intense zon hing boven de rand van de krater, in een dieppaarse hemel.

Aan de andere kant van de koepel leidde een smal pad van met de laser aaneengesmolten stof van de koepel naar de ringwand. Het moest zijn gemaakt met de communicatielaser van de basis. Daar waren ook de boten, langs het pad. Nick bleef niet staan om ze te bekijken.

Er moesten tientallen scheuren in het materiaal van de koepel hebben gezeten. Nick trof twaalf verdroogde lichamen aan. Meer dan een eeuw geleden hadden Martianen de mensen die de basis bemanden, vermoord. Ze hadden Müller op dezelfde manier vermoord nadat hij de koepel weer vol lucht had gepompt.

Nick doorzocht de kleine gebouwtjes stuk voor stuk. Hier en daar moest hij onder transparante lappen koepelmateriaal kruipen. Er trad hem geen Buitenstaander tegemoet. Er was geen aanwijzing dat iemand hier iets had gedaan sinds Müllers gedwongen bezoek. ‘Hier zijn we in ieder geval op dood spoor. Wat doen we nu?’

‘Je zult me op je schouders moeten meedragen tot we bij een zandboot zijn.’

Stof was over de boten gekropen, en er waren alleen nog maar vlakke, brede vormen, die dezelfde kleur hadden als hun omgeving. Twaalf jaar lang hadden ze gewacht op de volgende golf ontdekkers — ontdekkers die hun belangstelling waren kwijtgeraakt, en naar huis waren gegaan.

‘Van hier zien ze er goed uit,’ zei Luke. Hij ging wat gemakkelijker zitten op Nicks rug. ‘We hebben geluk, Sindbad.’

‘Niet ho roepen voor je over de brug bent.’ Nick ging over de stofvijver op weg naar de koepel. Luke was licht op zijn schouders, en zijn eigen lichaam was hier ook licht, maar samen waren ze topzwaar. ‘Als ik ga vallen zal ik proberen zijwaarts te vallen. Dat stof daar zal geen van ons tweeën pijn doen.’

‘Val niet.’

‘De VN-vloot komt hier waarschijnlijk ook. Om de boten te halen.’

‘Ze hebben een achterstand van dagen. Vooruit.’

‘Het pad is glad. Er ligt overal stof op.’

De drie boten lagen naast elkaar langs de westelijke kant van het pad. Alle drie hadden ze vier zitplaatsen en een paar rotors op de achterplecht, onder de stoflijn, van een stalen kooi voorzien om ze te beschermen tegen onder het stof verscholen rotsen. De boten waren zo vlak dat ze bij het kleinste golfje water op zee al zouden zijn gezonken, maar hier lagen ze hoog op het zware stof.

Nick zette zijn last niet al te zachtaardig in een van de stoelen. ‘Kijk es of dit ding wil starten, Luke. Ik ga naar de koepel om brandstof te halen.’

‘Dat zal wel hydrazine zijn, met gecomprimeerde Martiaanse lucht als oxydisator.’

‘Ik kijk gewoon of ik iets zie waar “Brandstof” op staat.’

Luke wist de compressor aan de gang te krijgen, maar de motor weigerde te starten. Waarschijnlijk hebben ze de tank leeggehaald, zei hij tegen zichzelf, en zette alles weer af. Hij vond achterin een opvouwbare luchtkoepel. Na zich er eerst van te hebben overtuigd dat het ding met de hand moest worden opgezet, worstelde hij het op zijn plaats en maakte het vast, zich ondertussen op zijn plaats houdend met een veiligheidsgordel om zo meer kracht te kunnen zetten. Zijn lange armen en brede handen hadden nog nooit een partijtje armworstelen verloren. De randen van de koepel zouden waarschijnlijk lekken, zei hij tegen zichzelf, maar niet al te erg. Hij vond de controleklep waarachter een omwerker zat die van de salpeterzuurstof verbindingen buiten bruikbare stikstof en zuurstof maakte.

Nick kwam teruggelopen met een groene tank op zijn schouder. Hij pompte brandstof in de boot via een injectorslang. Luke probeerde de starter opnieuw, en dit keer werkte hij. De boot probeerde zonder Nick te vertrekken. Luke ontdekte waar de knop zat om hem los te koppelen van de aandrijving, en toen wist hij ook nog de achteruit te vinden. Nick wachtte terwijl hij achteruit gleed.

‘Hoe kom ik door die koepel heen?’

‘Ik denk dat dat niet gaat.’ Luke klapte de koepel neer, maakte hem aan een kant los zodat Nick naar binnen kon, en maakte hem daarna weer dicht. Langzaam begon de koepel zich te vullen. ‘We kunnen onze pakken beter aanhouden,’ zei Luke. ‘Misschien duurt het wel een uur voor we hier kunnen ademhalen.’

‘Dan mag je hem weer neerklappen. We moeten eten en drinken

uit het schip halen.’

Het duurde twee uur voor ze de koepel weer opklapten en op weg gingen naar de opening in de wand van de krater.

De donkere zandsteenrotsen links en rechts van het gat waren scherp omlijnd, duidelijk met dynamiet gemaakt, even kunstmatig als het glazige pad tussen koepel en kraterwand. Nick had zich op zijn gemak in een van de passagiersstoelen gevlijd, had zijn benen tegen een andere gezet, hield het scherm van de uit het schip meegebrachte diepteradar in de gaten.

‘Nu lijkt het me wel diep genoeg.’

‘Dan trap ik ’m op z’n staart,’ zei Luke. De rotors tolden rond, het achterstuk zakte diep weg, kwam toen weer vlak te liggen. Met een snelheid van tien knopen schoten ze over het stof, achter zich een dubbele hekgolf van twee rechte, ondiepe geulen.

Het diepteradar-scherm registreerde een dichtheidspatroon in drie dimensies. Nick zag een bijna vlakke, zacht glooiende bodem, waar in de loop van miljoenen jaren alle scherpe lijnen en hoeken waren uitgesleten. Er was weinig vulkanische activiteit op Mars. De woestijn was zo vlak als een spiegel. Vaalbruine, rond afgeslepen rotsen staken af en toe boven het stof uit, ongerijmde, Dali-achtige elementen. Kraters zaten in het stof als slecht gemaakte asbakken van klei. Een paar hadden een diameter van een paar centimeter. Andere waren zo groot dat ze alleen vanuit een baan om de planeet in hun geheel te zien waren. De horizon was recht en dichtbij en messcherp, van onderen gloeiend geel, van boven bloedrood. Nick draaide zijn hoofd om, om naar de kleiner wordende krater te kijken.

Zijn ogen sperden zich open, werden toen spleetjes. Was daar iets?

‘Verdomd. Stop?’ schreeuwde hij. ‘Omdraaien! Draaien, naar links!’

‘Terug naar de krater?’

‘Ja!’

Luke zette een van de twee motoren stop. De boot draaide met de voorsteven naar links, maar bleef zijdelings over het stof schieten. Toen kreeg de rechter rotor vat op het stof, en de boot maakte een scherpe bocht, ik zie het,’ zei Luke.

Op deze afstand was het weinig meer dan een stip, maar het was duidelijk zichtbaar tegen de kalme, monochrome zee eromheen. En het bewoog. Het schokte vooruit, bleef even liggen, schokte weer, rolde zijdelings verder. Het was een paar honderd meter van de kraterwand.

Naarmate ze dichterbij kwamen werd het duidelijker zichtbaar. Het was cilindervormig, had de vorm van een korte rups, en het was doorzichtig, en ook zacht, want ze zagen het onder het bewegen buigen. Het probeerde de opening in de kraterwand te bereiken.

Luke nam motorvermogen terug. De snelheid van de stofboot verminderde en hij kwam dieper te liggen. Toen ze op korte afstand van de rups tot stilstand kwamen, zag Luke dat Nick zich had gewapend met een seinpistool.

‘Het is ‘m,’ zei Nick. Hij klonk nogal onder de indruk. Met zijn pistool schietklaar boog hij zich over de rand van de boot.

De rups was een transparante, opgeblazen zak. In de zak bevond zich iets dat langzaam, moeizaam, naar voren rolde, probeerde dichter bij de rand van de boot te komen. Het was duidelijk dat het iets was dat evenmin in hun wereld thuishoorde als alle programma’s uit de tijd van de vlakke televisie.

Het was mensachtig, op dezelfde manier als een getekend poppetje mensachtig is. Het bestond uit niets dan knobbels. Ellebogen, knieën, schouders, jukbeenderen, ze staken allemaal naar buiten als knikkers of grapefruits of bowlingballen. Het kale hoofd liep uit in een schedel die zo was gezwollen dat het wel leek of de Buitenstaander een waterhoofd had.

Het wezen staakte zijn rolpogingen toen het tegen de boot bonkte.

‘Hij ziet er nogal hulpeloos uit,’ zei Nick twijfelend.

‘Nou, daar gaat onze lucht weer es.’ Luke klapte de koepel neer. Met z’n tweeën tilden ze de opgeblazen zak op en legden hem bovenop de boot. De uitdrukking op het gezicht van het wezen veranderde niet, en waarschijnlijk was dat ook niet mogelijk. Dat gezicht zag er hard uit, star, onplooibaar. Maar het wezen deed wel iets vreemds. Met duim en wijsvinger van een hand die eruitzag of het een stel aan elkaar geregen walnoten was, maakte het een cirkeltje.

‘Dat moet hij van Brennan hebben geleerd,’ zei Nick. ‘Kijk naar het beendergestel, Nick. Die botten van ‘m, die stemmen overeen met het skelet van een mens.’

‘De armen zijn te lang voor een mens. En de rug loopt schuiner.’

‘Ja. Nou, we kunnen hem niet mee terugnemen naar het schip, en we kunnen zo niet met hem praten. We zullen hier moeten wachten tot de koepel weer vol lucht zit.’

‘We schijnen het grootste deel van onze tijd te spenderen aan wachten,’ zei Luke.

Nick knikte. Zijn vingers trommelden op de rug van een stoel. Twintig minuten lang was de kleine omwerker van de boot nu al bezig om de koepel te vullen met uit de dunne, giftige atmosfeer buiten gehaalde zuurstof en stikstof.

Maar het wezen had zich helemaal niet verroerd. Luke had op hem zitten letten. Het lag in zijn opgeblazen zak onderin de boot, en wachtte. De menselijke ogen staarden hen aan, diep verzonken in harde, leerachtige huidplooien. Op precies dezelfde manier, met evenveel geduld, als een dode wachtte op de Dag des Oordeels.

‘In ieder geval zijn wij in het voordeel,’ zei Nick. ‘Het zal ons niet kidnappen.’

‘Ik denk dat hij krankzinnig is.’

‘Krankzinnig? Zijn motivatie is misschien wat eigenaardig —’

‘Kijk nou eens naar de gegevens waarover we beschikken. Hij kwam het zonnestelsel binnengedenderd in een schip dat nét goed genoeg was om hem zover te brengen. Zijn luchttank was op een zuchtje na leeg. Nergens aan boord was iets te zien van beveiligingsapparatuur, voor het geval er iets verkeerd zou gaan. Hij heeft voor zover wij weten geen poging gedaan om met iemand te communiceren. Hij heeft Brennan vermoord of gekidnapt. Toen liet hij zijn interstellaire aandrijving voor wat het was en vluchtte naar Mars, waarschijnlijk om zich te verbergen. Nu heeft hij zijn sloep, of wat het ook is, waarmee hij weer in de ruimte kan komen, in de steek gelaten, en ook wat er nog van Brennan over is en is in een boterhamzakje dwars over de Martiaanse woestijn gerold, naar de eerste plek waar een schip dat ’m zou gaan zoeken zou landen! Hij is gek. Hij is ontsnapt uit een interstellair krankzinnigengesticht.’

‘Je blijft steeds maar “hem” zeggen. Het is een “het”. Als je nou maar in gedachten houdt dat het een “het” is, accepteer je het ook gemakkelijker als het eigenaardig doet.’

‘Dat is een al te gemakkelijke oplossing. Het heelal is rationeel. Om in leven te blijven moet dit ding ook rationeel zijn, hij, zij, of het.’

‘Nog een paar minuten en we kunnen —’

Het wezen bewoog zich. Zijn hand sneed langs de volle lengte van de zak. Nick hief onmiddellijk zijn pistool op. Onmiddellijk… maar het wezen stak een arm door een lange spleet in de zak en pakte Nick het pistool af voor deze kon reageren. Het scheen het niet eens haastig te doen. Het legde het pistool achterin de boot en ging rechtop zitten.

Het begon te spreken. De woorden zaten vol klikkende en gonzende en ritselende geluiden. De platte, harde snavel zou wel hinderlijk zijn. Maar het was te verstaan.

Het zei: ‘Breng me naar uw leider.’

Nick herstelde zich het eerst. Hij rechtte zijn schouders, schraapte zijn keel, en zei: ‘Dat zal een reis van een paar dagen worden. Ondertussen heten we u welkom in de menselijke ruimte.’

‘Ik ben bang dat dat niet zal gaan,’ zei het monster. ‘Het spijt me werkelijk dat ik uw dag zo verknoei. Ik heet Jack Brennan, en ik kom uit de Gordel. Ben jij niet Nick Sohl?’

3

De afschuwelijke stilte viel in scherven toen Luke hard begon te lachen. ‘Hou in gedachten dat het een buitenaards wezen is, en je accepteert het gemakkelijker als het eigenaardig doet — h-haha-ha…’

Nick voelde hoe paniek hem bij de keel greep. ‘Jij. Jij bent Brennan?’

‘Ja. En jij bent Nick Sohl. Ik heb je een keer gezien in de Kolonie. Maar je vriend herken ik niet.’

‘Lucas Garner.’ Luke had zich weer in bedwang. Die foto’s van je zijn ook niet best, vind ik.’

‘Ik heb iets stoms gedaan,’ zei het Brennan-monster. De stem was niet menselijker, het uiterlijk niet minder indrukwekkend, ik stuurde aan op een ontmoeting met de Buitenstaander. Jullie probeerden hetzelfde te doen, nietwaar?’

‘Ja.’ In Lukes ogen en stem lag een sardonisch soort vermaak. Of hij het Brennan-monster nu wel of niet geloofde, hij genoot van de situatie, is er werkelijk een Buitenstaander geweest, Brennan?’

‘Tenzij je aan haarkloverij wilt gaan doen over definities.’

‘In Godsnaam, Brennan!’ kwam Sohl ertussen. ‘Wat is er met je gebeurd?’

‘Dat is een lang verhaal. Zitten we krap in onze tijd? Natuurlijk niet, anders hadden jullie de motor wel gestart. Goed dan; alleen wil ik dit graag op m’n eigen manier vertellen, dus luister alsjeblieft eerbiedig en zonder iets te zeggen, en bedenk wel dat als ik er niet tussen was gekomen jullie er nou net als ik hadden uitgezien, en net goed ook.’ Hij keek even ingespannen naar de twee mannen. ‘Nee, ik heb ongelijk. Kan niet. Jullie zijn allebei te oud. Nou, luister in ieder geval. Er bestaat een ras tweebenige wezens dat bij de buitenste rand van de bol dicht opeen gepakte zonnen in het hart van de Melkweg woont…

Het belangrijkste element is dat ze drie stadia doormaken. Eerst zijn ze Groeier, een stadium dat gelijkstaat aan onze jeugd, en dat ik niet verder hoef uit te leggen. Dan worden ze Voortplanters, net niet intelligente tweebenige wezens die in dit stadium dienen te zorgen voor uitbreiding van het aantal kinderen. En ten slotte komt het stadium van de Beschermheer.

Als de Voortplanters zo’n tweeënveertig jaar zijn, omgerekend in Aardse jaren, komt de drang in ze op om de wortels van een bepaalde struik te eten. Tot dan bleven de Voortplanters daar ver vandaan, want ze vonden hem verschrikkelijk stinken. Van het ene ogenblik op het andere wordt de geur verrukkelijk. De struik groeit overal, op de hele planeet, er bestaat vrijwel geen gevaar dat een Voortplanter die lang genoeg leeft om de wortel te willen eten het zonder moet stellen.

De wortel brengt een aantal veranderingen teweeg, zowel fysieke als emotionele. Voor ik details ga geven, zal ik jullie het grote geheim verklappen. Het ras waarover ik het nu heb, noemt zich —’ Het Brennan-monster klakte een keer met zijn hoornige snavel. ‘Pak. Maar wij noemen het Homo habilis.’

‘Wat?’ Nick scheen de rol van aangever opgedrongen te zijn, en hij vond het heel vervelend. Maar Luke zat met zijn armen om zijn onbruikbare knieën heen, met op zijn gezicht een brede grijns; hij vermaakte zich blijkbaar kostelijk.

‘Ze lanceerden een expeditie die tweeëneenhalf miljoen jaar geleden op de Aarde landde. De struiken die ze hadden meegebracht wilden niet goed groeien hier, dus op Aarde is het Beschermheerstadium van de Paks nooit voorgekomen. Daar kom ik nu aan toe.

Als een Voortplanter deze wortel eet, vinden er dus een aantal veranderingen plaats. Zijn of haar geslachtsklieren en duidelijke seksuele kenmerken verdwijnen. De schedel wordt zachter en het brein begint te groeien, tot het heel wat groter en gecompliceerder is dan dat van u, heren. Daarna verhardt de schedel weer, en ontwikkelt zich een beenkam erop. De tanden die nog in de mond staan vallen uit; tandvlees en lippen groeien samen en vormen een harde, vlakke snavel. Mijn gezicht is te vlak; het gaat beter bij Homo habilis. Al het haar verdwijnt. Een aantal gewrichten zwelt enorm op, om de spieren meer houvast en dus grotere kracht te geven. De huid wordt harder en gerimpeld, zodat een soort pantser wordt gevormd. Vingers worden klauwen, met intrekbare nagels, zodat een Beschermheer meer gevoel heeft in zijn vingertoppen dan daarvoor, en er nauwkeuriger werk mee kan doen. Een eenvoudig hart met twee kamers ontstaat waar de twee grote aderen uit de benen, of hoe ze ook mogen heten, bij elkaar komen om samen naar het hart te gaan. Zie je dat mijn huid hier dikker is? Er zijn ook minder dramatische veranderingen, maar ze dragen er allemaal toe bij dat een Beschermheer een sterke, intelligente vechtmachine wordt. Garner, vind je het niet amusant meer?’

‘Het klink allemaal zo verschrikkelijk bekend.’

‘Ik vroeg me al af of je het door zou hebben… De emotionele veranderingen zijn ingrijpend. Een Beschermheer die zich op de normale manier heeft ontwikkeld, voelt alleen de drang om de Paks die van zijn bloedlijn zijn te beschermen. Een andere drang is hem vreemd. Hij herkent ze aan hun geur. Zijn gegroeide intelligentie doet hem hier geen goed, omdat zijn motieven volkomen worden bepaald door zijn hormonen. Nick, is de gedachte bij je opgekomen dat dit alles, al deze veranderingen een soort overdreven versie zijn van wat er met mannen en vrouwen gebeurt als ze ouder worden? Garner had ’t meteen door.’

‘Ja, maar —’

‘Het extra hart,’ interrumpeerde Luke. ‘Hoe zit ’t daarmee?’

‘Net als het vergrote brein vormt ook dat zich niet zonder boomdeslevens. Na je vijftigste wordt een gewoon menselijk hart minder, is het niet meer op zijn taak berekend, tenzij je gebruik maakt van moderne medische technieken. Uiteindelijk houdt het op met kloppen.’

‘Aha.’

‘Vinden jullie tweeën dit overtuigend?’

Luke hield z’n oordeel nog even voor zich. ‘Waarom vraag je dat?’

‘Ik heb meer belang bij het overtuigen van Nick. Mijn burgerrecht binnen de Gordel hangt ervan af of ik ’m kan overtuigen dat ik werkelijk Brennan ben, om nog maar te zwijgen van mijn bankrekening en mijn schip en lading. Nick, aan mijn schip zit een afgestoten brandstoftank van de Mariner XX vast. Toen ik het voor het laatst zag, viel het met grote snelheid door het zonnestelsel.’

‘Dat doet het nog steeds,’ zei Nick. ‘Net als het schip van de Buitenstaander. We moesten daar eigenlijk iets aan doen; naar een veilige plek slepen of zo.’

‘Finagles ogen, nou en of! Zó goed is het ontwerp nu ook weer niet, ik zou ’t met mijn ogen dicht nog kunnen verbeteren, maar je zou Ceres kunnen kopen met de monopolen!’

‘Alles op z’n tijd,’ zei Garner kalmpjes.

‘Dat schip verwijdert zich met grote snelheid van het eerste rendez-vous, Garner. O, ik begrijp wat je bedoelt. Jullie zijn bang om een buitenwerelds monster in de buurt te laten komen van een werkend ruimtevaartuig.’ Het Brennan-monster keek heel even naar het seinpistool achter zich, en liet toen blijkbaar de gedachte om de stofboot te kapen varen. ‘We blijven hier tot jullie overtuigd zijn. Afgesproken? Is er een eerlijker afspraak mogelijk, met wie dan ook?’

‘Niet met een man uit de Gordel. Brennan, er zijn vrij solide bewijzen dat de mens verwant is aan de andere primaten van de Aarde.’

‘Daar twijfel ik geen seconde aan. Ik heb er een paar theorieën over.’

‘Ga verder.’

‘Over die geïsoleerde kolonie. Een groot schip arriveerde hier, en vier landers gingen naar beneden, met zo’n dertig Beschermheren aan boord, en een hele hoop Voortplanters. Een jaar later wisten de Beschermheren dat ze de verkeerde planeet hadden gekozen. De struik die ze nodig hadden, groeide niet goed. Ze stuurden met een laser een verzoek om hulp, en toen stierven ze. De hongerdood is een normale dood voor een Beschermheer, maar meestal wordt hij vrijwillig gekozen. Deze Beschermheren verhongerden tegen hun zin.’ In de stem van het Brennan-monster klonk geen emotie door; op het maskerachtige gezicht was niets te zien. ‘Ze stierven. De Voortplanters plantten zich zonder enige beperking voort. Ze hadden eindeloos veel ruimte, en de Beschermheren zullen alle gevaarlijke vormen van leven wel hebben uitgeroeid. Over wat er daarna gebeurde is uiteraard alleen maar te speculeren. De Beschermheren waren dood, maar de Voortplanters waren aan hun hulp gewend, en bleven in de buurt van de schepen.’

‘En?’

‘En de kernreactoren van die schepen werden veel te radioactief, want de Beschermheren die ze in evenwicht hielden, waren dood. Het moeten splijtingsreactoren zijn geweest, verder was de technologie in die tijd nog niet. Misschien ontploften ze, misschien ook niet. De straling zorgde voor mutaties, waaruit van alles voortkwam, van lemuren tot apen, en van mensapen tot de eerste mensenrassen, en ten slotte homo sapiens.

Dat is één theorie. Een tweede is dat de Beschermheren opzettelijk mutaties begonnen te fokken, zodat Voortplanters een kans zouden hebben om in de een of andere vorm in leven te blijven totdat er hulp kwam. Het resultaat zou hetzelfde zijn.’

‘Ik geloof het niet,’ zei Nick.

‘Je zult het gaan geloven. Je moet wel. Er zijn genoeg bewijzen, vooral in de verschillende godsdiensten, en ook in volksverhalen. Hoe groot is het percentage van de mensheid dat oprecht in een eeuwig leven gelooft? Waarom kennen zoveel godsdiensten een ras onsterfelijke wezens, die voortdurend met elkaar slag leveren? Wat is de rechtvaardiging voor voorouderverering? Je weet wat er gebeurt met een man die geen moderne geriatrische behandeling krijgt: als hij ouder wordt beginnen zijn hersencellen af te sterven. Toch wordt hij door de mensen gerespecteerd, er wordt naar hem geluisterd. Waar komen die schutsengelen vandaan?’

‘Raciaal geheugen?’

‘Waarschijnlijk wel. Het is nogal ongeloofwaardig dat een traditie zó lang kan blijven bestaan.’

‘Zuid-Afrika,’ zei Luke. ‘Ze moeten in Zuid-Afrika zijn geland, ergens in de buurt van het Nationale Park Olduvaikloof. Daar komen alle primaten voor.’

‘Dat is niet honderd procent zeker. Misschien is één schip wel in Australië geland, om de metalen. Misschien hebben de Beschermheren wel gewoon radioactief stof rondgestrooid en het daarbij gelaten. De Voortplanters zouden zich zonder natuurlijke vijanden natuurlijk voortplanten als konijnen, en de straling zou ze helpen te veranderen. Toen alle Beschermheren dood waren, moesten ze wel nieuwe vaardigheden en talenten ontwikkelen. Een deel van hen ontwikkelde kracht, een ander deel snelheid, een derde intelligentie. Het grootste deel ging natuurlijk dood. Zo gaat het nu eenmaal met mutaties.’

‘Ik geloof dat ik me kan herinneren,’ zei Luke, ‘dat het ouderdomsproces in een mens kan worden vergeleken met het ten einde lopen van het programma van een ruimteverkenner. Als de verkenner eenmaal zijn werk heeft gedaan, geeft het niet meer wat ermee gebeurt. En als wij, op onze beurt, voorbij de leeftijd zijn waarop we nog kinderen kunnen krijgen —’

‘— Dan is de evolutie met je klaar. Dan glij je alleen nog verder dank zij je momentum, volg je je koers zonder correctiemechanisme.’ Het Brennan-monster knikte. ‘Natuurlijk zorgt de wortel voor het programma voor het derde stadium. Goede vergelijking.’

‘Enig idee wat er verkeerd is gegaan met de wortel?’

‘O, dat is niet zo’n geheim. Al werden de Beschermheren op Pak er wel een poosje gek van. Geen wonder dat een kleine kolonie het niet kon oplossen. In de wortel leeft een virus. In dat virus zitten de genen die voor de overgang van Voortplanter naar Beschermheer zorgen. Het virus kan niet buiten de wortel leven, dus af en toe moet een Beschermheer weer een wortel eten. Als zich in de grond geen thallium bevindt, dan groeit de wortel nog wel, maar het virus kan er niet in leven.’

‘Dat klinkt nogal ingewikkeld.’

‘Heb je ooit met een hydroponische tuin gewerkt? De verhoudingen tussen de elementen van een stabiele ecologie kunnen heel gecompliceerd liggen. Het was op de Pak-wereld geen probleem. Thallium is op Aarde zeldzaam, maar het moet behoorlijk veel voorkomen op al die Bevolking II sterren. En de wortel groeit overal.’

‘Wat is de rol die de Buitenstaander bij dit alles heeft gespeeld?’ vroeg Nick.

Een gesis en een klikkend dichtslaande snavel. ‘Phssthpok vond oude archiefstukken, waaronder het verzoek om hulp. Hij was de eerste Beschermheer in tweeëneenhalf miljoen jaar die besefte dat er een manier was om Sol te vinden, of in ieder geval het zoeken te beperken tot een gebied van redelijke omvang. En hij had geen kinderen, dus hij moest snel iets vinden om voor te leven, voor hij de drang om te eten kwijtraakte. Dat gebeurt er namelijk met een Beschermheer als zijn bloedlijn dood is. Weer zo’n voorbeeld van een afgelopen programma. Tussen twee haakjes, bedenk hoe zwaar het Pak-ras is beschermd tegen mutaties. Een mutatie ruikt niet goed. Dat zou belangrijk kunnen zijn in de kern van de Melkweg, waar ze te maken hebben met een grote hoeveelheid straling.’

‘Dus hij kwam hierheen met een ruim vol zaad?’

‘En zakken thalliumoxide. Dat oxide was nog wel het gemakkelijkst te vervoeren. Ik was eerst nogal verwonderd over de manier waarop zijn schip in elkaar zat, maar jullie kunnen nu wel begrijpen waarom hij zijn vrachtcocon achter zijn leefgedeelte meesleepte. Straling doet hem niets, in kleine hoeveelheden. En hij kan toch geen kinderen meer krijgen.’

‘Waar is hij nu?’

‘Ik heb hem moeten doden.’

‘Wat?’ Garner was geshockeerd. ‘Heeft hij je dan aangevallen?’

‘Nee.’

‘Dan — ik begrijp het niet.’

Het Brennan-monster scheen te aarzelen. Toen: ‘Garner, Sohl, luister naar me. Achttien kilometer hier vandaan, ongeveer vijftig meter onder het zand, ligt een deel van een buitenaards ruimtevaartuig, vol zaad en zakken thalliumoxide. De wortels die ik uit dat zaad kan laten groeien kunnen een mens bijna onsterfelijk maken. Wat nu? Wat doen we met al dat zaad?’

De twee mannen keken elkaar aan. Luke scheen iets te willen zeggen, maar deed toen zijn mond weer dicht.

‘Een moeilijke kwestie, nietwaar? Maar je kunt toch zeker wel raden wat Phssthpok verwachtte?’

Phssthpok droomde.

Hij wist tot op een dag precies hoe lang het zou duren voor Brennan wakker zou worden. Hij kon het natuurlijk bij het verkeerde eind hebben. Maar als dat zo was, zou Brennans ras te ver van de Pak-soort zijn gemuteerd.

Phssthpok wist hoeveel tijd hij had en hij kon zijn dromen dus precies uitmikken. De Martianen waren nu geen bedreiging, al zou er later wel iets aan gedaan moeten worden. Dromen was een exquise kunstvorm voor een Beschermheer. Hij had ongeveer tien dagen. Een week lang droomde hij van het verleden, tot aan de dag dat hij de Pakplaneet had verlaten. Tijdens de reis had hij weinig zintuiglijke stimuli gekregen. Hij gleed verder, de toekomst in.

Phssthpok droomde…

Het zou beginnen als zijn gevangene wakker werd. Het zag er naar uit dat zijn brein groter zou zijn dan dat van Phssthpok; dat rechte voorstuk verknoeide ook de helling van zijn gezicht. Hij zou snel leren. Phssthpok zou hem leren hoe hij een Beschermheer moest zijn, en wat hij moest doen met de wortels en zaden van de boom-des-levens.

Had de Voortplanter kinderen? In dat geval zou hij het geheim zelf behouden, de boom-des-levens gebruiken om van zijn eigen nakomelingen Beschermheren te maken. Dat was best. Als hij hersens genoeg had om zijn familie niet op één plek te concentreren, inteelt te vermijden, dan zou zijn bloedlijn zich zó uitbreiden dat ten slotte het grootste deel van het Pak-ras op de planeet eronder zou vallen.

Waarschijnlijk zou hij Phssthpok doden om het geheim te bewaren. Dat was ook best.

Een nachtmerrieachtige ondertoon sloop af en toe Phssthpoks dromen binnen. Want de gevangene zag er niet goed uit. Zijn vingernagels ontwikkelden zich verkeerd. Zijn hoofd had zeker niet de juiste vorm. Dat vooruitstekende bovenstuk… en zijn snavel was even plat als zijn gezicht was geweest. Zijn rug was niet gekromd, zijn benen waren niet goed, zijn armen waren te kort. Zijn soort had teveel tijd gehad om te muteren.

Maar hij had op de juiste manier gereageerd op de wortels.

De toekomst was onzeker… behalve waar het Phssthpok betrof. Als het mogelijk was zou hij de gevangene leren wat hij moest weten, want hij moest het werk voortzetten. Er zou een dag komen waarop de Aarde een tweede Pak-wereld zou zijn. Phssthpok had zijn best gedaan. Hij zou zijn kennis aan de ander overdragen, en sterven.

Brennan verroerde zich. Zijn opgerolde lichaam ontrolde zich, strekte zich in zijn volle lengte uit, en hij opende zijn ogen. Hij staarde zonder met zijn ogen te knipperen naar Phssthpok, staarde alsof hij de gedachten van de Beschermheer las. Alle nieuwe Beschermheren deden dat: een zichzelf oriënteren via herinneringen die ze nu pas begonnen te begrijpen.

‘Ik weet niet zeker of ik jullie wel kan laten begrijpen hoe snel het allemaal ging,’ zei het Brennan-monster. Hij keek naar de twee mannen, de een twee keer zo oud als de ander, maar allebei voorbij de overgangsleeftijd, en verwonderde zich erover dat juist zij een oordeel moesten vellen.

‘Binnen twee dagen hadden we elkaars taal geleerd. Zijn taal is veel sneller dan de mijne, en past beter bij mijn mond, dus gebruikten we die. Hij heeft me het verhaal van zijn leven verteld. We praatten over de Martianen, hebben zo de efficiëntste manier gevonden om ze uit te roeien-’

‘Wat?’

‘Om ze uit te roeien, Garner. Verdomme, ze hebben al dertien mensen vermoord! We hebben bijna zonder onderbreking gepraat; Phssthpok praatte trouwens het meest, en de hele tijd waren we ingespannen bezig: lichaamsoefeningen om me in conditie te krijgen, vinnen voor Phssthpoks pak, zodat hij in het stof kon zwemmen, technische foefjes om elke atoom lucht en water uit het leefgedeelte te krijgen en het naar de basis te vervoeren. Ik heb de basis nooit gezien; we hebben het ontwerp zó lang bestudeerd dat we eruit konden afleiden hoe we hem weer vol lucht konden krijgen, en hem ook tegen de Martianen konden beschermen.

De derde dag vertelde hij me hoe ik een boom-des-levensoogst kon binnenhalen. Hij had de vrieskist opengedaan en stond me te vertellen hoe ik de zaden veilig kon ontdooien. Hij gaf me orders, net alsof ik een vocoder-computer was. Ik wilde net vragen: “Heb ik dan helemaal geen keus?” En ik deed het niet!’

‘Ik kan je niet volgen,’ zei Garner.

‘Ik hád helemaal geen keus. Ik was te intelligent. Het is steeds zo geweest, vanaf het ogenblik dat ik wakker werd. Ik krijg het antwoord voor ik klaar ben met het formuleren van de vraag. Als ik altijd het beste antwoord zie, waar is dan mijn keus? Waar is mijn vrije wil? Jullie zullen wel niet kunnen geloven hoe snel het allemaal ging, toen. In één flits zag ik de hele logische redenering voor me. Ik sloeg Phssthpok zo hard ik kon met z’n hoofd tegen de rand van de vrieskist. Hij was lang genoeg verdoofd om me de kans te geven zijn nek te breken, tegen de rand. Toen sprong ik achteruit, voor het geval hij me nog zou aanvallen. Ik dacht wel dat ik hem van me af kon houden tot hij stikte. Maar hij viel me niet aan. Hij had nog niet door hoe de zaken lagen.’

‘Dat lijkt op moord, Brennan. Hij wilde je niet vermoorden.’

‘Nog niet. Ik was de figuur waarop hij al zijn hoop gericht had. Hij kon zich niet eens verdedigen uit angst me te bezeren. Hij was ouder dan ik, en wist hoe hij vechten moest. Hij had me kunnen vermoorden als hij dat gewild had, maar hij kon de wil niet opbrengen. Het kostte hem tweeëndertigduizend jaar werkelijke tijd om ons die wortels te brengen. En ik moest het karwei afmaken. Ik geloof dat hij stierf in de vaste overtuiging dat hij in zijn missie was geslaagd. Hij verwachtte dat ik ’m zou vermoorden.’

‘Brennan. Waarom?’

Het Brennan-monster haalde zijn knoestige schouders op. ‘Hij had ongelijk. Ik doodde hem omdat hij zou hebben geprobeerd de mensheid te vernietigen als hij achter de waarheid was gekomen.’ Hij stak zijn hand in de opengesneden ballon waarmee hij achttien kilometer over vloeibaar stof had afgelegd. Hij haalde iets te voorschijn dat zachtjes zoemde — zijn inderhaast in elkaar gezette luchtververser, vervaardigd uit onderdelen van Phssthpoks stuurpaneel — en liet het in de boot vallen. Toen haalde hij een halve gele wortel te voorschijn die wel wat weghad van een zoete aardappel. Hij hield ’m onder Garners neus. ‘Ruik eens.’

Luke snoof. ‘Wel lekker. Net likeur.’

‘Sohl?’

‘Lekker. Hoe smaakt dat ding?’

‘Als je wist dat je net zo iets zou worden als ik als je een hap nam, zou je het dan nog doen? Garner?’

‘Nu meteen. Ik zou heel graag eeuwig willen leven, en ik ben bang om seniel te worden.’

‘Sohl?’

‘NEE. Ik heb nog geen zin om de sex eraan te geven.’

‘Hoe oud ben jij?’

‘Vierenzeventig. Over twee maanden jarig.’

‘Je bent al te oud. Je was op je vijftigste te oud; je zou er aan zijn gestorven. Zou je op je vijfenveertigste vrijwillig de wortel hebben

gegeten?’

Sohl lachte. ‘Reken maar van niet.’

‘Nou, daar heb je de helft van je antwoord. Van Phssthpoks standpunt uit gezien zijn we een mislukking. De andere helft is dat niemand die goed bij zijn verstand is de wortel zou verspreiden, op de Aarde, in de Gordel, waar dan ook.’

‘Ik hoop van niet, nee. Maar laten we nou es naar jouw redenering luisteren.’

‘Oorlog. De wereld van de Paks is in haar hele geschiedenis nog geen ogenblik volkomen vrij van oorlog geweest. Hoe kan het ook anders? Elke Beschermheer doet dingen die erop zijn gericht om zijn bloedlijn uit te breiden en te beschermen ten koste van alle anderen. Kennis raakt keer op keer verloren. Het ras kan onderling niet samenwerken; elk bondgenootschap valt een minuut nadat een van de Beschermheren er voordeel in ziet om de anderen te verraden, uit elkaar. Ze komen geen stap vooruit vanwege die voortdurende staat van oorlog.

En moet ik de Aarde hiermee opschepen? Kun je je het voorstellen? Duizend Beschermheren die vinden dat hun kleinkinderen meer ruimte nodig hebben? Jullie achttien miljard vlaklanders zitten al te dicht bij de kritieke grens; jullie kunnen de middelen niet missen die anders worden verkwist in een oorlog. En bovendien hebben we boom-des-levens eigenlijk helemaal niet nodig. Garner, wanneer ben jij geboren? Negentienveertig of daaromtrent?’

‘Negenendertig.’

‘De geriatrie wordt zó snel zó goed dat mijn kinderen wel duizend jaar zouden kunnen leven. We krijgen ook zonder boom-des-levens wel een lang leven, zonder iets op te offeren.

Bekijk de zaak nou es vanuit het standpunt van Phssthpok,’ ging het Brennan-monster verder. ‘Wij zijn een mutatie. We hebben het zonnestelsel gekoloniseerd en hebben zelfs een paar interstellaire kolonies op poten gezet. We moeten de wortel weigeren, we zullen hem ook weigeren, en zelfs als hij ons wordt opgedrongen, zijn de gemuteerde Beschermheren die dan ontstaan niet typisch. Phssthpok dacht op lange termijn. Wij zijn geen Paks, de Paks hebben niets aan ons, en het is mogelijk dat we op een dag bij de zonnen in de Kern komen. De Paks vallen ons meteen als ze ons zien aan, en wij vechten terug.’ Hij haalde zijn schouders op. ‘En we winnen ook. De Paks zijn niet in staat tot het vormen van een doeltreffende eenheid. Wij wel. En wij hebben tegen die tijd een betere technologie dan zij.’

‘O ja?’

‘Ik heb het je al gezegd: ze kunnen hun technologie niet vasthouden. Alles wat niet meteen kan worden gebruikt, gaat verloren, tenzij iemand het in de Bibliotheek boekt. Militaire kennis wordt nooit geboekt, dat is een diep, duister geheim van de families. En de enigen die de Bibliotheek gebruiken zijn kinderloze Beschermheren. Daar zijn er niet veel van, en ze zijn niet bijzonder gemotiveerd.’

‘Had je niet kunnen proberen met hem te praten?’

‘Garner, je begrijpt niet wat ik net heb gezegd. Hij zou me hebben vermoord, meteen nadat hij erachter kwam hoe de zaak lag. Hij was erop geoefend om tegen Beschermheren te vechten; ik zou geen kans hebben gehad. Dan zou hij hebben geprobeerd het menselijke ras uit te roeien. Voor hem zouden wij veel erger zijn geweest dan vijandige wezens van een andere planeet. Wij zijn een geperverteerde uitgave van de Paks zelf!’

‘Maar dat was hem toch niet gelukt. Hij was helemaal in zijn eentje.’

‘Ik heb al een stuk of zes dingen bedacht die hij had kunnen doen. Geen van alle zouden ze honderd procent zeker zijn geslaagd, maar ik kon het niet riskeren.’

‘Noem er eens een.’

‘Hij had boom-des-levens in het hele Nationale Park van Kongo kunnen planten. De Beschermheren van de apen en chimpansees organiseren.’

‘Hij zat hier vast.’

‘Hij had jullie schip kunnen kapen. Hij had jullie dat domme seinpistool even snel afgepakt als ik. Heren, mag ik u erop wijzen dat het bijna zonsondergang is? Ik denk dat we de kraterwand maar beter niet in het duister kunnen naderen.’

Luke zette de motor aan.

‘Dit is Martin Shaeffer op Ceres, met een bericht voor Nick Sohl aan boord van de U Thant. Nick, ik weet niet hoe het met die jachtpartij van je gaat, maar Phobos bericht dat je veilig bij de Olympus Basis bent geland en dat ze nu het spoor van je stofboot volgen. Je zult dit bij terugkeer wel op de band aantreffen.

We hebben de Blauwe Os naar je toegestuurd, we dachten dat je het computercomplex nodig zou kunnen hebben om te vertalen. Eisaku Ikeda is gezagvoerder. De Os zou een dag na de VN-vloot de basis moeten bereiken.

Einer Nilsson is dood. We hebben het sectierapport zo klaar. We hebben brandstofschepen en technische apparatuur naar een rendez-vous punt met het schip van de Buitenstaander gestuurd. Twee eenmansschepen vallen al met hem mee, en het schip van de Buitenstaander heeft zelf een beproefde sleeplijn. Misschien kunnen we het zo regelen dat de eenmansschepen gaan slepen. Maar het gaat allemaal wel lastig en tijdrovend worden. Misschien duurt het wel een paar jaar voor we het in de Gordel hebben.

Nick, als de Os arriveert, wees dan een beetje voorzichtig met Tina Jordan. Rammel haar emoties niet door elkaar. Ze heeft een behoorlijke klap gehad. Ik denk dat ze zich schuldig acht voor wat er met Einar is gebeurd.

Herhaling…

Luke sloot de stofboot af toen het al vrijwel duister was. Hij zei: ‘Je zult in de boot moeten wachten, Brennan. Nick kan ons niet allebei dragen.’

‘Ik rol wel,’ zei het Brennan-monster.

Nick legde de afstand tussen de aanlegplaats van de boot en het schip, langs de rand van de krater, in ongepaste haast af. ‘Kalm aan,’ klaagde Luke. ‘Je kunt in dit licht niet draven. Straks val je nog, en dan barsten onze helmen.’

‘Hij is eerder bij het schip dan wij,’ zei Nick kribbig.

Brennan nam de kortste route, door het zand van de krater.

‘Ga wat langzamer lopen. Je kunt hem toch niet verslaan, en hij kan de ladder niet op.’

‘Misschien heeft hij wel een manier bedacht. Als dat zo is… ach wat, verdomme…’ Nick vertraagde zijn pas. Brennan was tegen de heuvel op gerold tot onderaan de ladder van de U Thant. Hij lag daar als een transparante worst op ze te wachten.

‘Nick? Vertrouw je hem?’

Het duurde een seconde voor Nick antwoordde, ik denk wel dat zijn verhaal klopt. Dat hij een man uit de Gordel is, een mijnwerker. Of een ex-mijnwerker.’

‘Hij zei “Verdomme” toen hij vloekte, niet “Bij Finagle”.’

‘Ik zeg ook wel es verdomme. En hij herkende me. Nee, ik zal je zeggen waardoor ik werkelijk overtuigd ben geraakt. Hij informeerde niet naar zijn vrouw, omdat ze voor zichzelf kan zorgen. Hij informeerde naar zijn lading. Het is een man uit de Gordel.’

‘Dus we accepteren zijn verhaal. Antropologie en wat er verder nog bij komt. Wauw.’

‘Zijn verhaal, ja. Luke, ik breng eerst jou naar boven, dan kom ik terug om Brennan te halen. Maar ik kom hem pas halen als jij met Ceres aan het praten bent. Ik wil dit allemaal vastgelegd hebben voor ik hem toelaat in het schip. Ik vraag me nog steeds af wat zijn motieven zijn.’

‘Aha.’

‘Hij zei het zelf. Motieven worden anders als je een Beschermheer wordt.’

Garner verbrak de verbinding al toen Brennan uit zijn ballon kroop. Brennan zei niets over het oponthoud. Hij zei: ‘Als jullie je zorgen maken over plaatsruimte, ik kan wel zonder een versnel-lingsbank. Ik kan zelfs buiten de romp blijven, in een vrachtnet, als jullie me tenminste een radioverbinding geven. Als mijn in elkaar geflanste luchtververser het begeeft zal ik snel naar binnen moeten.’

‘Dat is niet nodig. Het zal wel krap worden, maar zo krap nou ook weer niet,’ zei Nick. Hij wrong zich langs Brennan heen, in zijn hart gruwend toen hij de droge, leerachtige huid voelde, en liet zich in de stuurstoel zakken. ‘We schijnen een bericht op de band te hebben staan.’

Ze luisterden zwijgend naar de stem van Lit Shaeffer.

‘Jammer van Nilsson,’ zei Brennan toen het bericht ten einde was. ‘Er was niet veel kans dat ze ’m genoeg wortels zouden geven, ook al was hij te oud.’

Niemand reageerde.

‘Shaeffer heeft gelijk, weten jullie dat wel? Als je het op die manier doet, kost ’t je een paar jaar om Phssthkpoks schip naar huis te slepen.’

‘Heb jij dan een beter idee?’

‘Natuurlijk heb ik een beter idee, Nick, idioot dat je bent. Ik kan dat schip zelf naar huis vliegen.’

‘Jij?’ Nick staarde hem verbluft aan. ‘Wanneer heeft die Buitenstaander jou dan achter de knoppen laten zitten?’

‘Nooit. Maar ik heb ze gezien, en ze zagen er niet cryptisch uit. Alleen maar gecompliceerd. Ik weet zeker dat ik erachter kan komen hoe ik het moet besturen. Het enige dat jullie moeten doen is het schip van brandstof voorzien en me erheen vliegen.’

‘Zozo. Wat doen we met de vrachtcocon? Laten we ’m liggen waar hij ligt?’

‘Nee. Er zit een zwaartekrachtpolarisator in die cocon.’

‘O ja?’

‘Om het nog maar niet te hebben over de voorraad wortels, die ik nodig heb, al kunnen jullie zonder. De zaden tellen ook mee. Heren, als u eindelijk de reikwijdte van mijn geweldige intelligentie hebt bevat, dan begrijpt u nu ook wat voor rol die zaden nog kunnen spelen. Ze zijn een laatste redmiddel voor het menselijk ras. Als er ooit een situatie ontstaat waarin dat laatste redmiddel nodig is, als we ooit werkelijk een leider nodig hebben, dan kunnen we er een maken. Kies gewoon een tweeënveertig jaar oude kinderloze vrijwilliger uit en laat hem of haar los in een boom-des-levens bos.’

‘Ik weet niet of dat idee me wel aanstaat,’ zei Garner. ‘Nou, de polarisator is belangrijk genoeg. Jij en de VN-vloot kunnen hem opgraven, terwijl Nick en ik achter Phssthpoks schip aangaan.’

‘Wacht es ev —’ zei Nick.

‘— Over de Martianen hoef je je voorlopig geen zorgen te maken. Ik heb Phssthpoks deel van het water in het stof laten lopen, vlak voor ik wegging. Laat niemand in de cocon zonder drukpak. Moet ik nog uitweiden over de reden?’

‘Nee,’ zei Garner. Hij voelde zich net een amateur op ski’s. Ergens had hij zich in deze affaire het stuur uit handen laten nemen. Het ging allemaal veel te snel.

In Nicks woorden klonk een zekere mate van woede door. ‘Wacht nou es even! Waarom denk je dat we je genoeg vertrouwen om je in de stuurstoel van dat buitenaardse schip te zetten?’

‘Denk eens goed na,’ zei Brennan. ‘Neem er de tijd maar voor. Jullie hebben mijn voorraad wortels als middel om druk op me uit te oefenen. Ik hou me niet aan de afspraak, ik ben mijn wortels kwijt. En waar moet ik nou heen met een Bussard stuwschep? Waar moet ik hem verkopen? Waar kan ik me nou verbergen, met zo’n gezicht?’

Op Nicks gezicht lag een beklemde uitdrukking. Hij voelde zich in een hoek gedreven. Waar was zijn eigen vrije wil?

‘Het is waarschijnlijk het meest waardevolle artifact in de menselijke ruimte,’ zei Brennan. ‘Het is bezig met een snelheid van honderden kilometers per seconde die ruimte te verlaten. Elke minuut die je nu spendeert aan het nemen van een besluit gaat ons een paar uur slepen kosten, de interstellaire ruimte uit. Je betaalt ervoor in extra brandstof en voorraden en manuren en vertraging. Maar neem de tijd ervoor. Denk er goed over na.’

Het Brennan-monster kon zich ontspannen. Ergens in de toekomst zouden er perioden van furieuze activiteit komen.

Ze zetten Lucas Garner op Phobos af, namen daar brandstof in en vertrokken. Garner zag Nick pas zeven maanden daarna terug.

Brennan zag hij nooit meer.

De rest van zijn leven herinnerde hij zich het gesprek in die volgepropte ruimte. Brennan — op zijn rug met zijn knieën omhoog, een bijzonder ongemakkelijke houding — was een moeilijk verstaanbare, half-menselijke, half-buitenwereldse stem achter zijn stuurstoel. Brennan had vooral moeite met zijn V’s en W’s, maar hij wist zich verstaanbaar te maken. Zijn stemgeluid zat vol klikken.

Een ondefinieerbare spanning verdween uit Nick toen ze eenmaal in vrije val waren. Mars convergeerde langzaam op zichzelf, een helgekleurd gevarieerd landschap dat naarmate de afstand groter werd, roder werd en minder gedetailleerd.

‘Kinderen. Je hebt kinderen,’ herinnerde Luke zich opeens.

‘Dat besef ik best. Maar wees niet bang, ik ben niet van plan om ze dag in dag uit met alle mogelijke zorgen te omringen. Zonder dat hebben ze veel meer kans op een gelukkig leven.’

‘Hebben de hormoonveranderingen dan niet plaatsgevonden?’

‘Ik ben zo seksloos als een hommel. Ze moeten tot op zekere hoogte hebben gewerkt. Ik vermoed dat de drang van een Beschermheer om na de dood van zijn bloedlijn ook te sterven cul-tuurbepalend is. Training. Ik heb die training niet, die overtuiging dat een Voortplanter niet gelukkig of veilig kan zijn zonder dat zijn voorouders hem voortdurend vertellen wat hij moet doen. Nick, kun je niet iedereen vertellen dat de Buitenstaander me heeft vermoord?’

‘Wat? Waarom?’

‘Dat is het beste voor de kinderen. Als ik ze zou blijven opzoeken, zou dat invloed hebben op hun leven. Het is ook het beste voor Charlotte. Ik ben niet van plan weer in de maatschappij terug te keren. Die heeft me niets te bieden.’

‘De Gordel kijkt niet neer op verminkte mensen, Brennan.’

‘Nee,’ zei Brennan gedecideerd. ‘Geef me een asteroïde die ik kan belvormen, dan ga ik daarin boom-des-levens verbouwen. Zorg voor een maandelijkse verbinding met Ceres, zodat ik op de hoogte kan blijven van recente gebeurtenissen. Ik zal dat allemaal kunnen betalen met nieuwe uitvindingen. Ik vermoed dat ik wel een bemande stuwscheprobot kan uitvinden. Een betere dan die van Phssthpok.’

‘Noemde je dat “boom-des-levens”?’ vroeg Garner.

‘Het is een goede naam. Je weet toch nog wel dat Adam en Eva aten van de Boom der Kennis van Goed en Kwaad? Volgens Genesis was de reden dat ze uit het paradijs werden verbannen, dat ze ook hadden kunnen eten van de Boom des Levens, om zo het eeuwige leven te krijgen. “En worde als een onzer” — het zou ze gelijkwaardig aan de engelen hebben gemaakt. Het lijkt er nu veel op dat beide bomen dezelfde waren.’

Luke haalde een sigaret te voorschijn. ‘Ik weet niet of dat idee me nóu wel zo aanstaat, dat jij boom-des-levens gaat verbouwen.’

‘Ik heb weinig op met de gedachte dat we een staatsgeheim gaan krijgen,’ zei Nick. ‘De Gordel heeft nooit staatsgeheimen gehad.’

‘Ik hoop dat ik jullie kan overtuigen. Ik kan mijn kinderen niet beschermen, maar ik kan proberen het menselijk ras te beschermen. Als ik nodig zou zijn, zou ik present zijn. En als er meer dan een nodig zouden zijn, zou je over de wortels kunnen beschikken om ze te maken.’

‘Waarschijnlijk zou het middel erger zijn dan de kwaal.’ Luke knipte zijn aansteker aan. ‘Wa —’ Een knobbelige hand reikte om de acceleratiebank heen, plukte de sigaret uit zijn mond en drukte hem uit tegen de wand.

Het was een behoorlijke schok geweest. Hij herinnerde zich het voorval, en de koude rillingen liepen over zijn rug toen hij door de dubbele luchtsluizen in het hart van Farmers Asteroïde gleed. Lang geleden was Farmers Asteroïde een ongeveer cilindervormige massa nikkelijzer geweest, in een baan tussen Mars en Jupiter. Toen had de industrie van de Gordel hem gebelvormd: ze hadden er een draaiing aan gegeven, het metaal bijna tot het smeltpunt verhit en het toen door middel van ontploffende zakken water laten uitdijen tot een cilindervormige bel ontstond, met een straal van acht kilometer. Het grootste deel van het voedsel van de Gordel werd hier verbouwd.

Luke was één keer daarvoor in Farmers Asteroïde geweest. Hij genoot van het zorgvuldig gecreëerde landschap, van het trouwringmeer, de verschillend gekleurde stukken bouwland die zich voor hem uitstrekten, en dan omhoogbogen, steeds hoger, tot hij zestien kilometer boven zijn hoofd minuscule tractoren voren in de grond zag ploegen.

Via de luchtsluis kwam hij in de kern. Het was koud hier, achter het zonneschild, waar nooit stralen van de fusiebuis in de as vielen. IJsbergen condenseerden hier uit de lucht, braken ten slotte af, gleden de helling af, en versmolten tot rivieren die in een uitgehakte bedding naar het trouwringmeer stroomden, dat om Farmers Asteroïde lag. Nick Sohl heette hem welkom, en hielp hem zich naar beneden te trekken, waar een reisstoel stond te wachten.

‘Ik kan wel raden waarom je hier bent,’ zei hij. ‘Officieel ben ik hier op verzoek van de Overkoepelende Raad voor de Interstellaire Koloniën,’ zei Luke. ‘Ze hebben je verzoek om een waarschuwing naar Wunderland te sturen ontvangen. Het was ze bepaald niet duidelijk hoe de hele zaak in elkaar zat, en veel hulp kon ik ze niet geven.’

‘Je hebt m’n rapport ontvangen,’ zei Nick, een beetje stijfjes.

‘Zo’n duidelijk of uitgebreid rapport was ’t niet, Nick.’

Na een ogenblik knikte Nick. ‘Mijn schuld. Ik wilde er gewoon niet over praten — en nu ook nog niet, trouwens — en het was veel te laat ook, verdomme. We hebben het niet opgegeven, weet je. We volgen hem nog steeds.’

‘Wat is er gebeurd, Nick?’

‘Ze hadden al heel wat werk verzet toen ik met Brennan arriveerde. Wat ze wilden was twee eenmansschepen aan elkaar koppelen met hun fusiebuizen zo’n tien graden uit elkaar, en het geheel dan vastmaken aan de kabel van het Pak-schip. Achter het leefgedeelte sleepte twaalf kilometer kabel. We hadden het geheel op laag vermogen naar huis terug kunnen slepen. Maar Brennan zei dat de aandrijving van het Pak-schip zelf tien keer zoveel stuw-vermogen zou leveren.

Dus we gingen aan boord van de bol waarin het leefgedeelte zat en Brennan ging aan het werk met de apparatuur Ik heb een paar dagen naar ’m gekeken. Je blijkt de hele romp doorzichtig te kunnen maken, of maar een deel, zoals het was toen we het schip vonden. We hebben het gat dat Tina Jordan had gemaakt, vergroot en er een luchtsluis in gezet.

Twee dagen prutsen, en toen zei Brennan dat hij de zaak door had en dat we alleen nog maar nieuwe brandstof in de motorcocon hoefden te doen. Hij zei dat als we het achterstevoren wilden slepen, we allerlei beveiligingssystemen op hol zouden jagen. Garner, hoe kon ik verdomme nou weten —’

‘Dat kon je niet weten. Het slaat nog steeds nergens op.’

Nick streek met een hand zijn witte wollen kuif naar achteren. ‘Ze hadden al een koppeling geïnstalleerd die paste bij de brandstofkoppeling op het Pak-schip. Brennan stond erop om al het werk zelf te doen, en zelfs hij moest een stralingspak gebruiken, en een schild. We maakten zijn eigen eenmansschip aan de sleepkabel vast, voor het geval er op weg naar huis iets zou gebeuren. Dat was mijn idee, Garner.’

‘Ja, ja.’

‘Hij startte, ging de kant op van Sol. We probeerden formatie met ’m te vliegen, maar hij was met het schip manoeuvres aan het uitvoeren om de stuurapparatuur uit te proberen. We bleven op een afstand. Toen — toen draaide hij gewoon om en ging op weg naar de interstellaire ruimte.’

‘Hebben jullie geprobeerd ’m te pakken te krijgen?’

‘Hoe bedoel je, “geprobeerd”?’ zei Nick fel. ‘We vlogen naast ‘m! Ik wilde geen dreigende gebaren maken, maar hij wilde niks tegen ons zeggen en we begonnen door onze brandstof heen te raken. Ik heb Dubchek en Gorton gezegd dat ze hun aandrijvingen als wapens moesten gebruiken als hij zijn koers niet wilde wijzigen.’

‘En wat gebeurde er toen?’

‘Ik denk dat hij zijn Bussard stuwschepveld heeft aangezet. Het kan bijna niet anders. De elektromagnetische bijwerking van dat veld brandde zoveel apparatuur van ons door dat we hulpeloos in de ruimte bleven hangen. We hebben nóg geluk gehad dat onze motoren niet zijn ontploft. Uiteindelijk wist een brandstofschip ons te bereiken, en konden we het een en ander repareren. Tegen die tijd was Brennan op stuwschepsnelheid.’

‘Oké.’

‘Hoe kon ik dat verdomme nou weten? We hebben zijn voedselvoorraad! Die bak met wortels was bijna leeg. Was het alleen maar een ingewikkelde manier om zelfmoord te plegen? Was hij bang voor wat we met een bemande Bussard stuwscheprobot konden doen?’

‘Daar had ik niet aan gedacht. Weet je, dat zou het best eens kunnen zijn. Nick, weet je nog dat hij m’n sigaret uitmaakte?’

Nick schoot in de lach. ‘Tuurlijk. Hij heeft wel tien keer z’n excuses aangeboden, maar roken mocht je niet van ‘m. Ik vroeg me al af of je ’m een klap zou geven.’

‘Hij is een Beschermheer. Wat hij ook doet, het is voor ons bestwil.’ Luke fronste zijn voorhoofd, herinnerde zich iemand… nee, dat was alles dat hij zich nog van haar herinnerde. Een lerares op de middelbare school? ‘Hij wilde niet dat we het Pak-schip hadden, of iets dat we van het schip, of van hem, te weten konden komen.’

‘Waarom heeft hij dan twee maanden daar rondgehangen, net buiten Pluto? Je stopt niet halverwege met een Bussard stuwschep! Dat kost je hopen reservebrandstof! En in die buurt is er helemaal niets —’

‘De kometengordel, noemen ze het. De meeste kometen zitten het grootste deel van hun bestaan buiten de baan van Pluto. Er is daar materie, al is ’t dungezaaid. En er is ook een tiende planeet.’

‘Hij is nooit in de buurt geweest van Persephone.’

‘Maar hij kan bij een volkomen onbekend aantal kometen zijn geweest.’

‘… Ja, dat is waar. Oké, hij is daar twee maanden lang gebleven, zonder iets te doen, voor zover onze monopool-detectors hebben kunnen nagaan. Afgelopen maand ging hij weer verder. Zo lang hebben we hem gevolgd voor we het zeker wisten. Hij is met een steeds grotere versnelling op weg naar Alpha Centauri. Wunderland.’

‘Hoe lang duurt ’t voor hij daar arriveert?’

‘O, in ieder geval twintig jaar. Zoveel stuwkracht heeft zijn soort aandrijving niet. Maar we kunnen ze wel waarschuwen, en het zo regelen dat onze opvolgers ze over vijftien jaar weer waarschuwen. Voor het geval dat.’

‘Oké, dat kunnen we doen. Wat nog meer? Je wist al dat we de vrachtcocon hebben opgegraven.’

‘Dat is het enige dat we weten. De VN kunnen ook geheimen bewaren.’

‘We hebben de wortels en de zaden vernietigd. Niemand vond het een erg aantrekkelijke gedachte, maar we hebben het toch maar gedaan.’

Het duurde een hele tijd voor Nick antwoordde: ‘Goed.’

‘Goed of niet, we hebben het gedaan. We hebben helemaal geen geluk gehad bij onze pogingen om de zwaartekrachtpolarisator te begrijpen. Als het al een polarisator is. Misschien heeft Brennan ons voorgelogen.’

‘Het was een polarisator.’

‘Hoe weet je dat?’

‘We hebben de opname van de koers van de Buitenstaander naar Mars geanalyseerd. Zijn versnelling vertoont onregelmatigheden die overeenkomen met de zwaartekracht-gradiënt ter plekke, niet alleen in stuwkracht, maar ook in stuwrichting.’

‘Best, dat zal ons van pas komen. Wat kunnen we nog meer doen?’

‘Aan Brennan? Niets. Na verloop van tijd verhongert hij wel. Ondertussen weten we op elk ogenblik van de dag waar hij zich bevindt.’

‘Of waar zijn monopolenbron zich bevindt.’ Nicks stem klonk steeds ongeduldiger. ‘Hij heeft geen schip zonder die monopolen. Hij heeft geen voedselvoorraad, punt uit. Hij is dood, Garner.’

‘Ik herinner me elke keer weer dat hij intelligenter is dan wij. Als hij een manier weet te vinden om in winterslaap te gaan, dan zou hij bij Wunderland kunnen komen. Een bloeiende kolonie… en dan? Wat wil hij met Wunderland?’

‘Iets waaraan wij niet hebben gedacht.’

‘Ik zal nooit weten wat precies. Voor Brennan Wunderland bereikt ben ik dood.’ Luke zuchtte. ‘Arme Buitenstaander. Helemaal hierheen gekomen om ons de wortels te brengen waarmee we een gewoon leven konden leiden.’

‘De bedoeling was goed. Het leven is zwaar voor ons helden,’ zei Nick ernstig.

Intermezzo

Hoe moet je een kloof van twee eeuwen beschrijven? Gebeurtenissen zijn de meetlat van de tijd. In tweehonderdtwintig jaar gebeurden er heel veel dingen.

Het droge lijk van Phssthpok kwam terecht in het Smithsonian Institute. Er ontstond een zekere tweespalt over de vraag of het nu wel of niet bij de mensachtigen moest worden gerekend. Zijn verhaal was nu al derdehands, want Brennan was uit de menselijke ruimte verdwenen, maar het skelet van de Pak kwam bot voor bot overeen met dat van een mens.

Lucas Garner was dood toen het Pak-schip het punt passeerde waar het, halverwege de reis, had moeten omdraaien om te remmen. Dat gebeurde niet. Nick Sohl keek toe hoe het magnetische spoor voorbij Wunderland gleed, twee jaar te vroeg, en in zijn hoofd speelden vragen rond.

Olympus, de Mars-basis, werd herbouwd om Phssthpoks vrachtcocon in situ te bestuderen, want dat was gemakkelijker dan het tegen de zwaartekracht in opheffen, ook omdat de polarisator nog steeds werkte. De studiegroep zette hem liever niet uit voor ze wist hoe ze hem weer aan de gang moest krijgen. Ze fuseerden met een vlak boven de woestijn hangend eenmansschip het stof onder de basis aan elkaar, ter bescherming tegen de Martianen.

De bevolking van de Gordel groeide flink. Belwerelden kwamen steeds meer in gebruik, een aantal ervan was voorzien van motoren om ze van de ene plek naar de andere te kunnen brengen. Het mijnwerken werd moeilijker: de beste aders waren uitgeput. In de grootste rotsblokken werden steeds meer steden gebouwd. Steeds minder mijnwerkers uit de Gordel gebruikten eenmansschepen.

Een grote ijs-asteroïde kwam op Mars neer, en veroorzaakte stofstormen en kleine aardbevingen, waar Olympus wat last van had. De interstellaire kolonies bloeiden, en veranderden. Jinx ontwikkelde een vergevorderde vacuümindustrie op het gedeelte waar het landschap van de planeet boven de atmosfeer uitsteekt, aan het Oosteinde. Op Kijknouwes ontstond een repressieve maatschappijvorm. De bevolking van Wunderland groeide en verspreidde zich gelijkelijk over het grootste continent, zodat het een tijd duurde voor zich steden ontwikkelden. Op Tisgelukt ontwikkelde de beschaving zich ondergronds, om de woeste orkanen die er ’s zomers en ’s winters voorkwamen te vermijden. Thuis werd gekoloniseerd en bloeide; de kolonisten maakten gebruik van nieuwe technieken en trokken lering uit fouten die op vroegere koloniewerelden waren gemaakt.

Laserstralen gingen op en neer tussen de Aarde en de koloniewerelden, en af en toe verlieten stuwscheprobots de lineaire versneller op Juno, met een lading nieuwe kennis bij zich. De laatste tijd bestond het grootste deel van de geschenken van de Aarde uit de laatste vorderingen in de biologische technieken, spermato-zoën, en diepgevroren beruchte ova. Veel nieuws van de koloniewerelden kwam er niet, al beschikten Jinx en Thuis over voortreffelijke communicatielasers.

Nog bij leven van Lucas Garner was het drugprobleem op de Aarde volkomen onbelangrijk geworden. Potentiële verslaafden werden nu elektroslaven; de roes was veel vollediger, en elektriciteit was goedkoop na de grote beginuitgave van de operatie. Elektroslaven vallen niemand lastig, en elektroverslaving werd nooit een groot probleem. Omstreeks het jaar 2340 had het probleem zichzelf opgelost. De mensen hadden geleerd hoe ze het moesten aanpakken.

De bevolking van de Aarde was stabiel gebleven; waar nodig werd die stabiliteit onder dwang gehandhaafd.

De zwaartekrachtpolarisator scheen alle menselijk begrip te boven te gaan.

Verbeterde alloplastie — apparaten in plaats van orgaantransplantaties — zorgde ervoor dat de tekorten waarmee de orgaanbanken kampten voor een groot deel werden opgelost. De burgers van de VN stemden zelfs voor het afschaffen van de doodstraf voor een aantal misdaden: belastingontduiking en illegaal adverteren. Het grote gezag dat de ARM, de politie van de VN was verleend, werd wat beperkt.

Oorlog op grotere schaal was al een tijdlang niet meer voorgekomen.

Het leven in het zonnestelsel was een beetje idyllisch geworden…

Van der Vecken

I De krankzinnigheid van het heelal neigt naar het absolute maximum.

II Als er iets verkeerd kan gaan, dan gaat het ook verkeerd.

— Eerste en Tweede Wet van Finagle

Toen hij wakker werd, brandde de kou in zijn neus en op zijn wangen. Hij werd meteen helemaal wakker en deed zijn ogen open; hij zag een zwarte nacht en heldere sterren. Volkomen verrast schoot hij recht overeind. Dat kostte hem wat moeite. Hij lag als de pop van een insekt in zijn dikke slaapzak gerold. Zwart tegen de zwarte hemel staken wat bergtoppen af. Ver van hem vandaan, aan gene zijde van een hobbelige horizon, gloeide het licht van een stad.

Die ochtend was hij gaan trekken in de Pinnacles, na een hele week gewoon met een rugzak te hebben gewandeld. Hij had de hele route afgelegd, door de grotten, dan kilometers lang over het smalle pad, afgezoomd met manzanitastruiken en lege ruimte, tot waar ze ruwe voetsteunen en metalen handgrepen in de rots hadden moeten aanbrengen. Daar, boven alles, had hij een late lunch genuttigd. Toen was hij weer naar beneden gegaan, ruim op tijd, terwijl zijn beenspieren protesteerden tegen het nieuwe karwei. De vreemde verticale geologische opbouw van de Pinnacles strekte zich als een menigte vingers naar de hemel uit. En toen… wat?’ Blijkbaar was hij er nog, halverwege een berg, zijn slaapzak op het pad.

Hij herinnerde zich niet dat hij zich te slapen had gelegd. Een hersenschudding? Gevallen? Hij trok een arm uit de slaapzak en voelde of hij zere plekken kon vinden. Niets. Hij voelde zich prima, zijn lichaam deed nergens pijn. Nu werd zijn arm helemaal kil, en weer verbaasde hij zich. Overdag was het juist zo heet geweest.

En hij had zijn rugzak in de auto gelaten. Hij had de auto een week geleden op de parkeerplaats van de Pinnacles neergezet, en hij was daar vanochtend teruggekomen en had zijn spullen in de koffer gelegd, mét zijn slaapzak. Hoe was die dan hier beland? De voetpaden door de Pinnacles waren overdag al gevaarlijk genoeg. Elroy Truesdale piekerde er niet over om in het duister naar beneden te klauteren. Hij at wat van wat hij aan eetbaars in zijn rugzak vond — die in zijn auto had moeten liggen, en die met een laag dauw erop naast zijn hoofd stond — en wachtte tot de zon op was.

Toen ging hij op weg. Zijn voeten waren in prima conditie, en het lege, verlaten rotslandschap was een genoegen voor het oog. Hij zong uit volle borst toen hij langs de ongelooflijk fraaie paden naar beneden liep. Niemand gilde dat hij zijn mond moest houden. Zijn benen deden geen pijn, ondanks de klautertocht die middag. Hij moest in behoorlijk goede conditie zijn, zei hij tegen zichzelf. Alleen zou niemand bij z’n volle verstand een rugzak meenemen, de bergen in, tenzij iemand er halverwege de berg een op zijn rug getoverd had.

De zon stond een heel eind aan de hemel toen hij bij de parkeerplaats kwam.

De auto was afgesloten. Bij zijn vertrek had hij zelf alle deuren op slot gedaan. Hij zong niet meer, nu. Dit sloeg nergens op. De een of andere Goede Samaritaan had hem bewusteloos op het pad aangetroffen, of hem neergeslagen; was geen hulp gaan halen; had Truesdales eigen wagen opengebroken en Truesdales eigen rugzak halverwege een berg gehesen om hem in zijn eigen slaapzak te schuiven. Wat was er nou verdomme aan de hand? Had iemand Truesdales wagen willen hebben, hadden ze hem willen laten opdraaien voor een misdaad? Toen hij de koffer opendeed, verwachtte hij half het slachtoffer van een moord te zien, maar er waren niet eens bloedvlekken. Hij was opgelucht en teleurgesteld. Een mededelingsspoel lag op de amusementsspeler in zijn auto. Hij klikte hem vast en luisterde naar wat erop stond.

Truesdale, dit is Van der Vecken. Je zult nu al wel beseffen — of misschien ook niet — dat vier maanden uit je jonge leven zijn verdwenen. Hiervoor mijn excuses. Het was noodzakelijk, en je kunt het je permitteren om vier maanden te verliezen, en ik ben van plan er een eerlijke prijs voor te betalen. Kort gezegd: per kwartaal krijg je vijfhonderd VN-mark, voor de rest van je leven, op voorwaarde dat je niet probeert erachter te komen wie ik ben. Bij je terugkeer zul je thuis een spoel van de firma Barrett, Hubbard en Wu aantreffen. Zij zullen deze afspraak bevestigen en je alle nodige details meedelen.

Geloof me, in de vier maanden die je je niet kunt herinneren, heb je niets misdadigs gedaan. Je hebt dingen gedaan die je wel interessant zou vinden, maar daar is het geld voor. Het zou je hoe dan ook moeilijk vallen om achter mijn identiteit te komen. Vit een stemanalyse zou je niets kunnen afleiden. Barrett, Hubbard en Wu weten niets van me af. Je inspanningen zouden een kostbare en vruchteloze affaire worden, en ik hoop dat je er vanaf zult zien.

Elroy schrok niet toen bijtende rook uit de spoel kwam. Dat had hij half verwacht. En verder had hij de stem toch al herkend. Zijn eigen. Hij moest de band voor… Van der Vecken… hebben gemaakt in de periode waarvan hij zich niets meer kon herinneren. ‘Je zou toch niet jezelf voorliegen, hè, Roy?’ zei hij tegen de verkoolde spoel.

Onder welke omstandigheden?

Hij stapte de auto uit, liep naar het Toeristenbureau en kocht daar een ochtendnieuwsband. Zijn recorder werkte nog, al was de spoel een half gesmolten zwarte massa. Hij draaide de band af om te weten te komen wat voor dag het was. Negen januari, 2341. Het was acht september 2340 geweest. Hij had Kerstmis en Nieuwjaar gemist, en vier maanden van… wat? Woede laaide in hem op en hij pakte de foon van de wagen. Wie ging er over kidnappen? De politie hier, of de lui van de ARM? Een ogenblik bleef hij zo met de foon in zijn hand zitten. Toen legde hij hem weer neer.

Hij besefte dat hij de politie niet zou bellen.

Terwijl zijn wagen hem terugvloog naar San Diego dacht Elroy Truesdale koortsachtig na. Schoof heen en weer in zijn stoel omdat hij voelde dat hij in een soort val zat.

Hij was zijn eerste, en tot op heden enige, vrouw kwijtgeraakt omdat hij alleen met tegenzin geld uitgaf. Ze had hem vaak genoeg verteld dat het een karakterfout was. Eentje die alleen hij had. In een wereld waar niemand van honger stierf, was een persoonlijke levensstijl belangrijker dan hoeveel geld je achter de hand had. Hij was niet altijd zo geweest.

Bij zijn geboorte was Truesdale de bezitter geweest van een bedrag, waarvan de rente hem niet rijk zou maken, maar wel in staat zou stellen een alleszins redelijk verzorgd leven te leiden. Dat laatste zou ook zijn gebeurd als Truesdale niet méér gewild had. Op zijn vijfentwintigste had hij zijn vader zover gekregen dat hij het geld aan hem ter hand stelde. Hij wilde het investeren.

Hij zou écht rijk zijn geworden, zo klonk het tenminste. Maar het was een ingewikkeld geval van oplichting geweest. Ergens op Aarde, of in de Gordel, leefde een man die misschien Lawrence St. John McGee heette, en misschien ook niet, in luxe. Hij kon het onmogelijk allemaal al hebben uitgegeven, zelfs met de stijl van leven die hij er op nahield niet.

Misschien had Truesdale wel al te fel gereageerd. Maar hij had geen werkelijke talenten; hij kon geen wissel trekken op zichzelf. Dat wist hij nu. Op het ogenblik was hij verkoper in een schoenenzaak. Daarvoor had hij gewerkt bij een service-station; daar had hij energiecellen van wagens vervangen en de motoren en rotors nagekeken. Hij was een heel gewone man. Hij hield zich in goede fysieke conditie omdat iedereen dat deed; vet en slappe spieren werden beschouwd als een teken van persoonlijke zorgeloosheid. Hij had zijn baard, en een behoorlijk mooie baard ook, afgeschoren nadat Lawrence St. John McGee er met zijn fortuin vandoor was gegaan. Als je werkte had je geen tijd om een goede baard te onderhouden. Tweeduizend per jaar, zijn leven lang. Hij kon het geld niet afslaan.

Nu zat hij in de val, vastgepend door zijn eigen karakterfouten. Die vervloekte Van der Vecken! En hij moest met hem hebben samengewerkt, moest zich hebben verkocht aan hem. De stem op de band was zijn eigen stem geweest.

Wacht eens. Misschien was er wel geen geld… misschien was het alleen een waardeloze belofte om ‘Van der Vecken’ een paar uur extra te geven en Truesdale een paar honderd kilometer naar het noorden te laten vliegen.

Truesdale belde zijn huis. In het geheugen van zijn foon zaten vier maanden aan oproepen en berichten opgeslagen. Hij tikte Barrett, Hubbard en Wu uit en wachtte tot de foon het in zijn geheugen had opgezocht.

Er was een bericht. Hij hoorde het van begin tot eind aan. Hij werd er evenveel wijzer van als hij had verwacht. Hij belde de Kamer van Koophandel.

Ja, ze beschikten over gegevens over Barrett, Hubbard en Wu. Wat de Kamer van Koophandel betrof, was het een eerzame firma, die zich specialiseerde in handelsrecht. Hij kreeg het nummer van Inlichtingen.

Barrett was een met veel gevoel voor smaak geklede dame van middelbare leeftijd, die competent en kortaf optrad. Ze was heel terughoudend, ook nadat hij zich bekend had gemaakt.

‘Het enige wat ik weten wil,’ zei hij, ‘is of uw firma er wel zeker van is dat het geld ook daadwerkelijk blijft binnenkomen. Deze Van der Vecken heeft me vijfhonderd mark per kwartaal beloofd. Als hij ophoudt u geld te sturen, dan zou ik meteen ook dat geld kunnen vergeten, nietwaar? Ongeacht of ik me aan de bepalingen van de overeenkomst heb gehouden.’

‘Dat is niet juist, mijnheer Truesdale,’ zei ze streng. ‘De heer Van der Vecken heeft een toelage op u vastgezet, een annuïteit, en vooruit betaald. Als u zich niet houdt aan de bepalingen van uw overeenkomst met hem, dan valt het geld toe aan, even zien, aan het Studiecentrum voor de Rehabilitatie van Misdadigers, tot aan uw dood.’

‘O. En de bepalingen komen erop neer dat ik niet mag proberen er achter te komen wie Van der Vecken is.’

‘Dat is ongeveer juist, ja. Het is allemaal heel uitgebreid vastgelegd in een bericht dat —’

‘Al gehoord.’

Hij hing op. En dacht na. Tweeduizend per jaar. Zijn hele leven lang. Zo zeker als een huis. Het was nauwelijks een bedrag waar je van kon leven, maar het zou een aardig extraatje zijn bovenop zijn salaris. Hij had al een stuk of zes manieren bedacht om zijn eerste cheques te besteden. Misschien kon hij wel een andere baan proberen te krijgen…

Tweeduizend per jaar. Het was een exorbitante beloning voor vier maanden werk. Voor de meeste soorten werk. Wat had hij gedaan met die vier maanden?

En hoe had Van der Vecken geweten dat het genoeg zou zijn? Heb ik hem waarschijnlijk zelf gezegd, dacht Truesdale bitter. Mezelf verraden. In ieder geval had hij niet gelogen. Vijfhonderd mark per drie maanden, een tikje luxe in zijn leven… en hij zou zich de rest van zijn leven afvragen waarom en hoe hij het verdiend had. Maar naar de politie zou hij niet gaan.

Hij kon zich niet herinneren dat hij ooit zo’n last had gehad van tegenstrijdige gevoelens.

Wat later begon hij naar de andere berichten uit het geheugen van zijn foon te luisteren.

‘Maar u hebt het toch gedaan,’ zei de inspecteur van de ARM. ‘U bent naar ons toe gekomen.’ Het was een zwaargebouwde man, met een vierkante kaak en ogen waarin een ongelovige blik lag. Kijk eens goed in die ogen, dan twijfel jij ook aan het verhaal dat je hem misschien net hebt verteld. Hoe het ook luidt.

Truesdale haalde zijn schouders op.

‘Wat heeft u van gedachten doen veranderen?’

‘Weer geld. Ik begon naar de berichten van de foon te luisteren. Een andere advocatenfirma had me ook gebeld. Zegt de naam Mevrouw Randall u iets?’

‘Nee. Wacht eens even. Weduwe van Jacob Randall? Estelle. Voorzitter van de Struldbrugs Club tot — eh…’

‘Dat was mijn over-over-over-overgrootmoeder.’

‘En ze is afgelopen maand overleden. Gecondoleerd.’

‘Dank u. Ik — ik, kijk, zo vaak zag ik Grote ‘Stelle niet. Twee keer per jaar of zo, een keer op haar verjaarsfeest, en nog een keer als er weer een familielid bij was of zo iets. Ik weet nog dat we een paar keer samen hebben geluncht, nadat ze erachter was gekomen dat ik al mijn geld was kwijtgeraakt. Ze was gek. Nou en of. Ze bood me een nieuw kapitaal aan om overnieuw te beginnen, maar dat weigerde ik.’

‘Trots? Het had iedereen kunnen overkomen. Lawrence St. John McGee houdt zich bezig met een oud en glad beroep.’

‘Ik weet ‘t.’

‘Ze was de oudste vrouw ter wereld.’

‘Ja, dat weet ik. Het voorzitterschap van de Struldbrugs Club berustte altijd bij het oudste lid dat in leven was. Het was een eretitel, de Waarnemend Voorzitter deed meestal het werk. Ze was honderddrieënzeventig toen ik werd geboren. Niemand van ons verwachtte eigenlijk dat ze ooit zou sterven. Dat klinkt zeker wel gek?’

‘Nee. Hoeveel mensen sterven nou op tweehonderdtienjarige leeftijd?’

‘Toen draaide ik dat bericht van Becke en Hollingsbrooke af, en ze was dood! En ik heb ongeveer een half miljoen mark geërfd, van een fortuin dat ongelooflijk groot moet zijn geweest. Ze heeft genoeg achter-achter-en-nog-eens-achter-kleinkinderen om elk land ter wereld op te kopen. Je had de verjaarsfeesten moeten zien.’

‘Ik begrijp wat u bedoelt.’ De ogen van de ARM keken diep in de zijne. ‘Dus nu hebt u Van der Veckens geld niet meer nodig.

Tweeduizend per jaar is nu een lachertje.’

‘En de klootzak is er nog de schuld van ook dat ik haar verjaardag heb gemist.’

De ARM leunde achterover in zijn stoel. ‘U vertelt een vreemd verhaal. Ik heb nog nooit van een type geheugenverlies gehoord, waarbij alle herinneringen verdwijnen.’

‘Ik ook niet. Het was net of ik naar bed ging en vier maanden later wakker werd.’

‘Maar u herinnert zich niet eens dat u naar bed ging?’

‘Inderdaad.’

‘Dat zou je met een verdover kunnen doen. Goed, we zullen u in diepe hypnose brengen en kijken wat we kunnen ontdekken. Daar hebt u toch geen bezwaar tegen? U zult een aantal verklaringen moeten tekenen.’

‘Best.’

‘Misschien, eh, vindt u het helemaal niet leuk wat we ontdekken.’

‘Ik weet ‘t.’ Truesdale was zich geestelijk al aan het voorbereiden op wat hij over de verdwenen vier maanden te weten zou komen. Het was zijn eigen stem geweest. Voor welke herinnering was hij bang geweest?

‘Als u in die periode waarvan u niets meer weet een misdaad hebt begaan, dan zult u daar misschien straf voor moeten ondergaan. Zo’n bruikbaar alibi is het niet.’

‘Dat risico neem ik.’

‘Oké.’

‘Denkt u dat ik dit allemaal verzin, dat ik net doe alsof?’

‘Die gedachte is bij me opgekomen, ja. We komen er wel achter.’

‘Oké, kom er maar uit,’ zei een Stem. En Truesdale kwam eruit als een man die te plotseling wakker wordt gemaakt, bij wie de dromen wegsterven in zijn geest.

De Stem was Michaela Shorter, een zwarte arts met brede schouders, gekleed in een losse, blauwe werkjumper. ‘Hoe voelt u zich?’ zei ze.

‘Uitstekend,’ zei Truesdale. ‘Wat is het resultaat?’

‘Heel eigenaardig. U herinnert zich niet alleen niets van wat er in die vier maanden is gebeurd, u hebt niets gemerkt van enig tijdsverloop. U hebt niet gedroomd.’

De inspecteur van de ARM stond wat terzijde; Truesdale merkte zijn aanwezigheid pas op toen hij iets zei. ‘Kent u een drug waardoor dit kan zijn veroorzaakt?’

De vrouw schudde haar hoofd.

‘Dokter Shorter is een expert op dat gebied van de geneeskunde dat met de wet te maken heeft,’ zei de inspecteur tegen Truesdale. ‘Dit lijkt erop of iemand iets nieuws heeft bedacht.’ Tegen dokter Shorter zei hij: ‘Het zou iets kunnen zijn dat echt nieuw is. Wilt u niet met de computer analyseren?’

‘Heb ik gedaan,’ zei ze kortaf. ‘Maar hoe dan ook, er is geen middel dat zó selectief kan zijn. Het lijkt wel of hij eerst met een verdover in slaap is gebracht, en daarna vier maanden in een vriescel is gelegd. Alleen zouden er van het ontdooien dan medische sporen te vinden moeten zijn: gebroken celwanden dank zij ijskristallisatie en dergelijke.’ Ze keek scherp naar Truesdale. ‘Raak niet weer in trance door mijn stem.’

‘Weest u maar niet bang.’ Truesdale stond op. ‘Wat er ook met me is gebeurd, er is een laboratorium voor nodig geweest, nietwaar? Als het om zo’n nieuw middel gaat. Dat maakt toch een iets gerichter zoeken mogelijk?’

‘Dat vermoed ik wel, ja,’ zei de arts. ik zou op zoek gaan naar een bijprodukt van genetisch onderzoek. Iets dat DNA-moleculen uit elkaar laat vallen.’

De ARM-inspecteur zuchtte. Je zou denken dat als je iemand van een berg kidnapt je ook wat sporen zou moeten achterlaten, maar nee hoor. Een wagen zou op de radar zichtbaar zijn geweest. Van der Vecken moet u op een draagbaar naar het parkeerterrein hebben laten vervoeren, zo om vier uur ’s ochtends, dan is daar meestal niemand.’

‘Dat is behoorlijk gevaarlijk, op die paden.’

‘Dat weet ik. Hebt u dan een beter antwoord?’

‘Bent u helemaal niets te weten gekomen?’

‘Het geld. Uw wagen is op de parkeerplaats blijven staan omdat het parkeergeld vooruit was betaald. De toelage ook. Allemaal overgemaakt van een rekening op naam van Van der Vecken. Een nieuwe rekening, en hij is alweer opgeheven.’

‘Ik had niet anders verwacht.’

‘Zegt de naam u iets?’

‘Nee. Waarschijnlijk Hollands.’

De ARM knikte bedachtzaam. Hij stond op. Aan de uitdrukking op dokter Shorters gezicht te zien wilde ze graag haar behandelkamer terug.

Een half miljoen mark was een hoop geld. Truesdale speelde met de gedachte om tegen z’n baas te zeggen dat-ie naar de bliksem kon lopen, maar ondanks de traditie verdiende Jeromy Link het niet om zo behandeld te worden. Het had geen zin om hem op stel en sprong een nieuwe verkoper te laten zoeken. Truesdale gaf Jeromy een maand de tijd.

Omdat zijn werk nog maar even zou duren, werd het ook plezieriger. Verkoper in een schoenenzaak… maar zo ontmoette hij toch een stel interessante mensen. Op een dag keek hij eens goed naar de machinerie waarmee schoenen om voeten werden gevormd. Hoogst ingenieuze, bewonderenswaardige apparatuur, waarvan hij zich nog nooit rekenschap had gegeven. In zijn vrije tijd maakte hij plannen voor een trektocht langs allerlei dingen die hij wilde zien.

Toen het testament van Grote ‘Stelle werd geëxecuteerd, knoopte hij weer banden aan met talloze familieleden. Een aantal had hem gemist bij haar begrafenis en bij haar laatste verjaardag. Waar was hij geweest?

‘Het dolste verhaal dat je ooit hebt gehoord,’ zei Truesdale — en hij moest het die avond wel zes keer vertellen. Hij schepte er een pervers genoegen in. ‘Van der Vecken’ had geen publiciteit gewild.

Zijn plezier viel in duigen toen een aangetrouwde neef-in-de-tweede-graad zei: ‘Dus je bent nog een keer beroofd. Ze schijnen je nogal te moeten hebben, Roy.’

‘Vergeet het maar. Dit keer zal ik de schoft te pakken krijgen,’ zei Truesdale.

De dag voor zijn trektocht begon, liep hij langs bij het hoofdkwartier van de ARM. Hij moest even moeite doen voor hij zich de naam van de forse inspecteur herinnerde. Robinson, dat was het. Robinson knikte hem van achter een boemerangbureau toe en zei: ‘Kom erin. Plezier in het leven?’

‘Gaat wel. Hoe vordert uw onderzoek?’ Truesdale ging zitten. Het vertrek was klein, maar heel comfortabel. Het bureaublad was voorzien van koffie- en theekraantjes.

Robinson leunde achterover in zijn stoel, alsof hij blij was dat iets hem even van zijn werk haalde. ‘We hebben voornamelijk nieten binnen. We weten nog steeds niet door wie u bent gekidnapt. We hebben niet kunnen nagaan waar het geld vandaan komt, maar we weten zeker dat het niet van uzelf afkomstig is.’ Hij keek op.

‘U maakt geen erg verbaasde indruk.’

‘Ik was er zeker van dat jullie mijn financiën zouden natrekken.’

‘Oké. Ga er voorlopig dan van uit dat iemand, die we Van der Vecken zullen noemen een bijzondere geheugen-uitwissende behandeling heeft. Hij zou die misschien kunnen verkopen aan mensen die misdaden willen plegen… zoals het vermoorden van een familielid om haar erfenis.’

‘Ik? Grote ‘Stelle? Dat zou ik nooit doen.’

‘Dat laten we buiten beschouwing. In ieder geval heb je dat niet gedaan. Van der Vecken zou jou hebben moeten betalen, en een behoorlijk bedrag ook. Een lachwekkende gedachte. Verder hebben we twee gevallen aangetroffen waarbij van hetzelfde soort selectieve amnesie sprake is.’ In het bureau zat een computerscherm. De ARM zette het aan. ‘De eerste was een zekere Mary Boethals, die vier maanden verdween in 2220. Ze gaf het niet aan. De ARM raakte in haar geïnteresseerd omdat ze de behandelingen voor een nieraandoening staakte. Het leek er veel op dat ze een transplantatie had gekregen van een illegale orgaanhandelaar. Maar ze had een heel ander verhaal, dat heel veel op het uwe leek, en ook zij had een jaargeld gekregen.

Daarna kwam Charles Mow, verdwenen in 2241, vier maanden later weer terug. Hij had ook een jaargeld, maar dat werd gestaakt na wat verduisteringen bij Norn Verzekeringen. Mow werd daar zo nijdig over dat hij naar ons toekwam. De ARM begon natuurlijk naar andere gevallen uit te kijken, maar die vonden ze niet. En dat was dat, honderd jaar lang. Tot u met uw verhaal op de proppen kwam.’

‘En mijn jaargeld is gestaakt.’

‘Wat vervelend nou. In de twee vorige gevallen moest het geld naar onderzoek naar prothesen ter vervanging van lichaamsdelen. Honderd jaar geleden was er nog geen rehabilitatie van misdadigers. Die gingen allemaal rechtstreeks de orgaanbanken in.’

‘Ja.’

‘Verder leken ze allemaal op elkaar. Het ziet er dus naar uit dat we op zoek zijn naar een struldbrug. Wat de tijd betreft, kan het: het eerste geval was honderdtwintig jaar geleden. De naam Van der Vecken klopt. De belangstelling voor prothesen klopt.’

Truesdale dacht na. Er waren niet zóveel struldbrugs. De minimum toelatingsleeftijd voor die exclusiefste club van allemaal was definitief vastgesteld op honderdeenentachtig jaar. ‘Zijn er duidelijke verdachten?’

‘Als die er waren, zou ik het u niet mogen zeggen. Maar ze zijn er niet. Mevrouw Randall is ontegenzeglijk een natuurlijke dood gestorven, en Van der Vecken is ontegenzeglijk een ander. Als zij iets met hem uit te staan heeft gehad, dan hebben wij die connectie in ieder geval niet kunnen vinden.’

‘Hebt u hierover contact opgenomen met de Gordel?’

Robinson keek hem met toegeknepen ogen aan. ‘Nee, waarom?’

‘Gewoon, een gedachte die in me opkwam. Afstand in tijd is gelijk aan afstand in ruimte?’

‘Nou, we kunnen het wel vragen. Misschien hebben zij soortgelijke gevallen bij de hand gehad. Persoonlijk zou ik niet weten hoe we nu verder moeten. We weten niet waarom, en we weten niet hoe.’

In alle nationale en internationale parken van de Aarde was geen ruimte voor de mensen die er in het jaar 2341 wel eens op uit wilden trekken. De wachtlijst voor de Amazone-jungle was twee jaar, en voor andere parken gold ongeveer hetzelfde.

Elroy Truesdale liep met een rugzak op zijn schouders door Londen, Parijs, Rome, Madrid, Marokko, en Cairo. Hij reisde met supersonische treinen van stad tot stad. Hij at in restaurants, omdat hij liever met credit cards sjouwde dan met gedroogd voedsel. Dit was iets dat hij al een hele tijd van plan was geweest, maar waar hij nooit geld voor had gehad.

Hij zag de piramiden, de Eiffeltoren, de Tower van Londen, de scheve toren van Pisa (die ze hadden gestut). Hij zag het Dal van de Gevallenen. In meer dan tien landen liep hij over Romeinse wegen.

Overal waren er mensen zoals hij. ’s Nachts kampeerden ze op plekken die voor ze waren gereserveerd door het stadsbestuur, meestal oude parkeergarages of verlaten autowegen. Ze zetten hun lichtgewicht brandertjes bij elkaar zodat ze een kampvuur hadden, en zaten eromheen om elkaar liedjes te leren. Als hij genoeg van ze kreeg, logeerde Truesdale weer een tijdje in hotels. Hij versleet het ene paar weggooi-wandelsokken na het andere, en kocht weer nieuwe uit automaten op de kampeerplaatsen. Zijn benen werden zo hard als hout.

Zo leefde hij een maand, en nog was hij niet klaar. Iets zette hem ertoe aan om de hele Aarde te bekijken. Iemand zei een reservering af en zo kwam hij in de Australische wildernis terecht, waarschijnlijk het dunstbevolkte van alle nationale parken. Hij bleef er een week. Hij had de stilte nodig, en de ruimte.

Vandaar ging hij naar Sydney, en daar ontmoette hij een meisje met Gordel-haar.

Ze zat met haar rug naar hem toe. Hij zag een paardestaart van golvend haar, zwart en soepel, bijna tot haar middel. Het grootste deel van haar hoofd was haarloos, en even bruinverbrand als de rest van haar lichaam. Midden over haar hoofd liep een vijf centimeter brede strook haar, dat was alles..

Twintig jaar geleden zou het niet hebben misstaan. Toen was Gordel-haar in geweest. Maar dat lag al ver achter hen, en nu was ze net een echo uit het grijze verleden … of van ver weg? Ze was even lang als de gemiddelde man of vrouw uit de Gordel, maar haar spieren waren veel beter ontwikkeld. Ze was alleen, had zich niet aangesloten bij het kampvuur en de groep eromheen aan de andere kant van de ruimte waarin ze zich bevonden: de achtste verdieping van een tien verdiepingen hoge parkeergarage. De anderen zongen, vals en af en toe uit de maat. Het weerkaatste tussen het betonnen dak en de vloer. Ik ben geboren op de Maan, tienduizend jaar geleden… Ik woon nu heel lang op de Aard’, maar ben niet erg tevreden…

Een vrouw uit de Gordel, was het werkelijk mogelijk? Aan het trekken?

Truesdale zocht zich een weg naar waar ze zat door een wirwar van opeen gestapelde rugzakken. Hij zei: ‘Neem me niet kwalijk. Komt u uit de Gordel?’

Ze draaide zich om. ‘Ja. Wat zou dat?’

Haar ogen waren bruin. Haar gezicht was mooi, op een heel scherpe, hoekige manier, en er lag geen erg bereidwillige uitdrukking op. Ze zou heel fel reageren als hij iets met haar zou proberen uit te halen. Misschien was ze wel niet zo op vlaklanders gesteld; ze was in ieder geval te moe voor spelletjes.

‘Ik wil een verhaal vertellen aan iemand uit de Gordel.’

Ze haalde haar schouders op, een geïrriteerd gebaar. ‘Waarom gaat u dan niet naar de Gordel?’

‘Daar kom ik vanavond nooit meer,’ zei hij naar waarheid.

‘Best, ga uw gang.’

Truesdale vertelde haar van de kidnapping op de Pinnacles. Het was een glad verhaaltje aan het worden, en hij vertelde het snel. Hij had er al spijt van dat hij niet gewoon was gaan slapen.

Ze luisterde ernaar met een onrustig soort geduld, zei toen: ‘Waarom vertelt u dat nou juist aan mij?’

‘Zo’n soort kidnapping is nóg twee keer voorgekomen, beide keren een hele tijd geleden. Ik zou wel eens willen weten of er in de Gordel iets dergelijks is gebeurd?’

‘Ik weet het niet. Misschien is er wat te vinden in het archief van de jakkeraars.’

‘Bedankt,’ zei Truesdale, en liep weg.

Hij lag in zijn slaapzak, zijn ogen dicht, zijn armen over zijn borst gekruist. Morgen… Brazilië? Ze waren nog steeds aan het zingen: Ik monsterde aan op ’t spookschip en ’t kostte me m’n leven, Niet ’t vechten, te land, ter zee, ’t is me om het even, Maar ’k ben de enige zeeman die bij Van der Vecken is gedeserteerd.

Truesdales ogen gingen abrupt open.

En dan duurt ’t niet lang of de lust tot leven heb je verleerd.

Hij had op de verkeerde plek gezocht.

Trekkers werden meestal bij het eerste licht wakker. Een aantal ging naar een vierentwintig-uurs restaurant en ontbeet daar; anderen deden het zelf. Truesdale was gevriesdroogde eieren aan het koken toen het meisje naar hem toe kwam lopen.

‘Herinner je je mij nog? Ik heet Alice Jordan.’

‘Roy Truesdale. Eieren?’

‘Graag.’ Ze gaf hem een pakje dat hij vermengde met wat water en bij de inhoud van het pannetje deed. Ze was anders dan gisteravond: uitgerust, minder kruidje-roer-me-niet, en ze zag er ook jonger uit.

‘Ik ben me gisteravond dingen gaan herinneren. Gevallen als de jouwe. Ze zijn er inderdaad. Ik ben zelf een jakkeraar, en ik heb er over horen praten, maar ik heb nooit de moeite genomen om de details na te gaan.’

‘Ben jij een jakkeraar? Hoor je bij de politiemacht van de Gordel?’ Nu hij goed keek, zag hij dat ze van zijn postuur was: gespierd genoeg om het tegen elke man of vrouw uit de Gordel te kunnen opnemen.

‘Ik heb ook gesmokkeld,’ zei ze een beetje verdedigend. ‘Op een dag kwam ik tot de conclusie dat de Gordel het geld harder nodig had dan de smokkelaars.’

‘Misschien moet ik dan toch naar de Gordel,’ zei hij luchtig. En dacht: Of Robinson zover zien te krijgen dat hij de archiefstukken hierheen haalt. De eieren waren klaar. Hij deed ze in de mokken die alle trekkers aan hun riem droegen.

‘Vertel me eens wat meer over dat Van der Vecken geval.’

‘Veel meer is er niet te vertellen. Ik wou dat ik het kon vergeten.’ Meer dan een maand had hij het al niet uit zijn hoofd kunnen zetten. Ik ben beroofd.

‘Ben je meteen naar de politie gegaan?’

‘Nee.’

‘Dat herinnerde ik me. De Rover haalt zijn slachtoffers uit het dichtstbevolkte deel van de Gordel, houdt ze een maand of vier vast, en koopt ze dan om. Meestal is het bedrag groot genoeg. In jouw geval zeker niet?’

‘Bijna.’ Hij ging een vreemde niet over Grote ‘Stelle vertellen. ‘Maar als de meeste slachtoffers het omkoopbedrag accepteren, hoe komt het dan dat jullie het toch merken?’

‘Het is niet zo gemakkelijk om het verdwijnen van een schip te verbergen. Meestal verdwijnen de schepen uit de Gordel, en duiken vier maanden later, en vier maanden verder in hun baan, weer op. Maar als de telescopen ze die vier maanden lang niet kunnen vinden, kan iemand natuurlijk vragen gaan stellen.’ Ze goten het restje van hun eieren uit hun frictieloze mokken en deden er koffiepoeder en kokend water in.

‘Er is een aantal gevallen bekend, en er is er nooit een opgelost,’ zei ze. ‘Sommigen geloven dat het de Buitenstaander is, die monsters neemt.’

‘Buitenstaander?’

‘Het eerste niet-menselijke wezen dat de mensheid ooit ontmoeten zal.’

‘Net als het Zeebeeld? Of het wezen dat op Mars is geland tijdens —’

‘Nee, nee,’ zei ze ongeduldig. ‘Het Zeebeeld is op het continentale plat van de Aarde zelf gevonden. Het had daar al meer dan een miljard jaar gelegen. En de Pak hoorde bij een tak van de mensheid, tenminste voor zover we daarvan zeker kunnen zijn. Nee, we wachten nog steeds op de echte Buitenstaander.’

‘En jullie denken dat hij monsters neemt om te kijken of we klaar zijn voor de beschaving. En als we klaar zijn, komt hij.’ ik heb niet gezegd dat ik er zelf in geloof.’

‘Geloof je er zelf in?’

‘Ik weet ’t niet. Ik vond het een aardig verhaal, en ook een beetje eng. Het is nooit bij me opgekomen dat hij ook wel eens monsters van vlaklanders zou kunnen nemen.’

Hij schoot in de lach. ‘Bedankt.’

‘O, zo was het niet bedoeld.’

‘Ik ga hierna naar Brasilia,’ zei hij. Het was bijna een aanbod, maar niet helemaal.

‘Ik rust uit. Eén dag trekken, één dag rust. Ik ben sterk voor iemand uit de Gordel, maar ik kan niet dag in dag uit doorgaan.’

Ze aarzelde. ‘Daarom reis ik met niemand samen. Anderen hebben me ook al gevraagd, maar ik wil niet graag ’t idee hebben dat ik iemands tempo druk.’

‘Ik begrijp het.’

Ze stond op. Truesdale volgde haar voorbeeld. Even had hij de indruk dat ze hoog boven hem uit torende, maar dat was een illusie.

‘Waar ben je gestationeerd?’ zei hij. ‘Ceres?’

‘Vesta. Dag.’

‘Dag.’

Hij trok naar Brasilia en Sao Paulo en Rio de Janeiro. Hij zag Chichen Itza en genoot van de Peruaanse cuisine. En hij arriveerde in Washington D.C. terwijl de vier gestolen maanden nog steeds in zijn hoofd rondspookten.

Het centrum van Washington lag onder een weerkoepel. Ze wilden hem niet toelaten met een rugzak. Washington was een zakenstad; hier werd een behoorlijk gedeelte van de planeet Aarde bestuurd.

Hij ging rechtstreeks naar het Smithsonian Instituut.

Het Zeebeeld was aan de buitenkant net een spiegel. Het zag er net niet humanoïde uit, zoals het daar stond op zijn grote platte voeten, de beide drievingerige handen omhooggeheven als wilde het een dreiging afwenden. Ondanks de enorme tijd dat het op de bodem van de zee had gelegen vertoonde het geen teken van roestvorming of slijtage. Het zag eruit alsof het deel uitmaakte van een heel vergevorderde beschaving… en dat was ook zo. Het was een drukpak met een stasisveld voor noodgevallen, en het ding dat in het drukpak zat, was heel gevaarlijk. Eén keer was het losgebroken.

De Pak was een oude, vermoeide mummie. Het gezicht was hard en onmenselijk, uitdrukkingsloos. Hef hoofd lag onder een vreemde hoek verwrongen, en de armen lagen slap naast het lichaam, niet opgeheven naar wat de keel had verpletterd. Truesdale las het verhaal van de Pak in de gids, en voelde medelijden opwellen. De Pak had zo’n grote afstand afgelegd om de hele mensheid te redden…

Er waren dus dingen, daarginds. Het heelal was wijd genoeg om allerhande dingen te bevatten. Als iemand monsters nam van de mensheid waren er maar twee vragen: Waarom nam hij de moeite? En waarom nam hij de moeite om zijn monsters weer terug te brengen?

Nee, er was meer. Van die kriebelige vragen. Waarom juist van de Aarde vlaklanders halen? Als je rijk genoeg was, ging je op huwelijksreis naar Titan, onder het enorme, geringde wonder dat Saturnus heette. Het was toch zeker heel gemakkelijk om zo’n stelletje te kidnappen? En waarom juist het dichtstbevolkte stuk van de Gordel? Er gingen nog genoeg mijnwerkers naar de uithoeken van de Gordel.

Even had hij een heel vaag antwoord, maar het wilde geen vaste vorm aannemen. Hij borg het weg in zijn geheugen…

Daarna trok hij langs de Mississippi, en vandaar ging hij klimmen in de Rocky Mountains. Hij brak er een been en moest naar een stad in de buurt worden gevlogen, ergens in een woest dal. Een dokter zette zijn been en gaf hem een groeibehandeling. Daarna vloog hij naar huis. Hij hield het verder wel voor gezien.

De politie van San Diego had geen nieuwe inlichtingen over Lawrence St. John McGee. Ze waren eraan gewend om Truesdale te zien, ze begonnen zelfs een beetje genoeg van hem te krijgen. Truesdale kreeg door dat ze niet verwachtten ooit McGee en Truesdales geld te vinden.

‘Hij had meer dan genoeg geld om een gezichts- en vingertoptransplantatie te laten verrichten,’ had een politieman een keer tegen hem gezegd. Nu maakten ze alleen maar sussende geluiden en wachtten tot hij weer wegging. Hij was er een jaar geleden voor het laatst geweest.

Truesdale ging naar het hoofdkwartier van de ARM. Hij nam een taxi in plaats van het roltrottoir; hij had nog steeds last van zijn been.

‘We zijn er nog steeds mee bezig,’ zei Robinson. ‘Zo’n vreemd geval vergeten we niet. We hebben zelfs — nee, laat maar.’

‘Wat?’

De ARM grinnikte opeens. ‘Het heeft er niet direct mee te maken. Ik heb de computer in de kelder gevraagd om andere onopgeloste misdaden met een technologisch vergevorderde achtergrond, ongeacht wanneer gepleegd. Ik heb een stel gekke dingen gekregen. Ooit gehoord van de kopie van Stonehenge?’

‘Zeker. Ik ben er anderhalve maand geleden nog geweest.’

‘Verbazingwekkend, hè? In één nacht heeft de een of andere grapjas er een kopie neergezet. De volgende ochtend waren er twee Stonehenges. Het enige verschil dat je kunt zien is de plek waar ze staan: de kopie staat een paar honderd meter verder naar het noorden. En er zitten dezelfde ingekerfde initialen op de stenen.’ Truesdale knikte. ‘Ik weet het. Dat moet de duurste grap zijn die ooit is uitgehaald.’

‘We weten eigenlijk niet eens welke van de twee echt is. Als die grappenmaker nu de Stonehenges eens heeft verwisseld? Hij beschikte over genoeg vermogen om de stenen van de kopie te verplaatsen. Het enige dat hij hoefde te doen was die op de plek van het echte Stonehenge te zetten, en daarvoor had hij natuurlijk al het echte Stonehenge op de plek gezet waar we nu denken dat de kopie staat.’

‘Vertel het maar aan niemand.’

De ARM lachte.

‘Iets binnengekregen uit de Gordel?’

De glimlach op Robinsons gezicht verdween. ‘Ja. Een stuk of zes gevallen bekend van kidnapping en geheugenverlies, en stuk voor stuk onopgelost. Ik geloof nog steeds dat we op zoek zijn naar een struldbrug.’

Allemaal onopgelost. Dat klonk niet erg hoopgevend.

‘Een oude struldbrug,’ zei de ARM. iemand die honderdtwintig jaar geleden al oud genoeg was om te denken dat hij genoeg kennis had vergaard om de problemen van de mensheid op te lossen. Of om een boek-dat-al-het-andere-overbodig-maakt over de menselijke vooruitgang te schrijven. Dus begon hij monsters te nemen.’

‘En daar is hij nog steeds mee bezig?’

‘Of ’t is een kleinzoon van hem, die de zaak voortzet.’ Robinson zuchtte. ‘Maak je geen zorgen. We krijgen hem wel.’

‘Ja zeker. Jullie hebben pas honderdtwintig jaar de tijd gehad om ’m te pakken.’

‘Niet zo ongeduldig,’ zei Robinson.

En dat deed ’t hem.

Het hoofdkwartier van de politiemacht van de Gordel bevond zich op dezelfde plek als waar de regering van de Gordel was gevestigd: op Ceres. De politiebureaus op Pallas, Juno, Vesta en Astraea waren in zekere zin dubbelop, maar heel noodzakelijk. Met vijf asteroïden kon je de hele Gordel bestrijken, althans het belangrijkste deel ervan. Het was voorgekomen dat ze alle vijf aan dezelfde kant van de zon waren geweest, maar dat gebeurde zelden.

Vesta was het kleinst van de vijf. De steden lagen aan de oppervlakte, onder vier grote, dubbele koepels.

Drie keer in de geschiedenis was er een gat ontstaan in een koepel. Dat was niet het soort gebeurtenis dat licht zou worden vergeten. Alle gebouwen op Vesta waren hermetisch af te sluiten. Een aantal was voorzien van luchtsluis-buizen die door de koepel liepen.

Alice Jordan liep de politiesluis van Waring City in. Ze had een routine-patrouille tegen smokkelaars achter de rug. Er waren twee vertrekken, en dan een soort vestibule, met links en rechts drukpakken aan de wanden. Ze trok haar eigen pak uit en hing het op. De voorkant was versierd met een lichtgevende wijfjesdraak, die vuur spuwde.

Ze bracht rapport uit aan Vinnie Garcia, haar superieur. ‘Geen geluk gehad.’

Vinnie grinnikte naar haar. Ze was donker, tenger en rijzig, haar vingers lang en slank; veel meer het stereotype van de Gordelbewoner dan Alice Jordan. ‘Je hebt op Aarde wel geluk gehad.’

‘Finagle! Zeker niet! Je hebt mijn rapport gelezen.’ Alice was naar de Aarde gegaan in de hoop een groter wordend maatschappelijk probleem te kunnen oplossen. Een kwalijke gewoonte van de vlaklanders — stroomslavernij, het rechtstreeks prikkelen van het hersencentrum met elektriciteit — had de laatste tijd steeds vaker de kop opgestoken in de Gordel. Helaas had de oplossing van de Aarde bestaan uit niets doen en afwachten. Over driehonderd jaar zou het probleem zichzelf oplossen, maar dat stemde Alice Jordan nauwelijks tot tevredenheid.

‘Dat bedoelde ik niet. Je hebt een verovering gemaakt.’ Vinnie wachtte even. ‘In je kantoor zit een vlaklander op je te wachten.’

‘Een vlaklander?’ Ze had op Aarde met één man een bed gedeeld, maar erg veel genoegen hadden ze er geen van tweeën aan beleefd. De zwaartekracht, en niet genoeg ervaring. Hij was heel beleefd gebleven, maar ze hadden elkaar niet teruggezien.

Ze stond op. ‘Heb je me nog voor iets anders nodig?’

‘Nee hoor,’ zei Vinnie. ‘Veel plezier.’

Hij probeerde overeind te komen toen ze binnenkwam. Het lukte niet erg, vanwege de lage zwaartekracht, maar hij wist zijn voeten tegen de vloer en de rest van zijn lichaam rechtop te krijgen.

‘Hallo. Roy Truesdale,’ zei hij, voor ze in haar herinnering terug kon grijpen naar zijn naam.

‘Welkom op Vesta,’ zei ze. ‘Dus je bent toch hierheen gekomen.

Nog steeds op jacht naar de Rover?’

‘Ja.’

Ze ging achter haar bureau zitten. ‘Vertel eens wat meer. Heb je die trektocht afgemaakt?’

Hij knikte. ‘Ik geloof dat ik de Rockies nog wel het fijnste vond, en het is helemaal niet moeilijk om er in te komen. Dat moet jij ook eens proberen. Het is geen Nationaal Park, maar zoveel mensen willen er niet wonen.’

‘Dan zal ik het ook eens doen, als ik ooit nog op Aarde kom.’

‘Ik heb de andere Buitenstaanders gezien… Ik weet ‘t, het zijn niet werkelijk Buitenstaanders, maar ze zijn niet menselijk, dat is zeker. Als de werkelijke Buitenstaander is als die…’

‘Je denkt liever dat Van der Vecken menselijk is.’

‘Ik geloof het wel, ja.’

‘Je besteedt er een heleboel energie aan om ’m te vinden.’ Ze overwoog even dat Truesdale misschien wel achter een zekere vrouw uit de Gordel aan zat. Een vleiende gedachte…

‘De ARM scheen nergens te komen met het onderzoek,’ zei hij. ‘Erger nog. Het ziet er naar uit dat ze al honderdtwintig jaar of zo naar Van der Vecken of iemand die er op lijkt op zoek zijn. Ik werd nijdig en boekte op een schip naar Vesta. Ik ging zelf op zoek naar Van der Vecken. Maar hier komen, dat is nog niet zo gemakkelijk, weet je dat?’

Ze knikte. ‘Er zijn teveel vlaklanders die de asteroïden willen zien. We moeten het aantal toeristen beperken.’

‘Ik heb drie maanden moeten wachten. Ik wist nog steeds niet zeker of ik wel wilde gaan. Per slot van rekening kon ik altijd mijn plaats annuleren… Toen gebeurde er iets anders.’ Truesdale klemde zijn kaken op elkaar toen de herinnering hem opnieuw woedend maakte.

‘Lawrence St. John McGee. Hij heeft me beroofd van zo ongeveer alles wat ik bezat, tien jaar geleden. Een zwendelaar.’

‘Dat soort dingen gebeurt, ’t Spijt me voor je.’

‘Ze hebben ’m te pakken gekregen. Hij voerde de naam Ellery Jones, uit St. Louis. Hij hield zich bezig met een heel nieuw spelletje, in Topeka, Kansas, maar iemand tipte de politie, en ze grepen ‘m. Hij had nieuwe vingerafdrukken, nieuwe netvliesafdrukken, een nieuw gezicht. Ze moesten een analyse van de hersengolfpatronen doen voor ze er zeker van waren dat hij het was. Misschien krijg ik nog wel een deel van mijn geld terug ook.’

Ze glimlachte. ‘Dat is toch prachtig?’

‘Van der Vecken was de man die hem aangaf. Weer iets om mij om te kopen.’

‘Weet je dat zeker? Gebruikte hij die naam?’

‘Nee. Spelletjes spelen met mijn hoofd, vervloekt nog aan toe! Hij moet tot de conclusie zijn gekomen dat ik op jacht naar ’m was omdat hij me had beroofd. Van vier maanden van mijn leven. Hij speelde me Lawrence St. John McGee toe zodat ik me geen zorgen meer zou maken over m’n verdwenen vier maanden.’

‘En je vindt het niet leuk om zo voorspelbaar te zijn.’

‘Nee.’ Hij keek haar niet aan. Zijn handen klemden zich om de leuningen van haar bezoekersstoel. Spieren rolden en golfden in zijn armen toen hij zijn greep nog wat verstrakte. Een aantal bewoners van de Gordel gaf voor alleen maar minachting te hebben voor de spieren van vlaklanders…

‘Van der Vecken is misschien wel te groot voor ons,’ zei ze.

Zijn reactie was interessant. ‘Nou hebben we het tenminste over iets concreets. Wat heb je ontdekt?’

‘Eh… ik ben ook op jacht gegaan naar Van der Vecken. Je weet

dat er ook nog anderen zijn verdwenen.’

‘Ja.’

Haar bureau was net als dat van Robinson voorzien van een computerscherm. Ze zette het aan. ‘Zes namen. En jaartallen: 2150, 2191, 2230, 2270, 2331. Je ziet dat onze gegevens verder teruggaan dan die van jullie. Ik heb met Lawrence Jannifer gepraat, het laatste slachtoffer, maar hij kan zich er niets meer van herinneren dan jij. Hij was in een snelle baan op weg naar een asteroïde met wat kleine machine-onderdelen toen… niets meer. Toen hij weer bij kennis kwam, zat hij in een baan om Hector.’ Ze glimlachte. ‘Hij nam het heel anders op dan jij. Hij is alleen maar blij dat hij is teruggebracht.’

‘Zijn er nog andere slachtoffers in leven en beschikbaar?’

‘Dandridge Sukarno en Norma Stier, verdwenen in respectievelijk 2270 en 2230. Ze wilden niet zeggen hoe laat. Ze accepteerden de beloning, en dat is dat. We hebben hun geld naar twee verschillende personen weten te traceren: George Olduvai en C. Cretemaster. Maar we hebben geen gezichten die bij die namen passen.’

‘Je hebt het er wel druk mee gehad.’

Ze haalde haar schouders op. ‘Vroeg of laat raken een heleboel jakkeraars geïnteresseerd in de Rover. Vinnie laat het maar toe.’

‘Zo te zien neemt hij om de tien jaar een monster. Om de beurt van de Aarde en uit de Gordel.’ Truesdale floot, slecht op zijn gemak, want hij dacht aan de jaartallen die ze had genoemd. ‘De eerste is bijna tweehonderd jaar geleden. Geen wonder dat hij zich Van der Vecken noemt.’

Ze keek hem scherp aan. ‘Heeft de naam dan een bijzondere betekenis?’

‘Van der Vecken was de kapitein van de Vliegende Hollander. Ik heb ’t opgezocht. Je kent de legende van de Vliegende Hollander toch wel?’

‘Nee.’

‘Vroeger waren er zeilschepen, voor de handel — dat wil zeggen dat ze dank zij de kracht van de wind over de zeeën konden varen. Van der Vecken probeerde tijdens een zware storm Kaap de Goede Hoop te ronden. Hij zwoer een godslasterlijke eed dat hij de Kaap zou ronden, al zou hij tot het eind der dagen tegen de wind op moeten boksen. In stormachtig weer kunnen schepen hem nog steeds bezig zien. Soms houdt hij schepen aan en vraagt ze brieven mee te nemen.’

Ze lachte een beetje beverig. ‘Brieven aan wie?’

‘De Wandelende Jood, misschien. Er is meer dan één versie. Van der Vecken zou zijn vrouw hebben vermoord en met zijn schip de politie zijn ontvlucht. Of er is aan boord een moord gepleegd. Schrijvers schijnen de legende graag te gebruiken. Hij komt in een aantal romans voor, en er was ook een oude vlakke film van, en een nog oudere opera, en — heb je dat oude liedje gehoord dat de trekkers zingen om het kampvuur? Maar ’k ben de enige zeeman die bij Van der Vecken is gedeserteerd…’

‘Het Pochlied.’

‘Alle legenden hebben dat ene gemeenschappelijke element: een onsterfelijke man die eeuwig voortzeilt onder een vloek.’ Alice Jordans ogen werden groot en rond.

‘Wat is er?’ vroeg hij.

‘Jack Brennan.’

‘… Brennan. O ja. De man die de wortels aan boord van het schip van de Pak heeft gegeten. Jack Brennan. Ze zeggen dat hij dood moet zijn.’

‘Dat zeggen ze, ja.’ Ze staarde naar het blad van haar bureau. Langzaam begon ze rollen computer-printout te zien. ‘Roy, ik heb wat werk te doen. Waar zit je, in het Palace Hotel?’

‘Tuurlijk, het is het enige hotel in Waring City.’

‘Dan kom ik je om achttienhonderd daar halen. Je hebt toch een gids nodig voor de restaurants.’

Het Palace Hotel was uitstekend, als je bedacht dat het een monopolie had. De menselijke bediening was maar zo-zo, maar de mechanische dienstverlening — badkamer, toilet, schoonmaakfacili-teiten, bediening aan tafel — was volmaakt. Hier in de Gordel schenen ze hun machines te behandelen of hun leven ervan afhing. De oostelijke wand bevond zich drie meter van de koepel zelf, en was voorzien van kijkvensters. Grote, rechthoekige schermen klapten automatisch dicht als er rechtstreeks licht van de zon in het hotel dreigde te vallen. De schermen waren nu open. Truesdale keek naar buiten, door een muur van glas, over de lage koepel van Anderson City heen, en zag een horizon die zo rauw en scherp en dichtbij was dat hij zich op een bergtop voelde staan. Maar geen bergtop op Aarde gaf een zó levendig beeld van de sterren. Hij zag het heelal, zó dichtbij dat hij het kon aanraken. En de kamer kostte hem meer dan genoeg geld. Hij moest leren om weer geld uit te geven zonder er een gezicht bij te zetten of hij op een citroen zoog.

Hij nam een douche. Dat was leuk. Uit de sproeier kwamen grote hoeveelheden traag, heet water, dat de neiging vertoonde om als gelei aan zijn lichaam te blijven kleven. Er waren ook zijstralen en een naaldsproeier. Heel wat anders dan vroeger, toen de diepe holte waarin Anderson City was gehuisvest was ontstaan door het uitgebreide, kostbare weghakken van hydraathoudende rots. Maar fusie was goedkoop en toen het water eenmaal was gemaakt, kon het steeds weer opnieuw worden gedestilleerd.

Toen hij uit de douche stapte, ontdekte hij dat er iets was gekomen. De informatiesleuf naast zijn bureau had een boek ter grootte van het telefoonboek van San Diego afgeleverd. Het bleek een aantal informatieve boeken te bevatten, althans kopieën van de inhoud ervan, en na het vertrek konden de pagina’s worden schoongeveegd en opnieuw gebruikt. Alice Jordan moest het hebben gestuurd. Hij bladerde het door tot hij bij de kopie van de memoires van Nick Sohl kwam. Daar begon hij. Het stuk over het schip van de Pak was tegen het eind.

Een koude hand lag om zijn hart toen hij uitgelezen was. Nicholas Sohl, lang geleden Eerste Voorzitter van de Gordel… het kon geen dwaas zijn geweest. Wat we ons moeten blijven herinneren, had Sohl geschreven, is dat hij intelligenter is dan wij. Misschien heeft hij iets bedacht dat ik over het hoofd heb gezien. Maar hoe intelligent moest je zijn om het gebrek aan een voedselbron op te vangen?

Hij las verder…

Alice Jordan was tien minuten te vroeg. Bij de deur keek ze langs hem heen naar de informatiesleuf. ‘Je hebt ’t gekregen. Goed zo. Hoe ver ben je gekomen?’

‘Nick Sohl z’n memoires. Een handboek over de fysiologie van de Pak. Ik heb Graves’ boek over evolutie doorgebladerd. Hij beweert van een stuk of twaalf planten dat ze kunnen zijn geïmporteerd van de wereld van de Pak.’

‘Jij bent een vlaklander. Wat denk jij?’

‘Ik ben geen bioloog. Ik heb de Berichten van de expeditie op de Olympus Basis maar overgeslagen. Ik kan me er niet druk over maken waarom een zwaartekrachtpolarisator nog niet werkt.’ Ze ging op de rand van het bed zitten. Ze was gekleed in een wijde broek en een blouse; geen formele kleding voor een diner, volgens Truesdale. Maar in Vesta’s zwaartekracht had hij geen rokken verwacht.

‘Het is Brennan, denk ik,’ zei ze.

‘Ik ook.’

‘Maar hij moet dóód zijn. Hij had geen voedsel meer, en hij kon er nergens aan komen ook.’

‘Hij sleepte zijn eigen eenmansschip aan een kabel mee. Zelfs tweehonderd jaar geleden zou je een hele tijd in leven kunnen blijven op wat je van je keuken kreeg, nietwaar? Hij miste de wortels. Misschien had hij er een paar uit de vrachtcocon gehaald, en aan boord van het schip van de Pak waren er nog wat. Maar als die op waren, was ’t met hem gebeurd.’

‘Maar jij denkt dat hij nog in leven is. Ik ook. Vertel eens waarom je dat denkt.’

Truesdale zweeg even om zijn gedachten op een rij te zetten. ‘De Vliegende Hollander. Van der Vecken. Een man die onsterfelijk is gemaakt door een vloek. Dat past te goed in elkaar.’

Ze knikte. ‘Wat nog meer?’

‘Oh, de ontvoeringen… en het feit dat hij ons weer terugbrengt. Zelfs al loopt hij het risico dat hij wordt gepakt, hij brengt ons terug. Hij heeft te veel medegevoel voor een niet-menselijk wezen, en hij is te sterk om een mens te kunnen zijn. Wie blijft er dan over?’

‘Brennan.’

‘Dan heb je die kopie van Stonehenge nog.’ Dat moest hij haar vertellen. ‘Daar heb ik over nagedacht van het ogenblik af dat je zijn naam hebt genoemd. Weet je hoe ik denk dat het zit? Brennan heeft lang genoeg samen met die zwaartekrachtpolarisator in het vrachtruim gezeten. Hij moet het principe erachter hebben begrepen, en het ding hebben verbeterd tot een zwaartekrachtgenerator. Toen moest hij er mee spelen.’

‘Spelen, ja. Weer goed. Die super-intelligentie moet net een nieuw stuk speelgoed zijn geweest voor hem.’

‘Misschien heeft hij nog andere grappen uitgehaald ook.’

‘Ja,’ zei ze, met teveel nadruk.

‘Wat? Nog een grap?’

Alice lachte. ‘Ooit van de Mahmed Asteroïde gehoord? Het stond in een synopsis in het boek.’

‘Ik ben er denk ik niet aan toegekomen.’

‘Een asteroïde met een diameter van een paar kilometer, hoofdzakelijk ijs. De telescopen van de Gordel zagen ’m vrij vroeg al, in… 2183, geloof ik. Toen was hij nog buiten de baan van Jupiter. Mahmed was de eerste die er op landde. Hij was ook de man die de baan berekende en ontdekte dat hij Mars zou gaan raken.’

‘Heeft hij Mars ook geraakt?’

‘Ja. Waarschijnlijk hadden ze dat wel kunnen voorkomen, zelfs met de technologie die ze toen hadden, maar ik vermoed dat het niemand eigenlijk veel kon schelen. Hij zou een heel eind van Olympus inslaan. Ze hebben er wel een behoorlijk brok afgehaald en die een nieuwe baan gegeven. Vrijwel zuiver water; waardevol spul.’

‘Ik zie niet wat dit te maken heeft met —’

‘Het hielp alle Martianen om zeep. Van de eerste tot en met de laatste, voor zover we weten. De atmosfeer bevatte na het inslaan een veel en veel hoger percentage waterdamp.’

‘O,’ zei Truesdale. ‘Genocide, ’t Is me de grap wel.’

‘Ik heb het je al gezegd. Misschien is Van der Vecken wel te groot

voor ons.’

‘Ja.’ Van der Vecken was begonnen als een stem op een zelfvernietigende spoel, maar was nu in alle dimensies uitgegroeid. Nu was hij tweehonderdtwintig jaar lang, en zijn activiteiten strekten zich over het hele zonnestelsel uit. En zijn fysieke kracht was ook groter geworden. Het Brennan-monster had een bewusteloze Elroy Truesdale over zijn schouder kunnen hijsen en hem de Pinnacles af kunnen dragen. ‘Hij is groot, dat is waar. En wij zijn de enigen die het weten. Wat doen we nu?’

‘Nu gaan we eten,’ zei ze.

‘Je weet best wat ik bedoel.’

‘Ik weet best wat je bedoelt,’ zei Alice vriendelijk. ‘Maar laten we nu gaan eten.’

Het dak van het Palace Hotel was een vierzijdige koepel die twee versies van de werkelijkheid liet zien. Want als je naar het oosten en westen keek, zag je het landschap van Vesta, maar aan de noord- en zuidkant waren er holograafprojecties van een berglandschap op Aarde. ‘Het is een lusband, een paar dagen lang,’ zei Alice. ‘Genomen vanuit een wagen die vlak boven de grond voortglijdt. Dit lijkt wel een ochtend in Zwitserland.’

‘Inderdaad,’ zei hij instemmend. De wodka-martini kwam behoorlijk hard aan. Hij had niet geluncht en nu was zijn maag een gapend vacuüm. ‘Vertel me eens wat meer over het voedsel in de Gordel.’

‘In dit hotel kun je voornamelijk Frans vlaklander-eten krijgen.’

‘Ik wil graag eens Gordel-eten proberen. Morgen?’

‘Echt, Roy, ik ben op Aarde vreselijk verwend. Morgen neem ik je wel mee naar een restaurant waar ze Gordel-eten hebben, maar ik denk niet dat je nieuwe opwindende dingen zult ontdekken. Voedsel is te duur hier om er veel experimenten in de keuken mee uit te halen.’

‘Jammer.’ Hij wierp een blik op het menu op de voorkant van de robotkelner, en verschoot van kleur. ‘Grote goden! Wat een prijzen!’

‘Dit is zo ongeveer het duurste wat je krijgen kunt. Het goedkoopste is bedelingsgist, dat gratis is —’

‘Gratis?’

‘— en nauwelijks de moeite van het kauwen waard. Als je helemaal aan de grond zit, kun je jezelf ermee in leven houden en het groeit vrijwel vanzelf. Het gewone Gordel-eten is bijna helemaal vegetarisch, afgezien van kip en eieren. We houden in de meeste grote koepels kippen. Runderen en varkens hebben we alleen in de gebelvormde werelden, en vis en dergelijke — ja, dat moeten we van de Aarde halen. Een deel ervan wordt gevriesdroogd, dat is goedkoper.’

Ze drukten hun bestellingscode in op het paneel in de kelner. Op Aarde zou een zo duur restaurant in ieder geval menselijke bediening hebben gehad… maar op de een of andere manier kon Roy zich niet voorstellen dat een man of vrouw uit de Gordel voor kelner ging spelen.

De biefstuk Diane was te klein, de groenten daarentegen gevarieerd en overdadig. Alice at met een eetlust die hij bewonderenswaardig vond. ik heb dit gemist,’ zei ze. ‘Op Aarde moest ik gaan trekken om het gewicht dat ik door eten erbijkreeg er weer af te krijgen.’

Roy legde zijn vork neer. ‘Wat zou hij toch hebben gegeten?’

‘Laat het toch even rusten.’

‘Best. Vertel me eens wat over jezelf.’

Ze vertelde van haar jeugd in Asteroïde Boeien, en de dikke ruiten in de bodem waardoor ze de sterren kon zien; sterren die haar niets hadden gezegd tot haar eerste tocht naar buiten. De jaren die ze had besteed aan het leren bedienen van een ruimtevaartuig — niet dat het verplicht was, maar je vrienden zouden het nogal eigenaardig vinden als je ermee ophield. Haar eerste smokkelpo-ging en de jakkeraar die als een bloedzuiger achter haar aan had gezeten en haar vanuit haar komscherm lachend had aangekeken. Drie jaar had ze voedsel en hydroponische machines vervoerd voor ze het weer probeerde, en toen was er hetzelfde lachende gezicht geweest, en toen ze fel opvloog had hij haar helemaal tot aan Hector doorgezaagd over economie.

Ze waren nu toe aan de koffie (gevriesdroogd), en de cognac (uit de Gordel, prima spul). Hij vertelde haar over de neven en deelheven en de generaties ooms en deel-ooms en achterooms en bijbehorende tantes, overal over de hele wereld verspreid, zodat er overal waar hij heen wilde familie was. Hij vertelde over Grote ‘Stelle.

‘Hij had dus gelijk,’ zei ze.

Hij wist precies wat ze bedoelde, ik zou niet naar de politie zijn gegaan. Ik kon het geld niet weigeren, toen niet. Alice, zo ziet hij het hele menselijke ras. Mensen aan draadjes. En hij is de enige die de draadjes zien kan.’

Alices gezicht was bijna een woedend masker. ‘Zo zal een man nooit over me denken, dat wil ik niet.’

‘En hij neemt monsters. Om te zien hoe het met ons gaat, waar we heengaan. Ik vermoed dat zijn volgende stap iets zal zijn met selectieve voortplanting.’

‘Oké, wat doen we nu?’

‘Ik weet het niet.’ Hij nam een slokje van zijn cognac. Heerlijk spul; het leek te verdampen in zijn mond. De Gordel zou het moeten exporteren. Het zou ze weinig brandstof kosten: naar de Aarde toe hoefden ze geen grammetje zwaartekracht te overwinnen.

‘We kunnen geloof ik kiezen uit drie mogelijkheden,’ zei ze. De eerste is alles vertellen wat we weten, eerst aan Vinnie, dan aan elke nieuwstape-producent die naar ons wil luisteren.’

‘Doen ze dat ook?’

‘Oh —’ Ze wuifde luchtig met haar hand. ‘Ze zullen het denk ik wel publiceren. Het is een nieuwe kijk op de zaak. Maar we hebben geen bewijzen. We hebben een theorie, met een gapend gat erin, en dat is het enige dat we hebben.’

‘Wat heeft hij al die tijd gegeten?’

‘Precies.’

‘Nou, we kunnen het toch proberen.’

Alice drukte een oproepknop in. Toen de kelner met een zacht luchtgefluister kwam aanglijden, tikte ze de code voor nog twee glazen cognac in. ‘En wat dan?’

‘…Ja.’

‘De mensen zouden luisteren en erover praten en zich dezelfde vragen stellen als wij nu. En er zou niets gebeuren. En geleidelijk zou het allemaal weer betijen. Brennan zou gewoon afwachten, hoe lang het ook duurt; honderd jaar, duizend jaar…’

‘We zouden het nooit weten. We zouden in een vacuüm staan te schreeuwen.’

‘Oké. De tweede mogelijkheid is de hele zaak op te geven, nu meteen.’

‘Nee.’

‘Akkoord. De derde mogelijkheid is achter hem aan te gaan. Met een politievloot uit de Gordel, als die ons steunt. Anders alleen.’ Hij dacht erover na, nam een slokje van zijn cognac. ‘Waarheen?’

‘Goed, laten we daar nu eens over nadenken.’ Alice leunde achterover, haar ogen half gesloten. ‘Hij ging op weg naar de interstellaire ruimte. Hij bleef ver buiten de baan van Pluto een paar maanden in de kometengordel hangen — helemaal stil, zonder een meter verder te komen, en dat moet ’m een hoop brandstof hebben gekost — en toen ging hij weer verder.’

‘Zijn schip ging verder. Als hij op dit ogenblik hier is, dan moet hij de aandrijving van het Pak-schip onbemand verder hebben gestuurd. Dat betekent dat hij nu nog een Pak-stuurcabine en een Gordel-eenmansschip heeft.’

‘En brandstof. Alle brandstof die hij maar wil, uit de manoeuvreerreservetanks in het motorgedeelte. Die zijn voor hij vertrok, gevuld.’

‘Goed. We gaan er vanuit dat hij een manier heeft gevonden om de wortels te verbouwen en zo aan voedsel is gekomen. Misschien heeft hij een paar zaden meegenomen uit de vrachtcocon, voor hij Mars verliet. Wat heeft hij nu nodig dat hij nog niet heeft?’

‘Een thuisbasis. Bouwmaterialen.’

‘Kan hij die uit de kometen hebben gehaald?’

‘Misschien. Gassen en chemicaliën in ieder geval wel.’

‘Goed. Ik heb hier ook over zitten nadenken,’ zei Truesdale. ‘Als jij het zo vlotweg hebt over de kometengordel, denk je dan dat je het hebt over een ring van rotsen, net als de asteroïdengordel? De kometengordel is alleen maar zo genoemd omdat hij toch een naam moest hebben, niet vanwege zijn overeenkomst met de Gordel.’ Hij zorgde ervoor zijn woorden met zorg te kiezen en uit te spreken. De cognac deed zich gelden. Als hij nu struikelde over een ingewikkeld woord, zou ze alleen maar om hem lachen. ‘Dit is het gebied waar de kometen steeds langzamer gaan, even stilstaan en dan terugvallen naar de zon. Het heeft tien tot twintig keer de omvang van het zonnestelsel, en dat laatste ligt nog voor het grootste deel in één vlak ook. In de meeste verbindingen in de staart van een komeet zit toch waterstof? Dus Brennan hoeft zich geen zorgen te maken over brandstof. Hij kan op dit ogenblik overal zijn binnen dat gebied, en morgen kan-ie weer heel ergens anders zijn. Waar gaan we ’m zoeken?’

Ze staarde hem strak aan. ‘Geef je er de brui van?’

‘De verleiding is wel groot. Het is niet dat hij te groot voor me is. Hij is te klein. Zijn schuilplaats is zo vervloekt groot.’

‘Er is nóg een mogelijkheid,’ zei ze. ‘Persephone.’

Persephone. Hoe had hij verdorie nou kunnen vergeten dat er nog een tiende planeet was? Maar toch — ‘Persephone is een gasreus, hè?’

‘Ik weet het niet zeker, maar ik denk van wel. De planeet is ontdekt dank zij zijn massa, de invloed die hij had op de baan van de kometen. Maar de atmosfeer zou wel eens bevroren kunnen zijn.

Hij zou erboven kunnen blijven hangen tot hij een gat had gebrand door de bevroren lagen, en dan landen.’ Ze boog zich voorover over de tafel. Haar ogen waren gespannen, en donkerbruin. ‘Roy, hij moest toch ergens metalen vandaan halen. Hij heeft toch een soort zwaartekrachtgenerator gebouwd? En hij moet wat hebben geëxperimenteerd bij het ontwerpen van dat ding. Metaal. Een hele hoop metaal.’

‘Misschien uit de kop van een komeet.’

‘Ik denk het niet.’

Truesdale schudde zijn hoofd. ‘Hij zou nooit op Persephone aan de gang kunnen gaan. Zó’n grote planeet moet een gasreus zijn -met een vloeibare kern. Zelf verhittend; en met een gasatmosfeer. Hij kan er onmogelijk op geland zijn. De druk zou, eh, op die van Jupiter lijken.’

‘Een maan dan! Misschien heeft Persephone een maan!’

‘… Waarom ook niet verdomme? Waarom zou de eerste de beste gasreus geen twaalf manen hebben?’

‘Hij bleef daar twee maanden hangen om er zeker van te zijn dat hij daar in leven kon blijven. Hij moet Persephone hebben opgespoord en door zijn telescopen hebben bestudeerd. Toen hij er zeker van was dat de planeet manen had, koppelde hij de aandrijving van het Pak-schip los. Anders zou hij zijn teruggekomen en had hij zich overgegeven.’

‘Dat klinkt heel aardig. Misschien heeft hij ook wel boomdeslevens verbouwd… Maar misschien is hij er wel niet meer.’

‘Dan heeft hij in ieder geval sporen achtergelaten. We hebben het nu over een maan. Er moet een litteken zijn op de plek waar hij op zijn fusiemotor is geland, en grote, gapende littekens waar hij zijn mijnen heeft gegraven, en gebouwen die hij heeft moeten achterlaten, en warmte. Hij zou een deel van de aangerichte schade kunnen uitwissen, onzichtbaar maken, maar niet de warmte, niet op een klein maantje een eind voorbij Pluto. De warmte is natuurlijk van invloed geweest op de hele omgeving daar, heeft superfluïde effecten in het honderd laten lopen, heeft een deel van het aanwezige ijs verdampt.’

‘Dan zouden we bewijzen hebben,’ zei Truesdale. ‘Holofoto’s. In het slechtste geval holo’s van de littekens die hij in het oppervlak van de maan van Persephone heeft gemaakt. Niet gewoon een halfbakken theorie.’

‘En in het beste geval?’ Ze grinnikte. ‘Dan staan we oog in oog met het Brennan-monster.’

‘Er op af!’

‘Nou en of.’ Alice hief haar glas naar hem op. Voorzichtig lieten ze de kristallen glazen tegen elkaar klinken.

De angst om te vallen maakte hem half wakker, en het bekende gevoel van een kater deed de rest. Hij ging rechtop zitten in een bed dat eruitzag als een roze wolk: Alices bed. Ze waren hier afgelopen avond heen gegaan, misschien wel om hun besluit te vieren of het te bezegelen, misschien ook omdat ze elkaar graag mochten.

Geen hoofdpijn. Van goede cognac krijg je een kater, maar geen hoofdpijn.

Het was een van de betere nachten geweest.

Alice was er niet. Naar haar werk gegaan? Nee, hij kon haar in de keuken horen. Hij liep er op blote voeten heen. Ze was bezig in haar blootje pannekoeken te bakken.

‘Meenden we het echt?’

‘Nu krijg je een typisch Gordel-gerecht te eten,’ zei ze. En stopte hem een bord met een stapeltje pannekoeken in de handen, en toen hij het verkeerd beetpakte, wipten ze omhoog en zweefden weg, net als de reclame zei. Hij wist ze weer te pakken te krijgen, maar het werd wel een scheve stapel.

Ze smaakten naar pannekoeken. Goede pannekoeken, dat wel, maar meer ook niet. Misschien moest je de volkomen naakte bakster erbij optellen om er een typisch gerecht uit de Gordel van te maken. Hij goot er imitatiestroop overheen, en maakte in zijn hoofd een aantekening: stuur Alice een paar flessen Vermont stroop, als zij in de Gordel blijft, als ik ooit levend weer op Aarde kom.

‘Meenden we het echt?’ vroeg hij voor de tweede keer.

Ze gaf hem een kopje en een pot gevriesdroogde koffie met een merk van de Aarde erop. ‘Eerst moeten we uitzoeken hoe het precies met Persephone is gegaan. Dan kunnen we een besluit nemen.’

‘Dat kan ik zelf, in het hotel. Ik kan je de informatie die je me hebt gestuurd, terugzenden. Dat bespaart je werk.’

‘Goed idee. Dan kan ik Vinnie erover aanspreken.’

‘Ik zou wel eens willen weten of ik mee zou mogen met een vloot van de jakkeraars.’

Ze ging bij hem op schoot zitten — licht als een veertje, maar een meisje met een kop erop, geen man kon zich meer wensen. Ze keek hem in de ogen. ‘Waar hoop je op?’

Hij dacht na. ik ga mee als het mag van je superieuren. Maar ik zal er geen doekjes om winden: als ik de jakkeraars op het spoor van Van der Vecken kan zetten dan heb ik bewezen dat hij me niet kan manipuleren. Als Van der Vecken dat maar weet, dat is het enige dat me kan schelen.’

‘Ik… vind dat dat heel redelijk klinkt.’

Samen gingen ze weg. Alices appartement maakte deel uit van wat wel een holenstad leek, woonvertrekken die waren uitgehouwen in een wand van het diepe hydraatmijngat dat Anderson City was. Ze namen een buistrein terug naar Waring, en gingen daar uit elkaar.

PERSEPHONE: In eerste instantie ontdekt door wiskundige analyse van afwijkingen in de baan van een aantal bekende kometen, 1972. Eerste optische waarneming in 1984. Persephone is retrograde, en beschrijft een baan die onder een hoek van eenenzestig graden staat met de ogenschijnlijke baan van de zon. De massa van de planeet is iets geringer dan die van Saturnus. Het eerste verkennende bezoek aan Persephone werd wellicht gebracht door Alan Jacob-Mion in 2094. Mions verhaal is aan twijfel onderhevig geweest omdat hij zijn beweringen niet met fotografische bewijzen kon staven (zijn films waren beschadigd door straling, evenals Mion zelf; hij had stralingsschermen verwijderd om brandstof uit te sparen), en omdat hij beweerde dat Persephone een maan heeft.

Een formelere verkenningsexpeditie vond plaats in 2170. Deze berichtte dat Persephone geen manen had en een atmosfeer had die vergelijkbaar was met die van de meeste gasreuzen, rijk aan waterstofverbindingen. De atmosfeer van de planeet zou zich lenen voor schepmijnwerken, als de planeet even gemakkelijk bereikbaar was als Jupiter. Verdere expedities hebben niet plaatsgevonden.

Verdomme, dacht Truesdale. Geen manen.

Had Brennan misschien de koude, chemische gassen van Persephone geschepmijnd? Maar met wat? Z’n blote handen soms? En waarvoor? Op die manier kon hij toch geen metalen hebben gevonden … en het maakte ook niets uit; in de wolken zou hij geen sporen hebben achtergelaten.

Hij zocht het rapport van de expeditie van 2170 op en las het. Met iets meer moeite vond hij een samenvatting van een interview tussen Alan Jacob-Mion en een verslaggever van het Spectrum Nieuws. Mion was een pocherig, flamboyant type, het soort man dat er een jaar voor over had óm een baantje om de tiende planeet te draaien, alleen maar om te kunnen zeggen dat hij de eerste was geweest. Niet een oplettend onderzoeker. Misschien was zijn ‘maan’ wel een komeetkop geweest die in een trage hyperbool langs Persephone gleed.

Met zijn informatiesleuf stuurde hij een en ander naar het Hoofdbureau van Politie.

Alice kwam om 1800 terug. ‘Vinnie moest er niets van hebben,’ zei ze vermoeid.

‘Ik neem ’t haar niet kwalijk. Geen manen. Al die prachtige logica van ons, en dan is er verdomme geen maan.’ Hij had de hele dag besteed aan pogingen om voor toerist te spelen in een stad die niet was bedoeld voor toeristen. Working was een stad waar werd gewerkt.

‘Ze zou het ook niet hebben geloofd als er wel een maan geweest was. Ze zei… nou ja, ik weet niet eens zeker of ze geen ongelijk had.’ Alices vermoeidheid had niets te maken met de zwaartekracht. Ze plofte niet slap neer op bed. Haar rug was recht, haar hoofd hoog opgeheven. Maar in haar ogen en haar stem… in de eerste plaats is dit allemaal volkomen hypothetisch,’ zei ze. ‘En dat is het ook. In de tweede plaats, als het echt waar is, op wat voor iets sturen we dan een arme, hulpeloze politievloot af? In de derde plaats is er een afdoende verklaring gegeven voor dit Roverprobleem. De Verre Blik.’

‘Dat begrijp ik niet helemaal.’

‘De Verre Blik. Autohypnose. Als je in de Gordel woont, besteed je een te groot deel van je tijd aan het in de oneindigheid kijken. Soms word je dan wakker in een baan om je bestemming zonder dat je je iets herinnert van wat er na je vertrek is gebeurd. Vinnie heeft me zelfs het rapport over Norma Stier laten zien. Weet je nog? Verdween in 2230 —’

‘Zeker.’

‘Alle vier de maanden dat ze zogenaamd vermist was, lag ze op koers. De films in haar schip bewijzen ‘t.’

‘Maar het geld dan? De Rover koopt de mensen die hij kidnapt om!’

‘We hebben bewijzen over een paar voorvallen waarbij omkoopsommen zijn betaald. Maar die zijn ook op een andere manier uit te leggen. Mensen die het verhaal van de Rover gebruiken om de winst te verbergen die ze op een smokkelvlucht hebben gemaakt -of iets dat nog minder netjes is.’ Ze glimlachte. ‘Of Van der Vecken vervalste de films in Norma Stiers schip. In ieder geval geloof ik zelf wél in de Rover.’

‘Nou en of, ik ook!’

‘Maar wat Vinnie zei, slaat de spijker natuurlijk wel op de kop. Waar gaan we met een paar miezerige scheepjes van de Gordel op af? Brennan moest zijn metaal toch ergens vandaan halen. Als hij het van Persephones maan heeft gehaald, moet hij die daarna hebben verplaatst!’

‘Uh?’

‘Is dat niet bij jou opgekomen?’

‘Nee.’

‘Zo’n gek idee is het nu ook weer niet. Waar hebben we het nu over, een massa ter grootte van Ganymedes of een kleine rotsklomp als Vesta hier? Asteroïden zijn wel vaker verplaatst.’

‘Zeker, en hij had een onbeperkte voorraad waterstof tot zijn beschikking, en hij had zijn zwaartekrachtgenerator al, en we gaan er al van uit dat hij de Mahmed Asteroïde heeft verplaatst. Maar niet ver. Als we daarginds een klomp metaal vinden, dan moet dat Persephones maan zijn, ja of ja? En hij zal ’m niet hebben verplaatst, tenzij er behoorlijk significante bewijzen voor z’n aanwezigheid uit af te leiden zijn.’

‘Ga je nog steeds op ’m af?’

Truesdale haalde diep adem. ‘Ja. Ik heb je hulp nodig om de juiste apparatuur uit te kiezen.’

‘Ik ga met je mee.’

‘Goed.’

‘Ik was bang dat ik het zou moeten opgeven,’ zei ze. ik heb er het geld niet voor, voor een dergelijke onderneming, en jij scheen niet zo… gretig meer, en Vinnie had me er zo ongeveer al van overtuigd dat het jagen op een schim zou worden. Roy, als het dat nou is?’

‘Dan hebben we toch een aardige huwelijksreis achter de rug. En dan zijn we ook de enige nog levende mensen die de tiende planeet hebben gezien. We zullen onze apparatuur toch wel weer kunnen verkopen als we terugkomen?’ Ze begonnen aan de technische zaken. Het zou een hoop geld gaan kosten.

Brennan…

… wat kun je zeggen van Brennan? Hij zal altijd maximaal gebruik maken van zijn omgeving om zijn doel te bereiken. Als je die omgeving weet, en zijn motieven kent, zou je zijn handelingen precies kunnen voorspellen.

Maar zijn geest. Wat gaat er om in zijn geest?

Het leven dat hij gekozen heeft — het leven dat hem gekozen heeft om te doen wat gedaan moet worden — bestaat voornamelijk uit wachten. Lang geleden was hij er al op voorbereid. Nu wacht hij en observeert, en soms verfijnt hij zijn voorbereidingen nog. Hij heeft zijn hobbies. Het zonnestelsel is er een van. S

oms neemt hij monsters. Verder kijkt hij naar de bewegende lichtjes van fusiemotoren met zijn eigenaardige versie van een telescoop. Met geraffineerde ruisfilters weet hij brokstukken nieuws en amusement op te vangen. De Aarde zorgt voor het merendeel van deze brokstukken; de Gordel communiceert door middel van lasers en die zijn niet op Brennan gericht.

De beschaving gaat verder. Brennan kijkt en observeert. In een nieuwsuitzending hoort hij van de dood van Estelle Randall.

Dit maakt een interessante nieuwe ontwikkeling mogelijk. Brennan begint uit te kijken naar het lichtje van een fusie-aandrijving, op weg naar Persephone.

Roy wist niet door wat voor oorzaak hij wakker was geworden. Hij lag stil in zijn net-hangmat en voelde het schip om hem heen leven.

De trilling van de aandrijving was eerder een gevoel dan iets dat je hoorde. Na twee dagen merkte je het alleen nog als je je erop concentreerde. Dat gevoel was niet veranderd — dacht hij. Alice lag naast hem in de andere hangmat. Haar ogen waren open, om haar mond lag een wat gespannen trek. Dat maakte hem benauwd. ‘Wat is er aan de hand?’ ik weet ’t niet. Doe je pak aan.’

Hij maakte een grimas. Pak aan — de eerste dag had ze hem zes uur lang dat vervloekte noodpak laten aan- en uittrekken. Het was een mensvormige, doorzichtige plastic zak met een rits die van je kin tot je knieën liep en zich bij je kruis vertakte. Je kon het in een mum van tijd aantrekken en die dikke lucht-en-water buis verbinden met het leefstelsel van het schip kostte ook maar een ogenblik, maar de rits was een paar keer klem komen te zitten en hij had haar taal horen uitslaan die je niet verwacht van je sex-partner, ongeacht ervaringen in het verleden. ‘Van nu af aan draag je alleen nog maar een kort onderbroekje. Altijd. Niets komt in die rits klem te zitten.’ De laatste paar uur gooide ze hem het pak van achteren toe, een verfrommelde bal die hij binnen tien seconden moest kunnen uitslaan en aantrekken. Toen hij het met een blinddoek om kon doen, was ze tevreden.

‘Dat is het eerste dat je doet,’ zei ze. ‘Altijd. Als er iets gebeurt, trek dan meteen dat pak aan.’

Hij griste het pak zonder te kijken van de houder, stak voeten en j handen en hoofd erin en ritste het met twee handen dicht en stopte de slang in de wand. Nog een ogenblik om het schouderpak uit zijn nis te pakken, om te doen, de plug los te trekken en hem daarin te stoppen. Gepreserveerde lucht, zonder kraak of smaak, vulde zijn pak. Alice was nog steeds sneller dan hij; ze klauterde al de ladder op.

Ze zat in de stuurstoel toen hij door het luik kwam.’

‘ ’t Gaat best,’ zei ze, zonder om te kijken. ‘Wat is er aan de hand?’

‘De aandrijving doet ’t volmaakt. We gaan nog steeds recht op Persephone af, onder precies één gee.’

‘Oké.’ Hij ontspande zich. Hij liep naar de andere stoel, struikelde even.

Ze keek om. ‘Voel jij het niet?’

‘Voel ik wat niet?’

‘Misschien ligt ’t wel aan mij. Ik voel me… licht.’

Nu voelde hij het ook. ‘Maar we hebben één gee.’

‘Ja.’

Hij deed een puur intuïtieve gok. ‘Controleer onze koers.’

Ze keek hem op een eigenaardige manier aan, knikte toen, en ging aan het werk.

Hij kon niet helpen. Hij had een deel van de eerste dag, en de hele tweede dag leer-banden zitten bestuderen, en nu had hij behoorlijk wat theoretische kennis over het besturen, bedienen, onderhouden en repareren van een vrachtvoertuig zoals dat in de Gordel werd gebruikt. Maar Alice kende de instrumenten. Hij liet haar alleen werken.

Hij voelde het toen de verandering kwam: er kwam iets meer gewicht op zijn schouders, het geraamte van het schip kraakte heel zacht. Hij zag de angst in haar ogen en hij zei niets.

Wat later zei ze: ‘We gaan niet langer in de richting van Persephone.’

‘O.’ Hij voelde kille angst in zijn hart. ‘Wist je dat dan al?’

‘Ik vermoedde het. Het is niet meer dan logisch. Brennan heeft een zwaartekrachtgenerator, daar zijn we tenminste steeds van uitgegaan. Als we ons in een krachtig zwaartekrachtveld bevonden, zou er een getij-effect kunnen optreden.’

‘O. Nou, dat is ook het geval. Natuurlijk was het op de autopiloot niet te zien. En dat betekent dat ik onze nieuwe koers moet berekenen via een driepuntsmeting. Het is nu wel zeker dat we Persephone op behoorlijke afstand voorbij zullen schieten.’

‘Wat kunnen we daar aan doen?’

‘Niks.’

Hij geloofde haar niet. Ze hadden allemaal van die tot in details uitgewerkte plannen gemaakt.

‘Niks?’

Ze draaide zich om in haar stoel. ‘Misschien herinner je je dat we de motor zouden laten werken tot we een topsnelheid van vijfentachtighonderd kilometer per seconde hadden, dan zouden we op ons momentüm verder vliegen. We hebben genoeg brandstof om dat twee keer te doen, een keer op de heenreis, een keer op de terugreis.’

‘Zeker.’ Tweehonderdzesenvijftig uur accelereren, even lang decelereren, zo’n honderd uur zonder motor. En als ze brandstof moesten gebruiken om te verkennen dan zouden ze met een lagere topsnelheid terugkomen. Dat zou hij in gedachten moeten houden. Ze hadden tientallen mogelijkheden bekeken. Ze hadden een vrachtschip genomen om de extra brandstof te kunnen vervoeren, lasers om het lege vrachtruim los te snijden als de zaak écht verkeerd liep en ze het gewicht van het schip moesten verminderen. En de lasers zouden ook als wapens te gebruiken zijn.

Al die plannenmakerij, en wat nu? Hij had het toen gevoeld, en niets gezegd. Hij voelde het nu, voor ze uitgesproken was.

‘Onze snelheid is toegenomen tot drieëndertigduizend kilometer per seconde. Ik heb het niet precies uitgerekend — dat kost uren

- maar zoals het er nu voorstaat hebben we bijna genoeg brandstof om onze snelheid bijna tot nul terug te brengen.’

‘In de kometengordel?’

‘Tussen niks en nergens, inderdaad, ja.’

- dat er iets ontzettend verkeerd was aan het beramen van plannen tegen Brennan. Brennan was iets dat zich aan elk plan onttrok.

Maar toch maakte zijn geest plannen. Er waren oude verhalen… mensen hadden eerder noodtoestanden in de ruimte overleefd… Apollo Dertien, en de reis van Vier Gee Jennison, en Eric de Cyborg… ‘We zouden onze stuwstraal zijdelings kunnen richten om Persephone te bereiken, en dan in een hyperbool om de planeet kunnen slingeren. In ieder geval zouden we dan weer het zonnestelsel in komen.’

‘Misschien hebben we daarvoor wel genoeg brandstof. Ik zal een koersanalyse doen. Ondertussen —’ Haar handen gleden over de knoppen.

Het gevoel van de één gee zwaartekracht verdween langzaam. Het trillen van de aandrijving was verdwenen. Het schiep een stilte in zijn hoofd.

Elroy Truesdale is minder voorspelbaar dan Brennan. Van de verschillende mogelijkheden waaruit hij nu kan kiezen, is er één duidelijk de beste. Maar hoe kan Brennan er zeker van zijn dat Truesdale juist die mogelijkheid kiest? Voortplanters doen dat vaak niet. Erger nog, misschien heeft hij wel een metgezel aan boord van dat grote schip. Een vrouw, en uit de Gordel, zo voorspelbaar is Truesdale weer wel. Maar hoe kan Brennan nu de grillen voorspellen van een meisje dat hij nog nooit heeft ontmoet?

Met Truesdales wapenarsenaal is ’t net zo. Lasers, natuurlijk. Lasers zijn te nuttig als een voor alles bruikbaar stuk gereedschap om achter te laten. Hij heeft natuurlijk lasers, en één ander wapen. Granaten, kogels, sonische verdovers, plasticbommen? Er zijn ongeveer vier dingen waarmee hij een goede keus zou doen. Eén keus de beste, alleen zou Brennan daar rekening mee kunnen houden. Truesdales logische aanpak is een munt opgooien, twee keer. Brennan weet dat hij slim genoeg is om dat te beseffen.

Dus hij heeft voor zijn vertrek twee keer een muntje opgegooid. Wat kwam er boven, Brennan? Brennan lacht, al beweegt zijn gezicht niet. Als Truesdale slim is, is Brennan daar tevreden over. En wat doet hij nu? Brennan denkt er over na. Gelukkig maakt het niets uit. Niets dat Truesdale kan doen brengt hem buiten bereik van Brennans eigenaardige telescoop … hetzelfde instrument waarmee hij Truesdales koers heeft veranderd. Brennan wijdt zich aan andere zaken. Over een paar dagen …

‘Als we ons geen zorgen hoefden te maken over Brennan, zou ik precies weten wat we zouden doen,’ zei Alice. ‘We zouden snelheid minderen en via de laser om hulp vragen. Over een paar maanden zou iemand een hulpexpeditie organiseren en ons ophalen.’

Ze lagen in Roy’s hangmat, losjes gezekerd tegen vrije val. Ze hadden de laatste paar dagen steeds meer tijd doorgebracht in de hangmatten. Ze sliepen meer. Ze deden vaker aan sex, uit liefde, of om de onzekerheid weg te werken, of om een eind te maken aan de af en toe snauwerige ruzies, of omdat er niets constructiefs te doen was.

‘Waarom zou er iemand achter ons aan komen?’ vroeg Roy. ‘Als we stom genoeg waren om hier te belanden —’

‘Geld. Reddingshonorarium. Het zou ons natuurlijk elke stuiver kosten die we bezaten.’

‘O.’

‘Met inbegrip van het schip. Wat ben je liever, Roy? Platzak of dood?’

‘Platzak,’ zei hij meteen. ‘Maar ik zou liever niet willen kiezen. En ik hoef ook niet te kiezen. Jij bent de kapitein, dat hebben we afgesproken. Wat gaan we doen, kapitein?’

Alice schoof dicht tegen hem aan en vouwde haar arm om hem heen om hem met haar nagels onderaan zijn rug te krabben. ‘Ik weet ’t niet. Wat wil jij doen, loyale bemanning van me?’

‘Ik reken op Brennan. Maar ik heb er wel de pest over in.’

‘Denk je dat hij je twee keer terug zal brengen waar je hoort?’

‘Brennan is altijd heel… geïnteresseerd geweest in projecten die met het welzijn van de mensheid te maken hebben. Toen ik zijn geld kwijtraakte ging het naar het Studiecentrum voor de Rehabilitatie van Misdadigers. Daarvoor ging het naar medische research voor betere protheses en alloplastie.’

‘Ik zie het verband niet.’

‘Dat verbaast me niets. Je komt dan ook uit de Gordel. Op Aarde hadden we op een gegeven ogenblik allemaal orgaanbanken. Iedereen wilde het eeuwige leven, en de gemakkelijkste manier om genoeg organen en dergelijke te krijgen voor alle zieke mensen was ter dood veroordeelde misdadigers te gebruiken. Ze stelden dus de doodstraf op van alles en nog wat, tot aan teveel verkeersovertredingen toe. En juist in die tijd zorgde Brennan dat er geld terechtkwam bij andere soorten medisch onderzoek.’

‘Wij hebben dat probleem nooit gehad,’ zei Alice waardig, ‘omdat we het besluit namen het niet te hebben. We hebben nooit orgaandonors gemaakt van onze misdadigers.’

‘Toegegeven. Jullie zijn die tijd doorgekomen dank zij zuivere, morele kracht.’

‘Ik meen het.’

‘We zijn ’m doorgekomen omdat de medische wetenschap betere manieren vond om mensen langer in leven te houden. Brennan steunde het onderzoek naar die nieuwe technieken. Nu hebben we weer levende misdadigers en op de een of andere manier moeten ze weer terug in de maatschappij.’

‘En nu steunt Brennan dat weer. En dit is dezelfde zachtaardige Rover die ons straks natuurlijk terugzet op de Aarde als we er zelf niets aan doen.’

‘Je hebt me om m’n mening gevraagd, waarde kapitein. Je hebt geen reden om mijn antwoord te behandelen als een daad van muiterij.’

‘Kalm, loyale bemanning van me. Ik vind het gewoon —’ Haar hand balde zich tot een vuist. Hij voelde het tegen zijn rug.‘— verschrikkelijk rot om afhankelijk te zijn van iemand —’

‘Ik ook.’

‘— iemand die zo arrogant is als het Brennan-monster. Misschien ziet hij ons echt wel als dieren. Misschien heeft hij ons gewoon -weggeduwd omdat we hem lastig kwamen vallen.’

‘Misschien.’

‘Ik heb nog steeds niets vóór ons gezien.’

‘Nou, waar we ook heengaan, we gaan er een verdomde hoop sneller heen dan we van plan waren.’

Ze lachte, en haar nagels trokken cirkeltjes op het onderste gedeelte van zijn rug.

Er was iets vóór hen. In de telescoop en de radar was het niet te zien, maar de massa-detector gaf het aan, nét. Het kon een verdwaalde komeet zijn, of een foutje in de massa-detector, of — iets anders.

Ze vielen nu al zes dagen. Ze bevonden zich nu op een afstand van bijna 11 x 10^9 kilometer van Sol — de afstand tussen Sol en Persephone. Nu was er een minuscuul, maar duidelijk zichtbaar iets op de massa-indicator. Het was kleiner dan een maan van een gasreus kon zijn. Maar de materie was zo schaars hier — bijna even schaars als in de interstellaire ruimte — dat ze een veel grotere kans zouden hebben gehad om helemaal naar niets te vallen. Ze dachten dat het Brennan was. Ze hoopten, en vreesden.

En in de telescoop was niets te zien.

Hij wist niet zeker wat hem wakker had gemaakt. Hij luisterde naar de stilte, hij keek om zich heen in het half-licht…

Alice hing voorover tegen de riemen om haar hangmat heen; haar lichaam wees naar de neus van het schip. En het zijne ook.

Hij had zijn les goed geleerd. Hij had zijn drukpak beet voor hij de riemen losliet. Hij klemde ze vast om niet te vallen en trok het pak met één hand aan. De trekkracht was een paar pond, meer niet. Alice was weer eerder dan hij klaar en zweefde nu de ladder af, naar de neus.

De massa-detector draaide dol. Voorbij de patrijspoort was een wildernis van vaste sterren.

‘Ik kan hier geen koersschatting doen,’ zei Alice. ‘Er zijn geen referentiepunten. Twee dagen na het vertrek van Sol was het al lastig genoeg.’

‘Oké.’

Ze sloeg met haar vuist tegen het glas van de patrijspoort. ‘Het is niet oké. Ik kan niet zien waar we zijn. Wat wil hij toch met ons?’

‘Kalm aan, kalm aan. Wij zijn naar hém toegekomen.’

‘Ik kan een Doppler-analyse doen aan de hand van het zonlicht. In ieder geval krijg ik dan de radiale snelheid die we hebben. Dat ; kan ik niet met Persephone, die is te vaag, verdomme —’ Ze draaide zich opeens om, haar gezicht vertrokken.

‘Kalm aan, kapitein.’

Ze stond te huilen. Toen hij zijn armen om haar heen sloeg, hamerde ze zachtjes met haar vuisten op zijn schouder. ‘Ik haat dit! Ik haat ’t van iemand afhankelijk te zijn —’ Ze begon wild te snikken.

Ze had meer verantwoordelijkheid dan hij. Stond onder een grotere spanning. En — hij wist dat het waar was — ze kon afhankelijkheid van anderen niet aanvaarden, niet opbrengen. In zijn grote familie had Roy altijd iemand gehad waar hij in een noodgeval heen kon. Hij had medelijden gehad voor iedereen die niet zo’n uitwijkmogelijkheid in zijn leven had.

Liefde was iets waarbij je allebei van elkaar afhankelijk was, dacht hij. Wat hij en Alice hadden, zou nooit helemaal liefde zijn. Jammer.

En dat was een idiote gedachte, terwijl ze afwachtten wat voor gril Brennan of de Rover of Van der Vecken, of wat daar ook verderop in de ruimte was, met hen zou uithalen. Veel wisten ze niet van hem: een broze ketting van argumenten, en iets dat ruimtevaartuigen heen en weer schoof als stukken speelgoed over de vloer van een kinderkamer. En Alice, die haar hoofd had begraven in zijn schouder, alsof ze probeerde de wereld uit te vlakken, hield zichzelf en Roy nog steeds met een hand verankerd aan de wand. Daar had hij zelf niet eens aan gedacht.

Ze voelde hem verstijven en draaide zich ook om. Even keek ze, toen gleed ze naar het bedieningspaneel van de telescoop.

Het zag eruit als een asteroïde, een heel eind van hen vandaan. Het was niet waar de massa-indicator op gewezen had, maar erachter. Toen Alice het beeld op het scherm zette, kon Roy zijn ogen niet geloven. Het was net een zonovergoten landschap in sprookjesland, niets dan gras en bomen en groeiende dingen, en een paar kleine gebouwen in zachte, organische vormen, maar het was alsof een stuk van een dergelijk landschap was opgepakt en gevormd door een speelse topoloog.

Het was klein, veel te klein om de dunne laag atmosfeer vast te houden die hij eromheen zag, of de blauwe vijver die aan een kant glinsterde. Een koekje-met-een-gat van boetseerklei, met bovenop deuken en hogere stukken en een kleine grasgroene bol die in het gat hing, en één enkele boom die uit de bol groeide. Hij kon de bol heel duidelijk zien. Die moest enorm groot zijn.

En de naar hen toegekeerde zijde van het geheel baadde in het zonlicht. Waar kwam dat vandaan?

‘We zijn er bijna.’ Alice was gespannen, maar in haar stem klonken geen tranen door. Ze had zich snel hersteld.

‘Wat doen we nu? Landen, of wachten tot hij ons landt?’

‘Ik moest de aandrijving maar opwarmen,’ zei ze. ‘Zijn zwaartekrachtgenerator zou in die kunstmatige atmosfeer wel eens stormen kunnen veroorzaken.’

Hij vroeg niet: Hoe weet je dat? Ze gokte natuurlijk. Hij zei: ‘Wapens?’

Haar handen gleden aarzelend over de schakelaars. ‘Hij zou toch niet — ik weet het niet.’

Hij dacht erover na. En miste zo zijn kans.

Toen hij wakker werd, dacht hij dat hij op Aarde was. Helder zonlicht, kriebelend gras tegen zijn rug en benen, de aanraking, geur, het. geluid van een met stuifmeel beladen briesje dat koel langs hem streek… was hij dan weer achtergelaten in een nationaal park? Hij rolde zich op zijn zij en zag Brennan.

Brennan zat op het gras, zijn armen om zijn knobbelige knieën, en keek naar hem. Brennan was op een lang vest na naakt. Het vest bestond uit niets dan zakken; grote zakken, kleine zakken, lussen om gereedschap in te steken, zakken op zakken en in zakken, en het grootste deel van die zakken zat vol. Hij moest zijn eigen gewicht aan dingen meesjouwen.

Waar het vest hem niet bedekte, was Brennans huid een menigte losse bruine rimpels, als zacht leer. Hij zag eruit als de mummie van de Pak in het Smithsonian, maar hij was groter en nog lelijker. De vooruitstekende kin en de ronding van het voorhoofd verknoeiden de gladde lijnen van het Pak-hoofd. Zijn ogen waren bruin en nadenkend, en menselijk.

‘Hallo, Roy,’ zei hij.

In één krampachtige beweging ging Roy rechtop zitten. Daar was Alice, op haar rug, haar ogen gesloten. Ze had haar drukpak nog aan, maar de kap was open. Daar was het schip, met de buik naar beneden op… op…

Vertigo.

‘Ze is zo meteen weer helemaal in orde,’ zei Brennan. Zijn stem was droog, vaag niet-menselijk. ‘Jij ook. Ik wilde alleen dat je niet met vlammende wapens landde. Dit eco-systeem is niet zo gemakkelijk in stand te houden.’

Roy keek weer. Heuvelopwaarts, een zacht glooiende, groene helling op, tot waar een onmogelijke massa zweefde, die elk ogenblik bovenop hen kon vallen. Een met gras begroeide bol, waar aan een kant een reusachtige boom uit stak. Het schip lag naast de stam. Dat had ook op hen moeten vallen.

Alice Jordan ging rechtop zitten. Roy vroeg zich af of ze in paniek zou raken… maar ze bestudeerde het Brennan-monster een ogenblik, en zei toen: ‘Dus we hadden het bij het juiste eind.’

‘Jullie waren er dicht bij,’ zei Brennan. ‘Maar op Persephone had je niets gevonden.’

‘En nu zijn we gevangen,’ zei ze bitter.

‘Nee. Te gast.’

De uitdrukking op haar gezicht veranderde niet.

‘Je denkt dat ik me verlaat op eufemismen. Dat is niet zo. Als ik hier wegga, krijgen jullie dit van me. Mijn werk hier is bijna klaar. Ik moet jullie nog leren hoe je je niet om zeep helpt door op de verkeerde knoppen te drukken, en je krijgt eigendomspapieren van Kobold. Daar hebben we nog wel tijd voor.’

Krijgen? Roy bedacht hoe het zou zijn hier, in ballingschap, onbereikbaar ver van huis. Een plezierige gevangenis, dat wel. Dacht Brennan soms dat hij een nieuwe Hof van Eden kon beginnen? Maar Brennan praatte verder —

‘Ik heb mijn eigen schip, natuurlijk. Jullie houden jullie eigen schip. Jullie hebben heel verstandig brandstof gespaard. Roy, je zou hiervan erg rijk kunnen worden. En je partner ook.’

‘Alice Jordan,’ zei ze. Ze reageerde goed, maar ze scheen niet te weten wat ze met haar handen moest doen.

‘Zeg maar Jack tegen me, of Brennan, of Brennan-monster. Ik weet niet zeker of ik nog wel recht heb op de naam waarmee ik geboren ben.’

Roy zei één woord. ‘Waarom?’

Brennan begreep zijn bedoeling. ‘Omdat mijn werk hier voorbij is. Wat denk je dat ik hier de afgelopen tweehonderdtwintig jaar heb zitten doen?’

‘Kunstmatige zwaartekracht als kunstvorm gebruiken,’ zei Alice.

‘Dat ook. Het grootste deel van mijn tijd heb ik besteed aan het uitkijken naar hoog-energie lithium-radicalen in Sagittarius.’ Hij keek ze door het masker van zijn gezicht aan. ‘Ik doe niet cryptisch. Ik probeer het uit te leggen om ervoor te zorgen dat jullie niet zo nerveus blijven. In de laatste paar weken heb ik gevonden wat ik zocht. Nu ga ik weg. Ik had nooit verwacht dat het ze zo lang zou kosten.’

‘Wie?’

‘De Paks. Laat eens kijken, jullie moeten het incident met Phssthpok in detail hebben bestudeerd, anders zouden jullie hier nooit zijn gekomen. Hebben jullie je afgevraagd wat de kinderloze Beschermheren van Paks zouden gaan doen, na Phssthpoks vertrek?’

Het was duidelijk dat ze dat niet hadden gedaan.

‘Ik wel. Phssthpok heeft op Pak een ruimte-industrie op poten gezet. Hij heeft ontdekt hoe boom-des-levens op de werelden in de armen van de Melkweg tot het voortbrengen van de juiste wortel kon worden gebracht. Hij heeft een schip gebouwd, en voor zover de Paks dat konden nagaan, werkte dat naar behoren.

En toen?

Stel het je eens voor: al die kinderloze Beschermheren die een zaak zoeken die ze kunnen dienen. Een ruimte-industrie, berekend op het bouwen van schepen die waren ontworpen voor één ding. Phssthpok kon toch iets overkomen? Een ongeluk. Of misschien raakte hij halverwege de wil tot leven wel kwijt.’

Toen begreep Roy waar Brennan heen wilde. ‘Ze sturen natuurlijk nóg een schip.’

‘Inderdaad. Zelfs áls hij hier arriveerde, zou Phssthpok wel wat hulp kunnen gebruiken bij het doorzoeken van een bol ruimte met een straal van dertig lichtjaren. De Pak die achter Phssthpok aankwam, zou niet rechtstreeks op Sol af gaan; tegen de tijd dat hij daar arriveerde, zou Phssthpok dat stelsel al hebben doorzocht. Hij zou een iets zijdelingse koers volgen, zodat hij naast het gebied dat door Phssthpok zou zijn doorzocht terecht zou komen.

Ik rekende erop dat dat me een paar jaar extra zou geven,’ zei Brennan. ‘Ik dacht dat ze bijna meteen een tweede schip zouden sturen. Ik was bang dat ik niet klaar zou zijn.’

‘Waarom zou het hen zo lang kosten?’

‘Ik weet het niet.’ Brennan maakte een geluid dat klonk als het toegeven van schuld. ‘Misschien een zwaardere vrachtcocon. Voortplanters, ingevroren natuurlijk, voor het geval we na tweeëneenhalf miljoen jaar waren uitgestorven.’

‘Je zei dat je hebt zitten uitkijken —’ zei Alice.

‘Ja. De verbranding van een zon is niet helemaal hetzelfde als die van een Bussard stuwschep. Eerst krijg je een samentrekking en een heleboel hitte, en dan expansie van het gas in de ruimte, terwijl het nog fuseert. Een Bussard stuwschep produceert een hele hoop vreemde verbindingen: hoog-energieke waterstof, en helium, lithium-radicalen, een stel borium-verbindingen, vooral zouten, zelfs lithium-hydride, dat meestal niet eens kan ontstaan. Wanneer een stuwschep afremt, stuwt hij ze allemaal met bijna de snelheid van het licht uit, in een hoog-energieke stroom.

Zo werkte Phssthpoks schip, en ik verwachtte niet dat ze wat aan zijn ontwerp zouden veranderen. Niet alleen omdat dat ontwerp werkte, maar omdat het het beste was dat ze konden bereiken. Als je zo intelligent bent als een Pak, is er maar een goed antwoord, gegeven de apparatuur waarover ze beschikten. Ik zou wel eens willen weten of er na Phssthpoks vertrek nog iets met hun technologie is gebeurd. Een oorlog of zo iets.’ Hij dacht even na. ‘Hoe dan ook, ik heb vreemde verbindingen gevonden in Sagittarius. Iets is op weg hierheen.’

Roy durfde het bijna niet te vragen. ‘Hoeveel schepen?’

‘Eén natuurlijk. Ik heb het beeld nog niet op het scherm weten te krijgen, maar ze hebben het tweede schip natuurlijk meteen na het vertrek van het eerste gelanceerd. Waarom zouden ze ook wachten? En misschien nog een schip er achteraan, en dan nog een. Ik kan ze stuk voor stuk van hier oppikken, zolang ik mijn telescoop nog heb. Als je dat ding tenminste zo kunt noemen.’

‘En dan?’

‘Dan vernietig ik ze. Allemaal.’

‘Zo maar?’

‘Ik blijf die reactie krijgen,’ zei Brennan een beetje bitter. ‘Kijk nou eens: Als een Pak wist wat het menselijk ras voor iets was dan zou hij proberen ons uit te roeien. Wat moet ik dan doen? Hem een bericht sturen, om een wapenstilstand vragen? Die informatie alleen al zou hem genoeg vertellen.’

‘Je zou hem ervan kunnen overtuigen dat je Phssthpok was,’ zei Alice.

‘Waarschijnlijk wel, ja. En dan? Hij zou ophouden met eten, natuurlijk. Maar eerst zou hij zijn schip ter bestemder plekke willen afleveren. Hij zou nooit geloven dat we al de techniek hebben ontwikkeld om kunstmatige monopolen te maken, en zijn schip is het tweede in zijn soort in dit zonnestelsel, en misschien hebben we ook het thalliumoxide nodig.’

‘Um.’

‘Um,’ deed Brennan haar na. ‘Denk jij dat ik het een leuke gedachte vind om iemand te vermoorden die eenendertigduizend lichtjaren heeft afgelegd om ons van onszelf te redden? Ik denk hier al een hele tijd over na. Er is geen antwoord. Maar laat je daardoor niet tegenhouden.’ Hij stond op. ‘Denk er maar over na. Ondertussen mag je ook Kobold verkennen. Dit alles wordt te zijner tijd jullie eigendom. Alle gevaarlijke dingen zitten achter deuren. Doe wat je leuk vindt, zwem waar je water vindt, speel grif als je dat leuk vindt. Maar eet niets, en doe geen deuren open. Roy, vertel haar van de legende van Blauwbaard.’ Brennan wees naar een lage heuvel. ‘Daar overheen, en dan de tuin door, dan kom je in mijn laboratorium. Ik zal er zijn als jullie me nodig hebben. Doe maar kalm aan.’ En hij ging er vandoor, niet in slenterpas, maar rennend. Ze keken elkaar aan.

‘Denk je dat hij het werkelijk meende?’ zei Alice.

‘Ik zou het graag willen geloven. Kunstmatige zwaartekracht. En dit ding. Kobold. Met zwaartekrachtgeneratoren kunnen we het misschien wel naar het zonnestelsel brengen, en er een Disneyland van maken.’

Wat bedoelde hij met — Blauwbaard?’

‘Hij bedoelde: “Doe écht geen deur open”.’

‘O.’

Ze konden overal heen, maar besloten Brennan te volgen, de heuvel over. Ze zagen hem niet meer. Kobold had de scherp wegbuigende horizon van elke kleine asteroïde.

Maar de tuin vonden ze wel. Hier waren fruitbomen geplant, en notebomen en groentebedden, sommige net boven de grond, andere al vruchtdragend. Roy trok een wortel uit de grond en dat bracht een herinnering bij hem terug: hij en een stel neefjes, allemaal zo’n jaar of tien, samen aan het wandelen met Grote ‘Stelle in de kleine moestuin van haar landgoed. Ze hadden wortels uit de grond getrokken en ze onder een kraan gewassen…

Hij liet de wortel vallen zonder er van te eten. Hij en Alice liepen onder de sinaasappelbomen zonder ze aan te raken. In sprookjesland negeer je niet luchthartig het bevel van de tovenaar die er woont… vooral omdat Roy niet zeker wist of Brennan wel besefte hoe sterk de verleiding was om ongehoorzaam te zijn.

Een eekhoorn schoot tegen een stam omhoog toen ze in de buurt kwamen. Een konijn keek ze aan van tussen een rij knollen.

‘Het doet me aan Asteroïde Boeien denken,’ zei Alice.

‘Het doet me aan Californië denken,’ zei Roy. ‘Afgezien dan van de manier waarop de zwaartekracht rondbuigt. Ik vraag me af of ik eerder hier ben geweest.’

Ze keek hem oplettend aan. ‘Herinner je je iets?’

‘Helemaal niets. Het is allemaal vreemd. Brennan heeft het helemaal niet over de kidnappingen gehad, hè?’

‘Nee. Hij… denkt misschien dat hij er niet over hoeft te praten. We moeten alles al door hebben, anders waren we niet hier. Als Brennan op zuiver-logische wijze denkt, dan zou hij niet iets voor de tweede keer gaan doen, iets dat we allang onderling hebben uitgepraat.’

Voorbij de tuin konden ze de bovenste toren zien van een middeleeuws kasteel, vanuit hun gezichtspunt bijna op zijn zij. Ongetwijfeld Brennans laboratorium. Ze keken even, liepen toen verder.

Het land werd wilder, werd een stuk Californische chaparral. Ze zagen een vos, grondeekhoorns, zelfs een wilde kat. Het zat er vol wilde dieren, net als in een park; alleen boog het zo raar weg.

Op de binnenbocht van de kegel bleven ze staan, onder de groene bol en keken omhoog naar hun schip. De grote boom wees met zijn takken naar hen. ik kan bijna bij die takken komen,’ zei Roy. ‘Dan kan ik naar beneden klimmen.’

‘Laat maar. Kijk daar eens.’ Ze wees naar de andere kant van het koekje-met-het-gat.

Waar ze wees, zag hij water stromen, en een waterval die van het midden omhoog viel, van het grootste deel van Kobold naar de groene bol.

‘Ja. We zouden alleen bij het schip kunnen komen via die waterval.’

‘Er moet een manier zijn voor Brennan om van hier naar daar te komen.’

‘Hij heeft wel gezegd dat we mochten zwemmen waar we water vonden.’

‘Maar ik kan niet zwemmen. Jij zou het moeten doen,’ zei Alice. ‘Oké. Kom maar mee.’

Het water was eerst ijzig koud. Zonlicht glinsterde op het water, verblindde hem … en weer verbaasde Roy zich. De zon boven hem was warm en fel. Maar een atoomgenerator van dat formaat zouden ze hebben gezien.

Alice keek van de oever op hem neer. ‘Weet je zeker dat je dit wilt doen?’

‘Behoorlijk zeker.’ Hij lachte half omdat hij rilde van de kou. ‘Als ik in moeilijkheden raak, moet je Brennan halen. Wat heb je uit het schip nodig?’

‘Kleren.’ Ze was naakt onder het doorzichtige drukpak. ‘Ik wilde me de hele tijd met mijn handen bedekken.’

‘Voor Brennan?’

‘Ik weet het, Brennan is geslachtsloos. Maar toch.’

‘Wapens?’

‘Dat heeft geen zin.’ Ze aarzelde, ik heb geprobeerd een manier te bedenken om uit te vinden of het waar is wat Brennan ons heeft verteld. Aart boord van het schip zijn er geen instrumenten om dat te doen. Maar je zou de zonnestormwaarschuwer op Sagittarius kunnen richten.’

Roy zwom naar de waterval. Het geluid van woest kolkend water was volkomen afwezig. Het kon niet zo gevaarlijk zijn als het… zou moeten zijn.

Iets streek langs zijn enkel. Hij verstarde even en keek toen omlaag. Iets zilverigs flitste van hem vandaan, door het water. Een vis was langs zijn been gestreken. Dat was hem nog nooit eerder overkomen.

Hij kwam bij de plek waar het water naar boven viel. Hij hield op met zwemmen en wachtte watertrappelend tot hij zou worden meegetrokken. Een ogenblik was hij alle gevoel voor richting kwijt, en toen… bevond hij zich in een kalm omhoog stijgende stroom water. Alice stond bezorgd naar hem te kijken, haaks op de zijkant van een verticale afgrond.

Om zijn voeten stroomde het water anders, en hij vroeg zich af of… Hij dook onder wild warrelend water door, en kwam aan de andere kant van de waterval uit, op weg naar beneden. Hij dook weer terug en liet zich door de stroom meevoeren tot waar die uitkwam op de groene bal, in een niervormige vijver. Het schip was maar een paar meter verder. Lachend en proestend hees hij zich uit het water. Een waterval die twee kanten tegelijk op viel, en door de lucht!

De zonnestormwaarschuwing van het schip sloeg niet uit toen hij hem op Sagittarius richtte. Dat bewees niets. Hij wist niet hoeveel storing er moest zijn, of hoe sterk die moest zijn, om het instrument te activeren.

Hij pakte kleren voor hen beiden in een drukpak en deed er een paar voorverpakte maaltijden bij omdat hij honger had. Hij deed het pak dicht en ging terug. Naar de wapens had hij geen ogenblik gekeken.

Er was een Möbiuslus, een kleine vijftien meter lang en vijf meter breed, gemaakt van een zilverig soort metaal, bijna horizontaal in de lucht, met een stuk van de rand in de grond bevestigd. Ze keken er een poosje naar en toen probeerde Alice erover te lopen. De zwaartekracht stond overal haaks op het oppervlak. Ze liep om de buitenkant heen, ondersteboven door de lus en kwam langs de binnenkant terug. Ze sprong eraf met haar armen triomfantelijk in de lucht, in afwachting van het applaus.

Er was een miniatuur-golfbaan. Het zag er allemaal absurd gemakkelijk uit, maar Roy pakte een stok en probeerde het toch. Hij kwam voor een stel verrassingen te staan. De bal beschreef vreemde bochten in de lucht, sprong soms hoger op dan hij was neergekomen en een keer kwam hij naar zijn hoofd terugvliegen, even hard als hij hem had geraakt. Hij bleef lang genoeg bezig om te beseffen dat de zwaartekrachtvelden van minuut tot minuut veranderden, en toen gaf hij het op.

Ze vonden een lelievijver met een groot aantal watersculpturen, vloeiende vormen die uit het oppervlak opstegen en wegvloeiden. De verreweg meest gedetailleerde sculptuur was een groot hoofd, middenin de vijver. Terwijl ze keken veranderde het van vorm, van het harde gezicht en de gezwollen schedel van het Brennan-monster in —

‘Ik denk dat dat ook Brennan moet zijn,’ zei Alice.

— in een vierkant gezicht met diepliggende ogen en recht haar in de brede kuif die ze in de Gordel allemaal hadden, en een somber-peinzende blik, alsof de man aan een onrecht uit het verre verleden dacht. De lippen krulden zich in een plotselinge glimlach, en het gezicht begon te smelten…

Kobold was gedraaid. Het begon donker te worden toen ze terugkeerden naar het kasteel.

Het stond op een lage heuvel, een gebouw van ruw uitgehouwen blokken donkere steen, met ramen die verticale spleten waren en een grote houten deur, berekend op reuzen. ‘Frankensteins kasteel,’ zei Roy. ‘Brennan heeft nog steeds gevoel voor humor. Als we dat nu eens in het oog hielden.’

‘Wil je daarmee zeggen dat zijn verhaal helemaal verzonnen zou kunnen zijn?’

Roy haalde zijn schouders op. Wat kunnen we eraan doen? Er waren twee handen voor nodig om de knop van de grote deur om te draaien, en ze moesten met z’n tweeën duwen voor de deur naar binnen week.

Vertigo.

Ze stonden aan de rand van een enorme open ruimte. In die ruimte bevond zich een doolhof van trappen en trapportalen en nog meer trappen. Door open deuren zagen ze stukjes tuin. Ze zagen ook poppen zonder gezicht, wel een stuk of twintig, die naar beneden liepen en naar boven en in de portalen stonden en de tuinen inliepen… maar ze liepen rond in een omgeving waar geen hoek gelijk was aan zichzelf. Tweederde van de portalen was verticaal. De tuinen ook. Poppen stonden zorgeloos op een verticaal portaal tussen twee trappen in; twee poppen maakten gebruik van dezelfde trap en gingen dezelfde kant op, maar de een ging omhoog en de ander omlaag…

Brennans stem schalde galmend van ergens boven hen. ‘Ha! Kom verder. Herkennen jullie het?’

Geen van beiden antwoordden ze.

‘Het is Relativiteit, van Esher. De enige kopie op heel Kobold. Ik heb er nog aan gedacht De Madonna van Port Lligat te maken, maar daarvoor was er niet genoeg ruimte.’

‘Jezus,’ fluisterde Roy. Toen schreeuwde hij: ‘Heb je er nog aan gedacht om De Madonna van Port Lligat in Port Lligat neer te zetten?’

‘Tuurlijk!’ brulde Brennan opgewekt. ‘Maar ik zou er een hoop mensen de stuipen mee op het lijf hebben gejaagd. Ik wilde niet iets doen dat zo de aandacht zou trekken. Ik had die kopie van Stonehenge er niet eens neer moeten zetten.’

‘We hebben niet alleen Van der Vecken gevonden,’ fluisterde Alice, ‘maar Finagle zelf!’ Roy schoot in de lach.

‘Kom maar boven,’ brulde Brennan. ‘Dat bespaart ons al dat geschreeuw. Maak je geen zorgen over de zwaartekracht. Die past zich wel aan.’

Ze waren bekaf toen ze bovenin de toren kwamen. Relativiteit eindigde in een wenteltrap, en die scheen maar door en door te gaan, langs smalle hoge raampjes voor boogschutters.

De kamer bovenin was donker, en naar boven open. Ook muren waren er niet te zien. Dank zij een gril van Brennan schenen dak en muren weggevaagd, als waren ze door rotsen uit ballista’s getroffen. Maar de hemel boven hen was niet de hemel van de Aarde. Zonnen brandden, hels fel, angstaanjagend dichtbij.

Brennan draaide zich om. Hij had voor zijn instrumentarium gestaan: een hele wand vol, bijna twee meter hoog en vier meter lang, volgestouwd met lampjes en schakelaars en meters. In het zwakke licht van de zonnen zag hij eruit als een gekke, oude alchemist, kaal en met een wanstaltig uiterlijk, op jacht naar kennis, wat het hemzelf en de wereld ook zou kosten.

Alice staarde nog steeds naar de veranderde lucht. Maar Roy maakte een diepe buiging en zei: ‘Merlijn, de koning gelast u voor hem te verschijnen.’

‘Zeg de ouwe gierigaard dat ik geen goud meer voor ’m kan maken tot de schepen met lood uit Northumberland komen!’ snauwde Brennan. ‘Hoe vinden jullie ondertussen mijn telescoop?’

‘De hele hemel?’ zei Alice.

‘Ga liggen, Alice. In die houding raakt je nek niet verkrampt. Dit is een zwaartekrachtlens.’ Hij las de verwarring op hun gezichten. ‘Jullie weten toch dat een zwaartekrachtveld het licht doet afbuigen? Goed. Ik kan een veld maken dat het licht in focus afbuigt. Het is lensvormig, heeft de vorm van een rood bloedlichaampje. Zo krijg ik mijn zonlicht: Sol gezien door een zwaartekrachtlens, met een verspreidingscomponent erbij om voor een blauwe lucht te zorgen. Een extraatje is, dat de lens licht dat de andere kant opgaat verspreidt, zodat je Kobold pas ziet als je er heel dicht bij bent.’

Roy keek omhoog naar de zonnen die vlak boven hen brandden. ‘Heel indrukwekkend.’

‘Dat is Sagittarius, de kant op van de kern van de Melkweg. Ik heb dat vervloekte schip nog steeds niet gevonden, maar je krijgt er wel mooie lampjes mee, hè?’ Brennan draaide aan een knop, en de hemel gleed langs hen heen, alsof ze in een schip zaten dat sneller dan de lichtsnelheid door een groep sterren schoot.

‘Wat gebeurt er wanneer je hem vindt?’ vroeg Roy.

‘Dat heb ik je al verteld. Ik heb het al honderd keer in gedachten gedaan. Het lijkt wel of ik het allemaal al heb doorleefd, op alle mogelijke manieren. Mijn schip is een kopie van het schip dat door Phssthpok is gebruikt, afgezien van wat verbeteringen hier en daar. Ik kan met de stuwschep alleen drie gee halen, en in de vrachtcocon heb ik de lading wapens die ik in tweehonderd jaar heb bedacht en gemaakt.’

‘Ik geloof nog steeds —’

‘Ik weet het, ja. Het is voor een deel dank zij mijn activiteiten dat jullie al zo lang geen oorlog meer hebben gehad. En daarom zijn jullie zachtaardiger geworden, en aardiger in de omgang, en daar mag je gelukkig mee zijn. Maar dit is een oorlogstoestand.’

‘Is dat wel zo?’

‘Wat weet je af van de Paks?’

Roy gaf geen antwoord.

‘Er is een Pak-schip in aantocht. Als de piloot ooit de waarheid over ons ontdekt, probeert hij ons uit te roeien. Dat lukt ’m misschien nog wel ook. Verdomme, luister naar me! Ik ben de enige mens die ooit een Pak heeft ontmoet. Ik ben de enige mens die een Pak ooit zal kunnen begrijpen.’

Roy zette zijn stekels op. De arrogantie van de man! ‘Waar is hij dan, O Alwetende Brennan?’

Een ander had, in verlegenheid gebracht, kunnen aarzelen. Brennan niet. ik weet ’t nog niet.’

‘Waar zou hij moeten zijn?’

‘Op weg naar Alpha Centauri. Aan de sterkte van zijn signaal te oordelen —’ Brennan draaide aan iets en de hemel schoot in strepen licht langs hen heen. Roy knipperde met zijn ogen, vocht tegen de duizeligheid.

De sterren kwamen met een ruk tot stilstand. ‘Daar. In het midden.’

‘Komen daar je vreemde chemische stoffen vandaan?’

‘Min of meer. Het is niet bepaald een puntbron.’

‘Waarom Alpha Centauri?’

‘Omdat Phssthpok de bijna tegenovergestelde kant op zou zijn gegaan. Het grootste gedeelte van de gele dwergzonnen in de buurt bevindt zich aan een kant van Sol. De zonnen van Centaurus zijn daar een uitzondering op.’

‘Dus deze tweede Pak zou in het Centaurus-stelsel gaan kijken, en als hij daar Wunderland niet vond de andere kant op gaan, bij Sol vandaan.’

‘Dat was waar ik op rekende,’ zei Brennan. ‘Maar de richting van zijn uitlaat geeft aan dat hij recht op ons af komt. Nu moet ik er vanuit gaan dat hij ons in de gaten heeft gehouden om te zien of Phssthpok hier wegging. Ik heb Phssthpoks schip wel de kant van Wunderland op gestuurd, maar ik moet nu wel aannemen dat hij zich daardoor niet heeft laten misleiden. Als Phssthpok niet uit dit stelsel is vertrokken, heeft hij misschien gevonden wat hij zocht. En dus is Pak nummer twee op weg hierheen.’

‘En waar zou hij nu zijn?’

Weer tolde de hemel om hen heen. Heldere zonnen met kleine zonnen erachter, vaag verlichte gas- en stofwolken, een panorama van het heelal schoot langs en kwam met een ruk tot stilstand.

‘Daar.’

‘Ik zie hem niet.’

‘Ik ook niet.’

‘Dus je hebt hem niet gevonden. Beweer je nog steeds dat je de Pak begrijpt?’

‘Ja.’ Brennan aarzelde niet. In al de tijd dat Roy Truesdale hem kende, zag hij hem maar één keer aarzelen. ‘Als ze iets onverwachts doen, dan komt dat door een verandering in hun omgeving.’

Opeens zei Alice: ‘Misschien zijn er een hele hoop schepen!’

‘Nee. Waarom zouden de Paks een vloot sturen?’

‘Ik weet ’t niet. Maar ze zouden verder weg zijn dan je zou afleiden uit de dichtheid van je rare chemische verbindingen. Moeilijker te vinden.’ Ze lag met haar benen over elkaar op de vloer, haar hoofd achterover om de sterren te kunnen zien. Brennan scheen niet naar haar te luisteren — hij was bezig met de telescoop — maar ze ging toch verder. ‘De uitlaatgassen zouden een vager beeld geven. En als ze verder weg zouden zijn, zouden ze ook sneller gaan, nietwaar? Je zou deeltjes met een hogere snelheid krijgen.’

‘Niet als ze meer vracht bij zich hadden,’ zei Brennan. ‘Dat zou hun snelheid reduceren.’ De hemel schokte naar hen toe en vervaagde. ‘Maar het is zo vervloekt onwaarschijnlijk! Als het zo is, is er maar één verklaring voor. Heb even geduld; je moet heel wat fijnstellen voor je deze velden precies goed hebt.’ Het sterrenveld werd half-scherp, vervaagde toen weer. ik zou dit uiteindelijk toch hebben moeten doen. Dan kunnen we allemaal ophouden met ons zorgen te maken.

Het vage beeld van de hemel werd een aantal scherpe witte puntjes. Nu waren er geen reusachtige zonnen in het blikveld van de lens.

Maar er waren wel een paar honderd blauwe puntjes, allemaal even groot, heel klein, een eind uit elkaar. Na verloop van tijd besefte Roy dat de blauwe puntjes een zeshoek vormden.

‘Ik geloofde het gewoon niet,’ zei Brennan. ‘Het was een al te grote samenloop van omstandigheden.’

‘Dat is ‘t. Een hele vloot!’ Roy voelde afschuw en een eerste aanzet tot paniek. Een vloot van de Paks, op weg hierheen — en Brennan, de Beschermheer van de Mens, had er niet op gerekend. Hij had Brennan vertrouwd.

‘Er moeten er nog meer zijn,’ zei Brennan. ‘Verder naar achteren, de kant op van de kern. Te ver om met mijn instrumenten te zien. Een tweede golf. Misschien wel een derde.’

‘Zijn deze hier dan niet genoeg?’

‘Nee. Begrijp je het dan niet? Er is iets gebeurd met de kern van de Melkweg. Alleen zo iets zou zóveel schepen zóver hierheen kunnen brengen. Dat impliceert dat ze de Pak-wereld hebben geëvacueerd. Ik zie niet genoeg schepen daarvoor, ook niet na de oorlogen die moeten zijn uitgevochten, waarbij iedere Beschermheer moet hebben geprobeerd zijn nakomelingen op een van de eerste schepen te krijgen.’

Kleine, blauwe lichtjes, tegen een hemel vol te heldere sterren. Leidde hij dat allemaal daaruit af, uit die kleine blauwe lichtjes? Alice wreef over haar hals. ‘Wat zou er gebeurd kunnen zijn?’

‘Van alles en nog wat. Zwarte gaten die door de zonnen in de kern dwaalden, steeds meer massa kregen, en misschien te dicht in de buurt van Pak kwamen. Of een soort in de ruimte bestaand leven. Of de kern van de Melkweg zou kunnen ontploffen in een kettingreactie van supernova’s. Dat is ook in andere Melkwegstelsels gebeurd. Wat me vooral verbaast en ergert is dat het juist nu moest gebeuren!’

‘Kun je geen andere verklaring bedenken?’

‘Geen die past bij wat we nu zien. En zó toevallig als het klinkt is het nu ook weer niet,’ zei Brennan vermoeid. ‘Phssthpok heeft de beste sterrenkaart gemaakt die ze in duizenden jaren op Pak hadden gezien, om zijn koers zo ver mogelijk te kunnen uit zetten. Na zijn vertrek moeten ze om zich heen hebben gekeken en -iets hebben gevonden. Supernova’s in een geconcentreerde groep oudere zonnen. Sterren die verdwenen. Plekken waar het licht vreemd afboog. Het is nog steeds een bijna onmogelijke toevalligheid. Ik geloofde het gewoon niet!’

‘Misschien wilde je dat wel niet,’ zei Alice.

‘Dat kún je niet geloven!’

‘Waarom hierheen? Waarom komen ze nou juist op ons af?’

‘Waarom gaan ze nu juist op de enige wereld buiten de kern van de Melkweg af die ze kennen? En bovendien hebben we de tijd gehad om een stel andere werelden voor ze te zoeken.’

‘Ja.’

Brennan draaide zich om en keek hen aan. ‘Hebben jullie honger? Ik wel.’

Diep in de desoriënterende doolhof van Relativiteit bevond zich een miniatuurkeuken. Van één punt uit gezien was het een trapportaal, maar vanuit een ander een muur, en aan de muur hingen kastjes, en er stond een aanrecht en twee ovens en een uitklapbare plaat met branders erin. Bij de muur lagen de ingrediënten voor een maaltijd: een pompoen, een knol, twee konijnen met een gebroken nek, wortels, selderij, handenvol kruiden.

‘Laten we eens zien hoe snel we iets klaar kunnen maken,’ zei Brennan. Hij werd een veelarmige schim. Roy en Alice deden een paar stappen terug van zijn flitsende handen. In een ervan had hij een mes, en dat ging in zilveren strepen op en neer, zodat de wortels rollende schijfjes werden en de konijnen vrijwel uit elkaar schenen te vallen.

Roy voelde zich gedesoriënteerd, afgesneden van de werkelijkheid. Die kleine blauwe lichtjes boven de torenkamer stonden niet in intuïtief verband met een vloot superwezens die van zins waren de mensheid uit te roeien. Dit aardige huiselijke tafereeltje maakte het zo mogelijk nog erger. Terwijl een niet-menselijk wezen met een mes stond te zwaaien om een maaltijd voor hem te bereiden, keek Roy Truesdale door de grote slotdeur naar een landschap dat op zijn kant stond.

‘Dat voedsel komt toch allemaal van buiten?’ zei Alice. ‘Waarom wilde je dan niet dat we er iets van aten?’

‘Het gevaar bestaat altijd dat boom-des-levens virus ergens in gekomen is. Als je het kookt, wordt het gedeactiveerd, en er is heel weinig kans dat het in iets kan leven, tenzij ik thallium-oxide door de grond heb gemengd.’ Brennan keek niet op, ging gewoon door met waarmee hij bezig was. ik moest een Finagle-moeilijke puzzel oplossen, toen ik me van de Aarde afwendde. Voedsel was er, maar wat ik nodig had was het virus in de boom-des-levens wortels. Ik probeerde het in een heleboel dingen te kweken: appels, granaatappels —’ Hij keek op, om te zien of ze het zouden begrijpen, ik wist een variëteit te kweken die kon leven in een zoete knol. Toen wist ik dat ik hier in leven kon blijven.’

Brennan had de stukken konijn en de groenten neergelegd alsof er een stilleven van gemaakt moest worden. Hij zette de schaal in de oven. ‘Mijn keuken had allerlei gevriesdroogde dingen. Gelukkig at ik vroeger graag goed. Later haalde ik zaad van de Aarde. Ik was nooit in gevaar; ik kon altijd gewoon naar huis gaan. Maar het stond me niet aan wat er met de beschaving zou gebeuren als ik dat deed.’ Hij draaide zich om. ‘We eten over een kwartier.’

‘Was je niet eenzaam?’ vroeg ze.

‘Ja.’ Brennan trok een tafel uit de vloer. Het was geen memoplastic dat zich in de gewenste vorm modelleerde, maar een dikke plaat hout, zo zwaar dat Brennans eigen spieren nodig waren

om hem te tillen. Hij keek Alice aan, zag misschien in haar ogen dat ze een wat explicieter antwoord verwachtte, ik zou overal eenzaam zijn geweest. Dat weet je best.’

‘Nee, dat weet ik niet. Je zou welkom zijn geweest.’

Brennan scheen het gesprek opeens een heel andere wending te geven. ‘Roy, jij bent hier geweest. Dat raadde je zeker al?’

Roy knikte.

‘Hoe heb ik nu juist dat deel van je geheugen uitgewist?’

‘Ik weet ’t niet. Niemand weet het.’ Roy voelde de spanning in zich opkomen.

‘Eenvoudiger kan het niet. Net nadat ik je had verdoofd, heb ik een opname gemaakt van je hersenen. Je hele geheugen. Voor ik je weer in de Pinnacles alleen liet, heb ik je hele geest uitgewist, toen speelde ik de opname erin. Het ligt wat ingewikkelder — er komt geheugen-RNA bij kijken, en heel gecompliceerde elektrische velden — maar ik hoef de herinneringen die ik wil weghalen niet stuk voor stuk uit te zoeken.’

Roy’s stem klonk zwakjes. ‘Brennan, dat is afschuwelijk.’

‘Waarom? Omdat je heel even een geestloos dier bent geweest? Ik was echt niet van plan je zo te laten. Ik heb dit nu twintig keer gedaan, en er zijn nog nooit ongelukken gebeurd.’

Roy huiverde. ‘Je begrijpt het niet. Er is een ik geweest die vier maanden bij jou is geweest, hier op Kobold. En die ik is verdwenen. Jij hebt hem vermoord.’

‘Je begint het te begrijpen.’

Roy keek Brennan recht in de ogen. ‘Je hebt gelijk. Je bent anders. Je zou overal eenzaam zijn.’

Brennan dekte de tafel. Hij schoof stoelen aan voor zijn gasten, alles met het vlotte gebrek aan haast dat het kenmerk is van een volmaakte ober. Hij diende het eten op, nam zelf de helft, ging toen zitten en at met de efficiëntie van een wolf. Hij had goede tafelmanieren, maar was lang voor Roy en Alice klaar. Onder zijn borstbeen was nu een bolling te zien.

‘Noodtoestanden zorgen bij mij voor een goede eetlust,’ zei hij. ‘En nu laat ik jullie alleen. Het is niet beleefd, maar er is een oorlog uit te vechten.’ En hij holde als een haas weg.

De volgende paar dagen voelden Roy en Alice zich de ongewilde gasten van een volmaakte gastheer. Ze zagen niet veel van Brennan. Als ze hem zagen in het landschap van Kobold, liep hij altijd hard te rennen. Hij bleef vaak staan om ze te vragen of ze het wel naar hun zin hadden, vertelde ze over iets dat ze misschien nog niet hadden gezien — en dan verdween hij weer snel. Of ze troffen hem aan in het laboratorium, waar hij steeds verdere verfijningen aanbracht aan zijn ‘telescoop’. Er was nu maar één schip in het blikveld te zien, tegen een achtergrond van rode dwergen en interstellaire stofwolken: een blauwe fusievlam, geel heliumlicht, dank zij het Doppler-effect blauw, die aan de randen vonkte.

Hij praatte met ze, maar zonder zijn werk ervoor te onderbreken. ‘Het is dezelfde volgorde die ook Phssthpok gebruikte,’ zei hij, en in zijn stem klonk duidelijk tevredenheid door. ‘Ze hebben niet geknoeid met een goed ontwerp. Zien jullie de zwarte stip in het midden van de vlam? De vrachtcocon komt bij het decelereren het eerst. En de cocon is groter dan die van Phssthpok, en de schepen gaan langzamer dan hij op die afstand. Zó dicht tegen de snelheid van het licht aan zitten ze niet. Het duurt wel honderdtwee- of drieënzeventig jaar voor ze hier zijn.’

‘Goed zo.’

‘Voor mij ook, dat zou het tenminste moeten zijn. Vrachtcocon eerst, en Voortplanters in bevroren slaap in die cocon. Kwetsbaar, zo iets, vinden jullie ook niet?’

‘Niet als het tweehonderddertig tegen een is.’ ik ben niet gek, Roy. Ik ga ze niet zelf aanvallen. Ik ga hulp halen.’

‘Waar?’

‘Wunderland. Dat is ’t dichtst bij.’

‘Wat? Nee, de Aarde is het dichtst bij.’

Brennan keek hem over zijn schouder aan. ‘Ben je gek? Ik ga de Aarde niet eens waarschuwen. De Aarde en de Gordel zijn tachtig procent van de mensheid, waaronder al mijn nakomelingen. Hun beste kans op overleven is buiten het gevecht blijven. Als een andere wereld het vechten voor zijn rekening neemt, en verliest, dan duurt het misschien nog wel even voor de Paks de Aarde gaan bekijken.’

‘Dus je gebruikt de Wunderlanders als lokeend. Ga je ze dat vertellen?’

‘Doe niet zo gek.’

Ze bekeken heel Kobold, en probeerden Brennan niet voor de voeten te lopen. Hij dook altijd onverwachts op, kwam om een rotsblok rennen of uit een groepje bomen, altijd gehaast of moeite doend om in topconditie te blijven; hij zei nooit welk van de twee het was. Altijd had hij zijn vest aan. Hij droeg het niet om zijn naakte lichaam te bedekken, ook niet als bescherming tegen de elementen, want dat had hij allebei niet nodig. Hij had de zakken nodig. Roy zou niet verbaasd hebben gestaan als Brennan ook een opgevouwen drukpak bij zich had gehad, in een van de grote zakken bijvoorbeeld, voor het geval er iets mis ging.

Een keer kwam hij ze tegen in de buurt van een van de grote hutten. Hij ging ze voor, een luchtsluis in, en liet ze iets zien aan de andere kant van de glazen binnenkant. In een grote rotsspelonk zweefde een zilverachtige bol met een diameter van ongeveer twee meter, het oppervlak glanzend als een spiegel.

‘Er is een vervloekt fijn afgesteld zwaartekrachtveld voor nodig om dat ding daar te houden,’ zei Brennan. ‘Die bol bestaat voor het grootste deel uit neutronium.’

Roy floot. Alice zei: ‘Is dat niet instabiel? Het is te klein.’

‘Inderdaad, maar ik heb het in een statisveld gevat. Ik heb ’t onder druk gemaakt en toen het stasisveld eromheen gedaan voor de zaak in mijn gezicht uit elkaar kon barsten. Nu zit er meer materie bovenop. Aan de oppervlakte is de zwaartekracht acht miljoen gee, als je ’t wilt geloven.’

‘Ik geloof je wel.’ Neutronium was de dichtste vorm van materie die bestond: neutronen rand aan rand opeengepakt onder een druk die groter was dan die in het hart van de meeste sterren. Alleen een hypermassa zou nog dichter zijn, en een hypermassa zou geen materie meer zijn, alleen maar een zwaartekrachtpuntbron.

‘Ik heb erover gedacht om Kobold hier te laten, als lokkertje, voor het geval een Pak-schip langs me heen zou weten te komen. Nu zijn er teveel. Ik kan Kobold niet laten bestaan, ze mochten het eens vinden. Het zou een vingerwijzing zijn die ze niet mis konden verstaan.’

‘Ga je Kobold vernietigen?’

‘Ik moet wel.’

Soms kookten ze zelf — waarbij ze Brennans instructies opvolgden en de aardappelen en knollen meden. Soms kookte hij voor ze. Zijn duizelingwekkende snelheid maakte nooit een gehaaste indruk, maar hij bleef nooit praten nadat hij zijn eten op had. Hij kwam aan, maar het schenen alleen maar spieren te zijn, en de grote knobbelige gewrichten deden hem er nog steeds uitzien als een skelet.

Hij was altijd beleefd. Hij deed nooit superieur tegenover hen. ‘Hij behandelt ons als poesjes,’ zei Alice. ‘Hij heeft het druk, maar hij zorgt dat we te eten krijgen en af en toe blijft hij even staan om ons achter onze oren te krabben.’

‘Dat is zijn schuld niet. We kunnen niets doen om hem te helpen. Ik wou dat er iets was —’

‘Ik ook.’ Ze lag op het gras in het warme zonlicht, dat een eigenaardige kleur gekregen had. Brennan had verstrooicomponent uit de zwaartekrachtlens gehaald. Het licht maakte dat hij alles niet zo goed meer zag. De hemel was nu zwart. De zon was groter en minder fel; je kon je ogen niet beschadigen door ernaar te kijken.

Hij had de draaiing van Kobold stopgezet om het fijnstellen van het veelvoud aan zwaartekrachtvelden gemakkelijker te maken. Nu was er altijd wind. Hij floot door de permanente nacht om Brennans laboratorium, hij koelde de warme middag aan deze kant van de groene bol wat af. De planten begonnen nog niet af te sterven, maar dat zou onherroepelijk gebeuren.

‘Honderdzeventig jaar. We zullen nooit weten hoe het is afgelopen,’ zei Alice.

‘We zouden heel goed zolang kunnen leven.’

‘Dat zal wel.’

‘Brennan moet meer boom-des-levens virus hebben dan hij kan gebruiken.’ Toen ze huiverde, lachte hij.

Ze ging rechtop zitten. ‘We zullen nu wel gauw weg moeten gaan.’

‘Kijk eens.’

Een hoofd ging op en neer in de waterval. Een arm kwam te voorschijn en wuifde naar ze. Even later zwom Brennan de vijver over, naar de plek waar ze zaten, zijn armen tollend als propellers.

‘Ik moet als een dolleman zwemmen,’ zei hij. ik ben zwaarder dan water. Hoe gaat het met jullie?’

‘Best. Hoe gaat het met jouw oorlog?’

‘Redelijk.’ Brennan liet een handvol spoelen in een waterdichte plastic zak zien. ‘Sterrenkaarten. Ik sta zowat klaar voor het vertrek. Als ik een geweldig nieuw wapen kon bedenken dat ik mee kon nemen zou ik hier nog een jaar blijven om het te maken. Zoals de zaak er nu voorstaat, is er alleen nog een laatste inspectie nodig.’

‘Wij hebben wapens in het schip, die mag je hebben,’ zei Roy. ‘Graag, en bedankt. Wat hebben jullie meegenomen?’

‘Handlasers en geweren.’

‘Nou, die kunnen niet veel massa hebben. Bedankt.’ Brennan draaide zich om om weer naar de vijver te lopen.

‘Hee!’

Brennan draaide zich om. ‘Wat?’

‘Kun je nog andere soorten hulp gebruiken?’ Hij voelde zich een idioot toen hij het vroeg.

Brennan keek hem een lang ogenblik aan. ‘Ja,’ zei hij. ‘Bedenk wel dat je het hebt gevraagd.’

‘Oké,’ zei Roy ferm. Het Waar begin ik nu in godsnaam aan? gevoel kende hij al.

‘Ik wil je graag meehebben.’

Roy hield op met ademhalen.

‘Brennan?’ zei Alice. ‘Als je werkelijk hulp nodig hebt dan ga ik ook mee.’

Sorry, Alice. Jou kan ik niet gebruiken.’

Dat was tegen het verkeerde been. ‘Heb ik al verteld dat ik een getrainde jakkeraar ben? Dat ik een heleboel afweet van wapens, van ruimtevaartuigen en van hoe je iemand moet achtervolgen?’

‘Je bent ook zwanger.’

Brennan, die zich zelf aan elke toestand wist aan te passen, had de eigenaardige gewoonte om tijdens een gesprek schokkende dingen te zeggen, blijkbaar zonder het zelf te beseffen. Alice verschoot van kleur en hapte naar adem. ‘O ja?’

‘Had ik het tactvoller moeten brengen? Lieve kind, je kunt een blijde gebeurtenis verwachten —’

‘Hoe weet je dat?’

‘De hormonen hebben een aantal duidelijke veranderingen veroorzaakt. Hoor eens, dit kan toch niet als een volkomen verrassing komen. Je moet je laatste —’

‘— mijn laatste injectie hebben overgeslagen. Ik weet het. Ik dacht erover, over een kind, maar dat was voor deze hele kwestie met Van der Vecken, en daarna… was jij er alleen maar, Roy. Ik dacht dat alle vlaklanders…’

‘Nee, ik heb permissie voor een kind. Waar denk je dat nieuwe vlaklanders vandaan komen? Ik zou het je hebben verteld, maar het is nooit bij me…’

‘Hee, haal die geagiteerde uitdrukking van je gezicht.’ Ze stond op en sloeg haar armen om hem heen. ik ben er trots op. Begrijp je dat met die dikke kop van je?’

‘Ik ook.’ Hij glimlachte, een beetje geforceerd. Natuurlijk wilde hij graag vader worden. Maar — ‘Maar wat doen we nu?’

Ze keek bezorgd, maar gaf geen antwoord. Dit liep in hoog tempo uit de hand. Brennan had ze geconfronteerd met teveel belangrijke beslissingen tegelijk. Roy deed zijn ogen stijf dicht, alsof dat zou helpen. Toen hij ze weer opende, stonden Brennan en Alice hem nog steeds aan te kijken.

Alice was zwanger.

Kleine blauwe lichtjes.

‘Ik, ik, ik ga met je mee,’ zei hij tegen Brennan. ‘Maar ik laat je niet in de steek, lieveling,’ voegde hij er snel en dringend aan toe. Zijn handen hadden zich al te vast om haar schouders geklemd. ‘We zetten een kind op de wereld. Dezelfde wereld die dank zij een eigenaardig toeval, nu het doelwit is van t-t-tweehonderddertig —’

‘Ik heb de tweede golf ontdekt,’ zei Brennan.

‘Goddomme! Dat hoefde ik niet te horen!’

Alice legde een hand over zijn mond. ik begrijp het, loyale bemanning van me, en ik vind dat je gelijk hebt.’

En de lucht was vol van de geur van brandende bruggen.

Ze stonden onder de takken van die ene enorme boom te kijken. Brennan was bezig met een draagbaar stuurpaneel dat hij uit een zak van zijn vest had gehaald. Roy keek alleen maar toe.

Het tweehonderd jaar oude eenmansschip zag eruit als een kort insekt met een lange angel, de vrachtnetten uitgespreid als doorzichtige vleugels, aan de punt van de angel actinisch licht. Het maakte een geluid als een schrille krijs. Brennan had een hele dag besteed aan het instrueren van Alice hoe ze het schip moest gebruiken, onderhouden, repareren. Roy had niet gedacht dat een dag genoeg zou zijn, maar als Brennan tevreden was… En ze deed het uitstekend. Ze steeg recht omhoog, draaide toen vlot naar wat de zon was geweest.

Roy voelde iets in zich kriebelen, voelde een dringend besef dat als hij nu niet iets deed, nu meteen, hij een besluit had genomen dat hem de rest van zijn leven aan iets bond. Maar dat ogenblik lag al ver achter hem. Hij keek alleen maar.

De zon zag er nu vreemd uit. Brennan had veranderingen aangebracht in de zwaartekrachtlens, er een lanceerinrichting van het eenmansschip van gemaakt. Terwijl Roy toekeek schoof de zon iets naar links, werd zwakker, en het schip was middenin de bol te zien.

Ze was verdwenen.

‘Moeilijkheden zal ze niet hebben,’ zei Brennan. ‘Ze zou iets moois moeten kunnen maken van dat schip. Het is niet alleen iets uit het verre verleden. Het is van historische betekenis, en ik heb een paar interessante wijzigingen aangebracht in —’

‘Zeker,’ zei Roy. Hij zag dat het gras stervende was, en dat de bladeren aan de boom geel aan het worden waren. Brennan had de vijver leeg laten lopen; het was nu een ondiepe modderzee. Kobold was zijn magie al kwijt.

Brennan gaf hem een klap op zijn schouder. ‘Kom mee.’ Hij liep de plek op die vroeger een vijver was geweest. Roy liep achter hem aan, zijn gezicht vertrokken. De koele modder gleed tussen zijn tenen door.

Brennan bukte zich, stak zijn arm diep in de modder, en trok. Met een zuigend geluid kwam een metalen deur omhoog. De deur van een luchtsluis.

Het ging nu allemaal heel snel. De luchtsluis kwam uit in een kleine stuurcabine, met twee acceleratiestoelen en een driehonderdzestig graden bestrijkend scherm boven een bedieningspaneel dat niet anders was dan dat in elk ruimtevaartuig. ‘Maak je riemen vast als je wilt,’ zei Brennan. ‘Als we nu iets verkeerds doen, zijn we toch allemaal dood.’

‘Moet ik niet iets weten van —’

‘Nee. Je kunt na vertrek alles naar hartelust bekijken. Je hebt er per slot een jaar de tijd voor.’

‘Waarom zo’n haast?’

Brennan keek hem schuin aan. ‘Doe me een genoegen, Roy. Ik zit hier al langer te wachten dan jouw Grote ‘Stelle heeft geleefd.’

Hij zette het scherm aan.

Ze zweefden in het gat middenin Kobold.

Brennan drukte een knop in.

Kobold schoot van hen weg. ik zorg voor een vliegende start,’ zei Brennan. ‘Dan krijgen we wortel twee maal de snelheid die we anders zouden hebben.’

‘Goed.’

Kobold vertraagde, kwam tot stilstand, schoot toen als de vuist van een oorlogsgod op hen af. Roy gilde; hij kon er niets aan doen. In een oogwenk waren ze door het gat. Voor hen was de ruimte zwart.

Roy draaide zich om, maar achter zich zag hij weinig. Kobold was al uit het zicht verdwenen. Sol was een ster tussen sterren. ‘We gaan het beeld vergroten,’ zei Brennan. Sol werd veel groter — in een rechthoekig stuk van het beeld schoven de sterren naar links en rechts van het scherm — en hij zag ook Kobold van hen vandaan glijden. Weer versprong het beeld, en Kobold vulde het scherm.

Brennan drukte op een rode knop.

Kobold begon in elkaar te kreukelen, alsof het een bal papier was die door een onzichtbare hand werd verfrommeld. Rotsen kolkten en begonnen te gloeien met een geel licht. Roy kreeg een eng gevoel in zijn hart en zijn maag. Het was net alsof iemand Disneyland had gebombardeerd.

‘Wat heb je gedaan?’ vroeg hij.

‘De zwaartekrachtgeneratoren afgezet. Ik kon Kobold niet hier laten; de Paks zouden hem kunnen vinden, en hoe langer ze erover doen om in de omgeving van Sol artefacten te vinden, hoe meer kans op slagen wij hebben.’ Kobold was nu helemaal geel-heet, en gesmolten, en klein. ‘Over een paar minuten zit het allemaal in een laag om die paar meter dikke bal neutronium heen. Als die is afgekoeld, is hij vrijwel niet te vinden.

Nu was Kobold een verblindend witte stip.

‘Wat gebeurt er nu?’

‘Een jaar en twee maanden lang gebeurt er niets. Wil je het schip bekijken?’

‘Niets?’

‘Daar bedoel ik mee dat we in die periode niet accelereren. Kijk.’

Brennans vingers flitsten over het instrumentenpaneel. Het scherm gehoorzaamde: ze zagen een 3-D kaart van Sol en zijn omgeving, tot op een afstand van vijfentwintig lichtjaren.

‘Wij zijn hier, bij Sol. We zijn op weg daarheen. Dat punt ligt net tussen Alpha Centauri en Van Maanens Ster. Als we het Pak-schip starten gaan we recht op de vloot van de Paks af. Zonder onze uitlaatsnelheid kunnen ze niet berekenen hoe hoog de snelheid is waarmee wij ze naderen, en onze traversecomponent weten ze helemaal niet. Ze zullen er vanuit moeten gaan dat ik van Van Maanens Ster op weg ben naar Alpha Centauri. Ik wil niet dat ze via mij koerszetten naar Sol.’

‘Dat is logisch,’ gaf Roy aarzelend toe.

‘Nu zal ik je het schip laten zien,’ zei Brennan. ‘Later houden we ons wel met details bezig. Ik wil dat jij dit schip kunt besturen als mij iets overkomt.’

De Vliegende Hollander, dat was de naam die Brennan had bedacht. Het was nauwelijks een schip, al zaten er wel schepen in. ik zou kunnen zeggen dat we zeilden, als je daar moeilijk over j ging doen,’ zei hij opgewekt. ‘Er zijn getijden, en fotonwinden, en stofondiepten waarop we schipbreuk kunnen lijden.’

‘Maar jij hebt bij het vertrek de besturing helemaal zelf gedaan.’

‘Jawel, maar ik zou zo nodig wel kunnen zorgen voor een licht-zeil. Alleen wil ik dat niet. We zouden er beter zichtbaar door worden.’

De Vliegende Hollander was een bal van steen, voor het grootste deel hol. Drie grote lege ruimten bevatten de drie delen van een Bussard stuwschep zoals die van Phssthpok. Beschermheer, noemde Brennan hem. Een vierde lege ruimte was vergroot, zodat Roy Truesdales vrachtschip erin kon. In andere ruimten bevonden zich woonvertrekken.

Er was ook een hydroponica-tuin. ‘Verboden toegang,’ zei Brennan. ‘Boomdes-levens. Ga hier nooit binnen.’

Er was ook een oefenzaal. Brennan liet Roy zien hoe de machines konden worden afgesteld op de spierkracht van een Voortplanter. Aan boord van de Vliegende Hollander was de zwaartekracht bijna nul. Ze zouden allebei moeten oefenen om in vorm te blijven.

Er was een werkplaats.

Er was een telescoop: groot, maar conventioneel. ‘Ik wil voortaan geen zwaartekrachtgeneratoren meer gebruiken. Ik wil dat we eruitzien als een klomp steen. Later zien we eruit als een Pak-schip.’

Roy vond dat onnodig. ‘De helft van die honderddrieënzeventig jaar is voorbij voor de Paks iets ontdekken van wat we nu doen.’

‘Misschien.’

En er was de Beschermheer.

De eerste paar weken van de reis deden ze weinig anders dan Roy Truesdale trainen in het gebruik van dat schip. Hij werd volkomen vertrouwd gemaakt met de verschillen tussen het schip van Phssthpok en dat van Brennan. ik weet niet hoe lang we de camouflage zullen moeten volhouden,’ zei Brennan. ‘Misschien de hele tijd wel. Misschien wel helemaal niet. Dat hangt van de omstandigheden af.’

En dus maakte Brennan van de stuurcabine een droogvlieger, door sensors aan het stuurpaneel te koppelen en er zelf gegevens in te voeren. Roy leerde hoe hij een constante snelheid van nul komma negen twee gee moest aanhouden. Hij leerde hoe hij de velden een kleine afwijking moest geven, om zo de uitlaat wat ‘vuil’ te maken. Dank zij de eenendertigduizend lichtjaren die hij ermee had afgelegd, was Phssthpoks aandrijving niet meer zo precies afgesteld.

De cabine was veel groter dan Roy had verwacht. ‘Zoveel ruimte had Phssthpok toch niet?’

‘Nee. Phssthpok moest voedsel en lucht voor een reis van zo’n duizend jaar meenemen, en ook een hele reinigingsinstallatie. Ik niet. Het zal toch wel dringen worden… maar we hebben amusement bij ons. Phssthpok had ook onze computertechnologie niet, of hij maakte er geen gebruik van.’

‘Ik zou wel eens willen weten waarom niet.’

‘Een Pak zou er de zin niet van inzien. Een machine meenemen om voor hem te denken? Hij denkt zelf al te goed… en hij vindt het te leuk om aan een ander over te laten ook.’

Binnenin de druppelvormige vrachtcocon zag het er heel anders uit dan in de cocon van het schip van Phssthpok dat twee eeuwen daarvoor het zonnestelsel binnen was komen vliegen. De lading van de cocon was dodelijk. Zware stuurstralers konden uitschuiven zodat het schip tegen zichzelf kon vechten. De buis die door de volle lengte van het ruim liep, huisvestte een röntgenlaser. Een dikke buis die er evenwijdig aan liep, kon een gericht magnetisch veld genereren. ‘Het zou de velden in een op monopolen werkende Bussard stuwschep in het honderd moeten kunnen schoppen. Natuurlijk moet je dat precies op het goede ogenblik doen, anders heeft hij er niet zoveel last van.’ Toen Roy had geleerd hoe hij het veld moest gebruiken — en dat kostte tijd; hij wist weinig af van de theorie die erachter zat — begon hij hem te oefenen in het wanneer.

En toen kwam Roy in opstand.

De afgelopen twee maanden waren niet bepaald plezierig geweest. Roy zat weer op school, de enige leerling van een leraar die hij niet kon negeren en bij wie hij niet kon spijbelen. Hij vond het niet prettig om weer een kind te zijn. Hij miste de open ruimte van de Aarde. Hij miste Alice. Verdomme, hij miste vrouwen. En zo zou het nog vijf jaar blijven!

Vijf jaar, en de rest van zijn leven op Wunderland. Hij wist niet zoveel van Wunderland, maar wel dat de bevolking gering in aantal en over de hele planeet verspreid was, en dat de technologie net voldoende was. Een groen paradijs, misschien; een fijne plek om er je leven door te brengen… tot Brennan arriveerde. Dan zou Wunderland in staat van oorlog komen te verkeren.

‘De Pak-vloot is honderddrieënzeventig jaar van ons vandaan. En over vijf jaar zijn we bij Wunderland. Waarom denk je nou een schutter nodig te hebben. Waarom heb je me eigenlijk nodig? Wat doe ik hier?’

Brennan greep de rand vast van de raketneus van een fusiebom. ‘Je zou kunnen zeggen dat ik wat bescheidenheid heb geleerd. Lang geleden heb ik er ook aan gedacht om naar een Pak-vloot uit te kijken, maar ik heb het niet gedaan. De kans dat er een zou zijn was gewoon te klein. Nu neem ik geen risico’s meer.’

‘Wat voor risico’s? We weten waar de Pak-vloot is.’

‘Ik wilde je niet ongerust maken. Het is een kleine kans.’

‘Maak me ongerust! Ik verveel me!’

‘Akkoord. Om de zaak eerst even samen te vatten: we weten waar de eerste vloot is, en hoe groot hij is. De tweede vloot is pas driehonderd en nog wat jaren na de eerste gelanceerd. Ik heb alleen nog maar een onregelmatig gevormde bron van dezelfde chemische uitstoot-verbindingen gevonden, op een iets andere koers dan de eerste vloot, en met een wat hogere snelheid. Het lag wel voor de hand dat de tweede vloot niet precies dezelfde koers zou volgen als de eerste. Die zou teveel brandstof hebben verbruikt.’

‘Hoe groot?’

‘Kleiner. Rond de honderdvijftig schepen. Ik ga er maar van uit dat ze geen veranderingen hebben aangebracht in het ontwerp. Misschien hebben ze dat wel; dat kan ik niet zeggen.’

‘Is er een derde vloot?’

‘Als die er is, ontdek ik ’m nooit. Ze hebben nieuwe grondstoffen moeten halen voor het bouwen van de tweede vloot. Ze hebben misschien werelden van stelsels in de buurt leeg moeten halen, en met de gedolven metalen de schepen ter plekke moeten bouwen. Hoe lang zou het duren voor ze een derde vloot konden bouwen? Als hij er al is, is hij te ver weg voor me. Maar waar het mij om gaat, is dat er een laatste vloot moet zijn geweest.’

‘Nou en?’

‘Ik geef je iets in overweging: toen de laatste vloot vertrok -de tweede of de derde of de vierde, dat maakt niet uit — toen bleven er een paar Beschermheren achter. Ik ga er van uit dat dat Beschermheren zijn geweest zonder nakomelingen onder de Voortplanters. Ze bleven achter op Pak, deels om ruimte te sparen aan boord van de schepen, en deels omdat ze op Pak iets nuttigs zouden kunnen doen.’

‘Op een lege wereld? Hoe?’

‘Ze konden een verkenningsvloot bouwen.’

Het was niet de eerste keer dat Roy had getwijfeld aan Brennans gezonde verstand. De veranderingen in zijn fysieke uiterlijk, plus nog eens bijna twee en een kwart eeuw alleen… maar als Brennan krankzinnig was, dan was hij misschien ook te slim om het te verraden.

Voorzichtig zei hij: ‘Maar die verkenningsvloot van jou zou minstens vijfhonderd jaar na de rest arriveren.’

‘Dat klinkt idioot, hè? Maar ze kunnen alle mogelijke experimenten uithalen. Ze hoeven geen beproefd ontwerp te gebruiken, want ze riskeren alleen hun eigen leven. Ze hebben geen vrachtruim nodig. Ik denk dat ze tot in lengte van dagen tegen drie gee kunnen, ik kan het in ieder geval wel. Dat betekent dat ze minder voorraden mee hoeven te nemen, omdat de reis minder lang duurt. De Voortplanters zijn allemaal weg, dus ze kunnen van alles uithalen… nieuwe metaalmijnen maken door middel van erupties in de aardkorst van Pak.’

‘Je hebt heel wat fantasie.’

‘Dank je. Wat ik wil zeggen is dat ze het zó zouden kunnen uitmikken dat ze de eerste golf zouden passeren ongeveer op het punt waarop de Pak-telescopen niet sterk genoeg meer waren om het gebied nog verder te verkennen. Daarna leiden zij de vloot. Verveel je je nu nog?’

‘Nee. Maar je bent aan het dagdromen. Misschien hebben ze die hypothetische schepen wel nooit gebouwd. De rest is op de vlucht geslagen voor iets dat ze daar in de kern bedreigde; misschien heeft dat “iets” de verkenners wel te pakken gekregen.’

‘Verdorie, de derde golf zou kunnen zijn weggevaagd, en de tweede hier en daar getroffen. Of de verkenners kunnen zijn ontploft. Of anders ontgaat je misschien waar ik heen wil — ze zijn er al bijna.’

‘Heb je ze niet gevonden?’

‘Gevonden? Ik moet het hele heelal afspeuren om ze té vinden. Ze komen natuurlijk niet recht op ons af; ze komen van verschillende kanten. Als ik in hun plaats was, zou ik ook uit een volkomen willekeurige richting komen. Je hebt toch wel door wat ze hier verwachten aan te treffen? Een wereld vol Pak-bescherm-heren, aan het hoofd van een tweehonderd jaar oude beschaving. Dat is genoeg tijd om een maagdelijke wereld tot ontwikkeling te brengen; als je uitgaat van een bevolking van… o, dertig miljoen Voortplanters van alle leeftijden zouden Phssthpok zo’n drie miljoen pas-veranderde Beschermheren hebben opgeleverd. De verkenners willen natuurlijk de positie van hun vloot niet verraden.’

‘Ja.’

‘Er is iets dat ik doen kan, maar er zijn een paar dagen werk voor nodig om het gereedschap ervoor te maken. Eerst ga ik je uitvoerig uitleggen hoe je met dit schip moet vechten. Laten we eerst maar eens teruggaan naar de cocon met het leefgedeelte.’

Een gericht magnetisch veld bracht het interstellaire plasma, dat een Bussard stuwschep als brandstof gebruikte, in heftige beroering. Je kon er de plasmastroom mee over het schip zelf sturen. De schutter moest steeds weer andere schoten afvuren, anders kon de piloot van het vijandelijke schip de werking van het wapen compenseren. Als de dichtheid van de waterstof onregelmatig was, zou hij veel last hebben van het gerichte veld. Als het plasma dicht genoeg was, kon de vijand zijn aandrijving niet eens afzetten zonder te worden gecremeerd. Een van de functies van het stuw-schepveld was het schip beschermen tegen de gammadeeltjes die datzelfde schip als brandstof gebruikte.

‘Raak ’m in de buurt van een stér, als je het zo kunt regelen,’ zei Brennan. ‘En zorg ervoor dat hij dat niet met jou doet.’ De laser was bij een treffer een dodelijker wapen. Maar als een gevecht ontbrandde, zou een vijandelijk schip op zijn minst licht-seconden ver van hen vandaan zijn: een klein, beweeglijk doelwit, het beeld op het scherm seconden of minuten vertraagd. De vijftienhonderd kilometer lange vleugels van een stuwschepveld zouden gemakkelijker te raken zijn.

De geleide bommen kwamen in vele soorten en in grote aantallen. Een aantal bommen werkte op fusie. Andere slingerden concentraties heet plasma door een stuwschepveld, of kooldamp, om te zorgen voor een plotselinge felle toename van de verbrandingssnelheid, of een halve ton radongas, onder druk in een stasisveld. Een eenvoudige dood, of een ingewikkelde. Sommige bommen waren vals: zilvergespoten ballonnen.

Roy leerde.

De vernietiging van Kobold lag bijna drie maanden achter hen, en Roy was in een gevecht verwikkeld. De laatste tijd kreeg hij plezier in deze gesimuleerde manoeuvres, maar het plezier was bij dit gevecht ver te zoeken. Brennan gooide alles in de strijd. De Pak-verkenners hadden drie gee gedaan tot ze zijn spoor kruisten en toen Wham! Zes gee, en ze kwamen steeds dichterbij. Een stel projectielen van hem deed raar; de verkenners stoorden de besturing. De twee ontweken zijn laser zó gemakkelijk dat hij het vervloekte ding had afgezet. Ze hadden lasers gebruikt tegen hem, hadden niet alleen op zijn schip geschoten, maar ook op de plek waar het veld zich achter hem vernauwde, het punt waar de waterstofbommen bij elkaar kwamen en fuseerden, zodat de Beschermheer af en toe schokte, en hij zich zorgen begon te maken over de bevestigingspunten van de generatoren. Ze smeten bommen naast hem die een onredelijk grote snelheid hadden, waarschijnlijk door een lineaire versneller. Hij moest ze ontwijken met trage bochten, zonder programmering ook, die mochten ze eens analyseren. En het ging zo langzaam; de Beschermheer was niet bepaald wendbaar te noemen.

Drie dagen zat hij nu al in het woongedeelte. Hij at daar, dronk daar en gebruikte peppillen in plaats van te slapen. Speelde mee in Brennans spel. Hij was gek, volslagen getikt. In schepen die hij alleen op de instrumenten kon zien, stelde hij zich harde gezichten voor, net als dat van Brennan.

Twee verkenners kwamen van achteren op hem af en eindelijk wist hij er een te raken met zijn gerichte magnetische veld en zag hoe het stuwschepveld opvlamde en werd vernietigd.

Toen besefte hij dat er twee stel schepen in tandem was. Die vervloekte Brennan ook! Hij had het voorste schip geraakt, maar het achterste schip was er nog… en de snelheid ervan werd minder. Op de een of andere manier had de vernietiging van het voorste schip het achterste vertraagd. Roy concentreerde zich op het tweede stel, dat nog steeds de afstand verkleinde.

Hij probeerde een draai. Twee gekoppelde schepen zouden minder goed manoeuvreerbaar moeten zijn dan één… en een uur later wist hij dat dat inderdaad het geval was. Hij was maar een fractie van een minuut gedraaid, maar zij minder. Hij kon blijven ontwijken en toch een krappere bocht maken dan zij. Hij probeerde wat dingen uit zijn arsenaal uit op het eenzame schip achter hem.

Toen was de helft van zijn wapenpaneel rood en hij moest maar raden wat er in de cocon achter hem was ontploft. Waarschijnlijk die idiote projector: hij had geprobeerd een gat te maken in het stuwschepveld van het ene schip. Hij stelde zijn schip in de waagschaal door te gokken dat hij gelijk had, en ging er verder maar vanuit dat de explosie zijn laser, die anders nog wel ergens voor gebruikt had kunnen worden, had vernield. Hij vuurde een hele serie bommen af uit de zijkant van de vrachtcocon die het verst van de ontploffing was. Het voorste schip van het resterende stel vlamde op en stierf.

Dan waren er dus nog twee over, allebei het achterste schip van een tandem, en hun versnelling was minder dan de zijne. Hij aarzelde even, ging er toen vandoor. Hij bleef geleide projectielen en laserstralen ontwijken.

De verkenners zakten weg. Hij zag ze kleiner worden… en toen werd er een niet langer kleiner… en het drong eindelijk tot hem door dat die ergens acceleratie vandaan had gehaald en met zo’n acht gee op hem af kwam.

Roy’s eerste impuls was gillen: ‘Brennan! Wat probeer je uit te halen?’

Dat had hij al een keer gedaan. Dit keer hield hij zich in. Omdat hij het antwoord geraden had: het tweede schip gebruikte de uitlaatgassen van de Beschermheer als brandstof! Het gaf niet hoe ze het deden. Ze deden het, dat was ‘t, daarom vlogen ze in tandem.

Hij zette twee keer een half ton radon overboord, de aandrijving van de bommen buiten werking.

Radon heeft een kort half-leven: het moet in stasis worden bewaard. De stasis-generator zat buitenop de bomhuls, en bestond voor een deel uit zacht ijzer. Het stuwveld van het vijandelijke schip rukte hem uit elkaar. Een minuut later bevond de radon zich in de vernauwing van het stuwschepveld en gebeurden er ongelooflijke dingen: radon die fuseerde met transuranen (elementen met een hoger rangnummer dan uranium), waarna onmiddellijk weer splijting plaatsvond. De vernauwing ontplofte. Het stuwschepveld vonkte als een dolgeworden reuzenkerstboom. Het Pak-schip vlamde op, werd een kleine witte punt, vervaagde. Het laatste Pak-schip was ver achter hem. Zich eruit losmaken kostte veel tijd. Roy moest zichzelf keer op keer voorhouden dat het niet echt was, dat het alleen maar doen-alsof was. Hij schrok verschrikkelijk toen Brennan zijn niet-menselijke hoofd door het fluïdokrimp stak.

Toen schreeuwde hij: ‘Wat was dat nou verdomme? Verstookte hij mijn uitlaatgas?’

‘Ik wist wel dat je daarover zou beginnen,’ zei Brennan. ik zal het je zo meteen precies vertellen, maar laten we het eerst eens over het gevecht hebben.’

‘Het gevecht kan de boom in!’

‘Je hebt je goed geweerd,’ zei Brennan. ‘Er is niet veel over van je arsenaal, maar dat geeft niet als je geen verkenner meer tegenkomt. Je hebt geen reservebrandstof om in een baan om Wun-derland te komen; je hebt er tijdens het gevecht teveel van opgebruikt. Maar je kunt de Beschermheer laten voor wat het is en met het vrachtschip landen.’

‘Dat is fijn. Dat is heel geruststellend. Vertel me nou maar eens hoe een Pak-verkenner m’n eigen uitlaatgassen kan opstoken en me van het ene ogenblik op het andere op m’n staart kan zitten!’

Roy was wat kalmer geworden toen ze bij de stuurcabine van de Vliegende Hollander waren. Hij was ook begonnen te trillen, Drie dagen in de stuurstoel van de Beschermheer hadden hem volkomen uitgeput.

Brennan nam hem aandachtig op. ‘Wil je dit niet liever later doen?’

‘Nee.’

‘Oké, dan zal ik snel zijn. Even recapituleren wat jouw stuwschep doet. Hij vangt interstellaire waterstof op in een viereneenhalf duizend kilometer breed veld, voert die via magnetische velden, naar één punt waar de waterstofatomen hard genoeg en lang genoeg tegen elkaar worden gedrukt om een deel ervan te laten fuseren. Wat er aan de andere kant uitkomt is helium en nog wat overgebleven waterstof en een aantal hogere fusie-produkten.’

‘Dat wist ik, ja.’

‘Het komt er ook uit in een hete, behoorlijk geconcentreerde stroom. Na verloop van tijd waaiert die uit en gaat op in de ruimte, net als de uitstoot van elke raket. Maar als een schip jou nu volgde, hier…’ Brennan bracht afbeeldingen op het scherm: twee minuscule schepen, het tweede honderdvijftig kilometer achter het eerste. Hij maakte een wijde kegel voor het eerste schip en liet die achter het schip bijna in een punt toelopen. Een naald met het schip in de punt — het veld dat het schip beschermde — voerde de binnenkomende waterstof door een ringvormige vernauwing.

‘Jij verzamelt zijn brandstof voor ‘m. Zijn stuwschepveld is maar zo’n honderdvijftig kilometer breed —’ Brennan tekende een veel smallere kegel — ‘en hij kan de toevoer van brandstof veel beter fijnregelen. Die brandstof is al heet en geconcentreerd, en brandt dus beter. Je krijgt fusie van een hogere orde dan jij produceert; zijn uitstoot zou rijk aan beryllium moeten zijn. Dit is gewoon een van de dingen die die laatste Paks misschien hebben gemaakt. Het voorste schip zou alleen maar een stuwschep zijn: geen brandstof aan boord, geen motor om binnen een stelsel uit de voeten te kunnen, geen lading. Hij zou moeten worden opgesleept tot hij op stuwschepsnelheid was. Het volgende schip is zwaarder, maar krijgt ook grotere stuwkracht.’

‘Denk je dat zo’n tandem op ons afkomt?’

‘Misschien. Je kunt het ook op andere manieren doen. Twee schepen, ook afzonderlijk bruikbaar, maar bij elkaar gehouden door een zwaartekrachtgenerator. Als het er op aankwam zouden ze de tandem kunnen verbreken. Of het voorste schip is het eigenlijke schip, en het tweede alleen maar een nabrander. Hoe dan ook, ik kan ze wel vinden. De beryllium-frequenties die ze produceren zullen te zien zijn als een neonlamp aan de hemel. Ik hoef alleen maar een detector te maken.’

‘Hulp nodig?’

‘Te zijner tijd. Ga maar slapen. We doen over een maand of wat nog wel eens een spiegelgevecht.’

Roy bleef staan in de deuropening. ‘Zo lang?’

‘Alleen maar om je alert en in vorm te houden. Je bent klaar voor het gevecht, beter kan niet. Wees alleen voorzichtiger met die elektromagnetische projector. Als je weer wakker bent zal ik je laten zien wat de Pak-verkenners ermee deden.’

‘Wat jij ermee deed.’

‘Wat zij zouden hebben gedaan. Ga slapen.’

Brennan was drie dagen aan het werk in de constructiewerkplaats. Als hij sliep, sliep hij daar. Daar sloeg hij zijn maaltijden over. Wat hij daar uitvoerde, deed de werkplaats aan één stuk door daveren van het lawaai en veroorzaakte een gonzende trilling in de rots van de Vliegende Hollander.

Roy las een paar oude romans die in de computer zaten. Hij zweefde door kale spelonken en tunnels in de rots en kreeg het drukkende gevoel ver onder de grond te zijn. Hij oefende op de machines tot hij volkomen uitgeput was. Vrije val had hem wat spierkracht gekost. Daar moest hij wat aan doen.

Hij las wat er over Wunderland in de computer zat en het was zo ongeveer wat hij verwachtte. Gee: 61%. Bevolking: 1 024 000. Gekoloniseerd gebied: 7 500 000 vierkante kilometer. Grootste stad: München, 800 inwoners. Vaarwel, stadsleven. Maar tegen de tijd dat hij op Wunderland arriveerde, zou München waarschijnlijk net New York lijken.

De vierde dag hield het lawaai in de werkplaats op, en toen hij ging kijken lag Brennan ogenschijnlijk te slapen. Hij wilde net weggaan toen Brennan zijn ogen opendeed en begon te praten.

‘Je verlaat je teveel op die lange, langzame bochten,’ zei hij. ‘Dé manier om de wapens van de Paks te ontwijken is steeds je voortstuwing veranderen. Blijf de vernauwing in je stuwschepveld open en dicht doen. Als ze de vernauwing met een laserpuls of iets dergelijks raken, gooi ’m dan open. Niets gaat fuseren als je het plasma niet dicht genoeg op elkaar perst.’

Roy was niet van zijn stuk gebracht. Hij raakte gewend aan Brennans gewoonte om een gespreksonderwerp van dagen geleden weer op te vatten. ‘Dat laatste schip had dat ook kunnen doen, toen ik radon in zijn veld smeet.’

‘Jawel, als hij maar snel genoeg was geweest. Bij een behoorlijke stuwschepsnelheid zit de rotzooi in z’n vernauwing voor hij weet dat het zijn veld heeft geraakt, vooral omdat je de motor van die radonbommen niet had aangezet. Dat was slim bedacht van je, Roy. Memo aan jou: ga nooit achter een vluchtend schip aan. Er zijn gewoon te veel dingen die hij in je stuwschepveld kan gooien. Hopelijk is de rol van vluchtend schip voor ons weggelegd.’ Roy herinnerde zich opeens waar hij voor gekomen was. ‘Je hebt twee dagen geleden voor het laatst gegeten. Ik wilde —’

‘Geen honger. Mijn prisma zit in de oven en ik moet wachten tot die afkoelt.’

‘Ik kan je wel iets brengen…’

‘Nee, dank je.’

‘Betekent dat iets?’

‘Heb ik je soms niet verteld dat ik voorspelbaar ben? Als er geen Pak-verkenners in de buurt zijn, kun jij best alleen naar Wunderland. Het grootste deel van wat ik van de Paks weet, zit in de computer. Wanneer een Beschermheer voelt dat niemand hem nodig heeft, eet hij niet.’

‘Dus je hoopt zo’n beetje dat we Pak-verkenners vinden.’

Brennan lachte: een acceptabele lach, al bleef zijn mond star. Zijn gezicht was eigenlijk niet hard; het leek meer op gerimpeld leer. Het was zijn mond, die was net een harde snavel. En de mond neemt een te groot deel van het uitdrukkingsvermogen van de mens voor zijn rekening.

Op de avond van diezelfde dag kwam-hij de werkplaats uit. Hij sleepte een honderdvijftig kilo zware constructie achter zich aan. Een grote kristallen prisma was een van de opvallendste onderdelen. Hij wilde Roy niet laten helpen bij het slepen, maar ze zetten het samen voor het brandpunt van de telescoop van de Vliegende Hollander. Roy bracht hem een sandwich, en dwong Brennan om hem op te eten. Moedertje spelen irriteerde hem, maar de gedachte om alleen naar Wunderland te reizen ook. Brennan was weg toen Roy halverwege de middag van de vijfde dag kwam kijken. Roy vond hem in de enige zaal waar hij niet mocht komen: de hydroponische tuin. Brennan liep langs de zijkant van een open bak, en at de ene zoete aardappel na de andere.

De prisma wierp een regenboog-spectrum op een witte ondergrond. Brennan wees naar een felgroene lijn. ‘Beryllium licht, met een blauwe Doppler-verschuiving,’ zei hij. ‘En de heliumlijnen zijn te hoog, in het violet. Onder normale omstandigheden zit beryllium in het infrarood.’

‘Blauwe Doppler-verschuiving.’ Elk schoolkind wist wat dat betekende. ‘Hij komt recht op ons af.’

‘Misschien niet. Hij komt op ons af, maar misschien niet pal op dezelfde koers als wij. We zijn nog maar een paar lichtweken van Sol vandaan en hij een lichtjaar, en ik denk dat hij aan het afremmen is. Ik zal moeten controleren of we zijn uitstoot krijgen. Maar ik denk dat hij op weg is naar Sol.’

‘Brennan, dat is nog erger.’

‘Erger dan dit kan het niet worden. Over een maand weten we meer. Dan heeft hij een redelijke afstand afgelegd en kunnen we een parallaxberekening doen.’

‘Een maand! Maar —’

‘Wacht nou even. Kalm, kalm. Hoe ver kan hij nou komen, in één maand? Hij zit verder onder de snelheid van het licht; wij gaan waarschijnlijk sneller dan hij. Een maand kost ons niet veel — en ik moet weten hoeveel er zijn, en waar ze zijn, en waar ze heengaan. En ik moet iets maken.’

‘Wat?’

‘Een apparaat dat ik heb bedacht nadat we de Pak-vloot hadden gevonden, toen ik zag dat er misschien wel Pak-verkenners waren. Het ontwerp zit in de computer.’

Roy was niet bang voor de eenzaamheid. Hij was bang voor het tegenovergestelde. Brennan was een eigenaardige metgezel, en het zou krap worden in de Beschermheer als ze de Vliegende Hollander verlieten. Een week of zo bleef hij uit de buurt van het observatorium, genietend van zijn alleen-zijn. In de lege oefenzaal zweefde hij tussen vloer en plafond en liet zijn armen en benen wijde cirkels beschrijven. Later zou hij ongetwijfeld met spijt terugdenken aan deze zaal. En zelfs deze half uitgeholde rotsbal was te klein voor een man die op dit ogenblik eigenlijk liever een rotswand zou beklimmen.

Een keer stelde hij nog een spiegelgevecht voor. Brennans modellen van de verkenners zouden nu accurater zijn dan bij de vorige keer. Maar Brennan wilde niet. ‘Je weet nu al alles wat je ooit zult weten over vechten tegen de Paks. Is dat een angstaanjagende gedachte?’

‘Nou en of.’

‘Blij het te horen.’

Op een dag bevond Brennan zich niet in het laboratorium. Roy ging naar hem op zoek. Hoe langer het duurde, hoe koppiger hij werd, maar Brennan scheen niet aan boord te zijn. Ten slotte vroeg hij zich af: ‘Hoe zou Brennan dit aanpakken? Met logica. Als hij niet binnen is dan is hij buiten. Wat zou hij buiten nodig kunnen hebben?’

Inderdaad. Vacuüm en toegang tot de buitenkant van de Vliegende Hollander.

De boom, het gras, de modder op de bodem van de vijver, alles was gevriesdroogd en dood. De sterren waren helder en sinister, en echter dan ze op het scherm hadden geleken. Roy kon ze zien als een slagveld: de onzichtbare werelden als de gebieden die bij deze oorlog in het geding waren, de gaslagen om sterren als dodelijke vallen voor een onvoorzichtige soldaat.

Hij zag Brennans brander.

Brennan was aan het werk in het vacuüm buiten. Hij bouwde… iets. Zijn aan zijn veranderde lichaam aangepaste drukpak maakte een niet-menselijke en tegelijk anachronistische indruk, en de afbeelding op zijn borst was een detail uit een schilderij van Dali: een Madonna met Kind, heel mooi. Een gescheurd brood zweefde in het raam in het lichaam van het Kind, en het keek ernaar met in zijn ogen een volwassen, nadenkende blik.

‘Kom niet te dichtbij,’ zei Brennan in zijn pakmicrofoon. ik heb meer dan genoeg tijd gehad om tijdens het werk aan Kobold ook aan deze rotsbol te prutsen. Onder de oppervlakte zijn hoeveelheden zuivere elementen opgeslagen, overal waar je kijkt.’

‘Wat ben je aan het maken?’

‘Iets dat zou moeten kunnen zorgen voor het vernietigen van een gepolariseerde zwaartekrachtgenerator, op een afstand. Als ze kunstmatige zwaartekracht gebruiken om hun schepen in tandem te houden, moeten ze die polariseren, anders werkt hij niet over zulke grote afstanden. Wij weten dat zij weten hoe dat moet. Ze zullen de generator wel op het achterste schip zetten, omdat dat het schip is dat genoeg extra vermogen levert om het veld in stand te houden.’

‘En als ze nu eens iets anders gebruiken?’

‘Dan verspil ik ’n maand. Maar ik denk niet dat ze kabels gebruiken. Bij het afremmen is zelfs een Pak-kabel niet bestand tegen de uitstoot van de stuwschep. Een andere mogelijkheid waaraan ik heb gedacht is dat ze alles in het achterste schip hebben geladen en het voorste zuiver gebruiken als een van alle onnodige dingen ontdane Bussard stuwschep. Een compressor dus. Maar op die manier zouden ze er in vermogen en wendbaarheid op achteruitgaan.

Ik heb geprobeerd zelf een Pak-verkenner te ontwerpen. Het is niet gemakkelijk, want ik weet niet waarover ze beschikken. Het ergste dat ik kan bedenken, van ons standpunt uit gezien, zijn twee onafhankelijke schepen met zware, op diverse manieren te gebruiken stuwveldgeneratoren. Als je dan bij een gevecht een paar voorste schepen kwijtraakt, kun je de achterste schepen aan elkaar koppelen, en vice versa.’

‘Ja.’

‘Maar daar wil ik niet aan. Hoe meer apparatuur ze in elk schip stoppen, met des te minder schepen vertrekken ze ten slotte. Ik vermoed dat ze voor een compromis hebben gekozen. Het voorste schip is een Bussard stuwschep, berekend op een gevecht, maar verder niet al te verschillend van ons schip. Het achterste schip is dank zij een extra grote, verstelbare stuwschepgenerator in staat tot een aantal verschillende tactieken. Je kunt twee schepen van dat type aan elkaar koppelen, maar niet twee van die voorste schepen. Die zijn trouwens toch kwetsbaarder. Dat heb je wel gezien.’

‘Dan zijn deze verkenners hardere noten dan de simulaties waartegen ik heb gevochten.’

‘En het zijn er drie.’

‘Drie.’

‘Ze komen in een kegelvormige formatie — herinner je je de kaart van de omgeving van Sol nog? Er is een stuk dat vrijwel helemaal door rode dwergen bevolkt is. Daar komen ze doorheen. Ik denk dat ze een ontsnappingsroute voor de vloot willen zoeken, voor het geval er iets mis gaat bij Sol. Anders zorgen ze ervoor dat van Sol geen gevaar dreigt en gaan dan verder naar andere gele dwergsterren. Op het ogenblik zijn ze ongeveer een lichtjaar van Sol, en ongeveer acht lichtmaanden van elkaar.’

Roy keek op. Waar in het slagveld — Hij zag Sol bijna meteen, maar hij kon zich niet herinneren uit welke richting de eerste verkenner kwam. Hij rilde in zijn pak, al zat het veel prettiger dan het ooit gezeten had. Brennan was er aan bezig geweest. ‘Er zouden er meer kunnen zijn.’

‘Dat betwijfel ik. Meer berylliumsporen in een frequentieverschuiving heb ik niet gevonden.’

‘Als ze nu eens per schip kwamen in plaats van in tandems? Dan zouden ze te zien moeten zijn als gewone Bussard schepen.’

‘Ik geloof er niets van. Ze moeten elkaar toch kunnen zien? Als er een verkenner verdwijnt, willen de anderen dat weten.’

‘Oké. Nu moeten we ze van Sol vandaan houden. Als wij nu eens voor lokvogel gingen spelen?’

‘Precies.’

Dat afwezige woordje bracht hem even helemaal van zijn stuk. Het gebeurde heel vaak, een reactie die impliceerde dat Brennan er allang uit en te na over had nagedacht, tot in elk detail, en een hele tijd geleden. ‘Kan ik iets doen om je te helpen?’

‘Nee. Ik moet dit afmaken. Verbeter je geest. Lees de astronomische gegevens over deze omgeving nog maar eens door; de sterrenkaart van dit gebied is onze gevechtskaart. Lees de gegevens over Thuis na. We gaan nu niet meer naar Wunderland, maar naar Thuis, als die keus ons gelaten wordt.’

‘Hoe kan dat nu?’

‘Laten we zeggen dat ik van plan ben diep in de ruimte een bocht van negentig graden te beschrijven. Daarna is Thuis het gemakkelijkste doelwit. Ze hebben ook een goede industriële beschaving …’

THUIS: Epsilon Indi 2, tweede van vijf planeten in een stelsel waartoe ook 200 asteroïden behoren; de verspreiding van deze asteroïden is niet regelmatig, hun baan is wel in kaart gebracht. Zwaartekracht: 1,08. Diameter 13 200 kilometer. Draaiing: 23 uur, 10 minuten. Jaar: 181 dagen. Atmosfeer: 23% zuurstof, 76% stikstof, 1% non-toxische spoorgassen. Druk op zeeniveau: 0,825 kilo per vierkante centimeter.

Eén maan, diameter 1800 kilometer; zwaartekracht: 2; oppervlaktesamenstelling: ongeveer gelijk aan die van de Aardse maan. Ontdekking gemeld: 2094, door een stuwrobotverkenner. Gekoloniseerd: 2189, met een combinatie van stoomboten en stuw-scheprobots…

Het koloniseren van Thuis was vereenvoudigd door twee nieuwe technieken. De sloomboten hadden per stuk zestig kolonisten vervoerd, in stasis. Zestig kolonisten zouden een eeuw daarvoor drie of vier sloomboten nodig hebben gehad. En al kon niets levends een reis in een stuwscheprobot overleven, het was mogelijk gebleken om de sloomboten onderweg via stuwrobots van brandstof te voorzien. Van een oudere techniek werd uitgebreid gebruik gemaakt: voorraden voor de kolonie werden met een stuwrobot in een baan om Thuis gebracht, zodat er meer ruimte was aan boord van de sloomboten. Robots die op weg naar de te koloniseren wereld averij opliepen, konden op tijd door andere worden vervangen.

De eerste kolonisten waren van plan geweest hun nieuwe wereld Vlakland te noemen. Misschien vonden ze het een vermakelijke gedachte om zichzelf en hun nakomelingen vlaklanders te horen noemen. Toen ze eenmaal op Thuis waren geland hadden ze de planeet in een verlate vlaag van patriottisme een andere naam gegeven.

Bevolking: 3 200 000 zielen. Gekoloniseerd gebied: 15 000 000 vierkante kilometer. Voornaamste steden… Roy nam de tijd voor het uit zijn hoofd leren van de kaarten. Grotere en kleinere steden waren meestal ontstaan waar rivieren zich vertakten. De landbouwnederzettingen bevonden zich allemaal in de buurt van de zee. Thuis had zeefauna, maar op het land kwam maar weinig inheems leven voor, en voor elk type landbouw was een volledige ecologie nodig, maar de zeefauna werd wel op grote schaal gebruikt als kunstmest.

Er was een uitgebreide mijnbouw, die zijn werkzaamheden niet tot andere werelden had uitgebreid.

Communicatie met de Aarde was een van de belangrijkste industrieën. Andere, hiermee verwante industrieën, werden de een na de ander op poten gezet.

Drie miljoen… Een bevolking van drie miljoen, nu, wees op een hoog geboortencijfer, ook al was dat in het begin nog eens extra omhooggejaagd door flessebabies en later door meer kolonieschepen. Dat aspect van het verhuizen naar een koloniewereld was niet in Roy opgekomen. Vader worden van veel kinderen was iets waar je trots op kon zijn… een trots die minder betekenis zou hebben op Thuis, waar je niet hoefde te bewijzen dat je een genie was of het wiel hoefde uit te vinden of iets dergelijks om een vergunning te krijgen. Maar toch… hij zou op twee werelden kinderen hebben.

Maar Thuis zou waarschijnlijk veranderen, en niet ten goede, als Brennan de staat van oorlog uitriep. Oorlog was nooit leuk, en -dat besefte Roy allang — een interstellaire oorlog als deze hier zou lang duren en traag verlopen. Wat voor instelling moest je hebben om honderddrieënzeventig jaar vooruit te plannen? Het ding dat Brennan aan het maken was, was iets groter dan hijzelf, zwaar en cilindervormig. Hij had het verplaatst; het stond nu naast een van de grote deuren waaronder de stukken van de Beschermheer lagen te wachten op assemblage.

‘Ik wil er honderd procent zeker van zijn dat ik voldoende polarisatie van het veld kan krijgen,’ zei hij tegen Roy. ‘Anders valt straks misschien de hele Beschermheer erin.’

‘Net als Kobold, hè? Denk je dat het je lukt?’

‘Ik vermoed ’t wel. De Paks konden het… daar gaan we tenminste van uit. Als het me niet lukt moet ik er van uit gaan dat ze hun tandems op een andere manier bij elkaar houden.’

‘Waar ga je dat ding hangen?’

‘Achter de bewapeningscocon. En jouw vrachtschip achter het leefgedeelte. We zullen er wat langgerekt uit komen te zien. De Paks zullen wel niet verbaasd zijn dat ik iets heb veranderd aan het ontwerp van mijn schip. Dat zouden zij ook gedaan hebben, als ze over de grondstoffen en het gereedschap hadden beschikt.’

‘Waarom denk je dat ze die niet hebben?’

‘Dat denk ik niet,’ zei Brennan. ik vraag me steeds maar weer af wat ze als wapen tegen me zullen construeren als ze eenmaal doorhebben waarover ik beschik.’

Op een dag was hij weer in het observatorium. ‘Helemaal klaar,’ zei hij opgewekt, ik kan het gepolariseerde zwaartekrachtveld dat ik nodig heb opwekken. Dat betekent dat een Pak het ook zou kunnen maken, en dat betekent weer dat ze zo’n ding waarschijnlijk gebruiken ook.’

‘Dan kunnen we dus vertrekken. Eindelijk.’

‘Zodra ik weet wat de Pak-verkenners doen. Twaalf uur, dat beloof ik.’

Op het scoopscherm waren de verkenners te zien als minuscule groene lichtjes, een behoorlijk eind uit elkaar en merkbaar dichter bij Sol. Brennan scheen precies te weten waar hij ze moest zoeken, maar hij observeerde ze dan ook al twee maanden. ‘Ze doen nog steeds drie gee,’ zei hij. ‘Hun snelheid zal zo ongeveer nul zijn als ze bij Sol zijn beland. Tot nu toe heb ik het steeds bij het rechte eind gehad. Laten we eens kijken hoe ver we die traditie kunnen voortzetten.’

‘Wordt het zo langzamerhand geen tijd dat je me vertelt wat je van plan bent?’

‘Oké. We laten nu de Vliegende Hollander in de steek. Ik kan ze toch niet meer laten geloven dat ik van Van Maanens Ster kom. En ze zien ons nog vanuit de verkeerde hoek ook. Ik ga op weg naar Wunderland met één komma nul acht gee. Dat hou ik een maand of zo vol, dan ga ik naar twee gee en begin van ze weg te draaien. Als ze me in die maand ontdekken, komen ze achter me aan, als ik ze kan laten denken dat ik gevaarlijk genoeg ben.’

‘Waarom,’ begon hij te vragen, voor hij bedacht dat één komma nul acht gee de zwaartekracht van Thuis was.

‘Ik wil ze niet laten denken dat ik een Pak ben. Niet meer. Er is een grotere kans dat ze een wezen zullen achtervolgen dat in staat is een Pak-ruimteschip te bouwen of het te stelen. En ik wil niet dezelfde zwaartekracht-factor aanhouden als de Aarde heeft. Dat zou een vingerwijzing zijn.’

‘Best, maar nou denken ze vast dat je van Thuis afkomstig bent. Is dat je bedoeling?’

‘Uiteraard.’

De planeet kreeg niet veel keus of ze de oorlog in wilden of niet. Roy zuchtte. Wie wel? ‘En als er nu eens twee doorgaan naar Sol en de derde komt achter ons aan?’

‘Dat is nou juist het mooie van de situatie. Ze zijn nog steeds acht lichtmaanden van elkaar vandaan. Voor elk van de drie geldt dat wanneer hij zijn koers wijzigt, het acht maanden duurt voor hij ziet dat de anderen hetzelfde doen. Weer omdraaien zou ze nog eens anderhalf jaar kunnen kosten. En tegen die tijd kunnen ze heel goed tot de conclusie komen dat ik te gevaarlijk ben om me te laten ontsnappen.’ Brennan keek op van het scherm. ‘Je deelt mijn enthousiasme niet.’

‘Brennan, het duurt verdomme twee jaar voor je weet of ze achter je aan komen. Een jaar voor ze je in de gaten hebben, en nog eens een jaar voor je ze ziet draaien.’

‘Niet helemaal twee jaar. Maar veel minder zal het niet zijn.’

Brennans ogen waren donker onder de beenrand. ‘Hoeveel verveling kun je aan?’

‘Ik weet ’t niet.’

‘Ik kan een stasisveld-capsule voor je maken. Met twee radonbommen.’

Grote goden, een oplossing! ‘Hee, dat is mooi. Maar je moet dan toch de radon weggooien?’

‘Nooit van mijn leven! Ik haal gewoon twee bommen naar het leefgedeelte en tussen de generatoren maak ik een metalen schelp.’

Roy kreeg een aanval van wroeging. ‘Maar kijk jij dan niet op dezelfde manier tegen de zaak aan als ik? Tegen dat lange wachten, bedoel ik. We kunnen best om de beurt de zaak in de gaten houden.’

‘Schei uit. Ik zou tot de Dag des Oordeels kunnen wachten als ik er reden toe had. Met mijn armen over elkaar.’

Roy lachte. Steeds maar weer die perioden van niets doen; het was hem echt op zijn zenuwen gaan werken.

De stasiskist was een cilinder van weekijzer, twee meter lang, vastgelast aan de hulzen van twee radonbommen, zodat de totale lengte vier meter bedroeg. Ze hadden hem door de deur tussen de keuken en de oefenzaal moeten steken.

Hij paste Roy als een doodskist. Hij voelde aan als een doodskist. Roy klemde zijn kaken op elkaar, belette zichzelf iets te zeggen terwijl hij wachtte tot Brennan het gebogen deksel dicht zou doen.

Het deksel maakte een zeer solide geluid.

Weet je zeker dat dit goed gaat?

Idioot. Thuis is op deze manier gekoloniseerd. Natuurlijk gaat het goed. Brennan zou hem een dwaas hebben gevonden. Hij wachtte in het duister. Hij stelde zich voor hoe Brennan de laatste hand legde aan de lasverbindingen, stroomkringen uitprobeerde, en schakelingen en andere dingen voor hij de schakelaar die het veld activeerde, overhaalde. Dan — zou hij niets merken van het voorbijgaan van de tijd. En als de deur openklapte, zou hij onnozel vragen: ‘Ging het niet?’

Plotseling raakte zwaartekracht hem; Roy kwam ruw op de vloer terecht en bleef daar liggen. Hij gromde van schrik en verbazing. Hij hoefde niets te vragen. De Beschermheer was op weg door de ruimte, met minstens drie gee.

Het deksel klapte open. Brennan pakte hem onder zijn oksels beet en tilde hem overeind. Zijn handen waren zo hard als schoppen. Hij droeg, half-ondersteunde Roy naar een acceleratie-stoel. Daar verplaatste hij zijn greep naar Roy’s riem en liet hem langzaam zakken.

‘Ik ben niet kreupel,’ gromde Roy.

Brennan liet de rugleuning van Roy’s stoel wat zakken. ‘Zo voel je je straks wel.’ Hij ging met dezelfde voorzichtigheid in de andere stoel zitten. ‘Ze hebben gehapt. Ze zitten achter me aan. We doen al twee jaar twee komma een zes gee. Ik heb het expres zo laag gehouden omdat ik bang was dat ze zouden denken dat ik sneller kon dan zij.’

‘Kun je dat dan? Hoe staat het ervoor met de verkenners?’

‘Dat zal ik je laten zien.’ Brennan speelde met het instrumentenpaneel, en een deel van de sterrenhemel verscheen op het scherm. ‘Nu zie je twee jaar samengeperst in tien minuten. Zo krijg je beter inzicht in wat er is gebeurd. Zie je de Pak-schepen?’

‘Ja.’ Drie groene stippen, duidelijk langer dan eerst, en ze bewogen zichtbaar. Even later kwam een fel wit licht — Sol — van links het scherm op.

‘Ik heb een paar parallaxberekeningen weten te doen terwijl zij de bocht maakten. Een lage versnelling, maar een snelle draai, ongeveer dezelfde draaicirkel als wij. Ik vermoed dat de schepen allemaal afzonderlijk zijn gedraaid. Nu zijn het weer tandems, en ze komen met vijfeneenhalve gee op ons af.’

‘Dat heb je bijna precies goed geraden, allemaal.’

‘Bedenk wel dat Phssthpok een paar dagen lang mijn mentor is geweest. Ik vermoedde dat een gezonde Pak tot in lengte van dagen drie gee kon verdragen, en vijf jaar lang zes gee. Langer zou zijn dood zijn. Ze wisten wat ze konden verdragen en wat niet, en pasten hun ontwerp daaraan aan.’

Drie groene sterren gleden naar Sol. Even later gingen ze stuk voor stuk uit en toen weer aan. Nu was hun kleur minder sprekend, geler. Roy probeerde tegen zijn eigen gewicht in rechtop te gaan zitten, maar Brennan duwde hem terug. ‘Hier gaan ze over op stuwing in plaats van door te gaan met decelereren.’

Roy keek nog een minuut naar het scherm, maar verder gebeurde er niets; alleen werden de groene sterren iets feller.

‘Zo staat de situatie er nu voor. Die beelden zijn ongeveer een lichtjaar van ons vandaan. De schepen zelf zijn twee maanden dichterbij, tenminste als we er vanuit gaan dat ze ons met een constante versnelling achtervolgen. Over een paar weken weten we of er een of meer verkenners zijn omgedraaid. Als dat niet is gebeurd, bereikt het voorste duo ons over ongeveer veertien maanden scheepstijd, alleen gaan ze op een gegeven ogenblik weer over op deceleratie om te zien of ze ons kunnen raken met de uitstoot, en dat betekent dat het wat langer duurt.’

‘Veertien maanden.’

‘Scheepstijd. We doen relativistische snelheden. We leggen een heel wat grotere afstand af.’

Roy schudde zijn hoofd, ik kan me niet aan de gedachte onttrekken dat je me een beetje te vroeg wakker hebt gemaakt.’

‘Nee, dat vind ik niet. Ik kan niets bedenken waarmee ze me op deze afstand iets zouden kunnen doen, maar ik ben er niet zeker van dat ze niet iets hebben bedacht. Ik wil dat je wakker bent en helemaal hersteld, voor het geval er iets met mij gebeurt. En ik wil deze bommen terugbrengen naar de wapencocon.’

‘Het klinkt nogal onwaarschijnlijk allemaal. Als ze jou ergens mee raakten, zou dat mij toch ook altijd het leven kosten?’

‘Goed dan, ik had nog een reden om je wakker te maken. Ik had meteen na vertrek van Kobold een stasiskist voor je kunnen maken. Waarom deed ik dat niet?’

Roy voelde zich moe. De zwaartekracht, die het bloed uit zijn hersens trok? ‘Ik moest worden getraind. Getraind in het vechten met dit schip.’

‘En ben je nu in staat te vechten? Lichamelijk ben je een hoop natte vermicelli. Als er schot in de zaak komt, wil ik dat je in staat bent om je te bewegen.’

Hij voelde zich werkelijk een hoop natte vermicelli. Verdomme. ‘Best. Zullen we —’

‘Geen sprake van. Vandaag blijf je gewoon liggen. Morgen lopen we samen wat rond. Doe maar of je ziek bent geweest.’ Brennan keek hem zijdelings aan. ‘Je hoeft niet zo zuur te kijken. Hier, ik zal je eens wat laten zien.’

Roy was vergeten dat dit Phssthpoks eigen stuurcabine was, met een romp die doorzichtig kon worden gemaakt. Hij schrok toen de wand onzichtbaar werd. Toen keek hij.

Ze gingen zó snel dat de sterren achter hen een rood-verschuiving hadden ondergaan en nu zwart waren. Voor hen, boven hen, waren ze violetwit. En van het zenith waaierden ze als een regenboog uit: violet, blauw, groen, geel, oranje, rood, in steeds groter wordende kringen. Het effect was een totaalindruk: alle schotten in de Beschermheer waren ook doorzichtig geworden.

‘Voor jou heeft geen mens dit ooit gezien,’ zei Brennan. ‘Tenzij je mij beschouwt als een lid van de mensheid.’ Hij wees. ‘Daar. Dat is Epsilon Indi.’

‘Niet recht voor ons.’

‘We gaan er niet recht op af. Ik heb je toch verteld dat we een hoek van negentig graden gaan maken, in de ruimte? Er is maar één plek waar ik dat kan doen.’

‘Kunnen we daar eerder zijn dan de verkenners?’

‘We zijn er net voor het tweede schip, denk ik. Tegen het eerste zullen we moeten vechten.’

Roy sliep tien uur per dag. Twee keer per dag maakte hij lange wandelingen, de stuurcabine uit en de oefenzaal rond, elke dag een keer meer dan de vorige. Brennan liep naast hem, klaar om hem op te vangen.

Het voelde wérkelijk aan of hij ziek was geweest. Hij vond het heel vervelend.

Op een dag gooiden ze de vernauwing in het stuwschepveld helemaal open en brachten de radonbommen terug naar hun cocons in het wapenruim — in vrije val, beschermd tegen de vloed gammastralen door de vonkende koepel van het stuwschepveld. De twee uur dat het duurde had Roy zijn kracht terug, en genoot er met volle teugen van. Toen werd de zwaartekracht weer twee komma een zes gee, en was hij opnieuw een tweehonderd kilo wegende zwakkeling.

Met Brennans hulp stelde hij een kalender op waarin de gebeurtenissen uit de langste oorlog uit de geschiedenis werden opgetekend:

33 000 v.C.: Phssthpok vertrekt van Pak.

32 800 v.C.: Eerste emigratiegolf vertrekt van Pak.

32 500 v.C.: Tweede emigratiegolf. X: Pak-verkenners.

2125 n.C.: Phssthpok arriveert in zonnestelsel. Brennan wordt Beschermheer.

2340 n.C.: Truesdale gekidnapt.

2341 n.C., oktober: Pak-vloot ontdekt.

2341 n.C., november: Vertrek van Vliegende Hollander

Vernietiging van Kobold.

2342 n.C., Pak-verkenners ontdekt.

2342 n.C., juli: Truesdale in stasis. Vertrek Beschermheer.

Vanaf dit punt zou de relativiteit de jaren en maanden in het honderd laten lopen. Roy besloot zich aan de scheepstijd te houden.

2344 n.C., april: Pak-verkenners veranderen van koers.

2344 n.C., juli: Truesdale uit stasis.

2345 n.C., september: treffen met eerste Pak-verkenners (hypothetisch).

2346 n.C., maart: koerswijziging van negentig graden. Pak-verkenners afgeschud (hypothetisch).

2350 n.C.: Aankomst op Thuis. Kalenders bijstellen (hypothetisch).

Roy bestudeerde Thuis. Vele tientallen jaren lang was er al intensief komlaserverkeer tussen de Aarde en Thuis. Er waren reisgidsen en biografieën en romans en studies van het inheemse leven. Brennan had het allemaal al gelezen; hij las zó snel dat hij zijn twee jaar voorsprong niet eens nodig had gehad. De romans hadden een eigenaardige nasmaak, een serie onuitgesproken veronderstellingen, die hij niet precies wist te definiëren, tot hij Brennan erover raadpleegde.

Brennan had een eidetisch geheugen en een scherp inzicht in nuances in toon en betekenis. ‘Voor een deel is het vergelijkbaar met wat de bewoners van de Gordel kenmerkt. Ze weten dat ze zich in een kunstmatige omgeving bevinden, en ze nemen ten opzichte van die omgeving een beschermende houding aan. Dat stuk in De Kortste Dag, waar Ingram wordt doodgeschoten omdat hij op het gras heeft gelopen — dat is rechtstreeks ontleend aan iets dat eerder in de geschiedenis van Thuis is voorgevallen. Je komt het wel tegen in de biografie van Livermore. Wat die begrafenisgebruiken van ze betreft, dat is waarschijnlijk een overblijfsel uit de eerste tijd dat ze hier waren. Bedenk wel dat de eerste honderd mensen die op Thuis stierven elkaar even goed kenden als jij je broer. In het eerste stadium was ieders dood belangrijk, voor iedereen die met hen die wereld bewoonde.’

‘Ja, als je het zo formuleert… en ze hebben ook meer ruimte. Ze hebben geen crematoria nodig.’

‘Daar sla je de spijker op zijn kop. Ze hebben een eindeloze hoeveelheid land, maar dat is niet te gebruiken tot ze het op de een of andere manier weten te bemesten. Hoe groter het kerkhof wordt, des te duidelijker wordt het dat de mens Thuis aan het veroveren is. Vooral wanneer bomen en gras beginnen te groeien waar daarvoor nooit iets wilde groeien.’

Roy dacht daar over na en kwam tot de conclusie dat het idee hem wel aanstond. Hoe kon je verliezen? Tot de Paks arriveerden.

‘De bevolking van Thuis lijkt me niet erg krijgslustig,’ zei hij. ‘Op de een of andere manier zullen we ze toch moeten zien te mobiliseren voor de planeet door de Pak-verkenners wordt gevonden.’

Maar daarover wilde Brennan niet praten. ‘Alles wat we weten is tussen de tien en de honderd jaar oud. Ik weet niet genoeg over hoe het er op dit ogenblik op Thuis voorstaat. We weten niet hoe de politieke ontwikkelingen zijn geweest. Ik heb wel wat ideeën… maar we zullen voornamelijk toch moeten improviseren en snel reageren.’ Hij sloeg Roy op de schouder: een gevoel of er een zak walnoten tegenaan kwam. ‘Kop op. Misschien komen we er wel nooit.’

Brennan zat niet om een praatje verlegen als hij er de tijd voor had. Het ging nog verder: hij deed duidelijk moeite om Roy zich niet te laten vervelen. Misschien verdreef het zijn eigen verveling ook wel. Een Pak in een acceleratiestoel, zeshonderd jaar lang? Alles goed en wel, maar Brennan was opgegroeid als een mens. Ze speelden spelletjes, met behulp van analoogprogramma’s die in de computer zaten. Brennan won altijd met schaken, dammen, scrabble en dergelijke. Maar ginrummy en domino waren moeilijk te leren, al waren de spelregels gemakkelijk. Ze speelden bijna alleen dit soort spelletjes. Brennan won nog steeds meer dan de helft, misschien omdat hij Roy’s gezicht kon lezen.

Ze hielden lange gesprekken over filosofie en politiek en de paden die de mensheid bewandelde, en waarheen die voerden. Ze lazen veel. Brennan had informatie over alle bewoonde werelden in de computer opgeslagen, niet alleen over Wunderland en Thuis. Een keer zei hij: ik ben er nooit helemaal zeker van geweest of ik ten slotte geen kreupel schip zou besturen, op zoek naar lucht die ik kon ademen en een plek waar ik de schade kon laten repareren. Ik ben er nog niet zeker van.’

In de vele maanden die voorbijgingen begon Roy meer aan lichaamsbeweging te doen en minder te slapen. Hij was nu sterk; hij voelde zich niet langer verlamd door de zwaartekracht. Zijn spieren waren harder dan ze ooit in zijn leven waren geweest. En de Pak-schepen kwamen steeds dichterbij.

Door de transparante krimp waren ze niet te zien: zwart tegen een zwarte hemel. Ze waren nog te ver weg, en het licht dat ze afgaven, viel niet geheel binnen het zichtbare spectrum. Maar als je het beeld op het scherm vergrootte waren ze wel te zien: het vonken van de hysterese in de brede vleugels van het stuwschepveld en middenin het kleine, gestaag brandende licht van de aandrijving.

Tien maanden nadat Roy uit de stasiskist was gehesen ging het licht van de voorste twee uit. Minuten later ging het weer aan, maar nu flakkerde het, en het was minder sterk.

‘Ze zijn aan het afremmen,’ zei Brennan.

Een uur later produceerde de aandrijving van de Paks een gestage gloed, het rood van een blauw-verschoven beryllium uitstoot.

‘Ik zal ook met mijn draai moeten beginnen,’ zei Brennan.

‘Wil je dan met ze vechten?’

‘Met die eerste twee in ieder geval wel. En als ik nu draai, krijgen we beter zicht.’

‘Zicht?’

‘Voor die bocht van negentig graden.’

‘Hoor eens, óf je legt uit wat je van plan bent óf je houdt er over op.’

Brennan grinnikte, ik moet er toch voor zorgen dat je aandacht niet verslapt?’

‘Wat ben je van plan? Een nauwe baan om een zwart gat?’

‘M’n complimenten. Je zit er niet ver naast. Ik heb een niet-draaiende neutronster gevonden… bijna niet-draaiend. Ik zou de gaslaag om een pulsar niet in durven duiken, veel teveel straling, maar dit ding schijnt erg langzaam te draaien en geen gaslaag te hebben. Niets. Het moet een oude zijn. En hij geeft geen licht. De verkenners zullen moeite hebben om ’m te vinden en ik kan een hyperboolkoers uitzetten door het zwaartekrachtveld waarmee we recht op Thuis afgaan.’

Hoe luchthartig Brennan het ook zei, het klonk toch gevaarlijk. En de Pak-verkenners kwamen steeds dichterbij. Vier maanden later was het eerste duo schepen met het blote oog te zien: een blauwgroene stip, alleen in een zwarte hemel.

Ze keken toe hoe de stip groter werd. De vlam van de aandrijving zorgde voor kronkellijntjes op Brennans instrumenten. ‘Niet al te erg,’ zei Brennan. ‘Natuurlijk zou het wel je dood zijn als je een poosje naar buiten ging.’

‘Ja.’

‘Ik vraag me af of hij dichtbij genoeg is om dat zwaartekracht-ding eens op ’m uit te proberen.’

Roy keek zonder te begrijpen toe, terwijl Brennan aan het werk ging met zijn instrumentenpaneel. Brennan had hem nooit laten zien hoe hij dat wapen moest gebruiken. Het was te fijn afgestemd, te intuïtief. Maar twee dagen later ging het blauwgroene licht uit.

‘We hebben ’m te pakken gekregen,’ zei Brennan, duidelijk tevreden. ‘Het achterste schip in ieder geval. Hij viel waarschijnlijk in zijn eigen zwarte gat.’

‘Doet dat ding van jou zo iets? Iemand anders’ zwaartekrachtgenerator ineen laten storten tot een hypermassa?’

‘Dat moet ’t inderdaad doen, ja. Maar laten we eens zien of dat ook werkelijk gebeurd is.’ Hij stelde de spectroscoop in. ‘Precies. Alleen maar heliumlijnen. Achterste schip weg, het voorste schip komt met ongeveer één gee op me af. Hij passeert me vlugger dan hij verwachtte. Hij heeft nu twee mogelijkheden: er vandoor gaan of zijn stuwschep gebruiken. Ik vermoed dat-ie het laatste zal doen.’

‘Hij probeert dus zijn stuwschepveld over ons heen te krijgen. Dat zou toch onze dood zijn?’

‘Ja. De zijne ook. Laat eens zien —’ Brennan zette een paar geleide projectielen uit en begon toen aan een bocht.

Twee dagen later was het voorste schip verdwenen. Brennan bracht de Beschermheer weer op koers. Het had allemaal heel veel op een van zijn spiegelgevechten geleken, al duurde dit nóg langer.

Het volgende treffen verliep heel anders.

Het duurde zes maanden voor de tweede Pak-tandem in de buurt kwam, maar op een dag waren ze dan toch met het blote oog te zien: twee zwakke gele stippen tegen het zwart van de hemel achter hen. Hun snelheid was minder geworden, en lag nu niet ver meer boven die van de Beschermheer.

Het derde stel, in het begin van de jacht acht lichtmaanden van de andere vandaan, had met het verglijden van de maanden de afstand verkleind, tot ze nu bijna zij aan zij met het tweede de Beschermheer volgden. De afstand tussen achtervolgers en achtervolgden bedroeg dertig lichtuur.

‘Het wordt tijd om het zwaartekrachtapparaat weer eens te gebruiken,’ zei Brennan.

Terwijl Brennan bezig was met zijn instrumenten keek Roy omhoog naar de twee gele ogen die voorbij de zwarte schaduw van de aandrijving gloeiden. Logica zei hem dat hij tweeëneenhalve dag lang niets zou zien…

En hij had het bij het verkeerde eind. Het felle licht kwam van onder hem, verlichtte het binnenste van de cocon waarin het leefgedeelte zat. Brennan reageerde dezelfde seconde nog, drukte met een stijve wijsvinger een knop in.

Een ogenblik daarna bleef hij nog tot het uiterste gespannen boven de instrumenten staan. Toen was hij zichzelf weer. ‘Reflexen nog steeds in orde,’ zei hij.

‘Wat is er gebeurd?’

‘Ze hebben het gedaan. Ze hebben een zwaartekracht-ding gebouwd, net als dat van mij. Mijn eigen apparaat stortte in, werd een hypermassa, en de hypermassa begon zich via de kabel een weg naar boven te vreten. Als ik de kabel niet op tijd had verbroken zou de wapencocon erdoor zijn geabsorbeerd. De energie-uitbarsting zou ons het leven hebben gekost.’ Brennan klapte een deel van het paneel open en begon bedieningseenheden die ze nu niet nodig hadden uit te schakelen. ‘Nu moeten we zorgen dat we eerder bij de neutronster zijn dan zij. Als ze blijven decelereren, lukt dat wel.’

‘Waarmee kunnen ze ons in de tussentijd zoal bestoken?’

‘In ieder geval met lasers. Ze hebben toch al zware lasers bij zich, die zijn nodig om met de hoofdvloot te kunnen communiceren. Ik ga de krimp weer ondoorzichtig maken.’ Hij drukte op een knop. Nu zaten ze opgesloten in een grijze huls, en de verkenners waren alleen maar op het telescoopscherm te zien. ‘Verder… we hebben héél weinig succes te verwachten als we proberen met bommen te smijten. We verminderen allemaal vaart. Voor mijn projectielen zou het zijn alsof ze heuvelop moesten; op deze afstand zouden die niet bij de Paks kunnen komen. Zij kunnen wel bij mij komen, maar hun bommen gaan de verkeerde kant op. Ze gaan van achteren recht door het stuwschepveld.’

‘Goed zo.’

‘Jawel. Tenzij ze zo goed weten te mikken dat ze het schip zelf weten te raken. We zien wel hoe het gaat.’

De lasers kwamen in twee stralen verschroeiend groen licht, en de Beschermheer was van achteren blind. Een deel van de huid van het schip kookte op angstaanjagende wijze weg. De onderhuid had een spiegel-oppervlak.

‘Dat deert ons pas als ze veel dichterbij komen,’ zei Brennan. Maar hij maakte zich zorgen over projectielen. Hij begon een niet

te programmeren serie ontwijkende manoeuvres uit te voeren, en het leven werd allesbehalve comfortabel terwijl hij met de acceleratie van de Beschermheer speelde.

Een serie smalle objecten naderde hen. Brennan gooide de vernauwing in het stuwschepveld wijd open, en ze keken vrij kalm naar de ontploffingen, al waren er een paar die het schip deden schokken. Roy keek bijna zonder enige angst toe. Steeds sterker werd een benauwend gevoel: dat Brennan en de Pak-Beschermheren een ingewikkeld spel speelden, waarvan ze allemaal de regels volkomen beheersten: een spel dat leek op de ruimteoorlog-spelletjes die computerprogrammeurs wel eens speelden. Brennan had geweten dat hij de eerste schepen te pakken zou krijgen, dat de andere zijn apparaat zouden vernielen, dat tijdens het aanpassen van hun koers aan de zijne voor een echt duel ze té scherp snelheid zouden minderen om hem nog te pakken te krijgen tegen de tijd dat ze de neutronster voor hen ontdekten…

Een dag voor ze bij de neutronster zouden arriveren, ging een van de groene vechtstralen uit. ‘Ze hebben ’m eindelijk gezien,’ zei Brennan. ‘Nu kiezen ze achter elkaar positie. Anders kunnen ze tijdens het passeren elk een tegenovergestelde kant worden op-geslingerd.’

‘Ze zijn verschrikkelijk dichtbij,’ zei Roy. In relatieve zin waren ze dat ook: vier lichturen, en de afstand van Sol tot Pluto is groter. ‘En je kunt niet veel uitwijkende manoeuvres uitvoeren. Dat zou onze koers langs de ster in het honderd kunnen laten lopen.’

‘Laat me dit even afmaken,’ mompelde Brennan, en Roy hield zijn mond.

De acceleratie viel vlot terug naar een halve gee. De Beschermheer zwaaide naar links, en de cocon met het leefgedeelte zwierde op een vreemde manier aan het eind van zijn kabel mee.

Toen zette Brennan het stuwschepveld helemaal af. Er is een dunne gaslaag,’ legde hij uit. ‘Val me nou een poosje niet lastig.’ Beschermheer was in vrije val, een niet te missen doelwit.

Acht uur later waren er projectielen. De verkenners moesten ze hebben afgevuurd zodra ze de vonk van het stuwschepveld van de Beschermheer zagen uitgaan. Brennan ontweek ze met zijn motor voor interplanetaire manoeuvres. De projectielen die hij op de verkenners had afgeschoten hadden blijkbaar niets uitgehaald: de

Beschermheer bleef baden in het helse groene licht van het voorste schip.

‘Hij heeft zijn stuwveld uitgezet,’ zei Brennan even later. ‘Hij zal zo meteen zijn laser ook wel moeten uitschakelen, als hij door zijn opgeslagen energie heen is.’ Voor het eerst in uren keek hij naar Roy. ‘Ga een poosje slapen. Je bent nu al halfdood. In wat voor conditie ben je straks, als we de ster ronden?’

‘Helemaal dood,’ zuchtte Roy. Hij klapte zijn stoel naar achteren. ‘Maak me wakker als hij ons raakt. Doen hoor, ik wil niets van de opwinding missen.’ Brennan gaf geen antwoord.

Drie uur later was de neutronster voor hen nog steeds onzichtbaar. ‘Klaar?’ zei Brennan.

‘Klaar.’ Roy had zijn pak aan, en zweefde met een hand op de deurpost van de luchtsluis. Zijn ogen stonden nog steeds wat slaperig. Hij had gruwelijk gedroomd.

‘Vooruit.’

Roy dook de sluis in. Er kon maar één man tegelijk door. Hij was al aan het werk toen Brennan naar buiten kwam. Brennan was zó dicht langs de ster gegaan om de straling van de dunne gaslaag van de ster zo gering mogelijk te maken, en om zo kort mogelijk blootgesteld te zijn aan de Paks, die immers nu onbeschermde mannen als doelwit hadden.

Ze maakten de kabel los die naar het motorgedeelte voerde, haalden er toen dat deel mee dichterbij. De dikke, zware kabel legden ze in lussen tegen de achterkant van de motorcocon.

Ze deden hetzelfde met de kabel waaraan de wapencocon vastzat. Roy gebruikte zijn twee-gee spieren, terwijl adrenaline door zijn lichaam stroomde. Hij was zich zeer wel bewust van de straling die door zijn lichaam joeg. Dit was oorlog… maar er ontbrak iets aan. Hij kon de Paks niet haten. Hij begreep ze niet goed genoeg. Als Brennan ze kon haten, had hij de emotie kunnen overnemen van Brennan, maar Brennan haatte ze ook niet. Het maakte niet uit dat hij dit ‘oorlog’ noemde. Hij speelde poker, om hoge inzetten.

Nu zweefden de drie delen waaruit het Pak-schip bestond pal naast elkaar. Voor het eerst in jaren ging Roy aan boord van het vrachtschip waarmee hij uit de Gordel naar Kobold was gekomen. Terwijl hij plaatsnam achter het instrumentenpaneel, werd de cabine overspoeld door een vloed groen licht. Hij activeerde snel de zonneschermen.

Brennan kwam de sluis uit, en schreeuwde: ‘We hebben ze te pakken gehad! Als ze dat een uur geleden hadden gedaan zouden we zijn gebraden.’

‘Ik dacht dat ze al hun opgeslagen vermogen hadden verbruikt.’

‘Nee, dat zou stom zijn geweest, maar veel kunnen ze niet meer over hebben. Ze dachten dat ik tot het laatste ogenblik zou wachten voor ik de schepen uit elkaar haalde. Ze weten nog steeds niet wat ik ben!’ zei hij opgetogen. ‘En ze weten niet dat ik iemand heb die me helpt. Oké, we hebben ongeveer een uur voor we weer naar buiten moeten. Zorg dat we in de goede positie komen.’

Roy ging aan het werk met zijn richtraketten en het Gordel-schip werd het vierde onderdeel van het geheel, achter de wapencocon van de Beschermheer. Het was een fijn gevoel om weer een instrumentenpaneel te bedienen, om een constructieve bijdrage te leveren aan Brennans oorlog. Door de zonneschermen heen baadden de onderdelen van het schip in een hels groen licht. Ze dreven al uit elkaar in de naar hen grijpende getijdevelden van de massa voor hen.

‘Heb je die ster al een naam gegeven?’

‘Nee.’

‘Jij hebt ’m ontdekt, en dus heb jij het recht.’

‘Dan noem ik hem Phssthpoks Ster. Jij bent getuige. Ik vind dat

we hem dit toch wel schuldig zijn.’

NAAM: Phssthpoks Ster; later door het Instituut van Kennis op Jinx omgedoopt tot BVS-1. CLASSIFICATIE: Neutronster.

MASSA: 1,3 maal die van Sol.

SAMENSTELLING: Neutronium, met een diameter van zestien kilometer, dan een achthonderd meter dikke laag ingestorte materie, bovenop een ongeveer vier meter dikke laag gewone materie.

ZWAARTEKRACHT AAN OPPERVLAKTE: 1,7x10” gee, Aarde-standaard.

OPMERKINGEN: Eerste stralingsloze neutronster ooit ontdekt.

Atypisch vergeleken met een groot aantal bekende pulsars, maar in vergelijking met pulsars zouden sterren van het BSV-type moeilijk te vinden zijn. BSV-1 is zijn leven misschien begonnen als pulsar, met een straling-afgevende gaslaag, honderd miljoen tot een miljard jaar geleden, waarna de draaiing van de ster zich meedeelde aan de gaslaag, ten gevolge waarvan deze werd verstrooid in de ruimte.

Ze zouden Phssthpoks Ster vervloekt snel gaan ronden.

De vier stukken waaruit de Beschermheer bestond vielen gescheiden. Zelfs een Pak-kabel had ze niet bij elkaar kunnen houden. Erger nog: het getij-effect zou de stukken op één lijn hebben gebracht met het midden van de massa van de ster. De vier stukken, met hun gebroken kabels, zouden elk aan een volkomen andere kant van de ster weer te voorschijn zijn gekomen. Op deze manier kon het vrachtschip met zijn eigen motor worden gebruikt om na passage de vier stukken weer aan elkaar te verbinden. Maar Brennan en hij konden die passage niet hier meemaken. De cabine van het Gordel-schip was in de neus, te ver van het middelpunt van de massa van de ster.

Roy begreep dit. Voor ze het schip verlieten, begreep hij het niet alleen, maar kon hij het voelen ook.

De Beschermheer was drie kleiner wordende groene stippen geweest voor de laser van de Paks eindelijk uitging. Toen waren de stippen onzichtbaar. En de neutronster was een dofrode punt voor hen. Roy voelde de trekkracht van het getij hem tegen het noodweb van zijn stoel trekken.

‘Vooruit,’ zei Brennan.

Roy koppelde het web los. Hij ging op het doorzichtige plastic van de patrijspoort in de neus staan en klauterde toen langs de wand. De sporten waren erop berekend een andere kant op te klimmen. Het zich de luchtsluis in manoeuvreren was moeilijk. Minuten na nu zou het onmogelijk zijn geweest. Nog wat minuten, en het getij zou hem hebben fijngedrukt tegen de patrijspoort, een insekt onder een schoenzool.

De romp was van glas, zonder dingen waaraan hij zich kon vasthouden. Hier kon hij niet wachten. Hij bleef even aan de deurrand hangen, en liet zich toen vallen.

Het schip zakte van hem vandaan. Hij zag een minuscuul mensachtig figuurtje, ineengedoken in de luchtsluis. Toen vier heel korte, heel zwakke flitsen. Brennan had een van de snelkogelgeweren gepakt en was daar nu mee op de Paks aan het schieten. Roy kon de getijden nu voelen, de allereerste aanzet van een kracht die aan zijn lichaam trok. Zijn voeten zwaaiden naar de rode stip voor hem.

Brennan was na hem uit de sluis gesprongen. Hij had de straalaandrijving van zijn rugpak aangezet.

De kracht werd sterker. Zachte handen grepen zijn hoofd en voeten en probeerden hem uit elkaar te trekken. De rode stip werd nu geler, feller, kwam naar hem omhoog als een vlammende bal.

Hij dacht er meer dan een uur over na. Hij bekeek het van alle mogelijke kanten, en nog eens, en zei toen tegen Brennan dat hij gek was.

Ze zaten met een lijn van drie meter aan elkaar. De lijn stond strak, al was de neutronster een kleine rode stip achter hen. En Brennan had nog steeds het geweer bij zich.

‘Ik twijfel niet aan je professionele oordeel,’ zei Brennan. ‘Maar wat was het symptoom dat je tot dat oordeel deed komen?’

‘Dat geweer. Waarom schoot je op dat Pak-schip?’

‘Ik wil het kapot maken.’

‘Maar je kon het onmogelijk raken. Je richtte recht op het schip. Ik zag je bezig. De zwaartekracht van de ster moet de kogels uit de goede richting hebben getrokken.’

‘Denk er maar over na. Als ik werkelijk gek geworden ben, is dat reden genoeg voor je om het bevel over te nemen.’

‘De zaak kan ook anders liggen. Soms is gek beter dan stom. Waar ik echt bang voor ben is dat schieten op de Pak-schepen wel eens zinvol geweest zou kunnen zijn. Alle andere dingen die je doet zijn ook zinvol, vroeg of laat. Als dat hiervoor ook opgaat, schei ik ermee uit.’

Brennan was met een kijker op zoek naar het vrachtschip. ‘Niet doen. Zie het als een puzzel. Als ik niet gek ben, waarom heb ik dan op een Pak-schip geschoten?’

‘Verdomme nog aan toe. De snelheid van de kogel is véél te gering. .. Hoe lang heb ik?’

‘Twee uur en vijftig minuten.’

‘O-o-oh.’

Voor die bijna drie uur om waren, waren ze alweer aan boord van het geïsoleerde leefgedeelte van de Beschermheer, en keken naar de visieschermen, en Brennan ook naar een hele serie instrumenten. Het tweede duo Pak-verkenners viel in vier stukken naar de miniatuurzon: een aandrijfgedeelte dat eruit zag als een bijl met een dubbele kop, dan een doosvormig leefgedeelte, dan een paar honderd kilometer niets, dan een veel groter aandrijfgedeelte en een tweede doos. De eerste doos passeerde met het perihelium*

(punt waarop de afstand tussen een zon en een eromheen draaiend voorwerp het kleinst is) toen de neutronster opvlamde.

Een ogenblik geleden was hij, vergroot, op het scherm te zien geweest als een zwakrode bol. Nu was er op het oppervlak een kleine blauwwitte ster te zien. De witte plek werd groter en minder fel; hij verspreidde zich over het oppervlak zonder in een soort wolk op te stijgen. Brennans tellers en naalden begonnen te ratelen en uit te slaan.

‘Dat zou z’n dood moeten zijn,’ zei Brennan tevreden. ‘Die Pak-piloten zijn waarschijnlijk toch al niet zo gezond; eenendertigduizend lichtjaren achter een Bussard stuwschep moet ze wel het een en ander aan straling hebben bezorgd.’

‘Ik neem aan dat dat een kogel was?’

‘Ja. Met een stalen mantel. En we gaan tegen de draaiing van de ster in. Ik vertraagde de snelheid zó dat het magnetische veld hem te pakken zou krijgen en de snelheid nog verder zou reduceren, en zou blijven vertragen tot hij het oppervlak van de ster raakte. Er waren een paar onzekere factoren. Ik wist niet zeker wanneer hij precies zou neerkomen.’

‘Lastige klus, kapitein.’

‘Het achterste schip heeft nu waarschijnlijk door hoe de zaak in elkaar zit, maar hij kan er niets aan doen.’ Nu was het lichte stuk een citroengele gloed over een hele zijkant van Phssthpoks Ster. Plotseling gloeide aan een rand een tweede witte punt. ‘Zelfs al hadden ze de mogelijkheid van te voren overwogen, dan konden ze er toch niet zeker van zijn dat ik de geweren had. En als ze me wilden volgen, dan moest dat op een koers die maar heel weinig mocht afwijken van de mijne. Of ik had iets laten vallen, of niet. Laten we eens zien wat de laatste tandem doet.’

‘Laten we de Beschermheer weer in elkaar zetten. Dat daar, voor ons, is geloof ik de aandrijving.’

‘Oké.’

Ze hadden uren lang werk; de delen van de Beschermheer hadden zich nogal ver van elkaar verwijderd. Roy werkte met zijn schouders een beetje opgetrokken tegen dodelijk groen licht, maar dat kwam niet. Het tweede paar Pak-verkenners was dood.

Halverwege hielden ze even op om te kijken naar wat een uur daarvoor was gebeurd: het derde paar Pak-verkenners, dat in koortsachtige haast zijn schepen weer aaneenkoppelde en toen kostbare reservebrandstof verstookte om van de ster vandaan te komen. ‘Dat dacht ik wel,’ gromde Brennan. ‘Ze weten niet wat voor variabelesnelheid wapen ik heb, en ze kunnen het zich niet permitteren om nu te sterven. Zij zijn de Iaatsten. En dat brengt ze op een koers die ze een vervloekt eind van ons vandaan zet. We zijn minstens een half jaar eerder bij Thuis dan zij.’

Roy Truesdale was negenendertig toen hij en Brennan Phssthpoks Ster rondden. Hij was drieënveertig toen ze buiten het Epsilon Indi stelsel onder stuwschepsnelheid kwamen. In die vier jaar waren er perioden waarin Roy dacht dat hij gek zou worden.

Hij miste vrouwen. Het was niet Alice Jordan die hij nu miste; hij miste vrouwen, het bonte gezelschap waarvan hij had gehouden en de honderden die hij oppervlakkig had gekend en de miljarden die hij nooit had gekend. Hij miste zijn moeder en zijn zusje en zijn tantes en zijn vrouwelijke voorouders, tot aan Grote ‘Stelle toe.

Hij miste vrouwen en mannen en kinderen en oude mensen; mensen om mee te vechten, te praten, mensen om van te houden, mensen om te haten. Een hele nacht lag hij te huilen om de mensen van de Aarde, niet om wat de Pak-vloot ze kon aandoen, maar alleen omdat zij niet hier waren of hij daar. Hij zorgde er wel voor dat Brennan hem niet hoorde.

Hij bleef hele tijden op zijn kamer met de deur op slot. Brennan had dat slot eropgezet, en Brennan had het ook in een halve minuut kunnen openmaken of met één trap de deur open kunnen breken, maar het had een psychologisch effect, en Roy was dankbaar dat het er was.

Hij miste de ruimte. Op elk strand op Aarde kon je over het natte harde zand tussen strand en zee rennen tot er in je lichaam alleen nog maar kracht genoeg was om adem te halen. Op Aarde kon je altijd door blijven lopen. In zijn kamer aan boord van de Beschermheer, niet langer gehinderd door de zware versnelling, beende Roy op en neer tussen de wanden.

Soms, alleen, vervloekte hij Brennan omdat die al de radonbommen had opgebruikt. Anders had hij de rest van de reis in stasis kunnen doormaken. Hij vroeg zich af of Brennan het opzettelijk had gedaan, om gezelschap te hebben. Soms vervloekte hij Brennan dat hij hem had meegesleept op deze reis. Een stomme daad voor een wezen met een dergelijke intelligentie. Met volle versnelling was de Beschermheer sneller geweest dan het tweede en derde duo Pak-verkenners, en hadden ze niet hoeven vechten. Maar drie gee had schadelijk kunnen zijn voor Roy Truesdale.

Brennan had bij de duels niet zóveel aan hem gehad. Had hij hem alléén maar meegenomen om aanspraak te hebben? Of als een soort mascotte? Of — hij speelde met een andere gedachte. Een van Brennans dochters had toch Estelle geheten? Misschien had ze haar eigen dochter dezelfde naam gegeven. Grote ‘Stelle. Dat was een woedende gedachte: dat hij alleen was meegenomen omdat hij deel uitmaakte van de bloedlijn van de Beschermheer, een levende herinnering aan de zaak waar Brennan voor vocht, om Brennans belangstelling voor de oorlog gaande te houden. Omdat hij de goede geur had. Roy vroeg nooit of het zo was. Hij wilde het eigenlijk niet weten.

‘In zekere zin ben je het slachtoffer van een manco aan zintuiglijke stimuli,’ zei Brennan een keer tegen hem. Dat was niet lang voor ze begonnen af te remmen, nadat ze iets heel geks hadden geprobeerd: Brennan had de rol gespeeld van vijf experts uit verschillende vakgebieden, allemaal met een verschillende benaderingswijze, in een zeshoeksdiscussie over vrije wil versus determinisme. Het had niet gewerkt. Ze deden allebei te erg hun best. Roy begon de drang tot praten kwijt te raken.

‘We hebben allerlei amusement,’ zei Brennan, ‘maar ik ben je enige gesprekspartner, en de hoeveelheid illusies die ik je kan bezorgen is beperkt. Maar laten we eens iets proberen.’

Roy vroeg niet wat hij bedoelde. Hij ontdekte het een paar dagen later toen hij zijn kamer in liep en langs een berghelling naar beneden staarde.

Nu bleef hij langer alleen in zijn kamer dan ooit. Regelmatig wisselde Brennan van landschap. De 270° holovisietapes waren afkomstig uit het geheugen van de computer, en waren allemaal van andere werelden dan de Aarde. Na een paar valse starts vermeed hij tapes waarop mensen voorkwamen. De mensen sloegen nooit acht op Roy; ze deden alsof hij niet bestond. Dat was beroerd.

Uren zat hij naar de ongrijpbaar on-aardse landschappen te kijken, en wilde dat hij er zo in kon lopen. Als hij daar teveel aan dacht, werd het ook beroerd, en moest hij ze afzetten. Tijdens zo’n episode — de muren om hem heen alleen maar muur — begon hij zich opnieuw af te vragen wat Brennan op Thuis van plan was.

De Pak-verkenners waren ver afgezwaaid tijdens hun draai om de neutronster heen. Nu, aan het eind van die enorme cirkel, waren ze eindelijk weer op weg naar Thuis, maar hun 5,5 gee acceleratie kon de tijd die ze waren kwijtgeraakt, niet compenseren. In de race met de Beschermheer maakten ze geen enkele kans meer. En Thuis zou tien maanden de tijd hebben om zich op hun komst voor te bereiden.

Een in vrede levend volk was niet zó gemakkelijk te overreden tot het op poten zetten van een totale verdediging. Het kostte tijd om van gewone fabrieken wapenfabrieken te maken. Wat voor een bedreiging was één duo Pak-verkenners eigenlijk precies? ‘Ik weet zeker dat ze een planeet zouden kunnen vernietigen,’ zei Brennan nadenkend, toen Roy de zaak ter sprake bracht. ‘Een planeet is een groot doelwit, en een ecologisch systeem is kwetsbaar en snel uit zijn evenwicht gebracht, en een hele wereld kan een aanval niet ontwijken zoals een Bussard stuwschep dat wel kan. En bovendien is een Pak-verkenner waarschijnlijk speciaal gebouwd op het vernietigen van planeten. Als hij dat niet kan, wat heb je dan aan hem?’

‘We hebben minder dan een jaar om alles klaar te maken voor de verdediging.’

‘Hou op met je zorgen te maken. Dat is lang genoeg. Thuis heeft al komlasers waarmee ze de Aarde kunnen bereiken. Dat zegt heel wat over precisie en vermogen. Die gebruiken we als kanonnen. En ik heb ontwerpen voor wapens die zijn gebaseerd op kunstmatige zwaartekracht.’

‘Maar bouwen ze die ook? Het is een vreedzame bevolking in een vreedzame samenleving!’

‘We overreden ze wel.’

Roy zat in zijn kamer en staarde naar een lege, stormachtige zee en twijfelde aan Brennans optimisme. Had hij soms geen voeling meer met de manier waarop Voortplanters dachten? ik neem voortaan geen risico’s meer,’ had Brennan eens gezegd. En nu dan?

Er was nooit oorlog geweest op Thuis… volgens hun communicatietapes naar de Aarde. Hun romans gingen zelden over gewelddadigheid. Ze hadden ooit fusiebommen gebruikt om havens te maken; maar nu hadden ze de havens, en zelfs de fabrieken waar de bommen waren gemaakt stonden niet meer overeind.

Had Brennan iets in hun romans gezien — een diepliggend geweld — dat Roy was ontgaan?

Op een dag besefte hij dat er een oplossing was.

Het was een afschrikwekkende gedachte. Hij zei er nooit iets van tegen Brennan. Hij was bang dat het het bewijs was van zijn eigen krankzinnigheid. Hij begon gewetensvol weer aan de lange gesprekken met Brennan; hij probeerde belangstelling op te brengen voor de heel voorspelbare koers van de overgebleven Paks; hij deed suggesties voor de visiewanden van zijn kamer; hij speelde ginrummy en domino. Hij bracht veel tijd door in de oefenzaal. Hij werd één bonk spieren. Soms was hij er zelf van onder de indruk.

‘Leer me eens hoe ik tegen Paks moet vechten?’ vroeg hij een keer aan Brennan.’

‘Onmogelijk.’

‘Misschien komt het nog wel van pas. Als een Pak ooit een Voortplanter gevangen wil nemen —’

‘Best, kom maar mee, dan zal ik het je laten zien.’ Ze ontruimden de oefenzaal en vochten. Binnen een half uur ‘doodde’ Brennan hem zo’n dertig keer met exact op de juiste plek neerkomende karateslagen. Toen liet hij zich door Roy een paar keer raken. Roy deelde moordende klappen uit met een felheid en een enthousiasme die Brennan misschien wel een indicatie gaven van Truesdale’s stemming. Hij gaf zelfs toe dat ze pijn deden. Maar Roy was overtuigd.

Toch werd vechten een onderdeel van hun programma. Er waren allerlei soorten manieren om de tijd te doden. En de tijd ging voorbij. Soms kroop hij, tergend langzaam, maar voorbij ging hij altijd.

Er was één object in het Epsilon Indi stelsel met een massa ter grootte van Jupiter. Godzilla, Epsilon Indi V, was een eindje buiten de route van de Beschermheer toen die, nog steeds afremmend, met bijna vijfduizend kilometer per seconde het stelsel in suisde. Maar Brennan verlegde de koers iets om Roy een prachtig schouwspel te laten zien.

Ze gleden langs een schitterende, doorzichtige bol ijskristallen. Dit was Godzilla’s Trojaanse punt, en het zag eruit als een enorme kerstboomversiering, maar voor Roy was het een groot welkomstteken. Hij begon te geloven dat ze het toch nog zouden halen.

Twee dagen later hadden ze een snelheid van zestienhonderd kilometer per seconde en had het stuwschepveld geen nuttige functie meer. Brennan zette het af. ‘Over tweeënveertig uur zijn we bij Thuis,’ zei hij. ‘Ik zou recht naar de zon kunnen gaan en dan remmen in de zonnewind met het veld, maar waarom ook. We hebben meer dan voldoende brandstof, en op de een of andere manier voel ik dat je wel graag naar beneden wilt.’

‘Vreemd genoeg wel, ja.’ Op Roy’s gezicht lag een hongerige grijns. ‘Niet dat ik je gezelschap niet op prijs heb gesteld.’ Hij had Thuis in het telescoopscherm. De planeet zag eruit als de Aarde: diepblauw, met kringels witte wolken als glazuur erop, de contouren van de continenten bijna onzichtbaar. Hij voelde even een brok in zijn keel. Het afgelopen jaar waren op zijn visiemuren alleen stukken van het landschap van Thuis te zien geweest. ‘Hoor eens,’ zei hij, ‘wachten we op de pendels of gaan we gewoon naar beneden?’

‘Ik dacht de Beschermheer in een ruime baan om de planeet te brengen en dan met het vrachtschip te landen. Misschien moeten we de Beschermheer wel van nieuwe brandstof voorzien. Op Thuis hebben ze niet veel gedaan met hun asteroïden; er is geen mijnindustrie zoals in de Gordel. Misschien hebben ze wel geen vrachtschepen.’

‘Oké. Zal ik, voor je de interplanetaire aandrijving aanzet, even naar het vrachtschip gaan en het controleren?’ Brennan bestudeerde hem een ogenblik. De schattende blik die bij Roy soms de gedachte deed postvatten dat hij een idiote suggestie had gedaan. Maar: ‘Best. Dat bespaart ons wat tijd. Bel me even als je aan boord bent.’

Thuis was al met het blote oog zichtbaar: een witte ster, niet ver van de zon. Roy ging aan boord, deed zijn pak uit, liep naar het stuurpaneel en belde Brennan. Kort daarna was de Beschermheer weer op weg naar Thuis, achterstevoren, de interplanetaire motor op één Thuis-gee.

Roy begon zijn inspectie met de apparatuur die moest zorgen voor voedsel, water en lucht. Allemaal in orde. De aandrijving werkte ook, voor zover hij dat aan de hand van instrumenten kon nagaan. Roy maakte zich zorgen over een mogelijke ontwrichting van de fusiebuis door de getij-krachten van Phssthpoks Ster. Ze hadden nooit de gelegenheid gehad om dat te bekijken. Pas als het vrachtschip zich losmaakte van de Beschermheer zouden ze het kunnen zien.

Zijn landingsgestel hoefde hij niet na te kijken. Hij zou in een haven landen, het schip zou op het water blijven drijven. Hij besteedde twaalf uur aan zijn controle, hield er toen mee op en ging slapen. Brennan zou nu wel hebben geseind naar wat er op Thuis voor ruimtestationfaciliteiten doorging. Over nog eens twaalf uur…

In één Thuis-gee sliep hij minder, en niet diep. Hij werd wakker in het zwakke licht en herinnerde zich zijn eigenaardige wantrouwen jegens Brennan. Om zijn mond speelde een flauwe glimlach. Weer liet hij de gedachten die hij toen had gehad de revue passeren… in de verwachting dat hij zou zien hoe lachwekkend ze waren. Hij was toen een beetje paranoïde geweest. De mens was er niet op gemaakt om zes jaar lang in een afgesloten ruimte samen te leven met een niet-helemaal-menselijk wezen.

Maar wat hij toen had gedacht was nu nog steeds logisch. De gedachtengang was nog steeds afschuwwekkend, maar als er een logische fout in zat kon hij hem niet vinden.

Daarover maakte hij zich zorgen.

En hij wist nog steeds niet precies wat Brennan van plan was met Thuis.

Hij stond op en zwierf rond door het schip. Hij vond iets dat Alice ergens had neergezet, lang geleden: verschillende kleuren verf voor een drukpak. Op de borst van Roy’s pak had nooit een reproduktie of iets dergelijks gezeten. Hij legde het pak over een stoel en ging ervoor staan. Wachtte op inspiratie. Maar de inspiratie die kwam, was een felgekleurd fluorescerend doelwit.

Dwaas dat je bent. Als hij gelijk had — maar had hij gelijk?

Hij belde Brennan. Hij moest zekerheid hebben.

‘Alles oké hier,’ zei Brennan. ‘Hoe gaat het bij jou?’

‘Prima in orde, voor zover ik dat tenminste kan zeggen zonder te vliegen.’

‘Goed.’

Roy betrapte zich erop dat hij iets probeerde te lezen in het harde, uitdrukkingsloze gezicht. Dom. ‘Brennan, een poosje geleden dacht ik ergens aan. Ik heb het er nooit over gehad —’

‘Zo’n tweeëneenhalf jaar geleden? Ik dacht wel dat er nog iets was dat je dwarszat, behalve dat je een harem miste.’

‘Misschien ben ik wel gek,’ zei Roy. ‘Misschien was ik toen wel gek. De gedachte kwam in me op dat het je veel gemakkelijker zou vallen om de bevolking van Thuis zover te krijgen dat ze je oorlog zouden steunen als je eerst —’ Bijna zei hij het niet. Maar natuurlijk. Brennan had er natuurlijk aan gedacht. ‘Als je eerst boom-des-levens op de planeet inzaaide.’

‘Dat zou niet erg aardig zijn.’

‘Nee, dat zou het niet. Maar wil je me alsjeblieft uitleggen waarom het niet logisch is?’

‘Het is niet logisch. Het zou te lang duren voor de wortel oogstbaar was.’

‘Ja,’ zei Roy, enorm opgelucht. Toen: ‘Ja, maar je hebt me steeds uit de hydroponische tuin gehouden. Was dat niet omdat ik anders misschien kon worden besmet met het virus?’

‘Nee. Het was omdat je de geur zou ruiken en je iets zou eten.’

‘En met de tuin op Kobold was het hetzelfde.’

‘Precies.’

‘De tuin waar Alice en ik doorheen wandelden zonder iets te ruiken.’

‘Je bent nu ouder, idioot!’ Brennan begon zijn kalmte te verliezen.

‘Ja, natuurlijk. Sorry, Brennan, ik had daar allemaal aan moeten denken —’ Brennan die zijn kalmte begon te verliezen? Brennan? En — ‘Verdomme, Brennan, ik was maar een maand ouder toen je me verbood om ooit in de hydroponische tuin van de Vliegende Hollander te komen!’

‘Ik kap ermee,’ zei Brennan, en verbrak de verbinding.

Roy leunde achterover in zijn acceleratiestoel. Hij was verschrikkelijk gedeprimeerd. Wat hij verder nog mocht zijn, Brennan was in ieder geval een vriend en een bondgenoot geweest. Nu -Nu, heel abrupt, schokte de Beschermheer met een acceleratie van drie gee vooruit. Roy werd in zijn stoel gedrukt, en zijn mond viel open van geschokte verbazing. Toen, met alle kracht van een nu-massieve rechterarm, stak hij zijn hand uit naar het instrumentenpaneel en vond een rode knop.

De knop was geblokkeerd.

De sleutel zat in zijn zak. Roy groef ernaar, terwijl hij aan een stuk door binnensmonds vloekte. Brennan wilde hem op één plek vasthouden, het hem onmogelijk maken iets te doen. Maar dat ging niet door. Zijn hand ging tegen drie gee druk omhoog, verwijderde de blokkering en drukte op de rode knop.

De kabel die hem met de Beschermheer verbond knalde los. Hij begon te vallen.

Het kostte hem een volle minuut om de aandrijving zover te krijgen dat hij wat stuwkracht had. Hij begon een draai van negentig graden te maken. De draaicirkel van de Beschermheer moest veel groter zijn dan die van het kleinere vrachtschip. Door de ruit zag hij de vlam van de motor van de Beschermheer naar links wegglijden.

Hij zag de vlam uitgaan.

Waarom had Brennan de motor uitgezet?

Laat maar. Volgende programmapunt: de komlaser, en Thuis waarschuwen. Als hij nu maar gelijk had… maar hij durfde nu niet van een andere mogelijkheid uit te gaan. Brennan kon zich later wel schoonpraten: zich overgeven aan een ruimteschip van Thuis met alleen maar een drukpak aan en ze vertellen dat Roy gek was geworden. Misschien zou het nog waar zijn ook.

Hij draaide de komlaser naar Thuis en begon hem af te stemmen. Hij wist de juiste frekwentie, en de plek waarop hij moest richten… als die aan de goede kant van de planeet zat. De kant die naar hem toegekeerd was. Wat zou Brennan nu aan het doen zijn? Wat kon hij doen? Dat zou hij dan doen. Een Beschermheer had maar weinig vrije wil… en in de wapencocon van de Beschermheer zat een massa afschrikwekkend wapentuig. Hij zou Roy Truesdale vermoorden.

Thuis scheen hem te willen negeren. De kolonie was groot, zo groot als een behoorlijk land op Aarde, maar ze hadden hem de rug toegekeerd, de stommelingen! En waar was Brennans dodelijke straal? Die moest hij gebruiken.

En de aandrijving van de Beschermheer deed het nog steeds niet. Hij probeerde dus niet om hem te achterhalen.

Was Brennan nog wel aan boord van het schip?

Roy zag een mogelijkheid. Irrationeel, maar geen tijd om erover  na te denken. Hij klauterde snel de stoel uit en een ladder af. De wapens waren in de luchtsluis. En de binnendeur was nog steeds open. Roy schoot naar binnen, griste een van de lasers van de wand en sprong achteruit voor de deur dicht kon gaan om hem op te sluiten.

De deur had niets gedaan.

Maar als Brennan niet aan boord was van de Beschermheer… Dan, hoe irrationeel het ook was, moest Brennan nu aan het proberen zijn de situatie te redden, en Roy Truesdale erbij. Daartoe moest hij aan boord gaan van het vrachtschip. Een daad die zou getuigen van een onmogelijk soort heroïek… maar Roy zag hem al de aandrijving van de Beschermheer zó afstellen dat hij automatisch zou afslaan, dan de luchtsluis uit en naar het vrachtschip, net toen Roy de kabel verbrak. Op de buitenwand van het vrachtschip een sleeplijn lassen, voor Roy veel vermogen uit zijn motor wist te krijgen. En dan naar de luchtsluis.

Onmogelijk? Wat was onmogelijk voor Brennan? Roy hield het wapen op de luchtsluis gericht, en wachtte tot de binnendeur dicht zou gaan.

Zijn antwoord kwam in een brullend geluid en een lichtflits achter hem. In een gillend gefluit van lucht kwam het Brennan-monster door de wand naast het toilet, toen ging de deur van het toilet open, Brennan stapte naar binnen en deed hem zacht weer achter zich dicht. De deur was niet van hetzelfde materiaal als de romp; hij boog wat door onder de druk, maar bezweek niet.

Roy’s laser ging omhoog.

Brennan wierp iets. Het ging zo snel dat Roy niet kon zien wat het was. Het raakte zijn rechter bovenarm. Het bot versplinterde alsof het van dun kristal was. Roy tolde half rond door de klap, en zijn arm zwaaide aan de schouder mee alsof het iets doods was dat aan hem vastzat. De laser ketste tegen de wand en kwam naar hem teruggezweefd.

Hij pakte hem met zijn linkerhand beet en draaide door tot hij Brennan weer tegenover zich had.

Brennan stond gespannen klaar, als een honkbalwerper op zijn heuvel. Hij had een zachte koolsmeerschijf in zijn hand, ter grootte van een ijshockeypuck.

Roy pakte zijn laser wat beter vast. Waarom gooide Brennan niet? Nu had hij de trekker te pakken. Hij schoot.

Brennan sprong opzij, ongelooflijk snel, maar niet zo snel als het licht. Roy volgde hem met de straal, en sneed net onder het midden door Brennans lichaam heen.

Brennan stortte neer, boven- en benedenstuk los van elkaar.

Zijn arm deed hem helemaal geen pijn, maar het geluid van Brennans val zorgde voor een wurgende pijn in zijn maag. Hij keek naar zijn arm. Die hing slap naast zijn lichaam, opgezwollen als een meloen, en er stroomde bloed uit waar een stuk bot door de huid stak. Hij keek weer naar Brennan.

Wat er van Brennan over was hees zich op zijn handen overeind en kwam naar hem toe.

Roy schoof langs een wand; naar de grond. De cabine tolde om hem heen. Shock. Hij glimlachte toen Brennan bij hem was.

‘Touché, Monsieur.’

‘Je bent gewond,’ zei Brennan.

De dingen om hem heen werden grijs, verloren hun kleur. Roy was er zich van bewust dat Brennan zijn hemd verscheurde om er een tourniquet onder de schouder van te maken. Brennan praatte monotoon en onafgebroken, het was niet duidelijk of hij verwachtte dat Roy hem zou verstaan of niet. ik had je kunnen doden als je geen familie van me was geweest. Stommeling, stommeling. Moge het plafond op je neerkomen, Roy. Roy, luister; je moet in leven blijven. Misschien geloven ze wel niet wat er in de computer zit. Roy? Verdomme, luister!’

Roy viel flauw.

De gebeurtenissen die volgden maakte Roy maar nauwelijks mee; hij ijlde en was vaak maar half bij bewustzijn. Hij slaagde er wel in om het vrachtschip in een koers naar Thuis te brengen, maar hij deed het niet precies zoals het hoorde, en kwam in een ontsnappingsbaan terecht. De schepen die hem achterna gingen waren gebouwd voor het verkennen van het dichtst bij de zon gelegen gedeelte van het Epsilon Indi-stelsel. Ze wisten hem te redden, en Brennans lijk, en de computer aan boord van de Beschermheer. De Beschermheer zelf konden ze niet bergen.

Zijn gewonde arm scheen een afdoende verklaring voor de comatoestand waarin hij verkeerde toen ze hem vonden. Het duurde even voor ze beseften dat hij iets anders te pakken had. Twee van de piloten hadden het toen ook al.

Beschermheer

‘Een kip is de manier waarop een ei nog een ei maakt.’

Samuel Butler.

Elke menselijke Beschermheer moet op deze manier ontwaken. Als een Pak ontwaakt is hij voor het eerst intelligent. Een menselijke Beschermheer heeft menselijke herinneringen. Hij ontwaakt in het volledige bezit van al zijn denkvermogens, en herinnert zich de voorgaande stadia uit zijn leven, en denkt met een zekere mate van verlegenheid en schaamte: Ik ben stom geweest.

Wit plafond, schone ruwe lakens over een zachte matras. Verrijdbare, pastelkleurige schermen links en rechts van me. Raam voor me: kleine kromme bomen op een gazon met hier en daar kale plekken, alles beschenen door een zon die naar Aardse maatstaven een nogal oranje licht gaf. Primitieve faciliteiten en een hoop ruimte: ik lag in een ziekenhuis op Thuis en ik was stom geweest. Als Brennan nu maar — maar hij had me eigenlijk niets hoeven te vertellen. Zó dicht bij Thuis had hij natuurlijk zichzelf geïnfecteerd. Als de nood aan de man kwam, hoefde hij er alleen maar voor te zorgen dat hij of zijn lijk Thuis bereikte. En hij had mij geïnfecteerd: zelfde gedachtengang.

Hij had me het grootste deel van het verhaal verteld. Hetgeen waarnaar hij eigenlijk op zoek was geweest, daar voorbij de rand van het zonnestelsel, met zijn voorraad boom-des-levens onbereikbaar op Mars, was een variëteit van het boom-des-levens virus die zich thuisvoelde in een appel of een granaatappel of zo iets. Wat hij had gekregen was een variëteit die genoegen nam met zoete knollen, verbouwd op thallium-oxide bevattende grond. Maar op een gegeven ogenblik had hij ook een variëteit gevonden die het deed in het menselijk lichaam.

Dat had hij op Thuis uit willen zetten.

Een gemene streek tegen een weerloze kolonie. Zo’n virus zou zich waarschijnlijk niet beperken tot de goede leeftijdsgroep. Het zou de dood zijn van iedereen die niet — ruim geschat — tussen de veertig en de zestig was. Thuis zou een wereld van kinderloze Beschermheren zijn geworden, en Brennan zou zijn leger hebben gehad.

Ik stapte mijn bed uit en maakte een verpleegster aan het schrikken. Ze was aan de andere kant van een flexibele plastic-wand. Ze hadden ons met onze infectie geïsoleerd. Er waren twee rijen bedden, en op elk bed een half-veranderde Beschermheer, die er halfverhongerd uitzag. Waarschijnlijk bevonden alle proto-Beschermheren op Thuis zich op deze grote zaal. Vijfentwintig waren het er.

En wat nu?

Ik dacht er over na, terwijl de verpleegster een dokter ging halen en de dokter een drukpak aantrok. Tijd genoeg. Mijn gedachten gingen zó snel! De meeste problemen waren niet lang genoeg problemen om interessant te zijn. Ik ging de gedachtengang van Brennan na op logica, en begon toen opnieuw. Voor het ogenblik moest ik maar geloven wat Brennan over de Paks zelf had gezegd. In het beeld dat hij had gegeven zaten geen onlogische elementen; als hij al gelogen had, dan had hij dat op briljante wijze gedaan, en ik kon geen motief vinden. Ik had de Pak-schepen zelf gezien… met Brennans instrumenten. Maar die kon ik weer controleren door zelf de kunstmatige zwaartekrachtgenerator te ontwerpen.

Een blonde, jonge vrouw kwam door een geïmproviseerde luchtsluis binnen. Ik joeg haar angst aan door mijn lelijkheid en beweeglijkheid. Ze probeerde beleefd om er niets van te laten merken.

‘We hebben voedsel nodig,’ zei ik tegen haar. ‘Wij allemaal. Ik zou nu dood zijn als ik niet zo’n hoop overtollig spierweefsel had gehad toen ik de infectie opliep.’ Ze knikte en zei iets tegen de verpleegster via een microfoon ter grootte van een pen.

Ze onderzocht me. Ze kwam net genoeg te weten om behoorlijk van de kook te raken. Volgens het grootste deel van de medische wetten had ik dood moeten zijn van de jicht, of in ieder geval verlamd en hulpeloos. Ik deed wat lichaamsoefeningen om haar te laten zien dat ik gezond was, en hield me in om niet te laten blijken hoe gezond. ‘De ziekte maakt ons niet hulpbehoevend of gebrekkig,’ zei ik tegen haar. ‘Als de infectie is uitgewerkt zijn we in staat om verder een normaal leven te leiden. Alleen ons uiterlijk verandert. Of had u dat al gezien?’

Ze bloosde. Ik keek hoe ze met zichzelf overlegde of ze me zou vertellen dat ik nooit meer een normale seksuele verhouding kon hebben. Ze kwam tot de conclusie dat ik dat nog niet aan kon. ‘U zult u wat aanpassingen moeten getroosten,’ zei ze voorzichtig.

‘Dat wil ik wel geloven.’

‘Deze ziekte — is hij van de Aarde afkomstig?’

‘Nee, van de Gordel, gelukkig. Dat maakte het een stuk makkelijker om ’m onder de duim te krijgen. We dachten zelfs dat hij niet meer bestond. Als ik had gedacht dat er ook maar de minste kans was… maar ach.’

‘Ik hoop dat u ons iets kunt vertellen over hoe we u moeten behandelen,’ zei ze. ‘We hebben niet één patiënt weten te genezen. Alles wat we probeerden, maakte de situatie alleen maar erger. Zelfs antibiotica! We zijn drie patiënten kwijtgeraakt. De toestand van de anderen scheen niet te verslechteren, dus we hebben er verder niets aan gedaan.’

‘Goed dat u ophield voor u aan mij toe was.’ Dat vond ze nogal bot klinken. Als ze eens geweten had hoe de zaak werkelijk lag. Ik was de enige op Thuis die ooit het woord Pak had gehoord.

De volgende paar dagen voerde ik de andere patiënten. Ze wilden zelf niet eten; gewoon voedsel smaakte niet naar boom-des-levens, en ik moest ze het voedsel echt toedienen. Ze waren allemaal op sterven na dood. Brennan had geweten wat hij deed toen hij zorgde dat ik al dat spierweefsel erbij kreeg.

Tussen de bedrijven door won ik zoveel mogelijk informatie in over de verschillende industrieën op Thuis. Ik gebruikte de tapes van de ziekenhuis-bibliotheek. Ik organiseerde een theoretisch verdedigingssysteem tegen de Paks, gebaseerd op twee miljoen Voortplanters — zoveel zouden het er waarschijnlijk wel zijn: we zouden een dictatuur moeten vestigen, er was gewoon geen tijd voor een andere aanpak, en dan raakten we een deel van de bevolking kwijt — en precies zesentwintig Beschermheren. Ik bedacht alternatieve verdedigingsmethoden, waarbij ik uitging van vierentwintig en tweeëntwintig Beschermheren, voor het geval de overgang een aantal van ons het leven zou kosten. Maar dat waren alleen maar problemen die ik mezelf stelde en die ik zelf oploste. Met de werkelijkheid hadden ze weinig te maken. Want zesentwintig was niet genoeg, lang niet genoeg, te oordelen naar wat ik te weten kwam over het niveau van de beschaving hier.

Als de andere patiënten wakker werden, kon ik hun de vraag voorleggen. Zij wisten meer af van Thuis. Misschien kwamen zij op andere antwoorden dan ik. Ik wachtte. Er was tijd. De Pak-verkenners waren nog negen maanden van Thuis vandaan.

Ik bedacht manieren om Thuis te vernietigen met een tandem Pak-verkenners. Ik maakte een nieuw ontwerp van de Beschermheer, en verwerkte er de dingen in die we van de verkenners te weten waren gekomen nadat Brennan de Beschermheer had gebouwd.

Het duurde zes dagen voor ze begonnen te ontwaken. We waren met vierentwintig Beschermheren. Twee artsen, Martin en Cowles, hadden de infectie opgelopen van hun patiënten; bij hen was de overgang nog niet afgelopen.

Het was een puur genoegen om te praten met mensen die geestelijk mijn evenknie waren. Arme Brennan. Ik praatte snel, in de wetenschap dat dat en mijn vlaklander-accent me onverstaanbaar zouden maken voor een Voortplanter die misschien meeluisterde. Terwijl ik praatte liepen ze in de zaal rond, probeerden hun spieren uit, en hun nieuwe lichaam, en toch wist ik dat geen woord ze ontging. Toen ik met mijn verhaal klaar was, besteedden we een paar uur aan het bespreken van de situatie.

We moesten te weten zien te komen of Brennan het zien van de vloot en de verkenners van de Paks had kunnen vervalsen. We hadden geluk. Len Bester was een fusie-aandrijvingsmonteur, en hij wist een generator voor kunstmatige zwaartekracht te ontwerpen. Hij zei dat het ding zou werken, en gaf er genoeg theorie bij om ons te overtuigen, en vertelde ook hoe we hem konden gebruiken. We besloten Brennans zwaartekrachttelescoop en de Pak-vloot te accepteren. Overigens waren er nog andere manieren waarop hij had kunnen vervalsen wat ik had gezien van de Pak-verkenners. Uit Brennans verhaal viel verder geen bewijs af te leiden, afgezien dan van de consequente logica, die we ook nagingen. We maakten onze plannen overeenkomstig wat we hadden ontdekt en besproken.

We braken door de plastic luchtsluis heen en verspreidden ons over het hele ziekenhuis. Het was achter de rug voor het personeel wist wat er was gebeurd. We sloten ze op tot het boomdeslevens virus ze zou doen inslapen. Velen wilden verder gaan met zorgen voor hun patiënten. Dit stonden we toe, maar we moesten alle medische voorraden vernietigen. Het gevaar bestond dat als mensen in overgangscoma raakten, anderen hun hele fysiologie in het honderd zouden laten lopen door hun pogingen ze te behandelen.

Het ziekenhuis werd wat later omsingeld door de politie van Claytown, maar we konden er toen wel van uitgaan dat iedereen in het ziekenhuis was geïnfecteerd. In de nacht verspreidden we ons.

In de dagen die volgden vielen we ziekenhuizen aan, café’s, winkels, de ene farmaceutische fabriek die er was. We vernietigden televisiezenders om ervoor te zorgen dat het nieuws zich minder snel verspreidde. De mensen zouden in paniek raken als ze hoorden van een nieuwe ziekte die de geest van het slachtoffer overnam en zich op intelligente wijze begon te verspreiden. De waarheid zouden ze niet minder afschuwelijk vinden.

Paniek kwamen we genoeg tegen. De bevolking van Thuis vocht tegen ons zoals ze tegen duivels uit de hel zou hebben gevochten. Tien Beschermheren vonden zo de dood, in een hoek gedreven, en niet bij machte om potentiële Beschermheren te doden. En zes werden betrapt op een poging hun gezinnen te redden, ze drukpakken of druktenten te geven om het virus buiten te houden, en ze te verbergen op elke plek die ze maar konden vinden. Het was niet nodig ze te doden. We sloten ze op tot de Voortplanters die ze hadden willen beschermen dood waren, of in overgang.

Binnen een week was het voorbij.

Binnen drie weken begonnen ze te ontwaken.

We begonnen ons verdedigingssysteem op te bouwen.

Het leek me niet meer dan redelijk om dit rapport in romanvorm te gieten. Er is zoveel dat ik niet zeker weet. Lucas Garner, Nick Sohl, Phssthpok, Einar Nilsson en al die anderen heb ik nooit direct gekend. Truesdale mogen jullie voor waar houden, op grond van het feit dat ik niet zonder reden over hem zou liegen. De rest is waarschijnlijk levensecht genoeg.

En toch, Brennan zei het het eerst: ik weet niet zeker of ik nog wel recht heb op de naam waarmee ik geboren ben. Roy Truesdale was een ander. Roy Truesdale zou zijn omgekomen, en zou hebben verwacht om te komen, in een poging te verhinderen wat ik Thuis heb aangedaan.

We hebben een gegronde reden om dit niet naar de menselijke ruimte te zenden. Nog niet. Brennan had gelijk: het bestaan van Beschermheren zou de ontwikkeling van de menselijke beschaving een andere koers doen inslaan. Je kunt Thuis beter zien, als een mislukte kolonie, uitgeroeid door een ziekte. Als de ziekte meer ontdekkingsreizigers te pakken krijgt, zullen die of tijdens de overgang sterven, of ze ontwaken als Beschermheer, kijken om zich heen, en komen tot dezelfde conclusies als wij. Een Beschermheer heeft maar heel weinig vrije wil.

Maar de Pak-vloot is in aantocht, al zijn de verkenners uitgeschakeld. (Dat was leuk. We bouwden over heel Thuis namaaksteden, alleen maar stadsverlichting en grote wegen en fusiebronnen om energie-installaties te imiteren. Het kwam niet eens bij de Paks op dat we bereid waren Thuis zo nodig op te offeren.) Het is bijna zeker dat we deze vloot kunnen vernietigen, maar hoeveel komen er nog na deze? Zijn de schepen van de tweede vloot volgens een beter model gebouwd? Als we zo lang in leven weten te blijven zullen we hun spoor moeten volgen, terug naar de ontploffing in de Kern. Als we een slag verliezen, dan is er altijd nog wel een overlevende die dit zal doorgeven aan elke wereld die door mensen wordt bewoond.

En in dat geval:

Brennan moet flacons virus hebben verstopt. Er staat op wat er in zit, en ze moeten te vinden zijn. Kijk er de kopie van Stonehenge op na. Ga op zoek naar een pakket dat om een brok neutronium draait. Als je zo niets vindt, kun je altijd het vrachtruim van Phssthpoks schip op Mars proberen. Kijk aan de wanden of er resten wortel aan zitten, met non-actief boom-des-levens erin. Dat virus kan worden geactiveerd. En als ook dat niet lukt: Thuis is niet bepaald geschikt meer voor kolonisatie, maar de atmosfeer is nog steeds verzadigd met het virus. Maak van iemand geen Beschermheer als hij of zij kinderen heeft.

Jullie zijn vast intelligenter dan zij. Jullie kunnen ze aan. Maar wacht niet. Als dit jullie bereikt dan komt een Pak-vloot die sterk genoeg was om ons te verslaan, met bijna de snelheid van het licht achter deze laserpuls aan. Aan de slag!

Vaarwel en veel succes. Ik hou van jullie.

Content

Larry Niven
Beschermheer

Phssthpok

1

2

3

Intermezzo

Van der Vecken

Beschermheer