Дж. К. Роўлінг

Гары Потэр і таемны пакой

— РАЗДЗЕЛ I —

Самы жудасны дзень нараджэння

Ужо не ў першы раз у доме нумар чатыры па Цісавай вуліцы за сняданкам разгарэлася сварка. Містэр Вернан Дурслі быў абуджаны ўранку гучным вуханнем, якое даносілася з пакоя пляменніка Гары.

— Трэці раз на гэтым тыдні! — прагыркаў ён з іншага канца стала. — Калі ты не можаш супакоіць сваю саву, значыць, прыйдзецца ад яе пазбавіцца!

Гары, у які ўжо раз, паспрабаваў растлумачыць.

— Ёй сумна! — выклікнуў ён. — Яна абвыкла лётаць дзе захоча. Калі бы вы дазволілі хоць бы выпускаць яе па начах…

— Я што, падобны на ідыёта? — чмыхнуў дзядзька Вернан, і кавалак яечні, што прыліп да яго кусцістых вуснаў, упаў назад у талерку. — Па-твойму, я не ведаю, чым гэта скончыцца, калі ты выпусціш сваю гідкаю саву?

Ён і яго жонка Пятуння абмяняліся змрочнымі поглядамі.

Гары паспрабаваў было спрачацца, але яго довады заглушыў гучны гук адрыжкі з боку сына Дурслі, Дадлі.

— Жадаю яшчэ бекону.

— Вазьмі з патэльні, коцік, — сказала цётка Пятуння, аблашчыўшы затуманеным ад пяшчоты позіркам масіўнае цела сына. — Табе трэба як след харчавацца, пакуль ёсць такая магчымасць… Не падабаецца мне тое, што ты распавядаеш аб школьнай ежы…

— Лухта, Пятуння, калі я вучыўся ў "Вонігсе", ніколі мы там не хадзілі галоднымі, — з жарам запярэчыў дзядзька Вернан. — Дадлі есць уволю, праўда, сынок?

Дадлі, такі вялікі, што яго задніца не змяшчалася на крэсле і звешвалася па баках, ухмыльнуўся і звярнуўся да Гары.

— Перадай патэльню.

— Ты забыў чароўнае слова, — раздражнёна сказаў Гары.

Уздзеянне гэтых простых слоў на астатніх чальцоў сям'і было неверагоднае: Дадлі папярхнуўся і зваліўся з крэсла з грукатам, ад якога здрыганулася ўся кухня; місіс Дурслі тоненька завішчала і прыціснула далоні да рота; містэр Дурслі прыскокнуў, і вены выразна выступілі ў яго на скронях.

— Я меў на ўвазе "калі ласка"! — хутка растлумачыў Гары. — Я не меў…

— Я ТАБЕ ШТО КАЗАЎ! — заракатаў дзядзька, разбрызгівая сліну па стале. — НІЧОГА ГЭТАГА… НА ЛІТАРУ "Ч" І “В” У НАШАЙ СЯМ'І!

— Але я…

— ЯК ТЫ СМЕЕШ ПАЛОХАЦЬ ДАДЛІ! — рыкнуў дзядзька Вернан, стукаючы кулаком па стале.

— Я усяго толькі…

— Я ЦЯБЕ ПАПЯРЭДЖВАЎ! У МАІМ ДОМЕ — НІ СЛОВА АБ ТВАЁЙ НЕНАРМАЛЬНАСЦІ!

Гары перавёў погляд з барвовай фізіяноміі дзядзькі на бледны твар цёткі, якая беспаспяхова спрабавала падняць Дадлі на ногі.

— Добра, — сказаў Гары, — усё…

Дзядзька Вернан сеў, пыхкаючы як загнаны насарог, не спускаючы з Гары пільнага погляду маленькіх зласлівых вачэй.

З таго самога моманту, як Гары вярнуўся з школы на летнія вакацыі, дзядзька Вернан абыходзіўся з хлопчыкам так, як быццам ён быў бомбай, гатовай у любую хвіліну падарвацца, і ўсё таму, што Гары сапраўды не быў нармальным дзіцём. Дакладней сказаць, ён быў настолькі не нармальным, наколькі гэта наогул магчыма.

Гары Потэр быў вядзьмак — вядзьмак, які толькі што скончыў першы курс "Хогвартса" — школы чараўніцтва і ведзьмінскіх мастацтваў. Сямейства Дурслі было ў жаху ад перспектывы правесці з ім лета, але іх пачуцці не ішлі ані ў якое параўнанне з тым, што адчуваў сам Гары.

Нуда па школе мучыла яго так, што гэта было падобна на сталы востры боль у жываце. Ён сумаваў па замку з яго прывідамі і патаемнымі пераходамі, сумаваў па занятках і выкладчыках (хіба што не па Снэйпу, настаўніку зеллеварэння), па ранішняй пошце, якую разносілі совы, па сваім ложку пад полагам, па сяброўскай гарбаце з лясніком Хагрыдам у яго халупе на ўскрайку Забароненага лесу, і, вядома ж, па квідытчы, самай папулярнай спартовай гульні чароўнага свету (шэсць высокіх тычак з кольцамі, чатыры лятаючыя мячы, чатырнаццаць гульцоў на мётлах).

Усе кнігі замоваў, чароўная палачка, чароўная вопратка, кацёл і суперсучасная мятла "Німбус-2000" былі зачыненыя дзядзькам Вернанам у шафе пад лесвіцай у тую самую хвіліну, як Гары прыехаў дадому. Якая была Дурслі справа да таго, што Гары выганяць з каманды, калі ён не будзе трэніравацца і за лета страціць форму? Якая ім справа да таго, што яму прыйдзецца ісці ў школу, не выканаўшы аніводнаго хатняга задання? Як сапраўдныя маглы (людзі без адзінай кроплі чараўніцтва ў крыві), Дурслі лічылі, што вядзьмак у сям'і — гэта нязмыўны сорам і ганьба. Дзядзька Вернан нават Хэдвіг, Гарыну саву, замкнуў у клетцы, каб спыніць зносіны пляменніка са знаёмымі ведзьмакамі.

Знешне Гары цалкам не пахадзіў на астатніх чальцоў сям'і. Дзядзька Вернан быў буйны мужчына з бычынай шыяй і вялізнымі чорнымі вусамі; цётка Пятуння — кашчавая, з конскім тварам; Дадлі — светлагаловы, ружовы, свінападобны. А Гары быў маленькі, худзенькі хлопчык з яркімі зялёнымі вачыма і вугальна-чорнымі непаслухмянымі валасамі. Ён насіў круглыя акуляры, а яго лоб упрыгожваў тонкі шнар у форме зігзагу маланкі.

Менавіта гэты шнар і рабіў Гары такім асаблівым, нават сярод ведзьмакоў. Гэты шнар уяўляў сабою адзінае сведчанне загадкавага мінулага, тых падзей, у выніку якіх хлопчык апынуўся на парозе дома Дурслі адзінаццаць гадоў таму.

Ва ўзросце аднаго года Гары незразумелым чынам перамог найвялікшага чорнага чараўніка ўсіх часоў, лорда Вальдэморта, чыё імя шматлікія чараўнікі і ведзьмы дагэтуль не адважваюцца прамаўляць уголас. Бацькі Гары загінулі ў бітве з ім, але сам хлопчык толькі атрымаў незвычайны шнар, і чамусьці — ніхто так і не змог зразумець, чаму — чароўныя сілы пакінулі Вальдэморта ў тое самае імгненне, калі ён паспрабаваў забіць Гары.

Так і атрымалася, што маленькі вядзьмак быў выхаваны ў сям'і сястры сваёй загінулай маці. Гары правёў у гэтай сям'і дзесяць гадоў. Ён верыў, што шнар застаўся яму на памяць аб аўтамабільнай аварыі, якая загубіла яго бацькоў і не разумеў, якім чынам у яго атрымоўвалася здзяйсняць усялякія загадкавыя рэчы, часам нават супраць уласнай волі.

Потым, роўна год таму, Гары атрымаў ліст з "Хогвартса", і ўсё таемнае стала відавочным. Гары заняў належнае месца ў чароўнай школе, дзе ён сам і яго шнар былі знакамітыя… Але зараз навучальны год скончыўся, і ён на лета вярнуўся да Дурслі, і з ім зноў абыходзіліся як з дурным смярдзючым сабакам.

Дурслі нават не ўспомнілі, што сёння ў Гары дзень нараджэння, і што яму спаўняецца дванаццаць. Вядома, ён на шматлікае і не разлічваў; яму ніколі не дарылі падарункаў, а ўжо тым больш не пяклі пірог — але ўсё-ткі, каб зусім забыць…

Як раз калі Гары гэта падумаў, дзядзька Вернан важна пракашляўся і сказаў:

— Сёння, як мы ўсе ведаем, асаблівы дзень.

Гары ўзняў вочы, не даючы веры ўласным вушам.

— Вельмі можа быць, што гэты дзень стане найвялікшым днём у маёй кар'еры, — працягваў дзядзька Вернан.

Гары зноў уткнуўся ў свой бутэрброд. Ну, вядома, — падумаў ён горка, — дзядзька Вернан казаў аб гэтай дурацкай вячэры. Ён ужо два тыдні не казаў ні аб чым іншым. На вячэру быў запрошаны ўладальнік багатай будаўнічай кампаніі з жонкай, і дзядзька Вернан вельмі разлічваў на выгадны кантракт (кампанія дзядзькі Вернана вырабляла дрылі).

— Мабыць, нам варта яшчэ разок прарепетыраваць, што і як мы будзем рабіць, — вырашыў дзядзька Вернан. — У васем гадзін усім трэба заняць загадзя вызначаныя пазіцыі. Пятуння, ты будзеш…?

— У гасцінай, — ахвотна адказала цётка Пятуння, — я буду чакаць, каб адразу ж з радаснай усмешкай павітаць іх у нашым доме.

— Выдатна, выдатна. Дадлі, ты?

— Я буду чакаць ля дзвярэй, каб ветліва адчыніць іх перад імі, — Дадлі скурчыў рожу ў манернай усмешцы: — Дазвольце ўзяць вашыя паліто, містэр і місіс Мэйсан?

— Ах, ён ім адразу спадабаецца! — у захапленні закрычала цётка Пятуння.

— Выдатна, Дадлі, — пахваліў дзядзька Вернан. Затым ён звярнуўся да Гары. — А ты???

— Я буду ў сябе ў пакоі, буду паводзіць сябе ціха і рабіць выгляд, што мяне няма, — без інтанацыі прамовіў Гары.

— Правільна, — пацвердзіў дзядзька Вернан. — Я праводжу іх у гасціную, пазнаёмлю з табой, Пятуння, і прапаную напоі. У восем пятнаццаць…

— Я запрашу ўсіх за стол, — адрапартавала цётка Пятуння.

— А ты, Дадлі, скажаш…

— Дазвольце праводзіць вас у сталовую, місіс Мэйсан? — завучана падаў сваю рэпліку Дадлі, прапаноўваючы згорнутую тоўстай завітушкай руку нябачнай даме.

— Ах ты мой маленькі джэнтльмен! — ледзь не праслязілася цётка Пятуння.

— А ты? — грозна прыжмурыўся на Гары дзядзька.

— Я буду ў сябе ў пакоі, буду паводзіць сябе ціха і рабіць выгляд, што мяне няма, — сумна прабубніў Гары.

— І каб ніводнага гуку! Яшчэ, трэба падумаць, як самым нязмушаным чынам сказаць за вячэрай некалькі кампліментаў. Пятуння, ёсць ідэі?

— Вернан распавядаў, што вы выдатна гуляеце ў гольф, містэр Мэйсан… Распавядзіце ж мне, дзе вы набылі гэтую шыкоўную сукенку, місіс Мэйсан…

— Цудоўна… Дадлі?

— Нам у школе задалі напісаць складанне на тэму "Мой герой". Містэр Мэйсан, я напісаў пра вас!

Гэта было залішне як для цёткі Пятунні, так і для Гары. Цётка Пятуння заплакала і кінулася абдымаць сына, а Гары хутка нырнуў пад стол, каб ніхто не ўбачыў, як ён пакутуе са смеху.

— А ты, хлопец?

Пакуль Гары ўздымаўся, ён з вялікай цяжкасцю здолеў сцерці з твара ўсмешку.

— Я буду ў сябе ў пакоі, буду паводзіць сябе ціха і рабіць выгляд, што мяне няма, — адбарабаніў ён.

— І яшчэ як будзеш, — з сілай падкрэсліў дзядзька Вернан. — Мэйсаны нічога пра цябе не ведаюць, і трэба, каб усё так і заставалася. Пасля вячэры ты праводзіш іх назад у гасціную, Пятуння, і прапануеш каву, і тады я пастараюся як мага натуральней перавесці гутарку на дрылі. Калі пашанцуе, я падпішу кантракт яшчэ да вячэрніх навін. Заўтра ў гэты ж час мы будзем купляць сабе летні дом на Маёрцы.

Гары не мог у поўнай меры падзяліць іх захапленне. На Майорцы ён будзе ім патрэбны яшчэ менш, чым на Цісавай вуліцы.

— Парадак… Я паехаў у горад за смокінгамі. А ты, — ён скасіўся на Гары, — ты не замінай цётцы прыводзіць у парадак дом.

Гары выйшаў праз заднія дзверы. Дзень быў цудоўны, сонечны. Хлопчык прайшоўся па акуратна падстрыжанаму лужку, плюхнуўся на садовы ўслон і паціху заспяваў:

— З днём нараджэння мяне… з днём нараджэння мяне…

Ні паштовак, ні падарункаў, і наогул ён правядзе вечар, робячы выгляд, быццам яго не існуе. Ён гаротна ўтаропіўся на жывую загарадзь. Больш за ўсё з пакінутага ў "Хогвартсе", больш нават, чым па квідытчы, Гары сумаваў па сваіх лепшых сябрах, Рону Уізлі і Герміёне Грэнджэр. А вось яны, як аказалася, цалкам па ім не сумавалі. Прынамсі, за ўсё лета ён не атрымаў ад іх ні радка, хоць Рон абяцаў запрасіць Гары да сябе ў госці.

Незлічонае мноства разоў Гары быў гатовы заклікаць на дапамогу свае чароўныя навыкі, адамкнуць клетку Хэдвіг і даслаць лісты Рону і Герміёне, але кожны раз спыняў сябе. Непаўналетнім чараўнікам забаранялася магічная практыка па-за сценамі навучальнай установы. Гары не казаў аб гэтым Дурслі, занадта добра ведаючы, што толькі страх ператварыцца ў навозных жукоў утрымлівае іх ад таго, каб замкнуць яго самога ў шафе пад лесвіцай разам з мятлой і чароўнай палачкай. Першую пару тыдняў па вяртанні дахаты Гары дастаўляла задавальненне ціха мармытаць усякае глупства і глядзець, як Дадлі ў паніцы імкліва высковае з пакоя. Але, з-за адсутнасці вестак ад Рона і Герміёны, хлопчык адчуў сябе настолькі далёка ад чароўнага свету, што нават здзекі з Дадлі страцілі сваё хараство — а зараз вось сябры не павіншавалі яго з днём нараджэння.

Чаго б ён толькі не аддаў за ліст з "Хогвартса"… ад каго заўгодна. Ён, пэўна, не адмовіўся б нават пабачыць свайго заклятага ворага, Драко Малфоя, проста каб упэўніцца, што год у школе не быў сном…

І не тое каб гэты год быў такім ужо вясёлым. У самым канцы апошняга семестра Гары давялося тварам да твару сустрэцца з самім лордам Вальдэмортам. З'яўляючыся жаласным падабенствам сябе ранейшага, Вальдэморт быў усё такі ж страшны, усё такі ж хітры, усё такі ж поўны рашучасці ізноў здабыць уладу. Гары другі раз здолеў выслізнуць з ягоных учэпістых лап, але і зараз, праз шмат тыдняў, хлопчык працягваў прачынацца па начах у халодным поце і ўсё думаў аб тым, дзе ж Вальдэморт хаваецца зараз, успамінаў яго зласлівы твар, вытарашчаныя вар'яцкія вочы…

Гары ўсё глядзеў безуважліва на жывую загарадзь — але раптам да яго дайшло, што і загарадзь глядзіць на яго! Пара непраўдападобна вялікіх вачэй зіхацелі сярод лістоты.

Гары ўскочыў на ногі, і тут да яго з іншага боку газона данёсся здзеклівы голас.

— А я ведаю, які сёння дзень, — праспяваў Дадлі, набліжаючыся ўперавалку.

Вялізныя вочы міргнулі і зніклі.

— Што? — перапытаў Гары, не зводзячы вачэй з таго месца, дзе яны толькі што былі.

— Я ведаю, які сёння дзень, — паўтарыў Дадлі, падыйшоўшы яшчэ бліжэй.

— Малайчына, — пахваліў Гары, — ты ўрэшце вывучыў назвы дзён тыдня.

— Сёння твой дзень нараджэння, — ашчэрыўся Дадлі. — Чаму ж табе не даслалі ніводнай паштоўкі? У цябе што, няма сяброў, у тваёй гэтай… куды ты там ходзіш?

— Лепш, каб твая маці не пачула, што ты кажаш пра маю школу, — халодна перасцярог Гары.

Дадлі падцягнуў штаны, якія спаўзалі з круглага жывата.

— А чаго гэта ты ўтаропіўся на загарадзь? — падазрона спытаў ён.

— Вось, вырашаю, якой бы замовай яе падпаліць, — ласкава растлумачыў Гары.

Дадлі неадкладна адступіўся з выразам дзікага жаху на тоўстай фізіяноміі.

— Н-нельга… Тата забараніў табе ч-чараваць…ён сказаў, што в-вышпурне цябе з д-дому… а табе больш няма куды ісці… у цябе нават сяброў няма, куды б…

— Колды-доўбні! — люта замармытаў Гары. — Фокус-покус, фіглі-міглі…

— МААААААМ! — загарлапаніў Дадлі і, спатыкаючыся, панёсся да дома. — МАААААМ! А ён… сама ведаеш што!

Гары дорага заплаціў за гэтую нявінную забаўку. Ні Дадлі, ні загарадзь не пацярпелі, так што цётка Пятуння разумела, што ніякага вядзьмарства не было, але Гары ўсё ж давялося ўварочвацца ад патэльні, якой яна жадала яго ўдарыць. Потым яна нагрузіла яго працай, сказаўшы, каб ён забыў аб ежы датуль, пакуль усё не выканае.

Дадлі сноўдаўся вакол і еў марозіва, а Гары памыў вокны ў доме, памыў машыну, падстрыг газон, прапалоў кветнікі, абрэзаў і паліў ружы, а таксама падфарбаваў садовы ўслон. Сонца бязлітасна паліла, абпальваючы ззаду шыю. Гары ведаў, што яму не варта было слухаць, што там казаў Дадлі, але той здолеў усё ж ткнуць у хворае месца… можа быць, у яго і праўда няма сяброў у "Хогвартсе"…

Шкада, што ніхто не бачыць знакамітага Гары Потэра зараз, люта думаў ён, раскладваючы гной на градкі, абліваючыся потам, знемагаючы ад болю ў спіне.

Была палова на восьмую, калі ён, стомлены, пачуў нарэшце, што яго кліча цётка Пятуння:

— Захадзі ў дом! І ідзі па газетах!

Гары з палёгкай увайшоў у прахалоду зіготкай чысціні кухні. На халадзільніку стаяў прызначаны для гасцей пудынг: вялізная шапка ўзбітых вяршкоў і цукровыя фіялкі. У духоўцы шыпеў вялікі кавалак свіной паляндвіцы.

— Давай ясі па-хуткаму! Мэйсаны хутка прыйдуць! — гыркнула цётка Пятуння і шпурнула на сподак два кавалачкі хлеба і рэшткі сыра. Яна ўжо апранула вячэрнюю сукенку колеру ласося.

Гары памыў рукі і запіхаў у рот сваю небагатую вячэру. Ледзь толькі ён скончыў, цётка выхапіла талерку у яго з рук.

— Наверх! Хутка!

Праходзячы паблізу дзвярэй у гасціную, Гары мімаходам убачыў дзядзьку Вернана і Дадлі ў смокінгах. Ён толькі-толькі падняўся на лесвічную пляцоўку на другім паверсе, як пачуў званок, а твар дзядзькі з'явіўся поруч парэнч унізе.

— Запомні, хлопец — адзін раз пікнеш…

Гары на пальчыках пракраўся ў свой пакой, слізгануў унутр, зачыніў за сабою дзверы і звярнуўся да ложка з намерам паваліцца на яго без сіл.

Бяда ў тым, што ложак ужо быў заняты — на ім ужо хтосьці сядзеў.

— РАЗДЗЕЛ II —

Папярэджанне Добі

Гары толькі цудам утрымаўся і не ўскрыкнуў. У маленечкага стварэння на ложку былі вялікія, як у кажана, вушы і зялёныя вочы памерам з тэнісны мяч. Гары адразу ж здагадаўся, што менавіта гэтыя вочы глядзелі на яго з садовай загарадзі сёння раніцай.

Гары і візіцёр моўчкі ўтаропіліся адзін на аднога, а ў гэты час знізу данёсся голас Дадлі:

— Дазвольце ўзяць вашыя паліто, містэр і місіс Мэйсан?

Стварэнне сасклізнула з ложка і адвесіла паклон, такі глыбокі, што кончык яго доўгага, тонкага носу крануў дыван. Гары толькі зараз зазначыў, што няпрошаны госць апрануты ў штосьці накшталт старой навалачкі з неакуратна прадзёртымі дзіркамі для рук і ног.

— Эээ… добры дзень! — нерашуча сказаў Гары.

— Гары Потэр! — выклікнула істота пранізлівым голасам, які напэўна павінен быў дайсці да першага паверху. — Даўным-даўно марыў Добі аб знаёмстве з вамі… Такі вялікі гонар…

— Дзя..дзякуй, — сказаў Гары, падышоўшы да крэсла каля пісьмовага стала і разгублена апусціўшыся на яго. Побач, у клетцы, моцна спала Хэдвіг. Хлопчык хацеў было спытаць: "Што вы за істота?", але падумаў, што гэта будзе занадта ўжо няветліва і таму абмежаваўся нявызначаным: "Хто вы?"

— Добі, сэр. Проста Добі. Добі — Хатні эльф, — адказаў госць.

— Праўда? — выклікнуў Гары. — Эээ… паслухайце, я не хацеў бы падацца няветлівым і ўсё такое, але… у мяне зараз такі момант… ну, не самы прыдатны час, каб прымаць Хатніх эльфаў у сваім пакоі.

Залівісты, фальшывы смех цёткі Пятунні дакаціўся з гасцінай. Эльф павесіў галаву.

— Не тое, каб я не быў рады вашаму візіту, — хутка дадаў Гары, — але, ммм… вы ж прыйшлі з нейкай асаблівай нагоды?

— О, так, сэр, — сур'ёзна сказаў Добі, — Добі прыйшоў сказаць вам, сэр… гэта нялёгка, сэр… Добі нават не ведае, з чаго пачаць…

— Прысаджвайцеся, — ветліва прапанаваў Гары, паказваючы на ложак.

Да яго найвялікшага жаху, эльф раптам вельмі гучна зарыдаў.

— П-п-прыса-а-а-джвайцеся…, — скуголіў ён, — ніколі… ніколі раней…

Гары пачуў, што галасы ўнізе на секунду сціхлі.

— Прабачце, — прашаптаў ён, — я зусім не хацеў вас пакрыўдзіць і наогул…

— Пакрыўдзіць Добі! — захлынуўся эльф. — Добі яшчэ ніхто ніколі не прапаноўваў сесці… ні адзін вядзьмак… як роўнаму…

Гары, спрабуючы адначасова казаць "шшш" і рабіць спачуваючы выраз твару, праводзіў Добі да ложка, дзе той сеў, ікаючы, падобны на вялікую выродлівую ляльку. Нарэшце ён здолеў узяць сябе ў рукі, і ўтаропіўся на Гары сваімі вялізнымі вачыма з выразам слязлівай любові.

— Напэўна, вам не часта сустракаліся прыстойныя ведзьмакі, — паспрабаваў падхрабрыць яго Гары.

Добі патрос галавой. Затым, без усякага папярэджання, ён ускочыў і прыняўся біцца галавой у шыбу з лямантамі: "Дрэнны Добі! Дрэнны Добі!"

— Не трэба — што вы робіце? — сыкнуў Гары, падляцеўшы да эльфа і адцягнуўшы яго ад вакна — Хэдвіг прачнулася, выдала нейкі пранізлівы енк і забіла крыламі па клетцы.

— Добі павінен пакараць сябе, сэр, — растлумачыў эльф. Вочы ў яго злёгку з'ехалі да пераносся. — Добі ледзь было не сказаў дрэннае пра сваю сям'ю, сэр…

— Сям'ю?

— Чароўную сям'ю, у якой Добі служыць, сэр… Добі — Хатні эльф… абавязаны служыць аднаму дому, вечна…

— А яны ведаюць, што вы тут? — пацікавіўся Гары.

Добі здрыгануўся.

— О, не, сэр, не… Добі давядзецца балюча пакараць сябе за прыход сюды, сэр. За гэта Добі давядзецца прышчыкнуць сабе вушы дзверцамі духоўкі. Калі б яны толькі ведалі, сэр…

— Але хіба яны не заўважаць, што вы прышчыкнулі вушы?

— Добі сумняваецца ў гэтым, сэр. Добі часта даводзіцца караць сябе за што-небудзь, сэр. Яны лёгка мірацца з гэтым, сэр. Часам яны нават нагадваюць Добі, што таму варта пакараць сябе…

— Але чаму вы не сыйдзеце? Не збяжыце?

— Хатні эльф павінен быць выпушчаны на волю, сэр. А гэтая сям'я ніколі не адпусціць Добі… Добі будзе служыць ім, пакуль не памрэ, сэр…

— Та-а-а-к… — працягнуў Гары, — а я яшчэ скарджуся, што павінен прабыць тут нейкія жаласныя чатыры тыдні. Параўнаць з вашай сямейкай, дык Дурслі пададуцца анёламі. А хто-небудзь можа вам дапамагчы? Я, напрыклад?

Амаль адразу ж Гары пашкадаваў, што заказаў аб гэтым. Добі выліўся ўдзячнымі стогнамі.

— Калі ласка, — у роспачы зашаптаў Гары, — калі ласка, паводзьце сябе цішэй. Калі Дурслі пачуюць, калі толькі даведаюцца, што ў мяне хтосьці ёсць…

— Гары Потэр пытаецца, ці можа ён дапамагчы Добі… Добі чуў пра вашую веліч, сэр, але пра вашую дабрыню Добі нічога не ведаў…

Пачырванеўшы, Гары сказаў:

— Усе, што вы чулі пра маю веліч — жудаснае глупства. Бо я нават не лепшы вучань, лепшая Герміёна, яна…

Але ён тут жа змоўк, таму што ўспамінаць пра Герміёну было цяжка.

— Гары Потэр сарамлівы і сціплы, — з глыбокай пашанай вымавіў Добі, ягоныя шарападобныя вочы палалі ад захаплення. — Гары Потэр не ўзгадвае сваю перамогу над Тым-Каго-Нельга-Называць…

— Над Вальдэмортам? — не падумаўшы, ляпнуў Гары.

Добі заціснуў далонькамі свае вялікія вушы і праенчыў:

— Ах, не вымаўляеце гэтае імя, сэр! Не вымаўляеце!

— Прабачце, — папрасіў прабачэння Гары, — я ведаю, шмат каму гэта не падабаецца. Вось мой сябар Рон…

І асёкся — успамін пра Рона таксама прычыняў боль.

Добі нахіліўся бліжэй да Гары, свецячы вачыма.

— Добі чуў, — хрыпла заказаў ён, — што ўсяго некалькі тыдняў таму Гары Потэр сустрэўся з Цёмным Лордам у другі раз … і што Гары Потэр зноў пазбег смерці.

Гары кіўнуў, і вочы Добі маментальна напоўніліся слязьмі.

— Ах, сэр, — праенчыў ён, выціраючы твар кутком зашмальцаванай навалачкі, у якую быў апрануты. — Гары Потэр доблесны і адважны! Ён адважна сустрэў ужо столькі небяспек! Але Добі прыйшоў, каб абараніць Гары Потэра, перасцерагчы яго, нават калі потым давядзецца прышчыкнуць сабе вушы дзверцамі духоўкі… Гары Потэр не павінны вяртацца ў "Хогвартс".

Наступіла цішыня, якая парушалася толькі голасам дзядзькі Вернана ўнізе і пазвякваннем нажоў і відэльцаў.

— Ш-што? — заікаючыся, вымавіў Гары. — Але мне трэба вярнуцца — семестр пачынаецца першага верасня. Гэта ж усё, што ў мяне ёсць, без гэтага я б не выжыў. Вы не ведаеце, як мне тут. Я тут — чужы! Я павінен быць у сваім свеце — у "Хогвартсе".

— Не, не, не, — выкрыкнуў Добі і затрос галавой так, што вушы запляскалі па шчоках. — Гары Потэр павінен заставацца там, дзе для яго бяспечна. Ён занадта вялікі, занадта высакародны, каб яго страціць. Калі Гары Потэр вернецца ў "Хогвартс", ён падвергне сябе смяротнай небяспецы.

— Чаму? — здзівіўся Гары.

— Існуе змова, Гары Потэр. Змова, з-за якой жудасныя падзеі павінны адбыцца сёлета ў "Хогвартсе", школе чарадзейства і ведзьмінскіх мастацтваў, — прашаптаў Добі, раптам задрыжэўшы ўсім целам. — Добі ведае аб гэтым ужо даўно, сэр. Гары Потэр не павінны падвяргаць сябе такой рызыцы. Ён занадта важны для нас, сэр!

— Якія яшчэ жудасныя падзеі? — адразу ж спытаў Гары. — Чыя змова?

Добі выдаў дзіўны здаўлены гук і з сілай стукнуўся галавой па сцяне.

— Добра! — сказаў Гары, хапаючы эльфа за руку. — Не можаце сказаць — не трэба. Я зразумеў. Але нашто паведамляць аб гэтым мне? — Раптоўная, малапрыемная думка наведала яго. — Чакайце! Ці правільна я разумею, што гэта датычыцца Вал… прабачце! — Самі-Ведаеце-Каго? Так? Кіўніце або матніце галавой, — паспешліва дадаў ён, бо галава Добі ізноў апынулася ў небяспечнай блізкасці ад сцяны.

Вельмі-вельмі павольна, Добі паматляў галавой.

— Не, не Таго-Каго-Нельга-Называць, сэр…

Але Добі пашырыў вочы і відавочна ўсяляк спрабаваў на нешта намякнуць. Гары, тым не менш, ніяк не мог зразумець, на што.

— У яго ж няма брата, дакладна?

Добі патрос галавой і яшчэ болей вытарашчыў вочы.

— Ну тады я і не ведаю, хто б яшчэ мог валодаць дастатковай сілай, каб выклікаць у "Хогвартсе" жудасныя падзеі, — сказаў Гары. — Я хачу сказаць, там Дамблдор… Вы ж ведаеце, хто такі Дамблдор?

Добі паважна схіліў галаву.

— Альбус Дамблдор — найвялікшы дырэктар за ўсю гісторыю "Хогвартса". Добі ведае гэта, сэр. Добі чуў, што магічныя здольнасці Дамблдора маглі пасупернічаць са здольнасцямі Таго-Каго-Нельга-Называць у яго лепшыя часы. Але, сэр… — голас Добі зваліўся да настойлівага шэпту, — ёсць сілы, якімі Дамблдор не можа… сілы, якімі ні адзін прыстойны вядзьмак…

І, перш чым Гары паспеў спыніць яго, Добі саскочыў з ложка, схапіў настольную лямпу і прыняўся біць сябе па галаве.

Унізе запанавала цішыня. Праз дзве секунды Гары, у якога кроў з шумам запульсіявала ў галаве, пачуў, што дзядзька Вернан ідзе да лесвіцы, кажучы на хаду:

— Гэта, пэўна, наш Дадлі зноў пакінуў тэлевізар уключаным!

— Хутчэй у шафу! — прашыпеў Гары, запіхваючы Добі і зачыняючы за ім дзверцы. Сам ён ледзь паспеў кінуцца на ложак, як ручка дзвярэй павярнулася.

— Якога — д’ябла — ты — сабе — дазваляеш! — скрозь сціснутыя зубы прахрыпеў дзядзька Вернан, наблізіўшы раз’юшаны твар да твару пляменніка. — Ты толькі што сапсаваў мой выдатны анекдот пра японца і клюшку для гольфа! Яшчэ адзін гук і ты пашкадуеш, што нарадзіўся, зразумеў, хлопец?

І ён, тупаючы нібы слон, пакінуў пакой.

Усё яшчэ дрыжачы, Гары выпусціў госця з шафы.

— Бачыце, як я тут жыву? — усклікнуў ён. — Разумееце, чаму я так жадаю вярнуцца ў "Хогвартс"? Гэта адзінае месца, дзе ў мяне ёсць… ну, прынамсі, мне падаецца, што ў мяне ёсць… сябры.

— Сябры, якія нават не пішуць Гары Потэру? — хітра прыжмурыўся эльф.

— Мне падаецца, яны проста… чакайце, — нахмурыўся Гары. — А адкуль вы ведаеце, што яны мне не пішуць?

Добі перамінаўся з нагі на нагу.

— Гары Потэр не павінен сердаваць на Добі. Добі жадаў як лепш…

— Дык гэта вы кралі мае лісты?

— Яны ў Добі з сабою, — сказаў эльф. Захоўваючы пэўную адлегласць, ён аднекуль з-за пазухі выцягнуў тоўсты пачак канвертаў. Гары разглядзеў акуратны почырк Герміёны, няроўныя крамзолі Рона і нават загагуліны, якія відавочна належалі пяру Хагрыда, ключніка "Хогвартса".

Добі заклапочана лыпаў вачыма.

— Гары Потэр не павінен сердаваць… Добі спадзяваўся… калі Гары Потэр падумае, што сябры забыліся на яго… Гары Потэр можа не захацець вяртацца ў школу, сэр…

Гары не слухаў. Ён хацеў выхапіць лісты, але Добі адскочыў.

— Гары Потэр атрымае іх, сэр, калі дасць Добі слова, што не будзе вяртацца ў "Хогвартс". Ах, сэр, вы не можаце падвяргаць сябе такой небяспецы! Скажыце, што не вернецеся ў школу, сэр!

— Не, — злосна сказаў Гары. — Аддайце мне лісты маіх сяброў!

— У такім разе Гары Потэр не пакінуў Добі ніякага выбару, — сумна вымавіў эльф.

І, перш чым Гары паспеў паварушыцца, Добі кінуўся да дзвярэй, распахнуў іх і пабег уніз па лесвіцы.

У роце ў хлопчыка перасохла, жывот падвяло, але ён неадкладна кінуўся наўздагон, імкнучыся не ствараць як мага менш гукаў. Ён пераскочыў праз шэсць апошніх прыступак і бясшумна як кошка прызямліўся на дыван, аглядаючыся ў пошуках Добі. Са сталовай данесліся словы дзядзькі Вернана: "…ах, распавядзіце Пятунні тую смешную гісторыю пра амерыканскіх сантэхнікаў, містэр Мэйсан. Яна памірае ад жадання яе пачуць…"

Гары праімчаўся праз хол у кухню і фізічна адчуў, як у яго на месцы жывата ўтвараецца непрыемная пустэча.

Пудынг, шэдэўр цёткі Пятунні, цудоўная гара ўзбітых вяршкоў з цукровымі фіялкамі, парыў над сталом. На шафе ў кутку стаяў Добі.

— Не, — праенчыў Гары, — калі ласка… яны мяне заб'юць!

— Гары Потэр павінны паабяцаць, што не вернецца ў школу…

— Добі… калі ласка…

— Пакляніцеся, сэр!

— Не магу!

Добі зірнуў трагічна.

— У такім разе Добі абавязаны гэта зрабіць, сэр, для ўласнай жа карысці Гары Потэра.

Пудынг пляснуўся на пол з шумам, ад якога ў Гары ледзь не спынілася сэрца. Талерка разбілася, вяршкі запырскалі вокны і сцены. З мяккім гукам, падобным на нягучны свіст дубца, Добі знік.

У сталовай пачуліся крыкі, у кухню ўварваўся дзядзька Вернан і ўбачыў Гары, які застыў у шоку, у пудынгу з ног да галавы.

Спачатку падавалася, што дзядзьку Вернану атрымаецца замяць гэтую гісторыю ("наш пляменнік — вельмі нервовае дзіця — шалее, калі бачыць чужых — трымаем яго наверсе"). Ён, бы курэй, што разбегліся па двары, загнаў Мэйсанаў назад у сталовую, паабяцаў Гары здзерці з яго скуру, як толькі сыйдуць госці і выдаў яму швабру. Цётка Пятуння парылася ў халадзільніку і дастала марозіва, а Гары, усё яшчэ не ў сілах суняць нервовую дрыготку, пачаў чысціць кухню.

У дзядзькі Вернана па-ранейшаму заставаўся шанец скласці пагадненне — калі б не сава.

Цётка Пятуння як раз прапаноўвала гасцям мятныя цукеркі, калі ў акно, гучна пляскаючы крыламі, уляцела здаравенная сава, кінула ліст на галаву місіс Мэйсан і выляцела назад. Місіс Мэйсан выдала жудасны лямант і выбегла з дому з крыкамі: "Дурдом! Дурдом!". Містэр Мэйсан затрымаўся толькі для таго, каб давесці да Дурслі, што яго жонка панічна баіцца птушак усіх форм і памераў, а таксама каб пацікавіцца, ці падаюцца ім самім смешнымі іх ідыёцкія жарты.

Гары стаяў пасярод кухні, ухапіўшыся для падтрымкі за швабру, а дзядзька Вернан павольна набліжаўся да яго з сатанінскім агнём у маленькіх вочках.

— Прачытай! — зласліва прашыпеў ён, размахваючы толькі што атрыманым лістом, — Давай, давай — чытай!

Гары ўзяў ліст. Гэта была зусім не віншавальная паштоўка.

”Паважаны м-р Потэр!

Мы атрымалі данясенне, што па месцы вашага жыхарства ў дванаццаць хвілін на дзесятую сёння ўвечары мела месца накладанне заклена Бязважкасці.

Як вам вядома, непаўналетнім ведзьмакам забараняецца выкарыстанне заклёнаў любой уласцівасці па-за сценамі навучальнай установы, і любая далейшая дзейнасць падобнага роду з вашага боку можа прывесці да выключэння з вышэйзгаданай навучальнай установы (Дэкрэт аб разумных абмежаваннях вядзьмарства сярод непаўналетніх, 1875, параграф З).

Мы таксама абавязаныя нагадаць, што любая чароўная дзейнасць, якая можа пацягнуць за сабою небяспеку выяўлення немагічнымі асобамі (магламі) з'яўляецца сур'ёзным парушэннем падзелу 13 Статуту Сакрэтнасці Сусветнай Канфедэрацыі Чараўнікоў.

Жадаю прыемна правесці вакацыі!

Шчыра Ваша,

Мафальда Хопкірк

АДДЗЕЛ НЕПРАВАМОЦНАГА ВЫКАРЫСТАННЯ ВЯДЗЬМАРСТВА

Міністэрства магіі”

Гары адарваў погляд ад ліста і сутаргава зглытнуў.

— А ты не казаў нам, што табе забараняецца чараваць па-за школай, — прамовіў дзядзька Вернан, і яго зрэнкі асвятліла звар'яцелае цьмянае святло, — Забыў, пэўна… выскачыла з галавы…

Ён навіс над хлопчыкам як гіганцкі бульдог, агаліўшы зубы.

— Што ж, у мяне для цябе навіны, хлопец… я цябе замкну наверсе… ты ніколі больш не пойдзеш у сваю школу… ніколі… а калі ты паспрабуеш уцячы з дапамогай сваіх чароўных штучак — цябе выключаць!

І, рагочучы як маньяк, ён пацягнуў Гары наверх.

Дзядзька Вернан выканаў свае пагрозы ў дакладнасці. На наступную раніцу ён выклікаў майстра, і той усталяваў у пакоі ў Гары краты на вакно. Сам дзядзька Вернан уставіў у дзверы адмысловыя адкідныя дзверцы, як для кошкі, каб праз гэтую адтуліну тры разы ў дзень прасоўваць невялікія порцыі ежы. Гары выпускалі з пакоя ў туалет два разы, раніцай і ўвечары. Увесь астатні час ён сядзеў пад замком.

Праз тры дні парадкі заставаліся ўсё такія ж строгія, і Гары не бачыў для сябе аніякага выхаду. Ён ляжаў на жываце, сумна глядзеў скрозь рашотку на заход сонца і разважаў, што ж з ім цяпер будзе.

Які сэнс вяртацца да вядзьмарства, каб вызваліцца, калі пасля гэтага яго выключаць з "Хогвартса"? Але жыць на Цісавай вуліцы таксама больш немагчыма. Дурслі даведаліся, што ім не пагражае небяспека прачнуцца аднойчы раніцай у выглядзе мышэй або жаб, і тым самым ён страціў сваю апошнюю зброю супраць іх. Можа быць, Добі і здолеў уратаваць Гары ад жудасных падзей, якія павінны адбыцца ў "Хогвартсе", але, калі справы пойдуць так і далей, ён у любым выпадку памрэ з голаду.

Адчыніліся дзверцы, з'явілася рука цёткі Пятунні, якая праціснула ўнутр міску супу з кансервамі. Гары, у якога жывот даўно ўжо звяло ад голаду, адным скачком саскочыў з ложка і схапіў міску. Суп быў халодны, але Гары ўсё адно выпіў залпам палову. Потым прайшоў праз пакой да клеткі Хэдвіг і вываліў падобную на мокрыя анучы гародніну ёй у кармушку. Сава натапырылася і паглядзела на гаспадара, усім сваім выглядам паказваючы глыбокую агіду.

— Няма чаго дзюба адварочваць — ясі што даюць, — сувора сказаў ёй Гары.

Ён паставіў пустую міску на падлогу побач з дзверцамі і лёг назад на ложак, адчуваючы яшчэ большы голад, чым да супу.

Ну добра, можа быць, праз чатыры тыдні ён усё яшчэ будзе жывы. Што адбудзецца, калі ён не прыедзе ў "Хогвартс"? Дашлюць каго-небудзь даведацца, што з ім здарылася? Ці змогуць яны прымусіць Дурслі адпусціць яго?

Шарэла, і пакой апускаўся ў цемру. Скатаваны бясплоднымі разважаннямі, пытаннямі, на якія не было адказу і галодным бурчаннем у жываце, Гары праваліўся ў сон.

Яму прыснілася, што ён сядзіць у заапарку, у клетцы з таблічкай "НЕПАЎНАЛЕТНІ ВЯДЗЬМАК". Людзі ўзіраюцца на яго скрозь рашотку, а ён, галодны і саслабелы, ляжыць на саломе. У натоўпе ён адрозніў твар Добі і паклікаў яго, просячы аб дапамозе, але Добі толькі крыкнуў у адказ: "Гары Потэр тут у бяспецы, сэр!" і знік. З'явіліся Дурслі . Дадлі стаў тузаць дубцы рашоткі і здзеквацца з яго.

— Не трэба, — прамармытаў Гары, спрабуючы пазбавіцца ад дакучлівага грукату, — пакінь мяне ў спакоі… я жадаю спаць…

Ён расплюшчыў вочы. Месяцовае святло пранікала скрозь зарэшачаныя вокны, асвятляючы ложак. І хтосьці сапраўды глядзеў на яго з вакна: вяснушчаты, рудавалосы, доўганосы хтосьці.

За акном быў Рон Уізлі.

— РАЗДЗЕЛ III —

Нара

— Рон! — толькі і здолеў вымавіць Гары, падпаўзаючы па ложку бліжэй да акна і прыўздымаючы ўверх раму, каб яны з Ронам змаглі паразмаўляць праз краты. — Рон, як ты… адкуль ты…

Тут сківіца ў яго так і адвалілася: яго мозг нарэшце ўвабраў у сябе ўсю неверагоднасць таго, што адбывалася. Рон высоўваўся з акна старога прыпаркаванага ў паветры аўтамабіля брудна-нябёснага колеру. З пярэдніх сядзенняў усміхаліся Фрэд і Джордж, двайняты, старэйшыя браты Рона

— Як жыццё, Гары? — спытаў Джордж.

— Што з табой здарылася? — забалбатаў Рон. — Чаму ты не адказваў на лісты? Я цябе разоў дванаццаць запрашаў у госці! А потым тата сказаў, што табе даслалі афіцыйнае папярэджанне за вядзьмарства на вачах у маглаў…

— Гэта не я… А ён адкуль даведаўся?

— Ён жа працуе ў Міністэрстве, — растлумачыў Рон. — І ты ж ведаеш, нам нельга чараваць…

— Хто б казаў, — усміхнуўся Гары, выразна паглядзеўшы аўтамабіль, які завіс у паветры.

— Гэта не лічыцца, — заявіў Рон. — Машыну мы ўсяго толькі пазычылі. Яна татава, гэта не мы яе зачаравалі. А вось на вачах у маглаў…

— Ды кажу я табе, гэта не я… але гэта доўга тлумачыць… слухай, можаце вы сказаць у "Хогвартсе", што Дурслі мяне замкнулі і не дазваляюць мне ісці ў школу, а з дапамогай вядзьмарства я, вядома ж, адсюль вызваліцца не магу, таму што ў Міністэрстве вырашаць, што два парушэнні за тры дні — гэта залішне, і тады…

— Не стагні, — перапыніў яго Рон. — Мы прыехалі за табой.

— Але ж вам таксама нельга чараваць…

— А нам і не трэба, — хмыкнуў Рон, матнуўшы галавой у бок пярэдняга сядзення, — забыў, ці што, каго я сабою прыхапіў?

— Прывяжы вось гэта да кратаў, — загадаў Фрэд, кідаючы Гары канец вяроўкі.

— Калі прачнуцца Дурслі , мне канец, — сказаў Гары, пасля таго, як моцна прывязаў вяроўку. Фрэд завёў рухавік.

— Не бойся, — сказаў Фрэд, — і адыдзі ўбок.

Гары адсунуўся далей ад акна, углыб пакою, і ўстаў побач з Хэдвіг, якая, падавалася, усвядоміла ўсю важнасць моманту і паводзіла сябе вельмі ціха. Рухавік набіраў абароты, равеў усё гучней, і ўрэшце краты з грукатам адарваліся ад аконнага праёму, а Фрэд разам з аўтамабілем паляцеў кудысьці ў неба. Гары падбег да акна і ўбачыў, што краты на вяроўцы боўтаюцца ў некалькіх метрах ад зямлі. Рон, крэхчучы ад натугі, цягнуў іх ў машыну. Гары напружана ўслухваўся, але са спальні Дурслі не даносілася ані гуку.

Калі краты былі нарэшце пакладзена на задняе сядзенне побач з Ронам, Фрэд заднім ходам падаў аўтамабіль да акна, імкнуўшыся прысунуцца як мага бліжэй.

— Залазь, — сказаў Рон.

— Але… усе мае школьныя рэчы… палачка… мятла…

— Дзе?

— Зачыненыя ў шафе пад лесвіцай, а я не магу выйсці з пакоя…

— Не праблема, — бестурботна кінуў Джордж з пярэдняга пасажырскага сядзення. — Ну-ка, Гары, сыйдзі з дарогі.

Фрэд з Джорджам лёгка, па-кацінаму, перабраліся праз акно ў пакой. З імі і сапраўды не згінеш, падумаў Гары, убачыўшы, што Джордж дастаў з кішэні шпільку і пачаў асцярожна паварочваць яе ў замку.

— Шматлікія ведзьмакі лічаць, што на розныя там маглаўскія фокусы не варта марнаваць часу, — сказаў Фрэд, — а вось нам падаецца, што некаторым рэчам вельмі нават варта павучыцца, хай нават яны не так хутка дзейнічаюць, як вядзьмарства.

Пачулася ціхая пстрычка.

— Ну што — мы прыцягнем твой куфар, а ты збяры тут усё, што трэба і перадай Рону, — шэптам загадаў Джордж.

— Асцярожна на ніжняй прыступцы — яна рыпіць, — прашаптаў Гары ўслед двайнятам.

Потым ён залётаў па пакоі, збіраў рэчы і перадаваў іх у акно Рону. Потым дапамог Фрэду і Джорджу зацягнуць куфар уверх па лесвіцы. Дзядзька Вернан кашлянуў у спальні.

Нарэшце, задыханыя, яны дасягнулі пляцоўкі другога паверху і аднеслі куфар да адчыненага акна. Фрэд пералез у машыну, каб дапамагчы Рону цягнуць, а Гары з Джорджам пхалі з пакоя.

Дзядзька Вернан зноў кашлянуў.

— Яшчэ крышку, — напружана прасіпеў Фрэд з машыны, — яшчэ разок пхніце…

Гары і Джордж наваліліся плячыма, і куфар праслізнуў па падваконню на задняе сядзенне.

— Ну ўсё, адчальваем, — шапнуў Джордж.

Але, як толькі Гары ўзлез на падваконне, як з пакоя пачуўся гучны абураны крык савы, а следам за ім — не меней абураны рык дзядзькі Вернана:

— ЧОРТАВА САВА!

— Я забыўся на Хэдвіг!

Гары праімчаўся праз увесь пакой, выключальнік наверсе поруч лесвіцы ўжо пстрыкнуў — хлопчык схапіў клетку, куляй пранёсся да акна і перадаў саву Рону. Потым ён ізноў улез на падваконне, а дзядзька Вернан ужо барабаніў у незапертыя дзверы — і яны з трэскам расчыніліся.

На нейкае імгненне сілуэт дзядзькі Вернана нерухома застыў у праёме; затым дзядзька выдаў раз’юшаны крык разлютаванага быка, галавой наперад рынуўся на Гары і паспеў ухапіць яго за ладыжку.

Рон, Фрэд і Джордж у сваю чаргу схапілі Гары за рукі і сталі з усіх сіл цягнуць.

— Пятуння! — екатаў дзядзька Вернан. — Ён збягае! ЗБЯГАЕ!

Тут Уізлі дружна паднаціснулі, і нага Гары высклізнула з жалезнай лапішчы дзядзькі Вернана — Гары апынуўся ў машыне — зачыніў за сабою дзверы…

— Паехалі, Фрэд! — прароў Рон, і машына стралой паляцела ў кірунку Месяца.

Гары не мог паверыць свайму шчасцю — ён быў свабодны! Ён высунуўся з акна — начны вецер церабіў валасы — і паглядзеў на стрэхі дамоў Цісавай вуліцы, якія хутка змяншаліся. Дзядзька Вернан, цётка Пятуння і Дадлі , утрох, аслупянелыя ад здзіўлення, назіралі за ім з акна яго пакоя.

— Убачымся наступным летам! — крыкнуў Гары.

Хлапчукі зарагаталі, і Гары адкінуўся на спінку сядзення, шырока усміхаючыся.

— Выпусці Хэдвіг, — папрасіў ён Рона. — Хай ляціць за намі. Яна ўжо тысячу гадоў не выпроствала крылы.

Джордж працягнуў Рону шпільку і праз імгненне Хэдвіг радасна вырвалася з акна і бясшумна як прывід знікла ў цемры ночы.

— Такім чынам — што ж за гісторыя? — пачаў нецярпліва распытваць Рон. — Што з табой здарылася?

Гары ўсё ім распавёў: і пра Добі, і пра ягоную перасцярогу, і пра фіяска, якое пацярпеў фіялкавы пудынг. Пасля таго як ён скончыў свой расповед, наступіла доўгае маўчанне.

— Нейкая бязглуздзіца, — у рэшце рэшт вынес прысуд Фрэд.

— Сапраўды, нешта дзіўнае, — пагадзіўся Джордж. — І ён табе нават не сказаў, што гэта там за змова і хто ў ёй удзельнічае?

— Мне падаецца, ён не мог, — адказаў Гары. — Кажу вам, усякі раз як ён даходзіў да таго, што мог прагаварыцца, ён пачынаў біцца галавой аб сцяну.

Фрэд з Джорджам паглядзелі адзін на аднога.

— Што? Думаеце, ён мне нахлусіў?

— Ну-у-у, — працягнуў Фрэд, — скажам так: у эльфаў з магіяй усё ў парадку, толькі звычайна яны не могуць ёю скарыстацца без дазволу гаспадара. Думаю, старога Добі даслалі, каб ты не вяртаўся ў "Хогвартс". Хтосьці, так бы мовіць, пажартаваў. Як ты думаеш, ёсць у кагосьці на цябе зуб?

— Так, — адразу ж адказалі Рон і Гары, хорам.

— Драко Малфой, — растлумачыў Гары. — Ён мяне ненавідзіць.

— Драко Малфой? — перапытаў Джордж. — Выпадкова, не сын Люцыюуса Малфоя?

— Напэўна, бо прозвішча не вельмі распаўсюджанае. — сказаў Гары. — А што?

— Ды я чуў, што тата пра яго казаў, — растлумачыў Джордж. — Ён у свой час падтрымліваў Сам-Ведаеш-Каго.

— А калі Сам-Ведаеш-Хто знік, — дадаў Фрэд, выгінаючы шыю, каб паглядзець на Гары, — Люцыюс Малфой вярнуўся і сказаў, што рабіў усё пад закляццямі Сам-Ведаеш-Каго і ні ў чым не вінаваты. Але гэта ўсё хлусня — тата ўпэўнены, што ён быў у вельмі блізкім асяроддзі Цёмнага Лорда.

Гары і раней чуў падобныя размовы пра сям'ю Малфояў, і ніколі ім не здзіўляўся. У параўнанні з Малфоям Дадлі выглядаў разумным, добрым хлопчыкам.

— Не ведаю, ці ёсць у Малфояў Хатні эльф… — задумаўся Гары.

— Каму б ён не належыў, гэта павінен быць старажытны чароўны род, да таго ж багаты, — сказаў Фрэд.

— Ага. Маці заўсёды кажа, што жадала б, каб у нас быў Хатні эльф, які б прасаваў бялізну, — дадаў Джордж. — А у нас усяго толькі паршывы стары ўпыр на гарышчы і гномы ў садзе. Дамавікі эльфы жывуць у асабняках, замках, ва ўсякіх, ведаеш, такіх месцах; у нашым доме нічога падобнага не знойдзеш…

Гары прамаўчаў. Улічваючы той факт, што ў Драко Малфоя заўжды было ўсё самае лепшае, можна было выказаць здагадку, што ягоная сям'я купаецца ў чароўным золаце; Гары лёгка мог уявіць Малфоя ў вялізным выдатным асабняку. Ды і такія "жартачкі" — паслаць слугу, каб прымусіць Гары не вяртацца ў "Хогвартс" — цалкам у стылі Малфоя. Як можна было прыняць Добі сур'езна?

— У любым выпадку, я рады, што мы за табой прыехалі, — сказаў Рон. — Я ужо пачаў турбавацца, чаму ты не адказваеш на лісты. Спачатку я думаў, што ва ўсім вінаватая Эроў…

— Хто гэта?

— Нашая сава. Вельмі старая. Яна ўжо не раз падала, калі несла пошту. Я потым яшчэ хацеў пазычыць Гермеса…

— Каго?

— Гэта сава, якую бацькі падарылі Персі, калі ён стаў старастай, — растлумачыў Фрэд з пярэдняга сядзення.

— Але Персі мне яго не даў, — працягваў Рон, — сказаў, што Гермес яму самому патрэбны.

— Персі наогул усё лета паводзіць сябе дзіўна, — нахмурыўся Джордж. — І ён і сапраўды піша вельмі шмат лістоў і ўвесь час замыкаецца ў сваім пакоі… Я жадаю сказаць, колькі можна паліраваць значык "СТАРАСТА", ну, дзесяць дзён, ад сілы дваццаць… ты забраў занадта далёка на захад, Фрэд, — дадаў ён, ткнуўшы ў компас на прыборнай панэлі. Фрэд крутануў стырно.

— А ваш тата ведае, што вы ўзялі машыну? — пацікавіўся Гары, здагадваючыся, зрэшты, які будзе адказ.

— Ммм, не, ён сёння ўначы дзяжурыць. Калі пашанцуе, мы вернем машыну ў гараж, і маці нават не заўважыць, што мы яе бралі.

— А што наогул ваш тата робіць у Міністэрстве?

— Працуе ў самым нецікавым аддзеле, — сказаў Рон. — Аддзел няправільнага выкарыстання маглаўскіх прадметаў побыту.

— Чаго?

— Гэтая праца звязана з заварожанымі прадметамі, якія былі вырабленыя магламі, разумееш, на выпадак, калі яны зноў патрапяць у рукі маглаў. Вось, напрыклад, летась памерла адна старая ведзьма, і яе гарбатны сервіз прадалі ў антыкварную краму. Яго набыла адна жанчына, магл, прынесла дахаты, запрасіла сяброў піць гарбату. Гэта быў такі кашмар — тата некалькі дзён прыходзіў дахаты позна.

— А што здарылася?

— Імбрычак звар’яцеў і пачаў разпырскваць кіпень ва ўсе бакі, а адзін дзядзька нават патрапіў у лякарню — абцугі для цукру кусілі яго за нос. Тата цалкам выдахся — у яго ў аддзеле толькі ён сам ды стары чарадзей Перкінс — і вось ім давялося накладаць заклёны забыцця і іншыя падобныя штучкі, каб замяць гэтую гісторыю…

— Але як жа… ваш тата… і гэтая машына…

Фрэд засмяяўся:

— Наш бацька ў захапленні ад усяго, што мае дачыненне да маглаў; у нас у сараі цэлы маглаўскі склад. Ён усё разбірае, зачароўвае і збірае назад. Калі б ён прыйшоў з вобыскам у наш дом, яму давялося б арыштаваць самога сябе. Маці з-за гэтага увесь час з ім сварыцца.

— Мы ўжо на галоўнай дарозе, — перабіў Джордж. — Праз дзесяць хвілін будзем на месцы… Ну і добра, а то ўжо днее…

На ўсходзе ўздоўж лініі гарызонту з'явіўся слабы ружаваты водбліск.

Фрэд трохі знізіўся, і Гары ўбачыў унізе цёмную сцеганую коўдру апрацаваных палёў і групкі дрэў.

— Хутка пасёлак, — сказаў Джордж. — Оттэры-Сэнт-Кэчпоўл.

Машына апускалася ўсё ніжэй і ніжэй. Чырвоны сонечны дыск ужо віднеўся за дрэвамі.

— Прызямліліся! — выклікнуў Фрэд, калі, з лёгкім "бум!", колы крануліся зямлі. Яны селі каля паўразбуранага гаража ў невялікім панадворку, і Гары, вызірнуўшы ў акно, у першы раз убачыў дом Рона.

Ён быў падобны на вялікі каменны хлеў, да якога з цягам часу там і сям хаатычна прыбудоўвалі ўсе новыя і новыя памяшканні, пакуль хлеў не вырас да некалькіх паверхаў і не сагнуўся так, што, падавалася, не развальваўся толькі дзякуючы магіі (зрэшты, так яно, пэўна, і было). На чырвонай страсе тырчала штук пяць-шэсць труб. У зямлю ля дзвярэй быў уваткнуты слуп з шыльдай з надпісам "НАРА". Ля парога валялася вялікае мноства гумовых ботаў і іржавы кацёл. Некалькіх пульхных куранятаў расхаджвалі па двары і нешта дзюбалі.

— Нічога асаблівага, — з штучнай нядбайнасцю кінуў Рон.

— У вас выдатна! — шчасліва выклікнуў Гары, прыгадаўшы Цісавую вуліцу.

Яны вышлі з машыны.

— Слухайце — наверх трэба уздымацца вельмі асцярожна! — папярэдзіў Фрэд. — А далей — чакайце, пакуль маці не пакліча снедаць. Тады ты, Рон, збяжыш уніз з крыкам: "Маці, паглядзі, хто да нас прыехаў уначы!", і яна будзе так узрадаваная прыездам Гары, што ніхто і не зазначыць, што мы бралі машыну.

— Правільна, — пагадзіўся Рон. — Пайшлі, Гары, я пакажу, дзе я сплю — на самым…

Рон раптам змоўк і пазелянеў. Астатнія трое хутка абярнуліся.

Місіс Уізлі крочыла праз двор, распуджваючы куранятаў, і проста дзіўна, як яна, нізенькая, пухленькая, лагодная жанчына была настолькі падобная зараз на шаблязубага тыгра.

— Ой, — сказаў Фрэд.

— М-мама, — сказаў Джордж.

Місіс Уізлі рэзка спынілася перад імі, уперла рукі ў бокі і моўчкі пераводзіла погляд з аднаго вінаватага твару на іншы. На ёй быў квятчасты фартух, з кішэні якога тырчала чароўная палачка.

— Ну, — сказала яна.

— Добрай раніцы, мама, — сказаў Джордж, і толькі яму аднаму здалося, што голас яго прагучаў лёгка і бестурботна.

— Вы сабе ўяўляеце, як я хвалявалася? — вымавіла місіс Уізлі страшным шэптам.

— Прабач, мама, але разумееш, нам трэба было…

Усе тры сыны місіс Уізлі былі вышэй яе ростам, але яны прыкметна скукожыліся пад уздзеннем ейнага гнева.

— Ложкі пустыя! Занатоўкі няма! Машыны няма — маглі разбіцца — ледзь не звар’яцела ад хвалявання — вам напляваць? — ніколі, за ўсё маё жыццё — вось прыйдзе бацька, ён вам пакажа — ні Біл, ні Чарлі, ні Персі, ніколі нічога падобнага…

— Бездакорны Персі, — прамармытаў сабе пад нос Фрэд.

— А ТАБЕ НЕ ЗАМІНУЛА Б УЗЯЦЬ З ЯГО ПРЫКЛАД! — заекатала місіс Уізлі. — Вы маглі загінуць, вас маглі ўбачыць, бацька мог страціць з-за вас працу…

Падавалася, што гэта працягвалася шмат гадзін. Місіс Уізлі паспела ахрыпнуць, перш чым звярнулася да Гары — і той адступіўся.

— Я вельмі радая, што ты прыехаў, Гары, дарагі, — сказала місіс Уізлі. — Заходзь, ты ж, пэўна, галодны з дарогі.

Яна звярнулася і пайшла ў дом, а Гары спалохана паглядзеў на Рона і, атрымаўшы ад яго падбадзёрвальны позірк, рушыў услед за ёй.

Кухня была маленькая і даволі абшарпаная. Усярэдзіне стаялі габляваны драўляны стол і крэслы. Гары прысеў на край аднаго з іх і стаў аглядацца па баках. Да гэтага ён ніколі яшчэ не быў у чароўным доме.

На сцяне насупраць вісеў гадзіннік з адной стрэлкай і зусім без лічбаў. Замест іх былі надпісы: "Час ставіць гарбату", "Час карміць куранятаў", "Зноў спазніўся". На каміннай паліцы ў тры шэрагі стаялі кніжкі, з загалоўкамі тыпу "Магічная разыначка для кожнага", "Чароўная выпечка", "Абед за адну хвіліну!". І, альбо Гары ашукваў яго ўласны слых, альбо па старым радыё над ракавінай толькі што абвясцілі, што праз пару хвілін пачнецца "Ведзьміна гадзіна", на якую запрошаная Селесціна Уорбэк, "спявачка-чараўніца".

Місіс Уізлі клапатала вакол. Яна спрытнымі, хоць і некалькі нядбайнымі рухамі рыхтавала сняданак і пасля кожнай кінутай на патэльню сасіскі кідала гнеўныя погляды на сваіх сыноў. Праз роўныя прамежкі часу з яе боку даносілася выразнае бурчанне — "не ведаю, дзе была ваша галава" і "нізашто б не паверыла".

— Цябе я не вінавачу, любы, — запэўніла яна Гары, наваліўшы яму на талерку не менш за паўтузіна сасісак. — Мы з Артурам самі аб табе вельмі турбаваліся. Як раз учора ўвечары мы казалі аб тым, што паедзем і забярэм цябе самі, калі да пятніцы Рон не атрымае ад цябе адказу. Але, на самай справе (яна дадала да сасісак яечню з трох яйкаў), ляцець на машыне праз усю краіну — вас хто заўгодна мог убачыць…

Паміж справай яна пастукала чароўнай палачкай па талерках у ракавіне, і тыя пачалі самі сабою мыцца, паціху пазвякваючы адна аб адну.

— Было воблачна, маці! — не вытрымаў Фрэд.

— За сталом не размаўляюць! — люта рыкнула місіс Уізлі.

— Мам, яны яго не кармілі! — сказаў Джордж.

— Ты таксама маўчы! — прыкрыкнула і на яго місіс Уізлі, але выраз яе твару крыху памякчэў, і яна пачала наразаць для Гары хлеб і намазваць яго маслам.

У гэты момант здарылася штосьці, што прыцягнула ўсеагульную ўвагу — з'явілася маленькая, яркагаловая фігурка ў доўгай начной кашулі, ціха завішчала і выбегла прэч.

— Джыні, — нягучна сказаў Рон, звяртаючыся да Гары. — Мая сястра. Яна ўсё лета толькі пра цябе і гаварыла.

— Ага, ты потым дай ёй аўтограф, Гары, яна будзе шчаслівая, — ухмыльнуўся Фрэд, але, злавіўшы погляд маці, змоўк і ўткнуўся носам у талерку. Больш ні словы не было сказана да таго, як усе чатыры талеркі не былі чыста вылізаныя — што заняло надзвычай мала часу.

— Жах, да чаго я стаміўся, — пазяхнуў Фрэд, адкладаючы нарэшце відэлец і нож. — Пайду-ка я пасплю.

— Нікуды ты не пойдзеш, — заявіла місіс Уізлі. — Сам вінаваты, што не выспаўся. Ты адправішся ў сад, яго даўно трэба абязгноміць; яны зноў цалкам адбіліся ад рук…

— Ой, маці…

— І вы двое таксама, — сказала яна Рону і Фрэду, палаючы вачамі. — А ты, мой дарагі, ідзі паспі, — дадала яна, звяртаючыся да Гары. — Ты ж не вінаваты, што яны вырашылі прыляцець за табой на гэтай ідыёцкай машыне…

Але Гары, які цалкам не жадаў спаць, хутка сказаў:

— Я дапамагу Рону. Мне яшчэ ніколі не прыходзілася абязгномліваць…

— Вельмі ветліва з твайго боку, дарагі, але гэта зусім нецікава, — сказала місіс Уізлі, — дайце я пагляджу, што пра гэта кажа Локхарт…

І яна выцягнула тоўстую кнігу са стопкі на каміне. Джордж застагнаў:

— Маці, ну што мы, не ведаем, як абязгноміць сад…

Гары зірнуў на вокладку. Па ёй ішоў надпіс вітымі залатымі літарамі: "Гілдэрой Локхарт "Бытавыя і сельскагаспадарчыя шкоднікі. Даведнік". Там жа была змешчаны вялікі фатаздымак вельмі прывабнага светлавалосага ведзьмака з зіхатлівымі блакітнымі вачыма. Як заўсёды на чароўных фатаграфіях, фігура рухалася; вядзьмак, які, як здагадаўся Гары, і быў Гілдэроям Локхартам, весела падміргваў усім прысутным. Місіс Уізлі заззяла ў адказ.

— Ён такі чароўны, — сказала яна, — ужо ён усё ведае пра хатніх шкоднікаў, такая карысная кніга…

— Маці закаханая ў яго, — вельмі гучным шэптам паведаміў Фрэд.

— Не кажы дурасці, Фрэд, — абарвала сына місіс Уізлі, але шчокі яе прыкметна паружавелі. — Ну добра, калі вы лічыце, што ведаеце ўсё лепш Локхарта, адпраўляйцеся і прыступайце, але глядзіце: калі я потым знайду хоць аднаго гнома…

Незадаволена пазяхаючы, браты папляліся ў сад, і Гары адправіўся ўслед за імі. Сад быў вялікі і, на погляд Гары, як раз такі, якім і павінен быць сапраўдны сад. Дурслі, канешне ж, жахнуліся ад яго выгляду — вакол было пустазелле, і траву па ўсіх канонах прытрымлівалася б пастрыгчы — але паўсюль уздоўж плота раслі дзіўныя сучкаватыя дрэвы, на кветніках буялі нейкія невядомыя расліны, а пасярэдзіне рунела раскай вялікая сажалка, поўная жаб.

— Ведаеш, у маглаў таксама ёсць садовыя гномікі, — распавёў Гары Рону, калі яны ішлі па лужку.

— А, я бачыў — яны думаюць, гэта гномы, — адказаў Рон і сагнуўся над піёнавым кустом, — такія тоўстыя Санта-Клаўсы з вудамі…

Нешта шумна шмыгнула, куст півоні здрыгануўся, і Рон выпрастаўся.

— Вось ён, гном, — змрочна прабурчэў ён.

— Адчччапіся ад мяне! Адчччапіся ад мяне! — віскатаў гном.

Без сумневу, ён не меў нічога агульнага з Санта-Клаўсам. Ён быў маленькі, скурысты, з вялікай, гузаватай, лысай галавой — вылітая бульбачка. Рон трымаў яго на адлегласці выцягнутай рукі, а гном адчайна брыкаўся маленькімі, аднак вострымі, бы шпоры ножкамі; у рэшце рэшт Рон здолеў ухапіць гнома за ладыжкі і перавярнуць уніз галавой.

— Вось што з імі трэба рабіць, — прыняўся тлумачыць Рон. Ён падняў гнома над галавой ("Адчапіся!") і пачаў раскручваць яго шырокімі кругамі, як ласо. Убачыўшы, што Гары шакаваны падобнай жорсткасцю, Рон дадаў:

— Яму цалкам не балюча — проста трэба, каб у яго як след закруцілася галава, і ён не змог знайсці дарогу назад.

Ён раптам адпусціў гномавыя ладыжкі, і той праляцеў метраў дзесяць па паветры і шмякнуўся дзесьці за плотам, у полі.

— Слабак, — сказаў Фрэд. — Жадаеш пары? Мой даляціць да таго слупа.

Гары вельмі хутка перастаў шкадаваць гномаў. Самага першага з іх ён жадаў акуратна высадзіць за плот, але гном, адчуўшы слабіну, усадзіў вострыя як брытва зубкі ў палец хлопчыку і той доўга пакутаваў і трэс рукой датуль, пакуль…

— У-у-ух ты, Гары — метраў дваццаць, не менш…

Неўзабаве неба ледзь не пацямнела ад лятаючых гномаў.

— Разумееш, яны не вельмі разумныя, — сказаў Джордж, утрымліваючы ў руцэ не меней за паўтузіна, — як толькі да іх даходзіць, што хтосьці вырашыў абязгноміць сад, так і лезуць наверх, каб паглядзець. Падавалася б, даўно трэба зразумець, што лепш бы не высоўвацца.

Неўзабаве стала відаць, як па полі, унурыўшы плечыкі, цягнуцца гномы.

— Яны хутка вернуцца, — сказаў Рон, назіраючы, як гномы знікаюць за агароджай на супрацьлеглым боку поля. — Ім у нас падабаецца… Тата з імі залішне добры, яны яму падаюцца пацешнымі...

Тут пляснулі ўваходныя дзверы.

— Ён прыйшоў! — крыкнуў Джордж. — Тата прыйшоў!

Хлопцы паспяшаліся ў дом.

Містэр Уізлі паваліўся на крэсла ў кухні, зняў акуляры і заплюшчыў вочы. Гэта быў худы, лысаваты чалавек, але тыя валасы, якія яшчэ заставаліся ў яго на галаве, мелі той жа ярка-руды колер, што і ва ўсіх яго дзяцей. Ён быў апрануты ў доўгую зялёную мантыю, пыльную і патрапаную.

— Ну і ночка, — прамармытаў ён і ў пошуках кружкі з гарбатай ды імбрычка запляскаў рукой па стале, у той час як дзеці рассаджваліся поруч яго. — Дзевяць рэйдаў. Дзевяць! Да таго ж стары Мундугнус Флэтчар паспрабаваў мяне зачараваць, як толькі я павярнуўся да яго спіной…

Містэр Уізлі гучна сербануў з кружкі і ўздыхнуў.

— Было што-небудзь цікавае, тат? — з запалам спытаў Фрэд.

— Ды нічога такога, пара знікаючых ключоў і кусачы імбрычак, — пазяхнуў містэр Уізлі. — Там, праўда, знайшлася сякая-такая брыдота, але не па нашым дэпартаменце. Былі яшчэ надзвычай дзіўныя суслікі, выклікалі Прудсмерта. Але, дзякуй Богу, гэтае справы камітэта магічнай бяспекі…

— І каму гэта настолькі няма чаго рабіць, што яны ствараюць знікаючыя ключы? — здзіўлена спытаў Джордж.

— Проста здзек з маглаў, — уздыхнуў містэр Уізлі. — Уявіцеўце, ключ ад дзвярэй робіцца ўсё менш і менш, пакуль канчаткова не знікае ў той самы момант, калі ён больш за ўсё патрэбны… Вядома, у гэтым выпадку вельмі цяжка штосьці даказаць, ні адзін магл нізашто не прызнаецца, што ў яго знік ключ — ён будзе сцвярджаюць, што проста згубіў яго. Небаракі, яны гатовыя на што заўгодна, абы не прыкмячаць чараўніцтва, нават калі яно ў іх пад самым носам… Але — вы не паверыце, чаго толькі не зачароўваюць нашыя з вамі суродзічы…

— МАШЫНЫ, НАПРЫКЛАД?

З'явілася місіс Уізлі, як меч трымаючы ў руцэ доўгую качаргу. Містэр Уізлі шырока расплюшчыў вочы і вінавата ўтаропіўся на жонку.

— М-машыны, Моллі, дарагая?

— Так-так, Артур, машыны, — пацвердзіла місіс Уізлі, зіхоцячы вачыма. — Уяві сабе, адзін вядзьмак набыў старую іржавую машыну, сказаў жонцы, што ўсяго толькі жадае разабраць яе на часткі і паглядзець, як яна працуе, а насамрэч зачараваў яе так, каб яна магла лётаць.

Містэр Уізлі міргнуў.

— Ведаеш, дарагая, мне падаецца, ты пагодзішся, што гэты вядзьмак дзейнічаў цалкам у рамках закона, хоць, зразумела, яму… ммм… мабыць, прытрымлівалася б сказаць жонцы праўду… Калі б ты вывучыла заканадаўства, то сама ўбачыла б, што яно пакідае… ммм… шчыліны… Паколькі ў яго не было намераў лётаць на гэтай машыне, той факт, што машына можа лётаць, не азначае…

— Артур Уізлі, ты сам стварыў гэты закон! — закрычала місіс Уізлі. — Каб і далей спакойна займацца ў сараі з усім сваім маглаўскім хламам! Акрамя таго — да тваёй звесткі — Гары прыбыў сёння раніцай у той самой машыне, на якой у цябе не было намераў лётаць!

— Гары? — тупа спытаў містэр Уізлі. — Які Гары?

Ён паглядзеў па баках, убачыў Гары і падскокнуў.

— А мамка ж мая! Гары Потэр! Я так рады, Рон столькі пра цябе распавядаў…

— Твае сыны лёталі сёння ўначы на гэтай гідкай машыне за Гары і назад! — прабразгала місіс Уізлі. — Што ты на гэта скажаш, а?!

— Няўжо? — з захапленнем спытаў містэр Уізлі. — Ну і як прайшоў палёт? М... у сэнсе, я хацеў сказаць... — ён тэрмінова перамяніў тон, таму што з вачэй місіс Уізлі паляцелі маланкі, — гэта было… вельмі неабачліва з вашага боку, дзеці… жудасна неабачліва…

— Пайдзем адсюль, — панізіўшы голас, сказаў Рон на вуха Гары, убачыўшы, што місіс Уізлі ужо раздзімаецца як жаба. — Я табе пакажу мой пакой.

Яны паціху выслізнулі з кухні і па вузенькім калідорчыку прайшлі да крываватай лесвіцы, якая мудрагелістымі зігзагамі вілася кудысьці ўверх. На трэцім паверсе дзверы былі адчыненыя. Гары ледзь паспеў заўважыць у іх пару бліскучых вачэй, як дзверы тут жа з грукатам зачыніліся.

— Джыні, — сказаў Рон. — Ты не ўяўляеш, да чаго дзіўна, што яна так саромеецца. Яна наогул ніколі не зачыняецца…

Ускараскаўшыся яшчэ на пару пралётаў уверх, яны падышлі да дзвярэй з аблупленай фарбай, на якой вісела маленькая шыльдачка "ПАКОЙ РОНА".

Гары ўвайшоў, амаль дакранаючыся галавой нахільнай столі. Ён як быццам увайшоў у печку: амаль усё ў пакоі Рона было ярка-памаранчавага колеру — ложак, сцены, нават стол. Гары не адразу зразумеў, што яго сябар заляпіў выцвілыя шпалеры плакатамі, на якіх у розных постацях была каманда з сямі ведзьмакоў і ведзьмаў. Усе яны былі ў ярка-памаранчавай форме, з мётламі ў руках, і энергічна махалі Гары і Рону.

— Твая ўлюблёная квідытчная каманда? — здагадаўся Гары.

— "Непераможныя Гарматы", — пацвердзіў Рон, паказваючы на памаранчавае покрыва з вышытымі на ім двума вялізнымі чорнымі літарамі "НГ" і гарматным ядром. — Дзевятыя ў вышэйшай лізе.

Школьныя падручнікі Рона былі зваленыя ў куце, побач валяліся коміксы пра "Прыгоды Марціна Міггса, дурнаватага магла". Чароўная палачка ляжала ля поўнага лягушачай ікры акварыўма, які стаяў на падваконні, побач з тоўстым шэрым пацуком па мянушцы Скраберс. Скраберс драмала на сонейку.

Гары перасягнуў праз раскіданую на падлозе калоду чароўных карт, якія маглі самастойна тасавацца, і вызірнуў у акно. Далёка ў полі ён убачыў цэлы батальён гномаў, якія паволі прабіраліся на ўчастак да Уізлі. Потым ён павярнуўся да Рона, які насцярожана назіраў за ім, як быццам чакаючы прысуду.

— Тут цесна, — хутка заказаў Рон. — Зусім не тое, да чаго ты звыкся ў маглаў. І яшчэ нада мной жыве упір, ён па начах стогне і б'е па трубах…

Але Гары, ва ўвесь рот усміхнуўшыся, перабіў:

— Гэта самы лепшы дом на свеце!

У Рона паружавелі вушы.

— РАЗДЗЕЛ IV —

Флорыш і Блотс

Жыццё ў Нары цалкам адрознівалася ад жыцця на Цісавай вуліцы. Дурслі  кахалі, каб усё было акуратна і ішло сваёй чаргой; у доме Уізлі стала адбывалася нешта дзіўнае і нечаканае. Гары ледзь удар не хапіў у той першы раз, калі ён паглядзеўся ў люстэрка над каміннай паліцай, а яно загарлапаніла: "Запраў кашулю, неахайнік!". На гарышчы ўпір завадатараў маркотныя стогны і губляў жалязякі, як толькі яму падавалася, што ў доме зрабілася нешта занадта ціха, а на выбухі, то і справа грукатаўшыя ў пакоі двайнят, наогул мала хто зважаў. І усёткі Гары здзіўляўся не таму, што люстэркі размаўляюць, а таму, што ўсё яго кахаюць.

Місіс Уізлі сачыла, каб ён пераапранаў шкарпэткі, а за сталом штораз імкнулася ўпіхнуць у яго па чатыры порцыі "дадаткі". Містэр Уізлі саджаў Гары побач з сабою за сталом і бамбаваў яго пытаннямі пра маглаў, высвятляючы, як уладкованыя такія рэчы, як штэпсель або паштовая служба.

— Узрушаюча, — звычайна казаў ён, выслухаўшы чарговы аповяд Гары аб выкарыстанні, скажам, тэлефона. — Проста дзіўна, як шмат у маглаў спосабаў, каб абыходзіцца без чараўніцтва…

Гары атрымаў ліст з "Хогвартса" сонечнай раніцай, прыкладна праз тыдзень пасля таго, як прыбыў у Нару. Яны з Роном спусціліся да сняданку, а містэр і місіс Уізлі і маленькая Джыні ужо сядзелі за сталом. Пры выглядзе Гары дзяўчынка тут жа з грукатам перакуліла на пол талерку аўсянай кашы. У яе наогул выявілася схільнасць да перакульвання прадметаў, прынамсі, Гары ні разу яшчэ не атрымалася без гэтага ўвайсці ў пакой, дзе знаходзілася Джыні. Зараз яна нырнула пад стол, каб падабраць талерку і з'явілася зваротна з як захаджалае сонца тварам.   Прыкінуўшыся, што нічога не зазначыў, Гары сёлаў за стол і ўзяў бутэрброд, працягнуты місіс Уізлі.

— Лісты з школы, — абвясціў містэр Уізлі і перадаў Гары з Роном аднолькавыя канверты з жаўтлявага пергамента, надпісаныя зялёнымі чарніламі. — Дамблдор ужо ведае, што ты ў нас, Гары — вось чалавек, ад яго нічога не схаваецца. І вы двое, таксама атрымаеце, — дадаў ён, звяртаючыся да заспаных двайнят — тыя ўвайшлі на кухню, спатыкаючыся і бэрсаючыся ў піжамных штанах.

На некалькі хвілін запанавала маўчанне — дзеці чыталі лісты. Гары пазнаў, што яму загадваецца  першага верасня прыбыць на вакзал Кінгс-Крос і сесці як звычайна на "Хогвартс Экспрэс". Таксама прыкладаўся спіс кніг, неабходных для другога класа.

ВУЧНЯМ ДРУГОГА ГОДА НАВУЧАННЯ НЕАБХОДНА МЕЦЬ:

Міранда Гашок "Зборнік замоваў (частка другая)"

Гілдэрой Локхард "Гутаркі з бэнші"

Гілдэрой Локхард "Вячэра з упірамі"

Гілдэрой Локхард "Вакацыі з вядзьмаркамі"

Гілдэрой Локхард "Турнэ з тролямі"

Гілдэрой Локхард "Ваяж з вампірам"

Гілдэрой Локхард "Зносіны з пярэваратнямі"

Гілдэрой Локхард "Яднанне з еці"

Фрэд, які ужо скончыў чытанне свайго ліста, зазірнуў праз плячо да Гары.

— І вам таксама трэба купіць усе гэтыя  Локхардаўскія кніжкі! — выклікнуў ён. — Новы настаўнік па абароне ад сіл зла, павінна быць, яго прыхільнік — дакладней, спрачаемся, прыхільніца!

Фрэд злавіў погляд маці і прыкінуўся, быццам уважліва вывучае слоік з сочывам.

— Паміж іншым, гэта будзе нятанна, — зазначыў Джордж, сцісла зірнуўшы на бацькоў. — Кніжкі  Локхарда вельмі дарагія…

— Як-небудзь зладзімся, — сказала місіс Уізлі, але выглядала пры гэтым занепакоенай. — Спадзяюся, для Джыні шматшто атрымаецца купіць у краме ўжываных рэчаў.

— Як, ты таксама ідзеш у "Хогвартс" сёлета? — спытаў Гары ў дзяўчынкі.

Яна кіўнула, успыхнула да самых каранёў сваіх агністых валасоў і паставіла локаць у маслёнку. Да шчасця, ніхто акрамя Гары гэтага не зазначыў, таму што ўсё глядзелі на Персі, старэйшага брата   Рона, які як раз у гэты час увайшоў у кухню. Ён быў цалкам апрануты, і да камізэлькі ў яго быў прышпілены значок "СТАРАСТА".

— Усім добрай раніцы, — бадзёрым голасам прывітаўся Персі, — выдатны дзень, не ці праўда?

Ён з годнасцю пасеў на адзінае пустое крэсла, але быў змушаны неадкладна ўскочыць, каб выцягнуць з-пад сябе шэрую, лінялую мяцелку з пёраў — прынамсі, Гары думаў, што гэта мяцелка для змахвання пылу, пакуль не зазначыў, што яна дыхае.

— Эроў! — ускрыкнуў Рон, забіраючы з рук у Персі нерухомага пугача і вымаючы ліст у яго з-пад крыла. — Ну нарэшце — ён прынёс адказ ад Герміёны. Я ёй напісаў, што мы паспрабуем выратаваць цябе ад Дурслі.

Ён аднёс Эроў да адмысловай курасадні ў задніх дзверах і паспрабаваў пасадзіць пугача, але той адразу жа стаў валіцца набок, так што Рону прыйшлося пакласці яго поруч ракавіны. Ён прамармытаў: "няшчасны", разарваў канверт і стаў уголас чытаць ліст Герміёны:

“Дарaгі Рон, і дарагі Гары, калі ты там!

Спадзяюся, што ўсё прайшло ўдала, і што Гары ў парадку, і што ты, Рон, не зрабіў нічога процізаконнага для таго, каб выслабаніць Гары, таму што тады ў вас абодвух маглі бы быць непрыемнасці. Я жудасна хвалююся, таму, калі з Гары ўсё нармалёва, дайце мне ведаць адразу жа, як атрымаеце мой ліст, але, можа быць, будзе лепш, Рон, калі ты скарыстаешся іншай савой, таму што, як мне падаецца, яшчэ адна дастаўка можа прыкончыць тую, якую ты даслаў гэтым разам.

Я раблю вельмі шмат урокаў, вядома жа, — (Адкуль яна іх узяла? — жахнуўся Рон. — У нас жа вакацыі!) — а ў наступную сераду мы збіраемся ў Лондан па падручнікі. Чаму бы нам не сустрэцца на Касым завулку?

Хутчэй дайце мне ведаць, як у вас справы.

З каханнем,

Герміёна”

— А што, нам гэта вельмі нават падыходзіць, мы таксама маглі бы паехаць усё купіць у сераду, — сказала місіс Уізлі, пачаўшы прыбіраць са стала. — А сёння што вы збіраецеся рабіць?

Гары, Рон, Фрэд і Джордж планавалі падняцца на гару, дзе знаходзіўся невялікі прыналежны сям'і  Уізлі участак зямлі. Участак быў са ўсіх бакоў акружаны дрэвамі, скрываўшымі яго ад позіркаў жыхароў вёскі ўнізе — такім чынам, дзеці маглі пайграць у квідытч, пры ўмове, вядома, што не будуць залётаць занадта высока. Зразумела, у іх не было магчымасці выкарыстаць сапраўдныя квідытчныя мячы, таму што тыя маглі вырвацца на волю і паляцець, і іх з'яўленне ў вёсцы было бы цяжка растлумачыць; замест мячоў хлопцы кідалі адзін аднаму яблыкі. Яны па чарзе каталіся на гарынам "Німбусе 2000", гэта, зразумела, была лепшая мятла у іх маленькім калектыве; "Знічку"   Рона часам абганялі нават матылькі.

Праз пяць хвілін пасля сняданку хлопчыкі з мятлаамі на плечах ужо ўзбіраліся на гару. Яны запрасілі з сабою Персі, але той адмовіўся, спаслаўшыся на занятасць. Дагэтуль Гары сустракаўся з   Персі толькі за ежай; увесь астатні час той праводзіў зачыніўшыся ў сваім пакоі.

— Хацелась бы выведаць, чым гэта ён там займаецца, — задуменна нахмурыўся Фрэд, — ён сам на сябе не падобны. Яго вынікі іспытаў даслалі за дзень да твайго прыезду; атрымаў З.Ч.У. 12 — і быццам не рады!

— Звычайны Чароўны Узровень, — растлумачыў Джордж, звярнуўшы ўвагу на збянтэжаны выраз твару Гары. — У Біла таксама было дванаццаць. Калі мы не пераасцеражемся, то ў нас у сям'і будзе другі лепшы вучань. Я не перажыву такой ганьбы!

Біл быў самым старэйшым у сямействе Уізлі. Ён і наступны за ім брат, Чарлі, ужо скончылі "Хогвартс". Гары ні разу не сустракаўся ні з адным з іх, але ведаў, што Чарлі вывучае драконаў у Румыніі, а Біл у Егіпце працуе ў "Грінготтсе", чароўным банку.

— Не ўяўляю, як сёлета маці з татам будуць плаціць за ўсё нашы школьныя прычындалы, — вымавіў пасля некаторага роздуму Джордж. — Пяць збораў  Локхарда! А Джыні патрэбныя і форма, і палачка, і ўсё іншае…

Гары прамаўчаў. Ён адчуў сябе ніякавата. У падземным сховішчы ў "Грінготтсе", у Лондане, ляжала значная колькасць гошаў, якія дасталася яму ад бацькоў. Вядома, ён быў багаты толькі ў чароўным свеце; у маглаўскіх крамах нельга адплачвацца галлеонамі, сіклямі і нутамі. Зрэшты, ён ні разу не згадваў аб сваім банкаўскім рахунку пры Дурслі; ён падазраваў, што іх жах перад усім чароўным можа не распаўсюджвацца на вялізную гару золата.

На наступную раніцу місіс Уізлі абудзіла ўсіх рана. Каб дзеці "спехам перакусілі", місіс Уізлі выдала кожнаму па паўтузіну бутэрбродаў з вяндлінай. Потым хлопцы надзелі курткі, а місіс Уізлі узяла з каміннай паліцы кветкавы чыгун і саўганула нос унутр.

— Амаль нічога не засталося, Артур, — уздыхнула яна. — Прыйдзецца сёння купіць яшчэ… Ну, усё роўна. Такім чынам — госць пайдзе першым! Прашу, Гары, дарогі!

І місіс Уізлі працягнула яму кветкавы чыгун.

Гары неразумеючы ўтаропіўся на звернутыя да яго твары.

— Ш-што я павінен рабіць?…— запінаючыся, спытаў ён.

— Ён жа ніколі не падарожнічаў з дапамогай лятучага пораху! — раптам успомніў Рон. — Прабач, Гары, я забыў!

— Ні разу? — здзівіўся містэр Уізлі. — А як жа ты патрапіў на Касы завулак летась?

— Ды мы ездзілі на метро…

— Праўда? — захапіўся містэр Уізлі. — Гэта дзе эскалатары? А як яны…

— Потым, Артур, — абарвала місіс Уізлі, — Лятучы порах значна хутчэй, любасны, але, бацечкі мае, што жа мы будзем рабіць — калі ты ні разу ёю не карыстаўся…

— Ды ўсё будзе ў парадку, маці, — супакоіў Фрэд. — Гары, давай спачатку мы, а ты сачы.

Ён узяў дробку бліскучага пораху з чыгуна, зрабіў крок да каміна і кінуў порах ў агонь.

Полымя, зароўшы, зрабілася ізумрудным і паднялося вышэй Фрэда, які ўвайшоў у агонь, выгукнуў: "Касы завулак!" і знік.

— Запомні, любасны, трэба казаць вельмі выразна і выразна, — навучала Гары місіс Уізлі, а Джордж тэм часам ужо запусціў руку ў чыгун. — І трэба сачыць, каб выйсці ў патрэбным агню…

— Патрэбным чаго? — перапытаў Гары нервова, а полымя зноў ускінулася і паглынула Джорджа.

— Наогул там вельмі шмат розных камінаў, але, калі толькі ты будзеш прамаўляць словы выразна…

— Не хвалюйся, Моллі, з ім усё будзе ў парадку, — супакоіў містэр Уізлі, сам частуючыся дробкай.

— Але, дарогі, калі ён раптам згубіцца, што мы скажам яго дзядзьку і цётцы?

— Ім гэта ўсё роўна, — засведчыў яе Гары. — Калі Дадлі  пазнае, што я выляцеў у трубу, ён толькі ўзрадуецца…

— Ну… добра… давай пасля Артура, — вырашылася місіс Уізлі. — Вось што, калі ўстанеш у агонь, гучна скажы, куды ты жадаеш патрапіць…

— І прыцісні локці, — наказваў Рон.

— А вочы зачыні, — паспешліва дадала місіс Уізлі, — сажа…

— І не бянтэжся, — сказаў Рон, — а то вывалішся ў чужы камін…

— Але глядзі не запанікуй, а то выйдзеш занадта рана; пачакай, пакуль не ўбачыш Фрэда з Джорджам.

Вельмі імкнучыся ўтрымаць у памяці ўсе гэтыя навучанні, Гары ўзяў ледзь-ледзь лятучага пораху і падышоў да каміна. Ён глыбока ўдыхнуў, пасыпаў полымя порахам і ступіў наперад; адчуванне было як ад цёплага брызу; ён адкрыў рот і неадкладна наглытаўся дыму.

— К-к-к-асы звулак, — закашляўся ён.

Яго быццам сцягнула ў гіганцкую варонку, закруціла са страшнай хуткасцю — у вушах аглушальна грукатала — ён паспрабаваў прыадчыніць вочы, але яго занудзіла ад віхуроў зялёных агнёў, якія пранасіліся паблізу — нешта балюча стукнула яго па локці, і ён цесна прыціснуў рукі да цела, якое ўсё круцілася і круцілася — потым нетутэйшае адчуванне, што ледзяныя далоні надавалі яму аплявух — прыжмурыўшыся скрозь акуляры, ён убачыў размыты струмень камінаў і маментальныя стоп-кадры пакояў за імі — бутэрброды з вяндлінай шалёна круціліся ў жываце — ён зноў зачыніў вочы з адзіным жаданнем, каб усё хутчэй скончылася, і тут…

Гары зваліўся тварам уніз на каменны пол і адчуў, што дужка акуляраў пераламалася.

З галавой, якая круцілася, увесь у сіняках і перапачканны сажай, ён вокамгненна ўскочыў на ногі, утрымліваючы пабітыя акуляры на носе. Ён быў адзін, але дзе, не меў ні найменшага падання. Ён мог сказаць толькі адно — што варта поруч мармуровага каміна ў нейкім месцы, падобным на прасторную, але бедна асветленаю чароўную краму — аднак, тое, што тут прадавалася, тое ледзь магло патрапіць у Хогвартскі спіс.

Непадалёк стаяла шкляная вітрына, у якой на падушках ляжалі маршчыністае рука, заплямленая крывёй калода карт і вытарашчанае шкляное вока. Зласлівага выгляду маскі віселі на сценах, вялікая калекцыя чалавечых касцей размяшчалася на прылаўку, а іржавыя, з вострымі зуб'ямі прылады звісалі са стала. І, горш усяго, змрочная вузкая вуліца, выгляд на якую адчыняўся з пыльнага акна, вызначана не была Касым завулкам.

Трэба прыбірацца адгэтуль, чым хутчэй, тым лепш. Нос усё яшчэ балеў у тым месцы, якім Гары стукнуўся аб пол. Хуткім бясшумным рухам хлопчык кінуўся да выхаду, але, на паўдарозе, убачыў, што па вуліцы да дзвярэй падыходзяць двое, прычым адзін з іх — апошні чалавек на зямлі, з якім Гары — разгубленаму, перапачканнаму, у пабітых акулярах — жадалася бы сустрэцца ў сваім цяперашнім выглядзе. Гэты чалавек быў Драко Малфой.

Гары ліхаманкава агледзеўся вакол і з левага боку выявіў вялікую чорную шафу; ён стрымгалоў кінуўся да яе, залез унутр і зачыніў за сабою дзверцы, пакінуўшы толькі маленькую шчыліну, каб падглядаць. Праз сякунду ад дзвярэй раздаўся звон званка, і Малфой увайшоў у краму.

Мужчына, які ўвайшоў следам, не мог быць нікім іншым акрамя як бацькам Драко. У яго было абсалютна такі жа бледны выцягнуты твар і такі жа халодны, металічны погляд.   Містэр Малфой прайшоўся па краме, гультаявата агледзеў прадметы, выстаўленыя ў вітрынах і патэлефанаваў у званок на прылаўку, перш чым абвінуцца да свайго сына і  сказаць:

— Нічога не чапай, Драко.

Малфой, працягнуўшы было руку да шклянога вока, незадаволена працадзіў:

— А я думаў, мы вылучым мне падарунак.

— Я жа сказаў, што куплю табе гоначную мятлу, — безуважліва адказаў яго бацька, барабанячы пальцамі па прылаўку.

— Ну і навошта яна мне, калі мяне не прымуць у каманду каледжа? — з надзьмутым выглядам сказаў Малфой. — Гары Потэр летась атрымаў "Німбус 2000". І адмысловы дазвол ад Дамблдора гуляць за "Грыфіндор". А ён не такі ужо і добры, гэта ўсё таму, што ён знакамітасць… знакамітасць з ідыёцкім шнарам на ілбу…

Драко нахіліўся, каб бліжэй разгледзець паліцу з чэрапамі.

— Усё лічаць яго такім разумным, ах, супер-Потэр з яго шнарам, з яго мятлой…

— Ты кажаш мне гэта ў соты раз, як мінімум, — не даслухаў містэр Малфой, раздражнёна зірнуўшы на сына. — І я павінен нагадаць табе, што гэта не — прадбачліва — паказваць, што ты не ў такім шалёным захапленні ад Потэра, як усё астатнія, бо большасць з нашага свету лічаць яго героем, з-за якога знік Чорны Лорд… А! Містэр Борджын.

Да прылаўка,  на хаду прыпрасоўваючы лоевыя валасы, падыходзіў гарбаваты чалавек.

— Містэр Малфой, надзвычай рад зноў вас бачыць, — вымавіў містэр Борджын голасам такім жа алейным, як і яго валасы. — Я ў захапленні — а, і юны містэр Малфой таксама тут! — да глыбіні душы ўсцешаны. Чым магу служыць? Я проста абавязаны паказаць вам апошнія паступленні — да таго ж кошты вельмі разумныя…

— Сёння я прыйшоў не купляць, містэр Борджын, а прадаваць, — перапыніў містэр Малфой.

— Прадаваць? — усмешка на твары містэра Борджына ледзьве прыкметна аблезла.

— Вы чулі, зразумела, аб тым, што Міністэрства правяло яшчэ некалькі рэйдаў, — сказаў містэр Малфой, дастаў з унутранай кішэні пергаментны скрутак і, узварухнуўшы, разгарнуў так, каб гаспадар крамы мог прачытаць. — У маім доме маюцца некаторыя — ммм — прадметы, наяўнасць якіх магло бы некалькі…ммм… збянтэжыць прадстаўнікоў  Міністэрства, у выпадку, калі бы яны вырашылі нанесці мне візіт…

Містэр Борджын дзелавіта прымайстраваў на нос пенснэ і праглядзеў спіс.

— Няўжо, сэр, у Міністэрстве адважацца турбаваць вас?

Містэр Малфой скрывіў вусны ў іранічнай усмешцы.

— Пакуль мне не наносілі візіту — да прозвішча "Малфой" усё яшчэ ставяцца з вызначаным піетэтам — аднак, дзейнасць Міністэрствы становіцца ўсё больш і больш назойлівай.   Ходзяць упартыя чуткі з нагоды новага закона па абароне маглаў — без сумнення, за ім пэўна гэты пабіты моллю прыдурак, маглафіл Артур Уізлі.

Гары кінула ў жар ад абурэння.

— … і, як вы бачыце, некаторыя з гэтых ядаў могуць неабгрунтавана навесці на думку…

— Вядома, вядома, сэр, я ўсё разумею, — засведчыў містэр Борджын, — дайце падумаць…

— Я жадаю вось гэта! — умяшаўся ў гутарку Драко, тыкаючы пальцам у зморшчанае руку на падушцы.

— Ах, Светазарыстая Рука! — выклікнуў містэр Борджын і, пакінуўшы скрутак, паспяшаўся да Драко. — Калі ўручыць ёй свячу, то яна будзе свяціць толькі толькі свайму гаспадару! Лепшы памочнік для злодзеяў і рабаўнікоў! У вашага сына цудоўны густ, сэр.

— Спадзяюся, мой сын стане болей вялікім, чым злодзеем або рабаўніком, — суха зазначыў містэр Малфой, на што Борджын паспяшаўся засведчыць яго: — Я не меў у выгляду нічога дрэннага, нічога дрэннага, сэр…

— Хоць, калі ён не выправіць свае адзнакі, — працягваў містэр Малфой зусім ужо  ледзяным тонам, — то, цалкам верагодна, гэтая дзейнасць апынецца адзінай, да якой ён будзе прыдатны…

— Я не вінаваты, — адрэзаў Драко, — у ўсіх настаўнікаў свае любімчыкі, гэтая дурніца Герміёна Грэнджэр, напрыклад…

— На тваім месцы я бы згарэў ад сораму, калі бы падобная дзяўчына, да таго ж не з чароўнай сям'і, абыходзіла бы мяне па ўсіх прадметах, — раздражнёна сказаў містэр Малфой.

— Так табе! — шапнуў Гары ледзьве чуваць, з задавальненнем адзначыўшы на твары Драко крыўду і замяшанне.

— Усюды адно і тое ж, — прымірэнча сказаў містэр Борджын сваім алейным голасам, — на чысціню чароўнай крыві звяртаюць усё менш і менш увагі…

— Толькі не я! — амаль не хаваючы гневу, сказаў містэр Малфой, раздзімаючы доўгія ноздры.

— Зразумела, сэр, і не я таксама, — з глыбокім паклонам пацвердзіў містэр Борджын.

— У такім разе, можа быць, мы маглі бы вярнуцца да абмеркавання майго спісу, — працадзіў містэр Малфой. — Я трохі спяшаюся, Борджын, у мяне сёння важная дзелавая сустрэча.

І яны прыняліся гандлявацца. Гары з турботай назіраў, як Драко, вывучаючы вітрыны, падыходзіць усё бліжэй і бліжэй да яго хованцы. Драко памарудзіў перад згорнутай у кольцы вяроўкай вешальніка, потым з задаволенай усмешкай прачытаў надпіс пад выдатным калье з опалаў: "Асцярожна — рукамі не чапаць. Праклята — на сённяшні дзень загубіла  жыцці дзевятнаццаці ўладальнікаў-маглаў".

Драко звярнуўся і апынуўся прама перад прыадчыненай шафай. Ён зрабіў яшчэ крок, працягнуў руку да дзверц…

— Ну, усё, — данёсся ад прылаўка голас яго бацькі, — пойдзем, Драко…

Драко звярнуўся да яго, а Гары выцер спацелы ілоб рукавом.

— Усяго добрага, містэр Борджын. Буду чакаць вас заўтра ў сябе ў асабняку, там вы атрымаеце свой тавар.

Толькі толькі дзверы за наведвальнікамі зачынілася, містэр Борджын неадкладна пазабываў свае ліслівыя манеры і прашыпеў:

— І цябе туды жа, містэр Малфой, калі чуткі не хлусяць, ты не прадаў мне і паловы таго, што схавана ў тваім асабняку…

Зласліва бурчучы, ён схаваўся ў дапаможным памяшканні. Гары пачакаў трохі, на выпадак, калі гаспадар вырашыць вярнуцца, затым ціха-ціха вылучыўся з шафы, праслізнуў паблізу шкляных вітрын і выйшаў з крамы.

Прыціскаючы да твару пабітыя акуляры, Гары агледзеўся. Ён апынуўся на нейкай падазронай вуліцы, якая, падобна, цалкам складалася з дробных крамачак і лаўчонак, гандлёвых прадметамі чорнай магіі; той, з якога ён толькі што выйшаў, "Борджын і Бёргс", мабыць, быў адным з самых вялікіх. Насупраць за брудным шклом былі выстаўленыя на агляд сушеныя чалавечыя галовы ў цесным — праз дзве дзвяры — суседстве з клеткай, кішаўшай вялізнымі чорнымі павукамі. Двое ведзьмакоў вельмі сумнеўнага выгляду, каштуючы ў дзвярах і нядобра мармычучы, сачылі за Гары з парога аднаго з устаноў. Стала тузаючыся і азіраючыся, Гары пайшоў па вуліцы. Ён імкнуўся трымаць акуляры роўна і з усіх сіл спадзяваўся, што яму атрымаецца як мага хутчэй вылучыцца адгэтуль.

Над крамай атрутных свечак ён убачыў старую драўляную шыльду "Цямрэчны завулак". Гэта ні аб чым яму не гаварыла, Гары ніколі раней не чуў аб такім месцы. Судзячы па ўсім, калі ён наглытаўся дыму, то не здолеў выразна вымавіць назоў вуліцы, куды жадаў патрапіць. Гары імкнуўся захоўваць спакой і думаў, як жа зараз быць.

— Згубіўся, дарагуша? — раздаўся голас над самым вухам у Гары,  з-за чаго хлопчык рэзка тузануўся.

Перад ім стаяла старажытная ведзьма з падносам, заваленым чымсьці да агіды падобным на чалавечыя пазногці. Яна разявіла пашчу ва ўхмылцы, паказаўшы пры гэтым імшыстыя зубы. Гары адскочыў.

— Не-не, — сказаў ён, — усё ў парадку.

— ГАРЫ! Чаго гэта ты тут ашываешся?

Сэрца ў Гары так і прыскокнула ад радасці. Прыскокнула таксама і старая; пазногці вадаспадам абрынуліся ёй пад ногі, і яна сыкнула праклёны ў адрас Хагрыда, Хогвартскага прываротніка, чыя масіўная фігура імкліва набліжалася да іх па вуліцы.   Чорныя як жукі вочы бліскацелі над растапыранай ва ўсе бакі барадой.

— Хагрыд! — амаль што каркнуў Гары ахрыплым ад хвалявання голасам. — Я згубіўся — Лятучы порах…

Хагрыд схапіў Гары за шкірку і адцягнуў ад ведзьмы, выбіўшы пры гэтым у яе з рук паднос. Абражаныя ляманты панесліся ім услед і былі чутныя датуль, пакуль яны не пакінулі на рэдкасць крывы Цямрэчны завулак і не вышлі на сонечнае святло. Удалечыні Гары ўбачыў знаёмы, асляпляльна-белы мармуровы будынак — банк "Грінгаттс". Хагрыд вывяў яго наўпрост на Касы завулак.

— На каго ты падобны! — злосна прасоп Хагрыд, атрасаючы хлопчыка ад сажы з такой сілай, што той ледзь не зваліўся ў бочку з драконавым гноем, выстаўленую перад аптэкай, — Сноўдаешся па Цямрэчным завулку як я не ведаю хто… падазронае месца… добра, ніхто цябе не відаў…

— Гэта я і сам зразумеў, — сказаў Гары, уварачваясь ад вялізнай далоні Хагрыда, які ўсё наравіў атрэсці сажу, — я жа кажу, я згубіўся… а сам ты што там рабіў?

— Я-та пайшоў паглядзець сродак ад пажадлівых смоўжняў, — прабасіў Хагрыд, — узяліся мне капусту псаваць, гады такія! А ты чаго, сам па сабе шпацыруеш?

— Я наогул-то жыву ў гасцях у Уізлі, але мы згубіліся, — растлумачыў Гары, — мне трэба іх  пахутчэй знайсці…

Яны разам пайшлі па вуліцы.

— А я вось усё варажу, чаго-та ты мне не адпісаў? — з некаторай крыўдай пацікавіўся Хагрыд у трусіўшаму побач Гары (тры кроку хлопчыка ўраўноўваліся аднаму гультаяватаму шарку вяліканскіх чаравікоў). Гары ў двух словах распавёў пра Добі і Дурслі.

— Гідкія маглы! — раззлаваўся Хагрыд. — Каб я ведаў…

— Гэй! Гары! Гары!

Гары звярнуў галаву і на белых прыступках "Грінгаттса" убачыў Герміёну Грэнджэр. Яна радасна пабегла насустрач, а  за ёю ляцеў шлейф густых каштанавых валасоў.

— Што ў цябе з акулярамі? Прывітанне, Хагрыд — о-о-о, да чаго я радая зноў вас бачыць — ты ў "Грінгаттс", Гары?

— Як толькі знайду Уізлі, — адказаў Гары.

— Ну, тады чакаць нядоўга, — з усмешкай у голасе зазначыў Хагрыд.

Гары з Герміёнай азірнуліся: па люднай вуліцы да іх са ўсіх ног спяшаліся Рон, Фрэд, Джордж, Персі і містэр Уізлі.

— Гары, — вытхнуўся містэр Уізлі, — мы так і думалі, што ты праехаў усяго адзін агмень… гэта значыць, мы спадзяваліся, — ён прамакнуў бліскацелую ад поту лысіну, — Моллі у жаху… яна зараз падыдзе…

— Дзе ты выйшаў? — спытаў Рон.

— На Цямрэчным завулку, — змрочна адказаў Гары.

— Ух ты! — загарлапанілі двайняты хорам.

— Нас туды ніколі бы не пусцілі, — з зайздрасцю працягнуў Рон.

— Іш чаго захацелі, — праварчаў Хагрыд.

Наводдаль паказалася місіс Уізлі, яна неслася наўскач, у адным руцэ раздзімалася торба, на іншай вісела не паспеваўшая за маці Джыні.

— О, Гары… о, мой дарагі — ты жа мог апынуцца дзе заўгодна…

Ловячы ротам паветра, яна выцягнула з торбы вялікую адзежную шчотку і прынялася отчышчаць тое, што не адшараваў Хагрыд. Містэр Уізлі узяў у Гары акуляры, злёгеньку крануў іх чароўнай палачкай, і акуляры сталі як новенькія.

— Ну, мне пара, — сказаў Хагрыд. Удзячная місіс Уізлі так паціскала яму руку, што ледзь не адарвала яе ("Цямрэчны завулак! Падумаць толькі, а калі бы ты не знайшоў яго, Хагрыд!") — Убачымся ў "Хогвартсе"! — ён пайшоў, і яго галава і плечы яшчэ доўга віднеліся над   натоўпам.

— А ведаеце, каго я бачыў у "Борджыне і Бёргсе"? — сказаў Гары Рону з Герміёной, калі яны паднімаліся па прыступках "Грінгаттса". — Малфоя з бацькам!

— Люцыюс што-небудзь купляў? — падазрона спытаў які ішоў ззаду містэр Уізлі.

— Не, ён прадаваў…

— Значыць, занепакоіўся, — канстатаваў містэр Уізлі з змрочным задавальненнем. — Ах, як бы я жадаў злавіць яго на чым-небудзь…

— Будзь асцярожны, Артур, — занепакоенае сказала місіс Уізлі, у той час як стаялы ў дзвярэй гоблін нізка пакланіўся, прывітаючы наведвальнікаў. — З гэтым сямействам можна патрапіць у гісторыю. Не спрабуй адкусіць то, чаго не зможаш праглынуць…

— Значыць, па-твойму, я павінен баяцца Люцыюса Малфоя? — абурыўся містэр Уізлі, але практычна адразу жа адцягнуўся калі ўбачыў бацькоў Герміёны. Тыя збянтэжана ціснуліся да сцяны  якая працягнулася ўздоўж усёй мармуровай залы мармуровай жа стойцы і чакалі, калі Герміёна іх прадставіць.

— Ды бо вы жа маглы! — захоплена ўскрыкнуў містэр Уізлі. — Мы абавязкова павінны дзе-небудзь разам пасядзець! А што гэта ў вас такое? Ах, вы змяняеце маглаўые грошы. Моллі! Глядзі! — ён у экстазе паказаў на дзесяціфунтввую банкноту ў руках у містэра Грэнджэра.

— Пачакайце нас тут, — сказаў Рон Герміёне. Уізлі і Гары адпраўляліся ў падземнае сховішча ў суправаджэнні гобліна-службоўца.

Да сховішчаў можна было дабрацца на маленькіх кіраваных гоблінамі калясках, якія ездзілі па мініятурных рэйках, пракладзеным у падземных тунэлях. Падчас паездкі да сейфа сям'і Уізлі Гары ад галавакружнай хуткасці атрымаў велічэзнае задавальненне, але затое, калі дзверы ў камеру была адчыненая, адчуў сябе шмат горш, чым на Цямрэчным завулку.   Там ляжала невялікая купка срэбных сіклей і адзін-адзіны залаты галлеон. Місіс Уізлі літаральна памацала па кутах, а потым ссыпала змесціва сабе ў торбу. Гары адчуў сябе яшчэ горш, калі яны падышлі да яго камеры. Ён пастараўся захіліць змесціва спіной і паспешна, жменямі, напхаў манет у скураную сумачку.

Зноў апынуўшыся на мармуровых прыступках, усё разыйшліся ў розныя бакі. Персі невыразна прамармытаў нешта з нагоды таго, што яму трэба новае пяро. Фрэд і Джордж зазначылі ў натоўпе свайго школьнага сябру, Лі Джордана. Місіс Уізлі і Джыні памкнуліся ў краму ўжыванай сукенкі. Містэр Уізлі узмоцнена запрашаў Грэнджэраў у "Дзіравы кацёл".

— Сустракаемся ў «Флорыш і Блотс» праз гадзіну, тады і купім усе падручнікі, — сказала місіс Уізлі, абгортваючыся — яны з Джыні ужо адправіліся ў шлях, — і запомніце, ні кроку на Цямрэчны завулак! — прагукала яна ўслед двайнятам, у саміх спінах якіх ужо з'явілася штосьці няўлоўна-хуліганскае.

З адчуваннем лёгкасці і волі Гары, Рон і Герміёна адправіліся ўздоўж па павойнай брукаванай вуліцы. Грошы — золата, срэбра, бронза — нецярпліва дзынкалі ў Гары ў кішэні, і іх не цярпелась выдаткаваць. Гары адразу жа купіў тры вялізных ражка клубнічна-арэхавага марожанага. Яно падтавала зверху, і хлопцы з задавальненнем хлюпалі, адначасова ўзіраючыся на цудоўныя, вабныя вітрыны. Рон доўга, з смагай уладання ў позірку, разглядаў поўнае абмундзіраванне "Пякучых Гармат", выстаўленае ў вітрыне крамы "Усё самае лепшае для квідытча", пакуль нарэшце Герміёне гэта надакучыла, і яна пацягнула ўсіх купляць пергамент і чарнілы ў лавачку па суседстве. У краме чароўных жартаў Пацеха і Прыколла яны натыкнуліся на Фрэда, Джорджа і Лі Джордана, якія набівалі кішэні "фантастычнымі халоднымі петардамі мокрага запуску д-ра Філібустэра", а ў маленечкай лаўчонке, дзе прадавалася ўсякае барахло — зламаныя палачкі, шалі якія пакрывіліся, старыя абрынданыя травянымі плямамі вопрадцы — яны выявілі Персі, глыбока пагрузіўшагася ў маленькую, адкрыта нудную кніжыцу пад назовам "Старасты, якія здабылі ўладу" .

— Найпадрабязнае даследаванне аб усіх старастах "Хогвартса" і іх далейшай кар'еры, — уголас прачытаў Рон з вокладкі, — гучыць захапляльна…

— Ідзі адсюль, — раўнуў Персі.

— Ён у нас такі мэтанакіраваны, наш Персі, у яго ўсё даўно па пунктах распісана… ён стане міністрам магіі…, — напаўголасу сказаў Рон Гары і Герміёне, калі яны адпраў ад Персі далей.

Праз гадзіну яны адправіліся да «Флорыша і Блотса». І, як высвятлілася, зусім не яны адны. Падыйшоўшы да крамы, хлопцы з здзіўленнем выявілі перад дзвярамі вялізны натоўп, прычым народ пхаўся і спрабаваў прадзерціся ўнутр. Крыніцай паводзін якія дзеяліся станавіліся ясныя пры поглядзе на вялікі плакат, працягнуты ўздоўж вітрыннага шкла:

ГІЛДЭРОЙ ЛОКХАРД

асабіста для Вас падпіша асобнік сваёй аўтабіяграфіі

ЧАРОЎНЫ Я

сёння з 12.30 да 16.30

— Мы зможам яго ўбачыць! — заверашчала Герміёна. — Я жадаю сказаць, у нас бо сёлета толькі яго падручнікі, ну, амаль!

Пры больш уважлівым разглядзе апынулася, што натоўп перад дзвярамі складаўся амаль цалкам з ведзьмаў прыкладна такога жа ўзросту, што і місіс Уізлі. Да паўсмерці перапуджаны вядзьмак стаяў у дзвярах і разгублена паўтараў:

— Спакайней, прашу вас, дамы… калі ласка, не пхайцеся… асцярожней — там кнігі!…

Хлопцы праціснуліся ўнутр. Доўгая чарга вілася да самой далёкай часткі крамы, дзе Гілдэрой Локхард падпісваў свае кнігі. Яны схапілі сабе кожны па "Зборніку замоваў (частка другая)" і прабраліся бліжэй да пачатку чаргі, дзе ўжо стаялі Уізлі у поўным складзе разам з містэрам і місіс Грэнджэр.

— Нарэшце дашлі, — безуважліва прагаварыла місіс Уізлі. У яе злёгку перахапляла дыханне, і яна стала прыпрасоўвала валасы. — Праз хвіліну мы зможам яго ўбачыць…

І сапраўды, памаленьку ў поле зроку здаўся Гілдэрой Локхард. Ён сядзеў за пісьмовым сталом у асяроддзі вялікага мноства плакатаў, адкуль яго ўласныя твары ззялі, падморгвалі і зіхацелі асляпляльна-белымі ўсмешкамі. Сапраўдны  Локхард быў апрануты ў мантыю ўзрушаючага незабудкавага колеру, як нельга больш адпаведнага колеру яго незвычайных вачэй; востраканцовы чароўны капялюш сядзеў на кучаравых валасах пад нейкім асабліва стыльным кутом.

Вялікі, раздражнёны чалавек так і сяк скакаў вакол і рабіў здымкі з дапамогай вялікага чорнага апарата, які пасля кожнага асляпляльнага выбліску выпускаў клубы пурпуровага дыму.

— Не мяшайся, — прыкрыкнул ён на Рона, адсоўваючыся ў пошуках больш удалага кадра. — Я з "Прарыцацельнай газеты"…

— Падумаеш, — пакрыўджана буркнуў Рон, паціраючы нагу, на якую наступіў фатограф.

Гілдэрой Локхард пачуў яго слова. Ён падняў вочы. Ён убачыў Рона — а затым убачыў Гары. Ён утаропіўся на хлопчыка. Потым ускочыў на ногі і літаральна заекатаў:

— Няўжо гэта Гары Потэр?

Людзі расступіліся, узбуджана зашаптаўшы нешта;  Локхард нырнуў у натоўп, схапіў Гары за руку і выцягнуў яго на ўсеагульны агляд. Публіка заапладыявала. Гары ўспыхнуў:  Локхард, пазіруючы перад камерай, наўмысна доўга паціскаў яму руку. Фатограф зацёхкаў, сям'я Уізлі схавалася ў клубах густога дыму.

— Давай, давай, усмешачку, Гары, — сказаў  Локхард, старанна зіхоцячы зубамі. — Удвая мы, мабыць, будзем на першай старонке, а?

Калі  Локхард нарэшце адпусціў руку хлопчыка, той ледзь адчуваў уласныя пальцы. Ён паспрабаваў было адысці зваротна да Уізлі, але  Локхард шырокім рухам абняў яго за плечы і дужа прыціснуў да сабе.

— Спадарыні і спадары, — сказаў  Локхард гучна і замахаў рукой, просячы цішыні, — Наступіў узрушаючы момант! Ідэальны момант для невялікай аб'явы, якое я даўно збіраўся зрабіць!

— Сёння, калі юны Гары ўвайшоў сюды, у краму «Флорыш і Блотс», ён жадаў усяго  толькі купіць маю аўтабіяграфію — якую я яму з задавальненнем аддам бясплатна, у падарунак, — натоўп зноў заапладыравала, — ён не меў ні найменшага падання, — працягваў  Локхард, па-сяброўску ўзварухнуўшы Гары, так, што ў таго акуляры спаўзлі на кончык носу, — што неўзабаве атрымае штосьці непараўнальна большае, чым мая кніга "Чароўны я". Ён і яго школьныя сябры, насамрэч, атрымаюць па сутнасці чароўнага мяне. Так-так, дарагія спадарыні і спадары, я ганаруся і шчаслівы тым, што магу абвясціць, што, пачынальнючы з верасня гэтага года, я прымаю пост настаўніка ў "Хогвартсе",  дзе буду навучаць моладзь абароне ад сіл зла!

Людзі запляскалі, раздаліся вітальныя воклічы, і вось ужо Гары збянтэжыўшыся прымаў у падарунак поўны збор складанняў  Локхарда. Злёгку пахіснуўшыся пад цяжарам кніг, ён здолеў-ткі шчасна прыбрацца ад святла пражэктараў у далёкі канец пакоя, дзе стаяла Джыні побач з толькі што набытым катлом.

— Гэта табе, — прабурчаў Гары, ссыпая кніжкі ў кацёл, — я сабе сам куплю…

— Спрачаемся, табе гэта спадабалася, а, Потэр? — раздаўся голас, які Гары без працы пазнаў. Ён выпрастаўся і сустрэўся тварам да твару з Драко Малфоем і яго звычайнай пагардлівай усмешкай.

— Знакаміты Гары Потэр, — працадзіў Малфой, — у краму не можа схадзіць без таго, каб не патрапіць на першую старонку.

— Адчапіся ад яго, ён жа не жадаў! — выгукнула Джыні. Дзяўчынка ўпершыню загаварыла ў прысутнасці Гары. Яна гнеўна зіхацела вачамі.

— Потэр, ды ніяк ты завёў сабе сяброўку, — здзекліва працягнуў Малфой, і Джыні пабарвовела. Рон з Герміёной ужо прабіраліся да іх скрозь натоўп, абодва прыціскалі да сабе вялікія стосы  Локхардаўскіх кніг.

— Ах, вось гэта хто, — сказаў Рон, гледзячы на Малфоя так, быццам той быў нейкай брыдой, прыліплай да падноска, — гатовы паспрачацца, што ты не чакаў сустрэць тут Гары.

— Не настолькі, наколькі я не чакаў сустрэць у краме цябе, Уізлі, — парыраваў Малфой.  — Твае бацькі, пэўна, месяц галадалі, каб заплаціць за ўсё гэта.

Рон счырванеў гэтак жа, як Джыні. Ён кінуў кніжкі ў кацёл і кінуўся на Малфоя, але Гары з  Герміёнай схапілі яго ззаду за бок курткі.

— Рон! — адчуўся голас містэра Уізлі, які разам з Фрэдам і Джорджам інтэнсіўна працаваў лакцямі. — Што вы тут робіце ў такім натоўпе? Хадзем-ка на вуліцу.

— Так-так-так — Артур Уізлі.

Падышоў містэр Малфой. Ён паклаў руку на плячо сыну. Яны стаялі побач з абсалютна аднолькавымі пагардлівымі грымасамі на тварах.

— Люцыюс, — халодна кіўнуў містэр Уізлі.

— Кажуць, у Міністэрстве годзе працы? — з фальшывай зацікаўленасцю спытаў містэр Малфой. — Усе гэтыя рэйды… звышвызначаныя-та плацяць?

Ён запусціў руку ў кацёл Джыні і выцягнуў з-пад шматлікіх глянцавых  Локхардовскіх кніжак вельмі патрапаныя "Ператварэнні: кіраўніцтва для распачыналых".

— Так я і думаў — не плацяць, — канстатаваў містэр Малфой, — падумаць толькі, і які сэнс  ганьбаваць самае імя ведзьмака, калі табе за гэта нават не могуць забяспечыць нармалёвага існавання?

Містэр Уізлі счырванеў яшчэ мацней, чым яго дзеці.

— У нас абсалютна розныя погляды на тое, што ганьбуе імя ведзьмака, — стрымана адказаў ён.

— Зразумела, — абыякава пагадзіўся містэр Малфой, утаропіўшы бледны погляд на бацькоў Герміёны, якія насцярожана назіралі за гэтай сцэнай. — Што за кампанію ты водзіш, Уізлі… а я-та думаў, што табе і тваёй сям'і ўжо няма куды каціцца…

Раздаўся металічны грукат, гэта кацёл Джыні адляцеў у бок; містэр Уізлі кінуўся на Люцыюса Малфоя, і той паваліўся спіной на кніжную паліцу. Дзесяткі цяжкіх кніг з грукатам пасыпаліся на іх голавы; Фрэд з Джорджам загарлапанілі: "Дай яму, тат!"; місіс Уізлі закрычала: "Спыні, Артур, спыні!"; натоўп адступіў, перакуліўшы яшчэ нейкую колькасць паліц; "Джэнтльмены, калі ласка!… Калі ласка!", — крычаў прадавец, і нарэшце, заглушыўшы ўсё астатняе, раздалося:

— Ціха, мужыкі, вы чаго?…

Хагрыд з высілкам баразніў кніжнае мора. У імгненне вока ён расцягнуў задзір. У містэра Уізлі была рассечаная губа, а містэр Малфой атрымаў у вока "Энцыклапедыяй паганак". Ён усё яшчэ сціскаў у руках "Ператварэнні". Ён шпурнуў кніжку Джыні, зласліва бліснуўшы вачамі.

— Трымай, дзяўчынка — вазьмі сваю кнігу — нічога лепшага твой бацька не здольны табе даць… — вырваўшыся з рук Хагрыда, ён зрабіў жэст, каб Драко трымаўся за ім і хутка выдаліўся з крамы.

— Ну ты чаго, Артур? Чаго ўсхадзіўся? — дакорліва спытаў Хагрыд, узяў містэра Уізлі за плечы і, каб выпрастаць вопрадку, добранька патрос, амаль адарваўшы небараку ад полу, — Не ведаеш Малфоя? Ды ў іх усё нутро гнілое, ува ўсёй сямейкі… чаго іх слухаць-та?… благая кроў, і ўсё справы… давай-ка…пайшлі-ка адсюль.

Прадавец глядзеў так, быццам жадаў бы затрымаць іх, але ён ледзь даходзіў Хагрыду да пояса — і таму раздумаў. Уся кампанія выйшла на вуліцу, Грэнджэры трэсліся ад страху, а місіс Уізлі — ад абурэння.

— Добранькі прыклад дзецям… дзерціся на людзях… што падумае Гілдэрой Локхард?…

— Ён быў у захапленні, — сказаў Фрэд, — ты што, не чула, што ён казаў, калі мы сыходзілі?   Ён пытаў гэтага дзядзьку з "Прарыцацельскай", ці нельга ўставіць бойку ў рэпартаж… сказаў, што гэта добрая рэклама…

Уся група, парадкам прыўныўшая, накіравалася да каміна ў "Дзіравым катле", адкуль   Гары, Уізлі і пакупкам мелася адбыць дахаты з дапамогай лятучага пораху. Яны развіталіся з Грэнджэрамі, якія вышлі праз бар на маглаўскую вуліцу; містэр Уізлі пачаў было распытваць, як уладкованыя аўтобусныя прыпынкі, але хутка змоўк пры поглядзе на твар жонкі.

Гары зняў акуляры, акуратна схаваў іх у кішэню і толькі потым узяў дробку лятучага пораху. Гэты спосаб перамяшчэння ў прасторы быў яму вызначана не па душы.

— РАЗДЗЕЛ V —

Дракучая вярба

Па меркаванні Гары, вакацыі скончыліся нешта ўжо занадта хутка. Ён, зразумела, вельмі жадаў зноў патрапіць у "Хогвартс", але месяц у Нары апынуўся самым-самым шчаслівым ва ўсім яго жыцці. Было цяжка не адчуваць зайздрасці да Рону, асабліва пры ўспаміне аб Дурслі і пры думцы аб тым, якой уласцівасці прыём можа чакаць яго на Цісавая вуліцы ў наступныя вакацыі.

У апошні вечар місіс Уізлі, павядзьмарыўшы, збудавала раскошную вячэру, у якую ўваходзілі ўсе улюбёныя стравы Гары. На дэсерт быў пададзены пудынг з патакі, пры адным поглядзе на які на ўсю моц цяклі слюнкі. На заканчэнне вечара Фрэд і Джордж пацешылі публіку філібустэраўскім феерверкам; кухня напоўнілася чырвонымі і сінімі зорачкамі, скакаўшымі як мячыкі паміж полам і столлю як мінімум на працягу паўгадзіны. Затым надыйшоў час выпіць апошні кубачак гарачага шакалада і — спаць.

На наступную раніцу зборы занялі цэлую вечнасць. Усё ўсталі на світанку, але чамусьці ніяк не маглі завяршыць свае справы. Місіс Уізлі у благім стане духу насілася па доме ў пошуках то шкарпэтак, то пёраў; паўапранутыя дзеці з надкусаннымі бутэрбродамі ў руках увесь час сутыкаліся адно з адным на лесвіцы; містэр Уізлі, калі цягнуў куфар Джыні да машыны, ледзь было не зламаў сабе шыю, спатыкнуўшыся аб кураня.

Гары ніяк не мог узяць у толк, якім чынам восем чалавек, шэсць вялізных куфараў, дзве савы і пацук здольныя змясціцца ў адзінам-адзінам маленькім "Форд Англія". Зразумела, без уліку адмысловых "функцый", убудаваных містэрам Уізлі.

— Толькі Моллі ні слова, — прашаптаў ён на вуха Гары, адкрыў багажнік і паказаў, што той чароўным чынам пашыраецца і можа змясціць колькі заўгодна багажу.

Калі нарэшце ўсё рассяліся па месцах, місіс Уізлі кінула погляд на задняе сядзенне, дзе вельмі камфортна  размясціліся Гары, Рон, Фрэд, Джордж і Персі, і сказала:

— Мабыць, маглы ўмеюць пабольш, чым мы думаем, ці праўда? — сама місіс Уізлі сядзела разам з Джыні на пярэднім сядзенні, больш падобным на садовы ўслон. — Я маю на увазе, з боку ніколі не скажаш, што тут гэдак прасторна, так?

Містэр Уізлі завёў рухавік, і машына павольна пакаціла са двара, а Гары азірнуўся, каб кінуць апошні погляд на дом. Ён ледзь паспеў задумацца, калі жа ўбачыць гэты дом у наступны раз, як яны вярнуліся — Джордж забыў скрынку з петардамі. Праз пяць хвілін пасля гэтага машына зноў рэзка затармазіла, і Фрэд панёсся за чароўнай палачкай. Потым, калі яны амаль ужо выехалі на трасу, Джыні запішчала, што забыла дзённік. Да таго моманту, калі яна ізноў ускараскалася на сядзенне, яны ўжо вельмі моцна спазняліся і вельмі моцна нерваваліся.

Містэр Уізлі зірнуў на гадзіннік, а затым — на жонку.

— Моллі, дарагая…

— Ні ў якім выпадку, Артур…

— Ніхто нічога не заўважыць… вось гэтая маленькая кнопачка — знікацель. Мы паднімемся ў паветра і паляцім над аблокамі. Праз дзесяць хвілін прыедзем, і ніхто-ніхто…

— Я жа сказала не, Артур, тым больш сярод белага дня…

Яны дабраліся да Кінгс-Крос без чвэрці адзінаццаць. Містэр Уізлі злётаў за каляскамі для багажу, і яны паспяшаліся на вакзал.

Летась Гары ўжо ездзіў на "Хогвартс-Экспрэсе". Каб патрапіць на гэты цягнік, трэба было ведаць адну хітрасць, а менавіта, спосаб пракрасціся на платформу дзевяць тры чвэрці, якая была не бачная з маглаўскага свету. Прайсці на гэтую платформу можна было праз бар'ер, які падзяляў платформы дзевяць і дзесяць. Гэта было зусім не страшна, але патрабавала прытрымлівання асцярожнасці, каб маглы не зазначылі, як ты знікаеш.

— Персі першы, — сказала місіс Уізлі, нервова зірнуўшы на гадзіннік над галавой. Гадзіннік паказваў, што ў іх засталося ўсяго толькі пяць хвілін на то, каб няўзнак па адным расчыніцца за бар'ерам.

Персі са сваім звычайным свецкім выглядам пайшоў наперад і знік. За ім пайшоў містэр Уізлі, затым Фрэд і Джордж.

— Я вазьму з сабою Джыні, а вы двое ідзіце адразу жа пасля нас, — кінула місіс Уізлі Рону і Гары, ліхаманкава схапіла Джыні за руку і рынулася наперад. Яны зніклі ў імгненне вока.

— Пайшлі разам, у нас усяго адна хвіліна, — прапанаваў Рон.

Гары паправіў клетку з Хэдвіг, узграмоджаную на куфар, і пакаціў каляску прама на бар'ер. Ён пачуваўся абсалютна спакойна; гэта ж не якісь там Лятучы порах.   Хлопчыкі нізка нахіліліся над ручкамі калясак і вельмі мэтанакіравана ішлі на бар'ер, набіраючы хуткасць. Калі да бар'ера заставалася некалькі метраў, яны дадалі кроку і…

БУМ!

Абедзве каляскі з сілай стукнуліся аб бар'ер і пакаціліся назад; куфар Рона зваліўся з неверагодным грукатам, Гары збіла з ног, а клетка звалілася на зямлю. Хэдвіг пакацілася прэч, абурана якочучы; людзі, усё без выключэння, утаропіліся на вінаватых у бязладзіцы, а службовец які знаходзіўся непадалёк загарлапаніў:

— Якога д'ябла!

— Страціў кіраванне, — з працай вымавіў Гары і пры спробе ўстаць схапіўся за рэбры. Рон пабег і падабраў Хэдвіг, чые паводзіны выклікалі ў які натоўпе мноства заўваг з нагоды жорсткага звароту з жывёлінамі.

— Чаму мы не змаглі прайсці? — прашыпеў Гары.

— Паняцці не маю…

Рон з вар'яцкім выразам на твары агледзеўся па баках. За імі ўсё яшчэ назірала дзесятка два зацікаўленых.

— Падаецца, мы спознімся на цягнік, — зашаптаў Рон. — Не разумею, чаму праход зачыніўся…

Гары ўтаропіўся на вялікі вакзальны гадзіннік, адчуваючы, як у яго ад жаху падводзіць жывот. Дзесяць секунд… дзевяць секунд…

Ён асцярожна пакаціў каляску наперад і, апынуўшыся амаль ушчыльную з бар'ерам, пхнуў з усіх сіл. Бар'ер заставаўся цвёрдым — як і пакладзена металу.

Тры секунды… дзве… адна…

— Усё, — ашаломлена сказаў Рон, — цягнік сыйшоў. А што, калі маці з татам ужо не могуць прайсці зваротна да нас? У цябе ёсць маглаўскія грошы?

Гары бязрадасна засмяяўся.

— Дурслі не давалі мне кішэнных грошай ужо гадоў шэсць, не менш.

Рон прыклаў вуха да халоднага бар'ера.

— Ні гуку, — даклаў ён напружаным голасам. — Што жа нам рабіць? Я не ведаю, калі маці з татам змогуць да нас вярнуцца.

Хлопцы паглядзелі навакол. Яны ўсе яшчэ былі цэнтрам увагі, у асноўным з-за таго, што Хэдвіг працягвала гарлапаніць.

— Думаю, нам трэба пайсці і пачакаць у машыны, — вырашыў Гары. — Мы прыцягваем да сабе занадта шмат увагі…

— Гары! — ускрыкнуў Рон, у вачах у яго з'явіўся бляск. — Машына!

— Што машына?

— Мы жа можам паляцець у "Хогвартс" на машыне!

— Але я думаў…

— У нас няма выхаду, так? А нам трэба патрапіць у школу, так? А непаўналетнім ведзьмакам дазваляецца карыстацца магічнымі сродкамі пры надзвычайных акалічнасцях! Падзел, падаецца, дзевятнаццаць   Абмежаванняў чагосьці там…

— Але твае бацькі,.. — няўпэўнена прамовіў Гары, чарговы раз баднуўшы каляскай бар'ер у бясплоднай надзеі, раптам ён іх прапусціць, — як жа яны дабяруцца дахаты?

— Ім машына не патрэбна! — нецярпліва закрычаў Рон. — Яны ўмеюць апарыраваць — з'яўляцца з паветра! А з машынай або, там, з лятучым порахам, ім прыходзіцца злучацца з-за нас, таму што мы ўсё непаўнагадовыя, нам апарыраваць нельга…

Паніка, якую выпрабоўваў Гары, нечакана змянілася радасным прадчуваннем.

— А ты ўмееш вадзіць?

— Без праблем, — адказаў Рон знарочыста нядбайна і пакаціў каляску да выхаду. — Давай, пайшлі. Калі паспяшаемся, зможам ляцець прама за "Хогвартс-Экспрэсам".

І яны абыякава накіраваліся прама скрозь натоўп цікаўных маглаў да выхаду, а затым у завулак, дзе быў прыпаркаваны "Форд Англія".

Рон адамкнуў багажнік з дапамогай складанай паслядоўнасці дакрананняў чароўнай палачкі. Не без працы пагрузіўшы куфары, яны паставілі Хэдвіг на задняе сядзенне, а самі забраліся на пярэднія. Гары высунуў галаву ў акенца: па галоўнай дарозе ішоў вельмі ажыўлены рух, але іх вулачка была пустая.

— Выдатна, — сказаў ён.

Рон націснуў маленечкую срэбную кнопачку на панэлі. Машына знікла — і хлопцы зніклі разам з ёй. Гары па-ранейшаму адчуваў, як пад ім злёгеньку вібруе сядзенне, чуў рухавік, адчуваў уласныя рукі на ўласных каленах і акуляры на носе, і тым не менш, наколькі ён мог судзіць, ён ператварыўся ў пару вочных яблыкаў, плаваючых у некалькіх футах над зямлёй у бруднаватым завулку, забітым прыпаркаванымі аўтамабілямі.

— Паехалі, — раздаўся справа голас Рона.

І адразу жа зямля і брудныя будынкі паабапал завулка быццам паваліліся набок, знікаючы з выгляду дзесьці ўнізе, па меры таго, як машына ўзлятала; праз колькі імгненняў пад імі распасціраўся ўвесь Лондан, дымлівы, бліскучы.

Затым раздаўся гук корка, які выскачыў з бутэлькі, і аўтамабіль, Гары і Рон зноў сталі бачныя.

— Ой, — сказаў Рон, хапляючыся за знікацель, — ён не працуе…

Яны абодва стукнулі па знікацелю кулакамі. Машына знікла. Потым, як бы міргнуўшы ў паветры, зноў з'явілася.

— Трымайся! — загарлапаніў Рон і ўціснуў у пол педаль газу; аўтамабіль узняўся ў браклыя, ватовыя аблокі, і ўсё вакол стала шэрым і каламутным.

— А зараз што? — спытаў Гары, жмурачыся з-за поўзлых адусюль бруй шчыльнага пару.

— Трэба ўбачыць, дзе цягнік, каб зразумець, у якім кірунку ляцець, — адказаў Рон.

— Нырні на сякундочку — па хуткаму…

Яны праваліліся пад аблокі і закруціліся на сядзеннях, пільна ўзіраючыся ў зямлю.

— Бачу! — заекатаў Гары. — Прама наперадзе нас — вунь там!…

"Хогвартс-Экспрэс", падобна малінавай змяі, слізгаў унізе.

— Кірунак — поўнач, — сказаў Рон, дзелавіта праверыўшы компас на прыборнай панэлі, — усё, зараз трэба толькі правяраць яго прыкладна кожныя паўгадзіны — трымайся!

І яны зноў узняліся над аблокамі. Праз хвіліну іх асвятлілі яркія сонечныя промні.

Тут быў зусім іншы свет. Колы машыны ўзбівалі пухнатае мора аблокаў пад яркім, бясконца сінім небам і асляпляльна белым сонцам.

— Галоўнае — не сустрэцца з самалётам, — сказаў Рон.

Паглядзеўшы адно на аднаго, хлопчыкі разрагаталіся і доўга-доўга не маглі спыніцца.

Іх як быццам нечакана перанеслі ў цудоўны сон. Толькі так, падумаў Гары, і трэба падарожнічаць — у віхуры снежна-белых аблокаў, у машыне, залітай гарачым сонцам, з вялікім скруткам цукерак у пярчатачнам аддзяленні і з прыемнай перспектывай убачыць зайздрасць на тварах Фрэда і Джорджа пры бліскучым прызямленні на спадзісты схіл перад замкам "Хогвартса".

Па меры перасоўвання на поўнач яны рэгулярна правяралі рух цягніка, і кожны нырэц пад аблокі адчыняў краявід выдатны ад папярэдняга выгляду. Лондан вельмі хутка апынуўся далёка ззаду і змяніўся зялёнымі палямі, якія саступілі, у сваю чаргу, месца шырокім чырванаватым балотам, затым вялікаму гораду, кішэўшаму разнакаляровымі мурашкамі-аўтамабільчыкамі, потым вёскам з цацачнымі цэрквамі.

Аднак, калі прайшло некалькі небагатых падзеямі гадзін, Гары быў змушаны прызнаць, што ляцець яму надакучыла. З-за цукерак ва рту ўсё сліплась, а піць было няма чаго.   Швэдры яны з Роном даўно знялі, але футболка ў Гары ўсё роўна прыліпала да спінкі сядзення, а акуляры сталі з'язджаць на кончык потнага носу. Яму надакучыла захапляцца мудрагелістымі формамі аблокаў і ён з нудой думаў аб цягніку, як той ідзе па рэйках дзесьці далёка ўнізе, выносячы з сабою ледзяны гарбузовы сок, які можна купіць у таўстушкі-ведзьмы, на калясцы развозячай па вагонах усялякую ежу. Чаму жа ўсёткі ім не атрымалася патрапіць на платформу дзевяць тры чвэрці?

— Пэўна, ужо блізка? — ссохшымся голасам выказаў здагадку Рон праз яшчэ некалькі гадзін, калі сонца ўжо пачало тануць за гарызонтам з аблокаў, афарбоўваючы іх ружовымі плямамі. — Прыгатуйся — трэба яшчэ раз  праверыць цягнік!

Цягнік быў па-ранейшаму прама пад імі, ганарліва змяючыся малінавым целам паблізу гор з заснежанай вяршыняй. Унізе, пад пахмурным покрывам, было значна цямней.

Рон націснуў на газ і зноў накіраваў машыну ўвысь, і ў гэты момант рухавік пачаў падвываць.

Рон і Гары абмяняліся занепакоенымі поглядамі.

— Пэўна, яна проста стамілася, — сказаў Рон, — яна яшчэ ні разу не была так далёка ад дома…

І яны абодва прыкінуліся, быццам не прымячаюць, што стогны становяцца ўсё гучней, а неба няўхільна цямнее. Неўзабаве чарноцце, якое атачала падарожнікаў расфарбавалася зоркамі. Гары нацягнуў швэдар, імкнучыся не звяртаць увагі на брамнікі, якія знясілена размахвалі перад лабавым шклом, нібы ў знак  пратэсту.

— Ужо хутка, — сказаў Рон, хутчэй машыне, чым Гары, — ужо хутка, — і падбадзёрвальна папляскаў па панэлі кіравання дрыготкай рукой.

Калі яны зноў апусціліся ніжэй аблокаў праз некаторы час, ім прыйшлося доўга жмурыцца ў пошуках свайго наземнага арыентыру.

— Вось! — закрычаў Гары так гучна, што Рон і Хэдвіг прыскокнулі. — Прама наперадзе!

Сілуэтам на цёмным гарызонце, высока на скале над возерам, вымалёўваліся шматлікія вежы і вежкі замка.

У гэты час аўтамабіль пачаў моцна дрыжаць і губляць хуткасць.

— Ну давай, — прышпарываў машыну Рон, злёгку падтрасаючы стырно, — амаль прыехалі, давай жа…

Рухавік гучна застагнаў. З-пад капота вырываліся тонкія струменьчыкі дыму. На падлеце да возера Гары раптам злавіў сябе на тым, што вельмі-вельмі дужа трымаецца за сядзенне.

Машыну скалынуў агідны спазм. Зірнуўшы ў акно, Гары ўбачыў гладкую, чорную, глянцавую паверхню вады, прыкладна ў мілі ўнізе. На фоне руля выразна вылучаліся збялелыя чучкі пальцаў Рона. Машына зноў затрэслася.

— Давай, — прамармытаў Рон.

Яны знаходзіліся прама над возерам — замак быў зусім побач — Рон уціснуў педаль.

Раздаўся гучны ляск, трэск — і рухавік памёр.

— Мамачка, — гучна прагучаў голас Рона ў насталай цішыні.

Нос аўтамабіля пачаў хіліцца ўніз. Яны падалі, набіраючы хуткасць, прама на каменную сцяну замка.

— Нееее! — закрычаў Рон і вывярнуў стырно; машына разгарнулася магутнай дугой і прасвістала ў якой пары сантыметраў ад сцяны, пранеслася над цёмнымі цяпліцамі, над гародам і паляцела ўздоўж чорнага газона, адначасова губляючы вышыню.

Рон кінуў стырно і выцягнуў з задняй кішэні чароўную палачку…

— СТОЙ! СТОЙ! — екатаў ён, малоцячы па панэлі і па лабавым шкле, але яны працягвалі з шалёнай хуткасцю несціся ўніз, а зямля з такой жа хуткасцю неслася насустрач.

— АСЦЯРОЖНА, ТАМ ДРЭВА! — пракрычаў Гары, чапляючыся за стырно, але было занадта позна…

БУ-БУХ!

Раздаўся аглушальны гук удару металу аб дрэва; уляпіўшыся ў тоўсты ствол, машына з цяжкім громам абрынулася на зямлю. Дым паваліў з-пад змятага капоту; Хэдвіг ад жаху выдавала нямыя ляманты; гуз памерам з мяч для гольфа брыняў на галаве ў Гары, у тым месцы, дзе ён стукнуўся аб лабавае шкло; а справа раптам данёсся доўгі, адчайны стогн Рона.

— Што з табой? — спалохана спытаў Гары.

— Мая палачка, — дрыготкім голасам вымавіў Рон, — толькі паглядзі на маю палачку…

Палачка трэснула, амаль пераламаўшыся; яе кончык звісаў знежывелы, утрымліваючыся толькі на некалькіх трэсках.

Гары адкрыў было рот, збіраючыся сказаць, што не сумняваецца — калі яны патрапяць у школу, то ўсё паправяць, але не паспеў вымавіць ні словы. У гэтае самае імгненне нешта стукнула з яго боку па машыне з сілай разлютаванага тура, і Гары бокам уцямяшыўся ў Рона, пры гэтым яшчэ адзін зруйнавальны ўдар абрынуўся на страху машыны.

— Што гэта тако..? — прашаптаў Рон, бессэнсоўна гледзячы перад сабою, Гары папрасіў прабачэння, і як раз у гэты час тоўстая як пІтан галінка са ўсяго маху шыбанула ў ветравое шкло. Дрэва, аб якое хлопцы стукнуліся пры падзенні, напала на іх. Ствол сагнуўся амаль напалову, ашчыцініўшыяся сукі латашылі па машыне ўсюды, дзе толькі маглі дастаць.

— Ааааа, — з жахам сказаў Рон, калі побач з ім на дзверцах вырасла ўвагнутасць — чарговы ўдар азвярэлай расліны; лабавае шкло дрыжала пад градам збіцця, якія наносяцца дробнымі, гузаватымі як чучкі пальцаў, галінкамі; а адна галіна, як вялізны молат, люта пляжыла па страсе, быццам задаўшыся мэтай распляскаць аўтамабіль, і страха, сапраўды, пачаткі прагінацца…

— Бяжым адсюль! — крыкнуў Рон, навальваючыся ўсім цяжарам на дзверы, але ў наступную жа секунду быў адкінуты на калены да Гары магутным аперкотам.

— Нам гамон, — прарыдаў Рон, гледзячы, як правальваецца страха, але тут завібрыяваў пол — гэта рухавік раптам узяў і завёўся.

— Задні ход! — адчайна закрычаў Гары, і машына рэзка падала назад; дрэва білася з ранейшай энергіяй; было чуваць, як рыпнулі карані, амаль што вырваўшыся з-пад землі, калі яно ірванулася ўслед за машынай.

— Ледзь было, — цяжка вытхнуўся Рон, — не загінулі. Малайчына, машынка!

Аднак, цярпенне машыны было вычарпана. Расхінуліся дзверцы — кланк, кланк — і Гары адчуў, як сядзенне пад ім паднімаецца і перагортваецца набок, а ўжо ў наступны момант выявіў, што ляжыць распасцёрты на волкай зямлі. Па гуках грузнага падзення на зямлю чагосьці цяжкага ён здагадаўся, што аўтамабіль выкідвае багаж; клетка з Хэдвіг праляцела па паветры, дзверцы расхінулася; сава вырвалася на волю з абураным крыкам і не аглядаючыся панеслася да замка. Пабітая, падрапаная, дымлівая машына сарвалася ў ноч, люта зіхоцячы заднімі фарамі.

— Вярніся! — екатаў ёй услед Рон, размахваючы зламанай палачкай, — Бацька мяне заб'е!

Але "Форд Англія", з апошнім гнеўным всхрапам з выхлапной трубы, знік з выгляду.

— Вязе нам як тапельцам, — няўцешна сказаў Рон, нахіляючыся, каб падабраць Скраберс. — З усіх дрэў, аб якіх можна было стукнуцца, мы, вядома жа, стукнуліся аб то, якое можа даць рэшты.

Ён азірнуўся праз плячо на старажытнае дрэва, якое дагэтуль пагрозліва трэсла галінамі.

— Пайшлі, — знясілена вымавіў Гары, — пайшлі ў замак…

Прыбыццё ў школу атрымалася зусім не такім трыўмфальным, якім малявалася ва ўяўленні. Усё ў сіняках, адубелыя ад холаду, з дрэнна рухаючыміся рукамі і нагамі, яны ўзялі куфары за ручкі з аднаго боку і папацягалі іх за сабою па здзірванелым схіле да вялізных дубовых варот.

— Пэўна, бяседа ўжо даўно пачаўся, — сказаў Рон, кінуў куфар поруч лесвіцы і ціха падышоў да ярка асветленаму акну. — Гэй! Глядзі-ка, Гары! Гэта жа сартаванне!

Гары падбег і разам з Ронам стаў засяроджана назіраць за тым, што адбываецца ў Вялікай Зале.

гуляючы яркімі і вясёлымі агнямі на залатых талерках і кубках. Угары, на зачараванай столі, якая заўсёды адлюстроўвала сучаснасць неба, блішчэлі зоркі.

У густым лесе востраканцовых Хогвартскіх капялюшоў Гары ўбачыў лад перапуджаных першаклашак, якіх запускалі ў Залу.  Сярод іх лёгка можна было адрозніць Джыні дзякуючы яе агністым, як і ў усіх Уізлі, валасам. Тым часам, прафесар МакГонагал, ведзьма са строгім пучком і ў акулярах, узнімала на крэсла знакамітую шапку-размеркавальніцу.

Кожны год гэта вельмі старая шапка, залатаная, патрапаная і брудная, займалася сартаваннем пачаткоўцаў па чатырох каледжах "Хогвартса" (а менавіта: "Грыфіндор", "Хафлпаф", "Равенкла" і "Слізэрын"). Гары добра памятаў, як сам роўна год таму апранаў гэтую шапку і, замёршы,  чакаў, пакуль яна вынесе сваё рашэнне. На працягу некалькіх жудасных секунд ён баяўся, што шапка накіруе яго ў "Слізэрын", каледж, адкуль выйшла больш чорных ведзьмакоў і ведзьмаў, чым з якогась іншага — але ў выніку ён патрапіў у "Грыфіндор", разам з Герміёнай, Ронам і ўсімі астатнімі Уізлі. У апошнім семестры Гары з Ронам дапамаглі свайму каледжу выйграць кубак школы, у выніку чаго "Грыфіндор" перамог "Слізэрын" упершыню за сем гадоў.

Малюсенькі хлопчык з валасамі мышынага колеру быў выкліканы наперад. Ён надзеў шапку. Погляд Гары заслізгаў паблізу гэтага хлопчыка, далей, туды, дзе за настаўніцкім сталом сядзеў прафесар Дамблдор, дырэктар школы, і назіраў за сартаваннем. Яго доўгая срэбная барада і акуляры са шкламі ў форме паўмесяца паблісквалі ў святле свечак. Праз некалькі чалавек ад яго Гары зазначыў Гілдэроя  Локхарда ў раскошнай аквамарынавай мантыі. У тарцу сядзеў Хагрыд, валасаты і вялізны, і доўгімі глоткамі піл з запракінутага над галавой кубка.

— Пачакай-ка… — прашаптаў Гары, — за настаўніцкім сталом адно з крэслаў пустое… Дзе Снэйп?

Прафесар Северус Снэйп быў у Гары самым нялюбым настаўнікам. А Гары быў у Снэйпа самым нялюбым вучнем. Снэйп, жорсткі, саркастычны, нікому, акрамя вучняў уласнага каледжа ("Слізэрына"), не падабаўся і выкладаў зеллеварэнне.

— Можа, захварэў? — з надзеяй выказаў здагадку Рон.

— А можа, звольніўся, — сказаў Гары, — таму што яму зноў не дасталася паста настаўніка па абароне ад  сіл зла, аб якім ён так марыў!

— А можа, — з натхненнем падхапіў Рон, — яго звольнілі! Яго жа ніхто не любіць…

— А можа, — раздаўся ледзяны голас прама ў хлопцаў за спіной, — ён чакае вашых тлумачэнняў, чаму вы не прыехалі на цягніку разам з усімі.

Гары турком разгарнуўся назад. Перад ім стаяў Северус Снэйп. Гэта быў худы чалавек з нядужага колеру скурай, кручкаватым носам і лоевымі, да плечаў, валасамі. У давяршэнне прыкрай карціны ён у дадзены момант яшчэ і ўсміхаўся не прадвяшчаючай нічога добрага ўсмешкай.

— Трымайцеся за мной, — загадаў Снэйп.

Не вырашаючыся паглядзець нават адно на аднаго, Гары і Рон папляліся ўслед за Снэйпам уверх па прыступках і ўвайшлі ў прасторны вестыбюль, асветлены паходнямі. З Вялікай Залы даносіліся найсмачныя пахі, але Снэйп павёў хлопцаў прочкі ад цяпла і ўтульнасці, уніз па вузкай каменнай лесвіцы.

— Заходзце! — сказаў настаўнік, адчыняючы дзверы на паўдарогі да падзямелля і паказваючы ўнутр.

Хлопчыкі, курчачыся ад холаду і страху, увайшлі ў кабінет Снэйпа. Сцены, якія танулі у цемры,  былі абстаўленыя стэлажамі з вялізнымі шклянымі слоікамі, у якіх плавалі разнастайныя брыдоціны, назовы якіх Гары не ведаў і, больш таго, не жадаў ведаць. У каміне было чорна і пуста. Снэйп зачыніў дзверы і звярнуўся да хлопцаў тварам.

— Такім чынам, — вымавіў ён ціха, — цягнік нядосыць добры для знакамітага Гары Потэра і яго дакладнага збраяносца Уізлі. Сваім прыбыццём трэба нарабіць як мага больш шуму, так, спадары?

— Не, сэр, мы проста не змаглі прайсці скрозь бар'ер на Кінгс-Крос, ён…

— Ціха! — абыякава прыкрыкнуў Снэйп. — Што вы зрабілі з машынай?

Рон сутаргава праглынуў. У Гары ўжо не ў першы раз стварылася ўражанне, што Снэйп здольны чытаць думкі. Але, праз імгненне, усё растлумачылася, бо Снэйп пачаў разгортваць апошні нумар "Штодзеннага Прарока".

— Вас бачылі, — сыкнуў ён, тыкаючы ім у нос загаловак: "МАГЛЫ АШАЛОМЛЕНЫ З'ЯЎЛЕННЕМ ЛЯТАЮЧАГА "ФОРДА АНГЛІЯ". Снэйп прыняўся зачытваць уголас:

— У Лондане двое маглаў упэўніваюць, што бачылі старую машыну, якая ляцела над Паштовай вежай… апоўдні ў Норфолке місіс Хетті Бейліс, развешваючы бялізну… Містэр Ангус Фліт з Пібла паведаміў у паліцыю… Усяго шэсць або сем маглаў. Наколькі мне вядома, твой бацька працуе ў аддзеле няправільнага выкарыстання маглаўскіх прадметаў побыту? — паўсцвярджальна сказаў ён, гледзячы на Рона і ўсміхаючыся гідкай усмешкай, — падумаць толькі… яго ўласны сын…Незлічонае мноства запаленых свечак парыла ў паветры над чатырма доўгімі сталамі,

Гары адчуў сябе так, як калі бы адна з самых вялікіх і самых шалёных галін дрэва толькі што з усёй сілы стукнула яго ў жывот. Калі толькі хто-небудзь пазнае, што містэр Уізлі зачараваў машыну… аб гэтым ён не падумаў…

— Пры аглядзе парку я зазначыў, што значная шкода была нанесена вельмі каштоўнай Дракучай вярбе, — працягваў Снэйп.

— Гэта нам была нанесена шкода, пабольш чым вярбе, — выпаліў Рон.

— Ціха! — раўнуў Снэйп. — Вельмі дрэнна, што вы вучыцеся не ў маім каледжы і права прымаць рашэнне аб вашым выключэнні прыналежыць не мне. Мне прыйдзецца пайсці і запрасіць тых, каму падараваная гэты шчаслівы прывілей. А вы чакайце тут.

Гары і Рон бездапаможна пераглянуліся. Твары ў абодвух былі зусім белыя. Гары ўжо не адчуваў голаду, не адчуваў наогул нічога, акрамя жудаснай млоснасці. Ён імкнуўся не глядзець на вялікае пакрытае сліззю штосьці, якое плавала ў зялёнай вадкасці на паліцы за пісьмовым сталом Снэйпа. Калі Снэйп адправіўся за прафесарам МакГонагал, дэканам "Грыфіндора", то ад гэтага зусім не лягчэй. Яна, можа быць, больш справядлівая, чым Снэйп, але не меней строгая.

Праз дзесяць хвілін вярнуўся Снэйп і разам з ім, сапраўды, прыйшла і прафесар МакГонагал. Гары і раней пару раз бачыў яе злоснай, але, альбо ён забыў, як моцна яна здольная падціскаць вусны, альбо тады яна злавалася не так моцна. Ледзь з'явіўшыся на парозе, яна ўскінула ўверх чароўную палачку; Гары з Роном спалохана зажмурыліся, але яна толькі паказала на пусты камін, і там раптам затанцавалі языкі полымя.

— Сядзьце, — сказала яна, і хлопчыкі нясмела адступіліся і селі ў крэслы ў каміна.

— Тлумачце, — загадала яна са злавесным бляскам у шклах акуляраў.

Рон стаў распавядаць, пачаўшы з таго, што бар'ер на вакзале адмовіўся іх прапусціць.

— … так што ў нас не было выбару, прафесар, мы не змаглі патрапіць на цягнік.

— Чаму вы не паслалі занатоўку з савой? Наколькі я ведаю, у цябе ёсць сава? — ледзяным тонам паведамілася прафесар МакГонагал у Гары.

Гары разявіў рот. Зараз, калі яна гэта сказала, стала відавочна, што менавіта так і прытрымлівалася паступіць.

— Я… я не падумаў…

— Гэта ўжо сапраўды, — сказала прафесар МакГонагал.

У дзверы пастукалі, і Снэйп, шчаслівы як ніколі, адкрыў яе. На парозе стаяў дырэктар Дамблдор.

Гары так і пахаладзеў, калі ўбачыў, наколькі незвычайна суворы ў таго выгляд. Дамблдор утаропіў на правініўшыхся пільны погляд па-над кручкаватым носам, і Гары нечакана падумалася, што лепш бы іх усё яшчэ латашыла Дракучая вярба.

Наступіла працяглае маўчанне. Потым Дамблдор сказаў:

— Распавядзіце, чаму вы гэта зрабілі?

Лепш бы ён крычаў або лаяўся. Гары проста не мог вынесці расчаравання, якое гучала ў яго голасе. Чамусьці ён не змог глядзець Дамблдору ў вочы і таму стаў казаць з яго каленамі. Ён распавёў абсалютна ўсё за выключэннем таго, што містэр Уізлі валодае заварожанай машынай, і ў выніку атрымалася, што яны з Роном выпадкова натыкнуліся на прыпаркаваную недалёка ад вакзалу лятаючую машыну. Ён разумеў, што Дамблдор адразу аб усім здагадаецца, але той не задаў ніводнага пытання аб машыне. Калі Гары скончыў свой аповяд, Дамблдор проста працягваў пільна глядзець на яго скрозь акуляры.

— Ну, мы пайдзем за рэчамі, — безнадзейна сказаў Рон.

— Аб чым гэта ты, Уізлі? — рыкнула прафесар МакГонагал.

— Вы жа нас выключаеце, хіба не так? — сказаў Рон.

Гары сцісла зірнуў на Дамблдора.

— Не сёння, містэр Уізлі, — сказаў Дамблдор. — Але я абавязаны данесці да вас усю сур'ёзнасць вашай правіны. Мне прыйдзецца напісаць вашым родным. Таксама я павінен папярэдзіць вас, што, у выпадку, калі зноў адбудзецца штосьці падобнае, у мяне не застанецца іншага выбару, акрамя як выключыць вас.

У Снэйпа быў такі выгляд, быццам ён пазнаў, што Каляды адмяняецца назаўжды. Ён прачысціў горла і сказаў:

— Прафесар Дамблдор, гэтыя двое парушылі Дэкрэт аб разумных абмежаваннях вядзьмарства сярод непаўналетніх, нанеслі сур'ёзныя пашкоджанні старажытнай і каштоўнай расліне — па-за сумненнем, дзеі такога роду…

— Дадзім прафесару МакГонагал вырашаць, якое пакаранне варта прызначыць гэтым навучэнцам, Северус, — спакойна адказаў Дамблдор. — Яны з яе каледжа і з'яўляюцца яе падапечнымі. — Ён звярнуўся да прафесара МакГонагал. — Я павінен вярнуцца на свята, Мінерва, мне трэба зрабіць сякія-такія аб'явы.   Хадзем, Северус, я пакінуў на стале ўзрушаючы торт, нядрэнна бы паспець яго паспрабаваць…

Снэйп дазволіў адвесці сябе з кабінета, але пры гэтым кінуў на Гары і Рона погляд, поўны непрыкрытай нянавісці. Хлопчыкі засталіся сам-насам з прафесарам МакГонагал, усё яшчэ якая мела выгляд разлютаванага арла.

— Табе бы лепш пайсці да лекара, Уізлі, у цябе кроў ідзе.

— Не моцна, — Рон паспешна прамакнуў рукавом парэз над брывом. — Прафесар, я так жадаў паглядзець сартаванне, там мая сястра…

— Цырымонія сартавання ўжо скончылася, — сказала прафесар МакГонагал. — Твая сястра таксама залічана ў "Грыфіндор".

— Выдатна, — узрадаваўся Рон.

— Дарэчы, да пытання аб "Грыфіндоры"… — рэзка пачала прафесар МакГонагал, але Гары перабіў яе:

— Прафесар, мы ўзялі машыну, калі семестр яшчэ не пачаўся, таму… "Грыфіндор" не павінен губляць з-за гэтага балы, праўда? Не павінен жа? — скончыў ён, занепакоенае зазіраючы ёй у твар.

Прафесар МакГонагал адказала пранізлівым поглядам, але Гары не сумняваўся, што ў глыбіні яе вачэй утойвалася ўсмешка. Ды і вусны былі ўжо не так шчыльна сціснутыя.

— Я не буду здымаць балы з "Грыфіндора", — сказала яна, і ў Гары пасвятлела на душы. — Але вы абодва павінны будзеце панесці пакаранне.

Усё складалася куды лепш, чым меркаваў Гары. А што датычыцца ліста родным, то гэта ўжо і зусім глупства. Гары ніколькі не сумняваўся, яны толькі пашкадуюць, што Дракучая вярба не зрабіла з яго катлету.

Прафесар МакГонагал зноў падняла чароўную палачку і паказала ёю на пісьмовы стол. З ледзьве чутным "пххх" на стале з'явілася вялікая талерка бутэрбродаў, два срэбных кубка і гарлач астуджанага гарбузовага соку.

— Паснедайце тут і адпраўляйцеся ў спальню, — загадала яна. — А мне таксама трэба вярнуцца на свята.

Калі дзверы за ёй зачынілася, Рон выдаў ціхі працяглы свіст.

— А я думаў, нам гамон, — прызнаўся ён, хапляючы бутэрброд.

— Я таксама, — пагадзіўся Гары, таксама ўзяўшы бутэрброд.

— Але падумай толькі, як нам "вязе"? — невыразна працягнуў сваю прамову Рон скрозь курыцу з вяндлінай. — Фрэд з Джорджам лёталі на гэтай машыне разоў пяць, а то і шэсць, і іх аніадзін магл не заўважыў. — Ён праглынуў і адразу жа адкусіў яшчэ адзін здаровы кавалак. — І чаму жа мы не змаглі прайсці скрозь бар'ер?

Гары паціснуў плечамі.

— Зараз нам прыйдзецца быць асцярожнымі, — сказаў ён, з асалодай адсёрбваючы гарбузовага соку. — Шкада, нельга пайсці на бяседу…

— Яна не жадала, каб усё бачылі, што нас прабачылі, — пранікліва сказаў Рон, — не жадала, каб усё думалі, што гэта так выдатна, прылятаць на машыне…

Наеўшыся да паліцы (талерка перыядычна сама сабою папаўнялася новымі бутэрбродамі), яны ўсталі, вышлі з кабінета і пайшлі знаёмай дарогай у Грыфіндорскую вежу. У замку было ціха, бяседа, судзячы па ўсім, скончылася. Хлопчыкі ішлі паблізу бармочашчых сабе пад нос партрэтаў і скрыпяшчых рыцарскіх даспехаў, караскаліся па вузкіх пралётах каменных лесвіц, пакуль, нарэшце, не дабраліся да сакрэтнага пераходу, у якім за старым партрэтам вельмі тоўстай дамы ў ружовых шаўках хаваўся ўваход у Грыфіндорскую вежу.

— Пароль? — спытала дама пры іх набліжэнні.

— Эээ… — працягнуў Гары.

Паколькі яны яшчэ не бачыліся са старастай "Грыфіндора", новы пароль гэтага года быў ім не вядомы, але дапамога не запаволіла прыйсці; ззаду сябе яны пачулі паспешліва надыходзячыя крокі, абвінуліся і ўбачылі падбягаюшчую Герміёну.

— Вось вы дзе! Куды гэта вы зніклі? Ходзяць такія недарэчныя чуткі — хтосьці сказаў, што вас выключылі за тое, што вы разбілі лятаючую машыну…

— Выключыць-та нас не выключылі, — ўпэўніў яе Гары.

— Не жадаеш жа ты сказаць, што вы і напраўду прыляцелі сюды? — выклікнула Герміёна тонам прафесара МакГонагал.

— Давай ты абыйдзешся без натацый, — наглавата заявіў Рон, — і скажаш пароль.

— Пароль "індык", — нецярпліва сказала Герміёна, — але не ў гэтым справа…

Прамова яе, аднак, была перарваная, таму што партрэт Талстой Цёткі ад'ехаў уверх, перавярнуўшыся ўніз галавой, і раздаўся гром апладысментаў. Апынулася, ніхто ў "Грыфіндоре" яшчэ не сыйшоў. Народ стоўпіўся ў круглай гасцінай каледжа і нават забраўся на крывабокія столікі і на прадаўленыя крэслы, каб лепш бачыць герояў дня. У адтуліну, якая адчынілася за партрэтам, працягнуліся нечыя рукі і ўвалаклі Гары з Ронам унутр. Герміёне прыйшлося караскацца самой.

— Пыш-на! — гарлапаніў Лі Джордан. — Класна! Які палёт! Прызямленне на Дракучую вярбу! Аб  гэтым будуць успамінаць нашчадкі!…

— Малайчына, — сказаў Гары нейкі пяцікласнік, Гары з ім ніколі раней не размаўляў; хтосьці ўхваляльна пляскаў яго па спіне, як быццам ён толькі што выйграў марафон; Фрэд з Джорджам праціснуліся скрозь натоўп і хорам спыталі: "Чаму жа мы не здагадаліся паляцець на машыне?". Рон набыў нейкае малінавае адценне і збянтэжана ўсміхаўся. Тым не менш, з таго месца, дзе стаяў Гары, быў бачны адзін чалавек, які цалкам не радаваўся разам з ўсімі. Персі узвышаўся над узбуджанай групай першакласнікаў, і было падобна, што ён збіраецца падысці бліжэй, каб як след аблаяць Рона і Гары. Гары ткнуў Рона пад рэбры і кіўнуў у бок Персі. Рон тут жа ўсё зразумеў.

— Мы пайдзем наверх — вельмі стаміліся, — сказаў ён, і абодва героя сталі прабірацца да бакавых дзвярэй, якая выходзіла да спіральнай лесвіцы, вядучай у спальні.

— Пакуль! — крыкнуў Гары Герміёне, у якой было дакорлівы, не горш чым у Персі, выраз твару.

Нягледзячы на лопат, які доўжыўся па спіне, ім атрымалася дабрацца да бакавых дзвярэй і здабыць супакой на лесвіцы. Яны паспяшаліся на самы верх і неўзабаве апынуліся ля дзвярэй сваёй леташняй спальні, на якой зараз была шыльда "ДРУГІ КЛАС". Яны ўвайшлі ў знаёмы круглы пакой з высокімі вузкімі вокнамі, дзе стаяла пяць ложкаў пад полагамі з чырвонага аксаміту. Куфары ўжо прынеслі і паставілі каля ложкаў.

Рон вінавата ўсміхнуўся:

— Я ведаю, што не павінен ганарыцца і ўсё такое…

Дзверы спальні расхінулася і ўбеглі яшчэ трое другакласнікаў "Грыфіндора": Шэймас Фініган, Дын Томас і Нэвіл Лонгбатам.

— Неверагодна! — ззяў Шэймас.

— Клёва, — сказаў Дын.

— Узрушаюча, — з глыбокай павагай прашаптаў Нэвіл.

Гары нічога не змог з сабою зрабіць. Ён, як і Рон, расплыўся ў шырачэннай усмешцы.

— РАЗДЗЕЛ VI —

Гілдэрой Локхард

Аднак, на наступны дзень Гары калі і ўсміхаўся, то ад сілы пару раз. Падзеі, калі можна так выказацца, імкліва пакаціліся пад гару пачынальна з сняданку ў Вялікай Зале. Пад зачараванай столлю (сёння, сумнага шэрага колеру) стаялі чатыры — па ліку каледжаў — доўгіх стала, як заўсёды абстаўленых чанамі з аўсянкай, талеркамі з вэнджанай рыбай, горамі бутэрбродаў, яечняй з беконам на вялікіх талерках. Гары з Ронам селі за Грыфіндорскі стол побач з Герміёнай, яна чытала "Ваяж з вампірам", абапёршы кніжку аб гарлач з малаком. У тым, як яна вымавіла: "добрай раніцы", адчувалася ледзьве прыкметная напружанасць, і стала зразумела, што Герміёна ўсё яшчэ не можа зладзіцца з неўхваленнем, якое выклікае ў ёй абраны хлопцамі спосаб прыбыцця ў школу. Затое Нэвіл Лонгбатам, са свайго боку, прывітаў іх з шчырай радасцю. Нэвіл быў круглатвары хлопчык з выключнай здольнасцю трапляць у дурацкія гісторыі, акрамя таго, у яго была фенаменальна дрэнная памяць.

— З хвіліны на хвіліну прыйдзе пошта — спадзяюся, Па дашле ўсё, што я забыў.

Гары толькі што прыступіў да аўсянай кашы, як над галавой раздаўся цалкам чаканы шоргат крылаў, у вокны імклівым струменем улілося больш сотні сов. Яны пачалі кружыць пад столлю і скідаць лісты і пасылкі на весяла размаўляўшых дзяцей. Вялікі бясформенны скрутак бухнуўся на галаву Нэвілу, а яшчэ праз секунду штосьці шэрае звалілася ў гарлач, які служыў падстаўкай для кніжкі Герміёне, і ўсіх запырскала малаком з пёрамі.

— Эроў! — выгукнуў Рон, выцягваючы зліплага пугача за лапкі. Ён быў без прытомнасці і паваліўся на стол ножкамі ўверх, і які захраснуў у дзюбе вільготным чырвоным канвертам.

— О не… — прашаптаў Рон.

— Усё нармалёва, ён жывы, — супакоіла Герміёна, злёгеньку патыкаўшы Эроў кончыкам пальца.

— Ды не ў гэтым справа — а вось у гэтым.

Рон паказваў на чырвоны канверт. Гары не ўбачыў у ім нічога асаблівага, затое і Рон, і Нэвіл пазіралі на канверт з такім жахам, быццам чакалі, што ён вось-вось падарвецца.

— У чым справа? — спытаў Гары.

— Яна… яна паслала мне Лямантоўку, — слабым голасам адказаў Рон.

— Лепш адкрый, Рон, — параіў Нэвіл збянтэжаным шэптам. — Будзе толькі горш, калі не адкрыеш. Я аднойчы таксама атрымаў, ад бабулі, і не адкрыў і, — ён сутаргава праглынуў, — гэта быў кашмар.

Гары перавёў погляд з закамянелых твараў прыяцеляў на чырвоны канверт.

— А што такое Лямантоўка? — спытаў ён.

Аднак, увага Рона была цалкам прыкавана да ліста, які ўжо пачынаў дыміцца па баках.

— Адкрый, — настойліва казаў Нэвіл, — і праз некалькі хвілін усё ўжо скончыцца…

Рон працягнуў калаціўшуюся руку, вызваліў канверт з дзюбы Эроў і, калі вырашыўшыся, разарваў яго. Нэвіл затыкнуў вушы пальцамі. Праз дзель секунды Гары зразумеў, чаму.   Спачатку ён вырашыў, што ліст і сапраўды падарвалася; вялізная зала да бакоў запоўніўся такім громам, што пыл пасыпалася з столі.

— КРАСЦІ МАШЫНЫ, ДЫ НА ІХ МЕСЦЫ Я БЫ ЦЯБЕ АБАВЯЗКОВА ВЫКЛЮЧЫЛА, ВОСЬ ПАЧАКАЙ, Я ДА ЦЯБЕ ДАБЯРУСЯ, ТАБЕ НЕ ПРЫЙШЛО ДА ГАЛАВЫ, ШТО МЫ З БАЦЬКАМ МАГЛІ ПАДУМАЦЬ, КАЛІ УБАЧЫЛІ, ШТО МАШЫНЫ НЯМА…

Ад лямантаў місіс Уізлі, стократна ўзмоцненых, талеркі і лыжкі на стале задрыжалі. Крыкі аглушальным рэхам адлюстроўваліся ад каменных сценаў. Народ пачаў абгортвацца, каб паглядзець, хто гэта атрымаў Лямантоўку, і Рон уціснуўся ў крэсла так, што над сталом быў бачны адзін толькі барвяны ілоб.

— АТРЫМАЛІ УВЕЧАРЫ ЛІСТ АД ДАМБЛДОРА, Я БАЯЛАСЯ, БАЦЬКА ПАМРЭ АД СОРАМУ, ЦЯБЕ ХІБА ТАК ВЫХОЎВАЛІ, ВЫ З ГАРЫ МАГЛІ ЗАГІНУЦЬ…

Ну вось і да мяне дабраліся, падумаў Гары. Ён з усіх сіл імкнуўся не прыслухвацца да гэтага голасу, які застаўляў барабанныя перапонкі пульсаваць ад болю.

— ГЭТА ЖУДАСНА — БАЦЬКУ НА ПРАЦЫ ЧАКАЕ СЛУЖБОВАЕ РАССЛЕДАВАННЕ, УСЁ З-ЗА ЦЯБЕ — ЯШЧЭ РАЗ ШТО-НЕБУДЗЬ ВЫТВАРЫШ, І МЫ ЗАБЯРЭМ ЦЯБЕ З ШКОЛЫ, ЗРАЗУМЕЛА?

Запанавала звеняшчая цішыня. Чырвоны канверт, даўно ўжо выпаўшы у Рона з рук, заняўся язычкамі яркага полымя і хутка ператварыўся ў попел. Рон і Гары сядзелі  ашаломленыя і застылыя, як быццам іх толькі што накрыла прыліўной хваляй. Хтосьці пасмяяўся, пахіхікаў, але неўзабаве цурчанне гутарак  за сталамі аднавілася.

Герміёна зачыніла "Ваяж з вампірам" і паглядзела на верхавіну Рона.

— Не ведаю, чаго ты чакаў, Рон, але ты…

— Толькі не гавары, што я гэта заслужыў, — адгыркнуўся Рон.

Гары адсунуў кашу. У яго ўсё ўсярэдзіне палала ад пачуцця віны. Містэра Уізлі чакае службовае расследаванне. І гэта пасля ўсяго, што бацькі Рона зрабілі для яго улетку…

Але разважаць на гэтую тэму не было часу; да Грыфіндорскага стала падышла прафесар МакГонагал і стала раздаваць новы расклад. Гары ўзяў лісток і ўбачыў, што ў іх зараз дзве пары гербалогіі з хафлпафцамі-першакласнікамі.

Гары, Рон і Герміёна разам вышлі з замка, прайшлі праз гарод і накіраваліся да цяпліц, у якіх утрымоўваліся чароўныя расліны. Лямантоўка апынулася да лепшага прынамсі ў адным: Герміёна, падобна, палічыла, што хлопцы досыць пакараныя і стала ставіцца да іх з ранейшай прыязнасцю.

Падыдучы да цяпліцы, яны ўбачылі, што ўвесь астатні клас памкнуўся ў дзвярэй у чаканні прафесара Спроўт. Не паспелі Гары, Рон і Герміёна далучыцца да іх, як настаўніца з'явілася ў поле зроку — яна ішла па газоне імклівай хадой у суправаджэнні Гілдэроя Локхарда. Рукі прафесара Спроўт былі ўсё ў бінтах, і Гары, адчуўшы чарговы дакор сумлення, убачыў удалечыні Дракучую вярбу, на некаторыя галіны якой былі накладзеныя шыны.

Прафесар Спроўт была невысокай, карчакаватай ведзьмай. Свае разлетаючыеся ў бакі валасы яна затуляла залатаным капялюшом; на вопратцы і пад пазногцямі ў яе было годзе землі; цётка Петунія звалілася бы ў непрытомнасць ад аднаго яе выгляду. Гілдэрой Локхард, у сваю чаргу, быў бездакорны ў элегантна развеваючайся вопрадцы бірузовага колеру, залатыя валасы ззялі пад ідэальна размешчаным на галаве бірузовым капялюшом з залатым кантам.

— О, дабрыдзень! — радасна ўскрыкнуў  Локхард, прамяніста ўсміхаючыся сыйшоўшымся. — А я вось паказваў прафесару Спроўт, як трэба правільна лячыць Дракучыя вербы! Але мне бы не хацелася, каб у вас стварылася ўражанне, што я лепш разбіраюся ў гербалогіі, чым яна! Проста ў маіх экзатычных падарожжах мне давялося сустрэцца з некалькімі такімі дрэвамі…

— Сёння — цяпліца нумар тры, хлопцы! — гучней, чым трэба, выгукнула прафесар Спроўт. Яна выглядала відавочна раздражнёнай і была зусім не падобная на саму сябе, звычайна вясёлую і незласлівую.

Сярод хлопцаў прабег зацікаўлены шэпаток. Раней ім даводзілася працаваць толькі ў цяпліцы нумар адзін — а ў цяпліцы нумар тры ўтрымоўваліся куды цікавейшыя і небяспечныя расліны. Прафесар Спроўт зняла з пояса вялікі ключ і адамкнула дзверы. Да Гары данёсся запах вільготнай зямлі і ўгнаенняў, змяшаны з цяжкім водарам вялізных, памерам з парасон, кветак, звісаўшых з столі. Гары рушыў была услед за Роном і Герміёной унутр, але тут яго нагнала рука  Локхарда.

— Гары! Жадаў з табой паразмаўляць — вы бо не супраць, калі ён спозніцца на пару хвілін, праўда, дарагая Спроўт?

Судзячы па незадаволенай грымасе, прафесар Спроўт яшчэ як пярэчыла, але  Локхард сказаў: "Вось і добра" і зачыніў дзверы ў цяпліцу прама ёй у твар.

— Гары, — вымавіў  Локхард і пагушкаў галавой, яго вялікія белыя зубы зазіхацелі ў сонечным святле, — Гары, Гары, Гары.

Нават і не спрабуючы нічога зразумець, Гары маўчаў.

— Калі я пазнаў… ды што там казаць, усё гэта цалкам і цалкам мая віна. Гатовы быў  даць сам сабе штурхяля.

Гары не меў ні найменшага падання, аб чым кажа настаўнік. Ён ужо памкнуўся прызнаць гэта ўслых, але  Локхард працягнуў:

— Не памятаю, калі яшчэ я быў гэтак узрушаны. Прыляцець у "Хогвартс" на машыне!   Зразумела, я адразу зразумеў, чаму ты так паступіў. Гэта так ясна. Гары,  Гары, Гары.

Дзіўна, як яму атрымоўвалася дэманстраваць кожны свой выдатны зуб, нават калі ён маўчаў.

— Гэта з-за мяне ў табе нарадзілася смага вядомасці, так бо? — сказаў  Локхард. — Я цябе заразіў. З-за мяне ты патрапіў на першую старонку газеты і захацеў патрапіць туды зноў.

— Вядома, не, прафесар, проста…

— Гары, Гары, Гары, — перабіў  Локхард, працягваючы руку і хапляючы хлопчыка за плячо, — я ўсё разумею. Цалкам натуральна, спазнаўшы аднойчы, жадаць яшчэ, — і я вінавачу сябе ў тым, што даў табе, вобразна кажучы, адкусіць першы кавалак. Слава стукнула табе ў галаву — але ці бачыш, юнак, нельга жа лётаць на машынах, каб цябе зазначылі. Супакойся трохі, ачуйся, добра? У цябе наперадзе яшчэ безліч часу. Так, так, я, вядома, ведаю, аб чым ты зараз думаеш! "Добра яму казаць, калі ён сам даўно ўжо сусветна вядомы вядзьмак!" Але калі мне было дванаццаць, я сапраўды гэтак жа быў ніхто, нішто і клікаць нікім — як і ты зараз. Ну, гэта значыць, зразумела, аб табе хтосьці нешта чуў, усе гэтыя твае справы з Тым-Кага-Не-Трэба-Называць! — ён кінуў погляд на маланкападобны шнар на ілбу ў Гары. — Зразумела, зразумела, што гэта зусім не тое, што выйграць пяць раз запар прэміі часопіса "Ведзьмапалітэн" за самую абаяльную ўсмешку, як я — але бо гэта толькі пачатак, Гары, толькі пачатак.

Ён па-змоўніцку падміргнуў і выдаліўся элегантнай хадой. Некалькі секунд Гары стаяў як  прыгваждзенны да месца, потым, успомніўшы, што яму трэба быць на ўроку, адкрыў дзверы цяпліцы і праслізнуў унутр.

Прафесар Спроўт стаяла ў цэнтры цяпліцы за козламі. На іх ляжала прыкладна дваццаць пар разнаколерных пухнатых слухавак. Калі Гары заняў сваё месца паміж Ронам і Герміёнай, прафесар Спроўт сказала:

— Сёння мы будзем перасаджваць мандрагору. Хто-небудзь можа распавесці, якія асаблівасці гэтай расліны?

Ніхто не здзівіўся, што рука Герміёны першай ускінулася ўверх.

— Мандрагора — гэты вельмі моцны аднаўляючы сродак, — пачала распавядаць Герміёна ў сваёй звычайнай манеры, так, як быццам праглынула падручнік, — ім звычайна вярталі ў нармальны стан людзей, якія былі ў нешта пераўтвораныя або замоўленыя.

— Выдатна. Дзесяць балаў "Грыфіндору", — пахваліла прафесар Спроўт. — Мандрагора з'яўляецца неад’емой часткай большасці антыдотаў. Аднак, апроч усяго  іншага, гэтая расліна вельмі небяспечна. Хто можа адказаць, чаму?

Гэтым разам, ускінуўлі, рука Герміёны ледзь не сшыбла з Гары акуляры.

— Плач мандрагоры смяротны для ўсякага, хто яго пачуе, — выпаліла яна.

— Цалкам дакладна. Яшчэ дзесяць балаў, — сказала прафесар Спроўт. — Зараз звернемся да нашых мандрагораў. Яны яшчэ вельмі маленькія.

З гэтымі словамі яна паказала на шэраг глыбокіх паддонов, і ўсё падышлі бліжэй, каб лепей разглядзець змесціва. У паддонах радкамі расло каля сотні ўскудлачаных маленькіх пурпурна-зялёных кусцікаў. На погляд Гары, які цалкам не ўяўляў сабе, што Герміёна мела ў выгляду пад "плачам" мандрагоры, у іх не было нічога характэрнага.

— А зараз кожны павінен узяць сабе слухаўкі, — загадала прафесар Спроўт.

Поруч козел утварылася таўкучка, хлопцы хаплялі слухаўкі, старанна пазбягаючы ружовай пухнатай пары

— Калі я скажу надзець слухаўкі, упэўніцеся, што вушы ў вас цалкам зачыненыя, — сказала прафесар Спроўт. — А калі будзе бяспечна іх зняць, я пакажу два вялікіх пальца. Ну што жа, прыступім — надзець слухаўкі!

Гары прыціснуў слухаўкі да вушэй і цалкам перастаў штосьці чуць. Прафесар Спроўт надзела сваю пару — ружовую і пухнатую — закатала рукавы вопрадцы, дужа ўхапіла адзін з ускудлачаных кусцікаў і з сілай пацягнула.

Гары гучна ахнуў ад здзіўлення, чаго ніхто, зразумела, не пачуў.

Замест каранёў, на святло з'явілася маленькае, бруднае і на рэдкасць пачварнае немаўля.   Лісце раслі ў яго прама з верхавіны. Скура была бледна-зялёная і плямістая. Без усякага сумнення, немаўля гарлапаніў з усёй сваёй моцы.

Прафесар Спроўт выцягнула з-пад стала вялікі кветкавы чыгун і стала закопваць мандраганятку ў чорны вільготны кампост, датуль, пакуль над паверхняй зямлі не застаўся бачны адзін толькі зялёны хохлік. Прафесар Спроўт атрэсла рукі, падняла ўверх два вялікіх пальца і зняла слухаўкі.

— Паколькі нашы мандраганяткі усяго толькі парастакі, іх плач пакуль яшчэ нікога не можа забіць, — сказала яна спакойна, так, як быццам не зрабіла нічога асоба дзіўнага, ну максімум, паліла бягонію, — Тым не менш, нават зараз вы маглі бы знепрытомнець на некалькі гадзін, таму, калі хутка вы не жадаеце прапусціць свой першы навучальны дзень, пераканайцеся, што слухаўкі на месцы, перш чым пачаць працаваць. Я падам знак, калі прыйдзе час сканчаць урок.

— Устаньце па чацвярых да падноса — вось тут вялікі запас чыгуноў — кампост у мяшках вунь там — і асцярожней з Атрутным Вусам, ён кусаецца.

Пры гэтых словах яна звонка пляснула паўзучую, цёмна-чырвоную расліну па шчупальцах, якія зладзеявата паўзлі ёй за плечы, і тыя адскочылі.

Да Гары, Рона і Герміёны далучыўся кучаравы як баранчык хафлпафец, якога Гары  ведаў у твар, але з якім аніразу да гэтага не меў зносіны.

— Джасцін Фінч-Флетчы, — бойка прадставіўся ён, паціскаючы Гары руку. — Я, вядома, ведаю, хто ты — знакаміты Гары Потэр… А ты — Герміёна Грэнджэр — першая па ўсіх прадметах (Герміёна заззяла, а Фінч-Флетчы і ёй таксама паціснуў руку) — і Рон Уізлі. Гэта была твая лятаючая машына?

Рон не заўсміхаўся, як можна было чакаць. Відавочна, успаміны аб Лямантоўцы былі яшчэ свежыя ў памяці.

— Гэты  Локхард — проста штосьці, праўда? — радасна казаў Джасцін, адначасова са ўсімі напаўняючы чыгун кампостом з драконавага гною. — Да жаху адважны. Чыталі яго кніжкі? Я бы помер са страху, калі бы апынуўся ў тэлефоннай будцы з пярэваратнем — а ён захоўваў спакой і — ухх! — проста фантастыка!

Я быў запісаны ў Ітан, уяўляеце? Я так рады, што замест гэтага патрапіў сюды! Маці, вядома, трохі засмуцілася, але я даў ёй пачытаць  Локхардаўскія кніжкі, і, па-мойму, яна пачала разумець, наколькі добра, калі ў сям'і ёсць адукаваны вядзьмак…

Пасля гэтага ў іх ужо не было магчымасці пабалбатаць. Яны надзелі слухаўкі і засяродзіліся на мандраганятках. Калі прафесар Спроўт паказвала, як з імі варта звяртацца, падавалася, што ўсё лёгка і проста, але насамрэч гэта было не так. Мандраганяткі не жадалі вылазіць з зямлі, але і назад у зямлю таксама лезці не жадалі. Яны выгіналіся, брыкаліся, размахвалі вострымі маленькімі кулачкамі і шчэрылі зубкі; на аднаго асабліва толсценькага мандраганятку Гары выдаткаваў добрых дзесяць хвілін, перш чым упхаў таго ў чыгун.

Да канца ўроку Гары, як і ўсё астатнія, змакрэў, перамазаўся зямлёй і адчуваў боль ва ўсіх кропках цела. Потым хлопцы папляліся ў замак, каб спехам памыцца, а затым Грыфіндорцы адправіліся на ператварэнні.

На ўроках прафесара МакГонагал ніколі не было лёгка, але сёння было асабліва цяжка.   Усё, што Гары вывучыў летась, падавалася, улетучылася з галавы за лета. Яму ўсяго толькі трэба было ператварыць жука ў гузік, але ў выніку жук толькі добранька поразмяўся, поўзаючы па ўсім стале і уварачываясь ад чароўнай палачкі.

Рону прыходзілася і таго горш. Хоць ён і заляпіў, пазычыўшы ў кагосьці клейкую ленту, сваю чароўную палачку, але тая, падобна, была безнадзейна сапсаваная. Яна рыпала і іскрыла ў самыя непрыдатныя моманты, а ўсялякі раз, калі Рон спрабаваў зачараваць жука, палачка пачынала выпускаць клубы густога шэрага дыму, які, да ўсяго іншага, меў выразны пах тухлых яйкаў.  Быўшы пазбаўлены магчымасці бачыць, што робіць, Рон выпадкова раздушыў жука локцем, і яму прыйшлося прасіць новага. Прафесар МакГонагал была незадаволена.

Пачуўшы звон на ланч, Гары ўздыхнуў з палягчэннем. Яму падавалася, што мазгі ў яго сліплісь, як выціснутая губка. Усё ўжо вышлі з класа, акрамя Гары і Рона, які з азвярэннем малаціў палачкай аб стале..

— Дурацкая — бескарысная — нікчэмная…

— Напішы дахаты, папытай, каб табе даслалі іншую, — прапанаваў Гары, калі палачка выдала залп аглушальных стрэлаў.

— Ага, вядома — і атрымаць яшчэ адну Лямантоўку, — чмыхнуў Рон, засоўваючы шыпячую палачку ў заплечнік. — "Сам вінаваты, што палачка зламалася"…

Яны пайшлі на ланч, і настрой у Рона зусім не палепшылася, калі Герміёна прадэманстравала ім цэлую прыгаршчу абсалютна ідэальных гузікаў, вырабленых ёю на ператварэннях.

— А што ў нас пасля абеду? — з некалькі ўвыдатненай зацікаўленасцю спытаў Гары, спяшаючыся змяніць тэму.

— Абарона ад сіл зла, — тут жа адказала Герміёна.

— А навошта, — патрабавальна выгукнуў Рон, выхапіўшы ў Герміёны лісток з раскладам, — ты намалявала сардэчкі поруч усіх  Локхардаўскіх урокаў?

Герміёна адабрала расклад і жудасна счырванела.

Паабедаўшы, яны вышлі на вуліцу. Сёння было пахмурна. Герміёна села на каменную прыступку і, не губляючы часу, зарылася носам у "Ваяж з вампірам". Гары з Ронам разказаліся аб квідытче. Праз некаторы час Гары раптам адчуў, што за ім пільна назіраюць. Агледзеўшыся, ён зазначыў таго самога малюсенькага хлопчыка з мышынымі валасамі, якога ён учора ўвечар бачыў на сартаванні. Хлопчык як зачараваны глядзеў на Гары. У руках ён сціскаў штосьці вельмі падобнае на звычайны маглаўскі фотаапарат. Як толькі хлопчык зразумеў, што Гары зазначыў яго погляд, ён пакутліва счырванеў.

— Як жыццё, Гары? Я… мяне клічуць Колін Крыві, — пралапатаў ён бязгучна, асцярожна робячы крок наперад. — Я таксама буду вучыцца ў "Грыфіндоре". А можна я… можна мне… нічога, калі я цябе сфатаграфую? — папытаў ён з выразам нясмелай надзеі і падняў фотаапарат вышэй.

— Сфатаграфуеш? — даволі тупа паўтарыў Гары.

— Як доказ, што я з табой сапраўды сустракаўся, — ледзь больш падужэлым голасам растлумачыў Колін і падышоў яшчэ бліжэй. — Я пра цябе ведаю ўсё-усё-усё. Мне ўсё ўсё распавялі. І пра то, як ты ацалеў, пасля таго як Сам-Ведаеш-Хто спрабаваў цябе забіць, і пра то, як ён знік, і пра ўсё астатняе, і пра твой шнар у форме зігзагу маланкі (ён прасканаваў вачамі лінію чубка на ілбу ў Гары), — а яшчэ адзін хлопчык з нашага класа сказаў, што ёсць такое зелле, калі ў ім выявіць плёнку, чалавек на фатаграфіі будзе рухацца! — Колін сутаргава перавёў дух і экстазе працягнуў: — Тут так выдатна, праўда? Я раней, да ліста з "Хогвартса", і не здагадваўся, што ўсе дзіўныя штучкі, якія я магу рабіць — гэтае вядзьмарства. Мой тата — малочнік, ён таксама ніяк не мог паверыць. Таму я ўвесь час фатаграфую, каб паслаць яму пабольш здымкаў. Так класна, калі ў мяне будзе твая фатаграфія, — ён з маленнем паглядзеў на Гары, — і, можа быць, твой сябар зніме нас удзвюх? А ты потым падпішаш, добра?

— Падпішаш? Ужо раздаеш аўтографы, Потэр?

Гучны і з'едлівы, голас Драко Малфоя разнёсся па ўсім двары. Аказваецца, ён даўно ўжо стаяў ззаду Коліна ў суправаджэнні, як і заўсёды ў "Хогвартсе", сваіх бандыцкага выгляду сябрукоў, Крэба і Гойла.

— Усё у чаргу! — закрычаў Малфой. — Гары Потэр будзе раздаваць аўтографы!

— Нічога падобнага, — злосна сказаў Гары, мімавольна сціскаючы кулакі. — Затыкніся, Малфой!

— Табе проста зайздросна, — піснуў Колін, чыё цельца толькі крышачку  было таўсцей за шыю Крэба.

— Зайздросна? — перапытаў Малфой, якому больш не трэба было крычаць: палова з тых, хто шпацыраваў у двары, ужо і так зацікаўлена слухала. — Чаму гэта мне зайздросціць? Гідкі шнар на галаве мне не патрэбен, дзякуй! Я наогул не лічу, што можна стаць незвычайным  толькі таму, што табе раскраілі чэрап.

Крэб і Гойл дурна хмыліліся.

— Каб табе смоўжнямі падушыцца! — люта выгукнуў Рон. Крэб перастаў хмыліцца і прыняўся пагрозліва паціраць чучкі пальцаў.

— Беражыся, Уізлі, — пагардліва прыжмурыўся Малфой, — табе трэба добра сябе паводзіць, а то матуля забярэ цябе з школачкі. — І ён разгаласіўся пранізліва: — Яшчэ раз што-небудзь вытварыш…

Групка Слізэрынцаў-пяцікласнікаў, якія сабраліся непадалёк, гучна разрагаталася.

— Дарэчы, дай Уізлі адну фатаграфію з аўтографам, — параіў Малфой, — яна будзе каштаваць больш, чым уся іх жаласная хацінка…

Рон сарваў клейкую ленту з чароўнай палачкі, але тут Герміёна з шумам зачыніла "Ваяж з вампірам" і прашаптала:

— Ціха вы!

— У чым справа, у чым справа? — да іх спяшаўся Гілдэрой Локхард, бірузовая вопрадка раздзімалася на ходу. — Хто гэта тут раздае аўтографы?

Гары абурана выдаў нейкі гук, але быў змушаны замоўкнуць — Локхард заступніцкі абняў яго за плечы і вымавіў з жвавасцю:

— Ды што жа гэта я пытаю, мне прытрымлівалася здагадацца! Гары — сябры сустракаюцца ізноў!

Прышпіленны да боку настаўніка, згараючы ад зневажання, Гары бачыў, як ухмыляючыйся Драко рашчыняецца ў натоўпе.

— Давайце жа, містэр Крыві, — сказаў  Локхард, прамяніста ўсміхаючыся Коліну. — Падвойны партрэт, што можа быць лепш! І мы абодва яго падпішам.

Колін павазіўся з апаратам і сфатаграфаваў іх, пасля чаго раздаўся ўдар звана, які вазвешчаў пачатак пасляабедзенных заняткаў.

— Ну, хутчэй, ідзіце, ідзіце, — прыспешыў згуртаваўшыхся Локхард і накіраваўся да замка, не адпускаючы Гары, шкадуючага ў дадзены момант толькі аб адным — што не ведае якога-небудзь добрага Знікальнага Заклёна.

— Скажу табе адну разумную рэч, — бацькоўскім тонам вымавіў  Локхард, калі яны ўваходзілі ў замак праз бакавыя дзверы, — я пастараўся прычыніць цябе зараз з Коліным — раз ён фатаграфаваў і мяне таксама, то твае сябры не змогуць думаць, што ты ставіш сябе занадта высока…

Застаючыся глухім да запінаюшчыхся тлумачэнняў Гары,  Локхард цягнуў яго за сабою па калідоры і ўверх па лесвіцы скрозь натоўп глазеюшчых  цікаўных.

— Дазволь мне толькі перасцерагчы цябе — раздаваць фатаграфіі з аўтографамі на дадзеным этапе кар'еры ў вышэйшай ступені неразумна — сумленна кажучы, ты, Гары, будзеш выглядаць проста самаўлюбёным немаўлём. Вельмі можа быць, што прыйдзе час, калі табе, гэтак жа як і мне, спатрэбіцца заўсёды мець напагатове цэлы пачак фатаграфій, але, — тут  Локхард паблажліва хмыкнуў, — не думаю, што гэты момант ужо надышоў.

Яны дайшлі да кабінета  Локхарда, і той нарэшце-то адпусціў Гары. Гары абцягнуў вопрадку, забіўся на самы задні шэраг і абклаўся наколькі мог  Локхардаўскімі кніжкамі, так, каб не бачыць арыгінал.

Яго аднакласнікі, боўтаючы на ходу, уваходзілі ў клас. Падышлі Рон з Герміёной і занялі месцы па абедзвюх боку ад Гары.

— У цябе на фізіяноміі яечню можна пячы, — хіхікнуў Рон. — Маліся, каб Крыві не пасябраваў з Джыні, а то яны хуценька арганізуюць фан-клуб Гары Потэра.

— Замоўкні ты, — абарваў яго Гары. Не хапала толькі, каб гэтыя словы, "фан-клуб Гары Потэра", дасягнулі вушэй  Локхарда.

Калі ўсё рассяліся,  Локхард гучна прачысціў горла, і запанавала маўчанне.  Локхард пацягнуўся, узяў са стала ў Нэвіла "Турнэ з тролямі" і падняў кніжку так, каб увесь клас мог бачыць яго ўласны падмігіваючы малюнак на вокладцы.

— Гэта я, — сказаў ён, тыкаючы пальцам у партрэт і таксама падморгваючы для пераканаўчасці. — Гілдэрой Локхард, ордэн Мерліна трэцяй ступені, ганаровы чалец Лігі абароны ад сіл зла, а таксама пяціразовы лаўрэат прэміі часопіса "Ведзьмапалітэн" за самую абаяльную ўсмешку — але аб гэтым я аддаю перавагу не згадваць. Я пазбавіўся ад Бэндон-Бэншы зусім не з дапамогай усмешкі!

Ён зрабіў паўзу, каб клас мог пасмяяцца. Некаторыя крыва ўсміхнуліся.

— Я бачу, што ўва усіх ёсць збор маіх складанняў — малайчыны. Думаю, сёння мы пачнем з таго, што правядзем невялікую кантрольную. Турбавацца не аб чым — проста праверым, наколькі ўважліва вы чыталі мае творы, што вы засвоілі…

Раздаўшы лісты з пытаннямі тэсту, ён вярнуўся на сваё месца на чале класа і сказаў:

— У вас трыццаць хвілін — так — пачалі!

Гары звярнуўся да тэсту і стаў чытаць пытанні:

1. Які улюбёны колер Гілдэроя  Локхарда?

2. Якое таемнае жаданне Гілдэроя Локхарда?

3. Якое, па вашым меркаванні, найвялікшае дасягненне Гілдэроя Локхарда на сённяшні дзень?

І гэтак далей і таму падобнае, аж да:

54. Калі ў Гілдэроя Локхарда дзень нараджэння і што было бы для яго лепшым падарункам?

Праз паўгадзіны Локхард сабраў працы і хутка прагартаў іх, каштуючы перад класам.

— Тц-тц-тц, амаль ніхто з вас не запомніў, што мой улюбёны колер — ліловы. Я кажу аб гэтым у маёй працы "Яднанне з еці". Таксама, некаторым з вас не мяшала бы ўважлівей перачытаць "Зносіны з пярэваратнямі" — там, у раздзеле дванаццаць, я кажу аб тым, што лепшым падарункам на дзень нараджэння сталі бы для мяне гарманічныя адносіны паміж чароўнай і нечароўнай супольнасцю — хоць і ад вялікай бутэлькі Огдэн Олд Агневіскі я бы не адмовіўся!

Ён надарыў клас яшчэ адной круцельскай усмешкай. Рон даўно ўжо вытарэшчваўся на яго, не верачы ўласным вачам; Шэймас Фініган і Дын Томас, якія сядзелі ў першым шэрагу, трэсліся ў бязгучным рогаце. Герміёна, з іншага боку, слухала  Локхарда з паважнай увагай і моцна здрыганулася, калі ён згадаў яе імя.

— … а вось міс Грэнджэр ведае, што маім таемным жаданнем з'яўляецца назаўжды пазбавіць свет ад зла і вывесці на сусветны рынак уласную серыю зёлкаў па сыходзе за валасамі — малайчына дзяўчынка! Насамрэч, — ён вывучыў працу Герміёны: — яна на ўсе пытанні адказала — дзе міс Герміёна Грэнджэр?

Герміёна падняла дрыготкае руку.

— Выдатна! — заззяў  Локхард. — Проста выдатна! "Грыфіндор" атрымоўвае дзесяць балаў! Ну, а зараз — за працу!

Ён нахіліўся пад стол і дастаў адтуль вялікую накрытую тканню клетку.

— Для пачатку — я павінен вас папярэдзіць! Мая задача — узброіць вас супраць самых агідных стварэнняў, вядомых чароўнаму свету! У гэтым класе вы можаце тварам да твару сустрэцца з самымі жудаснымі сваімі страхамі. Ведайце толькі, што, пакуль я з вамі, вам абсалютна нічога не пагражае. Усё, аб чым я вас прашу, гэта захоўваць спакой.

Сам таго не жадаючы, Гары перахіліўся праз выстаўлены перад ім стос кніжак, каб лепей разгледзець клетку.  Локхард паклаў руку на тканіну. Дын і Шэймас перасталі хіхікаць. Нэвіл, які сядзеў у першым шэрагу, уціскаўся ў крэсла.

— Калі ласка, не трэба крычаць, — ціхім голасам папытаў  Локхард, — гэта можа іх справакаваць.

Увесь клас затаіў дыханне, і  Локхард сарваў покрыва з клеткі.

— Сустракайце, — сказаў ён тэатральна, — толькі што злоўленыя корнуэльскія эльфы.

Шэймас Фініган не змог управіцца з сабою. Ён літаральна зарохкаў ад смеху, і нават Локхард не змог прыкінуцца, што гэта быў лямант жаху.

— Што? — усміхнуўся ён Шэймасу.

— Ну, яны бо… яны бо… не занадта небяспечныя? — ледзь не падушыўся Шэймас.

— Я бы не быў так упэўнены! — сказаў  Локхард, з раздражненнем пагушкаўшы пальцам перад носам у Шэймаса. — Гэта па-д'ябальску хітрыя маленькія негадзяйкі!

Эльфы былі колеры электрык і прыкладна васьмі цаляў ростам, з востранькімі тварыкамі і пранізлівымі галаскамі; калі яны пачыналі казаць, стваралася ўражанне, што безліч хвалістых папугайчыкаў гучна спрачаюцца паміж сабою. Толькі толькі з іх знялі покрыва, эльфійкі тут жа загаманілі і зашпуляліся па клетцы, трасучы краты і курча  рожы.

— Выдатна! — гучна сказаў  Локхард. — Паглядзім, што вы будзеце з імі рабіць. — і адкрыў клетку.

Пачаўся сапраўднае апраметнае пекла. Эльфы як ракеты стрэлілі па ўсіх кірунках. Два з іх схапілі Нэвіла за вушы і паднялі высока ў паветра. Некалькі штук кінулася наўпрост у акно, і задні шэраг апынуўся ўсеяны пабітым шклом. Астатнія грамілі класны пакой не меней эфектыўна, чым было бы пад сілу ашалеламу насарогу. Эльфы хаплялі чарніліцы і рабілі "дожджык", церабілі кніжкі і паперкі, зрывалі карціны са сценаў, перагортвалі смеццевыя кошыкі, сцягвалі партфелі і вывальвалі іх змесціва за пабітае акно; на працягу некалькіх хвілін палова класа апынулася пад партамі, а Нэвіл звісаў з жалезнага кандэлябра на столі.

— Ну жа — заганяйце іх, заганяйце, гэта ўсяго толькі эльфы, — крычаў  Локхард.

Ён закатаў рукавы, памахаў палачкай і выпаліў: "Пескіпіксі Пестэрномі!"

Гэта не падзейнічала цалкам ніякага дзеяння; адна з эльфаў выхапіла палачку ў  Локхарда з рук і шпурнула яе ў акно ўслед за ўсім іншым дабром.  Локхард спалохана праглынуў і прысеў пад уласны стол, цудам пазбегшы сутыкненні з Нэвілам, які зваліўся з паўатарваўшагася кандэлябра роўна праз секунду.

Празваніў звон, і ў выхаду пачалося звар'яцелы гармідар. За гэтым рушыла ўслед некаторае зацішша, падчас якога  Локхард вылез з-пад стала, велічна атросся, зазначыў   Гары, Рона і Герміёну, якія амаль ужо вышлі з класа і сказаў:

— Мабыць, я папытаю вас траіх навесці гэтых прыгажунь зваротна ў клетку.

Ён імкліва прайшоў у дзверы і хутка зачыніў яе за сабою.

— Ну, як ён табе падабаецца? — прагыркаў Рон, у то час як адна з пакінутых у класе эльфаў балюча цапнула яго за вуха.

— Ён проста жадаў даць нам папрактыкоавацца, — сказала Герміёна, дасціпна абязрушыўшы адразу двух эльфад Замаражываюшчым Заклёнам і засунуўшы іх у клетку.

— Папрактыкавацца? — не паверыў сваім вушам Гары. Ён спрабаваў прыстукнуць эльфа, танчыўшага па-за дасяжнасцю з высунутай мовай. — Герміёна, ды ён не меў ні найменшага паняцця, што з імі рабіць…

— Глупства, — адрэзала Герміёна. — Ты жа чытаў яго кнігі — успомні аб усіх подзвігах, якія ён здзейсніў…

— Кажа, што здзейсніў, — праварчаў Рон.

— РАЗДЗЕЛ VII —

Бруднакроўкі і галасы

Наступныя некалькі дзён Гары імкнуўся не трапляцца на вочы Локхарда; прыходзілася хавацца, калі той ішоў па калідоры і наогул з'яўляўся ў поле зроку. Цяжэй было пазбегнуць сустрэч з Коліным Крыві, які, здаецца, вывучыў на памяць расклад заняткаў Гары. Колін быў на сёмым небе ад шчасця: разоў дзесяць на дзень ён вымаўляў: "Як справы, Гары?" і чуў у адказ: "Прывітанне, Колін" — і ўсё роўна, наколькі раздражнёным быў тон адказу.

Хэдвіг ўсё яшчэ дзьмулася на Гары з-за няўдалага палёту на машыне, чароўная палачка Рона па-ранейшаму барахліла, а ў пятніцу раніцай наогул перасягнула сябе — на занятках па заклёнах раптам выляцела з рук у Рона і магутна стукнула маленечкага прафесара Флітвіка ў лоб, у якога ад апёку тут жа выскачыў вялізны зялёны фурункул. І з аблягчэннем уздыхнуў, калі нарэшце наступілі выходныя. У суботу раніцай  яны з Ронам і Герміёнай планавалі наведаць Хагрыда. Аднак у гэты дзень хтосьці абудзіў вельмі рана. Ён разляпіў вочы і ўбачыў Олівера Вуда

— Шштозздаралася? — спытаў Гары непераборліва, як п'яны.

— Трэніроўка па квідытчу! — абвясціў Вуд. — Пайшлі!

Гары паглядзеў у акно. Залаціста-ружовае неба было зацягнута далікатнай пахмурнай імглой. Дарэчы, зараз, сяк-так прачнуўшыся, Гары не мог зразумець, як яму атрымоўвалася спаць пад адчайны птушыны гвалт.

— Але Олівер, — узмаліўся Гары, — зараз такая рань.

— Так, — пацвердзіў Вуд. Вуд быў высокі, крэпкі шасцікласнік, і вочы яго ў гэтую хвіліну гарэлі вар'ятам фанатызмам. — Гэта ўваходзіць у нашу новую праграму трэніровак. Давай-давай, хапляй мятлу і пайшлі, — бадзёрым голасам прыспешыў Вуд. — Іншыя каманды яшчэ не пачалі трэніравацца; у гэтым годзе мы будзем першымі…

Пазяхаючы Гары вылучыўся з ложку і, нічога не цямячы спрасонку, стаў адшукваць квідытчную форму.

— Малайчына, — пахваліў Вуд, — чакаю цябе на поле праз пятнаццаць хвілін.

Нарэшце апрануўшыся і надзеў зверху  мантыю, Гары спехам надрапаў запіску Рону і спусціўся па шрубавай лесвіцы ў агульную гасціную. "Німбус 2000" ён нёс на плечах. Не паспеў Гары дайсці да партрэтнай адтуліны, як пачуў ззаду сябе нейкі шум. Па лесвіцы наўздагон нёсся Колін Крыві: на шыі з боку ў бок матляўся фотаапарат, а ў руцэ было нешта заціснута.

— Я пачуў, як хтосьці вымавіў тваё імя, Гары! Глядзі, што ў мяне ёсць! Я надрукаваў, жадаў  табе паказаць…

Збянтэжаны Гары тупа зірнуў на фатаграфіі, якімі Колін размахваў у яго перад носам.

Чорна-белы  Локхард цягнуў за руку кагосьці. Гары пазнаў — гэта была яго ўласнае рука.   Гары пацешыўся, што яго фатаграфічнае "я" гэтак адчайна ваюе за права не з'яўляцца ў поле зроку. Пакуль Гары глядзеў на фатаграфію,  Локхард паспеў выбіцца з сіл і, затыхаючыся, прыхінуўся да белага боку малюнка.

— Падпішаш? — з надзеяй спытаў Колін.

— Не, — адмовіўся Гары і зладзейска азірнуўся, ці няма каго ў гасцінай. Яна, па шчасці, была цалкам пустая. — Выбач, Колін. Я спяшаюся — трэніроўка па квідытчу.

І пачаў вылазіць у адтуліну за партрэтам.

— Ух ты! Клас! Пачакай — я з табой! Я яшчэ ні разу не бачыў, як гуляюць у квідытч!

І Колін таксама палез у адтуліну.

— Гэта вельмі сумна, — паспяшаўся папярэдзіць Гары, але Колін не звярнуў на гэта ані найменшай увагі. Твар першакласніка палаў энтузіязмам.

— Ты ж самы малады гулец за апошнія сто гадоў, праўда, Гары? Праўда? — лапатаў Колін, баючыся побач з Гары. — Ты, пэўна, выдатна гуляеш! А я ні разу не лётаў. Гэта проста? Гэта твая уласная мятла? Гэта самая лепшая?

Гары не ведаў, куды дзявацца. У яго як быццам з'явілася звышгаманкая цень.

— Я наогул не разумею, што такое квідытч, — Колін цалкам задыхаўся. — Праўда, што там чатыры мяча? І два з іх самі лётаюць і імкнуцца збіць ігракоў з мецел?

— Праўда, — Гары асуджана пачаў тлумачыць квідытчные правілы. — Яны завуцца Бладжары. А ў кожнай камандзе ёсць двое Адбівал, у іх адмысловыя клюшкі, каб адганяць Бладжараў ад сваёй каманды. У Грыфіндорскай камандзе Адбівалы — гэта Фрэд і Джордж Уізлі.

— А астатнія мячы для чаго? — спытаў Колін. Ён ні на секунду не адрываў вока ад Гары і ў выніку спатыкнуўся. Яго ступні недарэчна саскочылі з апошніх двух прыступак.

— Першым чынам, Квафл — такі даволі вялікі чырвоны мяч — ім забіваюць галы. У кожнай камандзе тры Паляўнічых, яны кідаюць адзін аднаму Квафл і імкнуцца патрапіць ім у кольцы. Кольцы прымацаваныя да доўгіх тычак, якія знаходзяцца з кожнага боку поля.

— А чацвёрты мяч?…

— Чацвёрты — Залаты Снітч, — сказаў Гары, — ён вельмі маленькі, вельмі хуткі, і яго вельмі цяжка злавіць. А лавіць яго павінны Лавец. Наогул, гульня ў квідытч не сканчаецца, пакуль Снітч не злоўлены. І тая каманда, Лавец якой ловіць Снітч, атрымоўвае дадатковыя сто пяцьдзесят ачкоў.

— А ты — Лавец "Грыфіндора", так? — з глыбокай павагай прашаптаў Колін.

— Так, — адказаў Гары. Яны да гэтага часу ўжо вышлі з замка і па вільготнай траве накіраваліся да поля. — А ёсць яшчэ Ахоўнікі. Яны ахоўваюць кольцы. Вось і ўсё.

Але Колін працягваў бамбаваць Гары пытаннямі датуль, пакуль яны не дасягнулі схілу, які вёў да квідытчному полю. Толькі каля распранальні ад назойлівага спадарожніка атрымалася пазбавіцца; Колін прагукаў услед тоненькім галаском: "Пайду займу месца лепей" і пабег да трыбунаў.

Астатнія ігракі каманды ўжо былі ў распранальні. Вуд быў адзіным, хто не выглядаў заспаным. Фрэд і Джордж Уізлі, непрычэсаныя, з апухлымі вачамі, сядзелі на ўслоне побач з чацвёртакласніцай Алісіей Спінэт, якая паволі драмала, адкінуўшыся да сцяны. Іншыя два Паляўнічага, Кэцці Бэлл і Ангеліна Джонсан, прыціснуліся адно да аднаго і адчайна пазяхалі.

— Нарэшце, Гары, чаму ты так затрымаўся? — нецярпліва выгукнуў Вуд. — Пачнем.   Перад выхадам на поле я жадаў бы сказаць пару слоў. Я усё лета займаўся распрацоўкай новай сістэмы трэніровак, якая, я ўпэўнены, кардынальнай выявай зменіць…

Вуд разгарнуў вялікую карту квідытчнага поля, спярэшчаную разнаколернымі лініямі, стрэлачкамі і крыжыкамі. Ён дастаў чароўную палачку, стукнуў па карце, і стрэлкі заварушыліся,  выгінаючыся як вусені. Калі Вуд пачаў казаць аб спецыфічных асаблівасцях новай тактыкі, галава Фрэда раптам звалілася на плячо да Алісіі, і ён захроп.

Абмеркаванне першай схемы заняло прыкладна дваццаць хвілін, і заставалася яшчэ дзве схемы. Гары запаў у нейкі ступар, а Вуд усё казаў і казаў.

— Такім чынам, — прагучала доўгачаканая фінальная рэпліка, і Гары ачуўся. Ён толькі што ў полудроме выразна бачыў тыя талеркі, якія мог бы зараз ёсць на сняданак, калі бы быў у замку. — Усё зразумела? Ёсць пытанні?

— У мяне пытанне, Олівер, — раздаўся голас Джорджа, які толькі што, моцна здрыгануўшыся, прачнуўся. — Чаму ты не распавёў нам усяго гэтага ўчора днём, калі мы не жадалі спаць?

Пытаннем Вуд застаўся вельмі незадаволены.

— Вось што, сябры, паслухайце-ка ўсё, — заявіў ён, грозна зіхоцячы вачамі, — Мы павінны былі выйграць кубак летась. Мы, наогул-то, лепшая каманда. Але, нажаль, з-за непадуладнага нашаму ўплыву збегу акалічнасцяў…

Гары вінавата закруціўся. Падчас фінальнага матчу летась ён ляжаў у лякарні без прытомнасці, "Грыфіндор" пазбавіўся аднаго іграка і таму прайграў з самым разгромным рахункам за апошнія трыста гадоў.

Каб зладзіцца з хваляваннем, Вуд нават быў змушаны на хвіліну перапыніцца. Успаміны аб гэтай апошняй паразе, відавочна, дагэтуль мучылі яго.

— Майце на ўвазе, сёлета мы будзем трэніравацца больш старанна, чым калі-небудзь…   Усё, даволі гутарак, хадзем лепш дастасуем тэорыю на практыцы! — выгукнуў Вуд, схапіў мятлу і пайшоў з распранальні. Пазяхаючы, каманда рушыла ўслед за ім.

Апынулася, яны правялі ў распранальні даволі шмат часу: сонца стаяла ўжо досыць высока, аднак, полурассеівшаяся смуга ўсё яшчэ нізка вісела над травой. Гары выйшаў на поле і ўбачыў на трыбуне Рона з Герміёнай.

— Яшчэ не скончылі? — здзіўлена прагукаў Рон.

— Яшчэ нават не пачыналі, — адказаў Гары, з зайздрасцю гледзячы на падсмажаныя перапечкі з джэмам, якія яго сябры захапілі з сабою з Вялікай Залы. — Вуд знаёміў нас з новай схемай.

Ён сеў на мятлу, адапхнуўся ад зямлі і ўзняўся ў неба. Халоднае ранішняе паветра біла ў твар і бадзёрыла значна лепш, чым патэтычныя заклікі Дрэва. Было вельмі прыемна ізноў апынуцца на квідытчным поле. На поўнай хуткасці Гары пранёсся па ўсім стадыёне наўздагон за двайнятамі.

— Што гэта за дзіўныя пстрычкі? — выгукнуў Фрэд на павароце.

Гары кінуў погляд на трыбуну. З аднаго з самых высокіх сядзенняў Колін безупынна пстрыкаў фотаапаратам, высока падняўшы яго над галавой. Ён здымаў кадр за кадрам, і гук, шматкроць узмоцнены, разносіўся над пустымі трыбунамі.

— Паглядзі сюды, Гары! Сюды! — пранізліва екатаў Колін.

— Гэта яшчэ хто? — пацікавіўся Фрэд.

— Паняцці не маю, — схлусіў Гары, тэрмінова набраўшы хуткасць, каб апынуцца ад Коліна як мага далей.

— У чым справа? — нахмурыўся Вуд, з заклапочаным выглядам які набліжаўся па паветры.  — Чаму гэты першакласнік здымае? Мне гэта не падабаецца. Раптам ён Слізэрынскі шпіён? Мабыць, яны ўжо знюхалі пра нашу новую праграму.

— Не, ён з "Грыфіндора", — паспяшаўся разупэўніць яго Гары.

— А Слізэрынцам не патрэбныя шпіёны, Олівер, — зазначыў Джордж.

— Чаму гэта? — падціснуўшы вусны, паведаміўся Вуд.

— Таму што яны самі сюды дашлі, — паказаў Джордж.

На поле з'явілася некалькі чалавек у зялёным, з мётламі на плечах.

— Не, вы падумайце! — узбялеўшы сябе ад гневу, ускіпеў Вуд. — Я жа забраніяваў поле на сёння! Ну, мы з імі разбярэмся!

Вуд стрымгалоў паляцеў да зямлі, ад абурэння прызямліўся значна цяжэй, чым жадаў, таму злёгку спатыкнуўся, калі злазіў з мятлы. Двайняты і Гары рушылі ўслед за ім.

— Флінт! — загарлапаніў Вуд на капітана Слізэрынскай каманды. — Зараз не ваш час! Я адмыслова дамаўляўся! Сыходзіце!

Маркус Флінт складам быў яшчэ мацней Вуда. З нейкім па-троллевскі хітрым выразам твару ён адказаў:

— Тут на ўсіх месцы хопіць, Вуд.

Падышлі Ангеліна, Алісія і Кэцці. У камандзе "Слізэрына" дзяўчынак не было, і ўсе Слізэрынскія хлопцы ўсталі плячом да пляча, пагрозліва жмурачыся на Грыфіндорцаў.

— Але я жа забраніяваў поле! — настойваў Вуд, у абурэнні пырскаючы сліной. — забраніяваў!

— Ах вось яно што, — працягнуў Флінт. — Затое ў мяне адмысловы дазвол ад прафесара Снэйпа: "Гэтым лістом я, прафесар С. Снэйп, даю камандзе "Слізэрына" дазвол на трэніроўку на квідытчном поле на працягу сённяшняга дня, у сувязі з неабходнасцю ўвесці ў каманду новага Лаўца."

— У вас новы Лавец? — спытаў Вуд, отвлекшысь. — Хто?

З-за спін шасці рослых хлопцаў выйшаў сёмы гулец, хлопчык паменш, з шырокай ухмылкай ва ўвесь востры, выцягнуты твар. Гэта быў Драко Малфой.

— Ты сын Люцыюса Малфоя? — спытаў Фрэд, непрыязна гледзячы на Малфоя.

— Добра, што ты ўспомніў аб бацьку Драко, — сказаў Флінт, і ўся Слізэрынская каманда заўсміхалася яшчэ шырэй, — паглядзі, які шчодры падарунак ён зрабіў нашай камандзе.

Усе сямёра выцягнулі наперад мятлы. Сем выдатна адпаліраваных, новых мецел і сем павойных золатам надпісаў "Німбус 2001" ярка бліснулі пад носам у Грыфіндорцаў у промнях ранішняга сонца.

— Самая апошняя мадэль. Выпушчаная ў мінулым месяцы, — нядбайна кінуў Флінт, здзімаючы парушынку са сваёй мятлы. — Наколькі я ведаю, па шматлікіх параметрах пераўзыходзіць 2000-ную серыю. Што жа датычыцца "Чыстай перамогі", — і ён гідка ухмыльнулся Фрэду з Джорджам, яны абодва сціскалі ў руках мётлы менавіта гэтай маркі, — імі толькі двор падфастрыгаваць... чыста!

Нікому з Грыфіндорцаў не прыйшло на розум ніякага з'едлівага адказу. Малфой хмыліўся так шырока, што вочы ў яго ператварыліся ў шчолелочкі.

— Зірніце-ка, — сказаў Флінт, — Грыфіндору  спяшыць падмога.

Па траве набліжаліся Рон і Герміёна, яны вырашылі высвятліць, што адбываецца.

— У чым справа? — спытаў Рон у Гары. — Чаму вы не гуляеце? І што ён тут робіць?

Ён глядзеў на Малфоя, не ў сілах усвядоміць, што той у форме.

— Я — новы Лавец "Слізэрына", Уізлі, — нахабна заявіў Малфой. — А усё стаяць і захапляюцца мётламі, якія мой тата падарыў нашай камандзе.

Рон, адкрыўшы рот, утаропіўся на сем выдатных мёцел, выстаўленых у шэраг.

— Добрыя, праўда? — з фальшывай прыемнасцю ў голасе сказаў Малфой. — Але, можа быць, "Грыфіндору" таксама павязе, і вы назапасіце золаткі. Можаце выставіць вашы "Чыстыя перамогі 5" на аўкцыён — які-небудзь музей напэўна купіць.

Слізэрынцы пакаціліся са смеху.

— Затое ніхто з зборнай Грыфіндора не купляў права гуляць у камандзе, — заявіла Герміёна. — Іх узялі толькі дзякуючы іх здольнасцям.

Самаўпэўнены выраз на твары ў Малфоя на секунду ўвяў.

— А твайго меркавання, бруднакроўка, ніхто не пытае, — выпаліў ён.

Гары адразу жа зразумеў, што Малфой сказаў штосьці вельмі грубіянскае, таму што ад яго слоў усё дашлі ў страшнае хваляванне. Флінту прыйшлося загарадзіць сабою Малфоя, каб спыніць двайнят, якія кінуліся на Малфоя з кулакамі, Алісія закрычала: "Ды як ты смееш!", а Рон палез шукаць у зморшчынах вопрадкі чароўную палачку з крыкамі: "А вось за гэта ты сапраўды заплаціш, Малфой!" і з-пад рукі Флінта люта ткнуў у твар Малфою.

Па стадыёне рэхам пракаціўся грымотная грымота, яркі зялёны залп выляцеў з чароўнай палачкі, толькі не з таго канца, якога трэба; Рона стукнула ў жывот, адкінула назад, і ён спіной паваліўся на траву.

— Рон! Рон! З табой усё добра?

Рон адкрыў было рот, але размаўляць не змог. Замест гэтага ён моцна ікнуў, і з рота да яго на грудзі вывалілася некалькіх смоўжняў.

Каманду "Слізэрына" паралізавала ад рогату. Флінт сагнуўся напалову і абапіраўся на мятлу, каб не зваліцца. Малфой стаяў на карачках і латашыў кулакамі па зямлі.   Грыфіндорцы атачылі Рона, які безупынна вырыгваў струмені вялікіх бліскучых смаўжоў.   Усё жадалі дапамагчы Рону, але ніхто не палаў жаданнем дакрануцца да яго.

— Давай адвядзем яго да Хагрыду, гэта бліжэй усяго, — сказаў Гары Герміёне. Яна адважна кіўнула, і яны папацягалі Рона пад рукі.

— Што здарылася, Гары? У чым справа? Ён захварэў? Але ты вылечыш яго, праўда? — Колін збег з трыбуны ўніз і зараз ва ўзрушанасці скакаў вакол, мяшаючы цягнуць Рона. Рона скалынуў магутны спазм, і па грудзях пасыпалася чарговая порцыя смоўжняў.

— Ооооо! — захоплена выклікнуў Колін, паднімаючы фотаапарат вышэй, — можаш патрымаць яго так, Гары?

— Зыйдзі адсюль, Колін! — раззлаваўся Гары. Яны з Герміёной павялі Рона па двары да ўзлеска лесу.

— Амаль дашлі, Рон, — прымаўляла Герміёна. Хаціна Хагрыда ўжо была ў полю зроку. — Зараз табе дапамогуць... амаль дабраліся...

Да дома Хагрыда заставалася не больш дваццаці метраў, калі дзверы яго халупы адчынілася, але на парог выйшаў зусім не Хагрыд. З дома размашыстым крокам выйшаў   Гілдэрой Локхард, апрануты сёння ў ружавата-ліловыя таны.

— Хаваемся, хутка! — прашыпеў Гары, зацягваючы Рона за найбліжэйшы куст. Герміёна рушыла ўслед за імі, праўда, некалькі неахвотна.

— Гэта на рэдкасць проста, калі ведаеш, што трэба рабіць! — гучна казаў  Локхард. — Калі табе спатрэбіцца дапамога, Хагрыд, ты ведаеш, дзе мяне знайсці! Я падарую табе маю кнігу. Я здзіўлены, што ў цябе дагэтуль яе няма — увечары абавязкова надпішу і дашлю. Што ж, дапабачэння! — і ён выдаліўся з артыстычнай імклівасцю.

Гары пачакаў, пакуль  Локхард схаваецца з погляду, затым выцягнуў Рона з-за куста, падвёў яго да дзвярэй у халупу і гучна пастукаў.

Хагрыд адкрыў адразу жа, з вельмі незадаволеным выразам твару, але, убачыўшы, хто прыйшоў, ён заквітнеў.

— А я-та чакаю-пачакаю, калі ж яны мяне наведаюць... заходзіце, заходзіце... Думаў, прафесар  Локхард вярнуўся...

Гары з Герміёной падтрымлівалі Рона пад локцікі, каб ён не спатыкнуўся на парозе. Яны ўвайшлі ў халупу, дзе быў адзіны пакой з найвелізарным ложкам у адным куту і камінам у іншым. У каміне весяла трашчаў агонь. На Хагрыда гісторыя са смоўжнямі, якую Гары спехам распавёў, пакуль усаджваў Рона ў крэсла, не вырабіла адмысловага ўражання.

— Няхай лепш лезуць надвор, чым сядзяць унутры, — аптымістычна сказаў ён, падстаўляючы Рону вялізны медны таз. — Давай, Рон, не саромейся.

— Мне падаецца, з імі нічога не зробіш, трэба проста чакаць, калі гэта спыніцца, — падзялілася сваёй бояззю Герміёна, занепакоена назіраючая за Роном, які звесіўся над тазам. — Гэта і ў лепшыя-та поры вельмі цяжкі заклён, а ўжо са зламанай палачкай...

Хагрыд мітусіўся, накрываючы на стол. Фанг, нямецкі дог, на радасцях абслініў Гары з ног да галавы.

— А чаго ад цябе жадаў  Локхард? — спытаў Гары, і адначасова чухая Фанга за вухам.

— Вучыў выганяць вадзянікоў з студні, — праварчаў Хагрыд, прыбіраючы са стала недаскубленага пеўня і ставячы на яго месца імбрычак. — Быццам я сам не ведаю. І усё чагосьці гарадзіў, як ён аднекуль выганяў Бэншы. Калі ён сказаў хоць слова праўды, я з’ем свой імбрычак!

Хагрыду было зусім не ўласціва крытыкаваць выкладчыкаў "Хогвартса", таму Гары паглядзеў на яго з вялізным здзіўленнем. Герміёна жа ў адказ на гэтую рэпліку вымавіла больш высокім, чым звычайна, голасам:

— Мне падаецца, ты несправядлівы. Бо сам прафесар Дамблдор палічыў  Локхарда лепшым прэтэндэнтам на гэтую пасаду...

— Скажы лепш, адзіным прэтэндэнтам, — адказаў Хагрыд, працягваючы талерку з ірыскамі з патакі. Рон спазматычна кашляў над тазам, — так-так, адзіным. Паспрабуй знайдзі каго — ніхто з сіламі зла справы мець не жадае. Праца-то гіблая. Сталі ўжо думаць, сама пасада заварожаная. І праўда — хіба ж на ёй хто болей года пратрымаўся?  Вось. Лепш распавядзіце, каго гэта ён жадаў склясці? — спытаў Хагрыд, ківаючы ў бок Рона.

— Малфой абазваў Герміёну — неяк вельмі нядобра, усё быццам узвар'яваліся, калі пачулі...

— А гэта і было вельмі нядобра, — прахрыпеў Рон, і яго моцна спалатнелы, пакрыты кроплямі поту твар з'явілася над сталом. — Малфой абазваў яе бруднакроўкай, Хагрыд...

Рон зноў нырнуў — пайшла чарговая хваля смоўжняў. Хагрыд разлютаваўся.

— Ды як ён асмеліўся! — зарыкаў ён, гледзячы на Герміёну.

— Асмеліўся, — сказала яна. — Але я не ведаю, што гэта значыць. Я, вядома, зразумела,  што гэта нешта вельмі грубіянскае...

— Гэта самае абразлівае, што толькі можна прыдумаць, — з апошніх сіл выдушыў Рон, зноў з'яўляючыся на паверхні, — Бруднакроўкі — гэта вельмі нядобрая назва для тых, у каго бацькі маглы, разумееш, у каго немагічная кроў. Ёсць такія ведзьмакі — такія, як Малфоева сямейка, напрыклад, — яны лічаць сябе вышэй іншых, таму што ў іх, што завецца, чыстая кроў. — Рон слаба ікнуў і выкашлял сабе на далонь маленькага смоўжыка. Ён выкінуў яго ў таз і працягнуў: — Я хачу сказаць, усё астатнія разумеюць, што якая там у каго кроў, цалкам усё роўна. Вось, скажам, Нэвіл Лонгбатам — паходжанне чароўнае далей няма куды, а ён кацёл наровіць уверх дном паставіць.

— І не вынайшлі яшчэ такой замовы, якая была бы не па сілах нашай Герміёне, — ганарліва дадаў Хагрыд, чаму шчокі дзяўчынкі запунсавеліся.

— Гэта агідна — зваць кагосьці такім словам, — сказаў Рон, выціраючы пот з брывей, дрыжачай рукой. — Брудная кроў, ці бачыце. Смешна! У любым выпадку, у наш час большасць ведзьмакоў — паўкроўкі. Мы бы змерлі, калі бы не ўступалі ў шлюбы з магламі.

У яго зноў пачаўся прыступ ваніт, і ён знік пад сталом.

— Ды я цябе зусім не вінавачу, я бы і сам на яго наслаў чаго горш, — Хагрыд падвысіў голас, каб перакрыць шум, калі смоўжні загрукалі па сценках таза. — Але, можа, і добра, што твая палачка застрайкавала. Уяві, чаго бы сталася з Люцыюсом Малфоем, пазнай ён, што на сыночка наклалі праклён. Хоць ніякай бяды табе не будзе.

Гары жадаў умяшацца і сказаць, што калі з цябе валяцца смоўжні, гэта бяда горш, чым гнеў бацькі Малфоя, але не змог, ірыска зацэментавала яму сківіцы.

— Гары, — сказаў Хагрыд, так, быццам раптам успомніў аб чымсьці, — а я на цябе ў крыўдзе!   Кажуць, ты аўтографы раздаеш, а пра мяне-та і забыўся...

Ад злосці Гары атрымалася разляпіць зубы.

— Не раздаваў я ніякіх аўтографаў! — разгарачыўся ён. — Калі Локхард будзе працягваць...

Тут ён убачыў, што Хагрыд смяецца.

— Ды пажартаваў я, — прамовіў ён і лагодна пляснуў Гары па спіне, чаму хлопчык ткнуўся носам у стол. — Ведаю, не раздаваў. Так і сказаў  Локхарду, мол, яму гэта не трэба. Ты ж павядомей яго будзеш, без праблем.

— Спрачаемся, яму гэта не спадабалася, — сказаў Гары, выпростваючыся і паціраючы падбароддзе.

— Яс'справа, — падміргнуў Хагрыд. — Я яму яшчэ сказаў, мол, не чытаў я тваіх кніжачак, так ён адразу засабіраўся сыходзіць. Іріску, Рон? — прапанаваў ён які з'явіўся Рону.

— Не, дзякуй, — слабым голасам падзякаваў Рон. — Лепш не рызыкаваць.

— Пайшлі пакажу, чаго я выгадаваў, — сказаў Хагрыд, калі Гары з Герміёной дапілі гарбату.

У невялікім агародзе за домам расло прыкладна з тузін самых вялікіх гарбузоў, якія Гары калі-небудзь даводзілася бачыць. Кожны з іх была памерам з вялізны валун.

— Добрыя, дзеткі, праўда? — радасна пахваліўся Хагрыд, — Гэта на Хэлоўін... да таго часу стануць што трэба.

— Як гэта ты іх такімі выгадаваў, Хагрыд? — спытаў Гары.

Хагрыд азірнуўся, ці няма каго паблізу.

— Ну, я ім таго... разумееш... дапамог злёгку...

Бокам вока Гары зазначыў квятчасты ружовы парасонік Хагрыда, прысланенны да задняй сценкі халупы. У Гары і раней былі падставы думаць, што гэты парасонік не зусім то, чым падаецца на першы погляд; ён амаль не сумняваўся, што ўсярэдзіне ўтоеная старая чароўная палачка Хагрыда. Наогул, Хагрыду нельга было чараваць. Яго выключылі з "Хогвартса" у трэцім класе, Гары паняцця не меў, завошта — як толькі пачыналася гаворка на гэтую тэму, Хагрыд закашліваўся і неспасціжнай выявай станавіўся пруткі на вуха.

— Выдзіманы заклён? — выказала здагадку Герміёна, і было незразумела, чаго больш у яе тоне: неўхвалення або захапленні. — Што ж, ты вельмі нядрэнна над імі папрацаваў.

— Тое ж самае сказала твая сястрычка, — сказаў Хагрыд, кіўнуўшы Рону. — Учора захадзіла. — Хагрыд зненарок паглядзеў на Гары, і яго барада прыскокнула. — Кажа, жадаю даследаваць наваколлі. А мне вось думаецца, яна жадала кагосьці ў мяне сустрэць. — Ён падміргнуў Гары. — Вось ужо хто бы не адмовіўся ад автогр...

— Адстаньце ад мяне! — раз'юшыўся Гары. Рон заржаў, і зямля вакол апынулася ўсеяная смаўжамі.

— Асцярожней ты! — загарлапаніў Хагрыд, оттасківая Рона ад сваіх каштоўных гарбузоў.

Падышоў ўжо час абедаць, і Гары, у якога з світанку нічога, акрамя патачнай ірыскі, ва рту не было, марыў хутчэй патрапіць у замак. Яны развіталіся з Хагрыдам і сыйшлі. Рон перыядычна ікаў, вырабляючы пры гэтым на святло не больш аднаго-двух смоўжняў.

Ледзь толькі яны ўступілі ў прахалодны вестыбюль, як ім у вушы стукнуў звеняшчы голас:

— Вось вы дзе, Потэр — Уізлі. — Да хлопчыкаў са звышсуворым выглядам накіроўвалася прафесар МакГонагал. — Сёння ўвечары вам трэба адбыць пакаранне.

— А што трэба рабіць, прафесар? — спытаў Рон, спалохана душачы адрыжку.

— Ты будзеш паліраваць срэбра ў трафейнай разам з містэрам Філчам, — адказала прафесар МакГонагал: — і ніякай магіі, Уізлі — рукамі.

Рон ледзь не падушыўся. Аргуса Філча, наглядчыка школы, ненавідзелі ўсё без выключэння.

— А ты, Потэр, дапаможаш прафесару  Локхарду адказваць на лісты прыхільнікаў, — дадала прафесар МакГонагал.

— Які жа... Прафесар, а можна мне таксама ў трафейную? — адчайна ўзмаліўся Гары.

— Зразумела, не, — адрэзала прафесар МакГонагал, паднімаючы бровы. — Прафесар  Локхард адмыслова казаў, каб прыйшоў менавіта ты. У восем гадзін роўна, запомніце.

Гары з Роном увайшлі ў Вялікую Залу ў стане глыбокай нуды, Герміёна ішла ззаду, і выраз яе твару абвяшчаў: "а чаго вы чакалі, вы жа парушылі правілы". Гары быў так засмучаны, што нават бульбяная запяканка з мясам не здалася яму такой смачнай, як прадчувалася. Ён, як, зрэшты, і Рон,  быў упэўнены, што менавіта яго пакаранне — самае непераноснае.

— Толькі ўявіў, цэлы вечар з Філчам! — смутна выклікнуў Рон. — І ніякай магіі! Там, у трафейнай, пэўна, не менш сотні кубкаў! Я не ўмею чысціць па-маглаўскаму!

— А я бы з табой памяняўся, — спустошана вымавіў Гары, — у мяне дзякуючы Дурслі вялікі досвед. А вось адказваць прыхільніцам  Локхарда... жах...

Астатак суботняга дня выпарыўся невядома куды, і праз нікчэмны, як здалося, прамежак часу было ўжо без пяці восем, Гары валачыў ногі па калідоры другога паверху да кабінета   Локхарда. Ён выскаліў зубы ва ўсмешцы і пастукаў.

Дзверы імгненна расхінулася. З парога ззяў зубамі Локхард.

— Вось і наша гарэза! — гулліва павітаў ён хлопчыка. — Уваходзь, Гары, уваходзь...

У святле мноства свечак на сценах бліскалі рамкамі незлічоныя фатаграфіі  Локхарда.   Некаторыя з іх ён надпісаў. На стале таксама ляжаў высокі стос фатаграфій.

— Ты можаш надпісваць канверты! — сказаў  Локхард такім тонам, як быццам прапаноўваў   Гары найсмачны ласунак. — Першым чынам — Глэдыс Прэстафіль, каб яна была здаровая... гарачая мая прыхільніца...

Хвіліны цягнуліся невыносна. Гары імкнуўся ўспрымаць няўціхлую балбатню  Локхарда як гукавы фон і толькі перыядычна вымаўляў: "правільна", "ммм", "угу". Час ад часу да яго свядомасці ўсёткі даходзілі фразы тыпу "Слава — ненадзейны сябар, Гары" і "Знакамітасць судзяць не па словах, а па справах, запомні гэта, мой юны сябар".

Свечкі раставалі, і іх вагальнае святло танчла на шматлікіх рухаючыхся тварах  Локхарда, якія назіралі за Гары са сценаў. Хлопчык вадзіл ныючай рукой па тысячным, не менш, канверце і старанна выпісваў адрас Веранікі Смешлі. Мабыць, ужо хутка можна сыходзіць, у роспачы думаў Гары, калі ласка, хай ужо можна будзе сыходзіць...

І тут ён пачуў штосьці дзіўнае — штосьці цалкам іншае, чым шыпенне дагараюшчых свечак або раўнамерная траскатня прафесара.

Гэта быў голас, ад якога кроў стыгнула ў жылах, голас усёпаглынальнай, ледзяной злосці.

— Прыйдзі... прыйдзі да мяне... дай разарваць цябе... дай усадзіцца ў цябе... дай забіць цябе...

Гары прыскокнуў, і вуліца, на якой пражывала Вераніка Смешлі, апынулася пахаваная пад вялікай ліловай кляксай.

— Што?!! — выгукнуў Гары.

— Вось-вось! — выгукнуў у адказ  Локхард. — Роўна паўгода на першым месцы ў спісе бэстсэлераў! Пабіў усе рэкорды!

— Не, — адмахнуўся Гары. — Што гэта за голас?

— Які яшчэ голас? — не зразумеў  Локхард.

— Які... які сказаў... вы не чулі?

Локхард паглядзеў на Гары з найвялікшым здзіўленнем.

— Аб чым гэта ты? Ты, мабыць, задрамаў. Усяміласцівы Скоцці! Паглядзі-ка, які час!   Мы пішам ужо чатыры гадзіны! Ніколі бы не падумаў — як час праляцеў!

Гары не адказаў. Ён напружваў чутку, імкнучыся зноў пачуць голас, але зараз у пакоі не раздавалася ніякіх іншых гукаў, акрамя прамоў  Локхарда. Той казаў, што Гары не можа ўсякі раз чакаць такіх падарункаў замест пакарання. Як ніколі блізкі да непрытомнасці, Гары сыйшоў.

Было так позна, што Грыфіндорская агульная гасціная амаль спусцела. Гары адправіўся ў спальню. Рон яшчэ не вярнуўся. Гары надзеў піжаму, лёг у ложак і стаў чакаць. Праз паўгадзіны з'явіўся Рон, а разам з ім — моцны пах поліроля. Рон прыціскаў да грудзей праваю руку.

— Усе цягліцы баляць, — паскардзіўся ён, падаючы на ложык. — Ён мяне прымусіў перачысціць квідытчный кубак чатырнаццаць раз! А потым мяне зноў выванітавала смоўжнямі прама на Адмысловы Прыз за Служэнне Школе. Сто гадоў отчышчаў... А як  Локхард?

Панізіўшы голас, каб не абудзіць Нэвіла, Дына і Шэймаса, Гары распавёў Рону аб тым, што пачуў.

— А  Локхард сказаў, што нічога не чуе? — перапытаў Рон. У месячным святле было відаць, як ён нахмурыўся. — Думаеш, хлусіць? Толькі я не разумею — нават хто-небудзь нябачны ўсё роўна павінен быў адкрыць дзверы.

— Гэта праўда, — пагадзіўся Гары, адкідваючыся на падушкі і разглядаючы спадзісты над галавой. — Я і сам не разумею.

— РАЗДЗЕЛ VIII —

Юбілей смерці

Наступіў кастрычнік і прынёс з сабою ранкавую вільгаць. І ў двары, і ў замку стала халодна.  Мадам Помфры цяпер была пастаянна загружаная працай, паколькі сярод навучэнцаў, ды і сярод настаўнікаў таксама, пракацілася сапраўдная эпідэмія прастуды. Сродак, якім яна лячыла хворых — "Перцаўздым" — дзейнічаў маментальна, праўда, у таго, хто піл гэтую настойку, некалькіх гадзін з вушэй ішоў дым. Джыні Уізлі ў апошні час выглядала бледнай, і Персі амаль што сілай прымусіў яе прыняць лекі. Трэба было бачыць, як з-пад агніста-рудых валасоў дзяўчынкі валіў дым — падавалася, што ў галаве ў яе пажар.

Буйнакаліберныя кроплі дажджу лупілі па вокнах замка днямі і начамі; вада ў возеры паднялася, кветнікі размыла дашчэнту, а Хагрыдаўскія гарбузы раздуліся так, што сталі падобны на садовыя хаткі. Аднак, ніякія стыхійныя бядоты не маглі пахіснуць рашучасці Олівера Вуда ў што бы то ні стала працягваць рэгулярныя трэніроўкі, і менавіта таму сёння, непагодлівым суботнім увечар, за некалькі дзён да Хэлоўіна, Гары вяртаўся ў  Грыфіндорскую вежу, змоклы да ніткі і ўвесь аблеплены брудам.

Трэніроўка, нават калі адставіць у бок лівень і ўраганны вецер, апынулася не занадта натхняльнай. Фрэд з Джорджам, прымудрыліся пашпіёніць за Слізэрынцамі і сваімі вачамі бачылі, якую неверагодную хуткасць развівае "Німбус 2001". Гледзячы па данясенні двайнят, каманда "Слізэрына" насілася ў паветры гэтак імкліва, што немагчыма было нават толкам разглядзець, якога колеру ў іх форма.

Пляскаючы па пустым калідоры, Гары натыкнуўся на істоту, ані не меней пагружаную ва ўласныя думкі, чым ён сам. На рэдкасць пануры Амаль Безгаловы Нік, прывід Грыфіндорскай вежы, нерухома глядзеў у акно і мармытаў пра сябе: ".... не адказваю патрабаванням... паўцалі, скажыце, калі ласка...".

— Прывітанне, Нік, — прывітаўся Гары.

— Прывітанне, прывітанне, — прамармытаў Амаль Безгаловы Нік, абгортваючыся і безуважліва круцячы галавой. З-пад страшэнна-выдатнага капялюша з пёрамі віліся доўгія валасы, а туніка была ўпрыгожаная каўняром, сховываючым знявечаную шыю прывіда. Скрозь дымчата-бледнага Ніка Гары мог бачыць навальнічнае неба і магутныя струмяні дажджу.

— Ты чымсьці заклапочаны, юны Потэр, — пранікліва сказаў Нік, згортваючы празрысты ліст і хаваючы яго ва ўнутраную кішэню камзола.

— Ты таксама, — адгукнуўся Гары.

— Ах, — Амаль Безгаловы Нік элегантна адмахнуўся, — дробязі... насамрэч я і не збіраўся туды ўступаць... магчыма, я бы і падаў заяву, але, як высвятляецца, я "не адказваю патрабаванням"...

Нягледзячы на нядбайнасць тону, у вачах у Ніка адлюстроўвалася горкае расчараванне.

— Але бо ты жа пагодзішся, праўда, — падарваўся ён раптам, зноў выхопліваючы ліст з кішэні, — што сорак пяць удараў тупой сякерай па шыі дазваляюць чалавеку лічыць, што ён мае права ўступіць у Безгаловае Братэрства?

— Эээм... так, — пагадзіўся Гары, таму што было відавочна, што ад яго чакаюць пацверджанні.

— Я хачу сказаць, у чыіх, як не ў маіх, інтарэсах, у першую-та чаргу, каб у свой час усё прайшло чыста і гладка, і галава адляцела бы як пакладзена, я жадаю сказаць, гэта пазбавіла бы мяне ад лішніх пакут і я не апынуўся бы ў гэткім недарэчным становішчы. Тым не менш...

Амаль Безгаловы Нік, узварухнуўшы рукой, разгарнуў ліст і абурана прачытаў:

"У нашу супольнасць дапушчаюцца толькі тыя людзі, чые галовы цалкам перапынілі ўсякую сувязь з іх целамі. Вы пагодзіцеся, што, у адваротным выпадку, чальцам грамадства было бы цяжка прымаць удзел у такіх гульнях як жангляванне галовамі на канях і галаўное пола. Такім чынам, мы з найвялікшым шкадаваннем змушаныя паведаміць вас, што вы не адпавядаеце нашым патрабаванням. З найлепшымі пажаданнямі, Сэр Патрык Дэлайні-Падмор".

Дымячыся ад абурэння, Амаль Безгаловы Нік запхаў ліст зваротна ў кішэню.

— Паўцалі скуры і жыл — вось на чым трымаецца мая шыя, Гары! Большасць людзей злічылі бы мяне цалкам безгаловым, але ж не, сэру Як-трэба-зроблена-Падмору гэтага нядосыць.

Амаль Безгаловы Нік некалькі раз сутаргава ўдыхнуў, а потым спытаў значна больш спакойным голасам:

— Ну — а што з табой, Гары? Я магу чым-небудзь дапамагчы?

— Не, — адказаў Гары. — Калі толькі, канешна, не ведаеш, дзе бясплатна дастаць сем нікому не патрэбных "Німбусаў 2001" для матчу са слізе...

Астатнія словы заглушыла пранізлівае мяўканне аднекуль знізу. Гары паглядзеў пад ногі і сустрэўся з дзвюмя жоўтымі, як запаленыя лямпы. Каля яго ног стаяла місіс Норыс, худая як шкілет шэрая кошка. Яна лічылася паўнамоцным прадстаўніком наглядчыка, Аргуса Філча, у бясконцай вайне апошняга з вучнямі школы.

— Лепш бы табе прыбрацца адгэтуль, — занепакоіўся Нік. — Філч не ў духу — у яго прастуда, а нейкія трэцякласнікі выпадкова запырскалі мазгамі жаб столь у пятым падзямеллі. Ён усю раніцу гэта чысціў, і калі зараз убачыць, як з цябе капае бруд...

— Сапраўды, — пагадзіўся Гары і адступіўся ад пільнага позірку місіс Норыс — але адступіўся нядосыць хутка. Прыцягнуты, а дакладней сказаць, як на вяроўках прывалочанны загадкавай сувяззю, якая злучала Філча з яго брыдотнай кошкай, наглядчык раптам вырваўся з-за габелена, які вісеў справа ад Гары. Ён аддзмуваўся з прысвістываннем і адчайна азіраўся ў пошуках парушальніка. Галава Філча была як хусткай павязаная клецістым шалікам; нос меў незвычайны барвяны колер.

— Бруд! — прароў ён, трасучы другім падбародкам, і вочы яго вылезлі з арбіт, калі ён паказаў на лужыну вадкага бруду, якая нацякла з квідытчной формы Гары. — Вакол бруд, поскудзь!   З мяне даволі, кажу вам! Трымлівайцеся за мной, Потэр!

Гары змрочна памахаў рукой Амаль Безгаловаму Ніку і паплёўся за Філчам уніз, у зваротным кірунку, тым самым падвоіўшы колькасць брудных слядоў на палу.

Гары яшчэ ні разу не трапляў у кабінет да Філча; гэтага месца ўсё імкнуліся пазбягаць.   Змрочны, пазбаўлены вокнаў пакой асвятляўся адной-адзінай газавай лямпай, якая калыхалася пад столлю. Уздоўж сценаў стаялі высокія драўляныя картатэчныя шафы; судзячы па надпісах, у іх утрымоўваліся дасье на тых вучняў, якіх Філч калі-небудзь караў. Для Фрэда з Джорджам быў адведзены асобная скрыня. Калекцыя да бляску адпаліраваных ланцугоў і наручнікаў вісела на сцяне ззаду пісьмовага стала. Было агульнавядома, што Філч неаднаразова ўгаворваў Дамблдора дазволіць яму падважваць тых, хто правініўся, да столі за ногі.

Філч выхапіў пяро з чарніліцы і пачаў рыцца ў стале ў пошуках чыстага пергамента.

— Гной, — люта бубніў ён, — гідкі ліпкі прывід Дракона... лягушачьі мазгі... пацучыныя кішкі... з мяне хопіць... трэба паказаць... дзе там бланк... ага...

Ён дастаў вялікі пергаментны скрутак з скрыні стала, разгарнуў яго перад сабою і акунуў доўгае чорнае пяро ў чарніліцу.

— Імя... Гары Потэр. Злачынства...

— Падумаеш, накапаў брудам! — выклікнуў Гары.

— Гэта для цябе "падумаеш, накапаў брудам", а для мяне — лішняя гадзіна цяжкай працы! — разлютаваўся Філч. На кончыку тоўстага носу адваротна затрэслася кропля. — Злачынства... апаганенне замка... меркаванае пакаранне...

Змакаючы рукой нос, Філч з прыкрым выразам твару прыжмурыўся на хлопчыка, які, затаіўшы дыханне, чакаў, якое пакаранне зараз рушыць услед.

Але, як толькі Філч апусціў пяро, з столі раздалося аглушальнае "лясь!", і газавая лямпа захадзіла ходырам.

— ПІЎЗ! — зарыкаў Філч, шпурнуўшы пяро ў прыпадку гневу. — Ну, я да цябе дабяруся, папомніш ты ў мяне!

І, нават не ўспомніўшы аб Гары, Філч, слонападобна тупоцячы, рынуўся з кабінета, а місіс Норыс заслізгала следам.

Піўз, лятаючы школьны палтэргейст, зласлівая, вечна хмыліўшаяся лятучая істота, быў памяшаны на адзінай мэце — сеяць паўсюль хаос і разбурэнне. Гары не вельмі-та кахаў Піўза, але зараз не мог не падзякаваць яго за своечасовае з'яўленне. Заставалася спадзявацца, што тое, што вытварыў Піўз (а судзячы па гуку, гэтым разам ён зламаў нешта буйнагабарытнае), прыслабіць гнеў Філча па дачыненні да Гары.

Вырашыўшы, што яму ў любым выпадку варта дачакацца вяртання Філча, Гары апусціўся ў пабітае моллю крэсла ў стала. На стале, акрамя полузаполненного бланка, ляжала адна-адзіная рэч: вялікі, глянцавы, пурпурнога колеру канверт з срэбным надпісам. Хутка азірнуўшыся на дзверы, каб упэўніцца, што Філч яшчэ не вярнуўся, Гары ўзяў канверт са стала і прачытаў: “ ХУТКАЧАРЫ  Магія для пачаткоўцаў. Уступны курс”

Заінтрыгаваны, Гары адкрыў канверт і выцягнуў змесціва. Вітыя срэбныя радкі абвяшчалі:

“Пачуваецеся няўтульна ў свеце сучаснай магіі? Шукаеце любыя падставы, абы не карыстацца элементарнымі заклёнамі? Па меркаванні навакольных, тое, што вы робіце чароўнай палачкай — сякерная праца?

Для вашых бед ёсць адказ!

"Хуткачары" — новы, бяспройгрышны, дзейсны ў вывучэнні курс! Сотні і тысячы ведзьмакоў і ведзьмаў знайшлі ў ім сваё выратаванне!

Мадам З. Дослез з Топшэема піша:

"У мяне жудасная памяць, я не магу запомніць ні адной магічнай формулы, любое маё зелле даводзіла маіх блізкіх да коліков — ад рогату. А зараз, пройдучы курс "Хуткачар", я стала цэнтрам усеагульнай увагі, сябры ўмольваюць расчыніць ім сакрэт майго "Бліскучага Настоя"!

Ведун Д. Джэй Пракол прызнаецца:

"Жонка толькі нос вярнула ад маіх чар, але я пачаў навучанне па вашым выдатным курсе, і усяго праз месяц у мне атрымалася яе саму ператварыць у пасмешышча! Дзякуй, "Хуткачары"!"

Гары ажывіўся і з цікавасцю прагартаў і ўсё астатняе. Пытаецца, навошта Філчу курс  "Хуткачар"? Ён што, не сапраўдны вядзьмак? Гары як раз чытаў "Урок першы: як трымаць палачку (карысныя рады)", калі шарканне ног за дзвярамі ўзвясціла аб тым, што Філч вяртаецца. Гары паспешліва заштурхаў лісты пергамента зваротна ў канверт і кінуў яго на стол. Дзверы адчынілася.

Філч меў пераможны выгляд.

— Гэтая знікаючая шафа была жудасна дарагой! — радасна казаў ён місіс Норыс. —На гэты раз мы прышчучым Піўзы, мая дарагая, як піць…...

Тут яго погляд упаў на Гары і тут жа кінуўся да канверта з "Хуткачарамі", які, як занадта позна схамянуўся хлопчык, апынуўся даволі далёка ад таго месца, дзе ляжаў спачатку.

Бледная фізіяномія Філча набыла цагляна-чырвоны колер.  Гары ўвесь сціснуўся, прадчуваючы хвалю лютасці, якая зараз на яго абрынецца. Філч кінуўся да стала, схапіў канверт і шпурнуў яго ў скрыню.

— Ты... прачытаў?... — выдушыў ён.

— Не, — паспешна схлусіў Гары.

Гузаватыя пальцы Філча нервова перапляліся.

— Канешна, ты не станеш чытаць маю асабістую перапіску — праўда, гэты не мой ліст — гэта для сябра — так ужо выйшла — але ўсё роўна...

Гары глядзеў на яго ўстрывожана; Філч ніколі яшчэ да такой ступені не выходзіў з сябе.   Вочы вылезлі з арбіт, на абвіслай шчацэ тузаўся нерв, нават клецісты шалік не дапамагаў.

— Выдатна — ідзі — нікому ні словы — не то, каб — усё роўна, ты не чытаў — ідзі, мне трэба скласці рапарт на Піўза — ідзі!

Не верачы свайму шчасцю, Гары выляцеў з кабінета і пабег па калідоры, а затым уверх па лесвіцы. Адкараскацца ад Філча, не атрымаўшы пакаранні — гэта, мабыць, можна было лічыць своеасаблівым рэкордам.

— Гары! Гары! Дапамагло?

З сцяны выслізнуў Амаль Безгаловы Нік. Скрозь яго Гары былі бачныя абломкі вялікай чорнай з золатам шафы, якая, судзячы па ўсім, звалілася з вельмі вялікай вышыні.

— Я падбухторыў Піўза скінуць яго побач з кабінетам Філча, — натхнёна распавядаў Нік, — думаў, гэта можа яго адцягнуць...

— Так гэта ты? — удзячна здзівіўся Гары. — Яшчэ як дапамагло, мяне нават не пакаралі! Дзякуй, Нік!

Яны разам пайшлі па калідоры. Амаль Безгаловы Нік, зазначыў Гары, усё яшчэ круціў у руках адмову сэра Патрыка.

— Шкада, што я нічым не магу табе дапамагчы з гэтым тваім Безгаловым Братэрствам, — паспачуваў Гары.

Амаль Безгаловы Нік устаў як укапаны, і Гары па інэрцыі прайшоў скрозь яго. Гэта было прыкра — усё роўна што прайсці пад ледзяной воднай фіранкай.

— А бо насамрэч ты можаш сёе-тое зрабіць для мяне, — радасна выклікнуў Нік. — Гары — ці магу папытаць цябе — але не, ты не захочаш...

— Што? — спытаў Гары.

— Ведаеш, у Хэлоўін я спраўляю пяцісоты юбілей смерці, — прыасаніўся Амаль Безгаловы Нік.

— Юбілей смерці?

— Ну так, дзень смерці.

— А, — сказаў Гары, не ведаючы, ці павінен ён выяўляць па гэтай падставе радасць або, наадварот, спачуванні, — ясна.

— Я даю званую вячэру ў адным з падзямелляў папрасторнее. Прыедуць мае сябры са ўсёй краіны. Для мяне быў бы такі гонар, калі бы і ты таксама прыйшоў. Зразумела, я буду таксама рады прывітаць у сябе містэра Уізлі і міс Грэнджэр — але, я мяркую, вам будзе значна цікавей прысутнічаць на школьным бяседзе? — у стане пакутлівай турботы ён чакаў ад Гары адказу.

— Ну што ты, — хутка адказаў Гары, — я прыйду...

— Мой даражэнькі хлопчык! Гары Потэр у мяне на юбілеі! А яшчэ, — ён завагаўся, перш чым спытаць, — як ты думаеш, не мог бы ты няўзнак зазначыць у гутарцы з сэрам Патрыкам, што ты знаходзіш мяне неверагодна страшным і злавесным?

— Так... вядома, — пралапатаў Гары.

Амаль Безгаловы Нік праззяў.

***

— Юбілей смерці? — жыва выклікнула Герміёна, калі Гары, нарэшце перапрануўшыся, далучыўся да яе і да Рону ў агульнай гасцінай. — Гатовая паклясціся, што сярод жывых людзей не знойдзецца аніводнага, каму атрымалася бы пабываць на тым свяце — гэта жа выдатна!

— Каму гэта трэба святкаваць дзень уласнай смерці? — забурчаў Рон. Ён рабіў хатняе заданне па зеллеварэнню і таму знаходзіўся ў благім стане духу. — Смяротна прыгнятае, на мой погляд...

Залева усё яшчэ біла ў вокны, цемра за якімі да гэтага моманту набыла чарнільную гушчыню, але ў памяшканні было светла і ўтульна. Полымя ў каміне адкідвала вясёлыя блікі на пульхныя крэслы, уладкаваўшыся ў якіх, Грыфіндорцы чыталі, размаўлялі, рабілі ўрокі, а Фрэд з Джорджам спрабавалі скарміць філібустэраўскую петарду саламандры.  Фрэд "выратаваў" зіготкую памяранцавую агнежыцельніцу з заняткаў па ўходзе за магічнымі істотамі, і зараз яна ціха цьмела на століку ў асяроддзі купкі цікаўных.

Гары збіраўся ўжо распавесці Рону з Герміёной пра Філча і "Хуткачары", як раптам саламандра ўзвілася ў паветра і шалёна закруцілася па пакоі, бурна іскруючыся і выбухаючы.   Выгляд Персі, які да хрыпаты араў на братоў, выдатны фантан зорак мандарынавага колеру, які б'е з рота ў саламандры, а таксама ўцёкі апошняй у камін, што суправаджаўся гучнымі выбухамі, начыста выцеснілі сумнага Філча з яго канвертамі з галавы ў Гары.

Да часу Хэлоўіна Гары паспеў пашкадаваць аб сваім паспешным абяцанні прысутнічаць на юбілеі. Усё астатнія радасна прадчувалі святочную бяседу; Вялікую Залу, як заўсёды, упрыгожылі жывымі кажанамі, з гіганцкіх Хагрыдаўскіх гарбузоў выразалі ліхтары такога памеру, што ў кожным магло бы змясціцца не менш трох сталых мужчын, і яшчэ, прайшла чутка, што Дамблдор запрасіў на вечар трупу танцуючых шкілетаў.

— Абяцанне ёсць абяцанне, — павучальна вымавіла Герміёна. — А ты абяцаў пайсці на юбілей смерці.

Таму ў сем гадзін Гары, Рон і Герміёна рашуча прайшлі паблізу дзвярэй бітком набітай Вялікай Залы, павабна мігцеючай золатам талерак і срэбрам свечак, і накіравалі свае ступні ў падзямелле.

Пераход, які вёў да месца правядзення званага вечара ў гонар Амаль Безгаловага Ніка, таксама быў асветлены свечкамі, але яны стваралі настрой, далёкае ад жыццярадаснага: доўгія, тонкія, вугольна-чорныя васковыя стрыжні гарэлі ярка-сінім агнём і кідалі прывідны, тагасветны водбліск нават на цалкам жывыя твары. З кожным крокам станавілася ўсё халадней. Гары перасмыкнуў плячыма і паплатнее ахінуўся ў вопрадку. Тут раптам адчуўся гук, падобны на тысячы пазногцяў, шкрабучых па вялізнай школьнай дошцы.

— Гэта што, музыка? — прашаптаў Рон. Яны загарнулі за кут і ўбачылі Амаль Безгаловага Ніка. Ён стаяў у дзвярным праёме, хораша задрапіраваным чорным аксамітам.

— Мае дарагія сябры, — прывітаў ён хлопцаў памінальным голасам, — сардэчна запрашаем... так рады, што вы змаглі прыйсці...

Прывід сарваў з галавы капялюш з пёрамі і, з глыбокім паклонам, жэстам запрасіў іх прайсці.

Усярэдзіне хлопцаў чакала незабыўнае гледзішча. Падзямелле было запоўнена жамчужна-белымі, празрыстымі людзьмі. Большасць з іх слізгала над танцавальнай пляцоўкай, вальсуючы пад жудасныя скуголенні трыццаці музычных піл. Аркестр сядзеў на невялікім узвышэнні, таксама задрапіраваным чорнай тканінай. Не меней тысячы чорных свечак у вялізным кандэлябры пад столлю азаралі залу паўночным святлом. Дыханне ператваралася ў пар; яны як быццам дашлі ў маразільную камеру.

— Пайдзем, агледзімся? — прапанаваў Гары ў асноўным для таго, каб разагрэць ногі.

— Асцярожна, а то яшчэ пройдзеш скрозь каго, — клапатліва сказаў Рон. Яны пайшлі ўздоўж боку танцавальнага кола. Ім сустрэлася група змрочных манашак, чалавек у лахманах і ланцугах, а таксама Тоўсты Манах, вясёлы хафлпафскі прывід. Ён ажыўлена гутарыў з рыцарам, у якога з ілба тырчала страла. Гары не без задавальнення ўбачыў, што Крывавага Барона, змрочнага Слізэрынского прывіда, пакрытага серабрыстымі плямамі крыві, цураюцца ўсе астатнія госці.

— О, не, — войкнула Герміёна, рэзка спыняючыся. — Давайце звернем у іншы бок, я не жадаю сустракацца з Плаксай Міртл...

— З кім? — спытаў Гары, калі яны паспешна выдаліліся ў процілеглым кірунку.

— Яна з'яўляецца з унітаза ў пакоі для дзяўчынак на першым паверсе, — растлумачыла Герміёна.

— З'яўляецца з унітаза?

— Так. Туалет увесь старажытны, ды і гэты, год не працаваў, таму што ў яе сталыя прыпадкі, і яна ўладкоўвае патопы. Я наогул туды ніколі не хаджу, толькі ў крайнім выпадку; гэта жа немагчыма, калі ў цябе над вухам хтосьці скуголіць...

— Глядзіце, ежа! — сказаў Рон.

Паабапал залы стаялі доўгія сталы, таксама пакрытыя чорным аксамітам. Хлопцы з натхненнем падышлі, але ў наступны жа момант з жахам адхіснуліся. Пах ад ежы ішоў агідны. На срэбных талерках ляжала тухлая рыба; на падносах высіліся горы палёных пірагоў; шмат месца займаў чарвівы хагіс, побач знаходзіўся шматок сыра, пакрыты касматай зялёнай цвіллю і, у цэнтры стала, стаяў неверагодных памераў шэры торт у форме магільнага каменя, на якім чорным палівам было выведзена:

Сэр Нікалас дэ Мімсі-Парпіньён

Сканаў 31 кастрычніка 1492 года

Гары са здзіўленнем убачыў, як мажны прывід падышоў да стала, нізка прысеў і, трымаючы рот шырока адчыненым, на сагнутых нагах прайшоў наскрозь, так, каб перасекчы талерку з смярдзючым ласосем.

— Калі вы пройдзеце скрозь яго, то зможаце яго паспрабаваць? — спытаў Гары.

— Амаль, — сумна адказаў прывіда і адляцеў ў бок.

— Думаю, ім больш падабаецца тухлае, таму што пах і густ мацней, — з веданнем справы сказала Герміёна, заціскаючы нос і нахіляючыся, каб падрабязней разгледзець гнілы хагіс.

— Можа, адыдзем? А то мяне нудзіць, — папытаў Рон.

Аднак, ледзь яны звярнуліся, каб адысці, з-пад стала імкліва выляцеў маленькі чалавечак і  завіс у паветры прама перад тварамі хлопцаў.

— Дабрыдзень, Піўз, — небяспечна сказаў Гары.

У адрозненне ад прывідаў, палтэргейст Піўз зусім не быў бледным і празрыстым. У наперакос насунутаму ярка-памяранцаваму папяроваму капялюшу і агіднага колеру бабачцы, са злавеснай ухмылкай на зласлівым тварыку, Піўз на агульным фоне вылучаўся яркай плямай.

— Падзюбаем? — салодкім голасам прапанаваў Піўз, працягваючы талерку арахіса, зацягнутага плёнкай цвілі.

— Не, дзякуй, — адмовілася Герміёна.

— Чуў, што вы казалі аб беднай Міртл, — сказаў Піўз, і ў яго вачах затанцаваў  хітры агеньчык. — Падумаць толькі, так грубіянска адклікацца аб небараке Міртл. — Ён набраў паветру і загарлапаніў: — ГЭЙ! МІРТЛ!

— Не трэба, Піўз, не кажы ёй, што я сказала, яна знервуецца, — адчайна зашаптала Герміёна. — Я нічога такога не мела ў выгляду, я не пра яе — о, дабрыдзень, Міртл.

Да іх, слізгаючы, наблізіўся прывід нізкарослай шыракаплечай дзяўчыны. У яе было змрочнейшы твар з усіх, калісьці бачаных Гары, напалову ўтоены пад валасамі і тоўстымі, жамчужна-празрыстымі акулярамі.

— Што? — буркнула яна панура.

— Як пажываеш, Міртл? — спытала Герміёна фальшыва-бадзёрым голасам. — Прыемна сустрэцца з табой не ў туалеце.

Міртл чмыхнула.

— А міс Грэнджэр толькі што размаўляла аб табе, — лісліва шапнуў Піўз на вуха Міртл.

— Я толькі... я толькі... сказала, што ты сёння выдатна выглядаеш, — сказала Герміёна, люта свідруючы вачамі Піўза.

Міртл змерала Герміёну падазроным поглядам.

— Вы нада мной смяецеся, — сказала яна, і ў яе маленькіх празрыстых вочках сталі хутка збірацца слёзы.

— Не — сапраўды — хіба я не казала вам толькі што, як выдатна выглядае сёння Міртл? — пралапатала Герміёна, з сілай ткнуўшы Рона і Гары пад рэбры.

— Ах, так...

— Зразумела...

— Не хлусіце, — прашаптала Міртл, слёзы ўжо на ўсю моц струменіліся па ёй твару, а Піўз радасна хіхікаў у яе за спіной. — Думаеце, я не ведаю, як мяне завуць за вочы? Тоўстая Міртл! Пачвара Міртл! Жаласная, смаркатая плакса Міртл!

— Ты яшчэ забыла "прышчаватая", — лісліва нагадаў Піўз.

Плакса Міртл па-пакутніцку захлюпала носам і паляцела прочкі з падзямелля. Піўз радасна рынуўся следам, пуляя ёй у спіну касматымі арэхамі і якочучы:  "Прышчаватая! Прышчаватая!"

— Бядняжка, — смутна сказала Герміёна.

Амаль Безгаловы Нік падплыў да іх скрозь натоўп:

— Весяліцеся?

— Так, вядома, — прыйшлося схлусіць хлопцам.

— Усё атрымалася не так ужо дрэнна, — з гонарам сказаў Амаль Безгаловы Нік. — Вараная  Удава прыбыла з самога Кента, уяўляеце? Ну што, надыйшоў час вымавіць прамову, пайду папярэджу аркестр...

Аркестр, аднак, у гэты момант сам спыніў граць. Хлопцы, як і ўсе іншыя госці, замоўклі і  сталі з цікаўнасцю аглядацца па баках, бо дзесьці гучна затрубіл паляўнічы ражок.

Прыбылі, — з гаркатой прашаптаў Амаль Безгаловы Нік. — Урэшце рэшт

Прама скрозь сцяну ў падзямелле ўварвалася прыкладна тузін канёў-прывідаў. На кожным з канёў ганарліва сядзеў вершнік без галавы. Сабраныя шалёна заапладыявалі; Гары таксама пачаў пляскаць у ладкі, але хутка спыніўся, зазначыўшы, які выраз твару зрабілася ў Ніка.

Коні наўскач уварваліся ў цэнтр танцавальнага круга і рэзка спыніліся, з сілай упершыся пярэднімі нагамі і прыпаўшы на заднія. Кавалькаду ўзначальваў магутны прывід, які трымаў падпахай сваю барадатую галаву. Галава трубіла ў ражок. Прывід саскочыў з каня, падняў галаву высока ў паветра, каб тая агледзеўся (усё засмяяліся), і ўпэўнена накіраваўся да Амаль Безгаловага Ніку, на шляху насоўваючы галаву на шыю.

— Нік! — заракатаў госць. — Як жыццё? Башка яшчэ не адвалілася?

Загагатаў, ён пляснуў Амаль Безгаловага Ніка па плячу.

— Сардэчна запрашаем, Патрык, — напружана сказаў Нік.

— Жывякі! — раптам ускрыкнуў сэр Патрык, тыкаючы пальцам у Гары, Рона і Герміёну і высока падскокваючы ў няшчырым спалоху, так, што галава зноў звалілася з плечаў  (натоўп зноў пакаціўся са смеху).

— Вельмі смешна, — змрочна сказаў Амаль Безгаловы Нік.

— Не звяртайце ўвагі на Ніка! — крычала галава сэра Патрыка з полу. — Ён Крывіцца, што яго не пускаюць у Братэрства! Але — зразумейце мяне правільна — калі ўважліва на яго паглядзець...

— Мне падаецца, — паспешна ўставіў Гары, злавіўшы шматзначны погляд Ніка, — Нік вельмі... страшны і... ммм...

— Ха! — завішчала галава сэра Патрыка. — Спрачаемся, ён цябе замовіў гэта сказаць!

— Спадары, прашу вашай увагі, надыйшоў час вымавіць прамову, — гучна абвясціў Амаль Безгаловы Нік, узлез на подыўм і ўстаў у кола, ясветленнае халодным святлом сіняга пражэктара.

— Паважаныя нябожчыкі! Дамы і спадары! З глыбокай тугою...

Але ніхто ўжо нічога не слухаў. Сэр Патрык і іншыя задумалі гуляць у футбол галавой, і ўсё прысутныя мімаволі звярнуліся да іх. Амаль Безгаловы Нік беспаспяхова спрабаваў пераключыць увагу аўдыторыі на сябе, але прымушаны быў махнуць на гэтую задуму рукой, калі паблізу яго вуха пранеслася галава сэра Патрыка, суправаджаная захопленымі лямантамі натоўпу.

Гары да гэтага часу страшна змерз, не кажучы ўжо аб тым, што даўно прагаладаўся.

— Я больш не магу гэтага выносіць, — клацая зубамі, прамармытаў Рон, калі аркестр зноў зайграў, і прывіды вярнуліся на танцавальную пляцоўку.

— Пайшлі адгэтуль, — пагадзіўся Гары.

Яны сталі неўзаметку адыходзіць да дзвярэй, ківаючы і ўсміхаючыся ўсякаму, хто звяртаў на іх увагу, і, праз хвіліну, ужо ішлі хуткім крокам уверх па асветленым чорнымі свечкамі калідоры.

— Можа, пудынг яшчэ не ўвесь з'елі, — з надзеяй прамовіў Рон, які крочыў наперадзе ўсіх.  Яны ўжо паднімаліся па прыступках у вестыбюль.

І тут Гары пачуў:

— ...усадзіцца.... разарваць... забіць...

Гэта быў той жа самы голас, той жа халодны, забойна-страшны голас, які раздаўся ў кабінеце ў  Локхарда.

Гары спатыкнуўся і не змог ісці далей. Ён схапіўся за сцяну, адчайна прыслухваючыся, і стаў, прыжмурыўшыся,  аглядацца, узірацца ў глыбіні бедна асветленых пераходаў.

— Гары, што гэта ты?...

— Зноў гэты голас — памаўчыце трохі...

— ...так прагаладаўся.... так доўга...

— Слухайце! — з сілай загадаў Гары, і Рон з Герміёнай замерлі, утаропіўшыся на яго.

— ...забіць... час забіць....

Голас зрабіўся глушэй. Гары быў упэўнены, што гук выдаляецца — паднімаецца ўверх.   Змяшанае пачуццё страху і ўзрушанасці ахапіла яго. Ён глядзеў на цёмную столь — якім чынам голас можа паднімацца ўверх? Можа быць, гэта голас фантому, для якога каменная столь — не перашкода?

— Сюды! — закрычаў ён і пабег уверх па лесвіцы ў вестыбюль. Тут не трэба было і спадзявацца штосьці пачуць, улічваючы шум свята, данасіўшыся з Вялікай Залы. Гары стрымгалоў даімчаўся па мармуровых прыступках да першага паверху, Рон з Герміёной  тупацелі ззаду.

— Гары, куды мы...

— ШШШ!

Гары напружыў слых. Далёка-далёка, з верхняга паверху, з кожнай секундай усё больш заціхаючы, даносілася:

— ...я чую кроў... я чую кроў...

У Гары ў жываце нешта скруцілася.

— Ён жадае кагосьці забіць! — закрычаў ён і, не звяртаючы ўвагі на ашаломленых сяброў, зноў пабег уверх па лесвіцы, скачучы праз тры прыступкі, імкнучыся ўчуць што-небудзь скрозь грукат уласных ног...

Гары пранёсся па ўсім другім паверсе — Рон з Герміёной, затыхаючыся, збеглі следам — без прыпынку. Нарэшце, яны загарнулі за кут у апошні, пустэльны калідор.

— Гары, растлумач Урэшце рэшт, што адбываецца? — спытаў Рон, выціраючы твар рукавом. — Я нічога не чую...

Але Герміёна раптам войкнула і паказала ўглыб калідора:

— Глядзіце!

На сцяне нешта свяцілася. Хлопцы асцярожна наблізіліся, узіраючыся ў цемру. У праёме паміж двума вокнамі метровымі літарамі была намалевана надпіс, цьмяна паблёсківаючы ў святле падпаленых паходняў:

ТАЕМНЫ ПАКОЙ ЗНОЎ АДЧЫНЕНЫ.

ВОРАГІ НАШЧАДКА, СЦЕРАЖЫЦЕСЯ.

— А што гэта там... такое вісіць? — спытаў Рон злёгку дрыготкім голасам.

Калі яны павольна падышлі да таго месцу, Гары ледзь не зваліўся — падлога была заліта вадой; Рон з Герміёнай падхапілі яго, і разам, павольна, цаля за цаляй, сталі рухацца да надпісу. Вочы іх былі прыкаваныя да віслага незразумелага чорнага прадмета. Усе трое зразумелі, што гэта такое, адначасова, і дружна адскочылі з гучным воплескам.

Місіс Норыс, кошка наглядчыка, была падвешаная за хвост да паходнятрымацеля. Яна была цвярда як дзеравяка, вочы шырока адчыненыя і абстаўленыя ў прастору.

На працягу некалькіх секунд ніхто не мог паварушыцца. Потым Рон сказаў:

— Трэба змотвацца адгэтуль.

— Пэўна, трэба дапамагчы... — ніякавата пачаў Гары.

— Павер мне, — адрэзаў Рон, — нам жа будзе горш, калі нас тут заўважаць.

Але было ўжо позна. Далёкі грукат, быццам бы грымота, узвясціў аб канчатку свята. З абодвух канцоў калідора, у якім яны знаходзіліся, данёсся тупат сотняў ног, взбіраюшчыхся па лесвіцах; адчуліся гучныя, шчаслівыя галасы добра пад’еўшых людзей; праз імгненне, вакол было годзе школьнікаў.

Балбатня, смех, шум абарваліся раптам — усё раптам зазначылі віслую кошку. Знатоўпіўшыся пасярэдзіне калідора, Гары, Рон і Герміёна як быццам апынуліся ў цэнтры нябачнага ізаляванага кола. На тых, хто дышлі да боку гэтага кола ззаду напіралі тыя, каму было не відаць, што здарылася.

Раптам хтосьці загарлапаніў у цішыні:

— Ворагі Нашчадака, сцеражыцеся! Бруднакроўкі — чарга за вамі!

Гэта быў Драко Малфой. Ён праштурхаўся наперад, яго халодныя вочкі ажывіліся, заўсёды бледны твар загарэлася, і ён расцягнуў рот у гідкай усмешцы, гледзячы на нерухомую, павешаную жывёліну.

— РАЗДЗЕЛ IX —

Надпіс на сцяне

— У чым справа? Што здарылася?

Прыцягнуты, па-за ўсякім сумненнем, нічым іншым як крыкам Малфоя, Аргус Філч прабіраўся скрозь натоўп. Раптам ён убачыў місіс Норыс, ногі адмовіліся трымаць яго, і ён зваліўся на рукі якія стаяць ззаду дзяцей.

— Мая котачка! Мая котачка! Што з місіс Норыс? — завішчаў ён.

Звар'яцелы погляд спыніўся на Гары.

— Ты! — у істэрыцы выгукнуў ён. — Гэта ты забіў маю кошку! Ты забіў яе! Я цябе заб'ю! Я...

— Аргус!

Дамблдор прыбыў на месца злачынства, акружаны іншымі настаўнікамі. За нейкія дзелі секунды ён імкліва абмінуў Гары, Рона і Герміёну і зняў місіс Норыс з паходнетрымацеля.

— Хадземце са мной, Аргус, — сказаў ён Філчу. — І вы таксама, містэр Потэр, містэр Уізлі, міс Грэнджэр.

Локхард ахвотна ступіў наперад.

— Мой кабінет зусім побач, дырэктар — толькі па лесвіцы падняцца — я з задавальненнем падам....

— Дзякуй, Гілдэрой, — падзякаваў Дамблдор.

Натоўп моўчкі расступіўся і прапусціў іх. Локхард, з важным і ганарлівым выглядам, не адставаў ад Дамблдора, за імі прытрымліваліся прафесар МакГонагал і Снэйп.

Калі яны ўвайшлі ў неасветлены кабінет, па сценах прабегла хваля мітуслівых рухаў; Гары зазначыў адразу некалькіх  Локхардаў, паспешліва хаваючыхся за рамкі фатаграфій, валасы ў іх былі накручаны на бігудзі. Сапраўдны Локхард запаліў свечкі на працоўным стале і адступіў. Дамблдор пасклаў місіс Норыс на паліраваную паверхню і стаў рабіць агляд. Гары, Рон і Герміёна абмяняліся напружанымі поглядамі, апусціліся ў крэслы, якія стаялі па-за асветленым колам і сталі назіраць.

Кончык доўгага, кручкаватага носу Дамблдора амаль што дакранаўся кацінай поўсці.  Дырэктар аглядаў місіс Норыс вельмі падрабязна скрозь акуляры са шкламі ў форме  паўмесяца, акуратна дакранаючыся да нерухомага цела доўгімі пальцамі. Прафесар МакГонагал нахілілася амаль гэтак жа нізка і стаяла, павузіўшы вочы. Снэйп навісаў над імі, напалову ўтоены ў цені. На твары ў яго застыў вельмі дзіўны выраз — нібы ён з працай стрымліваў ухмылку. А Локхард парыў панад ўсімі і сыпаў версіямі.

— Яе вызначана забіў злы праклён — магчыма Трансмагарэвальная Мука — я сустракаўся з гэтым мноства раз, які жаль, што мяне там не было, я як раз ведаю контрзаклён, які абавязкова выратаваў бы яе...

Прамова Локхарда, як пункцірам, была працятая рэгулярнымі всхліпываннямі Філча, сухімі, няўцешнымі. Ён бездапаможна ляжаў у крэсле, зачыніўшы твар далонямі,  не ў сілах зірнуць на місіс Норыс. Хоць Філч і быў глыбока агідны Гары, усё жа хлопчык не мог не адчуць спачування. Сябе, праўда, яму стала яшчэ жаласней — калі Дамблдор паверыць Філчу, адважна можна лічыць сябе выключаным з школы.

Дамблдор прыняўся мармытаць пра сябе нейкія дзіўныя словы і пастукваць па целе місіс Норыс чароўнай палачкай, аднак гэта не дало ніякага выніку, кошка па-ранейшаму нагадвала свежаізгатаванае пудзіла.

— ... памятаю, аналагічны выпадак быў са мной на Квагадугу, — салаўём разліваўся  Локхард, — там варочаў сапраўдны маньяк, я аб гэтым падрабязна напісаў у сваёй аўтабіяграфіі. Цэлая серыя злачынстваў... Аднак, мне атрымалася ўсё ўладзіць, я выдаў жыхарам мястэчка розныя кудмені, і...

Фатаграфічныя малюнкі  Локхарда паводле ківалі. Адзін з іх забыўся зняць сетачку для валасоў.

Нарэшце Дамблдор выпрастаўся.

— Яна не памерла, Аргус, — мякка вымавіў ён.

Локхард замоўк, не паспеўшы пералічыць і паловы злачынстваў, якія яму атрымалася прадухіліць.

— Не памерла? — захлынуўся Філч і, асцярожна расхіліўшы пальцы, зірнуў на місіс Норыс. — А чаму жа яна тахкаючы... такая нерухомая, такая адубелая?

— Яе звярнулі ў камень, — растлумачыў Дамблдор, — яна Скамянела. ("А! Я так і думаў", — уставіў  Локхард). — Але якім чынам, я не магу сказаць...

— Аб гэтым трэба яго спытаць! — закрычаў Філч, абгортваючы да Гары пакрыты чырвонымі плямамі, заплаканы твар.

— Другакласніку такое не пад сілу, — пераканана заявіў Дамблдор. — Для гэтага патрабуецца чорная магія высокага класа...

— Гэта ён, гэта ён, — выкрыкваў Філч, і яго мехаваты твар пабарвовела. — Вы жа бачылі, што ён напісаў на сцяне! Ён знайшоў у мяне ў кабінеце...ён ведае, што я... што я... — твар Філча пакутліва сказілася, — ён ведае, што я — сквіб, — скончыў ён.

— Я не чапаў місіс Норыс! — гучна сказаў Гары, пачуваючыся вельмі няўтульна пад усеагульнымі поглядамі, уключаючы погляды ўсіх насценных  Локхардаў, — І я паняцці не маю, што такое сквіб.

— Хлусня! — абурыўся Філч. — Ты бачыў ліст з "Хуткачарамі"!

— Калі мне дазволена будзе сказаць, дырэктар, — раздаўся з цемры голас Снэйпа, і прадчуванне бяды, церзаўшае Гары, узмацнілася; ён не сумняваўся, што любое слова Снэйпа будзе не ў яго карысць.

— Потэр і яго сябры, па ўсёй бачнасці, апынуліся не ў тым месцы не ў той час, — сказаў Снэйп, і яго губы іранічна выгнуліся, як быццам ён сумняваўся ва ўласных словах. — Аднак, трэба прызнаць, што гэтае здарэнне выклікае масу падазронаў. Якім чынам Потэр апынуўся ў калідоры верхняга паверху? Чаму яго не было на святкаванні Хэлоўіна?

Гары, Рон і Герміёна тут жа пусціліся ў тлумачэнні з нагоды смерценін: "....там былі сотні ўсякіх прывідаў, яны могуць пацвердзіць..."

— Але чаму пасля смерценін вы не дашлі на бяседу? — спытаў Снэйп, і полымя свечкі злавесна адбілася ў яго вачах. — Навошта вам спатрэбілася паднімацца наверх?

Рон і Герміёна паглядзелі на Гары.

— Таму што... таму што... — замармытаў Гары. Сэрца грукатала ў яго ў грудзі; нешта падказвала: будзе ўжо занадта, калі ён прызнаецца, што ішоў на невядома каму належыўшы голас, які да таго ж ніхто акрамя яго не чуў, — таму што мы стаміліся і жадалі легчы спаць, — Урэшце рэшт сказаў ён.

— Без вячэры? — пераможная ўсмешка асвяціла змардаваны твар Снэйпа. — Не думаю, што на баляванні ў прывідаў знайшлася ежа, прыдатная для жывых людзей.

— Мы былі не галодныя, — выпаліў Рон гучна, каб заглушыць недарэчы раздаўшаяся бурчанне ў жываце.

Адваротная ўсмешка на твары ў Снэйпа стала яшчэ шырэй.

— Мяркую, дырэктар, Потэр не кажа нам усёй праўды, — прамовіў ён. — Думаю, будзе карысна пазбавіць яго некаторых прывілеяў датуль, пакуль ён не распавядзе ўсё як было.   Мне асабіста падаецца, што яго варта выключыць з квідытчной каманды "Грыфіндора", пакуль ён не навучыцца быць сумленным.

— Злітуйцеся, Северус, — умяшалася прафесар МакГонагал, — Не бачу ніякіх падстаў пазбаўляць хлопчыка магчымасці гуляць у квідытч. Кошку ж не мятлой па галаве стукнулі. Да таго ж, супраць Потэра няма наогул ніякіх доказаў.

Дамблдор сузіраў Гары. Немігаюшчы погляд яго блакітных вачэй выклікаў у хлопчыка адчуванне, што ён стаіць пад рэнтгенаўскім промнем.

— Прэзумпцыя невінаватасці, Северус, — нагадаў Дамблдор.

Снэйп быў абураны. Філч таксама.

— Маю кошку звярнулі ў камень! — прагукаў ён, вытарэшчваючы вочы. — Я патрабую, каб кагосьці пакаралі!

— Мы зможам яе вылечыць, Аргус, — цярпліва сказаў Дамблдор. — Прафесару Спроўт нядаўна атрымалася здабыць некалькі высадкаў мандрагоры. Як толькі яны вырастуць, я загадаю вырабіць зелле, якое верне місіс Норыс да жыцця.

— Я сам яго прыгатую, — умяшаўся  Локхард, — я рабіў гэта сотні раз. "Мандрагораў Тонік" я хоць у сне змяшаю...

— Прашу прабачэння, — працадзіў Снэйп ледзяным тонам, — мне падавалася, што ў гэтай установе зеллямі распараджаюся я.

Павісла вельмі няспраўнае маўчанне.

— Вы можаце ісці, — дазволіў Дамблдор Гары, Рону і Герміёне.

Яны сыйшлі, стрымліваючы крок, каб не пабегчы. Апынуўшыся на паверх вышэй кабінета  Локхарда, яны зашлі ў пусты клас і акуратна прычынілі за сабою дзверы. Гары, прыжмурыўшыся, паглядзеў у вочы сябрам.

— Думаеце, трэба было сказаць ім пра голас?

— Не, — без ваганняў адказаў Рон. — Калі чалавек чуе галасы, якіх ніхто іншы не чуе, гэта дрэнная прыкмета, нават у чароўным свеце.

Нешта ў яго голасе прымусіла Гары спытаць:

— Але бо ты мне верыш, праўда?

— Вядома, веру, — паспяшаўся засведчыць яго Рон, — але... пагадзіся, гэта вельмі дзіўна...

— Ведаю, што дзіўна, — пагадзіўся Гары, — уся гэтая гісторыя вельмі дзіўная. Як там было напісана на сцяне? "Пакой зноў адчынен"... Што бы гэта значыла?

— Ведаеш, я нешта такое ўзгадваю... — павольна вымавіў Рон. — Падаецца, хтосьці мне распавядаў гісторыю пра нейкі Таемны пакой у "Хогвартсе"... быццам бы Біл...

— А што яшчэ за штука сквіб? — спытаў Гары.

Да яго здзіўлення, Рон падушыў смяшок.

— Ну... насамрэч гэта не смешна... але раз ужо прамова аб Філче, — не цалкам складна заказаў ён, — сквібом завуць таго, хто нарадзіўся ў чароўнай сям'і, а сам не мае ніякай магічнай сілы. Поўная супрацьлегласць магланароджаных ведзьмакам, толькі сквібі надзвычай рэдкія. Ведаеш, раз ужо Філч вучыць магію па "Хуткачарам", мабыць, ён і ёсць сквіб. І гэта шматшто тлумачыць. Напрыклад, чаму ён ненавідзіць вучняў. — Рон здаволена ўхмыльнуўся. — Яму зайздросна.

Аднекуль раздаўся бой гадзін.

— Апоўначы, — сказаў Гары. — Лепш нам пайсці спаць, пакуль нас Снэйп зноў не вылавіў. А то абвінаваціць у чым-небудзь яшчэ.

***

Некалькі дзён у школе не казалі ні аб чым іншым, акрамя як аб нападзе на місіс Норыс. Філч не даваў нікому забыць аб гэтым, ён з'яўляўся на тым месцы, дзе яе атакавалі, магчыма, ён лічыў, што злачынец вернецца. Гары бачыў, як ён з усіх сіл цёр надпіс на сцяне "універсальным брыдаздымальнікам місіс Шваберс", але без усякага эфекту; словы ззялі на камені як ні ў чым не хаджала. У хвіліны, вольныя ад патрулявання месца злачынства,   Філч блукаў па калідорах з заплаканымі вачыма, кідаўся на ні ў чым не вінаватых школьнікаў і спрабаваў накласці на іх спагнанне за "гнюсную ўхмылку на твары" або за тое, што яны "занадта гучна дыхаюць".

Джыні Уізлі прыняла тое што здарылася з місіс Норыс вельмі блізка да сэрца. Па словах Рона, яна любіла кошак.

— Ты ж нават не была як след знаёмая з місіс Норыс, — суцяшаў яе Рон. — Сапраўды, без яе ўсім нашмат лепш. — Вусны ў Джыні задрыжалі. — У любым выпадку, такое ў "Хогвартсе" адбываецца нячаста, — засведчыў яе Рон. — Яны зловяць маньяка, які гэта зрабіў, і ён тут жа выляціць з школы. Спадзяюся толькі, што да гэтага ён паспее ператварыць у камень Філча. Жартую! — хутка дадаў Рон, бо Джыні збялела.

Гісторыя з кошкай падзейнічала таксама і на Герміёну. Зразумела, праводзіць час за кнігамі і раней было для яе цалкам звычайным заняткам, але зараз яна, падавалася, перастала рабіць штосьці іншае. Спробы даведацца, чым яна так зацікавілася, нязменна трывалі няўдачу, і так працягвалася аж да наступнай серады.

Гары затрымаўся на зеллеварэнні: Снэйп загадаў яму застацца і адшараваць са сталоў наліплых трубчастых чарвякоў. Потым, спехам паабедаўшы, ён пабег наверх у бібліятэку, дзе ў яго была прызначаная сустрэча з Ронам. Там ён убачыў Джасціна Фінч-Флетчы, хафлпафца, з якім аднойчы гутарыў на гербалогіі. Гары ўжо адкрыў рот, каб прывітацца, але Джасцін, заўважыўшы яго, рэзка разгарнуўся і уцёк.

Рон сядзеў у задняй частцы бібліятэкі і вымяраў сваю працу па гісторыі магіі. Прафесар Бінз загадаў, каб сачыненне на тэму "Сярэднявечная асамблея еўрапейскіх ведзьмакоў" было не меней трох футаў даўжынёй.

— Не магу паверыць, усё яшчэ бракуе васьмі цаляў... — люта сказаў Рон, кідаючы пергамент, які імгненна згарнуўся ў трубачку. — А Герміёна накатала чатыры фута сем цаляў мале-е-енькім почыркам.

— А дзе яна? — спытаў Гары, хапляючы сантыметр і разгортваючы ўласнае складанне.

— Дзесьці там, — Рон паказаў на кніжныя паліцы, — шукае чарговую кніжку. Па-мойму, яна задалася мэтай да Каляд прачытаць усю бібліятэку.

Гары распавёў Рону, што Джасцін Фінч-Флетчы уцёк ад яго.

— А табе-та што. Я заўсёды лічыў яго паўдуркам, — абыякава кінуў Рон, выводзячы літару за літарай і імкнучыся пісаць як мага буйней. — Ужо калі ён без розуму ад Локхарда...

Герміёна вынырнула аднекуль з-за паліц. Выгляд у яе быў раздражнёны, затое яна нарэшце зрабіла ласку паразмаўляць з імі.

— Уяўляеце, не засталося аніводной "Гісторыі "Хогвартса", усё разабралі, — паскардзілася яна, прысаджваючыся побач, — трэба запісвацца за дзве тыдня. Як шкада, што я сваю кніжку пакінула дома! Яна не залазіла ў куфар з-за  Локхардаўскіх кніг...

— А навошта табе гэтая кніга? — спытаў Гары.

— Затым жа, навошта і ўсім астатнім, — адказала Герміёна, — прачытаць легенду аб Таемным Пакоі.

— А што гэта за легенда? — акругліў вочы Гары.

— Вось то і легенда. Не памятаю, — Герміёна прыкусіла губу. — І не магу яе знайсці нідзе ў іншым месцы...

— Герміёна, дай пачытаць тваё сачыненне, — адчайна праенчыў Рон, зірнуўшы на гадзіннік.

— Не дам, — адрэзала Герміёна, нечакана раз'юшыўшыся. — У цябе было дзесяць дзён, каб...

— Кінь, мне засталося ўсяго два цалі...

Зазваніў звон. І яны адправіліся на гісторыю магіі.

З усіх прадметаў гісторыя магіі была самой сумнай. Выкладаў яе прафесар Бінз, адзіны прывід сярод настаўнікаў. Найболей пацешным здарэннем, якое здарыліся ў яго на ўроку было то, калі ён увайшоў у класны пакой скрозь дошку. Прафесар Бінз быў вельмі старажытны і зморшчаны. Казалі, што ён нават не заўважыў, як памёр. Проста аднойчы ён устаў з крэсла і пайшоў на ўрок, а яго цела засталося сядзець перад камінам у настаўніцкай; і гэтая падзея ані не паўплывала на мерны ход яго існавання.

Сёння было таксама сумна, як і заўсёды. Прафесар Бінз адкрыў сшытак з запісамі і пачаў зачытваць іх роўным гудзяшчым — рыхт-у-рыхт пыласос — голасам, і паступова ўсё ў класе запалі ў стан глыбокага ступару і толькі эпізадычна прыходзілі ў сябе, запісвалі дату або імя, і тут жа адключаліся зноў. Прафесар казаў ужо больш паўгадзіны, і тут адбылося штосьці, ні разу да гэтага дня не адбывалася. Герміёна падняла руку.

Прафесар Бінз, выпадкова глянуўшы у клас падчас бясконца нуднага апавядання аб Сусветнай канвенцыі чарадзеяў 1289 года, вельмі здзівіўся.

— Міс...эээ...

— Грэнджэр, прафесар. Скажыце, не маглі бы вы распавесці нам што-небудзь аб Таемным Пакоі, — чыстым голасам папытала Герміёна.

Дын Томас, да гэтага моманту, з разяўленым ротам, глазеўшы ў акно, здрыгануўся і выйшаў з трансу; падбароддзе Лаванды Браўн паднялося са складзеных карзіначкай далоняў, а локаць Нэвіла Лонгбатама саслізнуў з боку парты.

Прафесар Бінз замігцеў.

— Я выкладаю гісторыю магіі, — паведаміў ён сухім, пазвяківаючым голасам, — Я маю справу з фактамі, міс Грэнджэр, а не з міфамі або легендамі. — Ён прачысціў горла з ціхім гукам, падобным на гук разламіўшагася напалову кавалачка крэйды і працягваў: — у верасні таго года аддзяленне камітэта сардынскіх мудрацоў...

Ён запнуўся і замоўк. Герміёна зноў размахвала рукой.

— Міс Грант?

— Калі ласка, сэр, скажыце, бо легенды заўсёды засноўваюцца на фактах?

Прафесар Бінз глядзеў на яе ў такім здзіўленні, што Гары выразна зразумеў — дагэтуль ніхто ніколі ні аб чым не пытаў яго, жывога або мёртвага, падчас уроку.

— Мяркую, — павольна прамовіў Бінз, — аб гэтым можна было бы паспрачацца. — Ён утаропіўся на Герміёну так, нібы ніколі раней не бачыў перад сабою школьніцы. — Аднак, легенда, аб якой вы пытаеце, уяўляе сабою дзіўную і вельмі дзіўную гісторыю.

Зараз увесь клас, затаіўшы дыханне, лавіў кожнае слова прафесара, які імглістым позіркам агледзеў звернутыя да яго твару. Гары зразумеў, што настаўнік цалкам узрушаны гэтак раптоўнай і гэтак безумоўнай увагай.

— Што жа, — працягнуў ён, — дайце ўспомніць... Таемны Пакой...

Вы ўсё, зразумела, ведаеце, што "Хогвартс" быў заснаваны каля тысячы гадоў таму — дакладная дата невядома — чатырма найвялікшымі людзьмі: двума ведзьмакамі і двума ведзьмамі. Чатыры каледжа "Хогвартса" носяць іх імёны. Гэтыя імёны — Годрык Грыфіндор, Хельга Хафлпаф, Равэна Равенкла і Салазар Слізэрын. Сумеснымі высілкамі яны пабудавалі замак, удалечыні ад цікаўных вачэй маглаў, бо ў тыя поры простыя людзі не давяралі магіі, і ведзьмакі і ведзьмы падвяргаліся пераследам.

Ён зрабіў паўзу, нябачна абвёў вачамі клас і працягнуў:

— Некаторы час заснавальнікі школы працавалі ў поўнай гармоніі, адшукваючы па ўсёй краіне дзяцей з чароўнымі здольнасцямі. Гэтых дзяцей збіралі ў замку і належнай выявай навучалі. Але затым паміж чатырма заснавальнікамі паўсталі рознагалоссі. Уласна, рознагалоссі паўсталі паміж Слізэрынам і астатнімі трыма. Слізэрын лічыў, што варта выяўляць вялікую выбіральнасць пры прыняцці вучняў у "Хогвартс". Ён лічыў, што магічнае навучанне павінна быць даступна толькі для дзяцей з чыстай чароўнай крывёй. Яму не падабалася, што ў школу прымаюцца дзеці з маглаўскіх сем'яў, ён лічыў, што ім нельга давяраць. Урэшце рэшт рознагалосся сталі непрымірымымі, і Слізэрын пакінуў школу.

Прафесар Бінз зноў памаўчаў, падціснуў вусны і стаў падобны на старую зморшчаную чарапаху.

— Вось што паведамляюць нам пэўныя гістарычныя крыніцы, — сказаў ён. — Але гэтыя факты затуманьвае адна дзіўная легенда, легенда аб Таемным Пакоі. Яна абвяшчае, што Слізэрын пабудаваў у замку таемны пакой, аб якім іншыя тры заснавальніка нічога не ведалі.

Слізэрын, паводле легенды, запячатаў гэты пакой такім чынам, што ніхто не мог адкрыць яе датуль, пакуль у школу не патрапіць яго праўдзівы нашчадак. Ён адзін будзе здольны зняць пячатку з Таёмнага Пакоя, вызваліць утоены ў ёй жах і выкарыстаць яго для таго, каб ачысціць школу ад нявартых.

Калі ён скончыў сваё апавяданне, наступіла маўчанне, але гэта было не звычайнае соннае маўчанне, напалняўшае заняткі прафесара Бінза. У паветры павісла напружанасць, нейкае чаканне. Прафесар Бінз злёгку раздражніўся.

— Усё гэта, зразумела, існае глупства, — падагульніў ён. — Памяшканне школы, вядома жа, неаднаразова даследавалі на прадмет наяўнасці падобнага пакоя, пошукі вяліся самымі дасведчанымі ведзьмакамі і ведзьмамі. Пакоя не існуе. Гэта казка, расказаная на застрашванне легкаверным.

Рука Герміёны зноў ускінулася ўверх.

— Сэр — а што пэўна вы мелі ў выгляду пад "утоеным у ёй жахам"?

— Лічыцца, што ў пакоі хаваецца нейкі монстар, зладзіцца з якім можа адзін толькі Нашчадак Слізэрына, — адказаў прафесар Бінз сваім сухенькім, тоненькім галаском.

Дзеці абмяняліся спалоханымі поглядамі.

— Кажу вам, Пакоя не існуе, — сказаў прафесар Бінз, варушачы свае запісы, — няма Пакоя і няма Нашчадака.

— Але, сэр, — умяшаўся Шэймас Фініган, — калі пакой можа быць рапячатаны толькі праўдзівым Нашчадакам Слізэрына, то ніхто іншы і не зможа знайсці яго, праўда?

— Лухта, О'Флаэрці, — адрэзаў прафесар Бінз сварлівым тонам, — раз шматлікія дырэктары і дырэктрысы "Хогвартса" не змаглі яго знайсці...

— Але, прафесар, — пропішчала Парваці Паціл, — можа быць, каб адкрыць пакой, патрабуецца выкарыстаць чорную магію...

— Некаторыя ведзьмакі не карыстаюцца чорнай магіяй зусім не таму, што не ўмеюць, міс Пенніфізер, — рэзка абарваў яе прафесар Бінз, — паўтараю, калі людзі, падобныя Дамблдору...

— Але, можа быць, трэба быць у сваяцтве са Слізэрынам, і таму Дамблдор не можа... — пачаў было Дын Томас, але прафесар Бінз вырашыў, што з яго годзе.

— Усё, хопіць, — цвёрда абарваў ён. — Гэта міф! Няма ніякага Пакоя! Няма ніякіх сведчанняў! Нічога Слізэрын у школе не будаваў! Нават шафкі для мёцел! Я шкадую, што распавёў вам гэтую дурацкую гісторыю! І зараз, калі вы рачыце паслухаць, мы вернемся да сапраўднай гісторыі, да пэўных, рэальных, правераных фактаў!

На працягу пяці хвілін клас вярнуўся ў звычайны стан найглыбокага здранцвення.

— Заўсёды падазраваў, што Салазар Слізэрын быў немагчымы паўдурак, — паведаміў Рон Герміёне і Гары, калі пасля ўроку яны прабіраліся па перапоўненым калідоры ў   Грыфіндорскую вежу, каб кінуць заплечнікі перад вячэрай. — Але нават не здагадваўся, што менавіта ён паспачаў усю гэтую бузу з нагоды чыстай крыві. Я бы за сто мільёнаў не пайшоў у яго каледж. Сапраўды, калі бы шапка-размеркавальніца паспрабавала адправіць мяне ў "Слізэрын", я бы ўцёк! Сёў бы на цягнік і паехаў дахаты...

Герміёна ўзмоцнена заківала, згаджаючыся, а Гары прамаўчаў. Толькі ў страўніку ў яго паўстала вельмі прыкрае пачуццё.

Ён ніколі не распавядаў Рону з Герміёнай, што шапка-размеркавальніца сур'езна разглядала магчымасць залічыць яго ў "Слізэрын". Са ўсёй дакладнасцю, так, быццам гэта здарылася ўчора, памятаў Гары леташнюю працэдуру сартавання: як толькі ён надзеў капялюш, як ціхі голас зашаптаў на вуха: "Ты мог бы стаць вялікім, ведаеш, у цябе ўсё для гэтага ёсць, і "Слізэрын" вывядзе цябе прама да славы, у гэтым няма ніякіх сумненняў"...

Але Гары, быўшы да таго часу наслыхан аб благой рэпутацыі "Слізэрына", аб тым, што адтуль выйшла вялізную колькасць чорных чараўнікоў, адчайна ўзмаліўся: "Толькі не ў "Слізэрын"!, і тады капялюш сказала: "Што ж, калі ты ўпэўнены — пайдзеш у "Грыфіндор"!

Манеўруючы ў натоўпе, яны натыкнуліся на ішоўшага насустрач Коліна Крыві.

— Э-гей, Гары!

— Прывітанне, Колін! — аўтаматычна адказаў Гары.

— Гары! Гары! Адзін хлопчык з нашага класа кажа, што ты...

Але тут Коліна, занадта маленькага для таго, каб супрацівіцца струменю, панесла па кірунку да Вялікай Залы; ён толькі прагукаў напрыканцы: "Убачымся, Гары!" і знік.

— Цікава, а што кажа аб табе хлопчык з яго класа? — зацікавілася Герміёна.

— Што я Нашчадак Слізэрына, трэба думаць, — уздыхнуў Гары, і ў жываце стала яшчэ непрыемней: ён успомніў, з якім жахам уцёк ад яго Джасцін Фінч-Флетчы.

— Што за народ, гатовыя паверыць у любое глупства! — абурыўся Рон.

Натоўп трохі зрадзела, і па наступным лесвічным пралёце ім атрымалася прайсці без цяжкасцяў.

— Як ты думаеш, Таемны Пакой і праўда існуе? — спытаў Рон у Герміёны.

— Не ведаю, — нахмурылася яна, — Дамблдор не змог вызваліць ад чар місіс Норыс, і гэта наводзіць на думку, што той — або, хутчэй, то — што на яе напала, не  было ... ммм... чалавекам.

У гэты час яны загарнулі за кут і апынуліся ў тым самім калідоры, дзе быў здзейснен напад. Яны спыніліся і агледзеліся. Усё было ў дакладнасці так, як у той вечар, хіба што адубелае цела кошкі не звісала з паходнетрымацеля, і поруч сцены са злавесным паведамленнем: "Таемны Пакой зноў адчынены" стаяла крэсла.

— Гэта пост назірання Філча, — прамармытаў Рон.

Хлопцы пераглянуліся. У калідоры нікога не было.

— Нічога страшнага, калі мы трошкі тут падаследуем, — сказаў Гары, кінуў заплечнік, апусціўся на карачкі і прыгатаваўся шукаць доказы.

— Сляды сажы! — выгукнуў ён. — Вось!... І вось...

— Ідзі-ка зірні! — паклікала Герміёна. — Як дзіўна...

Гары падняўся і падышоў да акна побач з надпісам. Герміёна паказвала на шкло на самім верху. Там назапасілася штук дваццаць павукоў, і кожны з іх, па ўсёй бачнасці, ваяваў за права першым пралезці ў маленькую шчыліну. Доўгая, серабрыстая павуціна звісала падобна вяроўцы, па якой усе яны ўскараскаліся, спяшаючыся патрапіць вонкі.

— Ты калі-небудзь бачыў, каб павукі так сябе вялі? — здзіўлена спытала Герміёна.

— Не, — адказаў Гары, — а ты, Рон? Рон?

Ён азірнуўся праз плячо. Рон адышоў далёка назад і, падобна, адчайна змагаўся з жаданнем уцячы.

— Ты што? — спалохаўся Гары.

— Я — не — люблю — павукоў, — напружана вымавіў Рон.

— Я не ведала, — сказала Герміёна, з здзіўленнем гледзячы на Рона, — ты жа столькі раз працаваў з імі на зеллеварэнні....

— Калі яны дохлыя — іншая справа, — сказаў Рон, які імкнуўся глядзець куды заўгодна, толькі не на шкло, — я не люблю, калі яны поўзаюць...

Герміёна хіхікнула.

— Нічога смешнага, — раззлаваўся Рон, — калі жадаеш ведаць, калі мне было тры года,  Фрэд ператварыў майго... цацачнага мішку... у вялізнага гідкага павука... за тое, што я зламаў яго цацачную мятлу... Ты бы таксама іх ненавідзела, калі бы ў твайго мішкі раптам вырасла столькі ног і...

Ён абарваў сваю прамову і здрыгануўся. Герміёна з усіх сіл імкнулася не разрагатацца.   Адчуваючы, што пара змяніць тэму, Гары спытаў:

— Памятаеце, колькі вады тут было на падлозе? Адкуль яна ўзялася? Хтосьці ўсё выцер.

— Яна вось дасюль даходзіла, — сказаў Рон, ачуняўшы настолькі, што смог абыйсці крэсла Філча і паказаць рукой: — Нараўне з гэтымі дзвярамі.

Ён узяўся было за медную ручку, але раптам адшмаргнуў пальцы як ад распаленага праса.

— Што яшчэ? — спытаў Гары.

— Я туды не пайду, — змрочна заявіў Рон.

— Гэта жаночы туалет. — паведаміла Герміёна, — Тут жыве Плакса Міртл. Давай паглядзім, што там.

І, праігнараваўшы вялікую шыльду "НЕ ПРАЦУЕ", яна адчыніла дзверы.

Гэта быў самы змрочны, самага прыгнятальнага выгляду туалетны пакой, які Гары калі-небудзь бачыў. Пад доўгім, трэснутым і абрынданым люстэркам ішоў шэраг абколатых ракавін. Падлога была вільготнай, у ёй адлюстроўвалася цьмянае святло некалькіх недагаркаў, крыва торчаўшых у падсвечніках; фарба на драўляных дзвярах кабінак аблупілася, адна з  дзвярэй боўталася на верхняй завесе.

Герміёна прыклала палец да вуснаў і прайшла да самой далёкай кабінцы. Спыніўшыся перад ёй, яна спытала:

— Гэй, Міртл! Прывітанне! Ты тут?

Гары з Роном падышлі паглядзець. Плакса Міртл плавала ў паветры над унітазам і калупала вугор на падбароддзе.

— Гэта туалет для дзяўчынак, — заявіла яна, з падазронам паглядзеўшы на хлопчыкаў. — А яны не дзяўчынкі.

— Не дзяўчынкі, — пагадзілася Герміёна. — Я проста прывяла іх зірнуць, як тут... цікава.

Герміёна нявызначана абвяла рукой старое бруднае люстэрка і вільготны пол.

— Спытай яе, ці не бачыла яна чаго-небудзь, — аднымі вуснамі сказаў Гары Герміёне.

— Што гэта вы шэпчацеся? — патрабавальна спытала Міртл, утаропіўшыся на яго.

— Нічога, — паспяшаўся засведчыць яе Гары, — мы толькі жадалі спытаць...

— Як бы мне жадалася, каб людзі перасталі шаптацца за маёй спіной! — істэрычна  выгукнула Міртл, відавочна душачыся слёзамі. — У мяне ёсць пачуцці, ці ведаеце, нягледзячы на тое, што я мёртвая...

— Міртл, ніхто не жадаў цябе пакрыўдзіць, — паспрабавала супакоіць яе Герміёна, — Гары ўсяго толькі...

— Ніхто не жадаў мяне пакрыўдзіць! Гэта мне падабаецца! — завыла Міртл. — Усё маё жыццё ў гэтай школе была суцэльным кашмарам, а зараз вы жадаеце сапсаваць мне смерць!

— Мы ўсяго толькі жадалі спытаць, не ці бачыла ты тут за апошні час чаго-небудзь дзіўнага,  — хуткамоўкай выпаліла Герміёна. — Таму што ў Хэлоўін прама тут, у цябе за дзвярамі, было здзейснены напад на кошку.

— Ты бачыла каго-небудзь паблізу ў той вечар? — спытаў Гары.

— Я не звярнула ўвагі, — драматычна выгукнула Міртл, — Піўз мяне так пакрыўдзіў, што я прымчалася сюды і жадала пакончыць з сабою. Потым, зразумела, я апамяталася і зразумела, што я і так... што я...

— І так мёртвая, — з шчырым жаданнем дапамагчы дамовіў за яе Рон.

Міртл трагічна ўсхліпнула, паднялася вышэй, перавярнулася і ластаўкай нырнула ва ўнітаз, апырскаўшы хлопцаў вадой. Пасля гэтага яна знікла з выгляду, хоць, калі судзіць па прыглушаных, але не затіхавшім рыданнях, яна стаілася дзесьці ў выгіне трубы.

Гары і Рон застыглі расчыніўшы роты, а Герміёна стомлена паціснула плечамі і сказала:

— Для Міртл гэта амаль што вясёлая гутарка... Пайшлі адгэтуль.

Ледзь толькі Гары зачыніў дзверы, і всхліпываній не стала чуваць, як раздаўся гучны голас, які прымусіў усіх траіх прыскокнуць ад спалоху.

— РОН!

Персі Уізлі як укапаны спыніўся на лесвічнай пляцоўцы. Значок "СТАРАСТА" грозна зіхацеў, а на твары застыгла выраз найпоўнага шоку.

— Гэта для дзяўчынак! — бязгучна вытхнуўся ён. — Што вы там?...

— Жадалі паглядзець, — паціснуў плечамі Рон, — доказы, разумееш....

Ад абурэння Персі стаў раздзімацца і гэтым вельмі нагадаў місіс Уізлі.

— Хутка — прыбірайцеся — адгэтуль, — люта вымавіў Персі, падышоў і пачаў адштурхваць хлопцаў ад туалета сваім целам, шырока разводзячы рукі. — Вам што, абыякава, што аб вас могуць падумаць? Трэба жа здагадацца прыйсці сюды, калі ўсё астатнія на вячэры!...

— А чаму нам нельга быць тут? — заспрачаўся Рон, упіраючыся і абурана гледзячы на Персі. — Слухай, мы не чапалі гэтую кошку!

— І менавіта гэта мне прыйшлося тлумачыць Джыні, — выклікнуў Персі з абурэннем, — але яна ўсё роўна баіцца, што вас выключаць, я яшчэ ніколі не бачыў яе такой засмучанай, яна ўсе вочы выплакала, ты мог бы падумаць трохі і аб ёй, усе першакласнікі і так пад занадта моцным уражаннем ад гэтай гісторыі...

— На Джыні табе напляваць, — заявіў Рон. Вушы ў яго пачалі чырванець. — Ты проста баішся, што я сапсую табе кар'еру, што з-за мяне ты не станеш лепшым вучнем школы...

— Мінус пяць балаў! — сувора сказаў Персі, паказаўшы пальцам на значок "СТАРАСТА". — Спадзяюся, гэта паслужыць вам урокам! І больш ніякіх гульняў у шпікоў, а то напішу маці!...

І ён важна выдаліўся. Ззаду шыя ў яго была такая жа чырвоная, як вушы ў Рона.

Увечар Гары, Рон і Герміёна вылучылі сабе месцы ў агульнай гасцінай як мага далей ад Персі. Рон усё яшчэ знаходзіўся ў вельмі благім стане духу і таму стала саджаў кляксы на хатнюю працу па замовах. Урэшце рэшт ён безуважліва пацягнуўся за палачкай, каб выдаліць бруд, але тая чамусьці падпаліла пергамент. Дымячыся ад абурэння ані не менш, чым яго хатняя праца, Рон з сілай зачыніў "Зборнік замоваў (частка другая)". Да найвялікшага здзіўлення Гары, Герміёна рушыла ўслед яго прыкладу.

— Хто жа гэта мог быць? — задуменна прагаварыла яна, як быццам працягваючы даўно  ідучы паміж імі гутарка. — Каму трэба напалохаць усіх сквібов і маглонароджаных, каб яны сыйшлі з "Хогвартса"?

— Давайце падумаем, — сказаў Рон, штукарска імітуючы крайняе здзіўленне. — Не ці ведаем мы выпадкова кагосьці такога, хто лічыць, што маглакроўкі — гэта бяка?

Ён скрыва паглядзеў на Герміёну. Герміёна ў адказ паглядзела на яго з сумненнем на твары.

— Калі ты аб Малфое...

— А аб кім жа яшчэ! — сказаў Рон. — Ты жа чула: "Бруднакроўкі — чарга за вамі!" — кінь, дастаткова зірнуць на яго гідкую пацучыную фізіяномію, і становіцца ясна, што гэта ён!

— Малфой? Нашчадак Слізэрына? — скептычна вымавіла Герміёна.

— А што? Паглядзі на яго сям'ю, — умяшаўся Гары, таксама захлопывая кніжку. — Усе вучыліся ў "Слізэрыне"; ён гэтым выхваляецца. Яны папросту могуць быць нашчадкамі Салазара. І татка Малфой вызначана здольны на любыя брыдоты.

— Ключ ад Таемнага Пакоя мог захоўвацца ў іх у сям'і стагоддзямі! — выклікнуў Рон. — І перадавацца ад бацькі да сына...

— Што ж, — задумалася Герміёна, — думаю, гэта магчыма...

— Толькі як гэта даказаць? — змрочна спытаў Гары.

— Спосаб, падаецца, ёсць, — павольна вымавіла Герміёна, неўзаметку кінуўшы погляд на Персі і яшчэ мацней панізіўшы голас, — хоць, вядома, гэта цяжка. Да таго ж небяспечна, вельмі небяспечна. Думаю, для гэтага прыйдзецца парушыць не менш пяцідзесяці школьных правіл...

— Калі калі-небудзь, ну, можа, праз месяц, ты нарэшце вырашыш нам усё растлумачыць, тады скажаш, добра? — раздражнёна сказаў Рон.

— Добра, — халодным тонам адказала Герміёна. — Нам трэба будзе пракрасціся ў агульную гасціную "Слізэрына" і задаць Малфою некалькі пытанняў, толькі так, каб ён не здагадаўся, што мы — гэта мы.

— Але гэта жа немагчыма, — сказаў Гары, а Рон засмяяўся.

— Не, магчыма, — запярэчыла Герміёна, — усё, што нам трэба — гэта Пераваротнае зелле.

— А што гэта? — хорам спыталі Гары і Рон.

— Снэйп распавядаў аб ёй пару тыдняў таму...

— Вось рабіць нам на зеллеварэнні больш няма чаго, толькі Снэйпа слухаць, — прабурчэў Рон.

— Перваротнае зеллея можа ператварыць цябе ў кагосьці іншага. Ну, думайце жа! Мы можам ператварыцца ў Слізэрынцаў. І ніхто не здагадаецца, што гэта мы. І Малфой можа нам усё распавесці. Можа быць, ён прама зараз выхваляецца гэтым у агульнай гасцінай "Слізэрына", вось было бы выдатна, калі бы мы маглі быць там і чуць яго!

— Нешта мне не вельмі падабаецца ідэя з гэтай Пераваротным зеллем, — нахмурыўся Рон. — А што, калі мы назаўжды застанемся Слізэрынцамі?

— Яе дзеянне паступова ветрыцца, — нецярпліва адмахнулася Герміёна. — Праўда, дастаць рэцэпт будзе цяжка. Снэйп сказаў, што яго можна знайсці ў кнізе, якая завецца "Всесільнейшыя зелля", яна напэўна ў Забароненым аддзеле.

Існаваў толькі адзін спосаб атрымаць кнігу з Забароненага аддзела бібліятэкі: трэба было мець дазвол, падпісаны кімсь з настаўнікаў.

— Цяжка прыдумаць прыназоўнік, для чаго нам патрэбна такая кніга, — сказаў Рон, — адразу стане ясна, што мы жадаем вырабіць нейкае зелле.

— Думаю, — працягнула Герміёна, — калі мы скажам, што цікавімся тэарэтычна, то, можа быць...

— Кінь! Ні адзін настаўнік на гэта не купіцца! — сказаў Рон. — Гэта ўжо трэба быць поўным ідыётам...

— РАЗДЗЕЛ X —

Шальны Бладжар

Пасля няўдачы з эльфамі прафесар Локхард больш не прыносіў у клас ніякіх жывых істот. Замест гэтага ён чытаў уголас свае кнігі, а некаторыя найболей драматычныя эпізоды разгульваў з вучнямі па ролях. Для гэтых мэт ён часцей за ўсё выбіраў Гары; на сапраўдны момант, хлопчык ужо выканаў наступныя ролі: простага селяніна з Трансільваніі, з якога Локхард зняў Барматушны заклён; моцна прастуджанага Еці; вампіра, які пасля сустрэчы з Локхардам не браў у рот нічога, акрамя салаты.

На гэтым уроку па абароне ад сіл зла Гары зноў выцягнулі да дошкі, на гэты раз уяўляць пярэваратня. Як наліха, менавіта зараз трэба было падлашчыцца да Локхарду, інакш Гары адмовіўся бы.

— Завый-ка як след — вось так, вельмі добра — і тады, уявіце сабе, я кінуўся — вось так — прыціснуў яго да зямлі — вось так! — адной рукой здолеў утрымаць яго — а іншай прыставіў чароўную палачку яму да горла — потым па-геройску сабраў астаткі сіл і выканаў надзвычай складаны Хаморфны заклён — ён жаласна застагнаў — ну, давай жа, Гары — жаласней, жаласней — выдатна — і тады поўсць знікла — зубы паменшыліся — і ён ператварыўся назад у чалавека. Проста, але эфектыўна — і вось жыхары яшчэ адной вёскі вечна будуць бласлаўляць героя, які пазбавіў іх ад штомесячных нападаў пярэваратня.

Зазваніў звон, і Локхард падняўся з полу.

— Хатнее заданне — зложыце паэму аб тым, як я перамог пярэваратня Вагга-Вагга! Аўтару лепшага твора — асобнік кнігі "Чароўны я" з аўтографам!

Хлопцы паступова пакідалі клас. Гары вярнуўся ў далёкі канец пакоя, дзе яго чакалі Рон і Герміёна.

— Гатовы? — напаўголасу спытаў Гары.

— Давай пачакаем, пакуль усё ўйдуць, — нервова сказала Герміёна. — Ну, усё — я пайшла!

Яна наблізілася да стала Локхарда, дужа заціснуўшы ў руцэ лісток паперы. Ззаду нерашуча тапталіся Гары з Роном.

— Эээ... прафесар  Локхард? — заікаючыся, вымавіла Герміёна. — Я жадала... узяць з бібліятэкі адну кнігу. Для... дадатковага чытання. — Яна дрыготкім рукой працягнула лісток. — Але гэтая кніга... яна ў Забароненым аддзеле, таму мне трэба, каб хто-небудзь з настаўнікаў падпісаў вось тут... Я упэўнена, што гэтая кніга дапаможа мне лепш зразумець то, аб чым вы пішаце ў "Вячэры з упірамі" пра павольна дзеючыя яды...

— А-а-а! "Вячэра з упірамі"! — летуценна выклікнуў  Локхард, узяўшы ў Герміёны лісток і чароўна ёй усміхаючыся. — Адна з маіх самых улюбёных... Табе спадабалася?

— Вядома! — захоплена сказала Герміёна. — Гэта так выдатна, асабліва, як вы прывабілі ў пастку таго, апошняга, гарбатным падсіткам...

— Я мяркую, ніхто не стане пярэчыць, калі я акажу невялікую падтрымку лепшай вучаніцы гэтай паралелі, — цяпло сказаў  Локхард і выцягнуў вялізнае паўлінавае пяро. — Прыгожа, праўда? — падміргнуў ён, няслушна вытлумачыўшы выраз абуранай агіды на твары ў Рона. — Звычайна я ім карыстаюся, калі надпісваю кнігі.

Ён размашыста вывяў мудрагелісты подпіс і вярнуў лісток Герміёне.

— Ну што, Гары, — сказаў Локхард, у то час як Герміёна згортвала дазвол і прыбірала яго ў заплечнік. — Наколькі мне вядома, заўтра першы квідытчный матч сезону? "Грыфіндор" супраць "Слізэрына"? Кажуць, ты нядрэнна гуляеш. Я таксама ў сваё час быў Лаўцом. Мяне нават клікалі ў зборную краіны, але я злічыў правільным прысвяціць сваё жыццё выкараненню сіл зла. І усё жа, калі табе захочацца патрэніравацца асобна ад каманды, не саромейся звяртацца да мяне. Заўсёды рады падзяліцца сваімі ведамі з меней дасведчанымі гульцамі...

Гары выдаў горлам вельмі невыразны гук і выбег з класа ўслед за Ронам і Герміёнай.

— Не магу паверыць, — ашаламіўся ён, калі яны ўтрох прыняліся вывучаць подпіс, — ён нават не пацікавіўся, што менавіта мы збіраемся ўзяць у бібліятэцы.

— Гэта таму, што ён бязмозгі балван, — сказаў Рон, — але якая розніца, раз ужо нам атрымалася дамагчыся, чаго мы жадалі...

— Ён зусім не бязмозгі балван, — звяняшчым голасам абурылася Герміёна. Яны ўжо збеглі да бібліятэкі.

— Вядома, раз ён назваў цябе лепшай вучаніцай паралелі...

Патрапіўшы ў прыглушаную цішыню бібліятэкі, яны былі змушаныя панізіць галасы. Мадам Шчыпц, бібліятэкарка, худая, раздражняльная жанчына, выглядам сваім нагадвала некормленого сцярвятніка.

— "Усемацнейшыя зелля"? — падазрона паўтарыла яна, спрабуючы адабраць занатоўку ў Герміёны; але тая ўчапілася мёртвай хваткай.

— Я жадала бы пакінуць яе ў сябе, — пралапатала яна ледзь чуваць.

— Ой, ды кінь, — кінуў Рон, выдрапваючы паперку з сціснутага кулачка Герміёны і працягваючы яе мадам Пінс, — мы табе дастанем іншы аўтограф.  Локхард падпісвае ўсё, што не варушыцца — хоць бы секунд пяць.

Мадам Пінс вывучыла занатоўку на прасвет, як быццам падазраючы, што тая падробленая, але дазвол прайшоў праверку. Бібліятэкарка схавалася за высокімі кніжнымі паліцамі і з'явілася праз некалькі хвілін з вялікай, зацвілага выгляду, кнігай у руках.   Герміёна акуратна прыбрала кнігу ў заплечнік, і хлопцы сыйшлі, дбайна імкнучыся не ісці  залішне хутка і не выглядаць залішне вінаватымі.

Праз пяць хвілін яны ўжо забарыкадаваліся ў непрацуючым туалеце ў Плаксы Міртл. Герміёна здолела пераканаць Рона, сказаўшы яму, што гэты туалет — апошняе месца, куды можа накіравацца чалавек у поўным розуме, і таму ім гарантаванае адзінота. Плакса Міртл гучна рыдала ў сваёй кабінцы, але хлопцы цалкам ігнаравалі яе, як, зрэшты, і яна іх.

Герміёна паважна расчыніла "Всесільнейшіе зелля", і ўсе трое схіліліся над старажытнымі, у плямах вільгаці, старонкамі. З першага погляду станавілася зразумела, чаму гэтая кніга захоўваецца ў Забароненым аддзеле бібліятэкі. Дзеянне некаторых зелій было такое, што аб ім не жадалася нават думаць. У кнізе было шмат выключна прыкрых ілюстрацый: чалавек, вывернуты навыварат, ведзьма, на галаве ў якой прарасло некалькі пар рук...

— Вось яно, — узрадавалася Герміёна, калі знайшла старонку, азагалоўленую "Пераваротнае зелле". Старонка была ўпрыгожаная малюнкамі людзей, змешчаных на прамежкавай стадыі ператварэння ў іншых людзей. Заставалася шчыра спадзявацца, што выраз страшэннай пакуты з'явілася на іх тварах толькі дзякуючы багатаму ўяўленню мастака.

— Гэтае самае складанае зелле, якое я бачыла, — вымавіла Герміёна, прабегшы вачамі рэцэпт. — Шолкакрылыя мухі, п'яўкі, водарасці, сабраныя падчас прыліва, спарыш... — мармытала яна, водзячы пальцам па спісе, — ну, гэта проста, гэта заўсёды ёсць у вучнёўскай шафе, можна ўзяць колькі трэба... Оооой, глядзіце-ка, патрэбен таўчоны рог двурога — не ўяўляю, дзе яго ўзяць — кавалачак скуркі бумсленга — таксама яшчэ праблема — ну, і зразумела, часціцы тых, у каго мы збіраемся ператварыцца.

— Што-што? — рэзка перапытаў Рон. — Што гэта значыць, часціцы тых, у каго мы збіраемся ператварыцца? Я нічога такога, ведаеш, з пазногцямі Крэба, піць не буду!

Герміёна працягвала мармытаць, як быццам і не чула яго.

— Аб гэтым можна не турбавацца, гэта дадаецца ў апошнюю чаргу...

Рон, знямелы ад абурэння, звярнуўся да Гары. Гары, зрэшты, хваляваўся зусім па іншай падставе.

— Ты ўяўляеш сабе то, колькі ўсяго нам прыйдзецца выкрасці, Герміёна? Скурка бумсленга! Ужо яе-то няма ў вучнёўскай шафе. Нам што, прыйдзецца ўзломваць кабінет Снэйпа? Па-мойму, гэта дрэнная задума...

Герміёна гучна зачыніла кнігу.

— Калі вы зпужаліся, выдатна, — заявіла яна. На шчоках у яе гарэлі пунсовыя плямы і вочы бліскацелі больш звычайнага. — Вы балазе ведаеце, як я не люблю парушаць дысцыпліну.  Аднак, я думаю, што пагрозы людзям, народжаным у сем'ях маглаў — гэтае значна больш сур'ёзнае злачынства, чым выраб складаных зелляў. Але, раз вы не жадаеце высвятляць, хто гэтым займаецца, Малфой або не, то я зараз жа пайду і здам кнігу назад ў бібліятэку...

— Не думаў я, што дажыву да такога дня, калі Герміёна  будзе падбіваць нас на злачынства, — сказаў Рон. — Добра, мы згодны. Толькі пазногці не з пальцаў ног, зразумела?

— А колькі гэта наогул зойме? — пацікавіўся Гары ў Герміёны, якая павесялела і зноў адкрыла кнігу.

— Водарасці трэба збіраць пры поўным месяцы, а крылцы мух — настойваць дваццаць адзін дзень... Скажам так, зелле можна прыгатаваць прыкладна за месяц, калі, вядома, мы здолеем дастаць усе складовыя часткі.

— За месяц? — перапытаў Рон. — За гэты час Малфой паспее перабіць палову маглакровак у школе! — Але, паколькі Герміёна пагрозліва прыжмурылася, хутка дадаў: — Хоць, раз іншага плану ў нас усё роўна няма, то, я так скажу — рухаемся наперад.

Аднак, калі Герміёна пайшла праверыць, ці можна выйсці з туалета, пакуль ніхто не бачыць, Рон шапнуў Гары:

— Будзе значна прасцей, калі ты заўтра выпадкова скінеш Малфоя з мятлы.

У суботу Гары прачнуўся рана раніцай і ляжаў, разважаючы аб наступным квідытчным матчы. Ён нерваваўся, у асноўным пры думцы аб тым, што скажа Вуд, калі Грыфіндорцы прайграюць, але таксама і аб тым, што ім прыйдзецца гуляць з камандай, абсталяванай самымі хуткаснымі ў свеце мётламі. Ён яшчэ ніколі не меў гэтакага вострага жадання перамагчы "Слізэрын". Пасля паўгадзіны падобных разважанняў ён адчуў сябе так, нібы ў яго завязаліся вузлом усё нутро. Ён устаў, апрануўся і пайшоў на сняданак, хоць было яшчэ рана. Тым не менш, Грыфіндорская каманда ў поўным складзе ўжо сядзела, натапырыўшыся, за доўгім, пустым сталом. Выгляд у ўсіх быў напружаны, ніхто не размаўляў.

Аб адзінаццатай вучні школы пацягнуліся на стадыён. Дзень быў слотны, у паветры лунала адчувальная пагроза залевы. Калі Гары ўваходзіў у распранальню, падбеглі Рон з Герміёной — пажадаць поспеху. Чальцы каманды нацягнулі малінавую вопрадку, паселі і прыгатаваліся выслухаць непазбежную "бадзёрку", якую Вуд заўсёды прамаўляў перад матчам.

— Мётлы ў "Слізэрына" лепш чым у нас, — пачаў ён. — Ніхто і не збіраецца гэта адмаўляць. Затое на нашых мятлах людзі лепш. Мы больш трэніраваліся, лёталі ў любое надвор'е... ("О, як гэта дакладна", — прабурчаў Джордж Уізлі, — "з жніўня не прасыхаю") ... і мы прымусім іх пашкадаваць аб тым дні, калі гэты жаласны чарвяк, Малфой, купіў сабе месца ў камандзе.

Грудзі Вуда ўздымалася ад абуреваўшых яго эмоцый.

— Гары, табе прыйдзецца паказаць ім, што сапраўднаму Лаўцу патрабуецца не толькі багаценькі татачка. Злаві Снітч раней Малфоя або памры, Гары, таму што мы павінны выйграць, проста абавязаны.

— Ніякага ціску, Гары, — яхідна падміргнуў Фрэд.

Яны вышлі на поле пад крыкі гледачоў; у асноўным вітальныя — "Равенкла" і "Хафлпаф" балелі за "Грыфіндор", аднак, свіст і шыпенне Слізэрынцаў таксама гучалі цалкам выразна. Мадам Хуч, квідытчны арбітр, загадала Флінту і Вуду абмяняцца поціскамі рукі, што тыя і выканалі, надарыўшы адзін аднаго пагрозлівымі поглядамі і сціснуўшы далоні мацней, чым патрабавалася.

— Па маім свістку, — сказала мадам Хуч, — тры... два... адзін!

Пад падбадзёрвальны роў натоўпу чатырнаццаць гульцоў узняліся ў свінцовае неба. Гары ўзляцеў вышэй усіх і, прыжмурыўшыся, стаў сачыць, ці не з'явіўся Снітч.

— Як справы, Шнаралобы? — прароў Малфой, ледзьве ўлоўна мільгануўшы ўнізе. Ён відавочна выхваляўся хуткасцю, якую лёгка развівала яго мятла.

У Гары не было часу адказаць. У гэты самы момант цяжкі чорны Бладжар з пагрозлівай імклівасцю панёсся на яго; Гары елка-ледзьве ўвярцеўся, адчуўшы, як ад створанага мячом струменя паветра ўскудлаціліся валасы.

— Яшчэ бы трошкі, Гары... — на лету кінуў Джордж. Ён сціскаў у руцэ клюшку і быў гатовы ў любое імгненне адбіць Бладжар да ігракоў "Слізэрына". Гары ўбачыў, як Джордж гучным плясканнем адправіў Бладжар прама на Адрыяна Пусея, але Бладжар на паўдарогі стромка змяніў траекторыю і зноў рынуўся на Гары.

Гары рэзка бухнуў уніз, здолеў увярцецца, а Джорджу атрымалася адбіць мяч у бок Малфоя. І зноў Бладжар звярнуў падобна бумерангу і паляцеў прама Гары ў галаву.

Гары надаў "газу" і накіраваўся ў іншы канец поля. Ззаду ён чуў свіст Бладжара. У чым справа? Бладжары ніколі не засяроджваліся на нейкім адным чалавеку; іх задачай было збіць як мага больш гульцоў...

На іншым канцы поля Бладжар чакаў Фрэд Уізлі. Гары прыхіліў галаву, Фрэд з усіх сіл шыбануў па мячы і збіў яго з курсу.

— Так табе! — радасна загарлапаніў Фрэд, але мяч, нібы магнітам прыцягнуты да Гары, зноў паляцеў да яго, і хлопчыку прыйшлося ўцякаць на поўнай хуткасці.

Пачаўся дождж; цяжкія кроплі білі па твары і заляплялі акуляры. Гары не меў ані найменшага падання аб ходзе гульні, пакуль не пачуў каментар Джордана: "Слізэрын" лідыруе, шэсцьдзесят — нуль..."

Слізэрынскія мятлы добра рабілі сваю справу, а ашалелы Бладжар як мог імкнуўся зваліць Гары на зямлю. Фрэд з Джорджам неадступна круціліся поруч Гары, і ён не бачыў нічога, акрамя мітусні іх рук. У яго не было ніякага шанцу не то што злавіць Снітч, але нават і ўбачыць яго.

— Хтосьці... пагарэзіў... з гэтым... Бладжарам... — цяжка выдыхаючы, прамовіў Фрэд, шырока замахваючыся клюшкай, каб адбіць чарговую атаку.

— Патрэбен тайм-аўт, — заявіў Джордж, спрабуючы падаць сігнал Вуду і адначасова не даць Бладжару растаўчы Гары нос.

Вуд, відавочна, і сам усё зразумеў. Прагучаў свісток мадам Хуч, і Гары з двайнятамі нырнулі да зямлі, не перастаючы уварачвацца ад шалёнага мяча.

— У чым справа? — закрычаў Вуд, як толькі падапечныя атачылі яго. Заўзятары "Слізэрына" у гэты час надрываліся ад захаплення. — Мы ўшчэнт пабітыя. Фрэд, Джордж, куды вы задзеліся, Бладжар не даў Ангеліне забіць гол!

— Мы былі ў дваццаці футах над ёй, Олівер, і спрабавалі не даць іншаму Бладжару знявечыць Гары, — злосна растлумачыў Джордж. — Хтосьці зачараваў мяч — ён не пакідае Гары ў супакою. На працягу ўсёй гульні Бладжар ганяецца толькі за ім. Пэўна, Слізэрынцы пастараліся.

— Але ж Бладжары былі зачыненыя ў кабінеце мадам Хуч з часу нашай апошняй трэніроўкі, а тады яны былі ў поўным парадку, — збянтэжана вымавіў Вуд.

Мадам Хуч набліжалася да іх. Па-над яе плячыма было відаць, як гульцы "Слізэрына" скачуць ад захаплення і паказваюць на Грыфіндорцаў пальцамі.

— Слухайце, — заказаў Гары. Мадам Хуч падыходзіла ўсё бліжэй і бліжэй, — Калі вы будзеце так круціцца вакол мяне, то Снітч я смогу злавіць, толькі калі ён сам уляціць да мяне ў рукаў. Гуляйце з камандай, а я займуся гэтым шалёным.

— Ты што, таго? — сказаў Фрэд. — Ён табе башку знясе.

Вуд пераводзіў погляд з Гары на двайнят.

— Олівер, гэтае вар'яцтва, — абурылася Алісія Спінэт. — Ты не можаш дапусціць, каб Гары адзін дужаўся з гэтай штукай. Хай правядуць расследаванне....

— Калі мы зараз перапынім гульню, нам залічаць пройгрыш! — горача сказаў Гары. — Мы не можам прайграць "Слізэрыну" з-за нейкага дурнога мяча! Усё, Олівер, скажы, каб яны пакінулі мяне ў супакою!

— Гэта ўсё ты вінаваты, — крыкнуў Джордж на Вуда. — "Злаві Снітч або памры!", трэба жа было такое сказаць...

Нарэшце падышла мадам Хуч.

— Гатовыя аднавіць гульню? — спытала яна Вуда.

Вуд ацэньвальна паглядзеў на Гары.

— Так, — вырашыўся ён, — Фрэд, Джордж, вы чулі, што сказаў Гары — пакіньце яго аднаго і падайце яму самому зладзіцца з Бладжарам.

Дождж узмацніўся. Па свістку мадам Хуч Гары з сілай адапхнуўся ад зямлі, узляцеў і неадкладна пачуў красамоўнае "взззз" — яго даганяў Бладжар. Гары ўзлятаў усё вышэй і вышэй; ён віхляў, взмываў, падаў, выпісваў спіралі, зігзагі, круціўся вакол сваёй восі. Галава круцілася, але ён па-ранейшаму трымаў вочы адчыненымі. Кроплі дажджу зусім заляпілі шклы акуляраў і заліваліся ў ноздры, калі ён перагортваўся ўніз галавой, чарговы раз сыходзячы ад пераследу. Ён чуў рогат з трыбун; здагадваўся, што выглядае надзвычай дурна. Тым не менш, шальны Бладжар з-за свайго цяжару не мог змяняць кірунак гэтак жа хутка, як Гары; і таму хлопчык працягваў выпісваць піруэты ўздоўж усяго перыметра стадыёна, пры гэтым не перастаючы скрозь срэбную фіранку дажджу адсочваць, што адбываецца поруч кольцаў "Грыфіндора". А там Адрыян Пусэй спрабаваў абыйсці Вуда...

Нешта прасвістала паблізу юхі — Бладжар ў чарговы раз спудлаваў; Гары перавярнуўся праз галаву і хутка паляцеў у зваротным кірунку.

— Спадзяешся паступіць у балет, Потэр? — прагукаў Малфой. Гары толькі што прыйшлося цалкам ужо па-дурацку зазвернуцца, і ён імчаўся, па пятах праследуемы Бладжарам; з нянавісцю абвінуўся ён на голас Малфоя і тут убачыў яго — Залатога Снітча. Маленькі мячык вісеў зусім побач з левым вухам Малфоя — а Малфой занадта захоплена цвяліў Гары і нічога не прыкмячаў.

На адно адчайнае імгненне Гары завіс у паветры, не вырашаючыся кінуцца да Малфою — раптам той зірне ўверх і ўбачыць Снітч.

БАХ.

Гэтага імгнення апынулася досыць. Бладжар нарэшце-то дасягнуў мэты. Ён са ўсёй сілы ўляпіўся ў локаць, і Гары ў падрабязнасцях прачуў, як ламаецца яго рука. У галаве пакаламуцілася, боль была зруйнавальнай, хлопчык саслізнуў з мокрай мятлы і павіс на адным калене. Правае рука бескарысна боўталася — а Бладжар ў гэты час ужо пайшоў на другі заход, на гэты раз цаляючы прама ў твар — Гары ўвярцеўся, з адзінай думкай у галаве: "Дабрацца да Малфоя".

Вочы засцілала смуга дажджу і болі. Ён нырнуў уніз, да ненавіснага, паблесківаюшчаму, ухмыляюшчамуся твару, убачыў расшыріўшыеся ад страху вокі: Малфой падумаў, што Гары збіраецца напасці на яго.

— Якога...? — толькі і паспеў вымавіць ён, імкліва прыбіраючыся з дарогі.

Гары адпусціў тронак, за які трымаўся здаровай рукой і зрабіў адчайны кідок; ён адчуў, што пальцы абхапілі ледзянога Снітча. На мятле ён зараз утрымліваўся толькі з дапамогай ног. Па стадыёне пранёсся лямант, калі ён накіраваўся да зямлі, з усіх сіл імкнучыся не знепрытомнець.

Гары з сілай стукнуўся аб гліняную зямлю і скаціўся з мятлы. Рука валялася як нежывая, пад вельмі дзіўным кутом; адурманены болем, ён, быццам з далёкай адлегласці, чуў свіст, шум, крыкі. Ён сфакусаваў зрок на мячыку, дужа заціснутым у здаровай руцэ.

— Ага, — прашаптаў ён бессэнсоўна, — выйгралі.

І знепрытомнеў.

Калі Гары ачуняў, то адчуў, што кроплі дажджу па-ранейшаму падаюць на твар, зразумеў, што ўсё яшчэ ляжыць на поле, убачыў, што хтосьці схіліўся над ім. Бліснулі зубы.

— О, не, толькі не гэта, — праенчыў Гары.

— Сам не разумее, што кажа, — гучна крыкнуў  Локхард натоўпу ўсхваляваных Грыфіндорцаў. — Не турбуйся, Гары. Зараз я вылечу тваё руку.

— Не! — выклікнуў Гары. — Хай лепш так, дзякуй...

Ён паспрабаваў сесці, але невыносны боль пранізаў цела. Дзесьці побач ён пачуў знаёмае шчоўканне.

— Я не жадаю, каб ты гэта здымаў, Колін, — гучна сказаў Гары.

— Паляжы спакойна, — ласкава ўгаворваў  Локхард, — гэта звычайная замова, я прарабіў гэта тысячы раз...

— А чаму нельга ў лякарню? — выдушыў Гары скрозь сціснутыя зубы.

— І праўда, прафесар, — падтрымаў абрынданы брудам Вуд, які не мог утрымацца ад шчаслівай усмешкі, нягледзячы на тое, што ў яго камандзе пацярпеў Лавец, — Вось гэта рывок, Гары, узрушаючае гледзішча, гэтым разам, я бы сказаў, ты перасягнуў сябе...

Скрозь абступіўшы яго лес ног, Гары ўбачыў, якія вялізныя высілкі прыкладаюць двайняты Уізлі, каб заштурхаць Бладжар ў скрыню. Бладжар супрацівіўся з шалёнай энергіяй.

— Адыдзіце, — сказаў  Локхард, закочваючы рукавы зялёнай вопрадцы.

— Не... не трэба... — пярэчыў Гары, але ён быў занадта слабы; Локхард пакруціў чароўнай палачкай і праз імгненне накіраваў яе прама на зломаную руку хлопчыка.

Дзіўнае, прыкрае адчуванне паўстала ў плячу і хутка распаўсюдзілася па ўсёй руцэ да самых кончыкаў пальцаў. З рукі як быццам выпусцілі паветра. Гары нават не вырашаўся паглядзець на тое, што з ёй адбываецца. Ён зажмурыўся, адкруціўся, але, усё роўна, горшыя яго асцярогі неўзабаве пацвердзіліся: сгрудзіўшыяся дружна заахкалі, засаўка фотаапарата шалёна зацёхкала. Рука больш не балела — але яна больш не была рукой.

— Ой, — сказаў  Локхард, — што ж. Бывае. Галоўнае, што косці больш не зламаныя. Вось аб чым трэба памятаць. Зараз, Гары, можаш тупаць у лякарню — ах, дарэчы, містэр Уізлі, міс Грэнджэр, вы яго не праводзіце? — мадам Помфры трошачкі... ммм... прывядзе цябе ў парадак.

Гары ўстаў на ногі. Яго неяк скасабочыла. Ён зрабіў глыбокі ўдых і зірнуў на правую руку. І зноў ледзь не страціў прытомнасць.

З рукава высоўвалася штосьці, больш усяго якое нагадвала тоўстую гумовую пальчатку целавага колеру. Гары паспрабаваў паварушыць пальцамі. Ніякага эфекту.

Локхард не вылечыў косці. Ён папросту выдаліў іх.

Мадам Помфры была не занадта задаволена.

— Трэба было адразу жа ісці да мяне! — абурылася яна, прыпадняўшы пальцам няшчасны, знежывелы ўспамін аб тым, што ўсяго паўгадзіны таму было здаровай, нармалёва функцыянуючай рукой. — Косці я вылечваю за паўсекунды — але вось гадаваць іх зноўку...

— Але вы зможаце гэта зрабіць, так? — адчайна спытаў Гары.

— Зразумела, але гэта будзе вельмі хваравіта, — змрочна вымавіла мадам Помфры, кідаючы Гары піжаму. — Табе прыйдзецца тут пераначаваць....

Герміёна пачакала за шырмай, якой загарадзілі Гарын ложык, а Рон дапамог яму перапрануцца. Запхнуць гумовую, пазбаўленую касцей руку ў рукаў апынулася не надта проста.

— Ну, што ты зараз скажаш пра  Локхарда, Герміёна? — прагукаў Рон з-за фіранкі, старанна прапіхіваючы знежывелыя пальцы скрозь абшэўку. — Можна падумаць, Гары марыў застацца без касцей.

— Кожны можа памыліцца, — адрэзала Герміёна, — і потым, бо рука больш не баліць, праўда, Гары?

— Не баліць, — пагадзіўся Гары, залазячы ў пасцелю. — Але і нічога іншага таксама не робіць.

Ён адкінуўся на падушкі, і рука бессэнсоўна прыскокнула.

Герміёна разам з мадам Помфры зайшла за фіранку. Мадам Помфры трымала ў руках вялікую бутлю з надпісам "Скелерост".

— Табе маецца быць цяжкая ночка, — сказала яна, наліваючы дымлівую вадкасць у шкляначку і працягваючы яго Гары, — зноўку выгадоўваць косці — малапрыемны занятак.

Піць "Скелерост" таксама было малапрыемна. Ён абпальваў рот і горла. Гары закашляўся і захлынуўся. Мадам Помфры выдалілася, не перастаючы незадаволена цокаць языком і бедаваць з нагоды небяспечных відаў спорту і безадказнасці настаўнікаў. Рон і Герміёна засталіся і далі Гары вады запіць мікстуру.

— Усё роўна, мы перамаглі, — успомніў Рон, і на твары ў яго з'явілася ўсмешка. — Як ты яго злавіў!... І трэба было бачыць Малфоя — ён жадаў цябе забіць!

— Жадала бы я ведаць, як яму атрымалася зачараваць гэтага Бладжара, — змрочна прамовіла Герміёна.

— Трэба занесці гэта ў спіс пытанняў, якія мы яму зададзім, калі прымем Пераваротнае зелле, — сказаў Гары, апускаючыся на падушкі, — Спадзяюся, густ у яго не такі ўжо брыдкі...

— З кавалачкамі-та Слізэрынцаў? Ты жартуеш, — сказаў Рон.

У гэты момант дзверы з шумам расхінулася. Наскрозь мокрыя і брудныя, уваліліся ігракі Грыфіндорскай каманды.

— Вось гэта быў палёт, Гары, — сказаў Джордж, — Я толькі што чуў, як Маркус Флінт гарлапаніў на Малфоя. Нешта наконт таго, як некаторыя не могуць заўважыць Снітч, нават калі ён у іх на галаве. Сказаць па праўдзе, выгляд у Малфоя быў не занадта радасны.

Яны прынеслі пірожныя, цукеркі, бутэлькі з гарбузовым сокам. Усё расселіся вакол Гарынага ложкі і зусім было прыгатаваліся ўстроіць раскошную бяседу, але тут з'явілася мадам Помфры і закрычала: "Хлопчыку патрэбен супакой! Што вы сабе думаеце! Яму трэба выгадаваць трыццаць тры косці! Ідзіце адгэтуль! Ідзіце!"

Гары застаўся адзін, і ўжо нішто не адцягвала яго ад рэзкага пульсавалага боля ў нерухомай руцэ.

Праз шмат гадзін Гары нечакана ачуўся ў апраметнай цемры і выдаў здушаны крык: па адчуваннях, у руку панатыкалі найвострых стрэмак. Спачатку ён вырашыў, што прачнуўся менавіта ад гэтага. Але затым з жахам усвядоміў, што хтосьці выцірае яму лоб вільготнай губкай.

— Сыйдзіце! — гучна ўскрыкнуў ён, а потым: — Добі!

Вялізныя фасфарэсцавалыя тэнісныя мячыкі ўтаропіліся на яго з цемры. Па доўгім вострым носе дамавіка эльфа збегала самотная сляза.

— Гары Потэр вярнуўся ў школу, — гаротна зашаптаў эльф. — Добі шмат раз папярэджваў Гары Потэра. Ах, сэр, чаму вы не паслухаліся Добі? Чаму Гары Потэр не паехаў дахаты, калі спазніўся на цягнік?

Гары з працай сеў на ложку і адапхнуў ад ілба губку.

— Што ты тут робіш? — выгукнуў ён. — І адкуль ты ведаеш, што я спазніўся на цягнік?

У Добі задрыжалі вусны, і Гары ахапіла востры падазрон.

— Так гэта ты! — павольна вымавіў ён. — Ты зачараваў бар'ер, каб ён не даў нам прайсці!

— Так, сэр, гэта я, — прызнаўся Добі, узмоцнена ківаючы галавой; вушы запляскалі па шчоках. — Добі хаваўся і сачыў за Гары Потэрам, а потым запячатаў бар'ер. За гэта Добі прыйшлося паліць сабе рукі прасам, — ён паказаў Гары дзесяць доўгіх забінтаваных пальцаў, — але Добі было ўсё роўна, сэр, таму што Добі лічыў, што так Гары Потэр апынецца ў бяспецы, і Добі нават у галаву не прыходзіла, што Гары Потэр дабярэцца да школы іншым шляхам!

Ён раскалыхваўся ўзад і наперад, трасучы выродлівай галавой.

— Добі быў так узрушаны, калі пазнаў, што Гары Потэр вярнуўся ў "Хогвартс", ён нават не зазначыў, што падгарэў абед для гаспадара! Такога цвічэння Добі ні разу яшчэ не задавалі, сэр...

Гары нямогла зваліўся на падушкі.

— Нас з Ронам ледзь не выключылі з-за цябе, — люта сыкнуў ён, — лепш бы табе прыбрацца адгэтуль, пакуль мае косці не выраслі, зразумеў, Добі, а то я цябе задушу.

Добі смутна ўсміхнуўся.

— Добі абвык да смяротных пагроз, сэр. Дома Добі чуе іх па пяць раз на дню.

Ён высмаркаўся ў куток зашмальцаванай навалачкі, якая служыла яму адзеннем, і выгляд яго быў так жаласны, што гнеў Гары супраць волі выпарыўся.

— Чаму ты гэта носіш, Добі? — з цікаўнасці спытаў ён.

— Гэта, сэр? — перапытаў Добі, прішчыпывая пальцамі навалачку. — Для дамавікоў эльфаў гэта знак рабства, сэр. Добі можа вызваліцца толькі ў тым выпадку, сэр, калі яго гаспадар падарыць яму сапраўдную вопратку. Але чальцы сям'і паводзяць сябе асцярожна, сэр, і ніколі не дадуць Добі у рукі ніякага прадмета вопраткі, сэр, нават зношанага, інакш Добі зможа лічыць сябе вольным і сыйсці назаўжды.

Добі прамакнуў свае вытарашчаныя вочы і нечакана выклікнуў:

— Гары Потэр павінен з'ехаць дахаты! Добі думаў, што Бладжара будзе досыць...

— Бладжара? — перапытаў Гары, і яго гнёў вярнуўся з ранейшай сілай. — Што значыць, Бладжара будзе досыць? Так гэта ты зачараваў Бладжара?! Каб ён забіў мяне?!

— Забіў? Не, сэр! — закрычаў шакаваны Добі. — Добі жадаў выратаваць жыццё Гары Потэру! Лепш з'ехаць дахаты з сур'ёзнымі траўмамі, чым заставацца тут, сэр! Добі толькі жадаў, каб Гары Потэр пацярпеў досыць сур'ёзна — каб меліся падставы адправіць яго дахаты!

— Ды няўжо? Усяго толькі? — атрутна паведаміўся Гары. — І, трэба думаць, ты не збіраешся мне тлумачыць, навошта табе спатрэбілася, каб мяне адпраўлялі дахаты ў раздзеленым выглядзе?

— Ах, калі б толькі Гары Потэр ведаў! — застагнаў Добі, і новыя струмені слёзаў паліліся на ірваную навалачку. — Калі бы ён ведаў, што ён значыць для нас, для нізкіх рабоў, для нас, адкід чароўнага свету! Добі памятае, сэр, як было нам пры Тым-Каго-Не-Трэба-Называть, калі той быў на вяршыні ўлады! З дамавікамі эльфамі абыходзіліся тады як з нявартымі чарвякамі, сэр! З Добі, зразумела, і па гэтай дзень звяртаюцца гэдак жа, сэр, — прызнаў эльф, выціраючы твар навалачкай. — Але, у асноўным, жыццё майго народа стала нашмат лепш, сэр, з часу вашай перамогі над Тым-Каго-Не-Трэба-Называць. Гары Потэр выжыў, Чорны Лорд быў зламаны, і ўзышоў новы світанак, сэр, Гары Потэр заззяў як пуцяводная зорка для нас, тых, хто баяўся, што чорныя дні ніколі не абмінуць, сэр... А зараз!... Страшныя рэчы павінны неўзабаве адбыцца ў "Хогвартсе", можа быць, яны ўжо адбываюцца, і Добі не можа дазволіць Гары Потэру заставацца тут! Зараз, калі гісторыя гатовая вось-вось паўтарыцца, калі Таемны Пакой ізноў адчынены...

Добі раптам умоўк як громам здзіўлены, затым схапіў гарлач з вадой з століка, які стаяў каля ложка, гваздануў донцам сабе па галаве, зваліўся з ложку і на секунду знік з выгляду. Потым ён зноў ускараскаўся на бок ложку (абодва вока з'ехаліся да пераносся) і забубніў: "Гадкі Добі, жудасна гадкі Добі..."

— Так значыць, Таемны Пакой існуе? — прашаптаў Гары. — І... ты кажаш, што ён ўжо адчыняўся раней? Скажы мне, Добі!

Ён учапіўся ў кашчавае запясце, паспеўшы перахапіць руку эльфа на паўдарогі да гарлача.

— Я жа не магланароджаны, якім чынам мне можа пагражаць небяспека з-за гэтага самага пакоя?

— Ах, сэр, не пытайце, нічога больш не пытайце ў беднага Добі, — залепетаў эльф, свецячы ў цемры вялізнымі вачамі. — У гэтым месцы ладзяцца цёмныя справы, але Гары Потэр павінен быць далёка адсюль, калі выльецца навальніца — едзьце дахаты, дахаты, Гары Потэр. Гары Потэр не павінен быць упутан у гэта, сэр, гэта занадта небяспечна...

— Але хто гэта, Добі? — настойліва пытаў Гары, не выпускаючы запясці Добі, каб той не пачаў зноў латашыць сябе гарлачом па галаве. — Хто адкрыў пакой? Хто адкрыў яго ў мінулы раз?

— Добі не можа, сэр, Добі не можа, Добі не павінен казаць! — завішчаў эльф. — Адпраўляйцеся дахаты, Гары Потэр, адпраўляйцеся дахаты!

— Нікуды я не адпраўлюся! — люта рыкнуў Гары. — Мая лепшая сяброўка — з сям'і маглаў; калі Пакой сапраўды адчынены, то яна будзе першай на чарзе...

— Гары Потэр гатовы рызыкаваць уласным жыццём дзеля сяброў! — праенчыў Добі ў некам зачараванні роспачу. — Як высакародна! Якое геройства! Але ён абавязаны падбаць аб сабе, абавязаны выратаваць сябе, Гары Потэр не павінен...

Добі нечакана замёр, яго вялікія, як у кажана, вушы затрымцелі. Гары таксама нешта пачуў: у калідоры за дзвярамі раздаваліся крокі.

— Добі павінен ісці! — спалохана вытхнуўся эльф. Раздаўся гучная пстрычка, і ўжо праз імгненне рука Гары сціскала паветра замест запясця Добі. Хлопчык знясілена лёг, напружана гледзячы на дзверы. Крокі набліжаліся.

Неўзабаве ў палату, рухаючыся задам, стаў павольна захадзіць Дамблдор у доўгім байкавым халаце і начным каўпаку. Ён, трымаючы за галаву, занасіў штосьці доўгае, нагадваючае статую. Неўзабаве з'явіліся і ногі, падтрымоўваемыя прафесарам МакГонагал. Дружным высілкам яны ўзнялі статую на ложак.

— Паклічце мадам Помфры, — шапнуў Дамблдор, і прафесар МакГонагал паспешліва схавалася з вачэй, пройдучы паблізу гарынага ложка. Гары ляжаў вельмі ціха і прыкідваўся спячым. Да яго данесліся ўсхваляваныя галасы. Зноў з'явіўся сілуэт прафесара МакГонагал. За ёй па пятах імкліва ішла мадам Помфры. Яна нацягвала кофту па-над начной кашуляй. Гары пачуў сутаргавы ўдых.

— Што здарылася? — жудасным шэптам спытала мадам Помфры ў Дамблдора,  схіляючыся над статуяй, якая нерухома ляжала на ложку.

— Яшчэ адзін напад, — адказаў Дамблдор. — Мінерва знайшла яго на лесвіцы.

— Побач з ім ляжала гронка вінаграда, — сказала прафесар МакГонагал. — Мы думаем, ён жадаў употай наведаць Потэра.

У грудзі ў Гары нешта сутаргава сціснулася. Павольна, асцярожна, ён прыпадняўся так, каб зазірнуць у твар статуі. Промень месячнага святла падаў на ілоб і адлюстроўваўся ў адчыненых, нерухомых вачах.

Гэта быў Колін Крыві. Вочы нябачачы глядзелі ўверх, рукі былі выцягнутыя наперад і сціскалі фотаапарат.

— Звярнуўся ў камень? — прашаптала мадам Помфры.

— Так, — пацвердзіла прафесар МакГонагал. — Але мне страшна падумаць... калі бы Альбус не спусціўся ўніз за гарачым шакаладам... хто ведае, што бы магло здарыцца...

Утрая яны схіліліся над Коліным. Затым Дамблдор працягнуў руку і вызваліў фотаапарат з дужа сціснутага кулачка.

— Можа быць, ён паспеў сфатаграфаваць таго. хто нападаў? — з надзеяй выказала здагадку прафесар МакГонагал.

Дамблдор не адказаў. Ён адкрыў задняе вечка.

— Усяміласцівае неба! — выклікнула мадам Помфры.

З фотаапарата з шыпеннем папоўз дым. Гары, з адлегласці ў тры ложкі, адчуў з'едлівы пах падпаленай пластмасы.

— Расплавілася, — ціха прагаварыла мадам Помфры. — Усё расплавілася...

— Што ўсё гэта значыць, Альбус? — настойліва спытала прафесар МакГонагал.

— Гэта значыць, — адказаў Дамблдор, — што Таемны Пакой на самай справе зноў адчынены.

Мадам Помфры прыціснула далонь да вуснаў. Прафесар МакГонагал моўчкі паглядзела на Дамблдора.

— Але Альбус... памілуйце... хто жа гэта?

— Пытанне не ў тым, хто, — задуменна прамармытаў Дамблдор, — пытанне ў тым, як...

Наколькі Гары мог бачыць па выразе твару прафесара МакГонагал, ва ўсёй гэтай гісторыі яна разумела ані не больш яго самога.

— РАЗДЗЕЛ XI —

Клуб дуэлянтаў

На наступную, нядзельную, раніцу Гары прачнуўся і выявіў, што палата асветленая яркім зімовым сонцам і што, хоць рука моцна здранцвела, усе косці зноў на месцы. Ён рэзкім рухам сеў і паглядзеў на ложак, дзе ляжаў Колін, але ён быў абгароджаны высокай шырмай, той самай, за якой Гары ўчора пераапранаўся. Убачыўшы, што пацыент прачнуўся, мадам Помфры рашуча занесла паднос з сняданкам і тут жа пачала згінаць, разгінаць, размінаць руку і пальцы.

— Усё ў парадку, — сказала яна, назіраючы, як Гары ніякавата, левым рукой, кіруецца з аўсянкай. — Калі паясі, можаш ісці.

Гары апрануўся наколькі мог хутка і пабег у Грыфіндорскую вежу, згараючы ад нецярпення распавесці Рону з Герміёной пра Добі і пра Коліна. Аднак, яго сяброў у агульнай гасцінай не было. Ён адправіўся на пошукі, здзіўляючыся, куды яны маглі сыйсці, і трошкі крыўдзячыся, што ім не прыйшло ў галаву пацікавіцца, выраслі ў яго косці або не.

Поруч бібліятэкі Гары сутыкнуўся з Персі Уізлі. Той ганарлівай хадой выходзіў з дзвярэй, відавочна знаходзячыся ў лепшым настроі, чым у мінулую іх сустрэчу.

— О, дабрыдзень, Гары! — ветліва сказаў ён. — Ты выдатна лётаў учора, проста выдатна. "Грыфіндор" зараз можа прэтэндаваць на кубак школы — ты зарабіў пяцьдзесят балаў!

— Ты выпадкова не бачыў Рона або Герміёну? — спытаў Гары.

— Выпадкова не бачыў, — адказаў Персі, і яго ўсмешка злёгку згасла. — Спадзяюся, Рон не ў жаночым туалеце...

Гары выдушыў смяшок, прасачыў, каб Персі схаваўся з выгляду, і накіраваўся наўпрост да туалета Плаксы Міртл. Хоць ён і не ўяўляў сабе, што магло бы там спатрэбіцца яго сябрам, але ўсё жа, упэўніўшыся, што паблізу няма ні Філча, ні каго-небудзь з стараст, Гары сунуўся ўнутр і пачуў знаёмыя галасы, якія данасіліся з зачыненай кабінкі.

— Гэта я, — сказаў ён, зачыняючы за сабою дзверы. З кабінкі данеслася бразгат, воплеск і здушаны ўсклік. У замочнай свідравіне здаўся насцярожанае вока Герміёны.

— Гары! — выклікнула яна. — Ты нас так напалохаў! Уваходзь... як тваё рука?

— Нармалёва, — адказаў Гары, працісківаючыся у кабінку. На ўнітаз быў пастаўлены стары кацёл.

Патрэсківанне пад абадком унітаза красамоўна сведчыла аб тым, што Герміёна развяла пад катлом агонь. Гэта быў яе канёк — стварэнне кампактных, партатыўных, воданепранікальных вогнішчаў.

— Мы бы зайшлі за табой, але вырашылі, што, чым раней пачнем рыхтаваць Пераваротнае зелле, тым лепш, — растлумачыў Рон. Гары ў гэты час, не без цяжкасцяў, замкнуў за сабою дзверы. — Мы падумалі, што самае бяспечнае месца для гэтага — тут.

Гары пачаў распавядаць ім аб Коліне Крыві, але Герміёна перапыніла:

— Мы ўжо ведаем — раніцай чулі, як прафесар МакГонагал распавядала аб гэтым прафесару Флітвіку. Таму-то мы і вырашылі пачаць хутчэй.

— Трэба вырваць у Малфоя прызнанне як мага хутчэй, — ваяўніча заявіў Рон. — Ведаеш, што я думаю? Пасля матчу ён сарваў свой кепскі настрой на Коліне.

— Я яшчэ аб сім-тым жадаў распавесці, — сказаў Гары, назіраючы, як Герміёна раздзірае пучкі спарыша і кідае іх у варыва. — Сярод ночы мяне наведаў Добі.

Герміёна і Рон у здзіўленні паднялі вочы. Гары перадаў ім усё, што сказаў Добі — а таксама то, аб чым Добі не сказаў. Герміёна і Рон слухалі, расчыніўшы роты.

— Таемны Пакой адчыняўся і раней? — перапытала Герміёна.

— Зараз усё зразумела, — сказаў Рон з трыўмфам у голасе. — Мабыць, Люцыюс Малфой, калі яшчэ вучыўся ў школе, адкрыў гэты пакой, а зараз ён распавёў свайму дарагому Драко, як гэта можна зрабіць. Усё відавочна. Шкада, што Добі не сказаў табе, які там схаваны монстар. Мне проста цікава, чаму ніхто яго дагэтуль не бачыў.

— Можа быць, ён здольны станавіцца нябачным, — выказала здагадку Герміёна, праштурхоўваючы п'явак на дно катла. — А можа быць, умее маскіравацца — напрыклад, прымаць выгляд рыцарскіх даспехаў або чаго-небудзь у гэтым родзе — я чытала пра ўпіраў-хамелеонаў....

— Занадта шмат ты чытаеш, Герміёна, — заявіў Рон, адпраўляючы ўслед за п'яўкамі дохлых шолкакрылак. Пакуначак з-пад іх ён скамячыў і выкінуў, пасля чаго паглядзеў на Гары.

— Значыць, гэта Добі не даў нам сесці ў цягнік і зламаў табе руку... — Ён пагушкаў галавой. — Ведаеш што, Гары? Калі ён не спыніць ратаваць табе жыццё, то, мабыць, хутка цябе заб’е.

*    *    *

Вестка аб тым, што на Коліна Крыві быў здзейснен напад, і зараз ён ляжыць у бальнічным аддзяленні ўсё роўна што мёртвы, да раніцы панядзелку распаўсюдзілася па ўсёй школе. У паветры сталі насіцца розныя чуткі і здагадкі. Першакласнікі хадзілі па замку цеснымі зграйкамі, асцерагаючыся, што таксама будуць атакаваныя, калі толькі адважацца з'явіцца дзе-небудзь ў адзіноце.

Джыні Уізлі, якая раней сядзела побач з Коліным Крыві на замовах, была вельмі паціснута. Гары лічыў, што Фрэд з Джорджам паводзяць сябе цалкам няправільна, стала прадпрымаючы спробы яе развесяліць. Яны без стомы пакрывалі самі сябе мехам або якімі-небудзь жудаснымі апёкамі і выскоквалі на бедную Джыні з-за статуй. Яны спынілі гэты занятак толькі тады, калі Персі, апаплексічна чырвоны ад абурэння, прыстрашыў напісаць місіс Уізлі і паведаміць ёй, што ў Джыні пачаліся начныя кашмары.

Тым часам, патаемна ад настаўнікаў, у школе квітнеў нелегальны гандаль талісманамі, кудменямі і іншымі ахоўнымі прыстасаваннямі. Нэвіл Лонгбатам купіў сабе вялікую, смярдзючую цыбуліну, завостраны пурпурны крышталь і пратухшы трытоній хвост. Іншыя хлопцы з "Грыфіндора" паспрабавалі яго супакоіць — раз Нэвіл чыстакроўны вядзьмак, то он наўрад можа падвергнуцца нападу.

— Першым чынам напалі на Філча, — запярэчыў Нэвіл, і яго круглы твар напоўнілася страхам. — А усім вядома, што я амаль поўны сквіб.

На другім тыдні снежня прафесар МакГонагал як заўсёды стала занасіць у спіс імёны тых, хто застаецца ў школе на Каляды. Гары, Рон і Герміёна запісаліся; яны пачулі, што Малфой таксама застаецца, і злічылі гэта вельмі падазроным. Вакацыі жа ўяўляліся лепшым часам для таго, каб скарыстацца Пераваротнае зеллем і паспрабаваць вырваць у Малфоя прызнанне.

Нажаль, Пераваротнае зелле была гатова толькі напалову. Па-ранейшаму не было тоўчонаго рога двурога і скуркі бумсленга, а дастаць іх можна было ў адным-адзіным месцы — у дзелі сховішча Снэйпа. У Гары на гэты конт мелася асабістае меркаванне, і яно было такое: лепш сустрэцца тварам да твару з легендарным Слізэрынскім монстрам, чым патрапіць Снэйпу за рабаваннем яго кабінета.

Па раскладзе ўрок зеллеварэння павінен быў адбыцца ў другой палове дня ў чацвер, і гэты час няўмольна набліжаўся.

— Нам усяго-та і трэба, — нядбайна сказала Герміёна, — што адцягнуць яго. Тады хтосьці з нас зможа прабрацца да яго ў кабінет і ўзяць, што патрабуецца.

Гары з Ронам спалохана паглядзелі на яе.

— Мне падаецца, што красці лепш усяго мне, — працягвала Герміёна абыякава, — Вас выключаць з школы, калі вы здзейсніце яшчэ хоць адну правіну, а ў мяне дасье чыстае. Так што ад вас патрабуецца толькі адно — стварыць досыць моцную сумятню, каб Снэйп хвілін пяць быў заняты.

Гары няўпэўнена ўсміхнуўся. Уладкоўваць сумятню на занятках у Снэйпа — усё роўна што тыкаць у вока спячага дракона.

Заняткі па зеллеварэнню праходзілі ў прасторным падзямеллі. У чацвер усё ішло як звычайна. Дваццаць штук катлоў дыміліся паміж драўлянымі сталамі, на якіх стаялі слоікі з інгрэдыентамі і медныя шалі. Снэйп расхаджваў у клубах пару, адпускаючы атрутныя заўвагі ў адрас Грыфіндорцаў, а Слізэрынцы ўхваляльна хмыліліся ў адказ. Драко Малфой, улюбёны вучань Снэйпа, увесь час кідаўся ў Гары і Рона вачамі рыбы-сабакі. Пры гэтым Гары і Рон ведалі: варта распачаць адказныя дзеянні, і, раней, чым паспееш сказаць: "несумленна", на цябе будзе накладзена спагнанне.

Раствор атрымаўся ў Гары больш вадкім, чым трэба, але гэта яго не трывожыла — у яго на розуме былі рэчы больш важна. Ён чакаў сігналу ад Герміёны і нават не вельмі-то прыслухваўся, калі Снэйп спыніўся поруч яго, пацешваяючыся над вадзяністым зеллем. Калі Снэйп нарэшце адышоў і, вылучыўшы чарговай ахвяру, накіраваўся да Нэвілу, Герміёна злавіла погляд Гары і са значэннем кіўнула.

Гары паспешна прысеў за кацёл, дастаў з кішэні філібустэраўскую петарду і злёгеньку ткнуў яе чароўнай палачкай. Петарда пачатку звеняшча шыпець і плявацца. Ведаючы, што ў яго ў запасе ўсяго некалькі секунд, Гары выпрастаўся, прыцэліўся і падкінуў петарду ўверх; яна прызямлілася прасцютка ў мэту — у кацёл да Гойлу.

Зелле падарвалася, пырскі паляцелі па ўсім класе. Калі кроплі Раствора траплялі на кагосьці, раздаваліся крыкі. Малфою абліло ўвесь твар, і нос яго стаў раздзімацца як паветраны шар; Гойл слепа скакаў, прыціснуўшы далоні да вачэй, якія пашырэлі да памеру абедзенных талерак; Снэйп тым часам спрабаваў аднавіць спакой і высвятліць, што здарылася. Пасярод усеагульнага замяшання Герміёна, як зазначыў Гары, паціху праслізнула ў кабінет Снэйпа.

— Ціха! ЦІХА! — прароў Снэйп. — Усё, на каго патрапілі кроплі, падыдзіце і вазьміце Пракольную Дозу — калі я высвятлю, хто гэта зрабіў...

Гары ледзьве стрымліваў смех: першым да стала Снэйпа панёсся Малфой, валакучы агромісты нос-дыню па палу. Неўзабаве ў стала стоўпілася паўкласа, некаторыя не маглі падняць рук, іншым раздуўшыеся вусны мяшалі размаўляць. Паміж тым, Герміёна неўзаметку вярнулася ў падзямелле. Спераду ў яе на сукенку мелася невялікае ўздуцце.

Калі ўсё, каму патрабавалася, прынялі проціяддзе, і разнастайныя пухліны сталі спадаць, Снэйп прайшоў да катла Гойла і выцягнуў чорныя скручаныя астаткі петарды. Запанавала маўчанне.

— Калі я калі-небудзь пазнаю, хто яе кінуў, — злавесна прашаптаў Снэйп, — я не супакоюся, пакуль гэтага чалавека не выключаць.

Гары тэрмінова надаў твару такі выраз, якое, як ён спадзяваўся, паказвала збянтэжанасць. Снэйп глядзеў прама на яго, і звон звана, прагучалы праз дзесяць хвілін, прыйшоўся як нельга больш дарэчы.

— Ён здагадаўся, што гэта я, — сказаў Гары Рону і Герміёне па дарозе да туалета Плаксы Міртл. — Я адразу зразумеў.

Герміёна шпурнула новыя складнікі ў кацёл і пачала інтэнсіўна памешваць зелле.

— Праз два тыдня будзе гатова, — радасна абвясціла яна.

— Снэйп не зможа даказаць, што гэта ты, — пастараўся ўпэўніць Гары Рон. — Што ён можа зрабіць?

— Ведаючы Снэйпа, магу толькі сказаць, што што-небудзь жудаснае, — асуджана ўздыхнуў Гары.

Зелле фырчала і пузырылася.

Тыднем пазней Гары, Рон і Герміёна, праходзячы па вестыбюлі, убачылі невялікую групу хлопцаў, згрудзіўшыхся поруч дошкі аб'яў. Яны чыталі тэкст на толькі што вывешаным лісце пергамента. Шэймас Фініган і Дын Томас з узбуджаным выглядам поманілі іх да сабе.

— Адчыняецца Клуб Дуэлянтаў! — сказаў Шэймас. — Сёння ўвечар першы збор! Я бы не пярэчыў супраць дуэльных  урокаў; у нашы дні вельмі можа спатрэбіцца...

— Няўжо ты думаеш, што Слізэрынскі монстар будзе дзерціся на дуэлі? — здзекліва спытаў Рон, але таксама стаў з цікавасцю чытаць аб'яву.

— Гэта можа апынуцца карысцю, — заявіў ён Гары і Герміёне, калі яны адправіліся на вячэру. — Можа, запішамся?

Гары і Герміёна ахвотна пагадзіліся, так што а восьмай гадзіне ўвечары яны ўтрох паспяшаліся назад у Вялікую Залу. Доўгія сталы зніклі, уздоўж адной з сценаў з'явілася залатая сцэна, падсветленая тысячамі плаваючых над ёй у паветры свечак. Столь быў аксамітава-чорны. Пад ім, падавалася, сабралася ўся школа, кожны трымаў у руцэ чароўную палачку, на тварах гуляла радаснае прадчуванне.

— Цікава, хто нас будзе вучыць? — спытала Герміёна, калі яны ўліліся ў натоўп вучняў. — Мне хтосьці казаў, што Флітвік у маладосці быў чэмпіёнам сярод дуэлянтаў — можа быць, ён і будзе настаўнікам?

— Толькі б не... — пачаў Гары, але перапыніў фразу стогнам: на сцэну ўзышоў Гілдэрой Локхард, непаўторна-выдатны ў вопратцы колеру чарнасліву. Разам з ім з'явіўся ніхто іншы  як Снэйп, апрануты, зазвычай, у чорнае.

Локхард памахаў рукой, просячы цішыні і прагукаў:

— Падыходзіце бліжэй, падыходзіце! Усім мяне відаць? Усім мяне чуваць? Цудоўна!

Пачнем, мабыць! Прафесар Дамблдор даў мне дазвол заснаваць гэты маленькі клуб дуэлянтаў, каб навучыць вас абараняць сябе, калі спатрэбіцца, так, як гэта рабіў я сотні і тысячы раз — больш падрабязна, звяртайцеся да маіх апублікаваных прац.

— Дазвольце мне прадставіць майго асістэнта, прафесара Снэйпа, — працягваў Локхард, расплываючыся ў найшырэйшай усмешцы. — Ён прызнаўся, што сам трошачкі знакам з дуэльнай справай і пагадзіўся таварыска дапамагчы мне сёе-тое вам прадэманстраваць перш, чым мы пачнем займацца. Так, і яшчэ адна рэч — жадаю вас, моладзь, супакоіць — пасля канчатка падання вы атрымаеце свайго настаўніка зеллеварэння назад цэлым і не пашкоджаным, не трэба баяцца!

— Як было бы цудоўна, калі бы яны прыкончылі адзін аднаго, праўда? — прамармытаў Рон на вуха Гары.

Снэйп крывіў верхнюю губу ў дзіўнай усмешцы. Гары не разумеў, як гэта Локхард усё яшчэ працягвае ўсміхацца; калі бы Снэйп на яго так глядзеў, ён бы ўжо даўным-даўно збег адгэтуль са страшэннай хуткасцю.

Локхард і Снэйп звярнуліся тварам адно да аднаго і пакланіліся; прынамсі, Локхард  пакланіўся, прарабіўшы мудрагелістыя рухі пэндзлямі рук, Снэйп толькі раздражнёна тузануў галавой. Затым яны паднялі перад сабою чароўныя палачкі, як мячы.

— Як бачыце, мы трымаем палачкі ў агульнапрынятым ваяўнічым становішчы, — растлумачыў  Локхард прыцішэлай аўдыторыі. — На рахунак тры, мы павінны выгукнуць першы замов. Ніхто з нас, зразумела, не збіраецца нікога забіваць.

— Я бы не быў так упэўнены, — прамармытаў Гары, убачыўшы, як Снэйп выскаліў зубы.

— Раз — два — тры —

Абодва ўзмахнулі палачкамі над галавой і паказалі імі на апанента; Снэйп выгукнуў: "Экспелліармус!" Успыхнуў асляпляльнае малінавае святло, і Локхард быў збіты з ног: ён праляцеў праз сцэну, са ўсёй сілы спіной стукнуўся аб яе і споўз па сцяне на пол.

Малфой і некаторыя іншыя Слізэрынцы радасна заекаталі. Герміёна падскоквала на пальчыках.

— Як вы думаеце, з ім нічога не здарылася? — ціха ўскрыкнула яна скрозь прыціснутыя  да рта пальцы.

— Каму якая справа? — хорам адказалі Гары і Рон.

Локхард няўпэўнена паднімаўся на ногі. З яго зляцеў капялюш, кучаравыя валасы ўсталі дубка.

— Што ж, вось калі ласка! — сказаў ён, подбегам вяртаючыся на падмосткі. — Гэта было Раззбройны Заклён — як вы бачылі, я страціў палачку — ага, дзякуй, міс Браўн — так, гэта была выдатная думка паказаць ім гэты заклён, дарогай Снэйп, але, калі мне дазволена будзе зазначыць, было цалкам відавочна, што менавіта вы збіраецеся зрабіць. Пажадай я перашкодзіць вам, гэта было бы больш чым элементарна — аднак, я злічыў неабходным паказаць хлопцам гэты прыём...

У Снэйпа быў забойны выгляд. Магчыма,  Локхард гэта зазначыў, таму што сказаў:

— Досыць дэманстрацый! Зараз я разаб'ю вас на пары. Прафесар Снэйп, калі жадаеце, можаце мне дапамагчы...

Яны падышлі да хлопцаў і пачалі падбіраць партнёраў. Локхард паставіў Джасціна Фінч-Флетчы у пару Нэвілу, а Снэйп дабраўся да Гары з Ронам.

— Ці не пара разбіць нашу ідэальную каманду? — усміхнуўся ён. — Уізлі, тваім партнёрам будзе Фініган. Потэр...

Гары аўтаматычна ступіў да Герміёны.

— Нічога падобнага, — заявіў Снэйп, халодна ўсміхаючыся. — Містэр Малфой, падыдзіце сюды. Давайце паглядзім, што вы зможаце зрабіць з нашай знакамітасцю. А вы, міс Грэнджэр — вы будзеце ваяваць з міс Булстроўд.

Малфой, ганарліва хмылячыся, падышоў бесцырымоннай ходай. Следам за ім ішла Слізэрынка, жыва нагадваўшая Гары адзін малюначак, які ён бачыў у "Вакацыях з вядзьмаркамі". Яна была вялікая і квадратная, цяжкая ніжняя сківіца агрэсіўна выступала наперад. Герміёна слаба ўсміхнулася ёй, але не атрымала ў адказ ніякай рэакцыі.

— Звярніцеся тварам да партнёра! — распараджаўся  Локхард са сцэны. — І пахіліцеся!

Гары з Малфоем ледзь прыкметна схілілі галовы, не зводзячы адно з аднаго вачэй.

— Палачкі напагатове! — крыкнуў  Локхард. — Калі я далічу да трох, накладзеце свой заклён, каб раззброіць суперніка — толькі раззброіць — нам не патрэбныя няшчасныя выпадкі — раз... два... тры!

Гары занёс палачку над галавой, але Малфой змахляваў і пачаў на рахунку "два": яго заклён стукнуў Гары з такой сілай, што яму здалося, быццам на галаву абрынулася вялікая чыгунная патэльня. Ён пахіснуўся, але не зваліўся і, не губляючы больш часу, выставіў чароўную палачку ў бок Малфоя і выгукнуў: "Ріктусемпра!"

— Я сказаў, толькі раззброіць! — у трывозе закрычаў  Локхард па-над галовамі, паколькі Малфой стаў павольна абсоўвацца на пол; Гары стукнуў па ім казытчарай, і Малфой так выгінаўся ад рогату, што не змог выстаяць на нагах. Гары бестурботна адкінуў галаву, адчуваючы, што будзе несумленна дабіваць Малфоя, калі той ляжыць на палу, і ў гэтым была яго памылка; ловячы ротам паветра, Малфой ткнуў палачкай у Гарыны калены і задаўлена выгукнуў: "Таранталлегра!", і ў тую жа секунду нагі ў Гары абсалютна перасталі яго слухацца і заторгаліся як у квікстэпе.

— Стоп! Стоп! — заекатаў  Локхард. Тут Снэйп узяў сітуацыю пад кантроль.

— Фінітэ Інкантатэм! — прароў ён; ногі Гары спынілі свой шалёны танец, Малфой перастаў хіхікаць, і абодва змаглі зірнуць уверх.

Над сцэнай віселі клубы зеленкаватай смугі. Нэвіл з Джасцінам валяліся на палу, задыхаючыся; Рон падымаў Шэймаса, твар у якога было папяліста-шэрым, і перапрошваў за ўсё, што нарабіла яго зламаная палачка; але Герміёна і Мілісэнта Булстроўд усё яшчэ рухаліся; Мілісэнта схапіла Герміёну за галаву, і тая енчыла ад болю; абедзве палачкі валяліся забытыя на палу. Гары скокнуў і стаў адтасківать Мілісэнту. Гэта было нялёгка: яна была значна буйней Гары.

— Дарагія мае, што жа гэта, — усклікаў  Локхард, бегаючы паміж дуэлянтамі і пазіраючы на наступствы бітвы, — уставай жа, Макміллан... Асцярожней, міс Фосэт... Зацісні мацней, і кроў перастане ісці праз секунду, Бут...

— Мабыць, я лепш павучу вас блакаваць варожыя заклёны, — аслупянела пралапатаў  Локхард, стоячы пасярод залы. Ён зірнуў на Снэйпа, чорныя вочы якога грозна зіхацелі, і хутка адвёў погляд. — Нам патрэбна пару добраахвотнікаў — Лонгбатам і Фінч-Флетчы, не жадаеце?...

— Гэта дрэнная ідэя, прафесар  Локхард, — прамовіў Снэйп, наблізіўшыся слізгальнымі рухамі, як вялізны, злавесны кажан. — Лонгбатам здольны разбурыць усё вакол з дапамогай найэлементарных замоваў. Нам прыйдзецца адпраўляць у лякарню тое, што застанецца ад Фінч-Флетчы, у запалкавай пушцы. — Круглы, ружовы твар Нэвіла паружавеў яшчэ мацней. — Як наконт Малфоя і Потэра? — прапанаваў Снэйп, крыва  ўсміхнуўшыся.

— Выдатная думка! — узрадаваўся  Локхард, жэстам запрашаючы Гары і Малфоя ў сярэдзіну залы. Стаялыя побач хлопцы расступіліся, вызваляючы праход.

— Глядзі, Гары, — сказаў  Локхард. — Калі Драко нацэліць на цябе палачку, зрабі вось так.

Ён узнёс у паветра сваю ўласную чароўную палачку, вырабіў ёю нейкія мудрагелістыя маніпуляцыі і тут жа выпусціў. Снэйп пагардліва скрівілся, а  Локхард паспешна падабраў палачку са словамі: — Упс — яна сёння перанапружылася...

Снэйп прысунуўся бліжэй да Малфою і прашаптаў яму нешта на вуха. Малфой заўсміхаўся. Гары спалохана падняў вочы на  Локхарда і папытаў:

— Прафесар, пакажыце мне, калі ласка, яшчэ раз гэтае блакаванне.

— Спужаўся? — напаўголасу прамармытаў Малфой, так, каб  Локхард яго не пачуў.

— Размроіўся, — прашыпеў Гары кутком рота.

Локхард падбадзёрвальна пакалашмаціў Гары па плячу: "Рабі, як я табе паказаў, і ўсё будзе ў парадку!"

— Што рабіць? Выпусціць палачку?

Але  Локхард не слухаў.

— Тры — два — адзін — пачалі! — выгукнуў ён.

Малфой імгненна ўзмахнуў палачкай і прароў: "Серпенцорцыя!"

Чароўная палачка ізвергла залп. Гары ў нямым жаху глядзеў, як з яе выляцела доўгая чорная змяя, цяжка звалілася на пол паміж дуэлянтамі і ўскінула галаву, гатовая ўджгнуць.   Раздаліся ляманты, натоўп вокамгненна адступіла, вакол Гары і Малфоя ўтварылася вольная прастора.

— Не варушыся, Потэр, — гультаявата кінуў Снэйп, відавочна атрымліваючы асалоду ад спалоху хлопчыка, які апынуўся сам-насам з разлютаванай змяёй. — Зараз я прыбяру яе...

— Дазвольце мне! — выгукнуў  Локхард. Ён памахаў палачкай перад змяёй, раздалося гучнае "бум-м!"; змяя, замест таго каб знікнуць, узляцела на дзесяць метраў уверх і затым гучна шмякнулась аб пол. У лютасці, са зласлівым шыпеннем, яна імкліва заслізгала да Джасціна Фінч-Флетчы і зноў падняла галаву, агаліла зубы і прыгатавалася да нападу.

Гары так і не зразумеў, што прымусіла яго дзейнічаць. Ён не паспеў абдумаць рашэнне, прыйшэлае яму ў галаву. Ён толькі адчуў, як ногі, быццам на роліках, панеслі яго наперад, і ён самай дурной выявай закрычаў на змяю: "Пакінь яго ў супакою!" І — цуд! — невытлумачальна — змяя нямогла апусцілася на пол і, падобная на тоўсты чорны садовы шланг, паслухмяна ўляглася, утаропіўшы на Гары спакойныя вочкі. Гары ўжо не адчуваў страху. Ён ведаў, што змяя больш не будзе ні на каго нападаць, хоць і не змог бы растлумачыць, адкуль яму гэта вядома.

Ён з усмешкай звярнуўся да Джасціна, чакаючы ўбачыць у таго на твары палёгку, або збянтэжанасць, або нават падзяку — але зусім не спалох і злосць.

— Што гэта ты задумаў? — крыкнуў ён і, раней чым Гары паспеў вымавіць хоць слова, Джасцін звярнуўся і куляй выляцеў з залы.

Снэйп выступіў наперад, узмахнуў палачкай, і змяя расчынілася ў паветры, стаўшы невялікай аблачынай чорнага дыму. Снэйп таксама глядзеў на Гары з дзіўным выразам: насцярожаным, панура-праніклівым, нешта пра сябе абдумваючы. Гары такі погляд зусім не спадабаўся. Ён таксама ўсвядоміў, што адусюль даносіцца спалохана-злавеснае мармытанне. Потым хтосьці пацягнуў яго ззаду за вопрадку.

— Пайшлі, — сказаў голас Рона яму ў вуха, — пайшлі хутчэй адсюль...

Рон вывяў Гары з залы, Герміёна спяшалася за імі. Калі яны выходзілі з дзвярэй, народ паабапал праёму адсунуўся як мага далей, як быццам асцерагаючыся падчапіць заразу. Гары зусім не разумеў, у чым справа, і ні Рон, ні Герміёна нічога яму не казалі датуль, пакуль яны не дашлі ў пустую Грыфіндорскую гасціную. Там Рон уштурхнуў Гары ў крэсла:

— Аказваецца, ты змеевусны! Чаму ты нічога не казаў нам?

— Хто я? — перапытаў Гары.

— Змеевусны! — крыкнуў Рон. — Ты можаш размаўляць па-змяінаму!

— А, зразумела, — сказаў Гары. — Гэта значыць, я хачу сказаць, я толькі другі раз у жыцці гэта раблю. Аднойчы ў заапарку я выпадкова нацкаваў баа-констрыктора на майго стрыечнага братку Дадлі  — гэта доўгая гісторыя — але гэты самы баа-констрыктор распавёў мне, што ніколі не быў у Бразіліі і я яго як бы вызваліў, толькі я не жадаў — гэта было яшчэ да таго, як я пазнаў, што я вядзьмак...

— Баа-констрвктор сказаў табе, што ніколі не быў у Бразіліі? — слабым голасам вымавіў Рон.

— Ну і што з таго? — бестурботна сказаў Гары. — Упэўнены, што тут знойдзецца купа народу, якія могуць тое самае!

— Ох, не, нічога падобнага, не могуць, — сказаў Рон, — Гэта зусім не часта сустракаемая здольнасць. Гары, гэта вельмі дрэнна.

— Што дрэнна? — не зразумеў Гары. Ён ужо пачынаў сердаваць. — Што гэта з вамі з усімі? Паслухайце, калі бы я не сказаў гэтай змяі адстаць ад Джасціна...

— Ах, вось што ты ёй сказаў?

— У якім сэнсе? Ты там быў... ты чуў...

— Я чуў, як ты кажаш на серпентарго, — сказаў Рон. — На змяінай мове. Ты мог сказаць што заўгодна... нічога дзіўнага, што Джасцін перапалохаўся, уражанне было такое, быццам вы з ёй намаўляецеся або нешта ў гэтым духу — гэта было страшна, разумееш?

Гары ўтаропіўся на Рона.

— Я размаўляў на іншай мове? Але — я не разумею — як я магу казаць на нейкай мове і не ведаць, што я на ёй кажу?

Рон пагушкаў галавой. Яны з Герміёнай абодва выглядалі так, нібы хтосьці памёр. Але   Гары не мог зразумець, што такога жудаснага адбылося.

— Можа, вы мне растлумачыце, што дрэннага ў тым, што я не даў вялізнай змяі адкусіць Джасціну галаву? — абурыўся ён. — Якая розніца, як я гэта зрабіў, калі ў выніку Джасціну не прыйдзецца пакуль уступаць у Безгаловае Братэрства?

— Ёсць розніца, — нарэшце ўступіла ў гутарку Герміёна. У яе быў гаротны, прыглушаны голас, — таму што ўменне казаць на серпентарго — гэта адна з асаблівых здольнасцяў Салазара Слізэрына. Таму знакам "Слізэрына" з'яўляецца змяя.

Гары адкрыў рот.

— Вось-вось, — сказаў Рон. — А зараз уся школа будзе казаць, што ты яго пра-пра-пра-пра-праўнук...

— Але ж гэта не так, — сказаў Гары, адчуваючы невытлумачальную паніку.

— Гэта будзе цяжка даказаць, — сказала Герміёна. — Ён жыл гадоў гэтак тысячу таму; па некаторых прыкметах, ты цалкам можаш ім быць.

*    *    *

Уначы Гары ляжаў без сну. Праз шчылінку паміж занавесамі полага ён назіраў за сняжынкамі, ціха кружыўшымі за акном вежы і думаў, думаў...

Ці можа ён на самай справе быць нашчадкам Салазара Слізэрына?  Урэшце рэшт, ён анічога не ведае аб сям'і свайго бацькі. Дурслі  ніколі не дазвалялі задаваць пытанні аб чароўных сваяках.

Паціху, Гары паспрабаваў сказаць што-небудзь на серпентарго. Нічога не выйшла.  Падобна, трэба было апынуцца сам-насам са змяёй, каб пачаць размаўляць з ёй.

Але я жа ў "Грыфіндоре", думаў Гары. Шапка-размеркавальніца ніколі бы не змясціла мяне сюды, калі бы ў мне цякла кроў Слізэрына...

Паміж іншым, сказаў агідны ціхі голас у яго ў галаве, шапка-размеркавальніца збіралася адправіць цябе ў "Слізэрын", не памятаеш, ці што?

Гары заварочаўся. Заўтра на гербалогіі ён убачыць Джасціна і растлумачыць яму, што адклікаў ад яго змею, а зусім не нацкоўваў, як падумалі ўсе гэтыя дурні (злосна дадаў пра сябе Гары),.

Раніцой, аднак, пайшоўшы уначы сняжок ператварыўся ў шугавею такой сілы, што апошні ўрок гербалогіі у гэтым семестры адмянілі: прафесар Спроўт павінна была апрануць мандраганятак у шкарпэткі і шалікі. Гэта з'яўлялася даволі складанай аперацыяй, якую яна не вырашалася перадаручыць камусь іншаму, асабліва зараз, калі ад паспяховага развіцця гэтых раслін залежыла жыццё місіс Норыс і Коліна Крыві.

Гары хваляваўся, што не ўбачыўся з Джасцінам. Ён мучыўся, седзячы ў каміна ў агульнай Грыфіндорскай гасцінай, у той час як Рон з Герміёной праводзілі нечакана з’явіўшыйся вольны час за гульнёй у чароўныя шахматы.

— У імя неба, Гары, — сказала Герміёна трохі раздражнёна, гледзячы, як слон Рона сцягнуў з каня яе афіцэра і пацягнуў яго з дошкі. — Ідзі і знайдзі Джасціна, калі для цябе гэта так важка.

Вырашыўшыся, Гары падняўся з крэсла і вылез праз адтуліну за партрэтам, разважаючы, дзе зараз можа знаходзіцца Джасцін.

З-за шчыльных шэрых снежных віхур за вокнамі ў замку было нашмат цямней, чым  звычайна ў дзённы час. Пацепваючыся, Гары ішоў паблізу класных пакояў, у якіх праходзілі заняткі, і лавіў данасіўшыеся адтуль урыўкі фраз. Прафесар МакГонагал адчайна лаялася на кагосьці, хто, судзячы па ўсім, ператварыў свайго суседа на барсука. Падушыўшы ў сабе парыў пазірнуць, хто гэта зрабіў, Гары прайшоў паблізу. Ён падумаў, што Джасцін мог у вольны час заняцца выкананнем назапашаных хатніх заданняў, і вырашыў перш за ўсё пашукаць у бібліятэцы.

Хафлпафцы, якія павінны былі бы зараз займацца гербалогіей, на самой справе сядзелі ў задняй частцы бібліятэкі, але яны нічога не чыталі і не пісалі. У прасветах паміж доўгімі шэрагамі высокіх кніжных стэлажоў Гары былі бачныя пахіленыя адно да аднаго галавы: хлопцы бурна нешта абмяркоўвалі. Гары не бачыў, ці ёсць сярод іх Джасцін. Ён накіраваўся было да іх, але тут абрывак гутаркі даляцеў да яго вушэй, і Гары спыніўся ў Падзеле Нябачнасці, каб трохі паслухаць.

— У любым выпадку, — казаў нейкі здаравяка, — я загадаў Джасціну схавацца ў спальні. Я маю на ўвазе, калі Потэр вылучыў яго чарговай ахвярай, то яму лепш усяго пакуль не высоўвацца. Вядома, Джасцін даўно чакаў чаго-небудзь падобнага з тых самых пор, як прамовіўся Потэру, што ён магланароджаны. Джасцін нават сказаў, што быў запісаны ў Ітан. А гэта такая рэч, пра якую не варта распаўсюджвацца, калі дзесьці побач гойсае Нашчадак Слізэрына, ці не праўда?

— Значыць, ты сапраўды ўпэўнены, што гэта Потэр, так, Эрні? — заклапочана спытала светлавалосая дзяўчынка з касічкамі.

— Ханна, — найсур'ёзным тонам прамовіў шчыльны хлапчук, — ён змеевусны. Усім вядома, што гэта прыкмета чорнага чараўніка. Ты чула калі-небудзь аб прыстойных людзях, якія бы размаўлялі са змеямі? Не? Паміж іншым, Слізэрына звалі серпентаязым.

Паміж размаўляючымі прабегла смутнае мармытанне, а потым гучны голас Эрні працягнуў:

— Памятаеце, што было напісана на сцяне? Ворагі Нашчадака, беражыцеся. У Потэра паўсталі нейкія праблемы з Філчам. Тут жа — раз! — на яго кошку здзейснен напад. Потым, гэты першаклашка, Крыві, увесь час даставаў Потэра, сфатаграфаваў яго ляжалым у брудзе пасля квідытчнага матчу. Што нам вядома далей? На Крыві таксама напалі.

— Але ён заўсёды падаваўся такім любасным, — няўпэўнена запярэчыла Ханна, — і потым, гэта ж з-за яго, ну, вы разумееце... знік Самі-Ведаеце-Хто. Потэр не можа быць такім ужо дрэнным, дакладна?

Эрні таямніча панізіў голас, галовы хафлпафцаў ссунуліся яшчэ цясней, а Гары зрабіў пару крокаў наперад, каб пачуць, што скажа Эрні.

— Нікому невядома, якім чынам ён перажыў атаку Самі-Ведаеце-Каго. Я жадаю сказаць, ён тады быў немаўлём. Па ідэі, ён павінен быў разляцецца на кавалачкі. Я так скажу — толькі вельмі моцны чорны чараўнік мог перажыць дзеянне такіх страшных праклёнаў. — Эрні панізіў голас практычна да шэпту і працягнуў: — Можа быць, менавіта таму Самі-Ведаеце-Хто жадаў забіць яго. Не жадаў канкурэнцыі, другога Чорнага Лорда, разумееце? Жадаў бы я ведаць, якія яшчэ таемныя ўменні хавае Потэр?

Гары быў не ў сілах слухаць далей. Ён гучна кашлянуў і выйшаў з-за паліц. Калі бы ён не быў так раз’юшчаны, то знайшоў бы гледзішча якое яму адчынілася пацешным: хафлпафцы параскрылі рты, быццам Скамянелі ад аднаго яго выгляду, ад твару Эрні павольна адлівала фарба.

— Прывітанне, — сказаў Гары. — Я шукаю Джасціна Фінч-Флетчы.

Горшая боязь хафлпафцаў пацвярджаліся са ўсёй відавочнасцю.

— Навошта ён табе? — спытаў Эрні.

— Я жадаю растлумачыць яму, што насамрэч здарылася са змяёй у Клубе Дуэлянтаў, — сказаў Гары.

Эрні закусіў збялелую губу, а потым зрабіў глыбокі ўдых і вымавіў:

— Мы ўсе там былі. Мы бачылі, што здарылася.

— Тады вы павінны былі зазначыць, што, пасля таго як я паразмаўляў са змяёй, яна адступіла? — спытаў Гары.

— Усё, што я бачыў, — заўпарціўся Эрні, хоць і быў не ў сілах суняць дрыготку, — гэта тое, што ты размаўляў на серпентарго і нацкоўваў змяю на Джасціна.

— Не нацкоўваў я змею! — выпаліў Гары, і яго голас завібрыраваў ад гневу. — Яна яго нават не кранула!

— Ледзь было не кранула! — не здаваўся Эрні. — І, калі жадаеш ведаць, — паспешна дадаў ён, — то магу табе паведаміць, што мая сям'я налічвае больш дзевяці пакаленняў ведзьмакоў і ведзьмаў, і што мая кроў такая жа чыстая, як у ўсіх, і...

— Пляваць мне на тваю кроў! — люта крыкнуў Гары. — Чаму гэта я павінен нападаць на магланароджаных?

— Кажуць, ты ненавідзіш маглаў, з якімі жывеш, — хутка адказаў Эрні.

— Жыць з Дурслі і не ненавідзець іх проста немагчыма, — горка сказаў Гары. — Паглядзеў бы я на цябе на маім месцы.

Ён разгарнуўся на абцасах і імкліва выдаліўся з бібліятэкі, заслужыўшы неўхваляльны погляд ад мадам Пінс, якая ў гэты час працірала пазалочаную вокладку вялізнай кнігі замоваў.

Аслеплены гневам, Гары крочыў па калідоры, не разумеючы, куды ідзе, да такой ступені ён разлютаваўся. У выніку ён уторкнуўся ў нешта вельмі вялікае і цвёрдае, што збіла яго з ног.

— А, прывітанне, Хагрыд, — сказаў Гары, паглядзеўшы ўверх.

Твар Хагрыда цалкам хавалася пад вязаным, зацярушаным снегам шлемам, але яго ўсё роўна ні з кім немагчыма было пераблытаць: гіганцкая фігура ў кратовым футры запаўняла сабою ўвесь калідор. З неверагоднага памеру рукавіцы звісаў дохлы певень.

— Як жыццё, Гары? — сказаў Хагрыд, сцягваючы шлем, каб можна было размаўляць. — Чагось ты не на ўроку?

— Адмянілі, — сцісла растлумачыў Гары, паднімаючыся на ногі. — А ты што тут робіш?

Хагрыд паказаў знежывелае цела.

— Другі за гэты семестр, — распавёў ён. — Або лісіцы, або крывасмактальны медзвеклоп... вось мне і трэба дазвол дырэктара накласці закляцце на куратнік.

З-пад густых заснежаных броў ён уважлівей угледзеўся ў твар Гары.

— Ты сапраўды ў парадку? Відок у цябе — потны нейкі, злы...

Гары не мог сябе прымусіць паўтарыць тое, што казалі аб ім Эрні і іншыя хафлпафцы.

— Глупства, — адмахнуўся ён. — Слухай, Хагрыд, я лепш пайду, у мяне зараз ператварэнні, а мне трэба паспець узяць падручнікі...

І пайшоў, усё яшчэ не ў сілах выкінуць з галавы слова Эрні:

"Джасцін даўно чакаў чаго-небудзь падобнага з тых самых пор, як прамовіўся Потэру, што ён магланароджаны..."

Гары цяжка ўзлез па лесвіцы, загарнуў за кут і пайшоў па пераходзе, як ніколі цёмнаму; полымя паходняў загасіў моцны ледзяны скразняк, дуўшы праз шчыліну ў аконнай раме. Гары дайшоў ужо да сярэдзіны гэтага пераходу, як раптам спатыкнуўся аб нешта і зваліўся.

Ён звярнуў галаву і, прыжмурыўшыся, стаў узірацца ў то, аб што спатыкнуўся. А разглядзеўшы, адчуў, быццам у яго знікла ўсё нутро.

Джасцін Фінч-Флетчы ляжаў на палу, халодны, адубелы, з выразам дзікага жаху на твары. Вочы яго былі нерухома абстаўленыя ў столь. І гэта было яшчэ не ўсё. Побач з ім ляжала яшчэ адна фігура, якая ўяўляла сабою самае дзіўнае гледзішча, калі-альбо бачанае Гары.

Гэта быў Амаль Безгаловы Нік, не жамчужна-празрысты як звычайна, але чорны, абгарэлы. Лежучы на спіне, прамы як дошка, ён плаваў у шасці цалях ад полу. Галава была адкінутая, а на твары застыгла такі жа, як у Джасціна, выраз.

Гары ўскочыў, дыхаючы хутка і часта. У грудной клетцы сэрца адбівала барабанны дроб. Ён стаў дзіка азірацца па баках і зазначыў доўгую працэсію павукоў, якія тарапіліся на сваіх высокіх ножках прэч ад цел. Было ціха, толькі з найблізкіх класных пакояў даносіліся прыглушаныя галасы настаўнікаў.

Ён можа збегчы, і ніхто ніколі не пазнае, што ён тут быў. Але бо нельга іх тут пакінуць вось так ляжаць... Трэба паклікаць на дапамогу... І хіба хто-небудзь паверыць, што ён тут не прычым?

Пакуль ён стаяў так, у паніцы, не ведаючы, што рабіць, дзверы побач з ім з грукатам расхінулася. Адтуль ракетай выпуліў палтэргейст Піўз.

— Ба, ды тут потны Потэр! — сухенька захіхікаў Піўз. Ён кіўнуўся поруч Гары і змахнуў яму акуляры  з пераносся набок. — Чым гэта мы займаецца? Навошта шнырым?...

Піўз раптам замер пасярэдзіне складанага сальта. Павесіўшыся да гары нагамі, палтэргейст моўчкі пазіраў на Джасціна і Амаль Безгаловага Ніка. Потым перавярнуўся ў правільнае становішча, напоўніў лёгкія паветрам і, перш чым Гары паспеў яго спыніць, разгаласіўся:

— НАПАД! НАПАД! ЯШЧЭ АДЗІН НАПАД! НЕ ВЫРАТУЮЦЦА НІ ЖЫВЫЯ, НІ МЁРТВЫЯ! РАТУЙСЯ ХТО МОЖА! НАПААААД!

Шух — шух — шух — паадчыняліся дзверы па ўсім калідоры, і ўсё запоўнілася людзьмі. На працягу некалькіх доўгіх хвілін вакол панавала такое замяшанне, што Джасціна цалкам маглі задушыць, а ўжо каля Амаль Безгаловага Ніка стала хтосьці таптаўся. Гары выявіў, што прыціснуты да сцяны. Настаўнікі заклікалі аб цішыні і спакоі. Прыбегла прафесар МакГонагал, за ёй па пятах — хлопцы з класа, дзе яна толькі што праводзіла заняткі. У аднаго з іх валасы так і засталіся чорна-белымі ў палоску. Прафесар МакГонагал з дапамогай уласнай чароўнай палачкі выдала гук гучнага ўдару далоні па стале, што аднавіла цішыню, і загадала ўсім разыйсціся па класах. Не паспелі трохі расчысціць месца злачынства, як прымчаўся хафлпафец Эрні, адчайна пыхкаючы на ходу.

— Злоўлены з палічным! — закрычаў ён, з тварам бялей снягі, і тэатральна паказаў на Гары.

— Ціха, Макміллан! — рэзка сказала прафесар МакГонагал.

Піўз боўтаўся над усёй гэтай сцэнай, зласліва ашчэрыўшыся; ён любіў ўсялякае бязладдзе. Настаўніка схіліліся над целамі Джасціна і Амаль Безгаловага Ніка і сталі аглядаць іх, а Піўз у гэты час выліўся вясёлай песенькай:

Забойца духаў і людзей,

Наш Потэр злыдзень, ліхадзей.

— Хопіць, Піўз! — раўнула прафесар МакГонагал, і Піўз задам паляцеў прочкі, паказваючы Гары язык.

Прафесар Флітвік і прафесар Сіністра з астранамічнага падпадзялення панеслі Джасціна ў бальнічнае аддзяленне, але вось што рабіць з Амаль Безгаловым Нікам, ніхто не ведаў. Урэшце рэшт прафесар МакГонагал стварыла з паветра вялікі вентылятар і ўручыла яго Эрні з указаннямі, як з ім дзейнічаць. Ганарысты Эрні накіраваў на Ніка брую паветра, і той паплыў наперадзе, як маўклівы чорны дырыжабль. Такім чынам, усё разыйшліся, і Гары застаўся сам-насам з Мінервай МакГонагал.

— Сюды, Потэр, — загадала яна.

— Прафесар, — тут жа сказаў Гары. — Клянуся, я гэтага...

— Гэта па-за маёй кампетэнцыяй, Потэр, — адрэзала прафесар МакГонагал.

Моўчкі яны прайшлі за кут, і яна спынілася перад вялікай, на рэдкасць выродлівай каменнай гаргуллей.

— Цытрынавую ляндрынку! — сказала яна. Відавочна, гэта быў пароль, гаргулля раптам ажыла і адскочыла ў бок, а сцяна ззаду яе расступілася. Гары, нягледзячы на ўвесь жах ад таго, што яго чакала, не мог не здзівіцца. За сцяной знаходзілася шрубавая лесвіца, яна рухалася ўверх накшталт эскалатара. Калі яны з прафесарам МакГонагал ступілі на гэтую лесвіцу, Гары пачуў, як сцяна з шумам зачынілася за імі. Яны сталі кругамі паднімацца ўверх, вышэй і вышэй, пакуль нарэшце Гары, у якога трохі закруцілася  галава, не ўбачыў наперадзе паліраваныя дубовыя дзверы з медным дзвярным малатком у выглядзе грыффона.

Ён здагадаўся, куды яго вядуць. Тут, мабыць, і было месцазнаходжанне Дамблдора.

— РАЗДЗЕЛ XII —

Пераваротнае зелле

Прафесар МакГонагал пастукала ў дзверы. Дзверы бясшумна адчыніліся, і яны ўвайшлі. Прафесар МакГонагал загадала Гары пачакаць і пакінула яго аднаго.

Гары паглядзеў вакол. Адно можна было сказаць напэўна: з усіх кабінетаў настаўнікаў, якія ён паспеў наведаць за гэты год, кабінет Дамблдора быў самым цікавым. Калі бы ён не баяўся так выключэння, ён быў бы наверсе асалоды.

Гэта была прасторны круглы пакой. Тут даносіліся ўсякія загадкавыя шоргаты. На высокіх століках з тонкімі ножкамі стаялі разнастайныя срэбныя прылады, яны круціліся і пырхалі парам. Сцены былі абчэпленыя малюнкамі дырэктараў і дырэктрыс мінулых гадоў, усе яны дружна пасапывалі у крэслах за рамкамі сваіх партрэтаў. У пакоі знаходзіўся таксама вялізны пісьмовы стол з ножкамі ў форме звярыных лап, а над сталом, на паліцы, сядзеў паношаны залатаны чароўны капялюш — шапка-размеркавальніца.

Гары завагаўся. Ён кінуў асцярожны погляд на мірна спячых па сценах ведзьмакоў і ведзьмаў. Бо нічога страшнага не здарыцца, калі ён зноў прымерыць капялюш? Проста праверыць... упэўніцца, што яна змясціла яго ў правільны каледж...

Ён ціха абыйшоў вакол стала, зняў капялюш з паліцы і акуратна апусціў яго сабе на галаву. Шапка была яму вяліка і саслізнула на вочы, у дакладнасці гэтак жа, як гэта было ў мінулы раз. Гары ўтаропіў погляд у чорны выварат і стаў чакаць. Нарэшце ціхі голас шапнуў яму ў вуха: "Чарвячок грызе, так, Гары?"

— Ммм, так, — прамармытаў Гары. — Эээ... выбачыце, што турбую... я жадаў спытаць...

— Жадаеш ведаць, ці правільна я цябе накіравала ў твой каледж, — перабіла здагадлівая шапка. — Ды ўжо... з табой было асабліва складана разабрацца. Але я адказваю за свае словы, і працягваю сцвярджаць, — тут сэрца ў Гары звалілася, — што ты мог бы дасягнуць шматлікага ў "Слізэрыне"...

У жываце ў хлопчыка нешта пакутліва сціснулася. Ён схапіў шапку за кончык і сарваў з галавы. Яна павісла ў яго ў руках. Гары пхнул яе зваротна на паліцу. Яго нудзіла.

— Вы не правы, — гучна заявіў ён нерухомамай шапке. Яна не адрэагавала. Гары стаў адыходзіць, не зводзячы вока са шапкі. І тут дзіўны, гарлавы гук, раздавшыся з-за спіны, прымусіў яго рэзка разгарнуцца.

Аказваецца, ён быў не адзін. На залатой тычцы поруч дзверы сядзела лядашчая птушка — нейкая недашчыпаная індычка. Гары ўтаропіўся на яе; яна адказала нерухомым змрочным позіркам і ізноў выдала гарлавы гук. Гары падумалася, што птушка, падаецца, моцна хворая. У яе былі сумныя вочы і, нават за той час, што Гары глядзеў на яе, з хваста выпала яшчэ некалькі пёраў.

Гары наведала прыкрая думка: адзінае, чаго яму зараз не трэба — гэта каб птушка Дамблдора памерла, знаходзячыся сам-насам з ім. Варта было яму аб гэтым падумаць, як птушка загарэлася.

Ад жаху Гары закрычаў і адскочыў да стала. Ён адчайна азіраўся ў пошуках шклянкі вады або чаго-небудзь падобнага, але нічога не знайшлося; птушка, тым часам, ператварылася ў агністы шар, іспусціла гучны лямант — і ў наступную секунду ад яе не засталося нічога, акрамя жменькі попелу на палу.

Адкрылася дзверы кабінета. З вельмі сур'ёзным выглядам увайшоў Дамблдор.

— Прафесар, — залепетаў Гары. — Ваша птушка — я нічога не мог парабіць — яна ўзяла і загарэлася...

Да найвялікшаму здзіўленню Гары, Дамблдор усміхнуўся.

— І самы час, трэба сказаць, — адказаў ён. — Ён даўным-даўно дрэнна выглядаў; я ўжо намякаў яму, каб ён прыспешваўся.

Ён хахатнуў, гледзячы на ашаломлены твар хлопчыка.

— Фоўкс — гэта фенікс, Гары. Феніксы, калі ім прыходзіць пара памерці, загараюцца, а потым адраджаюцца з попела. Глядзі...

Гары паглядзеў уніз як раз своечасова, каб убачыць, як малюсенькі, зморшчаны, нованароджаны птушаня высоўвае галоўку з купкі попела. Птушаня быў такі жа выродлівы, як і згарэлая птушка.

— Шкада, што табе давялося ўпершыню сустрэцца з ім у дзень гарэння, — сказаў Дамблдор, усаджваючыся за стол. — Большасць часу ён незвычайна прыгожы, у яго раскошнае апярэнне, чырвонае з золатам. Цудоўныя стварэнні гэтыя феніксы. Яны здольныя насіць цяжкія грузы, іх слёзы валодаюць гаючай сілай, а яшчэ — яны вельмі адданыя хатнія жывёліны.

Калі Фоўкс загарэўся, Гары ад спалоху забыў, навошта ён тут знаходзіцца, але памяць неадкладна вярнулася да яго пры поглядзе на Дамблдора, царска седзячага у высокім крэсле за пісьмовым сталом. Светла-блакітны позірк пранізваў Гары наскрозь.

Аднак, да таго, як Дамблдор паспеў вымавіць хоць слова, дзверы кабінета з магутным грукатам расхінулася, і ўнутр з вар'яцкім выглядам уварваўся Хагрыд. На кудлатай чорнай верхавіне быў насунуты шлем. Дохлы певень па-ранейшаму боўтаўся ў руках.

— Гэта не Гары, прафесар Дамблдор! — разгаласіўся Хагрыд. — Мы з ім толькі-толькі паказалі — секундачкі не прайшло, як на таго хлопца напалі! Адкуль яму паспець, Гары-та? Сэр...

Дамблдор паспрабаваў нешта сказаць, але Хагрыд працягваў безупынна, захлёбваючыся, казаць, у запале размахваючы пеўнем і пасыпаючы пол пёрамі.

— ... ну не ён гэта, калі трэба, я ў Міністэрстве Магіі чым жадаеце паклянуся...

— Хагрыд, я...

— ...не таго вы ўзялі, сэр, я ўжо ведаю, Гары ніколі...

— Хагрыд! — прыкрікнуў Дамблдор. — Я і не думаю на Гары.

— Ох, — спыніўся Хагрыд, і певень вертыкальна павіс узбоч. — Выдатна. Тады я звонку пачакаю.

І закрочыў да выхаду са збянтэжаным выглядам.

— Вы і не думалі, што гэта я, прафесар? — з праснуўшейся надзеяй перапытаў Гары. Дамблдор стрэсваў пеўневыя пёры са стала.

— Не, Гары, не думаў, — адказаў Дамблдор, але на твары ў яго зноў з'явілася змрочны выраз. — Але мне ўсё жа трэба пагутарыць з табой.

Гары з хваляваннем чакаў, што скажа Дамблдор, а той моўчкі разглядаў яго, злучыўшы кончыкі доўгіх пальцаў.

— Я павінен спытаць цябе, Гары, ці ёсць нешта такое, аб чым ты бы жадаў распавесці мне, — мякка прамовіў Дамблдор. — Усё роўна, што менавіта. Усё што заўгодна.

Гары не ведаў, што і адказаць. Ён адразу ўспомніў, як Малфой крычаў: "Бруднакроўкі — чарга за вамі!". Ён падумаў аб Пераваротным зеллі, ціха кіпячай на ўнітазе. Потым ён падумаў аб бесцялесным голасе, які чуў ужо двойчы і ўзгадаў словы Рона: "калі чалавек чуе галасы, якіх ніхто іншы не чуе, гэта дрэнная прыкмета, нават у чароўным свеце". Ён успомніў таксама і аб чутках, якія ходзяць аб ім самім, і свая ўласная нарастальная боязь, што паміж ім і Салазаром Слізэрынам існуе нейкая сувязь...

— Не, прафесар, — сказаў Гары. — Нічога такога няма...

Падвойнае злачынства паслужыла каталізатарам, і тое, што яшчэ нядаўна было толькі нявызначанай турботай, імгненна перарасло ў сапраўдную паніку. Як ні дзіўна, найболей моцнае ўздзеянне аказвала лёс Амаль Безгаловага Ніка. "Што жа магло стварыць такое з прывідам?" — пыталі сябе людзі, — "якая жудасная сіла магла пашкодзіць таму, хто і так ужо мёртвы?" Пачаўся ледзь не масавы сыход — народ спяшаўся зарезервіраваць месцы ў "Хогвартс Экспрэсе", на Каляды навучэнцы з палягчэннем раз'яжджаліся па дамах.

— Калі так справа пайдзе, толькі мы адны і застанемся, — сказаў Рон Гары з Герміёной. — Мы, Малфой, Крэб і Гойл. Вось жа будуць вясёлыя Каляды.

Крэб з Гойлам, заўсёды рабіўшыя тое ж самае, што і Малфой, запісаліся ў спіс тых, хто  заставаўся. Гары наогул-то быў рады, што на Каляды амаль нікога ў школе не застанецца. Ён жудасна ад усяго стаміўся: і ад таго, што хлопцы цураюцца яго, як быццам у яго ў любую хвіліну могуць вырасці зубы, або ён можа пачаць плявацца ядам; і ад перашэптванняў, і ад паказвання пальцамі, ад шыпення і мармытання, якія паўсюль пераследвалі яго.

А вось Фрэду з Джорджам гэта сітуацыя вельмі нават падабалася. Яны перасягнулі саміх сябе, калі адправіліся маршыяваць па калідорах наперадзе Гары з крыкамі: "Прапусціце! Ідзе Нашчадак Слізэрына, ён узброены і вельмі небяспечны!..."

Персі паставіўся да іх паводзінах у вышэйшай ступені неўхваляльна.

— У гэтым няма нічога смешнага, — працадзіў ён скрозь зубы.

— Гэй, прочкі з дарогі, Персі, — з няшчырай фанабэрыстасцю кінуў Фрэд. — Гары спяшаецца.

— Ага, спяшаецца ў Таемны Пакой, выпіць кубачак гарбаты са сваім дакладным зубастым слугой, — падушыўся ад смеху Джордж.

Джыні хваляваліся ад жартачкаў братоў.

— Ой, не трэба, — пішчала яна ўсякі раз, калі Фрэд праз усю гасціную пытаў Гары, на каго ён збіраецца напасці ў наступны раз, або калі Джордж пры сустрэчах з Гары прыкідваўся, што адпужвае яго вялікай галоўкай часныку.

Гары зусім не пярэчыў; яму было лягчэй таму, што хоць бы Фрэд з Джорджам ставіліся да думкі, што ён можа быць Нашчадакам Слізэрына, няйначай як са смехам. Але затое выхадкі двайнят моцна дзейнічалі на Драко Малфоя, штораз ён усё больш змрачнеў.

— Малфой згарае ад жадання абвясціць, што Нашчадак — ён, — з веданнем справы заявіў Рон. — Вы жа ведаеце, як ён не любіць, калі камусьці атрымоўваецца яго абставіць, а гэтым разам Малфой робіць брудную працу, а ўся слава дастаецца Гары.

— Нядоўга яму засталося, — здаволена вымавіла Герміёна. — Пераваротнае зелле  амаль гатова. Хутка мы вырвем у яго прызнанне.

Нарэшце семестр скончыўся, і ў замку запанавала цішыня, такая жа глыбокая, як снег у двары. Гары знаходзіў гэтую цішыню спакойка, а не засмучваюшчай, і атрымліваў асалоду ад таго, што ён сам, Герміёна і браты Уізлі непадзельна пануюць у Грыфіндорскай вежы. Яны маглі спакойна, нікога не трывожачы, выбухаць хлапушкі і практыкавацца ў дуэльным мастацтве. Двайняты і Джыні вырашылі застацца на Каляды ў школе, таму што містэр і місіс Уізлі з'ехалі ў Егіпет да Біла. Персі, ніколі не ухвалёўваўшы іх выбрыкаў, праводзіў не занадта шмат часу ў агульнай гасцінай "Грыфіндора", велічна абвясціўшы, што асабіста ён застаўся на Каляды толькі таму, што як стараста абавязаны аказаць падтрымку выкладчыцкаму складу ў такі няпросты час.

Надыйшла калядная раніца, белая і халодная. Гары і Рон — у іх спальні больш нікога не засталося — прачнуліся вельмі рана. Іх абудзіла Герміёна, яна ўварвалася ў пакой цалкам апранутая і з падарункамі ў руках.

— Прачынайцеся, — гучна сказала яна, адчыняючы фіранкі на вокнах.

— Герміёна — табе сюды нельга, ты што... — Рон загарадзіўся рукой ад святла.

— І табе шчаслівых Каляд, — раззлавалася Герміёна і шпурнула Рону яго падарунак. — Я ужо гадзіну як устала, хадзіла пакласці ў наша варыва яшчэ трохі шоўкакрылак. Усё гатова.

Гары сёлаў ў ложку, сну як не было.

— Ты ўпэўненая?

— Абсалютна, — сказала Герміёна, адсоўваючы пацука Скраберс, каб сесці ў нагах Ронавага ложку. — І, калі мы наогул збіраемся яго выкарыстаць, то, я бы сказала, гэта трэба рабіць сёння.

У гэты момант у спальню шумна ўляцела Хэдвіг. У дзюбе ў яе боўтаўся маленечкі пакуначак.

— Прывітанне, — узрадаваўся саве Гары. — Ты больш на мяне не злуешся?

Хэдвіг ўлюбёна паскубла гаспадара за вуха, і гэта быў куды прыемнейшы падарунак, чым той, які яна прынесла. Пакуначак апынуўся ад Дурслі. Яны даслалі зубачысту і караценькае ліставанне з патрабаваннем высвятліць, ці зможа Гары застацца ў "Хогвартсе" таксама і на летнія вакацыі.

Іншыя падарункі прынеслі значна больш радасці. Хагрыд даслаў аб'ёмісты слоік ірысак з патакі, перш чым пакласці ў рот, Гары разаграваў іх над агнём; Рон падарыў кніжку пад назовам "Палёты з Гарматамі" — зборнік цікавых гісторый аб яго улюбёнай квідытчнай камандзе, а Герміёна купіла для Гары раскошнае арлінае пяро. У апошнім скрутку, ад місіс Уізлі, Гары выявіў чарговы самавязаны швэдар і вялікі слівовы пірог. Ласкавую паштоўку ад яе Гары прачытаў, адчуўшы свежы прыліў пачуцця віны, і задумаўся аб машыне містэра Уізлі (якую ніхто не бачыў з самога часу падзення на Дракучую Вярбу) і аб чарговай серыі парушэння разнастайных правіл, якую яны з Ронам ладзілі.

Ні адна жывая істота, нават та, якая з жахам думала аб прыёме Пераваротнага зелля, не магла не нацешыцца каляднай бяседай у "Хогвартсе".

Вялікая Зала паўставала ва ўсёй сваёй бліскучай выдатнасці. Тут як заўсёды стаяў тузін пакрытых шаццю елак, над імі навісала вясёлае перекресцье пухнатых гірлянд з амялы і востраліста, а з столі падалі заварожаныя сняжынкі, цёплыя і сухія. Дамблдор дырыгаваў, і ўсё дружным хорам спявалі улюбёныя калядныя песні; галасішча Хагрыда бубухала ўсё гучней з кожным наступным кубкам эгнога — напоя накшталт гогаля-моголя з ромам. Персі, не заўважыў, што Фрэд зачараваў яго значок "СТАРАСТА", так што зараз надпіс на ім абвяшчала "ДУРЫНДА", пытаў ува ўсіх і кожнага, над чым гэта яны смяюцца. Гары быў у настолькі дабратворным настоі, што нават не звяртаў увагі на даносіўшыеся ад Слізэрынскага стала гучныя, атрутныя заўвагі Малфоя з нагоды новага швэдра. Калі павязе, праз пару гадзін Малфой атрымае спаўна ўсё, што заслужыў.

Гары з Ронам ледзь паспелі выпрастацца з трэцяй порцыяй каляднага пудынгу, калі Герміёна прымусіла іх выйсці з Залы, каб у апошні раз абмеркаваць план дзеянняў.

— Нам бо яшчэ трэба здабыць кавалачкі людзей, у якіх мы збіраемся ператварыцца, — супакоена сказала Герміёна, быццам пасылаючы іх у супермаркет за пральным парашком, — Ясна, што самым лепшым варыянтам будзе дастаць што-небудзь ад Крэба і Гойла; яны лепшыя сябры Малфоя, ім ён напэўна ўсё распавядае. Акрамя таго, трэба мець гарантыі, што сапраўдныя Крэб і Гойл не памяшаюць, пакуль мы будзем дапытваць Малфоя.

— У мяне ўжо ўсё прапрацавана, — роўным голасам працягвала яна, цалкам ігнаруючы выраз безнадзейнай прыдуркаватасці, якое ўсталявалася на тварах Гары і Рона. Герміёна дастала два тоўстых кавалка шакаладнага торта. — Я напоўніла гэты торт звычайным Сонным Зеллем. Ваша задача — зрабіць так, каб Крэб з Гойлам яго знайшлі. Вы ведаеце, якія яны хцівыя, яны не змогуць гэта не з'есці. Як толькі яны заснуць, вырвіце ў іх па пары валасінак, а іх саміх замкніце ў шафе для мецел.

Гары з Роном пераглянуліся ва ўзрушэнні.

— Герміёна, мне не здаецца...

— Можа здарыцца што-небудзь непрадбачанае...

Але ў Герміёны ў вачах з'явіўся сталёвы бляск, падобны на той, што часам хаджалы ў прафесара МакГонагал.

— Без валасоў Крэба і Гойла ад зелля не будзе ніякага карысці, — сурова заявіла яна. — Вы жадаеце дапытаць Малфоя або не?

— Ну добра, добра, — сказаў Гары. — А ты-та сама? У каго волас навыдзіраеш?

— Ужо! — радасна выклікнула Герміёна і дастала з кішэні малюсенькая бутэлечку. Усярэдзіне бурбалкі трапятала адна-адзіная валасінка. — памятаеце, як мы біліся з Мілісэнтай Булстроўд у Клубе Дуэлянтаў? Гэта засталося ў мяне на вопрадцы, калі яна спрабавала задушыць мяне! І яна з'ехала дахаты на Каляды — так што я смогу зрабіць перад Слізэрынцамі выгляд, што проста раптам вырашыла вярнуцца.

Пасля гэтага Герміёна ўцякла, каб у апошні раз праверыць Пераваротнае зелле. Рон звярнуўся да Гары з асуджаным выглядам.

— Чуў ты калі-небудзь пра план, у якім столькі ўсяго можа пайсці не так, як трэба?

Аднак, да вялікага здзіўлення хлопчыкаў, этап аперацыі нумар адзін прайшоў гладка, у дакладнай адпаведнасці з планамі Герміёны. Пасля снядання яны прашмыгнулі у бязлюдны вестыбюль і сталі чакаць Крэб і Гойла, якія адны затрымаліся ў Вялікай Зале, набіваючы рты пакінутымі бісквітнымі пірожнымі. Гары паклаў кавалкі шакаладнага торта на закругленне парэнчаў. Убачыўшы, што Крэб і Гойл выходзяць з Вялікай Залы, Гары з Роном хутка схаваліся за рыцарскімі даспехамі ў парадных дзвярэй.

— Трэба ж быць такімі тупенямі! — у захапленні прашаптаў Рон, убачыўшы, як Крэб, праззяўшы, паказаў Гойлу на торт і тут жа схапіў яго. Бессэнсоўна хмылячыся, яны цалкам запхалі па кавалку кожны ў свае вялізныя пашчы і пачалі прагна працаваць сківіцамі. На тупых фізіяноміях адбіўся трыюмф. Затым, без найменшай змены ў выразе твараў, абодва бухнуліся ніц.

Як высвятлілася, на дадзеным этапе аперацыі самым цяжкім у выкананні плану было змяшчэнне Крэб і Гойла ў шафу. Калі іх тушы апынуліся нарэшце надзейна размешчаныя паміж вёдрамі і швабрамі, Гары выдраў некалькі шчыцінак, якімі парос нізкі ілоб Гойла, а Рон вырваў пару валасінак у Крэба. Прыйшлося таксама выкрасці ў іх чаравікі, таму што абутак Рона і Гары была малы для вялізных лап збраяносцаў Малфоя. Потым, усё яшчэ ашалелыя ад зробленнага, яны панесліся да туалета Плаксы Міртл.

Усярэдзіне было не прадыхнуць з-за густога чорнага дыму, валіўшага з кабінкі, дзе Герміёна мяшала ў катле варыва. Зачыніўшы насы вопрадкай, Гары з Ронам ціха пастукалі ў дзверы.

— Герміёна?

Раздаўся скрыгат замка і здалася Герміёна. Твар у яе ўзбуджана ззяў, але пры гэтым выраз быў заклапочаны. За яе спіной раздавалася глухаватае "гулп-гулп" бурбулячай, глейкай вадкасці. На ўнітазе стаялі тры ўжо прыгатаваных шкляначкі.

— Дасталі? — аддзімаючыся, спытала Герміёна.

Гары паказаў ёй валасы Гойла.

— Выдатна. А я яшчэ сцягнула вопрадку з пральні, — пахвалілася Герміёна і паказала невялікі мяшок. — Вам бо спатрэбіцца вопратка большага памеру.

Усе трое ўтаропіліся ў кацёл. Зблізку зелле выглядала як густы, цёмны бруд. Паверхня бугрылася і чамусьці наводзіла на думку аб смоўжах.

— Я упэўненая, што ўсё зрабіла правільна, — Герміёна нервова перагортвала і перачытвала абрынданую старонку "Усемацнейшых зелій". — Яно выглядае так, як сказанае ў кнізе... калі мы яго вып'ем, у нас будзе роўна гадзіна, пасля гэтага мы ператворымся зваротна.

— А зараз што? — прашаптаў Рон.

— Разліем па шкляначках і дададзім валасы.

Герміёна зачэрпала і разліла па самавітай порцыі зелля. Затым, дрыготкай рукой, вытрасла з бутэлечкіі волас Мілісэнты Булстроўд у першую шкляначку. Зелле гучна сыкнула, пайшоў пар. Праз секунду колер адвара змяніўся на ванітна-жоўты.

— Бррр — бульстроўдаўская мілісэнція, — сказаў Рон з агідай. — Спрачаемся, густ жудасны.

— Давайце жа, кладзіце валасы, — прыспешыла Герміёна.

Гары кінуў волас Гойла ў сярэднюю шкляначку, а Рон паклаў волас Крэба ў апошні. Абодва шкляначкі сыкнулі, выпускаючы пар: Гойл набыў своеасаблівы колер хакі, уласцівы так званым зялёным соплям, а Крэб — цёмна-карычневы.

— Пачакайце-ка, — сказаў Гары, калі Рон і Герміёна пацягнуліся кожны да сваёй шкляначкі. — Лепш не будзем піць тут утрох... Калі мы ператворымся ў Крэб і Гойла, то перастанем сюды мясціцца. Ды і Мілісэнта таксама не Дзюймовачка.

— Маеш рацыю, — зазначыў Рон, адмыкаючы дзверы. — Расходзімся па кабінках.

Асцярожна, каб не праліць ні кроплі Пераваротнага зелля, Гары праслізнуў у сярэднюю кабінку.

— Гатовыя? — крыкнуў ён.

— Гатовыя, — прычуліся галасы сяброў.

— Раз — два — тры!

Заціснуўшы нос, Гары ў два глытку выпіў зелле. Густ быў як у пераваранай капусты.

Адразу жа ў жываце ў яго ўсё закруцілася, нібы ён праглынуў клубок жывых змей. Ён сагнуўся напалову, гадаючы, званітуе яго або не — затым пякота распаўсюдзілася з жывата па ўсім целе да самых кончыкаў пальцаў — потым (чаму ён, задушыўшыся, паваліўся на карачкі) надыйшло адчуванне, што яго цела плавіцца, а скура плавіцца як гарачы воск — і вось, прама на вачах, яго рукі пачалі расці, пальцы патаўшчацца, пазногці пашырацца, чучкі пальцаў зрабіліся як ніты — плечы пашырэлі, і гэта было вельмі хваравіта; па пашчыпыванню на ілбу Гары здагадаўся, што валасы прарастаюць да самых броў — вопрадка парвалася на грудзях, раптам разнеслай як бочка, у якой лопнулі абручы — нагам зрабілася пакутліва цесна ў чаравіках на чатыры памеру менш...

Усе гэтыя адчуванні скончыліся гэтак жа нечакана, як і пачаліся. Гары выявіў, што ляжыць тварам уніз на халоднай каменнай падлозе і слухае, як Міртл панура булькае ў крайнім унітазе. З працай зняў ён чаравікі і ўстаў. Дык вось якое яно, быць Гойлом. Вялікімі дрыжачымі рукамі ён сцягнуў праз галаву вопрадку, якая зараз даходзіла яму толькі да каленак, надзел тую, што прынесла з пральні Герміёна і зашнураваў вялізныя як лодкі чаравікі Гойла. Ён па звычцы пацягнуўся прыбраць валасы са ілба, але рука натыкнулася на цвёрды шчаціністы вожык, які расце нізка панад ілбом. Тут ён зразумеў, што з-за акуляраў дрэнна бачыць — бо ў Гойла нармалёвы зрок. Ён зняў акуляры і крыкнуў: "Вы там як, нармалёва?" хрыплым нізкім голасам Гойла.

— Ага, — данёсся справа вуркочушчы рык Крэба.

Гары адкрыў дзверы, выйшаў і ўстаў перад трэснутым люстэркам. Адтуль на яго жмурыў маленькія, глыбока пасаджаныя вочкі Гойл. Гары пачасаў вуха. Гойл зрабіў тое ж самае.

Адкрылася дзверы кабінкі, дзе знаходзіўся Рон. Яны ўтаропіліся адно на аднаго. Калі не лічыць бледнасці і спалоханага выраза твару, Рон быў неадрозны ад Крэба — пачынальна ад фрызуры пад чыгун і скончваючы доўгімі, гарылаподобнымі рукамі.

— Узрушаюча, — прашаптаў Рон, падыходзячы да люстэрка і тыкаючы пальцам сабе ў плоскі нос, — проста ўзрушаюча.

— Мабыць, трэба ісці, — сказаў Гары, саслабляючы папружку гадзін, глыбока урэзаўшуюся ў тоўстае запясце Гойла. — Нам яшчэ трэба высвятліць, дзе агульная гасціная "Слізэрына". Спадзяюся, нам сустрэнецца хто-небудзь, за кім можна будзе прасачыць...

Рон, які ва ўвесь час гэтай прамовы здзіўлена вытарэшчваўся на Гары, сказаў:

— Ты не ўяўляеш, да чаго дзіўна бачыць, як Гойл думае. — Ён забарабаніў у дзверы Герміёновай кабінкі. — Гэй, час!

Яму адказаў тоненькі галасок:

— Я... пэўна, я не пайду. Ідзіце самі.

— Герміёна, мы выдатна ведаем, што Мілісэнта — пачвара, няма чаго саромецца... І потым, ніхто жа не пазнае, што гэта насамрэч ты.

— Не... праўда... я, падаецца, не магу. А вы паспяшаецеся, час сыходзіць...

Гары, нічога не разумеючы, паглядзеў на Рона.

— Вось гэта больш падобна на Гойла, — пракаментаваў Рон. — Такі выгляд у яго бывае штораз, калі настаўнік задае яму пытанне.

— Герміёна, што з табой? — спытаў Гары праз дзверы.

— Усё нармалёва — нармалёва — ідзіце...

Гары зірнуў на гадзіннік. Прайшло ўжо пяць каштоўных хвілін.

— Мы тады вернемся за табой сюды, добра? — сказаў ён.

Хлопчыкі асцярожна вызірнулі за дзверы туалета, упэўніліся, што нікога няма, і вышлі.

— Не размахвай так рукамі, — шапнуў Гары Рону.

— А што?

— У Крэб яны як прымарожаеныя...

— Вось так?

— Так, так лепш...

Яны спусціліся па мармуровай лесвіцы. Заставалася толькі сустрэць якога-небудзь Слізэрынца, каб пайсці за ім у Слізэрынскую гасціную, але ніхто не трапляўся.

— Ёсць ідэі? — прамармытаў Гары.

— Слізэрынцы прыходзяць на сняданак адтуль, — сказаў Рон, кіўнуўшы на ўваход у падзямелле. Як толькі ён гэта прамовіў, як адтуль з'явілася дзяўчынка з доўгімі, кучаравымі валасамі.

— Выбачыце, — сказаў Рон, хутка наблізіўшыся да яе. — Мы забылі, як прайсці ў нашу гасціную.

— Прашу прабачэнні? — халодна вымавіла дзяўчынка. — У нашу гасціную? Я — з "Равенкла".

Яна выдалілася, з падазронам аглядаючыся.

Гары і Рон, спяшаючыся, сталі спускацца па каменных прыступках у цемру падзямелля, і іх крокі аддаваліся асабліва гулка, калі веліканскія ногі Крэб і Гойла цяжка апускаліся на камень. У прыяцеляў з'явілася падазрон, што ўрэшце рэшт ўсё апынецца не гэдак проста.

Складаныя лабірынты пераходаў былі пустэльныя. Яны спускаліся ўсё глыбей і глыбей пад будынак замка, стала правяраючы, колькі засталося часу. Праз пятнаццаць хвілін, як раз калі яны пачалі губляць надзею, наперадзе прычулася нейкі рух.

— Ха! — выгукнуў Рон радасна. — Вось хтосьці з іх!

З бакоўкі выйшаў нехта. З заміраюшчым сэрцам яны найхутчэй падышлі бліжэй. Але гэта быў не Слізэрынец, а Персі.

— А ты што тут робіш? — здзівіўся Рон.

Персі абурыўся.

— А гэта, — адказаў ён суха, — цябе не дакранаецца. Цябе клічуць Крэб, дакладна?

— Як... А! Так, — сказаў Рон.

— Што ж, адпраўляйцеся да сабе ў спальню, — сурова загадаў Персі. — У нашы дні небяспечна блукаць па цёмных калідорах.

— Ты жа блукаеш, — справядліва зазначыў Рон.

— Я — стараста. На мяне ніхто не нападзе.

За спінамі ў Гары і Рона раздаўся нечы голас. Да іх імкліва набліжаўся Драко Малфой і, першы раз у жыцці, Гары выпрабаваў палягчэнне пры выглядзе свайго ворага.

— Вось вы дзе, — працягнуў ён. — Што, зноў жралі як свінні? Я вас шукаў; жадаю  паказаць вам штосьці пацешнае.

Малфой кінуў знішчальны погляд на Персі.

— Што ты тут забыў, Уізлі? — працадзіў ён.

Персі быў узвар'яваны.

— Табе трэба больш паважаць школьнага старасту! — крыкнуў ён. — Мне не падабаецца тваё дачыненне!

Малфой хмыкнуў і жэстам загадаў Гары і Рону прытрымлівацца за сабою. Гары ледзь было не пачаў перапрошваць перад Персі, але своечасова апамятаўся. Яны з Ронам паспяшаліся ўслед за Малфоем, які, праходзячы наступны пралёт лесвіцы, абвінуўся і кінуў:

— Гэты Пітар Уізлі...

— Персі, — аўтаматычна паправіў Рон.

— Якая розніца, — адмахнуўся Малфой. — Нешта ён пачасціўся сюды. І, падаецца, я ведаю, што ён ладзіць. Жадае галаруч, самастойна, злавіць Нашчадака Слізэрына.

Ён сцісла, знішчальна хахатнуў. Гары з Роном абмяняліся поўнымі надзеі поглядамі.

Малфой прытармазіў у голай, волкай каменнай сцяны.

— Як там — гэты новы пароль? — спытаў ён у Гары.

— Эээ... — сказаў Гары.

— Ах, так — чыстая кроў! — успомніў Малфой, не слухаючы, і каменныя дзверы, замаскіраваная ў сцяне, слізганулі ў бок. Малфой прайшоў унутр, Гары і Рон рушылі ўслед за ім.

Агульная гасціная "Слізэрына" уяўляла сабою доўгае падзямелле са сценамі грубага каменя і нізкай столлю, адкуль на ланцугах звісалі круглыя зеленкаватыя свяцільні. Пад каміннай дошкай, упрыгожанай мудрагелістым раз’бярствам, у агмені потресківаў агонь; на фоне светлавой плямы сілуэтамі вымалёўваліся фігуры некалькіх Слізэрынцаў, якія сядзелі поруч каміна ў крэслах з высокімі спінкамі.

— Пачакайце тут, — загадаў Малфой Гары і Рону, паказаўшы ім на крэслы, стаялыя ўбаку ад агню. — Пайду прынясу — бацька толькі што даслаў...

Гадаючы, што жа такое збіраецца паказаць Малфой, Гары з Роном прыселі, з усіх сіл імкнучыся выглядаць нязмушана.

Малфой вярнуўся праз хвіліну, трымаючы ў руках, па ўсёй бачнасці, выразку з газеты. Ён ткнуў яе пад нос Рону.

— Вось, пасмяецеся, — сказаў ён.

Гары ўбачыў, як вочы Рона пашырэлі ад шоку. Рон хутка прабег вачамі нататку, выдаў вельмі нацягнуты смяшок і працягнуў выразку Гары.

Гэта апынулася артыкул з "Прарыцацельскай газеты". У ёй гаварылася:

СЛУЖБОВАЕ РАССЛЕДАВАННЕ У МІНІСТЭРСТВЕ МАГІІ

Артур Уізлі, начальнік аддзела няправільнага выкарыстання прадметаў побыту маглаў, сёння быў аштрафаваны на пяцьдзесят галлеонаў за ачароўванне маглаўскага аўтамабіля.

М-р Люцыюс Малфой, сябра кіравання школы вядзьмарства і чароўных мастацтваў "Хогвартс", дзе зачараваная машына зведала крушэнне сёлета, выступіў сёння за адстаўку м-ра Уізлі.

"Уізлі падрывае рэпутацыю Міністэрства", — сказаў м-р Малфой нашаму карэспандэнту, — "Ён відавочна не ў стане несці адказнасць за распрацоўку заканадаўчых актаў, не кажучы ўжо аб прапанаваным ім Акце аб абароне маглаў, які павінен быць неадкладна скасаваны".

М-р Уізлі быў недаступны і не змог даць каментары па гэтай падставе, а яго жонка загадала рэпарцёрам вымятацца, пакуль яна не напусціла на іх хатняга ўпіра.

— Ну? — нецярпліва сказаў Малфой, калі Гары вярнуў яму выразку. — Ты не лічыш, што гэта смешна?

— Ха, ха, — млява сказаў Гары.

— Артур Уізлі так любіць маглаў, яму прытрымлівалася бы зламаць сваю палачку і пайсці жыць з імі, — абразліва кінуў Малфой. — Ніколі не скажаш, што Уізлі чыстакроўкі, калі судзіць па тым, як яны сябе вядуць.

Твар Рона — дакладней, Крэба — сказіўся ад абурэння.

— Што гэта з табой, Крэб? — рэзка спытаў Малфой.

— Жывот баліць, — прамыкаў Рон.

— Тады пайдзі ў лякарню і дай там усяму маглароддзю добрага штурхяля ад майго імя, — хіхікнуў Малфой. — Ведаеце, я здзіўляюся, што ў "Прарыцацельскай газеце" дагэтуль нічога не напісалі аб усіх гэтых нападах, — працягнуў ён задуменна. — Пэўна, Дамблдор імкнецца замоўчыць гэтую гісторыю. Яго звольняць, калі гэта неўзабаве не спыніцца. Тата кажа, што сам Дамблдор — гэта горшае, што магло здарыцца ў школе. Ён любіць маглакровак. А нармалёвы дырэктар і блізка не падпусціў бы сюды ўсякае паскудзьдзе накшталт Крыві.

Малфой пачаў пстрыкаць уяўным фотаапаратам і здзекліва, але вельмі сапраўды, намаляваў Коліна: "Ах, Потэр, можна, я цябе сфатаграфую? Дай мне аўтограф, Потэр! Можна, я выліжу табе чаравікі, калі ласка, Потэр?"

Ён выпусціў рукі і паглядзеў на Гары і Рона.

— Ды што з вамі адбываецца?

Залішне позна, Гары і Рон выдушылі з сябе па непераканаўчым смяшку, але гэта, падаецца, задаволіла Малфоя; магчыма, да Крэба і Гойла заўсёды даходзіла як да жырафаў.

— Святы Потэр, апякун маглароддзя, — павольна вымавіў Малфой. — Вось яшчэ адзін, хто не мае чароўнага гонару, а то бы ён не цягаўся паўсюль з гэтай задавакай Грэнджэр. А бо ўсё думаюць, што ён — Нашчадак Слізэрына!

Гары з Ронам затаілі дыханне: ясна, што Малфой зараз прызнаецца, што насамрэч Нашчадак   — ён... Але тут...

— Жадаў бы я ведаць, хто гэты Нашчадак, — раздражнёна сказаў Малфой, — я бы яму дапамог...

Рон адкрыў рот, так што Крэб стаў выглядаць тупей звычайнага. Да шчасця, Малфой не звярнуў на гэта ўвагі, а Гары сходу задаў яму пытанне:

— Ты жа павінен кагосьці падазраваць? Ёсць нейкія здагадкі?

— Ты ж ведаеш, што не, Гойл, колькі можна казаць? — узлаваўся Малфой. — Бацька таксама нічога не распавядае аб тым выпадку, калі Пакой была адчынены ў мінулы раз. Вядома, гэта было пяцьдзесят гадоў таму, яшчэ да яго, але яму ўсё вядома. Ён кажа, што ўсё трымалася ў вялікім сакрэце, і будзе вельмі падазрона, калі раптам высвятліцца, што я ведаю занадта шмат. А я ведаю толькі адно — у мінулы раз, калі Таемны Пакой быў адчынены, загінуў хтосьці з маглароддзя. Так што, па-мойму, гэта пытанне часу, пакуль і на гэты раз хто-небудзь з маглародаў не памрэ... спадзяюся, гэта будзе Грэнджэр, — дадаў ён са смакам.

Крэб-Рон сціснуў вялізныя кулакі. Разумеючы, які гэта будзе правал, калі Рон стукне  Малфоя, Гары кінуў на Рона папераджальны погляд і пацікавіўся:

— А ты выпадкова не ведаеш, злавілі таго, хто адкрыў Пакой у мінулы раз?

— Так, вядома... хто ён там быў, не ведаю, але яго выключылі, — адказаў Малфой. — Пэўна, ён дагэтуль у Аскабане.

— Аскабане? — не зразумеў Гары.

— Так, у Аскабане — у чароўніцкай турме, — адказаў Малфой, усім сваім выглядам выяўляючы найглыбокае здзіўленне перад выключнай тупасцю Гойла, — На самай справе, Гойл, калі ты і далей будзеш так тармазіць, то хутка паедзеш назад.

Ён раздражнёна пахістаўся у крэсле і сказаў:

— Бацька кажа, трэба стаіцца і пачакаць, пакуль Нашчадак Слізэрына не зробіць за нас усю працу. Ён кажа, што з "Хогвартса" даўно пара прыбраць ўсё смецце, усіх бруднакровак, але самім пры гэтым лепш застацца як бы ні пры чым. У яго, вядома, зараз сваіх клопатаў поўны рот. Ведаеце, што ў нашым асабняку на мінулым тыдні была праверка?

Гары, як мог, састроіў з малавыразных рыс Гойла грымасу занепакоенасці.

— Вось-вось... — сказаў Малфой. — Да шчасця, ім мала што атрымалася знайсці. А ў таты ёсць некаторыя вельмі каштоўныя прадметы чорнай магіі. Так добра, што ў нас пад гасцінай ёсць свой сакрэтны пакой...

— Хо! — выпаліў Рон.

Малфой звярнуўся да яго. І Гары таксама. Рон увесь пакрыўся фарбай. Нават валасы счырванелі. І нос стаў паступова даўжэць — гадзіна прайшла, Рон пачаў ператварацца ў самога сябе, і, па панічным выразе ў яго на твары, Гары зразумеў, што з ім, мабыць, адбываецца тое ж самае.

Абодва ўскочылі на ногі.

— Мне трэба што-небудзь ад жывата, — бухнуў Рон і, без далейшых прамаруджанняў, яны ірванулі з Слізэрынскай гасцінай, ледзь не праламаўшы па шляху каменную сцяну, і панесліся па калідоры, ад душы спадзяючыся, што Малфой ні аб чым не здагадаўся. Гары адчуў, як скурчваюцца яго нагі ў гіганцкім абутку Гойла. Яму прыйшлося падабраць крысы адзення, таму што яго рост імкліва памяншаўся. Пераскокваючы праз некалькі прыступак, яны прамчаліся па лесвіцы ў неасветлены вестыбюль. З шафы, дзе былі зачыненыя сапраўдныя Крэб і Гойл, даносіліся раўнамерныя глухія ўдары. Хлопцы паставілі запазычаныя чаравікі поруч дзверы ў шафу і ў шкарпэтках пабеглі па мармуровай лесвіцы да туалета Плаксы Міртл.

— Што ж, нельга сказаць, што мы дарма страцілі час, — праз сілу вымавіў задыханы Рон, зачыняючы за сабою дзверы туалета. — Мы, вядома, так і не пазналі, хто ў нас тут брыдуе, але затое я заўтра жа напішу таце і намякну, што яму варта пашукаць лепей пад гасцінай Малфоеў.

У треснуўшам люстэрку Гары даследаваў свой твар. Ён цалкам вярнулся да нармалёвага стану. Гары надзеў акуляры, а Рон тым часам барабаніў у кабінку, дзе хавалася Герміёна.

— Герміёна, выходзь, нам столькі ўсяго трэба табе распавесці!...

— Сыйдзіце! — пранізліва завішчала Герміёна.

Гары з Роном пераглянуліся

— Што з табой? — здзівіўся Рон. — Ты бо ўжо павінна была вярнуцца ў свой звычайны выгляд, мы, напрыклад....

Тут скрозь дзверы з кабінкі нечакана выслізнула Плакса Міртл. Гары яшчэ ні разу не бачыў яе такой натхнёнай.

— Ооооо, зараз вы ўбачыце! — выклікнула яна. — Гэта так жудасна!...

Яны пачулі, як засаўка слізганула ў бок, і з'явілася ўсхліпываюшчая Герміёна. Яна зачыняла галаву падолам.

— Ды ў чым справа? — няўпэўнена спытаў Рон. — У цябе што, застаўся нос Мілісэнты? Або што?

Герміёна апусціла падол, Рон адхіснуўся і сёлаў на ракавіну.

Твар дзяўчынкі пакрываў густы чорны мех. Вочы сталі ярка-жоўтымі, з густых валасоў тырчалі доўгія, вострыя вушкі.

— Гэта быў каціны волас, — зарыдала яна. — Пэўна, у М-Мілісэнты Булстроўд ёсць кошка! А Пераваротнае зелле не п-прызначана д-для ператварэння ў жывёлін!

— Ой, матухна, — сказаў Рон.

— Цябе будуць цвяліць чым-небудзь кашмарным! — пажадліва прагаварыла Міртл.

— Не хвалюйся, Герміёна, — сказаў Гары. — Мы адвядзем цябе ў лякарню. Мадам Помфры ніколі не задае занадта шмат пытанняў...

Ім спатрэбілася шмат часу на то, каб пераканаць Герміёну пакінуць туалет. Калі нарэшце гэта атрымалася, Плакса Міртл праводзіла іх да дзвярэй вантробным гогатам:

— Пачакаеце, пакуль усё пазнаюць, што ў яе ёсць хвост!

— РАЗДЗЕЛ XIII —

Сакрэтны дзённік

Герміёна ляжала ў лякарні ўжо некалькі тыдняў. Калі скончыліся вакацыі, і навучэнцы вярнуліся ў школу, з нагоды яе знікнення папаўзлі ўсякія нядобрыя чуткі — усё, зразумела, вырашылі, што на яе таксама было здзейснен напад. Вакол бальнічнага аддзялення хісталася столькі народу, прагнуўшага выведаць, што жа насамрэч адбылося з Герміёной, што мадам Помфры была змушаная абгарадзіць ложак дзяўчынкі шырмай, каб схаваць ад нясціплых поглядаў яе касматы твар.

Гары з Роном наведвалі Герміёну штовечар. Як толькі пачаўся семестр, яны сталі прыносіць ёй Хатнія заданні.

— Калі бы ў мяне адраслі каціныя вусы, я бы скарыстаўся выпадкам і нічога бы не рабіў, — сказаў неяк Рон, паклаўшы стос кніг на столік, які стаяў каля ложка.

— З глузду з’ехаў, мне нельга адставаць! — жыва адказала Герміёна. Настрой у яе значна палепшыўся: з твару ўжо сыйшла практычна ўся поўсць, а вочы павольна, але дакладна змянялі колер з жоўтага на звычайны кары. — Дарэчы, а як у вас справы? Не з'явілася ніякіх новых версій? — дадала яна ледзь адрозным шэптам, каб не пачула мадам Помфры.

— Не-а, — змрочна адказаў Гары.

— Я быў на ўсе сто ўпэўнены, што гэта Малфой, — сказаў Рон, ужо, пэўна, у соты раз.

— А гэта што такое? — Гары ткнуў пальцам у нешта залатое, крайком якое высоўвалася з-пад падушкі.

— Гэта? Паштоўка з пажаданнем папраўкі, — буркнула Герміёна, адводзячы вочы і імкнучыся засунуць бліскучае пасланне глыбей, але Рон апярэдзіў яе. Ён выхапіў паштоўку, расчыніў і гучна зачытаў:

— "Любаснай міс Грэнджэр, з пажаданнямі скарэйшага акрыяння, ад занепакоенага выкладчыка, прафесара Гілдэроя Локхарда, кавалера Ордэна Мерліна трэцяй ступені, ганаровага чальца Лігі абароны ад сіл зла, а таксама пяціразовага лаўрэата прэміі часопіса "Ведзьмапалітэн" за самую абаяльную ўсмешку."

Рон з агідай паглядзеў на Герміёну.

— І ты спіш з гэтым пад падушкай?!

Да шчасця, Герміёна была пазбаўленая ад неабходнасці адказваць, бо прыйшла мадам Помфры і прынесла лекі.

— Скажы, другога такога прыліпалы, як  Локхард, днём з агнём не адшукаеш? — спытаў Рон у Гары па дарозе з бальнічнага аддзялення ў вежу "Грыфіндора". Снэйп задаў столькі працы, што, падумалася Гары, калі ён усё зробіць, то будзе, пэўна, ужо ў шостым класе. Рон пачаў было хвалявацца, што не спытаў у Герміёны, колькі пацучыных хвастоў трэба класці ў Воласадыбельнае Зелле, але тут паверхам вышэй раздаўся люты лямант.

— Гэта Філч, — прамармытаў Гары, і яны паспяшаліся наверх, дзе спыніліся ў старонцы і прыслухаліся.

— Гэта ж не чарговы напад, як ты думаеш? — напружана спытаў Рон.

Яны пастаялі, затаіўшы дыханне, схіліўшы галовы ў той бок, адкуль даносіліся істэрычныя крыкі Філча.

— ... зноў прыбіраць! Ды тут жа працы на ўсю ноч, як быццам у мяне і без таго клопатаў няма! Не, гэта апошняя кропля, я пайду да Дамблдору...

Гук яго крокаў паступова заціх — Філч выдаліўся па нябачным для прыяцеляў калідору. Далёка-далёка з сілай пляснула дзверы.

Хлопцы асцярожна высунулі насы ў гэты самы калідор і зразумелі, што Філч, як заўсёды, дзяжурыў на сваім добраахвотным пасту: яны зноў апынуліся ў тым месцы, дзе была атакаваная місіс Норыс. Ім адразу стала зразумела, чаму екатаў Філч. Вялізная лужына затапіла паўкарыдора і, падаецца, вада працягвала працякаць з-пад дзвярэй туалета Плаксы Міртл. Зараз, калі Філч спыніў гарлапаніць, сталі чутныя всхліпывання Міртл.

— Што зноў з ёй такое? — раздражнёна спытаў Рон.

— Пайдзем паглядзім, — прапанаваў Гары і, падабраўшы вопрадку да каленаў, яны закрочылі праз лужыну да дзвярэй з шыльдай "НЕ ПРАЦУЕ", як заўсёды не звярнулі на яе ўвагі і ўвайшлі.

Плакса Міртл рыдала, калі такое наогул магчыма, мацней і гучней звычайнага. Падобна было, што яна, зазвычай, хаваецца ў сваім улюбёным унітазе. У туалеце стаяла цемрадзь, свечкі патухлі — ад магутнага струменя вады сцяны і крысоў літаральна прахарчаваліся вільгаццю.

— У чым справа, Міртл? — спытаў Гары.

— Хто тут? — гугнява булькнуў голас няшчаснай Міртл. — Прыйшлі яшчэ чым-небудзь у мяне кідацца?

Па вадзе Гары давалокся да яе кабінкі і спытаў:

— Чаму гэта я павінен у цябе кідацца?

— Адкуль я ведаю? — заекатала Міртл і з'явілася, выплюхнуўшы новую хвалю на і без таго ўжо мокры пол. — Я тут сяджу, нікога не чапаю, а хтосьці прыходзіць і шпурляе ў мяне нататнікам! Добрыя жартачкі!

— Але ж табе ўсё адно не балюча, — слушна зазначыў Гары, — я жадаю сказаць, ён бо прайшоў скрозь цябе, правільна?

Гэтага не прытрымлівалася казаць. Міртл набрала пабольш паветру і разгаласілася:

— Ну і давайце зараз кідацца ў Міртл нататнікамі — бо ёй не балюча! Яна нічога не адчувае! Дзесяць ачкоў таму, хто патрапіць у жывот! Пяцьдзесят — калі ў галаву! Што ж, ха-ха-ха! Якая вясёлая гульня! Як мы раней да гэтага не дадумаліся?

— А хто кінуў у цябе натачнік? — пацікавіўся Гары.

— Адкуль я ведаю... Я сядзела ў выгіне, разважала аб смерці, а ён зваліўся мне прама скрозь верхавіну, — адказала Міртл, свідруючы хлопцаў гнеўным позіркам, — Ды вунь ён, яго вынесла назад...

Гары з Ронам зазірнулі пад ракавіну, куды паказвала Міртл. Там ляжаў маленькі, тоненькі нататнічак з выцертай чорнай вокладкай, такі жа мокры, як і ўсё астатняе ў пакоі. Гары зрабіў крок і жадаў ужо падабраць нататнік, як Рон нечакана выкінуў наперад руку і ўтрымаў яго.

— Што? — спытаў Гары.

— З глузду з’ехаў? — сказаў Рон. — Гэта можа быць небяспечна.

— Небяспечна? — засмяяўся Гары. — Я цябе ўмольваю, з якой стаці гэта можа быць небяспечна?

— Ты не паверыш, — сказаў Рон, небяспечна пакрывіўшыся на нататнік, — некаторыя кніжкі, канфіскаваныя Міністэрствам... Мне тата распавядаў — там была адна, якая адразу выпальвала вочы таму, хто ў яе зазірне. А "Санеты алхіміка"? Тыя, хто іх чытаў, потым давеку размаўлялі лімерыкамі. А у адной ведзьмы ў Баці знайшлі такую кніжку, пачынаеш яе чытаць і ўжо не можаш спыніцца! Так і ходзіш паўсюль, саўгануўшы ў яе нос і робіш усё адной рукой! А яшчэ...

— Добра, добра, я ўсё зразумеў, — абарваў яго Гары.

Маленькі нататнічак ляжаў на палу, мокры і нічым не характэрны.

— Усё роўна ў нас няма іншага спосабу пазнаць, што гэта такое, — сказаў Гары, спрытна абмінуў Рона і падняў нататнік.

Гары адразу ўбачыў, што гэта штодзённік, якому, паводле паўсцершэйся даце на вокладцы, было ўжо больш пяцідзесяці гадоў. Гары зацікаўлена расчыніў штодзённік. На першай старонцы ён адрозніў надпіс: "Т.М. Рэдл". Чарнілы трохі расплыліся.

— Пачакай, — сказаў Рон, асцярожна наблізіўшыся і зазірнуўшы праз Гарына плячо, — я, падаецца, дзесьці бачыў гэтае імя... Т.М. Рэдл атрымаў Прыз за Служэнне Школе пяцьдзесят гадоў таму.

— Адкуль такія звесткі? — уразіўся Гары.

— Адтуль! Я гэты самы прыз раз пяцьдзесят чысціў, памятаеш, калі адбываў пакаранне ў Філча? — з незабытай крыўдай у голасе растлумачыў Рон. — Менавіта на яго мяне выванітавала смоўжнямі. Калі бы ты з нечага імя адціраў усякую брыдоту, то ты таксама бы яго запомніў.

Гары стаў разляпляць мокрыя старонкі. Яны былі цалкам чыстыя, ні найменшага следа чарнілаў, ніводнага запісу накшталт "дзень нараджэнні цёткі Мейбел" або "14:30 да зубнога".

— Ён нічога тут не запісваў, — расчаравана вымавіў Гары.

— Чаму жа тады хтосьці захацеў пазбавіцца ад яго? — выявіў цікаўнасць Рон.

Гары паглядзеў на задні бок вокладкі і ўбачыў назву універсальнай крамы на Ваксхолл Роуд у Лондане.

— Судзячы па ўсім, ён быў з маглаў, — задуменна сказаў Гары, — раз ужо ён набыў гэта на Ваксхолл Роуд...

— Добра, кінь ты яго, які ў ім толк, — сказаў Рон. Ён панізіў голас. — Пяцьдзесят балаў, калі патрапіш Міртл у нос.

Гары, аднак, схаваў штодзённік у кішэню.

Герміёна, без вусоў, без хваста, без поўсці, выйшла з лякарні на пачатку лютага. У першы жа вечар, які яна праводзіла дамы, у Грыфіндорскай вежы, Гары паказаў ёй штодзённік Т.М. Рэдла і распавёў, якім чынам ён патрапіў да іх у рукі.

— Ооооо, у ім могуць хавацца таямнічыя сілы, — з запалам успрыняла аповяд Герміёна. Яна ўзяла штодзённік у рукі і стала ўважліва вывучаць яго.

— Калі і так, то ён хавае іх вельмі ўжо дбайна, — махнуў рукой Рон. — Ён сарамлівы. Не ведаю, чаму ты не спусціў яго ва ўнітаз, Гары.

— Наадварот, мне цікава, чаму хтосьці жадаў спусціць яго ва ўнітаз, — запярэчыў Гары. — І наогул, я жадаю ведаць, зашта Рэдл атрымаў свой прыз.

— Ды зашта заўгодна, — нядбайна кінуў Рон. — Атрымаў З.О.У.У. 30 або выратаваў выкладчыка ад гіганцкага кальмара. А можа, забіў Міртл; і ўсё так узрадаваліся...

Але Гары, па спалоханым выразе твару Герміёны, здагадаўся, што яна падумала аб тым жа, аб чым і ён сам.

— Што? — спытаў Рон, перакладаючы погляд з аднаго на іншую.

— Разумееш, Таемны Пакой у мінулы раз адчынялася пяцьдзесят гадоў таму, — адказаў Гары. — Так сказаў Малфой.

— Так-а-а, — працягнуў Рон.

— І гэтаму штодзённіку пяцьдзесят гадоў, — сказала Герміёна, узбуджана барабанячы па вокладцы пальцамі.

— І што?

— Рон, прачніся, — прыкрыкнула Герміёна. — Нам вядома, што таго, хто адкрыў Пакой мінулы раз, выключылі пяцьдзесят гадоў таму. Нам вядома, што Т.М. Рэдл атрымаў Прыз за Служэнне Школе пяцьдзесят гадоў таму. Што, калі Рэдл атрымаў прыз за пайманне Нашчадака Слізэрына? Можа быць, мы ўсё пазнаем з яго дзённіка? Дзе знаходзіцца Пакой, як яго адкрыць, што за пачвара ў ёй жыве — я думаю, той, хто гэтым разам нясе адказнасць за напады, захацеў бы пазбавіцца ад такой штучкі, як вам падаецца?

— Выдатная версія, Герміёна, — сказаў Рон, — толькі ў ёй ёсць адзін малю-ю-ю-юсенькі мінус. Там нічога не напісана!

Але Герміёна ўжо даставала з заплечніка чароўную палачку.

— Магчыма, гэта нябачныя чарнілы! — шапнула яна.

Тройчы стукнуўшы па вокладцы, Герміёна сказала: "Апарэціўм!"

Нічога не здарылася. Ані не збянтэжаная, дзяўчынка пхнула палачку зваротна ў заплечнік і дастала адтуль ярка-чырвоную гумку.

— Гэта Выкрывальнік, я набыла яго на Крывым Завулку, — растлумачыла яна.

Яна моцна пацёрла на першым студзеня. Нічога не адбылося.

— Кажу вам, там пуста, — заявіў Рон. — Гэты штодзённік Рэдл атрымаў у падарунак на Каляды і так і не змог сябе прымусіць нічога запісваць.

Нават самому сабе Гары не мог растлумачыць, чаму ён не выкінуў штодзённік Рэдла. Наадварот, нягледзячы на тое, што ён ведаў, што ў ім няма ніякіх запісаў, ён усё роўна ад часу разгубленна браў нататнічак у рукі і перагортваў старонкі, так, як быццам у ім утрымоўвалася гісторыя, якую ён жадаў дачытаць. І, хоць Гары быў упэўнены, што ніколі раней не чуў імя Т.М. Рэдла, усёткі яно нешта значыла для яго, як быццам бы Рэдл быў напаўзабытым прыяцелем дзіцячых гадоў. Але гэтае адчуванне было абсурдна. Ніякіх сяброў у яго да "Хогвартса" не было, ужо аб гэтым Дадлі  падбаў.

Тым не менш, Гары цвёрда вырашыў пазнаць аб Рэдле пабольш і на наступны жа дзень досвіткам накіраваўся ў трафейную, каб як след разгледзець Прыз. Яго суправаджалі зацікаўленая Герміёна і скептычна настроены Рон, які заявіў, што нагледзеўся на трафеі на ўсё пакінутае жыццё.

Адпаліраваны залаты прыз Рэдла быў схаваны ў бакавой шафе. Надпіс не ўтрымоўваў ніякіх падрабязнасцяў адносна таго, зашто была выдадзеная ўзнагарода ("і вельмі добра, а то прыз быў бы значна больш, і я ўсё яшчэ чысціў бы яго", сказаў Рон). Аднак, яны выявілі імя Рэдла на старой "Медалі за Магічнае Майстэрства", а таксама ў спісе лепшых вучняў мінулых гадоў.

— Ён нечым падобен на Персі, — зморшчыў нос Рон. — Стараста, лепшы вучань школы... напэўна, яшчэ і выдатнік па ўсіх прадметах...

— Ты так кажаш, як быццам гэта нешта непрыстойнае, — сказала Герміёна злёгку пакрыўджаным тонам.

Знадворку, слабыя промні сонца сталі ізноў саграваць сцены "Хогвартса". Усярэдзіне замка, агульны настрой стаў некалькі больш аптымістычным. Пасля Джасціна і Амаль Безгаловага Ніка, ніякіх нападаў больш не было. Мадам Помфры з радасцю апавясціла, што мандраганяткі зрабіліся хмурнымі і ўтойлівымі; гэта азначала, што яны выходзяць з дзіцячага ўзросту. Гары аднойчы выпадкова падслухаў, як яна дабразычліва распавядала Філчу:

— Як толькі ў іх пройдуць вугры, іх можна будзе перасадзіць. Пасля гэтага іх неўзабаве можна будзе зрэзаць і прыгатаваць настой. Вы самі не зазначыце, як атрымаеце місіс Норыс назад жывой і здаровай.

Можа быць, Нашчадак Слізэрына страціў кураж, думаў Гары. Пэўна, адчыняць Таемны Пакой станавілася ўсё больш небяспечна — уся школа стала была напагатове. А можа быць, монстар, кім бы ён ні быў, рыхтаваўся запасці ў чарговую пяцідзесяцігадовую спячку...

Хафлпафец Эрні Макміллан не падзяляў падобнага, аптымістычнага, пункта гледжання. Ён па-ранейшаму быў перакананы, што Гары з'яўляецца злачынцам, што ён "выдаў сябе" у Клубе Дуэлянтаў. Піўз толькі напальваў становішча; ён з'яўляўся паўсюль са сваёй дурацкай песенькай "ах, Потэр-бруднотар", прыдумаўшы да яе не меней дурацкі танец, які ўсялякі раз выконваў.

Гілдэрой Локхард, падаецца, лічыў, што гэта ён спыніў лавіну злачынстваў. Гары аднойчы пачуў, як ён паведаміў аб гэтым прафесару МакГонагал, падчас пабудовы Грыфіндорцаў перад урокам ператварэнняў.

— Не думаю, што ў нас могуць быць яшчэ нейкія праблемы, Мінерва, — сказаў ён, шматзначна пастукаў сябе па носе і падміргнуў. — Думаю, Таемны Пакой зачыніўся назаўжды. Злачынец зразумеў, што я яго абавязкова злаўлю, што гэта толькі пытанне часу. Вельмі разумна з яго боку спыніцца зараз, пакуль я не раззлаваўся як след.

Ведаеце, на мой погляд, што зараз трэба школе, так гэта маральны стымул. Каб змыць з сябе ўспаміны аб мінулым семестры. Не буду пакуль нічога казаць, але, мне падаецца, я прыдумаў адну рэч...

Ён зноў пастукаў сябе па носе і важна выдаліўся.

Якія былі паданні  Локхарда аб маральным стымуле, стала ясна за сняданкам чатырнаццатага лютага. З-за квідытчнай трэніроўкі напярэдадні Гары дрэнна выспаўся і зараз бег у Вялікую залу. Ён трохі спазняўся. Патрапіўшы ўнутр, ён у першы момант вырашыў, што прыйшоў не туды.

Сцены былі пакрытыя вялізнымі ненатуральна-ружовымі колерамі. Горш таго, сэрцайкі-канфеці сыпаліся з бледна-блакітнай столі. Гары прайшоў да Грыфіндорскага сталу, дзе сядзеў Рон з такім выглядам, быццам яго вось-вось званітуе. Герміёна дурна хіхікала.

— Што тут адбываецца? — спытаў у іх Гары, усаджваючыся і атрасаючы конфецці з бекону.

Рон моўчкі паказаў на настаўніцкі стол, мабыць, ад абурэння ён не мог знайсці слоў.  Локхард, у ненатуральна-ружовым, пад колер упрыгожванняў на сцяне, уборы махаў рукой, просячы цішыні. Па абедзвюх баках ад яго сядзелі настаўнікі з каменнымі тварамі. Са свайго месца Гары бачыў, як на шчацэ ў прафесара МакГонагал б'ецца жылка. Снэйп меў такі выгляд, нібы яго толькі што прымусілі праглынуць цэлы куфаль "Скелероста".

— Віншую з днём святога Валянціна! — крыкнуў  Локхард. — Жадаю падзякаваць тых, хто даслаў мне паштоўкі! Сорак шэсць штук на дадзены момант! Я узяў на сябе адвагу ўстроіць вам гэтую маленькую неспадзеўку... але гэта яшчэ не ўсё.

Локхард пляснуў у ладкі, і ў дзверы з боку вестыбюля ладам увайшлі дванаццаць гномаў вельмі суворага выгляду. Прычым не звычайных гномаў. Локхард прымусіў іх прычапіць залатыя крылцы, падпахай у кожнага тырчала арфа.

— Нашы любасныя купідоны! Яны будуць разносіць валенцінкі! І гэта яшчэ не ўсё! Я упэўнены, што мае дарагія калегі захочуць занесці сваё ўкладанне ў атмасферу ўсеагульнага свята! Чаму бы нам не папытаць прафесара Снэйпа паказаць, як рыхтуюць Любоўнае Зелле! А пакуль ён будзе гэтым займацца, мы пагаворым з прафесарам Флітвікам! Хто ведае аб Чароўных Чарах больш, чым ён, хітры стары ліс!

Прафесар Флітвік зачыніў твар рукамі. Выгляд Снэйпа ясна казаў: першаму, хто звернецца да мяне за Любоўным Зеллем, заштурхаю ў глотку яд!

— Герміёна, умольваю цябе, скажы, што цябе не было сярод гэтых сарака шасці! — выклікнуў Рон, калі хлопцы вышлі з Вялікай залы і адправіліся на першы ўрок. Але Герміёне ў гэты момант тэрмінова спатрэбілася нешта знайсці ў заплечніку, і яна не адказала.

Увесь дзень, да крайняга незадавальнення настаўнікаў, гномы ўрываліся на заняткі і раздавалі валенцінкі. У другой палове дня, калі Грыфіндорцы накіроўваліся на ўрок па замовах, адзін з гномаў учапіўся ў Гары.

— Гэй, ты! 'Ары Потэр! — крыкнуў ён, распіхаючы локцямі тых, хто мяшаў яму падабрацца да адрасата. У гэтага гнома быў асабліва люты выгляд.

Змакрэўшы з галавы да ног і пабарвовеўшы ад жаху перад перспектывай атрымаць валенцінку на вачах у цэлага натоўпу першаклашак, сярод якіх па выпадковасці апынулася і Джыні Уізлі, Гары паспрабаваў уцячы. Гном, аднак, кінуўся напярэймы скрозь натоўп, скарачаючы сабе шлях пасродкам штурхялёў нагамі па забароненых месцах, і дасягнуў Гары раней, чым той паспеў зрабіць два кроку.

— Я павінен даставіць музычную паштоўку 'Ары Потэру асабіста ў рукі, — заявіў гном, пагрозліва трасучы арфай.

— Толькі не тут, — прашыпеў Гары і паспрабаваў уцячы.

— Каштуй рахмана! — раўнуў гном і, ухапіўшыся за шлейку заплечніка, пацягнуў Гары назад.

— Пусці! — зацкавана адгыркнуўся Гары і паспрабаваў вырвацца.

З жахлівым трэскам заплечнік разарваўся напалову. Кніжкі, палачка, пергамент, пяро трапілі на пол. Апошняй выпала чарніліца і шчодра абрасіла чарніламі ўсё вакол.

Гары сутаргава зашарыў па палу, імкнучыся падабраць усё адразу, раней, чым гном пачне спяваць. У калідоры ўтварыўся затор.

— Што тут такое? — раздаўся пагардлівы голас. Гары заліхарадзіла: трэба было сабраць рэчы як мага хутчэй, каб Малфой не пачуў яго валенцінку.

— Што за бязладзіца? — вымавіў яшчэ адзін знаёмы голас. Прыбыў заклапочаны Персі Уізлі.

Цалкам страціўшы галаву, Гары распачаў апошнюю спробу ўцячы, але гном абхапіў яго за ногі і спрытна заваліў на пол.

— Так, — дзелавіта буркнуў ён, усаджваючыся на Гарыных лодыжках. — Атрымаеце валенцінку:

Вочы зялёныя як жабкавы торт,

А чубок чорны як пірацкі батфорт.

Хай ён будзе маім, ён непераможны,

Герой, з кім не зладзіў Злы Лорд.

Гары аддаў бы ўсё золата "Грынгатса" за магчымасць неадкладна праваліцца на месцы. Заклікаўшы на дапамогу ўсю сваю мужнасць, ён смяяўся разам з астатнімі, адначасова паднімаючыся на ногі, знямелыя пад цяжарам гнома. Персі Уізлі у гэты час прыкладаў усе высілкі, каб разагнаць натоўп, у якім, дарэчы, шматлікія рыдалі ад рогату.

— Расходзіцеся, расходзіцеся, звон празваніў пяць хвілін таму, расходзіцеся па класах, — казаў ён, расшугівая самых малодшых як куранятаў, — Цябе гэта таксама дакранаецца, Малфой...

Гары, выпадкова кінуўшы погляд на Малфоя, зазначыў, як той спыніўся і падабраў нешта. З хітрым выглядам ён паказаў знойдзенае Крэбу і Гойлу, і тут Гары ўсвядоміў, што гэта быў штодзённік Рэдла.

— Аддай, — ціха сказаў Гары.

— Цікава, што тут піша наш Потэр? — працягнуў Малфой. Ён, відавочна, не звярнуў увагі на то, які год паказаны на вокладцы, і падумаў, што трымае ў руках асабісты дзённік самога Гары. Назіраўшыя за гэтай сцэнай прыцішэлі. Джыні з жахам пераводзіла погляд з нататніка на Гары.

— Дай сюды, Малфой, — строга сказаў Персі.

— Калі пагляджу, што там усярэдзіне, — адказаў Малфой і памахаў нататнікам перад носам у Гары.

Персі сказаў:

— Як школьны стараста...

Але тут Гары страціў цярпенне. Ён выхапіў чароўную палачку, крыкнуў: "Экспелліармус!" і, сапраўды гэтак жа, як у той раз, калі Снэйп раззброіў  Локхарда, штодзённік выляцеў з рук Малфоя. Рон, шырока хмылячыся, злавіў яго.

— Гары! — гучна ўпікнуў Персі. — У калідорах чараваць нельга. Мне прыйдзецца дакласці аб гэтым!

Гэта было ўсё роўна — Гары атрымалася палічыцца з Малфоем, і за гэта ён быў гатовы аддаць хоць пяць Грыфіндорскіх балаў. Малфой кіпеў ад лютасці. Зазначыўшы Джыні, якая прахадзіла паблізу ён зласліва выгукнуў:

— Не думаю, што Потэру спадабалася твая паштоўка!

Джыні зачыніла твар рукамі і панеслася ў клас. Рон пырснуў і таксама выхапіў палачку, але Гары  паспеў адцягнуць яго ў бок. Не хапала толькі, каб на замовах яго зноў дзёрла смоўжнямі.

Толькі падчас уроку Гары зазначыў вельмі дзіўную рэч. Усё яго рэчы былі залітыя малінавымі чарніламі. Аднак, штодзённік Рэдла заставаўся такім чыстым, нібы ніякая чарніліца ніколі на яго не падала. Гары жадаў сказаць аб гэтым Рону, але таго зноў адолелі праблемы з палачкай; яна расквітала ўсё новымі і новымі пурпурнымі бурбалкамі, і Рон быў не ў сілах засяродзіцца на чымсці іншым.

*     *     *

У гэты дзень Гары адправіўся спаць раней усіх. Віной таму, часткова, былі Фрэд з Джорджам, увесь вечар распеваўшыя "вочы зялёныя як жабкавы торт", чаго Гары не мог спакойна перанесці; а з іншага боку, ён жадаў яшчэ раз уважліва вывучыць штодзённік, нягледзячы на тое, што Рон упарта лічыў гэта пустым марнаваннем часу.

Гары сядзеў на ложкі і гартаў пустыя старонкі, ні на адной з якіх не было і следа малінавых чарнілаў. Тады ён дастаў з тумбачкі новую бутэлечку, як след абмакнуў пяро і выпусціў вялікую кляксу на першую старонку.

Нейкую секунду клякса ярка ззяла на паперы, а затым знікла — старонка нібы ўвабрала яе ў сябе. У захапленні Гары зноў акунуў пяро і напісаў: "Мяне клічуць Гары Потэр".

Гэтыя словы таксама паззялі імгненне і зніклі без следа. І тут, нарэшце, здарылася штосьці.

На паверхню  старонкі сталі прасочвацца словы, напісаныя чарніламі Гары. Але саміх гэтых слоў ён не пісаў.

"Прывітанне, Гары Потэр. Мяне клічуць Том Рэдл. Як ты знайшоў мой дзённік?"

Гэтыя словы таксама паблеклі і зніклі, аднак не раней, чым Гары пачаў пісаць адказ.

"Хтосьці жадаў спусціць яго ва ўнітаз".

Ён з нецярпеннем чакаў адказу.

"Як удала, што я рабіў запісы ў больш даўгавечнай форме, чым чарнілы. Але я заўсёды ведаў, што знойдуцца тыя, каму не захочацца, каб змест гэтага дзённіка ўбачыў святло."

"Што ты маеш на ўвазе?" — надрапаў Гары, наставіўшы ад хвалявання клякс.

"Я маю на ўвазе, што гэты дзённік утрымоўвае ўспаміны аб жудасных падзеях. Аб гэтых падзеях не прынята казаць. Іх замоўчваюць. Яны адбыліся ў "Хогвартсе", школе вядзьмарства і ведзьмінскіх мастацтваў."

"Як раз у ёй я і знаходжуся", — паспешліва напісаў Гары. — "Я ў "Хогвартсе", і тут зноў адбываюцца жудасныя рэчы. Ці ведаеш ты што-небудзь аб Таемным Пакоі?"

Сэрца стукала як молат. Адказ Рэдла з'явіўся вельмі хутка, почырк зрабіўся меней акуратным, як быццам ён спяшаўся напісаць усё, што яму вядома.

"Зразумела, я ведаю аб Таемным Пакоі. У мой час было прынята сцвярджаць, што гэта легенда, што Пакоі не існуе. Але гэта хлусня. Калі я быў у пятым класе, Пакой быў адчынены, і монстар напаў на некалькіх вучняў і ўрэшце рэшт забіў аднаго чалавека. Я злавіў таго, хто адкрыў Пакой, і яго выключылі. Аднак, дырэктар, прафесар Дзіпет, вельмі сарамаціўся таго, што падобная рэч магла здарыцца ў "Хогвартсе", ён забараніў мне казаць праўду. Версія была такая, быццам бы дзяўчынка загінула ў выніку незразумелага няшчаснага выпадку. За заслугі мне далі прыгожы, бліскучы Прыз з гравіроўкай і загадалі трымаць рот на замку. Але я заўсёды ведаў, што гісторыя можа паўтарыцца. Монстар застаўся жывы, а той, хто мог выпусціць яго на волю, не быў змешчаны ў турму."

Гары ледзь не перакуліў чарніліцу, так ён спяшаўся напісаць адказ:

"Менавіта гэта і адбываецца зараз. Было тры напады, і ніхто не ведае, хто за гэтым варта. Хто гэта быў у мінулы раз?"

"Калі жадаеш, магу паказаць", — адказаў дзённік Рэдла. — "Табе не прыйдзецца верыць мне на слова. Я магу правесці цябе па сваіх успамінах аб той ночы, калі я схапіў злачынца."

Гары завагаўся і затрымаў пяро ў паветры. Што жадае сказаць Рэдл? Як мага правесці кагосьці па чужых успамінах? Ён спалохана зірнуў на дзверы ў спальню. Пачынала цямнець. Калі ён зноў перавёў вочы на старонку дзённіка, то ўбачыў, як там фармуецца новы запіс:

"Дазволь мне паказаць."

Гары падумаў яшчэ дзель секунды, а затым напісаў дзве літары:

"ОК."

Старонкі пачалі самі сабою перагортвацца, нібы ад парыва ветра, і расчыніліся на чэрвені месяцы. З разяўленым ротам Гары назіраў, як маленькі квадрацік з датай "13 чэрвеня" ператвараецца ў мініятурны тэлевізійны экран. Рукі ў хлопчыка задрыжалі, ён паднёс дзённік да вачэй і амаль прыціснуўся тварам да маленечкага акенца. Ён не паспеў сцяміць, што адбываецца, а яго ўжо ўцягвала ўнутр экрана, памеры якога ўсё павялічваліся; Гары адчуў, як яго цела пакідае ложак; галавой наперад ён, у віхуры яркіх фарбаў і ценяў, паляцеў у акенца на старонцы.

Нарэшце, ён адчуў цвёрдую глебу пад нагамі і ўстаў, дрыжачы, а размытыя плямы вакол раптам здабылі фокус.

Ён адразу жа здагадаўся, дзе знаходзіцца. Круглы пакой са спячымі партрэтамі на сценах — ды гэта жа кабінет Дамблдора! Але за сталом сядзеў зусім не Дамблдор. Зморшчаны, далікатны дзядок-вядзьмак, лысы, калі не лічыць пары сівых віхроў, чытаў ліст пры святле свечкі. Гары ніколі раней не бачыў гэтага чалавека.

— Выбачыце, — пралапатаў ён. — Я не жадаў так урывацца...

Але вядзьмак нават не падняў вока ад ліста. Ён працягваў чытаць, злёгку хмурачыся. Гары падышоў бліжэй і, заікаючыся, спытаў:

— Эээ... я тады пайду, можна?

Вядзьмак па-ранейшаму не звяртаў на яго ўвагі. Падавалася, ён нават не чуе звернутых да яго слоў. Падумаўшы, што дзядок, павінна быць, глухі, Гары падвысіў голас.

— Выбачыце, што памяшаў Вам. Я зараз сыйду, — амаль прагукаў ён.

Вядзьмак са ўздыхам згарнуў ліст, устаў, прайшоў паблізу Гары, нават не зірнуўшы на яго і  падышоў да акна, каб зачыніць запавесы.

Заходняе неба за акном было лалава чырвоным. Вядзьмак вярнуўся да стала, сеў, сашчапіў рукі і прыняўся круціць вялікімі пальцамі, неадрыўна сочачы за дзвярамі.

Гары агледзеўся. Фоўкса не было — як і срэбных прыбораў. Гэта быў "Хогвартс" часоў Рэдла, што азначала, што невядомы вядзьмак — тагачасны дырэктар, а ён, Гары, не больш за фантом, абсалютна нябачны для людзей з мінулага.

Прычуўся стук у дзверы.

— Увайдзіце, — вымавіў вядзьмак дрыготкім старэчым голасам.

Увайшоў юнак гадоў шаснаццаці, на хаду здымаючы востраканцовы капялюш. На грудзі бліскацеў срэбны значок старасты. Ростам ён быў значна вышэй Гары, але ў яго былі такія жа чорныя валасы.

— Ах, гэта ты, Рэдл, — сказаў дырэктар.

— Вы жадалі мяне бачыць, прафесар Дзіпет? — спытаў Рэдл. Від у яго быў усхваляваны.

— Садзіся, — сказаў Дзіпет. — Я толькі што прачытаў ліст, які ты даслаў мне.

— О, — сказаў Рэдл. Ён сеў і дужа сашчапіў далоні.

— Мой дарагі хлопчык, — добразычліва пачаў Дзіпет. — Я ніяк не магу дазволіць табе застацца ў школе на лета. Але ты ж і сам жадаеш паехаць дахаты на вакацыі?

— Не, — не задумваючыся, адказаў Рэдл. — Я са значна вялікім задавальненнем застануся ў "Хогвартсе", чым вяртацца ў гэты... у гэты...

— Наколькі я ведаю, на вакацыях ты жывеш у дзіцячым доме ў маглаў? — спытаў Дзіпет не без цікаўнасці.

— Так, сэр, — адказаў Рэдл і злёгку счырванеў.

— Ты маглнароджаны?

— Паўкроўка, сэр, — сказаў Рэдл. — Бацька магл, маці ведзьма.

— І твае бацькі абодва?...

— Мая маці памерла адразу пасля майго нараджэння, сэр. У дзіцячым доме мне распавялі, сэр, што яна паспела толькі даць мне імя — Том, у гонар бацькі, і Марвола — у гонар дзеда.

Дзіпет спачувальна пацокаў языком.

— Разумееш, Том, — уздыхнуў ён, — мы маглі бы зрабіць для цябе выключэнне, але, улічваючы акалічнасці...

— Вы маеце ў выгляду напады, сэр? — спытаў Рэдл, і ў Гары сціснулася сэрца. Ён падышоў бліжэй, баючыся выпусціць хоць слова.

— Цалкам дакладна, — адказаў дырэктар. — Мой дарагі хлопчык, ты і сам разумееш, як неабачліва з майго боку было бы дазволіць табе заставацца ў замку пасля канчатка семестра. Асабліва ў святле нядаўняй трагедыі... смерць гэтай няшчаснай маленькай дзяўчынкі... На дадзеным этапе, дзіцячы дом — значна больш бяспечнае месца. Дарэчы сказаць, у Міністэрстве Магіі пагаворваюць нават аб тым, каб зачыніць школу. Мы так і не наблізіліся да разгадкі, хто ж...ммм... гэта можа быць.....

Рэдл пашырыў вочы.

— Сэр, а калі бы злачынца злавілі? Калі бы напады спыніліся?...

— Што ты жадаеш гэтым сказаць? — спытаў Дзіпет які завагаўся голасам. — Рэдл, табе нешта вядома аб нападах?

— Не, сэр, — паспешна адказаў Рэдл.

Але Гары адразу зразумеў, што гэта было сапраўды такое жа "не", якім ён адказаў Дамблдору на падобнае пытанне.

Дзіпет адкінуўся назад з некалькі расчараваным выглядам.

— Можаш ісці, Том...

Рэдл саслізнуў са крэсла і, прыгорбіўшыся, выйшаў з кабінета. Гары накіраваўся за ім.

Яны спусціліся па каменнай лесвіцы, вышлі з сцяны недалёка ад гаргульі і апынуліся ў калідоры, дзе ўжо амаль сцямнела. Гары бачыў, што Рэдл напружана аб чымсьці думае. Ён кусаў вусны і хмурыў лоб.

Затым, нечакана прыйдучы да нейкага рашэнню, ён хутка закрочыў прочкі. Гары нячутна слізгаў за ім. Па дарозе ім ніхто не трапляўся, пакуль яны не вышлі ў вестыбюль. Там, з мармуровай лесвіцы, Рэдла паклікаў высокі вядзьмак з доўгімі, разлетаюшчыміся залаціста-каштанавымі валасамі і доўгай барадой.

— Чаму ты ходзіш тут у такі час, Том?

Гары ў здзіўленні ўтаропіўся на ведзьмака. Гэта быў ніхто іншы, як Дамблдор, толькі на пяцьдзесят гадоў маладзей.

— Мне трэба было бачыць дырэктара, сэр, — адказаў Рэдл.

— Што ж, тады хутчэй ідзі спаць, — сказаў Дамблдор, пранізаўшы Рэдла рэнтгенаўскім поглядам, гэтак добра знаёмым Гары. — У нашы дні лепш не блукаць аднаму па цёмных калідорах. Датуль пакуль...

Ён цяжка ўздыхнуў, пажадаў Рэдлу дабранач і выдаліўся. Рэдл праназіраў, як той хаваецца з выгляду, а затым імкліва накіраваўся да ўваходу ў падзямелле, па пятах праследуемы згараюшчым ад цікаўнасці Гары.

Аднак, да глыбокага расчаравання Гары, Рэдл павёў яго не ва ўтоены пераход і не ў сакрэтны тунэль, а ў то самае падзямелле, дзе праходзілі заняткі па зеллеварэнню. Паходні не гарэлі, і, калі Рэдл злёгку прыадчыніў дзверы, Гары мог бачыць толькі яго аднаго, стаяўшага нерухома і пільна назіралага за калідорам.

Так яны стаялі цэлую гадзіну, прынамсі, Гары так здалося. Усё, што ён мог бачыць, была нерухомая як статуя фігура Рэдла, які ні на хвіліну не спыняў назірання. Як раз у тую хвіліну, калі Гары канчаткова перастаў чаго-небудзь чакаць і захацеў вярнуцца ў сучаснасць, ён пачуў за дзвярамі нейкі рух.

Хтосьці краўся па калідоры. Хто бы гэта ні быў, ён прайшоў паблізу падзямелляў, дзе хаваліся Рэдл і Гары. Рэдл, ціха як цень, выслізнуў у шчыліну і на пальчыках накіраваўся ўслед, Гары, таксама на пальчыках, забыўшы аб тым, што яго ніхто не можа пачуць, ішоў па пятах.

Хвілін пяць яны пераследвалі невядомага. Потым Рэдл раптам спыніўся і, схіліўшы галаву, прыслухаўся да новых,  толькі што раздаўшыхся, гуках. Гары пачуў, як з рыпеннем адчыняюцца дзверы. Хтосьці прамовіў хрыплым шэптам:

— Давайце-ка, дзеткі... давайце-ка сюды... сюды... у скрыначку...

Было нешта да болі знаёмае ў гэтым голасе...

Рэдл раптам выскачыў з-за кута. Гары выйшаў услед за ім. Ён убачыў чорны сілуэт неверагодных памераў хлопца, які сагнуўся перад адчыненымі дзвярамі з вялізнай скрыняй у руках.

— Добры вечар, Рубеус, — адрывіста вымавіў Рэдл.

Хлопец, прыскокнуўшы, зачыніў дзверы.

— Чаго табе тут трэба, Том?

Рэдл падышоў бліжэй.

— Гульня скончана,  — сказаў ён. — Я збіраюся здаць цябе, Рубеус. Яны ўжо жадаюць зачыніць "Хогвартс" — калі не спыняцца напады.

— Чаго гэта ты ка...

— Я не думаю, што ты жадаў кагосьці забіваць. Але з пачвар ніколі не атрымоўваюцца рахманыя  ручныя звераняткі. Мабыць, ты выпусціў кагосьці з іх паразмяцца і...

— Яны зусім нікога не забівалі! — выгукнуў гігант, загароджваючы сваім целам дзверы. З-за яго спіны, за зачыненымі дзвярамі, раздаваліся дзіўнае клацанне і шоргаты.

— Кінь, Рубеус, — сказаў Рэдл, падыходзячы яшчэ бліжэй. — Заўтра прыедуць бацькі забітай дзяўчынкі. Самае меншае, што можа зрабіць школа, гэта падбаць, каб монстар, які забіў яе, быў знішчаны...

— Гэта не ён! — у паніцы загарлапаніў хлопец, і яго голас рэхам адклікаўся ў доўгім калідоры. — Не ён! Ён бы ні...

— Адыдзі, — загадаў Рэдл, дастаючы палачку.

Ад яго замовы ў калідоры раптам успыхнула найзырчэйшае святло. Дзверы за вялізным хлопцам сама сабою адчынілася з такой сілай, што гігант адляцеў да процілеглай сцяны. З-за дзверэй вырвалася штосьці такое, пры выглядзе чаго Гары адчайна, пранізліва заекатаў — гэтага, зразумела, ніхто не пачуў.

Неабсяжных памераў, нізка віслае цела і блытаніна чорных ног; зіхаценне мноства вачэй і пару вострых як брытва клюшняў — Рэдл зноў падняў палачку, але было занадта позна. Жудаснае стварэнне перакуліла яго, пакацілася прочкі па калідоры і схавалася з выгляду. Рэдл з цяжкасцю падняўся і стаў азірацца ў пошуках пачвары; ён узмахнуў палачкай, але тут вялізны хлопец скокнуў на яго, выхапіў палачку ў яго з рук і шпурнуў Рэдла на пол з лямантам: "НЕЕЕЕЕЕ!".

Раптам усё закруцілася, цемра стала непранікальнай; Гары адчуў, што падае і, з шумам, прызямліўся на ўласны ложак ў спальні "Грыфіндора", рукі-ногі ў розныя бакі. Дзённік Рэдла ляжаў у яго на жываце.

Ён не паспеў нават перавесці дыханне, як адчынілася дзверы і ўвайшоў Рон.

— Вось ты дзе,  — сказаў Рон.

Гары сеў. Ён змакрэў і моцна дрыжаў.

— Што здарылася? — занепакоіўся Рон.

— Гэта быў Хагрыд, Рон. Хагрыд адкрыў Таемны Пакой пяцьдзесят гадоў таму.

— РАЗДЗЕЛ XIV —

Карнэліюс Фадж

Гары, Рон і Герміёна даўно ведалі, што за Хагрыдом водзіцца адзін грашок — хваравітая любасць да вялізных і небяспечных істот. Чаго каштаваў дракон, якога Хагрыд летась спрабаваў выгадаваць у сваёй бярвеністай хатцы, або гіганцкі трохгаловы сабака, які атрымаў любаснае імя "Флуфі". Можна было не сумнявацца ў тым, што і ў юныя гады Хагрыд валодаў тымі жа якасцямі і, пазнаўшы аб існаванні ў замку монстра, пайшоў бы на ўсё, абы ўбачыць яго хоць крайком вока. Хагрыд, хутчэй за ўсё, пашкадаваў бы пачвару, якая сядзела пад замком і вырашыў бы даць яму магчымасць расцерці шматлікія ногі; перад разумовым позіркам у Гары паўстаў такі малюначак: трынаццацігадовы Хагрыд спрабуе надзець на монстра нашыйнік з ланцужком. Сапраўды таксама Гары быў упэўнены, што ні ў трынаццаць гадоў, ні зараз, Хагрыд не быў здольны кагось забіць.

Гары амаль што шкадаваў, што знайшоў спосаб зносін з дзённікам Рэдла. Рон з Герміёнай зноў і зноў прымушалі яго распавядаць аб убачаным; яго ўжо нудзіла ад гэтых пераказванняў і ад бясконцых абмеркаванняў, якія за імі йшлі.

— Рэдл напэўна схапіў не таго, каго трэба, — сказала Герміёна. — І наогул, можа быць, на людзей нападаў зусім іншы монстар...

— У нас тут што, монстрапарк? — сумна спытаў Рон.

— Але мы заўсёды ведалі, што Хагрыда выключылі, — няшчасным голасам вымавіў Гары. — А напады, мабыць, спыніліся пасля таго, як яго выкінулі з школы. У адваротным выпадку, Рэдлу не далі бы прыза.

Рон паспрабаваў змяніць пласцінку.

— А Рэдл і напраўду падобны на Персі... Ну, хто яго прымушаў данасіць на Хагрыда?

— Але ж пачвара кагосьці забіла, Рон, — нагадала Герміёна.

— А Рэдлу трэба было вяртацца ў маглаўскі дзіцячы дом, — дадаў Гары. — Я не магу вінаваціць яго за тое, што ён жадаў застацца ў школе...

— А ты ж сустрэўся з Хагрыдам на Цямрэчным завулку, памятаеш, Гары?

— Ён купляў сродак ад пажадлівых смоўжняў! — выпаліў Гары.

Усе трое замоўклі. Пасля працяглай паўзы Герміёна адважылася задаць непакоіўшае усіх  далікатнае пытанне:

— Як вы думаеце, можа, варта спытаць аб гэтым самога Хагрыда?

— Ага, нанесці яму прыемны візіт, — з'едліва сказаў Рон. — Прывет, Хагрыд. Скажы, ты калі-небудзь выпускаў у замку на волю каго-небудзь шалёнага і касматага?

Урэшце рэшт было вырашанае нічога не казаць Хагрыду, калі толькі не адбудзецца яшчэ адзін напад, і, паколькі дні праходзілі за днямі, а бесцялеснага голасу больш не было чуваць, хлопцы сталі спадзявацца, што ім ніколі не прыйдзецца пытаць брамніка, завошта яго выключылі з школы. Прайшло ўжо амаль чатыры месяца з тых часоў, як Скамянелі Джасцін і Амаль Безгаловы Нік, і грамадская думка была такая, што той хто нападаў, хто бы ён ні быў, выдаліўся назаўжды. Піўзу нарэшце надакучыла яго песенька "Ах, Потэр-бруднотар", Эрні Макміллан аднойчы на гербалогіі цалкам ветліва папытаў Гары перадаць яму вядро з паганкамі, а ў сакавіку ў цяпліцы нумар тры мандраганяткі закацілі шумную, разудалую вечарынку. Прафесар Спроўт была па-за сябе ад шчасця.

— Як толькі яны пачнуць лазіць адзін аднаму ў чыгуны, гэта будзе азначаць, што яны канчаткова паспелі, — радасна паведаміла яна Гары. — І тады мы зможам ажывіць нашых бедных пацярпелых.

Падчас велікодных вакацыяў у другакласнікаў з'явілася новая тэма для разважанняў. Настаў час выбіраць прадметы для вывучэння ў трэцім класе. Герміёна, у адрозненне ад шматлікіх, падышла да гэтага пытання са ўсёй сур'ёзнасцю.

— Гэта паўплывае на ўсё наша далейшае жыццё! — заявіла яна Гары і Рону, у той час як усе яны ўважліва вывучалі спіс прадметаў і прастаўлялі галачкі.

— Я жадаю толькі аднаго — кінуць зеллеварэнне, — сказаў Гары.

— Нельга, — змрочна буркнуў Рон. — Усе старыя прадметы застаюцца, а то я бы адмовіўся займацца абаронай ад сіл зла.

— Але ж гэта такі важны прадмет!

— Толькі не з такім настаўнікам, як  Локхард, — сказаў Рон. — Мяне асабіста ён навучыў аднаму, як выпускаць эльфіек з клеткі.

Нэвіл Лонгбатам атрымоўваў шматлікія лісты ад сваякоў, прычым кожны раіў нешта сваё. Ушчэнт заблытаўшыся і занепакоены, Нэвіл вадзіл носам па спісе, высунуўшы язык, і пытаў навакольных, што, па іх меркаванню, цяжэй: арыфмантыка або вывучэнне старажытных рун. Дын Томас, які, як і Гары, вырас сярод маглаў, вырашыў пытанне наступным чынам. Ён зачыніў вочы і ткнуў чароўнай палачкай у спіс, пасля чаго запісаўся на тыя прадметы, якія яна паказала. Герміёна ні ў каго рады не пытала, проста запісалася на ўсё.

Гары толькі крыва ўсміхнуўся, калі ўявіў сабе, як бы ён абмяркоўваў сваю далейшую чароўную кар'еру з дзядзькоў Вернанам і цёткай Петуніей. Пры ўсім пры тым, у яго не тое каб зусім не было настаўнікаў: Персі Уізлі з задавальненнем падзяліўся з ім досведам.

— Усё залежыць ад таго, чым ты жадаеш заняцца, Гары, — вымавіў ён. — Ніколі не рана падумаць аб будучыні, так што я рэкамендаваў бы табе вылучыць вяшчунства. Потым, наконт маглазнаўства ходзяць гутаркі, што гэта, для дурняў, але маё асабістае меркаванне такое, што трэба мець вельмі выразныя паданні аб нечароўным свеце, асабліва, калі ты збіраешся працаваць у цесным кантакце з ім — паглядзі на майго бацьку, ён выбраў справу з магламі. Мой брат Чарлі заўсёды кахаў праводзіць час на прыродзе, таму ён вылучыў сыход за чароўнымі істотамі. Трэба выкарыстаць свае моцныя бакі, Гары.

Аднак, адзінае, у чым Гары сапраўды быў добры, так гэта ў квідытче. Скончылася тым, што ён вылучыў тыя жа самыя прадметы, што і Рон, разважыўшы так: калі ён апынецца ў іх поўнай бездар’ю, то, прынамсі, побач з ім будзе хтосьці, хто зможа дапамагчы.

У наступным квідытчным матчы "Грыфіндор" гуляў супраць "Хафлпафа ". Вуд настаяў, каб каманда трэніравалася штодзень пасля вячэры, і ў Гары, апроч квідытча і Хатніх заданняў, зусім ні на што не заставалася часу. Тым не менш, трэніроўкі сталі не такімі складанымі, і ўжо, прынамсі, не такімі мокрымі, таму ўвечар перад суботнім матчам Гары накіроўваўся ў Грыфіндорскую спальню, каб пакласці на месца мятлу, з прыемным адчуваннем, што шанцы "Грыфіндора" атрымаць кубак школы вельмі і вельмі высокія.

Але яго добры настрой не падоўжылася доўга. На вяршыні лесвіцы, вядучай у спальню, ён выявіў Нэвіля, блізкага да роспачу.

— Гары... я не ведаю, хто гэта зрабіў... я толькі што ўвайшоў...

Са страхам гледзячы на Гары, Нэвіл расхінуў дзверы.

Паўсюль былі раскіданыя рэчы з Гарынага куфара. Мантыя валялася разарваная. Прасціны былі сарваныя з ложка, і ўсе скрыні тумбачкі высунутыя, а іх змесціва расшвыряна па матрацы.

Расчыніўшы рот, Гары павольна падышоў да ложка па старонках, выдраным з "Турнэ з тролямі". Нэвіл дапамог заслаць бялізну. Увайшлі Рон, Дын і Шэймас. Дын гучна вылаяўся.

— Хто гэта тут усё раскідаў, а, Гары?

— Паняцці не маю, — адказаў засмучаны хлопчык. Рон у гэты час даследаваў раскіданую вопратку. Усе кішэні былі вывернутыя вонкі.

— Хтосьці нешта шукаў, — сказаў Рон. — Паглядзі, нічога не знікла?

Гары стаў падбіраць рэчы і кідаць іх у куфар. І толькі тады, калі ён адправіў на месца апошнюю з  Локхардаўскіх кніг, да яго раптам дайшло:

— Дзённік Рэдла знік!

— Што?!

Гары матнуў галавой у бок дзвярэй, і яны з Ронам вышлі. Яны паспешна спусціліся ў агульную гасціную і селі побач з Герміёной, якая чытала "Адаптаваныя старажытныя руны".

Пазнаўшы навіны, Герміёна жахнулася.

— Але ж... толькі хтосьці з "Грыфіндора" мог выкрасці... ніхто больш не ведае пароля...

— Цалкам дакладна, — пацвердзіў Гары.

Прачнуўшыся на наступны дзень, яны ўбачылі, што на вуліцы асляпляльна ярка ззяе сонца і дзьме найсвежы ветрык.

— Ідэальныя ўмовы для квідытча! — радасна паведаміў Вуд за Грыфіндорскім сталом, нагружаючы амлетам талеркі гульцоў сваёй каманды. — Гары, давай-ка сюды, табе трэба як след падсілкавацца.

Гары ўважліва вывучаў тых, хто сядзеў за сталом свайго каледжа, гадаючы, ці не сядзіць новы ўладальнік дзённіка Рэдла прама ў яго перад носам. Герміёна настойліва раіла паведаміць аб крадзяжы, але Гары такая думка не падабалася. Тады яму бы прыйшлося распавесці настаўнікам аб дзённіку ўсе падрабязнасці, а бо невядома, колькі чалавек з іх ведае, завошта Хагрыд быў выключаны пяцьдзесят гадоў таму. Гары не жадаў зноў выцягваць на святло гэтую цёмную гісторыю.

Ён выйшаў з Вялікай залы разам з Роном і Герміёнай з намерам падняцца ў спальню і ўзяць квідытчную форму, і тут яшчэ адна сур'ёзная турбота папоўніла сабою растучы спіс Гарыных клопатаў. Ледзь ён паставіў нагу на прыступку мармуровай лесвіцы, як зноў пачуў...

— ...дай усадзіцца... разарваць... гэтым разам забіваць...

Ён загарлапаніў. Рон і Герміёна ў жаху адскочылі.

— Зноў голас! — выклікнуў Гары, аглядаючыся праз плячо. — Я толькі што чуў... А вы?

Рон, з акругліўшыміся вачымі, моўчкі патрос галавой. Герміёна, паміж тым, задуменна прыклала далонь да ілба.

— Гары — мне падаецца, я зразумела! Мне трэба ў бібліятэку!

І яна памчалася ўверх па лесвіцы.

— Што яшчэ яна зразумела? — безуважліва прамовіў Гары, па-ранейшаму азіраясь па баках у спробе высвятліць, адкуль мог раздавацца голас.

— Не ведаю, што, але відавочна значна больш, чым я, — сказаў Рон, які працягваў трэсці галавой.

— А у бібліятэку-та ёй навошта?

— Герміёна заўсёды ходзіць у бібліятэку, — паціснуў плечамі Рон. — У яе правіла: не ведаеш, што рабіць — ідзі ў бібліятэку.

Гары стаяў у нерашучасці і прыслухваўся, ці не раздасца зноў голас, але тут народ пачаў выходзіць з Вялікай залы. Усё гучна размаўлялі, накіроўваючыся да выхаду — навучэнцы ішлі глядзець гульню.

— Табе пара, — сказаў Рон. — Ужо амаль адзінаццаць — матч...

Гары кінуўся ў Грыфіндорскую вежу, схапіў "Німбус 2000" і ўліўся ў натоўп, які ішоў праз двор да поля, але думкамі ён усё яшчэ заставаўся ў замку, побач з бесцялесным голасам. Апранаючыся ў квідытчную форму, ён суцяшаў сябе тым, што ў замку нікога няма, усё на вуліцы.

Абедзве каманды вышлі на поле пад аглушальныя апладысменты. Олівер Вуд для размінкі абляцеў вакол кольцаў; мадам Хуч выпусціла мячы. Хафлпафцы, у чорна-жоўтай форме, стаялі кружком і ў апошні раз абмяркоўвалі тактыку сённяшняй гульні.

Гары як раз збіраўся сесці на мятлу, калі прафесар МакГонагал паўкрокам, полубегам, з'явілася на поле. У руках у яе быў вялізны малінавы мегафон.

Сэрца ў Гары так і звалілася.

— Матч адмяняецца, — абвясціла прафесар МакГонагал у мегафон да адмовы забітым трыбунам. Панесліся незадаволеныя ляманты. Олівер Вуд, з звар'яцелым выглядам, прызямліўся і пабег да прафесара МакГонагал, забыўшы слезці з мятлы.

— Але, прафесар, — крычаў ён. — Мы павінны гуляць... кубак... "Грыфіндор"...

Прафесар МакГонагал не звярнула на яго ніякай увагі і працягвала крычаць у мегафон:

— Усе вучні павінны неадкладна вярнуцца ў агульныя гасціныя сваіх каледжаў! Там яны атрымаюць дадатковую інфармацыю ад завучэй! Як мага хутчэй, паспяшаецеся!

Потым яна апусціла мегафон і паманіла Гары да сабе.

— Потэр, табе, я думаю, лепш пайсці са мной...

Не разумеючы, з якой, уласна, нагоды яго падазраюць гэтым разам, Гары ўбачыў, як ад незадаволенага натоўпу аддзяліўся Рон; ён збег па кірунку да іх, а яны ўжо накіроўваліся ў замак. Да здзіўлення Гары, прафесар МакГонагал не пярэчыла.

— Так, мабыць, табе таксама лепш пайсці з намі, Уізлі...

Некаторыя праходзячыя паблізу хлопцаў выяўлялі незадаволенасць з нагоды адмены матчу; іншыя маўчалі, але выглядалі спалоханымі. Гары з Ронам прайшлі ўслед за прафесарам МакГонагал у замак і ўверх па мармуровай лесвіцы. Але гэтым разам іх вялі не ў нейкі кабінет.

— Для вас гэта будзе шок, — папярэдзіла прафесар МакГонагал нечакана мякка, калі яны падышлі да бальнічнага аддзялення. — Адбылся яшчэ адзін напад... падвойны напад.

Унутранасці ў Гары выканалі жудаснае сальта. Прафесар МакГонагал расхінула дзверы, і яны з Ронам прайшлі ўнутр.

Мадам Помфры стаяла схіліўшыся над доўгавалосай кучаравай дзяўчынкай з пятага класа. Гары пазнаў гэтай дзяўчынку — яна была з "Равенкла", гэта ў яе яны пыталі дарогу ў агульную гасціную "Слізэрына". А на суседнім ложку...

— Герміёна! — праенчыў Рон.

Герміёна ляжала абсалютна нерухома, гледзячы ў столь шклянымі вачамі.

— Іх выявілі поруч бібліятэкі, — паведаміла прафесар МакГонагал. — Мабыць, у вас няма ніякіх тлумачэнняў? Поруч іх на падлозе было знойдзена вось гэта...

Яна паказала маленькае, круглае люстэрка.

Гары з Ронам адмоўна пагушкалі галовамі, не адрываючы ўзрушаных поглядаў ад Герміёны.

— Я праводжу вас у Грыфіндорскую вежу, — сказала прафесар МакГонагал забітым голасам, — мне ў любым выпадку трэба выступіць перад вучнямі.

— Усе вучні  павінны вяртацца ў агульныя гасціныя сваіх каледжаў да шасці гадзінам вечара. Пасля гэтага ніхто не павінен выходзіць. У класы, а таксама ў туалет, вас будуць суправаджаць настаўнікі. Квідытчныя трэніроўкі і матчы часова адмяняюцца. Таксама забараняецца правядзенне любых мерапрыемстваў у вячэрні час.

Грыфіндорцы, набіўшыеся ў агульную гасціную, слухалі прафесара МакГонагал, не выдаючы ні гуку. Яна скруціла скрутак з тэкстам аб'явы і вымавіла здушаным голасам:

— Наўрадці трэба дадаваць, што я рэдка пачувалася настолькі занепакоенай. Вельмі верагодна, што школу зачыняць аж да пайманні злачынца, адказнага за ўсе гэтыя напады. Я пераканаўча прашу тых з вас, хто можа даць хоць нейкую інфармацыю па гэтай падставе, зрабіць крок наперад.

Потым яна з некаторай няёмкасцю перабралася праз адтуліну за партрэтам. Грыфіндорцы адразу жа нястрымна пачалі абмяркоўваць здарэнне.

— Значыць, так: мінус двое Грыфіндорцаў, не лічачы Грыфіндорскага прывіда, адна з "Равенкла" і адзін з "Хафлпафа ", — палічыў па пальцах прыяцель ці Двайнят Джордан, — Цікава, чаму нікому з настаўнікаў не прыходзіць у галаву, што ўсё Слізэрынцы цэлыя? Хіба не відавочна, што ўсё зло ідзе з "Слізэрына"? Нашчадак Слізэрына, монстар таксама Слізэрынскі — чаму бы ім папросту не разагнаць гэты каледж? — прагукаў ён пад ухваляльныя ківы і разрозненыя апладысменты.

Персі Уізлі сядзеў у крэсле каля Лі Джордана, аднак, на гэты раз чамусьці не спяшаўся выказаць сваё меркаванне. Ён быў бледны і разгублены.

— Персі у шоку, — паціху шапнуў Джордж на вуха Гары. — Гэтая дзяўчынка з "Равенкла", Пенелопа Крысталлуотэр, яна — стараста. Мне падаецца, Персі не чакаў, што монстар асмеліцца напасці на старасту.

Але Гары слухаў паловай вуха. Ён не мог пазбавіцца ад пераследуючай яго выявы Герміёны, якая нерухома, як статуя, ляжыць на бальнічным ложку. І, апроч усяго іншага, калі злачынца неўзабаве не зловяць, то яму маецца правесці невядома колькі часу ў Дурслі. Том Рэдл выдаў Хагрыда з-за таго, што не мог вынесці думкі аб знаходжанні ў дзіцячым доме. Гары выдатна яго разумеў.

— Што жа нам рабіць? — гэтым разам у вуха шаптаў голас Рона. — Як ты думаеш, яны падазраюць Хагрыда?

— Трэба пайсці і паразмаўляць з ім, — вырашыў Гары. — Я не думаю, што гэтым разам вінаваты ён, але, калі ў мінулы раз монстра выпусціў Хагрыд, то ён павінен ведаць, як патрапіць у Таемны Пакой, а гэта ўжо сёе-тое.

— Але МакГонагал сказала, каб мы нікуды не выходзілі з вежы, толькі на заняткі...

— Падаецца, — сказаў Гары вельмі-вельмі ціха, — настаў час дастаць татаў плашч.

У спадчыну ад бацькі Гары дасталася адна-адзіная рэч: доўгі серабрысты плашч-нябачнік. Гэты плашч даваў ім з Ронам шанец таемна, каб ніхто не пазнаў, вылучыцца з замка і наведаць Хагрыда. Хлопцы ў звычайны час адправіліся ў ложак, пачакалі, пакуль Нэвіл, Дын і Шэймас перастануць абмяркоўваць Таемны Пакой і нарэшце заснуць, затым усталі, зноў апрануліся і атуліліся плашчом.

У падарожжы па змрочным, цёмным замку не было нічога прыемнага. Пры гэтым Гары, які і раней выбіраўся з Грыфіндорской вежы па начах, ніколі яшчэ не сустракаў падчас сваіх блуканняў такой колькасці народу. Выкладчыкі, старасты, прывіды парамі дзяжурылі ў калідорах, зорка аглядаючыся па баках — ці няма чаго падазронага. Плашч-нябачнік не хаваў гукаў, і Гары з Ронам перажылі некалькі прыкрых імгненняў, калі Рон ударыў вялікі палец на назе літаральна ў некалькіх метрах ад таго месца, дзе на пасту стаяў прафесар Снэйп. Да шчасця, Снэйп чхнуў амаль адначасова з тым, як Рон вылаяўся. Словам, хлопчыкі выпрабавалі вялізнае палягчэнне, калі нарэшце дабраліся да дубовых дзвярэй і неўзаметку выслізнулі вонкі.

Ноч была ясная, зорная. Яны пахутчэй пабеглі насустрач асветленым акенцам халупы, дзе жыў Хагрыд. Плашч яны знялі ў самога ганку.

Праз секунду пасля таго, як яны пастукалі, Хагрыд расхінуў дзверы. Хлопчыкі апынуліся тварам да твару з накіраванай на іх стралой — Хагрыд стаяў з арбалетам. Нямецкі дог Фанг гучна брахаў за спіной у гаспадара.

— Ой, — сказаў Хагрыд, апускаючы зброю і здзіўлена гледзячы на госцяў. — Чаго вы тут забылі?

— А гэта навошта? — уваходзячы ў дом, у сваю чаргу спытаў Гары і паказаў на арбалет.

— Так, глупства... ні навошта, — проворчал Хагрыд. — Чакаю які-каго... усё роўна... садзіцеся... гарбаты згатую...

Было відаць, што ён з цяжкасцю аддае сабе справаздачу ў тым, што робіць. Ён ледзь не заліў агонь у агмені, праліў туды ваду, і тут жа неасцярожным рухам рукі збіў са стала заварачны імбрычак.

— Што з табой, Хагрыд? — спытаў Гары. — Ты ведаеш пра Герміёну?

— Ага, ведаю, чуў, — адказаў Хагрыд злёгку вагаючымся голасам.

Хагрыд стала зіркаў на дзверы. Ён наліў хлопчыкам па вялізнай кружцы кіпеню (пакуначкі з гарбатай пакласці забыў) і як раз выкладваў на талерку цвёрдыя лусты фруктовага пірага, калі раздаўся патрабавальны стук у дзверы.

Хагрыд выпусціў пірог. Гары з Роном абмяняліся панічным поглядам, затым адным рухам накінулі на сябе плашч-нябачнік і адпаўзлі ў кут. Хагрыд упэўніўся, што хлопцаў не відаць і яшчэ раз расхінуў дзверы.

— Добры вечар, Хагрыд.

Прыйшоў Дамблдор з сур'ёзным, амаль суровым выразам твару. Следам за ім увайшоў чалавек вельмі дзіўнага выгляду.

У незнаёмца былі сівыя ўскудлачаныя валасы і заклапочаны выраз твару. Апрануты ён быў у непрыдатныя адно да аднаго вопраткі: гарнітур у палоску, малінавы гальштук, доўгую чорную мантыю і пурпурныя востраносыя боты. Падпахай ён трымаў кацялок колеру ліпы.

— Гэта татаў начальнік! — вытхнуўся Рон. — Карнэліюс Фадж, міністр магіі!

Гары пхнуў Рона ў бок, каб той замоўк.

Хагрыд спалатнеў і пакрыўся потам. Ён паваліўся на крэсла і паглядзеў спачатку на Дамблдора, потым на Карнэліюса Фаджа.

— Дрэнныя справы, Хагрыд, — прамовіў Фадж адрывіста, — вельмі дрэнныя. Прыйшлося прыехаць. Чатыры нападу на магланароджаных. Справа зайшло занадта далёка. Міністэрства змушанае прымаць меры.

— Я невінаваты, — пралапатаў Хагрыд, умольна гледзячы на Дамблдора, — вы ж ведаеце, я невінаваты, прафесар Дамблдор, сэр...

— Я жадаў бы давесці да вашай звесткі, Карнэліюс, што я цалкам і цалкам давяраю Хагрыду, — нахмурыўся Дамблдор, гледзячы на Фаджа.

— Паслухайце, Альбус, — ніякавата прамовіў Фадж, — мінулае Хагрыда працуе супраць яго. Міністэрства змушанае дзейнічаць — да нас паступілі сігналы ад чальцоў кіравання школы...

— Я яшчэ раз паўтараю, Карнэліюс, што адхіленне Хагрыда не дасць ні найменшага выніку, — сказаў Дамблдор. У яго блакітных вачах гарэў такі агонь, якога Гары яшчэ ніколі ў іх не бачыў.

— Паглядзіце на справу з майго боку, — прамармытаў Фадж, круцячы ў руках кацялок, — Я знаходжуся пад вялікім ціскам. Трэба, каб людзі бачылі, што я прымаю меры. Калі высвятліцца, што гэта не Хагрыд, то ён проста вернецца ў школу, і ніякіх пытанняў да яго больш не паўстане. Але я абавязаны забраць яго. Абавязаны. Калі бы я не павінен быў выконваць свае абавязкі...

— Забраць мяне? — спытаў Хагрыд. Ён дрыжаў з галавы да ног. — Куды забраць?

— Зусім ненадоўга, — адказаў Фадж, пазбягаючы погляду Хагрыда. — Гэтае не пакаранне, Хагрыд, хутчэй мера засцярогі. Калі зловяць кагосьці іншага, то цябе адразу жа адпусцяць з належнымі выбачэннямі...

— Не ў Аскабан? — хрыпла праенчыў Хагрыд.

Раней чым Фадж паспеў адказаць, зноў раздаўся гучны стук у дзверы.

Дамблдор адкрыў. Гэтым разам Гары атрымаў локцем у бок; ён выдаў амаль што чутны выкрык.

Містэр Люцыюс Малфой упэўнена ўвайшоў у халупу, захутаны ў доўгую чорную дарожную мантыю. На твары яго гуляла халодная, здаволеная ўсмешка. Фанг завыў.

— Ужо тут, Фадж, — ухваляльна кіўнуў галавой ён, — малайчына, малайчына...

— Табе чаго тут? — люта ўскінуўся Хагрыд. — Прэч з майго дому!

— Дарагі вы мой, прашу, паверце, я не выпрабоўваю ні найменшага задавальнення ад знаходжання ў вашым — ммм — вы завеце гэта домам? — прамовіў Люцыюс Малфой, акідвая пагардлівым позіркам маленькую халупу. — Проста я прыбыў у школу, і мне паведамілі, што я магу знайсці дырэктара тут.

— І чаго жа вы ад мяне жадаеце, Люцыюс? — спытаў Дамблдор. Ён казаў ветліва, але ў блакітных вачах па-ранейшаму шугаў агонь.

— Жудасная вестка, Дамблдор, — гультаявата расцягваючы словы, сказаў Малфой і дастаў доўгі пергаментны скрутак, — але кіраванне школы лічыць, што надышоў час, калі вы павінны адступіць у бок. Вось загад аб адхіленні — з дванаццаццю подпісамі. Баюся, нам усім падаецца, што вы страцілі нюх. Колькі сёння адбылося нападаў? Яшчэ два? Такімі тэмпамі, у "Хогвартсе" зусім не застанецца магланароджаных, а ў сувязі з тым што мы ўсе ведаем, якая гэта будзе незаменная страта, не ці так?

— Паслухайце, Люцыюс, — занепакоіўся Фадж. — Адхіліць Дамблдора — не, не — гэта апошняя рэч, якая нам патрэбна ў гэты момант...

— Прызначэнне — або адхіленне — дырэктара заўсёды з'яўлялася прэрагатывай кіравання, Фадж, — роўным голасам сказаў містэр Малфой. — І, паколькі ў Дамблдора не атрымоўваецца спыніць маньяка...

— Паслухайце, Малфой, калі ў Дамблдора не атрымалася, — настойліва вымавіў Фадж, над верхняй губой у яго выступіў пот, — то, я жадаю сказаць, каму тады атрымаецца?

— Аб гэтым мы паклапоцімся, — з агіднай усмешкай адказаў містэр Малфой. — Але дванаццаць чальцоў кіравання прагаласавала за...

Хагрыд ускочыў на ногі і змёў сваёй кашлатай галавой павуціну з столі.

— А колькім ты пагражаў, шантажаваў, каб яны пагадзіліся, а, Малфой? — прароў ён.

— Дарагі Хагрыд, гэты ваш несуцішны тэмперамент, ці ведаеце, аднойчы давядзе вас да бяды, — абыякава прамовіў містэр Малфой. — І ўжо ва ўсялякім разе я бы не раіў вам крычаць падобным чынам на ахоўнікаў Аскабана. Ім гэта зусім не спадабаецца.

— Нельга чапаць Дамблдора! — заекатаў Хагрыд. Нямецкі дог Фанг сціснуўся і заскуголіў у сваім кошыку. — Забярэце яго, так ні адзін маглёныш не выжыве! Будуць яшчэ забойства!

— Супакойся, Хагрыд, — строга загадаў Дамблдор і паглядзеў на Люцыюса Малфоя.

— Калі кіраванне настойвае на маім адхіленні, Люцыюс, я, зразумела, адыйду ў бок...

— Але... — заікнуўся Фадж.

— Не! — завыў Хагрыд.

Дамблдор не адводзіў сваіх блакітных вачэй ад халодных сталёвых вачэй Люцыюса Малфоя.

— Аднак, — працягваў Дамблдор, прамаўляючы словы павольна і паасобна, каб ніхто нічога не прапусціў, — я сапраўды пакіну гэтую школу толькі тады, калі тут не застанецца аніводнаго адданага мне чалавека. Акрамя таго, у сценах "Хогвартса" тыя, каму патрэбна дапамога, заўсёды змогуць знайсці яе.

Нейкую дзель секунды Гары быў амаль упэўнены, што Дамблдор кінуў вокамгненны погляд у кут, дзе стаялі яны з Роном.

— Як файна, — кінуў Малфой, кланяясь. — Нам усім будзе бракаваць вашага — ммм — у вышэйшай ступені своеасаблівага метаду вядзення спраў, Альбус. Мне застаецца толькі выказаць надзею, што ваш паслядоўнік здолее прадухіліць любыя — як там? — забойства.

Ён расхінуў дзверы халупы перад Дамблдорам і з паклонам праводзіў яго. Фадж, па-ранейшаму ніякавата перабіраўшы у руках поля кацялка, чакаў, пакуль Хагрыд выйдзе наперадзе яго, але Хагрыд не рухаўся. Волат зрабіў глыбокі ўдых і, дбайна падбіраючы словы, сказаў у прастору:

— Калі хто жадае чаго высвятліць, так яму трэба ісці за павукамі. Яны вывядуць куды трэба! Вось чаго я скажу.

Фадж утаропіўся на яго ў найпоўным здзіўленні.

— Усё, іду, — сказаў Хагрыд, накідваючы на плечы кратовае футра. Але, ужо амаль на парозе, ён зноў спыніўся і зноў гучна сказаў у прастору: — і камусьці прыйдзецца карміць Фанга, пакуль мяне няма.

Дзверы з грукатам зачынілася, і Рон вылез з-пад плашча.

— Ну мы і ўляпаліся, — хрыпла заявіў ён. — Дамблдора няма. Школу вось-вось зачыняць. Вось убачыш, заўтра зноў пачнуцца напады.

Фанг завыў і стаў скрыгатацца ў зачыненыя дзверы.

— РАЗДЗЕЛ XV —

Арагог

Да замка падкрадалася лета; неба і возера набылі аднолькавае барвенкавае адценне; вялізныя, памерам з качан капусты, кветкі распусціліся ў цяпліцах. Але, як бы добры ні быў выгляд з вокнаў, без Хагрыда, які расхаджваў бы па двары разам са сваім нязменным ценем — Фангам — усё падавалася не такім як трэба. Зрэшты, усярэдзіне замка Гары пераследвала сапраўды такое жа адчуванне: справы ішлі зусім дрэнна.

Гары з Ронам жадалі наведаць Герміёну, але, як высвятлілася, у лякарню зараз не пускалі наведвальнікаў.

— Мы больш не можам рызыкаваць, — суровым голасам паведаміла мадам Помфры, зусім ледзь-ледзь прыадчыніўшы дзверы. — Не-не, выбачыце, але мы баімся, што злачынец можа пракрасціся ў палаты і прыкончыць гэтых няшчасных...

З адсутнасцю Дамблдора халодны жах паралізаваў насельнікаў замка. Стваралася ўражанне, што сонечныя промні даходзілі да сценаў, але нейкім чынам адмаўляліся пранікаць у вокны. У школе не відаць было ніводнага твара, не абхопленага трывогай або страхам; калі раптам і раздаваўся смех, то гучаў ён пранізліва і ненатуральна і неўзабаве абрываўся.

Гары весь час паўтараў пра сябе апошнія словы Дамблдора: "я сапраўды пакіну гэтую школу толькі тады, калі тут не застанецца ні аднаго адданага мне чалавека. Акрамя таго, у сценах "Хогвартса" тыя, каму патрэбна дапамога, заўсёды змогуць знайсці яе." Ды толькі што толку ад гэтых слоў? Каго пэўна можна папытаць аб дапамозе, калі ўсё да адзінага перапуджаныя да смерці?

Намёк Хагрыда пра павукоў зразумець было значна лягчэй — бяда ў тым, што ў замку, падаецца, не засталося ні аднаго павука, за якім можна было бы пайсці. Усюды, дзе бы ні апынуўся Гары, ён шукаў павукоў, Рон дапамагаў яму (праўда, вельмі неахвотна). Зразумела, ім моцна перашкаджала тое, што зараз яны не маглі перасоўвацца па замку самастойна, а абавязаныя былі хадзіць вялікімі групамі разам з іншымі Грыфіндорцамі. Практычна ўсе вучні былі задаволеныя, што іх паўсюль суправаджаюць настаўнікі, але Гары знаходзіў гэта вельмі нязручным.

І усёткі быў адзін чалавек, які адкрыта атрымліваў асалоду ад атмасферай усеагульнага страху і падазронасці. Драко Малфой расхаджваў па школе так ганарліва, як быццам яго вырабілі ў лепшыя вучні. Гары ніяк не мог узяць да галавы, чым так задаволены Драко. Але вось аднойчы на зеллеварэнні, праз два тыдня пасля таго, як забралі Дамблдора і Хагрыда, Гары, седзячы за спіной у Малфоя, падслухаў яго гутарку з Крэбам і Гойлам.

— Я заўсёды разлічваў, што менавіта мой бацька пазбавіць школу ад Дамблдора, — упіваўся Малфой, нават не робячы спроб панізіць голас. — Памятаеце, я казаў вам, ён лічыць, што Дамблдор — самы дрэнны дырэктар, які калі-небудзь кіраваў "Хогвартсем". Можа быць, зараз мы нарэшце атрымаем нармалёвага дырэктара. Кагось, хто не захоча зачыняць Таемны Пакой. Дарэчы, МакГонагал таксама доўга не пратрымаецца, яна так, толькі замяшчае...

Снэйп прайшоў паблізу Гары, не сказаўшы ні словы з нагоды адсутнасці Герміёны.

— Сэр, — гучна спытаў Малфой, — сэр, чаму бы вам не стаць дырэктарам школы?

— Кіньце, Малфой, — вымавіў Снэйп, але яго тонкія вусны разпаўзліся ў задаволенай усмешцы, якую ён не здолеў схаваць. — Прафесар Дамблдор усяго толькі адхілены па рашэнні кіравання. Адважуся выказаць здагадку, што досыць хутка ён ізноў прыступіць да сваіх абавязкаў.

— Вядома, — ухмыльнуўся Малфой. — Але вы, сэр, вы бы абавязкова атрымалі татаў голас, калі бы захацелі выставіць сваёй кандыдатуру на гэты пост — я абавязкова скажу таце, што вы самы лепшы настаўнік у школе, сэр...

Снэйп, задаволена крывячы вусны, працягваў расхаджваць па класе, да шчасця, не зазначыўшы, як Шэймас Фініган прыкінуўся, быццам яго вырвала ў кацёл.

— Здзіўляюся, як гэта яшчэ не ўсё маглы сабралі сваё барахло, — не сцішаўся Малфой. — Спрачаюся на пяць галлеонов, што наступная ахвяра абавязкова памрэ. Шкада, гэта будзе не Грэнджэр...

У гэты момант празваніў звон — да шчасця; пры апошніх словах Малфоя Рон саскочыў са крэсла, але, у агульнай сумятні канчатка ўроку, яго спроба трэснуць Драко па мордзе прайшла незаўважанай.

— Пусці, я яго ўрою, — рыкаў і дзёрся Рон, а Гары і Дын віселі ў яго на руках. — Мне пляваць, мне нават палачка не патрэбна, я яго галаруч задушу...

— Паспяшайцеся, я павінен адвесці вас на гербалогію, — раўнуў Снэйп па-над галовамі, і клас адправіўся разам, з Гары, Ронам і Дынам у ар'ергардзе. Рон усё яшчэ спрабаваў вызваліцца. Адпусцілі яго толькі тады, калі Снэйп вывеў хлопцаў з замка, і яны праз гарод накіраваліся да цяпліц.

На гербалогіі заняткі праходзілі ў паціснутай атмасферы; з шэрагаў навучэнцаў выбылі ўжо двое: Джасцін і Герміёна.

Прафесар Спроўт загадала правесці абразанне абісінскага фігісмаслама. Гары адправіўся выкінуць бярэмя абрэзаных галінак у кампостную кучу і сапхнуўся тварам да твару з Эрні Макмілланом. Эрні набраў паветру і, вельмі афіцыйным тонам, абвясціў:

— Я жадаю табе сказаць, Гары, што я вельмі шкадую аб тым, што падазраваў цябе. Я ведаю, ты ніколі бы не прычыніў шкоды Герміёне Грэнджэр, таму я прыношу табе свае выбачэнні за ўсю тую лухту, якую пра цябе казаў. Мы, як гаворыцца, зараз у адной лодцы і, увогуле...

Ён працягнуў пульхнае руку, і Гары паціснуў яе.

Эрні і яго сяброўка Ханна падышлі і заняліся тым жа фігісмасламам, што і Гары з Роном.

— Гэты тып Драко, — сказаў Эрні, абломваючы сухія сучкі, — па-мойму, жудасна задаволены тым, што адбываецца, вам не падаецца? Ведаеце, што я думаю? Я думаю, Нашчадак Слізэрына — ён!

— Які ты разумны, — сказаў Рон. У адрозненне ад Гары, ён не быў гатовы так лёгка прабачыць Эрні.

— А ты таксама думаеш, што гэта Малфой, так, Гары? — спытаў Эрні.

— Не, — адказаў Гары так цвёрда, што і Эрні, і Ханна здзіўлена паглядзелі на яго.

І тут Гары сёе-тое зазначыў.

Некалькіх вялікіх павукоў паўзлі да зямлі па іншым боку шкла, выцягнуўшыся ненатуральна роўнай лініяй, нібы іх задачай было патрапіць у нейкае загадзя вядомае месца па найкароткім шляху. Гары стукнуў Рона па руцэ секатарам.

— Ой! Ты што?...

Гары паказаў на павукоў. Моцна прыжмурыўшыся ад яркага сонца, ён вачыма прасачыў за імі.

— Так, — сказаў Рон, дарэмна спрабуючы выглядаць узрадаваным. — Але мы жа не можам сачыць за імі зараз...

Эрні і Ханна прыслухваліся з цікаўнасцю.

Вочы ў Гары ўсё больш звужаліся, па меры таго, як выдаляліся павукі. Калі яны ідуць у нейкае прызначанае месца, то няма ніякіх сумненняў у тым, куды яны рана або позна прыйдуць.

— Здаецца, яны накіроўваюцца ў Забаронены лес...

Гэта знервавала Рона яшчэ больш.

Пасля ўроку прафесар Спроўт праводзіла клас на абарону ад сіл зла. Гары з Ронам адсталі ад астатніх, каб спакойна паразмаўляць.

— Прыйдзецца зноў скарыстацца плашчом-нябачнікам, — сказаў Гары. — Можна ўзяць з сабою Фанга. Ён абвык бываць у Забароненым лесу з Хагрыдам, можа быць, ён нам чымсьці дапаможа...

— Сапраўды, — пагадзіўся Рон. Ён круціў у руках сваю чароўную палачку. — А там... там, у Забароненым лесу, быццам бы пярэваратні? — нібы нядбайна спытаў ён, калі хлопчыкі, як звычайна на ўроках  Локхарда, паселі за заднюю парту.

Аддаючы перавагу не адказваць на апошняе пытанне, Гары сказаў:

— Добрыя істоты там таксама ёсць. Кентаўры, напрыклад, або аднарогі...

Рон яшчэ ні разу не быў у Забароненым лесу. А Гары пабываў там усяго адзін раз, пасля чаго вельмі спадзяваўся, што ніколі больш туды не патрапіць.

Локхард бестурботнай птушачкай запырхнуў у клас. Усе вочы ўтаропіліся на яго з здзіўленнем. У астатніх настаўнікаў усмешка ўжо даўно не з'яўлялася на тварах, але  Локхард быў жыццярадасны як заўсёды.

— Гэй, народ! — бадзёра крыкнуў ён, іскруючыся ад шчасця. — Што за выцягнутыя твары?

Народ абмяняўся раздражнёнымі поглядамі і нічога не адказаў.

— Хіба вы, хлопцы, не разумееце, — заказаў  Локхард павольна, амаль па складах, так, як быццам вучыў у школе для разумова-адсталых, — што небяспека абмінула! Вінаваты злоўлены...

— Хто гэта сказаў? — гучна паведаміўся Дын Томас.

— Мой любасны юнак, міністр магіі не арыштаваў бы Хагрыда, калі бы не быў на сто адсоткаў упэўнены, што той вінаваты, — сказаў  Локхард тонам чалавека, змушанага тлумачыць, што адзін плюс адзін будзе два.

— О, так, зразумела, — крыкнуў Рон яшчэ гучней Дзіна.

— Цешу сябе надзеяй, што ведаю больш аб арышце Хагрыда, чым вы, містэр Уізлі, — самаздаволена кінуў  Локхард.

Рон пачаў было казаць, што ён, не надта, у гэтым не ўпэўнены, але спыніўся пасярод прапановы, таму што Гары моцна штурхнуў яго пад сталом.

— Нас там не было, ты што, забыў? — прашыпеў Гары кутком рота.

Аднак, агідная весялосць  Локхарда, яго намёкі на тое, што ён заўсёды падазраваў, што ў Хагрыде няма анічога добрага, яго ўпэўненасць, што ўсё няшчасці скончыліся, давялі Гары да таго, што ён сур'езна дужаўся з жаданнем запуліць "Вячэрай з упірамі"  Локхарду ў лоб. Замест гэтага ён задаволіўся тым, што напісаў Рону занатоўку: "Давай пойдзем сёння ўначы".

Рон прачытаў занатоўку, праглынуў сліну і скасіў вочы на пустое месца побач з сабою. Звычайна там сядзела Герміёна. Гэтае гледзішча, падобна, умацавала яго дух, і ён сцвярджальна кіўнуў.

Агульная гасціная "Грыфіндора" апошні час заўсёды была перапоўненая, таму што з шасці гадзін вечара Грыфіндорцам нікуды нельга было адлучацца. Акрамя таго, мелася невычарпальная тэма для гутаркі, таму ў гасцінай нават пасля дванаццаці абавязкова хтосьці сядзеў.

Гары забраў плашч-нябачнік з куфара адразу пасля вячэры і правёў вечар, седзячы на ім, у чаканні, пакуль спусцее гасціная. Фрэд з Джорджам прымусілі Гары і Рона гуляць у хлапушкі, а прыцішэлая Джыні смутна назірала за імі з крэсла, дзе звычайна сядзела Герміёна. Гары з Роном знарок прайгравалі, каб гульня хутчэй скончылася, але, нягледзячы на гэта, пераваліла за апоўнач, калі двайняты і Джыні нарэшце-то адправіліся спаць.

Гары і Рон дачакаліся, калі да іх данясуцца гукі двух зачыніўшыхся дзвярэй, схапілі плашч, ахінуліся ў яго і вылезлі праз адтуліну за партрэтам.

Паход праз замак апынуўся цяжкім, як і ў мінулы раз, настолькі часта прыходзілася ўварочвацца ад настаўнікаў. Але ўрэшце рэшт яны ўсёткі дайшлі да вестыбюля, адкрылі засаўку на дубовых дзвярах, праслізнулі вонкі, імкнучыся, каб дзверы не зарыпалі, і вышлі на заліты месячным святлом двор.

— Вядома, — зрывістым голасам сказаў Рон, калі яны ішлі па чорнай траве, — мы можам дайсці да лесу і выявіць, што сачыць-та нам і няма за кім. Можа быць, павукі ішлі зусім не туды. Я, вядома, згодзен, у прынцыпе яны накіроўваліся кудысьці туды, але...

Поўная надзеі фраза павісла ў паветры.

Яны дабраліся да халупы Хагрыда, сумнай і нямой. У вокнах не было святла. Калі Гары адкрыў дзверы, Фанг на радасцях стаў скакаць як вар'ят. Спалохаўшыся, што ён усіх у замку перабудзіць сваім гулкім, як з бочкі, брэхам, хлопцы хутчэй накармілі яго ірыскамі з бляшанага слоіка, які стаяла на каміннай паліцы, і тыя надзейна склеілі сківіцы сабакі.

Гары пакінуў плашч-нябачнік на стале ў халупе. Ён не спатрэбіцца ў апраметнай цемры Забароненага лесу.

— Пайдзем, Фанг, пайдзем шпацыраваць, — сказаў Гары і папляскаў сябе па назе, Фанг радасна выскачыў за хлопчыкамі з дому, імкліва кінуўся да самога боку лесу і, спыніўшыся ў вялікага платана, задраў нагу.

Гары выцягнуў чароўную палачку, прамармытаў: "Люмас!", і маленечкі праменьчык святла запаліўся на яе канцы. Гэтага праменьчыка было досыць, каб шукаць на сцяжынцы сляды павукоў.

— Спрытна прыдумана, — ухваліў Рон. — Я бы сваю таксама запаліў, але ты ўжо ведаеш — яна можа падарвацца або яшчэ чаго горш...

Гары крануў Рона за плячо і паказаў на траву пад нагамі. Два самотных павучка паспешна паўзлі ад праменьчыка святла ў цемрадзь пад дрэвамі.

— Добра, — цяжка ўздыхнуў Рон, нібы прыгатаваўшыся да самога горшаму, — Я гатовы. Пайшлі.

І яны пайшлі. Фанг насіўся вакол, абнюхваючы дрэўныя карані і апалае лісце. У лесу, кіраваныя святлом Гарынай чароўнай палачкі, яны неадступна прытрымліваліся за невычэрпным павуковым раўчуком, струмяніўшымся ўздоўж сцяжынкі. Хлопцы ішлі за павукамі хвілін дваццаць, моўчкі, не прамаўляючы ані слова, стала прыслухоўваючыся, ці не раздасца які-небудзь падазроны гук. Чуваць было толькі, як трашчаць галінкі і шамаціць лісце. Затым, калі лес зрабіўся амаль непраходным, зорак над галавой не стала відаць, і толькі чароўная палачка Гары ззяла ў акіяне цемры, яны зазначылі, што павуковы важак сыйшоў са сцяжынкі.

Гары затрымаўся, каб паглядзець, куды накіруюцца павукі, але па-за кругам святла ад палачкі абсалютна нічога нельга было разглядзець. Так далёка ў лес Гары раней не заходзіў. Ён вельмі выразна ўспомніў, як у мінулы раз Хагрыд настойліва раіў не пакідаць сцяжынкі. Але зараз Хагрыд знаходзіўся ў сотнях міль адгэтуль, магчыма, у камеры Аскабана... і ён жа сказаў, ісці за павукамі...

Нешта вільготнае кранула рукі хлопчыка, ён адскочыў назад і наступіў Рону на нагу. Зрэшты, апынулася, што гэта быў усяго толькі халодны псіны нос.

— Што рабіць, як ты лічыш? — спытаў Гары ў Рона, чые вочы ён з працай мог разглядзець у цемры, у іх адлюстроўваўся святло чароўнай палачкі.

— Не кідаць жа зараз, — сказаў Рон.

І услед за павукамі — мітуслівыя маланкі чорнага на чорным — яны накіраваліся ў гушчар. Ісці хутка стала немагчыма; вакол тырчалі дрэўныя карані і пні, практычна непрыкметныя ў чарноцці лесу. На руцэ Гары адчуваў гарачае дыханне Фанга. Не адзін раз прыйшлося ім спыняцца, каб Гары мог нагнуцца і праменьчыкам святла адшукаць павукоў.

Яны ішлі ўжо прыкладна паўгадзіны, чапляючыся вопрадкай за нізка віслыя сукі і кусты ажыны. Праз некаторы час ім здалося, што яны спускаюцца ў яр, хоць дрэвы раслі гэтак жа густа, як і раней.

Раптам Фанг аглушальна, гулка гаўкнуў, чаму хлопчыкі ледзь не выскачылі з уласнай скуры.

— Што такое? — гучна спытаў Рон, спалохана ўзіраючыся ў цемру і дужа схапіўшы Гары за локаць.

— Там нешта рухаецца... — ледзьве чуваць адказаў Гары. — Паслухай... падобна, нешта вялізнае...

Хлопцы прыслухаліся. На некаторай адлегласці справа ад іх нешта, сапраўды, штось вялізнае ламала галінкі, прасякаючы сабе шлях скрозь гушчар.

— О, не, — праенчыў Рон. — О, не, О, не, о...

— Ціха, — у паніцы шыкнуў Гары. — Яно цябе пачуе.

— Пачуе мяне? — перапытаў Рон ненатуральна тонкім голасам. — Яно ўжо пачула Фанга!

У жаху яны замерлі і сталі чакаць, што будзе. Падавалася, навакольная цемра душыць на вочы. Раздаўся незразумелы ракочушчы гук — пасля чаго запанавала цішыня.

— Як ты думаеш, што гэта яно робіць? — спытаў Гары.

— Пэўна, збіраецца кінуцца, — адказаў Рон.

Яны чакалі, дрыжачы і не адважваясь паварушыцца.

— Можа, яно сышло? — прашаптаў Гары.

— Не ведаю...

Раптам, з правага боку, успыхнуў магутны промень святла, такі асляпляльны, што хлопцы мімавольна ўскінулі ўгору рукі і зачынілі вочы далонямі. Фанг завішчаў і пабег, але захраснуў у зарасніках цярноўніка і завішчаў яшчэ гучней.

— Гары! — выгукнуў Рон якія завагаліся ад палягчэння голасам. — Гары, гэта жа наша машына!

— Што?

— Ідзі сюды!

Гары слепа рынуўся за Роном па кірунку да святла, спатыкаючыся і ледзь не падаючы на збягу. Праз імгненне хлопцы выбеглі на маленькі прагал.

Машына містэра Уізлі, пустая, стаяла ў асяроддзі тоўстых дрэў пад шатамі густой лістоты і асляпляльна свяціла фарамі. Рон, разявіўшы рот, павольна пайшоў да яе, а яна паціху зрушылася да яго, як вялізны бірузовы сабака, які вітаў гаспадара.

— Яна жыла тут увесь гэты час! — захоплена выклікнуў Рон, абыходзячы аўтамабіль вакол. — Яна здзічэла...

Бакі машыны былі падрапаныя і абрынданыя брудам. Судзячы па ўсім, яна сапраўды прыстасавалася да самотнага жыцця ў лесе. У Фанга яна не выклікала даверу; сабака ціснуўся да ног Гары, і хлопчык адчуваў, як моцна той дрыжыць. Сам Гары, паміж тым, пачаў супакойвацца, дыханне стала не такім частым, і ён прыбраў чароўную палачку зваротна ў кішэню.

— А мы-та баяліся, што яна на нас нападзе! — сказаў Рон, прыхінаючыся да машыны і любоўна яе пагладжваючы. — Я усё думаў, куды яна дзелася?

Гары, прыжмурыўшы вочы, паглядзеў па баках, ці не бачна яшчэ павукоў, але тыя разбегліся ад яркага святла фар.

— Мы страцілі след, — сказаў ён. — Давай пойдзем і адшукаем іх.

Рон не адказаў. І не паварушыўся. Яго вока былі прыкаваныя да таго, што знаходзілася футах у дзесяці над зямлёй, прама за спіной у Гары. Твар Рона ад жаху стаў сіневата-шэрым.

У Гары нават не было часу азірнуцца. Раптам раздалася гучная пстрычка; нешта доўгае і валасатае абхапіла хлопчыка вакол поясу і падняло яго над зямлёй. Гары павіс тварам уніз. Ён завалтузіўся ў паніцы, спрабуючы вырвацца, зноў пачуў шчоўканне і ўбачыў, як ногі Рона таксама адрываюцца ад зямлі. Фанг віскатаў і скуголіў — а праз секунду нешта увалакло яго за дрэвы.

Вісячы ўніз галавой, Гары змог убачыць, што істота, якая яго схапіла, перасоўваецца на шасці неверагодна доўгіх, касматых нагах, а яго трымае двума пярэднімі прама пад парай чорных бліскучых клюшняй. Гары чуў, што ззаду перамяшчаецца яшчэ адна такая жа істота; яна, без сумнення, цягнула Рона. Акрамя таго, Гары чуў, як Фанг, адчайна скуголячы, спрабуе вырвацца з лап трэцяй пачвары. Сам Гары не мог бы закрычаць, нават калі бы захацеў, падавалася, голас яго застаўся на палянцы поруч машыны.

Ён не ўяўляў, колькі часу знаходзіцца ў лапах монстра; ён толькі зразумеў, што цемра нечакана рассеялася настолькі, што ён змог убачыць абсыпаную лістотай зямлю, якая кішэла павукамі. Выгнуўшы шыю, хлопчык здолеў разглядзець, што яго прыцягнулі на бок вялізнай лагчыны, дзе не раслі дрэвы — з прычыны чаго зоркі ярка, у агідных падрабязнасцях, асвятлялі самую жудасную сцэну, якую калі-небудзь даводзілася бачыць Гары.

Павукі. Не тыя маленечкія паучкі, якія ходзяць туды-сюды пад лісцем. Павукі памерам з ламавога каня, з васьмю вачамі, васьмю нагамі, чорныя, касматыя, гіганцкія. Масіўны прадстаўнік гэтай жудаснай пароды, які цягнуў у сваіх лапах Гары, спусціўся па стромкім схіле да мігатлівай купалападобнай павуціны ў самім цэнтры лагчыны. Яго субраты апанавалі ўсю прастору вакол гэтага купала, у захапленні клацаючы клюшнямі пры выглядзе надыходзячай здабычы.

Павук нечакана выпусціў Гары, і той прызямліўся на карачкі. Рон і Фанг зваліліся побач. Фанг больш не выў, толькі спалохана ціснуўся да зямлі. Выгляд Рона відавочна адлюстроўваў усё тое, што адчуваў у дадзены момант Гары. Рот у Рона быў адчынены ў нямым крыку жаху, вочы вылезлі з арбіт.

Гары раптам усвядоміў, што павук, збросіўшы яго на зямлю, нешта кажа. Разабраць, што менавіта, было складана — пры кожным слове павук клацал клюшнямі.

— Арагог! — заклікаў ён. — Арагог!

І вось з-пад мігатлівага павуцінневага купала з халоднай душу марудлівасцю з'явіўся павук памерам са слана. Чорная поўсць, якая пакрывала яго цела, месцамі пасівела, а вочы на выродлівай, забяспечанай найстрашэннымі жваламі, галава была зацягнута малочна-белай плёнкай. Павук быў сляпы.

— У чым справа? — спытаў ён, хутка клацая.

— Людзі, — сцісла пстрыкнуў павук, які прыцягнуў Гары.

— Гэта Хагрыд? — спытаў Арагог і прысунуўся бліжэй.

— Незнаёмцы, — праляскаў павук, які прынёс Рона.

— Забіце іх, — раздражніўшыся, загадаў Арагог.

— Мы сябры Хагрыда, — выгукнуў Гары. Яго сэрца пакінула грудную клетку і з сілай латашылася ў горле.

Клац, клац, клац — захадзілі павуковыя клюшні па ўсёй лагчыне.

Арагог памаўчаў.

— Ніколі раней Хагрыд нікога да нас не дасылаў, — павольна вымавіў ён.

— Хагрыд патрапіў у бяду, — растлумачыў Гары, часта дыхаючы. — Таму мы і прыйшлі.

— У бяду? — перапытаў састарэлы павук, і Гары здалося, што ў яго голасе прадзімае турботу. — Але навошта ён даслаў вас?

Гары жадаў было ўстаць на ногі, але раздумаўся; ці наўрад ногі стануць трымаць яго. Таму ён працягваў казаць, стоячы на карачках, настолькі павольна і спакойна, наколькі мог.

— Яны, там у школе, думаюць, што Хагрыд нацкоўваў... эээ... штосьці... на вучняў. І яго забралі ў Аскабан.

Арагог абурана заклацал клюшнямі, і гэты гук множным рэхам паўтарылі ўсе павукі, якія знатоўпіліся ў лагчыне; гэта было падобна на апладысменты, толькі вось апладысменты звычайна не выклікалі ў Гары млоснасць ад страху.

— Але ж гэта было шмат гадоў таму, — раздражнёна сказаў Арагог, — шмат-шмат гадоў таму. Я добра гэта памятаю. Таму яны прымусілі яго сыйсці з школы. Яны лічылі, што я і ёсць той монстар, які насяляе ў... яны звалі гэта Таемным Пакоем. Яны лічылі, што Хагрыд адкрыў Пакой і выпусціў мяне на волю.

— А вы... вы вышлі не з Таёмнага Пакоя? — спытаў Гары. На ілбу ў яго выступіў халодны пот.

— Я! — абурыўся Арагог, злосна пстрыкнуўшы. — Я нарадзіўся не ў замку. Я нарадзіўся ў далёкай краіне. Адзін падарожнік падарыў мяне Хагрыду, калі я быў яшчэ яйкам. Хагрыд тады быў зусім дзіця, але ён клапаціўся пра мяне, хаваў у шафе ў замку і харчаваў тым, што мог дастаць. Хагрыд мой добры сябар і добры чалавек. Калі мяне выявілі і абвінавацілі ў смерці нейкай дзяўчынкі, Хагрыд абараніў мяне. Пасля гэтага я жыў у лесе, а Хагрыд заўсёды наведваў мяне. Ён нават знайшоў мне жонку, Мосаг, і ў нас зараз вялікая сям'я, вось яна перад вамі, і ўсё гэта дзякуючы дабрыні Хагрыда...

Гары заклікаў на дапамогу астаткі адвагі.

— Так, значыць, вы ніколі... ніколі ні на каго не нападалі?

— Ніколі, — прарыпеў стары павук. — Вядома, гэта мой інстынкт, але з павагі да Хагрыду я ніколі не шкодзіў людзям. Цела забітай дзяўчынкі знайшлі ў туалеце. А я ніколі не быў нідзе ў замку, акрамя шафы, у якой вырас. Наш род любіць цішыню і цемру...

— Але тады... можа быць, вы ведаеце, хто або што забіла гэтай дзяўчынку? — спытаў Гары. — Таму што, разумееце, яно вярнулася і зноў нападае на людзей...

Яго слова патанулі у новай хвалі злоснага клацання і шамацення мноства доўгіх ног; гіганцкія чорныя цені прысунуліся бліжэй.

— Тое, што насяляе ў замку, — сказаў Арагог, — старажытнае стварэнне, якога мы, павукі, баімся больш за ўсё на святле. Я добра памятаю, як умольваў Хагрыда адпусціць мяне, калі чуў, як гэтая пачвара рухаецца па замку.

— Але што гэта? — настойліва спытаў Гары.

Зноў раздалося гучнае клацанне і шамаценне; павукі ўсё цясней стульвалі кола.

— Мы ніколі не размаўляем аб гэтым! — люта крыкнуў Арагог. — Мы не завем яго на імя! Я нават  Хагрыду ніколі не называў імя смяротнай пачвары, хоць ён пытаўся аб ім, шмат разоў.

Гары не жадаў быць занадта настойлівым, занадта ўжо напіралі са ўсіх бакоў павукі. Ды і Арагог, падобна, змарыўся ад гутарак. Ён стаў павольна адыходзіць назад, пад купал, аднак, яго суродзічы працягвалі павольна, цаля за цаляй, наступаць.

— Мы тады пайдзем, добра? — адчайна крыкнуў Гары ўслед Арагогу, чуючы за сваёй спіной злавеснае шамаценне лісця.

— Пайдзем? — павольна паўтарыў Арагог. — Не думаю...

— Але... але...

— Мае сыны і дочкі не чапаюць Хагрыда толькі таму, што я ім так загадаў. Але я не магу адмовіць ім у свежым мясе, асабліва калі яно само да іх прыйшло. Да спаткання, сябар Хагрыда.

Гары турком разгарнуўся. У пары футаў ад яго ўзвышалася вялізная павуковая сцяна, лязгаючая жваламі, зігацеючая мноствам вачэй.

Схапіўшыся за палачку, Гары выдатна разумеў, што яна не прынясе ніякай карысці, павукоў занадта шмат, але тым не менш ён паспрабаваў устаць на ногі, каб памерці стоя. У гэты час раздаўся гучны, доўгі сігнал, і асляпляльнае святло напоўніў лагчыну.

Машына містэра Уізлі грукала па схіле, люта свецячы фарамі, пранізліва сігналячы, распіхваючы павукоў; некаторыя паваліліся на спіну, размахваючы бясконца-доўгімі нагамі. Машына, завішчаўшы тормазамі, спынілася як укапаная прама перад хлопчыкамі і расхінула дзверцы.

— Вазьмі Фанга! — заекатаў Гары, ныраючы на пярэдняе сядзенне; Рон абхапіў нямецкага дога вакол тулавы і шпурнуў — сабака завішчала — на задняе сядзенне, дзверцы зачыніліся; Рон не дакрануўся да акселератара, але гэта было і не трэба; рухавік зароў, і яны памчаліся, збіваючы па дарозе павукоў, аднаго за другім. Яны панесліся ўверх па схіле, прочкі з праклятай лагчыны, і хутка ўжо біліся праз лес. Галіны дрэў білі па вокнах, але машына спрытна руліла па найболей адчыненым месцам. Мабыць, яна добра ведала дарогу.

Гары ўпотай зірнуў на Рона. У таго рот па-ранейшаму быў адчынены ў нямым ляманце, але вочы не лезлі з арбіт, як раней.

— Ты як?

Рон глядзеў прама перад сабою і не мог вымавіць ні слова.

Яны імчаліся, змінаючы на шляху малады параснік. Фанг гучна выў на заднім сядзенні. Гары ўбачыў, як адламалася бакавое люстэрка, калі машына працісківалася каля векавога дуба. Прайшло дзесяць грукатлівых, доўгіх хвілін, пасля чаго лес зрадзеў, і ў прасветах паміж дрэвамі зноў стала відаць неба.

Машына спынілася так рэзка, што хлопцаў ледзь не выкінула праз ветравое шкло. Яны прыехалі на ўзлесак лесу. Фанг усім целам кінуўся на акно, так яму не цярпелася выйсці вонкі, і, калі Гары адкрыў дзверы, бедны сабака куляй кінуўся да роднай халупы, падціснуўшы хвост. Гары таксама выйшаў. Праз хвіліну-другую Рон ачуняў настолькі, што смог валодаць нагамі і рукамі, і вылез з машыны, па-ранейшаму напружана трымаючы галаву і гледзячы перад сабою пустымі вачыма. Гары ўдзячна пакалашмаціў машыну па капоце, і яна заднім ходам з'ехала зваротна ў лес і схавалася са зроку.

Гары схадзіў у дом да Хагрыду за плашчом-нябачнікам. Фанг дробнай дрыготкай дрыжаў у сваім кошыку, забіўшыся пад коўдру. Калі Гары зноў выйшаў на вуліцу, то выявіў, што Рона моцна дзярэ на градкі з гарбузамі.

— "Ідзіце за павукамі", — слабым голасам вымавіў Рон, абціраючы рот рукавом. — Гэтага я Хагрыду ніколі не прабачу. Шчасце, што мы засталіся жывыя.

— Я упэўнены, ён лічыў, што Арагог ніколі не кране яго сяброў, — заспакойліва сказаў Гары.

— У гэтым-та і ёсць галоўная бяда са ўсім, што Хагрыд робіць! — сказаў Рон, дужа стукнуўшы па сцяне халупы. — Ён заўсёды лічыць, што пачвары значна лепш, чым аб іх прынята думаць — і паглядзі, куды гэта яго прывяло! У Аскабан! — Ён зараз дробна дрыжаў усім целам. — Навошта было нас туды пасылаць? Што мы такога высвятлілі, жадаў бы я ведаць?

— Што Хагрыд ніколі не адчыняў Таемны Пакой, — сказаў Гары, ахінаючы Рона плашчом і злёгку падштурхоўваючы яго, каб той пачаў рухацца, — што ён невінаваты.

Рон  гучна чмыхнуў. Судзячы па ўсім, ён не мог назваць гадоўлю ў шафе Арагога нявінным заняткам.

Наблізіўшыся да замка, Гары паправіў плашч, каб як след схаваць ногі, затым прыадчыніў уваходныя дзверы. Хлопчыкі асцярожна пракраліся ў вестыбюль, а потым уверх па мармуровай лесвіцы, стрымліваючы дыханне, калі праходзілі паблізу калідораў з пільнымі вартавымі. Нарэшце яны апынуліся ў бяспецы агульнай гасцінай "Грыфіндора". Агонь у каміне прагарэў, але вугольчыкі яшчэ цьмелі. Хлопцы знялі плашч і ўскараскаліся па шрубавай лесвіцы ў спальню.

Рон зваліўся на ложак не распранаючыся. Гары, аднак, зусім не хацелася спаць. Ён сеў на бок ложку і глыбока задумаўся над тым, што сказаў Арагог.

Істота, якія гойсала па замку, складалася ўраджанне, была сярод пачвар чымсьці накшталт Вальдэморта — імя яго баяліся нават прамаўляць іншыя пачвары. Але ім з Ронам так і не атрымалася высвятліць, што жа гэта за істота і якім чынам яно прымушае свае ахвяры камянець. Аказваецца, нават Хагрыду невядома, хто або што хаваецца ў Таемным Пакоі.

Гары закінуў ногі на ложак, лёг на падушкі і стаў глядзець на месяц, які свяціўся скрозь акенца вежы.

Ён не разумеў, што яшчэ можна зрабіць. Яны зашлі ў тупік па ўсіх кірунках. Рэдл злавіў не таго, каго трэба, Нашчадак Слізэрына збег, і ніхто не мог сапраўды сказаць, хто адкрыў Таемны Пакой — той жа самы чалавек, што і ў мінулы раз, або іншы. Пытаць было не ў каго. Гары ляжаў і па-ранейшаму думаў аб словах Арагога.

Ён ужо пачаў засыпаць, калі ў галаву яму прыйшла адна думка, якая несла нейкую надзею, і хлопчык рэзка сеў у ложкі.

— Рон, — прашыпеў ён у цемру, — Рон...

Рон прачнуўся, завішчаўшы як Фанг, дзіка агледзеўся па баках і нарэшце ўбачыў Гары.

— Рон! Гэтая дзяўчынка, якая памерла. Арагог сказаў, што яе знайшлі ў туалеце, — горача сказаў Гары, не звяртаючы ўвагі на гучнае посапыванне Нэвіла, якое  данасілася з кута пакоя. — Што, калі яна больш не выходзіла з гэтага туалета? Што, калі яна ўсё яшчэ там?

Рон пацёр вочы, моршчачыся ад месячнага святла.

— Ты жа не думаеш... гэта ж не Плакса Міртл?

— РАЗДЗЕЛ XVI —

Таемны пакой

— Мы столькі раз бывалі ў гэтым туалеце, і яна ўвесь час была ў нейкіх трох сядзеннях ад нас, — горка руйнаваўся Рон на наступны дзень за сняданкам, — у любы момант маглі яе аб усім распытаць, а зараз...

Хлопцам і так занадта доўга ўсё сходзіла з рук — і паход за павукамі, і знаходжанне ў жаночым туалеце — ім пашанцавала не патрапіць нікому з настаўнікаў. Але зараз, улічваючы акалічнасці, прабрацца ў туалет прама побач з месцам першага злачынства няма чаго было і марыць.

Аднак, на першым жа ўроку, на ператварэннях, адбылося штосьці, што ўпершыню за доўгі час прымусіла хлопчыкаў пазабываць пра Таемны Пакой. Праз дзесяць хвілін пасля пачатку ўроку прафесар МакГонагал абвясціла, што з першага чэрвеня, гэта значыць роўна праз тыдзень, пачынаюцца іспыты.

— Іспыты? — завыў Шэймас Фініган. — Іх не адмянілі?

За спіной у Гары нешта з шумам звалілася. Гэта Нэвіл Лонгбатам выпусціў чароўную палачку. Падчас падзення палачка стукнула па ножцы стала, і тая знікла. Прафесар МакГонагал паправіла стол зграбным рухам сваёй уласнай палачкі і, нахмурыўшы бровы, звярнулася да Шэймасу.

— Школа таму і не зачынілася, нягледзячы на цяжкія поры, каб вы маглі атрымоўваць адукацыю, — строга вымавіла яна. — Такім чынам, іспыты павінны адбыцца як належыць, і я вельмі спадзяюся, што вы будзеце старанна да іх рыхтавацца.

Старанна рыхтавацца! Гары і ў галаву не прыходзіла, што пры цяперашнім становішчы рэчаў могуць быць нейкія іспыты! Па класе пабег бунтарскае шапаценне, і прафесар МакГонагал нахмурылася яшчэ больш.

— Прафесар Дамблдор прасіў, каб у школе, па магчымасці, усё ішло як звычайна, — сказала яна. — А гэта азначае, — не разумею, чаму трэба вам гэта тлумачыць, — што мы павінны праверыць, чаму вы навучыліся за гэты год.

Гары смутна апусціў вочы на двух белых трусаў, якіх яму трэба было ператварыць у шлапакі. Чаму жа ён навучыўся за гэты год? Нічога, што магло бы апынуцца карысным на іспыце, у галаву не прыходзіла

Рон выглядаў так, нібы яго толькі што саслалі ў Забаронены лес на вечнае селішча.

— Уяўляеш, як я буду здаваць іспыты вось з гэтым? — і ён саўгануў пад нос Гары сваю чароўную палачку, чаму-та абралую менавіта гэты момант для таго, каб гучна засвістаць.

За тры дня да першага іспыту, перад сняданкам, прафесар МакГонагал зрабіла яшчэ адну аб'яву.

— У мяне для вас добрыя навіны, — сказала яна, і Вялікая зала, замест таго каб заціхнуць, падарваўся крыкамі:

— Дамблдор вяртаецца! — радасна заекаталі некаторыя.

— Злоўлены Нашчадак Слізэрына! — завішчала дзяўчынка за сталом "Равенкла".

— Адновяцца квідытчныя гульні! — ашалела прароў Вуд.

Калі гвалт спыніўся, прафесар МакГонагал працягнула:

— Прафесар Спроўт апавясціла мяне, што мандрагоры нарэшце-то паспелі, і іх можна зрэзаць. Сёння ўвечар мы зможам ажывіць Закамянелых. Вам не трэба нагадваць, што хтосьці з іх, цалкам верагодна, зможа назваць нам імя злачынца — або сказаць, што гэта была за істота. Я спадзяюся, што гэты страшны год скончыцца пайманнем злачынца.

Сцены залы задрыжалі ад шчаслівых лямантаў. Гары кінуў погляд на Слізэрынскі стол і зусім не здзівіўся, зазначыўшы, што Драко Малфой не радуецца разам са ўсімі. Затое Рон быў шчаслівей, чым калі-небудзь за ўвесь апошні час.

— Значыць, зараз ужо ўсё роўна, дапыталі мы Міртл або не! — сказаў ён Гары. — Хутчэй за ўсё, у Герміёны на ўсё знойдуцца адказы, калі яна прачнецца! Але ты толькі уяві, што з ёй будзе, калі яна пазнае, што праз тры дня іспыты! А яна не займалася. Ды яна з глузду з’едзе! Мабыць, пакуль іспыты не скончацца, яе трэба так патрымаць, у скамяненні, з меркаванняў чалавекалюбства.

У гэты час падышла Джыні Уізлі і сёла побач з братам. Выгляд у яе быў нервовы, напружаны; Гары зазначыў, што яна ламае рукі, хоць і імкнецца трымаць іх спакойна, на каленах.

— Што такое? — спытаў Рон, накладваючы сабе яшчэ аўсянкі.

Джыні нічога не адказала, толькі перавяла погляд з аднаго прадмета на стале на іншы. Спалоханы выраз яе твару кагосьці Гары нагадваў, толькі ён ніяк не мог сцяміць, каго менавіта.

— Давай, выкладвай, — падбадзёрыў Рон, які заўважыў яе сарамлівасць.

Тут раптам Гары ўсвядоміў, на каго зараз так падобная Джыні. Яна пампавалася ўзад-наперад на крайку крэсла сапраўды гэтак жа, як рабіў Добі, калі не мог вырашыцца выдаць сакрэтную інфармацыю.

— Мне трэба вам сёе-тое сказаць, — прамямліла Джыні, пазбягаючы сустракацца з Гары вачамі.

— У чым справа? — спытаў Гары.

Джыні камячылася, як быццам не магла знайсці патрэбных слоў.

— Ну што? — амаль крыкнуў Рон.

Джыні адкрыла рот, але ўсё роўна не магла выдаць ні гуку. Гары нахіліўся да яе і ціхім голасам, так, каб яго маглі чуць толькі Рон ды Джыні, спытаў:

— Гэта дакранаецца Таёмнай комнаты? Ты нешта бачыла? Хтосьці зрабіў нешта дзіўнае?

Джыні набрала пабольш паветру, але ў гэты самы момант падышоў Персі, які стаміўся, нават змарнелы.

— Калі ты ўжо паснедала, Джыні, я сяду на тваё месца. Паміраю з голаду, я толькі што з начнога дзяжурства.

Джыні ўскочыла, як быццам крэсла пад ёй раптам зрабіўся электрычным, зірнула на Персі хуткім, спалоханым позіркам і ўцякла. Персі сеў і схапіў кружку з падноса ў цэнтры стала.

— Персі! — злосна выклікнуў Рон. — Яна як раз збіралася распавесці нам нешта важнае!

Персі, які набраў у рот гарбаты, папярхнуўся.

— Што яшчэ важнае? — кашляючы, з працай вымавіў ён.

— Я спытаў яе, не ці бачыла яна чаго-небудзь незвычайнага, і яна памкнулася было казаць...

— Ах, гэта... гэта не мае ніякага дачынення да Таёмнага Пакоя, — адразу жа сказаў Персі.

— А ты адкуль ведаеш? — Рон высока падняў бровы.

— Ну... ммм... раз ужо табе так жадаецца ведаць, Джыні, ммм, заспела мяне заўчора, калі я.... ну, гэта ўсё роўна... галоўнае, што яна заспела мяне за адным заняткам і я, ммм, папытаў яе нікому аб гэтым не распавядаць. Трэба зазначыць, я быў упэўнены, што яна стрымае сваё абяцанне. Але гэта ўсё роўна, праўда, я бы...

Першы раз на памяці Гары Персі да такой ступені збянтэжыўся.

— А чым жа ты займаўся, Персі? — хітра ўхмыльнуўся Рон. — Валяй, прызнавайся, мы не будзем смяяцца.

Персі не ўсміхнуўся ў адказ.

— Перадай мне, калі ласка, булачку, Гары, я жудасна прагаладаўся.

Хоць Гары і ведаў, што ўжо заўтра загадка павінна высвятліцца без іх з Ронам дапамогі, ён усёткі не жадаў выпускаць шанцу паразмаўляць з Міртл, калі такі прадставіцца — і, да яго найпоўнага захаплення, ён прадставіўся. Гэта здарылася бліжэй да поўдня, калі Гілдэрой Локхард адводзіў хлопцаў на гісторыю магіі.

Локхард, які так часта ўпэўніваў іх, што небяспека абмінула, і чые запэўненні былі гэтак ганебна аспрэчаныя, зараз знаходзіўся ў шчырым перакананні, што не варта больш турбавацца аб тым, каб праводзіць дзяцей з уроку на ўрок. Валасы яго былі укладзеныя не так акуратна, як заўсёды, мабыць, уначы настаўнік не сыйшоў, а дзяжурыў на чацвёртым паверсе.

— Папомніце мае словы, — заявіў ён, калі працэсія загарнула за кут, — першымі словамі няшчасных Закамянелых будуць: "гэта зрабіў Хагрыд". Сапраўды, я здзіўляюся, што прафесар МакГонагал усё яшчэ лічыць неабходнымі гэтыя меры засцярогі.

— Згодзен з вамі, сэр, — падтакнуў Гары, і Рон ад здзіўлення выпусціў кніжкі.

— Дзякуй, Гары, — ветліва падзякаваў  Локхард. Ім прыйшлося пачакаць, пакуль вызваліцца калідор — насустрач ішла група хафлпафцаў. — Я жадаў сказаць, што ў нас, у настаўнікаў, досыць клопатаў апроч таго, каб вадзіць навучэнцаў з класа ў клас і стаяць на варце па начах...

— Сапраўды, — падхапіў Рон. — Чаму бы вам, сэр, не пакінуць нас тут, бо засталося дайсці ўсяго нічога, адзін калідорчык...

— Ты ведаеш, Уізлі, мабыць, я так і зраблю, — узрадаваўся  Локхард. — Мне і сапраўды трэба пайсці падрыхтавацца да наступнага ўроку...

І ён паспешліва выдаліўся.

— Падрыхтавацца да наступнага ўроку, — пагардліва скрывілся Рон, гледзячы ўслед настаўніку, — скажы лепш, завіць кудзеркі.

Яны неўзаметку адсталі ад астатніх Грыфіндорцаў, а затым куляй кінуліся ў бакавы калідор і панесліся да туалета Плаксы Міртл. Але, як раз  у той момант, калі яны віншавалі адзін аднаго з выдатна удаўшэйся аперацыяй...

— Потэр! Уізлі! Што вы тут робіце?

Гэта была прафесар МакГонагал. Яе рот быў сціснуты ў самую вузкую з усіх вузкіх палосак.

— Мы жадалі... нам трэба... — пачаў запінацца Рон. — Мы збіраліся... пайсці і...

— Наведаць Герміёну, — скончыў Гары. І Рон, і прафесар МакГонагал паглядзелі на яго з здзіўленнем.

— Мы яе сто гадоў не бачылі, прафесар, — хутка-хутка загаманіў Гары, устаўшы Рону на нагу, — і жадалі паволі пракрасціся ў палату, разумееце, і сказаць ёй, што мандрагоры практычна гатовыя і што, ммм, ну, каб яна не турбавалася...

Прафесар МакГонагал працягвала нерухома глядзець на іх, і Гары, на нейкую секунду, здалося, што яна зараз выльецца крыкам, але замест гэтага суровая дама загаварыла дзіўна надтрэснутым голасам.

— Зразумела, — пачала яна, і Гары з здзіўленнем зазначыў, як у яе птушыным воку бліснула слезінка. — Зразумела, я разумею, як цяжка прыходзілася тым, чые сябры... я ўсё разумею. Так, Потэр, вядома, вы можаце наведаць міс Грэнджэр. Я паведамлю прафесару Бінзу, куды вы пайшлі. Скажыце мадам Помфры, што я вам дазволіла.

Гары з Роном выдаліліся, з цяжкасцю верачы ў тое, што ім атрымалася пазбегнуць пакарання. Ледзь загарнуўшы за кут, яны выразна пачулі, што прафесар МакГонагал гучна высмаркалася.

— Гэта, — палымяна заявіў Рон, — была твая самая лепшая хлусня!

Затое зараз у іх не заставалася іншага выбару, акрамя як пайсці і сказаць мадам Помфры, што прафесар МакГонагал дазволіла ім наведаць Герміёну.

Мадам Помфры ўпусціла іх неахвотна.

— Які сэнс размаўляць з Закамянелым чалавекам, — буркнула яна, і хлопчыкі былі змушаныя з ёй пагадзіцца, асабліва, калі селі побач з ложкам сяброўкі. Герміёна відавочна не мела ні найменшага разумення аб тым, што да яе дашлі наведвальнікі, і можна было з тым жа поспехам прасіць не турбавацца тумбачку ў яе ложка.

— Жадаў бы я ведаць, ці бачыла яна нападніка? — спытаў Рон, сумна гледзячы на нерухомы твар Герміёны. — Таму што калі ён нападаў цішком, то, можа быць, ніхто з ахвяр яго і не бачыў...

Гары глядзеў не на твар Герміёны. Яго значна больш зацікавіла яе правае рука. Яна ляжала па-над коўдрай і, нахіліўшыся бліжэй, Гары ўбачыў краёк нейкай паперкі, заціснутай у кулаку.

Пераканаўшыся, што мадам Помфры няма паблізу, Гары звярнуў на паперку ўвагу Рона.

— Паспрабуй яе выцягнуць, — шапнуў Рон, перасунуўшы сваё крэсла так, каб загарадзіць сабою Гары ад мадам Помфры.

Лёгка сказаць "выцягнуць". Рука Герміёны была вельмі дужа сціснутая; Гары баяўся парваць паперку. Рон вартаваў, а Гары цягнуў і круціў паперку сяк і так, і нарэшце, пасля дзесяці вельмі напружаных хвілін, дамогся свайго.

Гэта апынулася старонка з старажытнай бібліятэчнай кніжкі. Гары энергічна выпрастаў яе, і яны з Ронам схіліліся і сталі чытаць:

Сярод шматлікіх страшыдлаў і пачвар, якія засяляюць нашы краі, няма больш загадкавай і больш смяротнай істоты, чым васіліск, вядомы таксама як Змяіны Кароль. Гэты змей, які можа дасягаць гіганцкіх памераў і жыць шматлікія сотні гадоў, з'яўляецца на свет з пеўневага яйка, высіжанага жабай. Гэтая пачвара валодае дзіўным спосабам забіваць сваю ахвяру. Апроч атрутных зубоў, Васіліск валодае смяротным позіркам. Кожны, хто трапляе ў поле дзеяння промня, выпушчанага вачамі змея, гіне на месцы. Васіліск надзвычай страшны для павукоў, яны ўсімі сіламі імкнуцца пазбягаць сустрэчы з ім, а сам васіліск баіцца аднаго толькі пеўневага крыку, які з'яўляецца для яго смяротным.

Пад гэтым тэкстам рукой Герміёны было напісана адно-адзінае слова: "Трубы".

У мозгу ў Гары нібы ўключыўся святло.

— Рон, — вытхнуўся ён. — Вось яно! Вось адказ! Монстар з Таёмнага Пакоя — гэта васіліск — гіганцкі змей! Таму я паўсюль чуў яго голас, а ніхто іншы яго чуць не мог. Бо я — змеевусны!

Гары абвёў поглядам ложкі навокал.

— Васіліск забівае людзей позіркам. Але ніхто не памёр — таму што ніхто не глядзеў яму прама ў вочы. Колін бачыў яго праз акенца фотаапарата. Васіліск выпаліў усю плёнку, памятаеш, але затое Колін усяго толькі Скамянеў. Джасцін... Джасцін паглядзеў на Васіліска скрозь Амаль Безгаловага Ніка! Нік атрымаў поўную порцыю, але ж ён не мог памерці зноў... а Герміёну і тую дзяўчынку, старасту з "Равенкла", знайшлі з люстэркам. Герміёна толькі што здагадалася, што монстар — гэта Васіліск. Клянуся чым заўгодна, яна папярэдзіла першага жа чалавека, які ёй патрапіў па дарозе, што трэба глядзець у люстэрка, перш чым заварочваць за кут! І дзяўчынка выцягнула сваё люстэрка і...

Рон адкрыў рот.

— А місіс Норыс? — прашаптаў ён з цікавасцю.

Гары задумаўся, пастараўшыся ўзнавіць у памяці карціну, якая паўстала перад імі вачамі ў Хэлоўін.

— Патоп, — павольна вымавіў ён. — Вада з туалета Плаксы Міртл. Упэўнены, місіс Норыс убачыла толькі адлюстраванне...

Ён яшчэ раз прабег вачамі старонку, якую трымаў у руцэ. І чым даўжэй глядзеў, тым больш сэнсу ў ёй знаходзіў.

— ... пеўневага крыку... які з'яўляецца смяротным... — уголас прачытаў ён. — Пеўняў Хагрыда хтосьці забіваў! Нашчадак Слізэрына не жадаў, каб каля замка былі пеўні! Надзвычай страшны для павукоў! Усё сходзіцца!

— Але якім чынам Васіліск перасоўваўся па замку? — спытаў Рон. — Гіганцкі змей? Хто-небудзь павінен быў яго ўбачыць...

І на гэтае пытанне ў Гары быў гатовы адказ. Ён паказаў надрапанае Герміёнай слова ўнізе старонкі.

— Трубы, — сцісла сказаў ён. — Трубы... Рон, змей поўзаў па каналізацыйных трубах. Я чуў голас усярэдзіне сценаў...

Рон раптам схапіў Гары за руку.

— Уваход у Таемны Пакой! — хрыпла вымавіў ён. — Што, калі ён у туалеце? Што, калі ён...

— У туалеце ў Плаксы Міртл! — падхапіў Гары.

Яны ледзь маглі ўсядзець на месцы, так захапіла іх гэтая здагадка.

— І гэта значыць, — сказаў Гары, — што я не адзіны змеевусны у школе. Нашчадак Слізэрына таксама. Так ён кіруе васіліскам.

— І што нам рабіць? — спытаў Рон. Вочы ў яго гарэлі. — Ісці прама да МакГонагал?

— Давай пойдзем у настаўніцкую, — прапанаваў Гары, ускокваючы са крэсла. — Яна будзе там праз дзесяць хвілін. Ужо амаль перамена.

Яны пабеглі ўніз па лесвіцы. Не жадаючы больш трапляцца настаўнікам у калідорах, яны накіраваліся наўпрост у настаўніцкую. Там было пуста. Гэта быў прасторны пакой, абшыты панэлямі. У ёй стаяла мноства карычневых драўляных сталоў. Гары з Ронам прыняліся мераць пакой крокамі, занадта ўзбуджаныя, каб сядзець.

Але звон так і не празваніў.

Замест гэтага, рэхам аддаючыся па калідорах, раздаўся голас прафесара МакГонагал, магічна ўзмоцнены.

— Усім вучням неадкладна вярнуцца ў інтэрнаты каледжаў. Усім настаўнікам вярнуцца ў настаўніцкую. Неадкладна, прашу вас.

Гары на абцасах звярнуўся да Рону.

— Няўжо зноў напад? Зноў?

— Што нам рабіць? — у паніцы спытаў Рон. — Ісці ў вежу?

— Не, — вырашыў Гары, агледзеўшыся па баках. Злева стаяў велізарны гардэроб, поўны настаўніцкай вопраткі. — Давай схаваемся. Паслухаем, у чым справа. А потым распавядзем ім, што мы высвятлілі.

Яны залезлі ў шафу, прыслухваючыся да тупатання ног на верхнім паверсе. Дзверы ў настаўніцкую з шумам расхінулася. Седзячы сярод зморшчын нечай сукенкі хлопцы назіралі за тым, як настаўнікі збіраюцца ў пакоі. Некаторыя з іх відавочна здзіўляліся, у чым справа, іншыя выглядалі напалоханымі. Неўзабаве прыбыла прафесар МакГонагал.

— Здарылася жудаснае, — паведаміла яна ўмокнуўшаму збору: — Монстар забралаў вучаніцу. Прама ў Пакой.

Прафесар Флітвік тоненька закрычаў. Прафесар Спроўт прыціснула далоні да вуснаў. Снэйп учапіўся ў спінку крэсла і выдушыў:

— Як вы можаце быць упэўнены?

— Нашчадак Слізэрына, — адказала прафесар МакГонагал, збялелая як палатно, — пакінуў занатоўку. На сцяне, прама пад першым надпісам. "Яе шкілет будзе ляжаць у Таемным Пакоі вечна."

Прафесар Флітвік расплакаўся.

— Каго ён забралаў? — спытала мадам Хуч. Ногі адмовіліся трымаць яе, і яна павольна апусцілася ў крэсла. — Якую вучаніцу?

— Джыні Уізлі, — адказала прафесар МакГонагал.

Гары адчуў, як за яго спіной Рон моўчкі сполз па сценцы шафы.

— Заўтра мы павінны будзем адправіць усіх вучняў па дамах, — сказала прафесар МакГонагал. — Для "Хогвартса" гэта канец. Дамблдор заўсёды казаў...

Дзверы ў настаўніцкую зноў пляснулі. Адно шаленае імгненне Гары быў упэўнены, што гэта Дамблдор. Але гэта прыйшоў  Локхард, іскрысты і зіхатлівы.

— Прашу прабачэнні... задрамаў... і напэўна прапусціў што-небудзь цікавенькае?...

Ён, падавалася, не прымячаў, што астатнія настаўніка глядзяць на яго з адкрытай нянавісцю. Снэйп выйшаў наперад.

— Прапусціў, — сказаў ён. — Злачынца. Монстар выкраў дзяўчынку. Забралаў яе ў Таемны Пакой. Ваша гадзіна надыйшла,  Локхард.

Локхард збялеў ад страху.

— Так-так, Гілдэрой, — падтрымала Снэйпа прафесар Спроўт, — хіба не вы казалі нам учора, што выдатна ведаеце, дзе знаходзіцца Таемны Пакой?

— Я?... Ну, я толькі... — пралапатаў  Локхард.

— Ці не вы казалі мне, што абсалютна праўдзіва ведаеце, хто хаваецца ў Пакоі? — тонкім голасам уставіў прафесар Флітвік.

— Хіба? Я не пам...

— А вось я сапраўды памятаю, як вы сказалі — незадоўга да арышту Хагрыда — што шкадуеце, што вам не далі спробы злавіць пачвару, — сказаў Снэйп. — Не вам прыналежаць словы: "усё лезуць не ў сваё справу і толькі ўсё псуюць, у той час як трэба было бы з самога пачатка дасі мне поўную волю?"

Локхард ашаломленым позіркам абводзіў каменныя твары калегаў.

— Я... такога я ні разу... вы не так зразумелі...

— Што ж, зараз мы даручаем гэтую справу вам, — рашуча сказала прафесар МакГонагал. — Сёння вам даецца выдатная магчымасць паказаць сябе. Абяцаю, ніхто не будзе вам перашкаджаць. Вы зможаце схапіць монстра выключна самастойна. Поўная воля — нарэшце.

Локхард азіраўся ў найпоўным разгубленні, але ніхто не прыйшоў яму на дапамогу. Небарака разгубіў усю сваю знешнюю прывабнасць. Ён выглядаў жаласным хлюпікам з бязвольным падбароддзем.

— Ве-е-л-л-льмі добра, — пралапатаў ён. — Я... я буду ў сябе ў кабінеце... я павінен падрыхтавацца.

Ён выскачыў з настаўніцкай.

— Так, — сказала прафесар МакГонагал. Яе ноздры гнеўна раздзімаліся. — Прынамсі, ад яго мы пазбавіліся, не будзе бэрсацца пад нагамі. А зараз завучы каледжаў павінны пайсці праінфармаваць навучэнцаў аб тым, што здарылася. Скажыце ім, што "Хогвартс-Экспрэс" адпраўляецца заўтра раніцай. І, калі ласка, прасачыце, каб ніхто не пакідаў інтэрнатаў.

Настаўнікі, адзін за іншым, вышлі з пакоя.

Гэта быў адзін з самых жудасных, а, магчыма, і самы жудасны, дзень у жыцці Гары. Ён, Рон, Фрэд і Джордж забіліся ў куток Грыфіндорскай гасцінай і моўчкі сядзелі побач, не ў сілах вымавіць ні словы. Персі з імі не было. Ён хадзіў дасылаць саву бацькам, а потым замкнуўся ў спальні.

Ніколі раней ні адзін дзень не цягнуўся так доўга, і ніколі раней вежа "Грыфіндора" не была гэтак жа нямая, як і перапоўненая. Незадоўга да заходу, Фрэд з Джорджам сыйшлі спаць — яны не маглі больш выносіць бязмэтнага сядзення.

— Яна нешта ведала, Гары, — сказаў Рон, загаманіўшы ў першы раз з таго моманту, як яны забраліся ў шафу ў настаўніцкай. — Таму яе і выкралі. Яна жадала паразмаўляць зусім не аб Персі.  Яна нешта высвятліла пра Таемны Пакой. Мабыць, таму яе і... — Рон злосна выцер слёзы. — Разумееш, у яе ж чыстая кроў. Чыннікаў забіраць яе не было.

Гары глядзеў, як сонца, крывава-чырвонае, тоне за лініяй гарызонту. Ніколі раней ён не пачуваўся так жудасна. Калі бы яны маглі хоць нешта зрабіць. Хоць што-небудзь.

— Гары, — вымавіў Рон. — Як ты думаеш, ёсць хоць нейкі шанец, што яна... ну, ты разумееш...

Гары не ведаў, што адказаць. Ён не верыў, што Джыні можа быць усё яшчэ жывая.

— Ведаеш, што? — раптам ажывіўся Рон. — Па-мойму, трэба пайсці паразмаўляць з  Локхардам. Распавесці яму ўсе, што мы ведаем. Хай ён паспрабуе прабрацца ў Пакой. Мы скажам яму, дзе яна, па нашым меркаванні, знаходзіцца, і пра васіліска таксама скажам.

Паколькі Гары не прыходзіла ў галаву нічога іншага, і паколькі ён не мог сядзець склаўшы рукі,  ён пагадзіўся. Седзячыя вакол Грыфіндорцы былі так паціснутыя і так моцна спачувалі Уізлі, што нават не зрабілі спробы спыніць Гары і Рона, калі яны падняліся з крэслаў, перасеклі гасціную і вылучыліся ў адтуліну за партрэтам.

Цемра згушчалася па меры таго, як яны спускаліся да кабінета  Локхарда. Усярэдзіне, за дзвярыма, відавочна кіпела праца. Было чуваць нейкаі шоргат, шварканне, гук паспешлівых крокаў.

Гары пастукаўся. За дзвярамі запанавала напружаная цішыня. Затым у дзверы прыадчынілася вузенькая-прывузенькая шчылінка, і хлопцы ўбачылі спалоханае вока  Локхарда.

— Ох — містэр Потэр — містэр Уізлі, — прамармытаў ён, адчыняючы дзверы крышачку шырэй. — Я зараз, ці ведаеце, заняты — магу надаць вам зусім трохі часу...

— Прафесар, у нас ёсць для вас інфармацыя, — сказаў Гары. — Нам падаецца, гэта можа дапамагчы.

— Эээ... што жа... гэта не так ужо... — на тым боку твару  Локхарда, што быў звернуты да хлопчыкаў, адлюстроўвалася крайняе замяшанне. — Я жадаю сказаць... ну... добра...

Ён адкрыў дзверы, і хлопцы ўвайшлі.

Кабінет быў амаль цалкам спустошаны, сцены аголеныя. На палу стаялі два куфры з адчыненымі вечкамі. У адным з іх валяліся спехам скамечаная вопрадка, ліловая, колеру начнога неба; у іншым гарой высіліся кніжкі. Фатаграфіі, якія раней віселі на сценах, былі сяк-так рассаваны па скрынях, стаялых на пісьмовым стале.

— Вы кудысьці збіраецеся? — неразумеючы спытаў Гары.

— Ммм, так, наогул, — буркнуў  Локхард і з гэтымі словамі сарваў з унутранага боку дзвярэй вялізны, у натуральную велічыню, плакат з малюнкам самога сябе і пачаў скручваць яго ў трубачку. — Мяне выклікалі... тэрмінова... нельга адмовіцца... павінен ехаць...

— А як жа мая сястра? — адрывіста спытаў Рон.

— Ну, што датычыцца гэтага... што ж зробіш... такая непрыемнасць... — мармытаў  Локхард, не гледзячы хлопцам у вочы. Адначасова ён высунуў скрыню стала і зваліў у пакет змесціва. — Хто больш мяне можа шкадаваць аб гэтым...

— Вы настаўнік па абароне ад сіл зла! — крыкнуў Гары. — Вы не можаце з'ехаць! Зараз, калі сілы зла твораць беззаконне!

— Ну... павінен сказаць... калі мяне запрасілі на працу... — прамямліў  Локхард, складаючы стосы шкарпэтак па-над сукенкамі, — то ў апісанні абавязкаў не было... я не чакаў...

— Вы жадаеце сказаць, што вы збегаеце? — не верачы ўласным вушам, спытаў Гары. — Пасля ўсяго таго, аб чым вы пішаце ў сваіх кнігах...

— Кнігі часам не цалкам адэкватна адлюстроўваюць рэчаіснасць, — далікатна зазначыў  Локхард.

— Але вы жа іх самі напісалі! — заекатаў Гары.

— Любаае дзіця, — сказаў  Локхард, выпрастаўся і ўпершыню паглядзеў на Гары, нахмурыўшы бровы. — Падумай галавой. Мае кнігі не прадаваліся бы і напалову так добра, як зараз, калі бы людзі думалі, што я не зрабіў усе тыя цуды, якія ў іх апісаныя. Нікому нецікава чытаць пра старога выродлівага армянскага ведзьмака, хай бы ён выратаваў хоць сто вёсак ад пярэваратняў. Уявіце сабе, як бы выглядала яго фатаграфія на вокладцы! І апранаецца ён безгустоўна! А у ведзьмы, якая выгнала Бэндон-Банші, была заячая губа. Зразумела? Так што, давайце не будзем...

— Гэта значыць, вы папросту прысвоілі сабе заслугі іншых людзей?! — працягваючы не верыць таму, што бачыць і чуе, выклікнуў Гары.

— Гары, Гары, — Локхард нецярпліва пагушкаў галавой, — усё зусім не так проста. Я уклаў сваю працу. Я знайшоў гэтых людзей. Распытаў іх, як пэўна яны прарабілі тое, што прарабілі. Потым мне прыйшлося накласці на іх заклён забыцця, каб яны забылі аб тым, што зрабілі. Калі ёсць нешта, чым я магу ганарыцца, так гэтае ўменне накладваць заклён забыцця. Так што я ўклаў шма-а-ат сваёй працы, Гары. Гэта табе не проста кніжачкі падпісваць і для часопісаў здымацца. Жадаеш славы — рыхтуйся да цяжкай стомнай працы.

Ён зачыніў куфары і замкнуў замкі.

— Дайце-ка падумаць, — сказаў ён. — Падаецца, нічога не забыў. Так. Засталася толькі адна рэч.

Ён дастаў чароўную палачку і звярнуўся да хлопцаў.

— Страшна перапрошваю, дзеткі, але зараз мне прыйдзецца накласці заклён забыцця і на вас. Я жа не магу дазволіць вам выбалбатаць мае маленькія таямніцы. Я тады не змагу прадаць больш ні адной кніжкі...

Але Гары апярэдзіў  Локхарда. Настаўнік ледзь паспеў падняць палачку, а Гары ўжо зароў: "Экспелліармус!"

Локхарда адкінула назад, і ён перакуліўся праз куфар; яго палачка ўзляцела высока ў паветра; Рон злавіў яе і выкінуў у адчыненае акно.

— Не трэба было дазваляць прафесару Снэйпу навучаць нас гэтаму, — люта рыкнуў Гары, нагой адпіхваючы куфар у бок. Локхард зірнуў на яго з полу, зноў слабы і безабаронны. Гары трымаў яго на прыцэле чароўнай палачкі.

— Што вы ад мяне жадаеце? — дрыготкім голасам вымавіў  Локхард. — Я паняцця не маю, дзе знаходзіцца Таемны Пакой. Я нічым не магу вам дапамагчы.

— Вам пашанцавала, — сказаў Гары, кончыкам палачкі прымушаючы  Локхарда ўстаць, — мы ведаем, дзе знаходзіцца Таемны Пакой. І хто знаходзіцца ўсярэдзіне. Хадзем.

Пад канвоем яны вывялі  Локхарда з кабінета і павялі да самай блізкай лесвіцы па цёмным калідоры, дзе на сцяне свяціліся злавесныя надпісы, да туалета Плаксы Міртл.

Локхарда ўштурхнулі першым. Гары са злараднасцю адзначыў, што настаўнік трасецца ад страху.

Плакса Міртл сядзела на крайку апошняга ўнітаза.

— А, гэта ты, — чмыхнула яна, зазначыўшы Гары. — Чаго табе гэтым разам?

— Я жадаю ведаць, як ты памерла, — спытаў Гары.

У імгненне вока Міртл змянілася да непазнавальнасці. Яна праззяла ад шчасця, як быццам ёй адвеку не задавалі такога прыемнага пытання.

— Оооооо, гэта было вужакі-а-а-сно, — са смакам пачаткі распавядаць яна. — Гэта здарылася прама тут. Я памерла ў гэтай самой кабінцы. Я так добра ўсё памятаю. Я схавалася, таму што Алівія Хорнбі цвяліла мяне з-за акуляраў. Я замкнула дзверы і стала плакаць, а потым пачула, што хтосьці ўвайшоў. І сказаў нешта незразумелае. На іншай мове, я так думаю. Але, насамрэч, мяне здзівіла тое, што гэта казаў хлопчык. Я адкрыла дзверы, каб сказаць яму, што яму сюды нельга, каб ён ішоў у свой туалет, і тут... — Міртл шматзначна перавяла дух, яе твар ззяў, — я памерла.

— Чаму? — спытаў Гары.

— Адкуль я ведаю, — адказала Міртл страшным шэптам. — Я толькі памятаю два вялізных, гіганцкіх, жоўтых вока. Маё цела як быццам скамянела, потым я паляцела прочкі... — яна летуценна паглядзела на Гары. — А потым я зноў вярнулася. Разумееш, я вырашыла пераследваць Алівію Хорнбі. Каб, ужо яна пашкадавала, што смяялася над маімі акулярамі.

— А дзе менавіта ты бачыла гэтыя вочы? — спытаў Гары.

— Дзесьці там, — нявызначана паказала Міртл у бок ракавіны насупраць яе ўнітаза.

Гары з Роном кінуліся туды.  Локхард стаяў далёка ззаду, з выразам смяротнага жаху на твары.

У ракавіне не было нічога незвычайнага. Яны вывучылі яе цаля за цаляй, усярэдзіне і знадворку, уключаючы трубы пад ёй. І тут Гары ўбачыў: на адным з бакоў меднага краніка быў надрапаны малюначак: маленечкая змейка.

— Гэты кран ніколі не працаваў, — радасна паведаміла Міртл, калі хлопцы паспрабавалі адкруціць яго.

— Гары, — шапнуў Рон. — Скажы што-небудзь. Што-небудзь на серпентарго.

— Але... — Гары ўзмоцнена задумаўся. Тыя два разы, калі яму атрымоўвалася заказаць на серпентарго, ён аказваўся тварам да твару са змяёй. Ён засяродзіўся на мініятурнай гравіроўцы, імкнучыся сабе уявіць, што гэта — сапраўдная змяя.

— Адкрыйся, — сказаў ён.

І азірнуўся на Рона.

— Ангельскі, — пагушкаў галавой Рон.

Гары зноў угледзеўся ў змейку і загадаў сабе паверыць, што перад ім жывая змяя.

— Адкрыйся, — сказаў ён.

Але пачуў зусім не гэтыя словы; дзіўнае шыпенне вырвалася ў яго з рота. Кран заззяў асляпляльным алмазным святлом і стаў круціцца. У наступную жа секунду ракавіна пачала рухацца; дакладней сказаць, яна кудысьці знікла, пакінуўшы адчыненым уваход у трубу, шырокую настолькі, што сталы чалавек лёгка мог бы праваліцца ў яе.

Гары пачуў сутаргавы выдых Рона і зноў падняў вочы. Ён зразумеў, што яму трэба рабіць, ён вырашыўся.

— Я спускаюся ўніз, — рашуча абвясціў ён.

Ён ужо не мог спыніцца, толькі не зараз, калі яны знайшлі ўваход у Таемны пакой, не зараз, калі з'явіўся жаласны, нікчэмны, амаль безнадзейны, але ўсёткі шанец выратаваць Джыні.

— Я з табой, — сказаў Рон.

Паўстала паўза.

— Я наўрадці магу быць вам карысны, — нядбайна кінуў  Локхард, і на яго твары з'явіўся цень былой усмешкі. — Я усяго толькі...

Ён паклаў было далонь на ручку дзвярэй, але хлопчыкі выставілі на яго чароўныя палачкі.

— Пайдзеце першым! — загадаў Рон.

З белым як мел тварам, без палачкі, Локхард наблізіўся да дзіры.

— Хлопчыкі, — прашаптаў ён ледзьве чуваць, — хлопчыкі, якая ў гэтым карысць?

Гары палачкай падштурхнуў яго ў спіну. Локхард апусціў ногі ў трубу.

— Я праўда не думаю, — пачаў ён, але Рон штурхнуў яго, і ён саслізнуў уніз і знік са зроку. Гары адразу жа рушыў услед за ім. Ён асцярожна апусціўся ў трубу і адчапіў рукі.

Гэта было бясконцае, слізкае падзенне ў апраметнай цемры. Ён ледзь адрозніваў іншыя трубы, адыходзячыя ў бакі ва ўсіх кірунках, але ні адна не была такой шырокай, як гэтая. Труба выгіналася, выварочваючы кудысьці, няўхільна апускаючыся ўсё ўніз і ўніз, і Гары зразумеў, што яны падаюць значна ніжэй узроўня школьных падзямелляў. Ззаду сябе ён чуў Рона, які глуха стукаўся аб сценцы на паваротах.

Затым, як раз калі Гары стаў трывожыцца аб тым, што будзе, калі яны зваляцца на зямлю, падзенне скончылася; ён стрэліў з трубы і з вільготным гукам плюхнулся на мокры пол цёмнага каменнага тунэлю, досыць высокага для таго, каб можна было ўстаць ва ўвесь рост.  Локхард як раз паднімаўся ледзь убаку, пакрыты сліззю і белы як прывід. Гары адсунуўся, і з трубы са свістам выляцеў Рон.

— Мы, пэўна, на шмат міль пад замкам, — сказаў Гары, і яго голас рэхам адклікаўся ў цемры тунэлю.

— А можа, нават пад возерам, — дадаў Рон, узіраючыся ў чарноцце пакрытых сліззю сценаў.

Усе трое звярнуліся і паглядзелі ў зыходзячую кудысьці змрочную прастору.

— Люмос! — прамармытаў Гары палачцы, і тая запалілася. — Пайшлі, — паклікаў ён Рона і  Локхарда, і яны адправіліся, гучна пляскаючы па мокрай падлозе.

У тунэлі было так цёмна, што яны ледзь маглі бачыць на пару крокаў наперад. Іх цені на вільготных сценах у святле чароўнай палачкі выглядалі страшнымі пачварамі. Яны асцярожна прасоўваліся наперад.

— Памятайце, — папярэдзіў Гары ціха, — найменшы шоргат, і вы адразу жа зачыняеце вочы.

Але ў тунэлі было ціха як у магіле. Першым нечаканым гукам было гучнае храбусценне, якое раздалося, калі Рон наступіў на штосьці, што апынулася пацучыным чэрапам. Гары апусціў палачку ніжэй, каб агледзець пол і ўбачыў, што той усеяны костачкамі дробных жывёлін. Старанна праганяючы ўсякую думку аб тым, як будзе выглядаць Джыні, калі яны знойдуць яе, Гары асцярожна пачаў паварочваць за кут — труба рэзка выгіналася.

— Гары... там нешта ёсць... — хрыпла сказаў Рон, хапляючы Гары за плячо.

Яны застыглі, чакаючы. Гары адрозніваў толькі разьбяныя контуры чагосьці вялізнага, што ляжала пасярод тунэлю. Яно не варушылася.

— Можа, яно спіць? — звярнуўся ён ледзьве чутна, абгортваючыся да сваіх спадарожнікаў.  Локхард заціскаў вочы рукамі. Гары зноў зірнуў на штосьці. Сэрца яго білася так хутка, што ў грудзі было балюча.

Вельмі-вельмі павольна, прыжмурыўшы вочы наколькі было магчыма, Гары зрушыўся наперад з высока паднятай чароўнай палачкай.

Промень святла зваліўся на гіганцкую пустую змяіную скуру яркага атрутна-зялёнага колеру. Яна мудрагеліста выгіналася на паў тунэлю. Істота, якая збросіла гэтую шкуру, не магло быць менш дваццаці футаў у даўжыню.

— Жудасць, — слабым голасам вымавіў Рон.

Ззаду нечакана прычуўся нейкаі рух. У Гілдэроя Локхарда падхіліліся калены.

— Уставай! — рэзка сказаў Рон, пагрозліва тыкаючы палачкай.

Локхард падняўся на ногі — пасля чаго, імкліва нырнуўшы, кінуўся на Рона і зваліў яго на зямлю.

Гары скокнуў да іх, але было занадта позна — Локхард ужо паднімаўся, цяжка дыхаючы, з палачкай Рона ў руцэ і з зіхатлівай усмешкай на твары.

— Прыгода скончанае, хлопчыкі! — пераможна крыкнуў ён. — Я аднясу кавалак гэтай шкуры зваротна ў школу, скажу, што было позна ратаваць дзяўчынку, і што вы двое, да няшчасця, страцілі памяць пры позірку на яе знявечанае цела — усё, скажыце сваёй памяці "да пабачэння!"

Ён узмахнуў над галавой абкручанай калдалентой палачкай і выгукнуў: "Аблівіато!".

Раздаўся магутны выбух, параўнальны з выбухам невялікай бомбы. Гары абхапіў рукамі галаву і пабег, спатыкнуўшыся на кольцах змяінай шкуры, ратуючыся ад вялізных груд, якія падалі з столі. У наступнае імгненне, ён ужо стаяў у адзіноце, гледзячы на высахлую перад ім сцяну абваліўшыхся камянёў.

— Рон! — крыкнуў ён. — Ты ў парадку? Рон!

— Я тут! — данёсся прыглушоны голас Рона з-за завалы. — Я у парадку — а вось гэты ідыёт не — яго шыбанула залпам...

Раздаўся глухі гук удару і гучнае "оуу!". Падаецца, Рон штурхнуў  Локхарда куды не трэба было.

— І што зараз? — безнадзейна спытаў голас Рона. — Нам не прайсці — гэта зойме цэлую вечнасць...

Гары зірнуў на столь. На ёй з'явіліся вялізныя расколіны. Ён ніколі да гэтага не разбіваў з дапамогай магіі такую тоўстую сцяну, і спрабаваць зараз не жадаў, момант непрыдатны — што, калі заваліць увесь тунэль?

З-за сцены данёсся гук яшчэ аднаго ўдару і яшчэ адно "оуу!". Яны губляюць час. Джыні знаходзіцца ў Таемным пакоі ужо шмат гадзін... У Гары не заставалася ніякага іншага выхаду.

— Чакайце тут, — крыкнуў ён Рону. — З Локхардам. А я пайду... Калі не вярнуся праз гадзіну...

Павісла цяжкае маўчанне.

— Я паспрабую разабраць завалу, — сказаў Рон, відавочна намагаючыся суняць дрыготку ў голасе, — Каб... каб ты мог прайсці назад. І яшчэ, Гары...

— Убачымся, — сказаў Гары, паспрабаваўшы надаць свайму голасу хоць крышачку ўпэўненасці.

І, трымаючыся пустой змяінай шкуры, адправіўся ўдалечыню.

Неўзабаве шум, які вырабляў Рон сваімі спробамі разабраць камяні, заціх у аддаленні. Тунэль выгінаўся і выгінаўся. У Гары гідка дрыжалі ўсё паджылкі. Ён і жадаў, каб тунэль прывёў яго куды-небудзь, і смяротна баяўся гэтага моманту. І вось нарэшце, чарговы раз звярнуўшы за кут, ён убачыў перад сабою сцяну, на якой былі выразаныя дзве пераплеценыя змяі. У вачах у гэтых змей зіхацелі вялізныя смарагды.

Гары наблізіўся. У роце ў яго перасохла. Яму не трэба было ўяўляць, што гэтыя каменныя змеі сапраўдныя; вочы іх свяціліся цалкам жывым святлом.

Ён здагадаўся, што трэба рабіць. Ён прачысціў горла, і ізумрудныя вочы міргнулі — або так здалося.

— Адкрыйся, — сказаў Гары нізкім, ціхім шыпеннем.

Змеі падзяліліся, бо сцяна раскалолася напалам, палоўкі нячутна слізганулі ў бакі і зніклі з вачэй. Гары, дрыжачы ўсім целам, увайшоў у сярэдзіну.

— РАЗДЗЕЛ XVII —

Нашчадак Слізэрына

Ён апынуўся ў вельмі доўгай, нянадта асветленай зале. Увысь сыходзілі каменныя калоны ў форме пераплеценых змей, яны падтрымлівалі столь, якая гублялася ў цямрэчы і, у дзіўным зеленкаватым змроку, які напаўняў гэтае злавеснае месца, кідалі на пол доўгія, чорныя цені.

З шалёна б’юшчымся сэрцам, Гары ўслухваўся ў ледзяное маўчанне. Можа быць, васіліск хаваецца вунь у тым цёмным куту, за калонай? І дзе жа Джыні?

Ён дастаў палачку і ступіў у праём паміж дзвюма змеепадобнымі калонамі. Кожны яго асцярожны крочак гулкім рэхам аддаваўся ад змрочных сценаў. Ён не забываў трымаць вочы ледзь прыадчыненымі і быў гатовы дужа зажмурыцца пры найменшым шоргаце.   Пустыя вачніцы каменных змей, падавалася, уважліва сачылі за ім. Не адзін раз хлопчыку здавалася, што ён зазначыў нейкі рух — і ад гэтага ў жываце нешта быццам бы абрывалася.

Затым, калі ён параўняўся з апошняй парай калон, наперадзе раптам вырасла статуя вышынёй ва ўсю залу. Статуя стаяла ў задняй сцяны.

Гары прыйшлося моцна задраць галаву, каб зазірнуць у гіганцкі твар: старажытны і нейкі малпіны, з доўгай вузкай барадой, якая вісела амаль да самога нізу чароўнай мантыі, каменнымі зморшчынамі, спускаючыся да вялізных шэрых ног, цвёрда стаячых на гладкім палу залы. Паміж гэтымі нагамі, тварам уніз, ляжала малюсенькая фігурка ў чорнай вопрадцы, з агніста-рудымі валасамі.

— Джыні! — прашаптаў Гары, кінуўся да яе і апусціўся поруч яе на калены. — Джыні — не памірай — калі ласка, не памірай... — Ён адкінуў чароўную палачку ў бок, схапіў Джыні за плечы і перавярнуў. Яе твар быў бела як мармур, і гэткі жа халодны, але вочы былі зачыненыя, а значыць, яна не Скамянела. Але тады яна, павінна быць...

— Джыні, калі ласка, ачуняй, — горача маліў Гары і трос дзяўчынку за плечы. Але яе галава знежывела матлялася з боку ў бок.

— Яна не ачуняе, — вымавіў ціхі голас.

Гары тузануўся і рэзка разгарнуўся на месцы, застаючыся на каленах.

Высокі, чорнавалосы юнак назіраў за ім, прыхінуўшыся да найбліжэйшай калоны. Яго сілуэт быў дзіўным чынам размыты па баках, як быццам Гары глядзеў на яго скрозь запацелае шкло. Тым не менш, памыліцца было немагчыма...

— Том... Том Рэдл?

Рэдл кіўнуў, не зводзячы вока з твару Гары.

— Чаму ты кажаш, што яна не ачуецца? — адчайна спытаў Гары. — Яна не... не...

— Яна яшчэ жывая, — адказаў Рэдл, — але ледзь-ледзь.

Гары ўтаропіўся на яго. Том Рэдл вучыўся ў "Хогвартсе" пяцьдзесят гадоў таму, і ўсё жа, вось ён стаіць тут, ад сілы шаснаццаці гадоў ад роду, і свеціцца прывідным, імглістым святлом.

— Ты прывід? — няўпэўнена спытаў Гары.

— Успамін, — спакойна адказаў Рэдл. — Які захоўвалася ў дзённіку пяцьдзесят гадоў.

Ён паказаў на пол. Побач з неверагодных памераў нагамі статуі ляжала расчыненая кніжыца — дзённік, знойдзены ў туалеце ў Плаксы Міртл. Нейкую дзель секунды   Гары спрабаваў сцяміць, як гэты дзённік тут апынуўся — але яго ўвагу адцягнулі іншыя, больш неадкладныя справы.

— Ты павінен дапамагчы мне, Том, — сказаў Гары, зноў прыпадымая галаву Джыні. — Трэба выцягнуць яе адгэтуль. Тут Васіліск... Я не ведаю, дзе ён, але ён можа з'явіцца ў любую секунду... Калі ласка, дапамажы мне...

Рэдл не зварухнуўся. Гары, змакрэўшы, усё жа прымудрыўся напалову падняць Джыні з полу і пацягнуўся за сваёй палачкай...

Але яе не было.

— Ты не бачыў?...

Ён падняў вочы. Рэдл па-ранейшаму назіраў за ім — і трымаў у доўгіх пальцах Гарыну палачку.

— Дзякуй, — падзякаваў Гары і працягнуў руку.

Вусны Рэдла выгнуліся ва ўсмешцы. Ён працягваў не адрываючыся глядзець на Гары і гультаявата пагульваць палачкай.

— Слухай, — настойліва сказаў Гары. Калены ў яго падгіналіся пад мёртвым цяжарам цела Джыні. — Нам трэба ісці! Калі з'явіцца васіліск...

— Ён не з'явіцца, калі яго не паклікаць, — абыякава адказаў Рэдл.

Гары апусціў Джыні зваротна на пол — у яго не было больш сіл трымаць яе на вазе.

— Што ты маеш на ўвазе? — не зразумеў ён. — Слухай, аддай палачку, яна можа мне спатрэбіцца...

Усмешка на твары Рэдла стала шырэй.

— Не спатрэбіцца, — засведчыў ён.

Гары глядзеў на яго, нічога не разумеючы.

— Што ты жадаеш сказаць, не спатр...

— Я доўга чакаў гэтага моманту, Гары Потэр, — адказаў Рэдл. — Чакаў жадаючы сустрэцца з табой. Паразмаўляць з табой.

— Слухай, — Гары пачаў губляць цярпенне, — па-мойму, ты не разумееш. Зараз мы ў Таемным Пакоі. Мы пагаворым пазней...

— Нам прыйдзецца паразмаўляць зараз, — сказаў Рэдл, па-ранейшаму шырока ўсміхаючыся.    Ён схаваў палачку Гары ў кішэню.

Гары ўтаропіўся на яго шырока расчыненымі вачамі. Адбывалася нешта вельмі-вельмі дзіўнае...

— Чаму Джыні такая, што з ёй? — спытаў ён павольна.

— Добрае пытанне, — прыемным голасам вымавіў Рэдл. — А вось адказам будзе даволі доўгая гісторыя. Як я мяркую, галоўная бяда Джыні у тым, што яна адкрыла сваё сэрца і  ўсе свае сакрэты нябачнаму незнаёмцу. Вось што з ёй здарылася.

— Аб чым ты кажаш? — не зразумеў Гары.

— Аб дзённіку, — проста адказаў Рэдл. — Аб маім дзённіку. Малая Джыні вяла гэты дзённік на працягу шматлікіх месяцаў, давярала мне ўсе свае жаласныя трывогі і гаротнасці — як яе дражняць браты, як ёй прыйшлося ісці ў школу ў ношенай форме і з чужымі кніжкамі, і як, — вочы Рэдла бліснулі, — яна не смее спадзявацца, што вялікі, знакаміты, выдатны Гары Потэр калі-небудзь зверне на яе ўвагу...

Ва ўвесь працяг гэтай прамовы Рэдл не спускаў з Гары вачэй. У іх было амаль галодны выраз.

— Гэта было на рэдкасць сумна, унікаць у дурныя, нікчэмныя клопаты адзіннаццацігадовай дзяўчынкі, — працягваў ён. — Але я быў цярплівы. І я размаўляў з ёй, пісаў у адказ. Я спачуваў, быў вельмі добры. Джыні пакахала мяне. Ніхто не разумее мяне так, як ты, Том...   Я так рада, што ў мяне ёсць гэты дзённік, якому я магу даручыцца... гэта ўсё роўна што мець сябра, якога можна насіць у кішэні...

Рэдл разрагатаўся. Смех, пранізлівы, бязлітасны, ледзяны, цалкам не падыходзіў да яго знешнасці. З-за гэтага смеху валасы ўсталі дубка на патыліцы ў Гары.

— Калі можна так сказаць аб самім сабе, Гары, мне заўсёды атрымоўвалася зачароўваць тых, каго трэба. Вось і Джыні адкрыла мне сваю душу, а яе душа апынулася менавіта тым, што мне было трэба... Я станавіўся ўсё мацней і мацней, сілкуючыся самымі таемнымі яе страхамі, самымі страшнымі сакрэтамі. Я станавіўся ўсё больш магутным, уладным, моцным, значна мацней, чым маленькая міс Уізлі. Я адужэў настолькі, што смог перадаць ёй частку маіх уласных таямніц, я пачаў пакрысе пераліваць сваю душу ў яе...

— Што ты маеш у выгляду? — спытаў Гары. Ва рту ў яго цалкам перасохла.

— А ты яшчэ не здагадаўся, Потэр? — лісліва спытаў Рэдл. — Таемны Пакой адкрыла Джыні Уізлі. Яна задушыла школьных пеўняў і нашкрабала пагрозы на сцяне. Яна нацкавала Слізэрынскага Змея на чатырох бруднакровак, роўна як і на кошку гэтага сквіба.

— Не, — прашаптаў Гары.

— Так, — абыякава, спакойна кінуў Рэдл. — Зразумела, спачатку яна не ведала, што гэта зрабіла менавіта яна. Гэта было вельмі пацешна. Шкада, што ты не зможаш прачытаць у дзённіку яе прызнання... яны станавіліся ўсё больш інтрыгуючымі.... Дарогі Том, — пачаў цытаваць Рэдл, сочачы за тым, як узмацнялася выраз жаху на твары ў Гары, — мне падаецца, я губляю памяць. У мяне форма ўся ў пеўневых пёрах, а я не ведаю, адкуль яны ўзяліся. Дарогай Том, я не магу ўспомніць, чым я займалася ўвечар у Хэлоўін, у нас быў напад на кошку, а ў мяне вопрадка спераду ўся ў фарбе. Дарагі Том, Персі стаў паўтараць, што я вельмі бледная і сама на сябе не падобная. Сёння быў яшчэ адзін напад, а я зноў не ведаю, дзе я ў гэты час была. Том, што мне рабіць? Мне падаецца, я з’яжджаю з глузду... Мне падаецца, гэта я на ўсіх нападаю, Том!

Гары сціскаў кулакі; пазногці ўсё глыбей утыкаліся ў далоні.

— Дурненькая Джыні! Ёй спатрэбілася вельмі шмат часу, каб перастаць давяраць свайму дзённіку, — распавядаў Рэдл. — Але ўрэшце рэшт яна нешта западозрыла і паспрабавала пазбавіцца ад яго. І тут на сцэне з'явіўся ты, Гары. Ты знайшоў дзённік, чым мяне невымоўна пацешыў. Бо дзённік мог знайсці хто заўгодна, і трэба жа, каб гэта апынуўся менавіта ты, той самы чалавек, з якім мне так жадалася сустрэцца...

— А навошта табе было са мной сустракацца? — спытаў Гары. Хвалі гневу прабягалі па ім целу, яму каштавала вялікага стрымацца, каб голас не завагаўся.

— Ці бачыш, Джыні мне ўсё аб табе распавяла, Гары, — адказаў Рэдл. — Усю тваю ўзрушаючую гісторыю. — Яго погляд слізгануў па шнары на ілбу, і выраз твару стала яшчэ галадней. — Я зразумеў, што павінен пазнаць аб табе з першых рук, паразмаўляць з табой, сустрэцца, калі атрымаецца. Таму я вырашыў паказаць табе знакамітую сцэну паймання мною гэтага неацесаннага дубца, Хагрыда, каб заслужыць твой давер...

— Хагрыд — мой сябар, — заявіў Гары. Гэтым разам голас яго дрыжаў. — А ты заклаў яго, ці не так? Я думаў, ты проста памыліўся, але ты...

Рэдл зноў засмяяўся сваім пранізлівым смехам.

— Што ж, мае сведчанні супраць сведчанняў Хагрыда. Паспрабуй сабе ўявіць, як гэта выглядала з пункта погляду старога Арманды Дзіпета. З аднаго боку, Том Рэдл, бедны, але геніяльны, сірата, але такі адважны, стараста школы, ідэальны вучань... з іншай, вялізны, нязграбны Хагрыд, крыніца ўсялякіх непрыемнасцяў, то ён спрабуе выгадаваць у сябе пад ложкам дзіцянятаў пярэваратня, то збегае ў Забаронены лес дзерціся з тролямі... і ўсё жа я згодзен, я сам здзівіўся, што мой план так добра спрацаваў. Я лічыў, што хоць хто-небудзь павінен здагадацца, што балван Хагрыд ніяк не можа быць Нашчадакам Слізэрына. У мяне заняло пяць гадоў — каб сабраць усю інфармацыю аб Таемным Пакоі і знайсці патаемны ўваход... а адкуль у Хагрыда на гэта мазгі, або сілы!

Адзін толькі выкладчык ператварэнняў, Дамблдор, верыў, што Хагрыд невінаваты. Ён упэўніў Дзіпета пакінуць Хагрыда пры школе і даручыць яму працу брамніка. Так, думаю, Дамблдор здагадваўся... Дамблдор ніколі не любіў мяне так, як усё астатнія настаўнікі...

— Клянуся, Дамблдор бачыў цябе наскрозь, — прашыпеў Гары скрозь зубы.

— Згодзен, ён трымаў мяне пад самым пільным назіраннем з моманту выключэння Хагрыда, — бестурботна сказаў Рэдл. — Я ведаў, што адчыняць Пакой зноў у той час, пакуль я яшчэ вучуся ў школе, будзе небяспечна. Але я не збіраўся губляць часу, выдаткаваны на яе пошукі. Я вырашыў пакінуць пасля сябе дзённік, які бы захоўваў маё шаснаццацігадовае "я" на сваіх старонках, так, каб у адзін выдатны дзень, калі пашанцу, я змог бы правесці кагосьці іншага па сваіх слядах і скончыць высакародную справу, пачатую Салазарам Слізэрынам.

— І табе гэта не атрымалася! — з трыўмфам у голасе выгукнуў Гары. — Гэтым разам ніхто не памёр, нават кошка! Праз некалькі гадзін будзе гатовы Мандрагораў Тонік, і ўсё, хто Скамянеў, ачуняюць...

— Хіба я яшчэ не сказаў табе, — роўным голасам вымавіў Рэдл, — што мне ўжо нецікава забіваць бруднакровак? Вось ужо шматлікія месяцы маёй мэтай з'яўляешся — ты!

Гары ўтаропіўся на яго.

— Толькі уяві, як я раззлаваўся, калі, у наступны раз пасля цябе, мой дзённік адкрыла Джыні! Разумееш, яна бачыла цябе з дзённікам і запаніковала. Што, калі ты пазнаеш, як ім карыстацца, а я выдам табе ўсё яе сакрэты? Што калі, горш за ўсё, я распавяду табе, хто душыць пеўняў? І вось маленькая тупень дачакалася, пакуль усё сыйдуць з вашай спальні і выкрала дзённік.  Але я ўжо ведаў, што мне варта рабіць. Для мяне было зразумела, што ты выйшаў на след Нашчадака Слізэрына. З усяго таго, што распавядала аб табе Джыні, я ведаў, што ты пойдзеш на ўсё, абы раскрыць таямніцу — асабліва калі нападу падвергнецца адзін з тваіх лепшых сяброў. А яшчэ Джыні сказала мне, што ўся школа гудзе з нагоды таго, што ты ўмееш казаць на серпентарго...

І я прымусіў небараку Джыні напісаць на сцяне занатоўку аб сабе самой, прывёў яе сюды і стаіўся. Яна супраціўлялася, плакала і страшна мне надакучыла. Але ў ёй да таго часу заставалася не так ужо шмат жыцці... Яна ўклала занадта шмат у дзённік, у мяне. Досыць, каб я смог нарэшце пакінуць яго старонкі... З таго самога моманту, як мы з ёй апынуліся тут, я чакаў, што ты прыйдзеш. Ты не падмануў маіх чаканняў. У мяне да цябе шмат пытанняў, Гары Потэр.

— Напрыклад? — выплюнуў Гары. Ён па-ранейшаму сціскаў кулакі.

— Напрыклад, — працягнуў Рэдл, прыемна ўсміхаючыся, — як здарылася, што ты — худасочны немаўля без якіхсь экстраардынарных магічных здольнасцяў — прымудрыўся перамагчы найвялікшага ведзьмака ўсіх пор? Як атрымалася табе адкараскацца ўсяго толькі шнарам, у той час як чароўныя сілы Лорда Вальдэморта былі разбураныя?

У галодных вачах запаліўся цьмяна-чырвоны агонь.

— Якая табе розніца, як мне атрымалася? — павольна прамовіў Гары. — Вальдэморт быў ужо пасля цябе...

— Вальдэморт, — ціха, але выразна сказаў Рэдл, — гэтае маё мінулае, сучаснасць і будучыня, Гары Потэр...

Ён выцягнуў чароўную палачку Гары з кішэні і пачаў вадзіць ёю ў паветры, выводзячы святлівыя словы:

ТОМ МАРВОЛА РЭДЛ

Затым ён сцісла ўзмахнуў палачкай, і літары яго імя перамясціліся і ўсталі ў іншым  парадку:

ЛОРД ВАЛЬДЭМОРТ

— Дайшло? — прашаптаў ён. — Гэтым імем я карыстаўся, яшчэ калі вучыўся ў "Хогвартсе", зразумела, яго ведалі толькі самыя блізкія мае сябры. Думаеш, я бы пагадзіўся вечна здавольвацца маглаўскім імем майго гідкага бацкі? Я, у чыіх жылах з матчынага боку цячэ кроў самога Салазара Слізэрына? Каб я захаваў імя звычайнага бруднага магла, які асмеліўся пакінуць мяне яшчэ да майго нараджэння, таму толькі, што пазнаў, што яго жонка — ведзьма? Не, Гары — я стварыў сабе новае імя, імя, якое ў адзін выдатны дзень — я быў у гэтым упэўнены — пабаяцца нават прамаўляць іншыя ведзьмакі, а я сам апынуся найвялікшым чараўніком усяго свету!

У мозгу ў Гары адбыўся збой. Ён тупа ўтаропіўся на Рэдла, хлопчыка-сірату, які, калі вырас, забіў бацькоў Гары і шматлікіх-шматлікіх іншых людзей... Нарэшце ён прымусіў сябе прамовіць.

— Не. Ты — не, — сказаў ён цвёрда, поўным нянавісці голасам.

— Што не? — раўнуў Рэдл.

— Ты — не найвялікшы чараўнік усяго свету, — растлумачыў Гары, пачашчана дыхаючы. — Шкада цябе расчароўваць і ўсё такое, але найвялікшым чараўніком усяго свету з'яўляецца   Альбус Дамблдор. Усё так Кажуць. Нават у той час, калі ты быў поўны сіл, ты нават не                               спрабаваў захапіць "Хогвартс". Дамблдор бачыў цябе наскрозь, калі ты тут вучыўся, ты баішся яго і зараз, дзе бы ты не хаваўся...

Усмешка знікла з твару Рэдла, і на яе месцы з'явілася вельмі прыкры выраз.

— Дамблдора выдалілі адгэтуль пры адным толькі ўспаміне аб мне! — прашыпеў ён.

— Можа, і выдалілі, але не настолькі, наколькі ты думаеш! — парыраваў Гары. Ён казаў наўгад, спрабуючы напалохаць Рэдла, хутчэй жадаючы, чым верачы, што яго словы — праўда...

Рэдл адкрыў была рот, але замер.

Аднекуль палілася музыка. Рэдл рэзка абярнуўся і ўтаропіў позірк у пустэчу Пакою. Музыка станавілася гучней. Ад ліслівых, незямных гукаў мароз подірал па скуры; у Гары валасы ўсталі дубка, а сэрца, падавалася, пашырэла і зрабілася ў два разу больш звычайнага. Затым, калі тон дасягнуў неймавернай вышыні, і Гары адчуў, як гукі вібруюць усярэдзіне грудной клеткі, з вяршыні найблізкай калоны вырваліся языкі полымя.

Непасрэдна з паветра пад скляпеністай столлю паўстала малінавая птушка памерам з лебедзя.   Яна старанна выводзіла замагільную мелодыю. У птушкі быў адліваючы золатам раскошны хвост, доўгі як у паўліна, і зіготкія залатыя кіпцюры, у якіх быў заціснуты драны скрутак.

У наступнае імгненне птушка паляцела прама да Гары. Яна выпусціла скрутак да яго ног, пасля чаго цяжка апусцілася хлопчыку на плячо і склала вялізныя крылы. Гары зірнуў уверх і ўбачыў доўгую вострую дзюбу і круглае чорнае вока.

Птушка спыніла спяваць. Яна сядзела вельмі ціха, грэючы Гарыну шчаку, і ва ўпор глядзела на Рэдла.

— Гэта фенікс... — неразумеючы вымавіў Рэдл, пільна ўзіраючыся ў птушку.

— Фоўкс? — вытхнуўся Гары і адчуў, як залатыя кіпцюры па-сяброўску паціснулі яму плячо.

— А гэта... — працягнуў Рэдл, разглядаючы зараз драную рэч, прынесеную феніксам, — старая школьная шапка-размеркавальніца...

Сапраўды, гэта была шапка. Залатаная, патрапаная і брудная, яна нерухома ляжала ў ног Гары.

Рэдл зноў зарагатаў. Ён так зайшоўся ад смеху, што ў цёмнай зале задрыжалі сцены, нібы смяяўся не адзін Рэдл, а цэлых дзесяць...

— Дык вось што Дамблдор даслаў свайму абаронцу! Пявучую птушачку і старую шапку! Ну як, ты адчуў сябе адважней, Гары? У бяспецы?

Гары не адказаў. Ён не разумеў, якая можа быць карысць ад Фоўкса або ад шапкі-сартыроўчыцы, але больш не пачуваўся самотным. З нарастаючай ўпэўненасцю ў сабе ён чакаў, калі Рэдл перастане смяяцца.

— Да справы, Гары, — сказаў нарэшце Рэдл, усё яшчэ не ў сілах перастаць усміхацца. — Двойчы — у тваім мінулым, у маім будучыні — мы сустракаліся. І двойчы мне не атрымоўвалася забіць цябе. Як ты змог застацца ў жывых? Распавядзі мне ўсё. Чым даўжэй будзеш казаць, тым даўжэй пражывеш.

Гары ліхаманкава ўзважваў свае шанцы. У Рэдла палачка. У яго, у Гары — Фоўкс і шапка-размеркавальніца. Ні то, ні іншае не вельмі падыходзіць для дуэлі. Ды ўжо, справа труба... чым даўжэй Рэдл стаіць тут, тым больш жыцці выцякае з Джыні...  Гары зазначыў, што контуры фігуры Рэдля становяцца ўсё выразней, сам ён усё больш знаходзіць цела...   Калі ўжо ім наканавана пазмагацца адно з адным, то чым хутчэй, тым лепш.

— Ніхто не ведае, чаму ты страціў чароўныя сілы, калі спрабаваў забіць мяне, — сцісла адказаў Гары. — Я таксама не ведаю. Але затое я ведаю, чаму ты не змог забіць мяне. Таму што маё маці аддала за мяне сваё жыццё. Мая звычайная, магланароджаная маці, — дадаў ён, дрыжачы ад падаўляемага гневу. — Яна не дала табе забіць мяне. А я бачыў цябе сучаснага, летась. Ты — нікуды не прыдатная разваліна. Ты ледзь жывы. Вось куды прывялі цябе твае чароўныя сілы. Ты змушаны хавацца. Ты пачвара, гідкі, гадкі...

Твар Рэдла сказіўся. Затым ён вымусіў свае рысы скласціся ў жудасную, злавесную  ўсмешку.

— Вось, стала быць, як. Тваё маці аддала за цябе сваё жыццё. Згодзен, гэта моцны контрзаклён. Зараз зразумела... у канчатковым рахунку, у табе няма нічога асаблівага. Ці бачыш, я ніяк не мог зразумець: паміж намі ёсць штосьці да дзівацтва агульнае. Ты, дакладна, і сам гэта зазначыў.. Абодва паўкроўкі, сіроты, выхаваныя ў маглаў. Абодва змеевусныя — магчыма, адзіныя двое ў "Хогвартсе" пасля самога вялікага Слізэрына. Мы нават знешне падобныя... але, як высвятляецца, ты выратаваўся ад мяне ўсяго толькі дзякуючы шчаслівай выпадковасці. Гэта ўсё, што я жадаў ведаць.

Гары стаяў і, унутрана сціснуўшыся, чакаў, калі Рэдл узмахне палачкай. У гэты час крывая ўсмешка на твары ў Рэдля зноў стала шырэй.

— Вось што, Гары, я жадаю падаць табе невялікі ўрок. Давай-ка помераемся сіламі: Лорд Вальдэморт, Нашчадак Салазара Слізэрына, супраць знакамітага Гары Потэра і той зброі, якім у Дамблдора хапіла розуму яго забяспечыць...

Ён з грэблівым здзіўленнем кінуў погляд на Фоўкса і шапку-размеркавальніцу і адышоў.   Гары, у якога страх хутка распаўсюджваўся па целе, паралізуючы ногі, зачаравана сачыў за Рэдлам. Той спыніўся паміж высокімі калонамі і падняў вочы да каменнай маскі Слізэрына, панаваўшай высока ў паўцемры. Рэдл шырока расчыніў рот і сыкнуў — але   Гары зразумеў усё яго слова...

— Пагавары са мной, Слізэрын, найвялікшы з Чацвёркі Хогвартс...

Гары разгарнуўся на абсцасах, каб таксама паглядзець на статую. Фоўкс пахіснуўся ў яго на плячы.

Вялізны твар Слізэрына заварушыўся. Агорнуты жахам, Гары ўбачыў, як адчыняецца гіганцкі рот — шырэй, шырэй, пакуль нарэшце рот не ператварыўся ў вялізную дзіру.

І штосьці варушылася ўсярэдзіне гэтай дзіры. Штосьці выпаўзала з яе глыбінь.

Гары несвядома адступіўся. Ён працягваў адыходзіць назад, пакуль не стукнуўся ў сцяну Пакою. Ён дужа заплюшчыў вочы і ў гэты момант адчуў, што Фоўкс узлятае з яго пляча. Фенікс закрануў хлопчыка крылом па шчацэ. Гары жадаў закрычаць: "Не пакідай мяне!", ды толькі што можа зрабіць фенікс супраць Караля Змей?

Штосьці неверагоднае звалілася на пол Пакою. Гары нават адчуў вібрацыю — ён ведаў, што адбываецца, ён адчуваў гэта, нават не адчыняючы вока, бачыў, як змей выпаўзае з рота Слізэрына, разгортваючы кольцы жахлівага цела. Затым раздалося шыпенне Рэдла:

— Забі яго.

Васіліск набліжаўся да Гары; хлопчык чуў, як цяжкае цела змея грузна слізгае па пыльнай падлозе. Не адчыняючы вока, Гары слепа зашпуляўся, растапырыўшы рукі, спрабуючы намацаць шлях — Вальдэморт рагатаў...

Гары спатыкнуўся. Ён цяжка паваліўся на пол і адчуў прысмак крыві ў роту — змей быў літаральна ў фуце ад яго, было чуваць яго набліжэнне...

Угары справа падарваўся гучны, плююшчыйся гук, і нешта цяжкае абрынулася на Гары з такой моцай, што ён са ўсяго маху ўрэзаўся ў сцяну. Вось-вось у яго цела павінны ўсадзіцца атрутныя іклы... Ён чуў звар'яцелае шыпенне, чуў, як нешта люта б'ецца аб калоны...

Ён нічога не змог з сабою зрабіць — і мімавольна прыадчыніў вочы, досыць шырока, каб бачыць, што адбываецца.

Адсунуўшыся ад Гары, вялізны ярка-зялёны змей падняў высока ў паветра тоўстае, як ствол дуба, цела і п'яна вадзіў непрыгожай, быццам адрубленнай галавой паміж калонамі. Гары дробна дрыжаў і быў гатовы адразу зачыніць вочы, калі змей абярнецца. Тут ён зразумеў, што жа адцягнула змея.

Фоўкс кружыў вакол яго галавы, і васіліск кідаўся на фенікса, агаліўшы доўгія і тонкія як шаблі іклы...

Фоўкс нырнуў. Яго доўгая залатая дзюба на імгненне зніла з вачэй, і раптам фантан цёмнай крыві пырснуў на пол. Змяіны хвост зашпуляўся з боку ў бок, цудам не закрануўшы   Гары, і, раней, чым хлопчык паспеў зачыніць вочы, змей абярнуўся — Гары апынуўся тварам да твару з пачварай і ўбачыў, што абодва вялізных вытарашчаных вока выдзяўбаныя феніксам; кроў струменілася на пол, і змей шыпеў у агоніі.

— НЕ! — пачуў Гары лямант Рэдла. — ПАКІНЬ ПТУШКУ! ПАКІНЬ ПТУШКУ! ХЛАПЧУК ЗЗАДУ ЦЯБЕ! ШУКАЙ ЯГО ПА ПАХУ! ЗАБІ ЯГО!

Аслеплены змей пахіснуўся, збіты з толку, але па-ранейшаму смяротны. Фоўкс кругамі лётаў у яго над галавой, трубячы сваю тужлівую песню, час ад часу ўтыкаючыся дзюбай у лускаваты нос, па якім безупынна лілася кроў.

— Дапамажыце, дапамажыце, — як вар'ят, мармытаў Гары, — хто-небудзь... хоць хто-небудзь...

Змяіны хвост зноў хвастануў па падлозе. Гары прыхіліўся. Нешта мяккае стукнулася яму ў твар.

Васіліск выпадкова шпурнуў у рукі хлопчыку шапку-размеркавальніцу. Гары схапіў яе. Гэта было ўсё, што ў яго заставалася, апошні шанец — ён насунуў шапку на галаву і кінуўся на пол. Васіліск у гэты час зноў махнуў хвастом.

Дапамажыце — дапамажыце — думаў Гары пад шапкай, з усіх сіл зажмурыўшы вочы. Калі ласка, дапамажыце...

Адказу не было. Замест гэтага, шапка сціснулася, як быццам схопленая цвёрдай рукой.

Нешта вельмі цяжкае і цвёрдае звалілася Гары на галаву, ён амаль пазбавіўся прытомнасці. З вачэй паляцелі зоркі. Ён схапіў шапку за кончык, каб сцягнуць яе з галавы і адчуў пад ёй нешта доўгае і цвёрдае.

Усярэдзіне шапкі з'явіўся мігатлівы срэбны меч, упрыгожаны рубінамі велічынёй з курынае яйка.

— ЗАБІ ХЛАПЧУКА! ПАКІНЬ ПТУШКУ! ХЛАПЧУК ЗЗАДУ! НЮХАЙ — ТЫ ПАЧУЕШ ЯГО!

Гары ўжо стаяў на нагах. Ён прыгатаваўся да нападу. Галава васіліска хілілася да падлогі, цела выгіналася, удараючыся аб калоны — змей круціўся ў пошуках ахвяры. Гары бачыў вялізныя, скрываўленыя вачніцы, пашча, разяўленую так шырока, што ён мог бы праваліцца туды цалкам, пашча з двума шэрагамі зубоў, доўгіх як шаблі, тонкіх, вільготна бліскучых, атрутных...

Змей напаў усляпую — Гары ўвярнуўся, і змей стукнуўся аб сцяну Пакою. Пачвара зноў кінулася, і яго раздвоены язык крануў Гары ўзбоч. Хлопчык аберуч падняў меч...

Васіліск зноў кінуўся, і гэтым разам кідок апраўдаў сябе — Гары ўсім целам наваліўся на меч  і ўсадзіў яго ў неба пачвары...

Але, калі цёплая кроў заструменілася па яго руках, ён адчуў пякучы боль трохі вышэй локця. Адзін з доўгіх, смяротных зубоў утыкаўся ўсё глыбей і глыбей у руку, і рука зламалася, калі змей пачаў хіліцца набок і нарэшце зваліўся, выгінаючыся, на пол.

Гары саслізнуў па сцяне. Ён ухапіўся за зуб, які распаўсюджваў яд па целе і выдраў яго з рукі. Ён аддаваў сабе справаздачу ў тым, што ўжо занадта позна. Адчайны, да беласці ў вачах, боль павольна, але дакладна разлівалася па целе. Ён адшпурнуў зуб і замутненнымі вачамі глядзеў, як кроў праступае на вопратцы. Пакой стаў рашчыняцца ў цьмяным кружэнні.

Паблізу пранеслася малінавая пляма, і Гары пачуў ззаду сябе ціхае клацаніе кіпцюроў.

— Фоўкс, — невыразна прамармытаў Гары, — ты быў выдатны, Фоўкс...

Ён адчуў, як фенікс паклаў сваю прыгожую галаву на то месца, дзе змяіны зуб усадзіўся яму ў руку.

Ён пачуў удалечыні крокі, і на яго насунулася змрочны цень.

— Табе канец, Гары Потэр, — сказаў зверху голас Рэдла. — Канец. Нават Дамблдорава птушка разумее гэта. Бачыш, што яна робіць, Потэр? Яна плача.

Гары міргнуў. Контуры галавы Фоўкса перад ім вачамі то знаходзілі фокус, то зноў станавіліся размытымі. Буйныя як жамчужыны слязы сцякалі па ільсняных пёрах.

— Я буду сядзець тут і глядзець, як ты паміраеш, Гары Потэр. Не спяшайся. У мяне годзе часу.

У Гары пачатку круцілася галава. І усё вакол таксама закруцілася.

— Вось як памірае знакаміты Гары Потэр, — дзесьці далёка вымавіў голас Рэдла. — Адзін у Таемным Пакоі, забыты сябрамі, пераможаны нарэшце Чорным Лордам, якому ён гэтак неразумна кінуў выклік. Хутка ты сустрэнешся са сваёй дарогай бруднакроўнай матуляй, Гары... Яна купіла табе жаласныя дванаццаць год жыцця... але Лорд Вальдэморт усё роўна нагнаў цябе. Бо ты заўсёды ведаў, што гэта здарыцца....

Калі гэта смерць, думаў Гары, то ўсё не так ужо страшна.

І нават ужо не балюча...

Аднак ці смерць гэта? Замест таго, каб знікнуць у чарноцці, Пакой ізноў знаходзіў выразныя контуры. Гары асцярожна патрос галавой і ўбачыў Фоўкса, усё яшчэ які трымаў  галаву на параненай руцэ. Зіхатлівыя жамчужыны слёзаў пакрывалі рану — толькі ніякай раны не было...

— Сыйдзі адгэтуль, птушка, — нечакана падарваўся голас Рэдла. — Сыйдзі ад яго — што я кажу, сыйдзі...

Гары прыпадняў галаву. Рэдл паказваў чароўнай палачкай Гары на фенікса; раздаўся стрэл, нібы з стрэльбы, і Фоўкс узвіўся ў віхуры залатога і малінавага.

— Слёзы фенікса... — спакойна вымавіў Рэдл, утаропіўшыся на руку Гары. — Ну, вядома... гаючая сіла... як я мог забыць...

Ён зірнуў у твар хлопчыку.

— Якая розніца. Насамрэч, так нават лепш. Толькі ты і я, Гары Потэр... ты і я...

Ён узмахнуў палачкай...

Але вось, з гучным шамаценнем крылаў, Фоўкс з'явіўся над галавой, і нешта звалілася Гары прама ў рукі — дзённік.

На працягу дзелі секунды і Гары, і Рэдл, які замёр з паднятай палачкай у руцэ, не маглі адарваць ад яго погляду. Затым, не разважаючы, без прамаруджання, так, быццам з самога пачатку збіраўся зрабіць менавіта гэта, Гары схапіў зуб васіліска з полу і ўсадзіў яго ў самы стрыжань нататніка.

Пакой пранізаў доўгі, страшны, адчайны лямант. Струмені чарнілаў пырснулі з дзённіка, праліліся Гары на рукі, пацяклі на пол. Рэдл выгінаўся і курчыўся, выў і стагнаў і нарэшце...

Ён знік. Гарына палачка са стукам звалілася на пол, пасля чаго запанавала цішыня. Калі не лічыць сталага кап-кап-кап — чарнілы працягвалі працякаць з дзённіка. Яд васіліска прасмаліў яго наскрозь, як агнём падсмаліўшы ў боку дзіру.

Дрыжачы ўсім целам, Гары з цяжкасцю падняўся на ногі. Галава круцілася, як быццам ён праляцеў шмат міль з дапамогай лятучага пораху. Павольнымі рухамі ён падабраў з полу палачку і шапку-размеркавальніцу і, сабраўшы астаткі сіл, выдраў бліскучы меч з рота ў васіліска.

І тут з іншага канца Пакоя раздаўся слабы стогн. Джыні заварушылася. Гары кінуўся да яе, і  яна села. Нічога не разумеючым поглядам дзяўчынка абвяла велічэзны контур мёртвага васіліска, Гары ў прасякнутай крывёй вопрадцы, дзённік у яго руцэ. Джыні выдала гучны, узрушаны крык, і слёзы безупынна паліліся па яе твары.

— Гары — о, Гары — я жадала сказаць вам за сняданкам, але я не м-магла вымавіць гэта перад Персі — гэта была я, Гары — але я — я да-клянуся, я н-н-не жадала — Р-Рэдл мяне прымусіў, ён у-усяліўся ў мяне — і — а да-як ты забіў гэта — гэта чудзішчэ? Д-дзе Рэдл?   Апошняе, што я п-памятаю, гэта то, як ён выйшаў з дзённіка...

— Супакойся, — сказаў Гары, паднімаючы дзённік і паказваючы Джыні асмаленую дзюру, — Рэдлу прыйшоў канец. Глядзі! І яму, і васіліску. Давай, Джыні, пайдзем, трэба выбірацца адсюль...

— Мяне выключаць! — рыдала Джыні, у той час як Гары ніякавата дапамагаў ёй падняцца на ногі.  — Я марыла паступіць у "Хогвартс" з таго часу, як Біл пайшоў у школу, і вось зараз мне прыйдзецца сыйсці — і ш-што скажуць маці з татам?

Фоўкс чакаў іх, парачы ў уваходу. Гары падштурхоўваў Джыні наперад; яны пераступілі праз мёртвыя кольцы страшнага змея, прайшлі скрозь гулкую цемру і вышлі ў тунэль. Гары пачуў, як каменныя сцены з ціхім шыпеннем зачыніліся за імі.

Пасля пяціхвіліннага пераходу ўверх па тунэлі, далёкі гук перасоўваных камянёў дасягнуў вушэй Гары.

— Рон! — загарлапаніў Гары, паскараючы крок. — З Джыні усё ў парадку! Яна са мной!

Ён пачуў прыглушаны лямант захаплення, тунэль чарговы раз вільнул, і яны ўбачылі перад сабою радасны твар Рона, які выглядаў з самавітых памераў дзіры, якую яму атрымалася прарабіць у каменнай завале.

— Джыні! — Рон працягнуў руку, каб працягнуць сястру першай. — Ты жывая! Якое шчасце!  Што здарылася? Як — чаму — адкуль узялася гэтая птушка?

Фоўкс праляцеў у дзіру следам за Джыні.

— Гэта птушка Дамблдора, — сказаў Гары, працісківаясь апошнім.

— А адкуль у цябе меч? — спытаў Рон, неразумеючы ўзіраўся на грозную зброю.

— Растлумачу потым, калі адыйдзем адсюль, — сказаў Гары, ўпотай кінуўшы погляд на Джыні, якая плакала яшчэ мацней, чым раней.

— Але...

— Потым, — адрэзаў Гары. Ён лічыў, што пакуль Рону не час ведаць, хто адкрыў Таемны Пакой, ды і ў любым выпадку, было нядобра казаць аб гэтым, калі Джыні побач. — Дзе  Локхард?

— Там, ззаду, — кінуў па-ранейшаму нічога не разумеючы Рон і матнуў галавой уверх па тунэлі па кірунку да ўваходу ў трубу. — Ён у дрэнным выглядзе. Пайшлі, сам убачыш.

Пад правадырствам Фоўкса, чые шырокія малінавыя крылы выпраменьвалі мяккае залатое святло ў цемры, яны прайшлі ўвесь зваротны шлях да трубы. Там сядзеў Гілдэрой Локхард і бессэнсоўна мыкаў нешта сабе пад нос.

— Яму памяць адшыбла, — растлумачыў Рон. — Заклён забыцця адскочыў. Замест нас стукнуў па ім. Разумення не мае, хто ён такой, дзе знаходзіцца, хто мы такія. Я загадаў яму сядзець і чакаць тут. А то ён сам для сябе небяспечны.

Локхард лагодна ўтаропіўся на надыйшоўшую кампанію.

— Прывітанне, — сказаў ён. — Так сабе мястэчка, праўда? Вы тут жывецё?

— Не, — адказаў Рон, паварочваючыся да Гары і паднімаючы бровы.

Гары нахіліўся і зазірнуў у доўгую, цёмную трубу.

— Ты, выпадкова, не прыдумаў, як нам па ёй падняцца? — спытаў ён Рона.

Рон пагушкаў галавой. Але тут фенікс Фоўкс праляцеў наперад і затрымцеў крыламі перад   Гары, ярка свецячы круглымі вачыма ў цемры. Ён зазыўна размахваў доўгім хваставым опереньем. Гары няўпэўнена глядзеў на яго.

— Па-мойму, ён жадае, каб ты схапіўся за хвост... — прамовіў Рон з збянтэжаным выглядам. — Але ты бо занадта цяжкі для такой птушкі, яна не зможа выцягнуць цябе...

— Фоўкс, — сказаў Гары, — не простая птушка. — Ён хутка азірнуўся да астатніх. — Будзем трымацца адно за аднаго. Джыні, вазьмі Рона за руку. Прафесар Локхард...

— Гэта вы, — рэзка кінуў Рон  Локхарду.

— Вазьміце Джыні за іншую руку...

Гары затыкнуў меч і шапку-сартыроўчшыцу за пояс, Рон узяўся за крысо Гарынай вопрадцы, пасля гэтага Гары пацягнуўся і ўзяў у рукі дзіўна гарачы хвост.

Неверагодная лёгкасць распаўсюдзілася па ўсім яго целе, і ў наступную секунду, у гучным шоргаце крылаў, уся працэсія ўжо ляцела ўверх па трубе. Гары чуў, як ззаду  Локхард ахкае: "Дзіўна! Дзіўна! Гэта проста нейкае чараўніцтва!" Халоднае паветра трапятала у валасах і, раней чым Гары перастаў атрымліваць асалоду ад палёту, той ужо скончыўся — усе чацвёра апынуліся на вільготнай падлозе туалета Плаксы Міртл, Локхард стаў папраўляць сбіўшыся капялюш, а ракавіна, пад якой хавалася труба, ужо слізгала на сваё месца.

Міртл вытарашчыла вочы.

— Ты жывы, — тупа сказала яна, звяртаючыся да Гары.

— Зусім неабавязкова так адкрыта дэманстраваць сваё расчаровнне з гэтай нагоды, — змрочна кінуў ён, выціраючы акуляры ад пырсак крыві і слізі.

— Ой, ну... проста я думала... калі бы ты памёр, я бы падзялілася з табой унітазам, — прамармытала Міртл, уся заліўшыся серабрыстай фарбай.

— Фу! — сказаў Рон, калі яны вышлі з туалета ў змрочны, цёмны калідор. — Падаецца, Міртл у цябе закахалася! У цябе з'явілася канкурэнтка, Джыні!

Але Джыні па-ранейшаму пралівала маўклівыя слёзы.

— Куды зараз? — спытаў Рон, заклапочана паглядзеўшы на Джыні. Гары паказаў.

Фоўкс ляцеў наперадзе, азараючы калідор залатым ззяннем. Хлопцы ішлі за ім і неўзабаве апынуліся перад кабінетам прафесара МакГонагал.

Гары пастукаў і расхінуў дзверы.

— РАЗДЗЕЛ XVIII —

Узнагарода Добі

Гары, Рон, Джыні і  Локхард з'явіліся на парозе, абрынданыя брудам, сліззю (а Гары нават і крывёй). На нейкі час у пакоі павісла труннае маўчанне. Затым раздаўся лямант.

— Джыні!

Гэта закрычала місіс Уізлі, да гэтага няўцешна рыдаўшая ў каміна. Яна ўскочыла, адначасова з містэрам Уізлі, і яны абодва кінуліся абдымаць дачку.

Але Гары глядзеў паблізу іх. У каміна стаяў зіхатлівы прафесар Дамблдор. Побач з ім знаходзілася прафесар МакГонагал, яна гучна і сутаргава всхліпывала, прыціскаючы рукі да грудзей. Фенікс прасвістаў крыламі поруч вуха Гары і сеў на плячо Дамблдора ў тое самае імгненне, калі Гары і Рон апынуліся ў дужых абдымках місіс Уізлі.

— Вы выратавалі яе! Вы выратавалі яе!  Як вам гэта атрымалася?

— Так, нам усім цікава пазнаць аб гэтым, — заплаканым голасам вымавіла прафесар МакГонагал.

Місіс Уізлі адпусціла Гары, які на імгненне завагаўся, а потым падышоў да стала і выклаў на яго шапку-размеркавальніцу, інкруставаны рубінамі меч, а таксама тое, што засталося ад дзённіка Рэдла.

Затым ён пачаў распавядаць усё запар. Каля чвэрці гадзіны ён казаў у абсалютнай цішыні: распавёў аб пазбаўленым цела голасе, аб тым, як Герміёна здагадалася, што гэты голас прыналежыць васіліску, які поўзаў па трубах; як яны з Ронам высочвалі павукоў у лёску, як Арагог распавёў ім аб тым, дзе памерла апошняя ахвяра васіліска; як яны здагадаліся, што Плакса Міртл і была гэтай апошняй ахвярай, і што ўваход у Таемны Пакой павінен знаходзіцца менавіта ў яе туалеце...

— Так, значыць, — уступіла ў гутарку прафесар МакГонагал, ледзь Гары зрабіў паўзу, — вы высвятлілі, дзе знаходзіцца ўваход — пры гэтым, не магу не зазначыць, бессаромна парушыўшы не менш сотні школьных правіл — але як, у імя ўсяго святога, вам атрымалася выйсці адтуль жывымі, Потэр?

Тады Гары, ужо ахрыплы ад гутарак, прыняўся распавядаць аб своечасовым прыбыцці Фенікса і аб тым, як шапка-размеркавальніца дала яму меч. Але тут голас яго завагаўся. Дагэтуль ён пазбягаў згадванні аб дзённіку Рэдла — а тым больш, аб Джыні. Дзяўчынка стаяла, уткнуўшыся ілбом у плячо маці, і маўклівыя слёзы працягвалі цячы па ёй шчокам. Што, калі Джыні выключаць? у паніцы падумаў Гары. Дзённік Рэдла больш нічога не можа распавесці.... як жа яны дакажуць, што менавіта Рэдл вымусіў Джыні здзейсніць усе злачынствы?

Інстыктыўна Гары зірнуў на Дамблдора. Той ледзьве прыкметна ўсміхаўся, і водбліскі агню танчылі на аправе акуляраў са шкламі ў форме паўмесяца.

— Мяне больш за ўсё цікавіць, — мякка прамовіў Дамблдор, — якім чынам Лорд Вальдэморт здолеў зачараваць Джыні, пры тым, што, па звестках з пэўных крыніц, ён у дадзены момант хаваецца ў лясах   Албаніі?

Пачуццё палягчэння — шчаслівае, захапляльнае, пераможнае пачуццё — горача разлілося па целе Гары.

— Ш-што вы т-такое г-гаворыце? — ашаломлена прамармытаў містэр Уізлі. — Самі-Ведаеце-Хто? Зачараваў Джыні? Але бо Джыні не... Джыні не была... або?...

— Гэта ўсё дзённік, — выпаліў Гары, хапляючы нататнік і прад'яўляючы яго Дамблдору. — Рэдл пісаў яго, калі яму было шаснаццаць...

Дамблдор узяў дзённік з рук у Гары і, па-над  доўгім, кручкаватым носам, пільна ўтаропіўся на абгарэлыя і змоклыя старонкі.

— Выдатна, — ціха сказаў ён, — яно і зразумела, ён быў, пэўна, самым бліскучым вучнем "Хогвартса". — Дамблдор звярнуўся да сужонкаў Уізлі, узрушаных да глыбіні душы.

— Вельмі нешматлікія ведаюць, што Лорд Вальдэморт калісьці зваўся Томам Рэдлам. Пяцьдзесят гадоў таму ён вучыўся ў мяне. Пасля школы ён знік... шмат падарожнічаў... глыбока заграз у чорнай магіі, меў зносіны з самымі горшымі прадстаўнікамі нашага племя, прайшоў цэлы шэраг небяспечных, чароўных ператварэнняў... таму, калі ён зноў абвясціўся ў якасці Лорда Вальдэморта, яго ніхто не мог пазнаць. Ці хтосьці мог звязаць Лорда Вальдэморта з разумным, прыгожым хлопчыкам, які калісьці быў старастай у нашай школе.

— Але, Джыні, — ледзь вымавіў містэр Уізлі, — што наша Джыні магла мець агульнага з... з ім?

— Гэта яго дзённік! — прарыдала Джыні. — Я у ім пісала, а ён пісаў мне ў адказ... увесь год...

— Дзетка! — выклікнуў ашаломлены містэр Уізлі. — Хіба я цябе нічаму не вучыў?! Што я табе заўсёды казаў?   Не давярай нічаму, што здольна незалежна думаць, калі ты не разумееш, дзе ў яго мазгі! Чаму ты не паказала дзённік мне? Або маці? Такая падазроная рэч, бо відавочна, што гэта прадмет чорнай магіі...

— Я не ведала, — всхліпывала Джыні. — Я знайшла яго ўсярэдзіне адной з кніг, якія набыла маці. Я д-думала, хтосьці яго проста забыў там...

— Міс Уізлі варта неадкладна адправіцца ў лякарню, — умяшаўся Дамблдор. — Яна прайшла праз жахлівае выпрабаванне. Не хвалюйцеся, ніякага пакарання не будзе. Лорду Вальдэморту атрымоўвалася абдурыць куды больш сталых і дасведчаных ведзьмакоў. — Ён прайшоў да дзвярэй і адкрыў яе. — Так што — ложкавы рэжым і, мабыць, добрая вялікая кружка гарачага шакалада. Мяне гэта заўсёды ставіць на ногі, — ён лагодна падміргнуў дзяўчынцы. — Мадам Помфры яшчэ не спіць. Яна як раз раздае Мандрагораў Тонік — адважуся выказаць здагадку, што, прама зараз, ахвяры Васіліска прачынаюцца...

— Значыць, Герміёна таксама ў парадку! — радасна выгукнуў Рон.

— У канчатковым рахунку, нанесеную шкоду атрымалася выправіць, Джыні, — сказаў Дамблдор.

Місіс Уізлі вывяла Джыні у калідор, і містэр Уізлі рушыў услед за імі, усё яшчэ не ў сабе ад перажытага ўзрушэння.

— Ведаеце, Мінерва, — задуменна сказаў прафесар Дамблдор прафесару МакГонагал, — мне падаецца, што ўсё адбыўшаеся — нядрэнная падстава задаць бяседу. Не будзеце вы так ласкавыя пайсці папярэдзіць на кухні?

— Выдатна, — бадзёра адказала прафесар МакГонагал і таксама накіравалася да дзвярэй. — З Потэрам і Уізлі вы разбярэцеся самі, добра?

— Вядома, — засведчыў яе Дамблдор.

Яна пайшла, а Гары з Роном няўпэўнена паднялі вочы на дырэктара. Што менавіта мелася на ўвазе пад гэтым "разбярэцеся"? Не можа жа быць — бо не можа — каб іх пакаралі?

— Памятаецца, я казаў, што змушаны буду выключыць вас, калі вы хоць бы яшчэ раз парушыце правілы, — сказаў Дамблдор.

Рон у жаху адкрыў рот.

— І гэта чарговы раз даказвае, што нават самым разумным з нас іншы раз прыходзіцца пагрэбаць сваімі жа ўласнымі словамі, — з усмешкай працягнуў Дамблдор. — Вы абодва будзеце ўдастоеныя Адмысловага Прыза за Служэнне Школе і яшчэ, вы зарабілі — так, дайце падумаць — так, па дзвесці балаў "Грыфіндору" кожны.

Рон зрабіўся такім жа ружовым, як кветачкі, створаныя  Локхардам на дзень святога Валянціна, і зачыніў рот.

— Аднак, адзін з нас паводзіць сябе вельмі ўжо ціха і зусім нічога не распавядае аб сваім удзеле ў гэтай небяспечнай прыгодзе, — дадаў Дамблдор. — Чаму такая сціпласць, Гілдэрой?

Гары здрыгануўся. Ён абсалютна забыў аб  Локхардзе. Азірнуўшыся, ён убачыў абаронца ад сіл зла стаялага у кутку кабінета з бессэнсоўнай усмешкай на твары. Калі Дамблдор звярнуўся да яго,  Локхард зірнуў праз плячо, хто гэта з ім размаўляе.

— Прафесар Дамблдор, — паспешна сказаў Рон, — там, унізе, у Таемным Пакоі, адбыўся няшчасны выпадак. Прафесар  Локхард...

Я прафесар? — ціха здзівіўся  Локхард. — Няўжо! Мяркую, я быў непаўторны, так?

— Ён паспрабаваў накласці на нас заклён забыцця, а палачка стукнула не ў той бок, — шэптам растлумачыў Рон Дамблдору.

— Жах які, — Дамблдор сокрушенно пагушкаў галавой, а яго доўгія серабрыстыя вусы завагаліся. — Забіты ўласнай зброяй, Гілдэрой?

— Зброяй? — тупа перапытаў  Локхард. — У мяне няма зброі. Вось у гэтага хлопчыка ёсць меч. — Ён паказаў на Гары. — Ён вам дасі, калі трэба.

— Будзь ласкавы, адвядзі прафесара  Локхарда ў лякарню, добра? — папытаў Рона Дамблдор. — А мне трэба сказаць яшчэ пару слоў Гары...

Локхард, хістаючыся, выдаліўся. Рон кінуў цікаўны погляд на Дамблдора і Гары і зачыніў за сабою дзверы.

Дамблдор прайшоў да аднаго з крэслаў у каміна.

— Садзіся, Гары, — сказаў ён, і Гары сёлаў, пачуваючыся не ў сваёй талерцы.

— Першым чынам, Гары, я жадаў бы падзякаваць цябе, — працягнуў Дамблдор, і ў яго вачах ізноў бліснуў агеньчык. — Судзячы па ўсім, ты выявіў праўдзівую адданасць мне там, унізе, у Пакоі. Нішто іншае не магло бы заклікаць да цябе Фенікса.

Ён любоўна пагладзіў фенікса, пераляцеўшага да яго на калена. Гары ніякавата ўсміхнуўся ў адказ на ўважлівы погляд Дамблдора.

— Такім чынам, ты пазнаёміўся з Томам Рэдлам, — задуменна вымавіў Дамблдор. — Мяркую, яму было вельмі цікава сустрэцца з табой...

Нечакана для самога сябе, Гары раптам заказаў аб тым, што даўно яго грызла:

— Прафесар Дамблдор... Рэдл сказаў, што я такі жа, як ён. Штосьці да дзівацтва агульнае, так ён сказаў...

— Праўда, ён гэта сказаў? — спытаў Дамблдор, задуменна аглядаючы Гары з-пад густых срэбных броў. — А ты сам як думаеш, Гары?

— Я думаю, што я зусім не як ён! — сказаў Гары, гучней, чым збіраўся. — Я маю на ўвазе, што я — я жа ў "Грыфіндоре", я...

Але ён умоўк; панурае сумненне ізноў выплыла на паверхню прытомнасці.

— Прафесар, — заказаў ён ледзь пачакаючы. — Шапка-размеркавальніца сказала, што я... што я бы шматлікага дамогся ў "Слізэрыне". Некаторы час усё думалі, што я  — Нашчадак Слізэрына.... таму што я кажу на серпентарго...

— Ты кажаш на серпентарго, Гары, — спакойна адказаў Дамблдор, — таму што Лорд Вальдэморт — які і на самай справе з'яўляецца адзіным які жыве цяпер нашчадкам Салазара Слізэрына — умее казаць на серпентарго. Альбо я вельмі памыляюся, альбо ён перадаў табе частку сваіх чароўных здольнасцяў у тую ноч, калі ты атрымаў гэты шнар. Не сумняваюся, ён не збіраўся гэтага рабіць, проста так атрымалася...

— Вальдэморт уклаў частку сябе ў мяне? — перапытаў Гары, як громам здзіўлены.

— Гэта найболей верагоднае тлумачэнне.

— Значыць, я павінен вучыцца ў "Слізэрыне", — сказаў Гары забітым голасам і зазірнуў у твар Дамблдору. — Шапка-сартыроўшцыца ўбачыла ў мне задаткі Слізэрынца, і...

— Змясціла цябе ў "Грыфіндор", — абыякава скончыў за яго Дамблдор. — Паслухай, Гары. Так ужо здарылася, што  цябе ёсць шматлікія якасці, якія Салазар Слізэрын высока шанаваў у сваіх вучнях. Яго ўласны выключны дарунак, серпентарго — знаходлівасць — рашучасць — некаторая пагардлівасць да ўсталяваных парадкаў, — дадаў ён, ізноў кіўнуўшы вусамі. — І усё жа шапка-сартыроўшцыца накіравала цябе ў "Грыфіндор". І ты ведаеш, чаму. Падумай.

— Яна накіравала мяне ў "Грыфіндор", — сказаў Гары побеждзенна, — таму што я прасіў яе не адпраўляць мяне ў "Слізэрын"...

— Цалкам дакладна, — падхапіў Дамблдор і заззяў, — і гэтым ты вельмі моцна адрозніваешся ад Тома Рэдла.  Бо толькі абіраны намі шлях, Гары, паказвае нашу праўдзівую сутнасць, значна лепш, чым нашы здольнасці. — Гары сядзеў без руху, узрушаны. — Калі табе, Гары,  патрэбныя доказы таго, што ты і на самай справе прыналежыш "Грыфіндору", зірні ўважлівей на гэта.

Дамблдор пацягнуўся да стала прафесара МакГонагал, дастаў выпацканы крывёй срэбны меч і працягнуў яго Гары. Нічога не адчуваючы, Гары перавярнуў меч; рубіны бліснулі чырвоным у святле агменю. І тады ён убачыў імя, выгравіраванае пад рукаяцью:

Годрык Грыфіндор.

— Толькі праўдзівы вучань Грыфіндора мог выцягнуць яго з шапкі, — проста сказаў Дамблдор.

Каля хвіліны яны абодва маўчалі. Затым Дамблдор высунуў скрыню стала і выцягнуў адтуль пяро і бутэлечку чарнілаў.

— Што табе зараз трэба, Гары, гэта ежа і добры сон. Я прапаноўваю табе пайсці на бяседу, а сам тэм часам напішу ў Аскабан — трэба вярнуць нашага брамніка, неадкладна? Акрамя таго, трэба падрыхтаваць аб'яву ў  "Штодзенны прарок", — дадаў ён пасля некаторага роздуму, — мы зноў засталіся без выкладчыка абароны ад сіл зла... Раздзяры мяне гром, мы і напраўду змяняем іх як пальчаткі, пагадзіся, Гары?

Гары ўстаў і пайшоў да дзвярэй. Аднак, як толькі ён ўзяўся за ручку, як дзверы расхінулася з такой сілай, што стукнуліся аб сцяну і тут жа адскочыла ад яе.

На парозе стаяў Люцыюс Малфой з разлютаваным тварам. Ззаду, у яго ў нагах, баязліва прысядаючы, увесь у бінтах, таптаўся Добі.

— Добры вечар, Люцыюс, — ласкава прывітаўся Дамблдор.

Уварваўшыся ў пакой, містэр Малфой ледзь не збіў Гары з ног. Добі пацерушыў за ім, імкнучыся схавацца за крысы сукенкі, з выразам найглыбокага жаху на твары.

Эльф трымаў у руках брудную анучку і ўвесь час прадпрымаў спробы дачысціць чаравікі гаспадара. Судзячы па ўсім, містэр Малфой выйшаў з дома ў вялікім паспеху, паколькі не толькі яго чаравікі былі недачышчаны, але і валасы, звычайна акуратна прыглажанныя, былі растрапаныя. Ігнаруючы вінаватыя скачкі эльфа вакол уласных лодыжак, містэр Малфой утаропіў у Дамблдора ледзяны погляд.

— Такім чынам! — сказаў ён. — Вы вярнуліся. Кіраванне адхіліла вас, але вы ўсё жа палічылі магчымым вярнуцца ў "Хогвартс".

— Ці бачыце, Люцыюс, — ціхамірна ўсміхнуўся Дамблдор, — астатнія адзінаццаць чальцоў кіравання звязаліся са мной сёння. Я нібы патрапіў пад савіны лівень. Яны — кіраванне — атрымалі вестку аб тым, быццам бы дачка  Артура Уізлі забіта і запатрабавалі, каб я неадкладна вярнуўся ў школу. Падобна, яны, у канчатковым рахунку, усёткі палічылі мяне найбольш прыдатным чалавекам на пасаду дырэктара. Акрамя таго, яны распавядалі мне вельмі дзіўныя рэчы... Некаторым з іх здалося, быццам бы вы паабяцалі склясці іх сем'і ў выпадку, калі яны адмовяцца прагаласаваць за маё адхіленне...

Містэр Малфой спалатнеў больш звычайнага. Тым не менш, яго вочы гнеўна зіхацелі, ад лютасці ператварыўшыся ў вузкія шчыліны.

— І як — атрымалася спыніць напады? — пагардліва кінуў ён. — Злавілі злачынца?

— Так, мы яго злавілі, — адказаў Дамблдор з усмешкай.

— Ну? — рэзка спытаў містэр Малфой. — Хто жа гэта?

— Той жа чалавек, што і ў мінулы раз, Люцыюс, — адказаў Дамблдор. — Аднак, на гэты раз Лорд Вальдэморт дзейнічаў праз падстаўны твар. Пасродкам свайго дзённіка.

Ён падняў са стала маленькі чорны нататнік з вялікай дзірой пасярэдзіне, уважліва назіраючы за містэрам Малфоем. А Гары ў гэты час назіраў за Добі.

Эльф паводзіў сябе незразумела. Са значэннем утаропіўшы на Гары вялізныя вочы, ён усё паказваў на дзённік, затым на містэра Малфоя, а затым з сілай біў сябе кулаком па галаве.

— Разумею... — павольна працягнуў  містэр Малфой.

— Вельмі мудрагелісты план, — з асобай інтанацыяй сказаў Дамблдор, працягваючы глядзець містэру  Малфою прама ў вочы. — Калі бы Гары, якога вы бачыце перад сабою, — містэр Малфой кінуў на хлопчыка  хуткі, калючы погляд, — і яго сябар Рон не выявілі бы гэты дзённік, то падазрон апаў бы цалкам на Джыні Уізлі. Ніхто не змог бы даказаць, што яна дзейнічала не па ўласнай волі...

Містэр Малфой прамаўчаў. Раптам яго твар стала непранікальны як маска.

— Толькі уявіце, — працягваў Дамблдор, — што магло бы тады адбыцца... Уізлі — адна з самых  вядомых чыстакроўных сем'яў. Уявіце, якія былі бы наступствы для самога Артура Уізлі і для яго акту па абароне маглаў, калі бы яго ўласную дачку абвінавацілі ў забойстве магланароджаных... Да шчасця, дзённік быў выяўлены, і ўспаміны Рэдла выдаленыя з яго. Хто ведае, якія маглі бы быць наступствы ў адваротным выпадку...

Містэр Малфой прымусіў сябе загаманіць.

— Так, да шчасця, — выдушыў ён.

І усё жа, за яго спіной, Добі працягваў паказваць пальцам, спачатку на дзённік, потым на Люцыюса Малфоя, затым стукаў сябе па галаве.

І Гары раптам зразумеў. Ён кіўнуў Добі, той адступіў у кут і прыняўся ў пакаранне выкручваць сабе вушы.

— А вы не жадаеце растлумачыць, як патрапіў да Джыні гэты дзённік, містэр Малфой? — спытаў Гары.

Люцыюс Малфой грозна звярнуўся да яго.

— З якой стаці я павінен ведаць, якім чынам патрапіў дзённік да гэтай маленькай ідыёткі? — раўнуў ён.

— З такой, што гэта вы падклалі яго ёй, — сказаў Гары. — У «Флорыша і Блотса». Вы ўзялі яе падручнік па ператварэннях і саўганулі ўнутр дзённік, хіба не так?

Ён убачыў, як сціскаюцца і разжымаюцца белыя кулакі містэра Малфоя.

— Гэта яшчэ трэба даказаць, — прашыпеў ён.

— О, зразумела, ніхто не зможа гэтага зрабіць, — умяшаўся Дамблдор, усміхаючыся Гары. — Асабліва пасля таго, як Рэдл знік з дзённіка. З іншага боку, я бы параіў вам, Люцыюс, спыніць раздаваць старыя школьныя рэчы Лорда Вальдэморта. Калі хоць яшчэ адна з іх патрапіць у нявінныя рукі, то, я думаю, Артур Уізлі першым падбае аб тым, каб ваш удзел у гэтым быў даказаны...

Люцыюс Малфой пастаяў імгненне, і Гары выразна ўбачыў, як тузанулася яго рука — мабыць, ён згараў ад жадання дастаць чароўную палачку. Замест гэтага, ён звярнуўся да свайго дамавіка эльфу.

— Мы ўходзім, Добі!

Ён рыўком расхінуў дзверы і, калі эльф кінуўся да яго, штурхялём выкінуў няшчаснае стварэнне прэч. Доўга было чуваць, як Добі падвываў ад боля. Гары пастаяў хвілінку ў глыбокім раздуміі. І тут да яго дайшло...

— Прафесар Дамблдор, — ліхаманкава заказаў ён. — А можна аддаць гэты дзённік назад містэру Малфою? Калі ласка?

— Вядома, Гары, — спакойна адказаў Дамблдор. — Але паспяшайся. А то бяседа скончыцца...

Гары схапіў дзённік і куляй выляцеў з кабінета. Ён чуў аддаляючыеся стогны Добі. Хутка, гадаючы, ці спрацуе тое, што ён прыдумаў, Гары сарваў з нагі чаравік, зняў прасякнуты брудам і сліззю шкарпэтку, і запхнуў у яго нататнік. І панёсся па цёмным калідоры.

Ён дагнаў іх на вяршыні лесвіцы.

— Містэр Малфой, — вытхнуўся ён, рэзка спыніўшыся. — У мяне для вас сёе-тое ёсць...

І ён сілком запхнуў у руку Люцыюсу Малфою смярдзючую шкарпэтку.

— Якога?...

Містэр Малфой сарваў з дзённіка шкарпэтку, грэбліва адшпурнуў брыдоту ў бок і перавёў гнеўны погляд з сапсаванага нататніка на Гары.

— Аднойчы цябе чакае тое ж, што і тваіх бацькоў, Гары Потэр, — нягучна вымавіў ён. — Яны таксама савалі нос куды не варта.

Ён звярнуўся і жадаў сыйсці.

— Пайшлі, Добі! Я сказаў, пайшлі.

Але Добі не варушыўся. Ён трымаў перад носам агідную шкарпэтка і глядзеў на яе як на неацэнны скарб.

— Гаспадар даў шкарпэтку, — выклікнуў эльф здзіўлена-захоплена. — Гаспадар даў яе Добі.

— Што яшчэ за лухта? — плюнуў містэр Малфой. — Што ты кажаш?

— Атрымаў шкарпэтку,  — не верачы сам сабе, прамовіў Добі. — Гаспадар выкінуў, а я падабраў, і зараз — Добі вольны.

Люцыюс Малфой замер, утаропіўшыся на эльфа. Потым кінуўся на Гары.

— З-за цябе я пазбавіўся слугі, хлапчук!

Але Добі закрычаў:

— Вы не смееце крыўдзіць Гары Потэра!

Раздалося гучнае "бэмц!", і містэра Малфоя адкінула назад. Ён зваліўся з лесвіцы, пралятаючы па тры прыступкі запар, і мятай кучай прызямліўся на ніжнюю пляцоўку. Ён падняўся на ногі з ліловым тварам і выцягнуў палачку, але Добі пагрозліва падняў доўгі палец.

— Вы павінны сыйсці, — люта выпаліў ён, паказваючы ўніз на містэра Малфоя. — Вы не смееце крануць  Гары Потэра. Вы павінны сыйсці.

У Люцыюса Малфоя не заставалася выбару. Кінуўшы апошні, палыхаючы лютасцю, погляд на парачку, якая стаяла наверсе, ён захінуўся ў мантыю і паспешліва схаваўся са зроку.

— Гары Потэр вызваліў Добі! — звяняшчым голасам праспяваў эльф, не адрываючы ад Гары ўдзячных вачэй, у якіх адлюстроўвалася месячнае святло, якое лілось у  акно. — Гары Потэр вызваліў Добі!

— Гэта адзінае, што я мог зрабіць для цябе, Добі, — ухмыльнулся Гары. — Толькі абяцай больш не ратаваць мне жыццё.

Выродлівы карычневы твар эльфа раптам разлезся у найшырэйшай, зубастай усмешцы.

— У мяне толькі адно пытанне, Добі, — сказаў Гары, калі Добі дрыготкімі ад хвалявання рукамі стаў нацягваць на нагу бруднаю шкарпэтку. — Ты казаў, што ўсё гэта не мае нічога агульнага з Тым-Каго-Не-Павінны-Былі-Успамнаць, памятаеш? Што ж...

— Я жадаў даць вам ключ, сэр, — сказаў Добі, пашыраючы вочы так, як быццам тлумачыў відавочнае, — я даваў ключ. Чорны Лорд, да таго як змяніў імя, мог звацца як заўгодна, разумееце?

— І праўда, — невыразна вымавіў Гары. — Ну, я лепш пайду. А то там бяседа, ды і мая сяброўка Герміёна павінна ўжо ачуняць...

Добі абхапіў Гары рукамі за стан і абняў яго.

— Гары Потэр больш вялікі, чым думаў Добі! — усхліпнуў ён. — Бывай, Гары Потэр!

І, з апошнім гучным трэскам, Добі знік.

Гары пабываў ужо на некалькіх школьных бяседах, але такога яшчэ не было. Усе былі ў піжамах, а святкаванне доўжылася ўсю ноч. Гары не мог вылучыць, які момант спадабаўся яму больш за ўсё: калі   Герміёна кінулася яму насустрач з крыкамі: "Ты раскрыў злачынства! Ты раскрыў злачынства!", або калі  Джасцін кінуўся ад хафлпафскага стала, каб паціснуць (так палка, што ледзь не вывярнуў) яму руку, прыносячы незлічоныя выбачэнні, або калі а палове на трэцюю абвясціўся Хагрыд і так дужа абняў за плечы   Гары і Рона, што яны абодва ткнуліся насамі ў талеркі з бісквітамі, або чатырыста ачкоў, якія яны з Роном прынеслі роднаму каледжу, надзейна замацаваўшы школьны кубак за "Грыфіндорам" вось ужо другі год запар, або аб'ява прафесара МакГонагал аб тым, што, у якасці падарунка ўсёй школе, іспыты адмяняюцца ("О, не!" — ахнула Герміёна), або калі Дамблдор паведаміў, што, нажаль, прафесар  Локхард не зможа застацца ў школе на наступны год, у сувязі з тым, што яму трэба ехаць аднаўляць памяць. Да крыкаў, прывітаўшых гэтую навіну, далучылася прыстойная колькасць настаўніцкіх галасоў.

— Які жаль, — сказаў Рон, запіхваючы ў рот пончык з сочывам, — ён так да мяне прывязаўся.

Астатак семестра расчыніўся ў асляпляльным сонечным ззянні. Жыццё ў "Хогвартсе" патроху наладжвалася, за тым малаважным выключэннем, што ўрокі па абароне ад сіл зла былі скасаваныя ("ну, у гэтым мы ўжо спрактыкаваліся," — сказаў Рон засмучанай Герміёне), а Люцыюса Малфоя выключылі з кіравання школы. Драко больш не расхаджваў па школе з гаспадарскім выглядам. Наадварот, ён выглядаў пакрыўджаным і змрочным. А вось Джыні зноў была вясёлая і шчаслівая.

Як заўсёды, час з'яжджаць дахаты падышоў залішне хутка. Гары, Рон, Герміёна, Фрэд, Джордж і Джыні селі ў адно купэ. Яны пастараліся ўзяць як мага больш ад апошніх некалькіх гадзін перад вакацыямі, калі ім яшчэ дазвалялася чараваць. Яны гулялі ў выбухаюшчыя хлапушкі, запусцілі апошнія філібустэраўскія петарды і патрэніраваліся ў абяззбройванні адзін аднаго з дапамогай магіі. Гары рабіў у гэтым вялікія поспехі.

Яны ўжо амаль пад'ехалі да вакзалу Кінгс-Крос, калі Гары раптам успомніў адну рэч.

— Джыні — а за якім заняткам ты заспела Персі, аб чым ён забараніў казаць?

— Ах, гэта, — хіхікнула Джыні, — Ну... у Персі з'явілася дзяўчына.

Фрэд выпусціў стос кніг на галаву Джорджу.

— Што?

— Гэта стараста з "Равенкла", Пенелопа Крысталуотар, — растлумачыла Джыні. — Гэта ёй ён пісаў усё мінулае лета. Ён увесь час таемна сустракаўся з ёй у школе. І я заспела іх, калі яны цалаваліся ў пустым класе. Ён так знерваваўся, калі яна — ну, вы разумееце — калі на яе напалі. Вы не будзеце яго дражніць? Не? — дадала яна ўсхвалявана.

— Не смеем і марыць аб гэтым, — сказаў Фрэд з выглядам імянінніка.

— Ні ў якім разе, — драпежна ўхмыльнуўся Джордж.

"Хогвартс-Экспрэс" запаволіў ход і спыніўся.

Гары дастаў пяро і кавалачак пергамента і звярнуўся да Рону з Герміёной.

— Гэта завецца "нумар тэлефона", — сказаў ён Рону, двойчы надрапаў адныя і тыя ж лічбы, разарваў пергамент напалам і працягнуў сябрам. — Летась я распавядаў твайму таце, як карыстацца тэлефонам — ён ведае. Патэлефануй мне да Дурслі, добра? Я не вынесу цэлых два месяца сам-насам з Дадлі ...

— Твае дзядзька і цётка будуць ганарыцца табой, так? — сказала Герміёна, калі яны сыйшлі з цягніка і ўліліся ў натоўп, які спяшаўся да чароўнага бар'ера. — Калі пазнаюць, што ты зрабіў сёлета?

— Ганарыцца? — перапытаў Гары. — З глузду з’ехала? Столькі магчымасцяў памерці, а я ні адной не скарыстаўся? Ды яны ўзвар'яцеюць!...

Усе разам хлопцы прайшлі скрозь бар'ер і вышлі ў свет маглаў.

Канец.

Content

Дж. К. Роўлінг
Гары Потэр і таемны пакой

— РАЗДЗЕЛ I — Самы жудасны дзень нараджэння

— РАЗДЗЕЛ II — Папярэджанне Добі

— РАЗДЗЕЛ III — Нара

— РАЗДЗЕЛ IV — Флорыш і Блотс

— РАЗДЗЕЛ V — Дракучая вярба

— РАЗДЗЕЛ VI — Гілдэрой Локхард

— РАЗДЗЕЛ VII — Бруднакроўкі і галасы

— РАЗДЗЕЛ VIII — Юбілей смерці

— РАЗДЗЕЛ IX — Надпіс на сцяне

— РАЗДЗЕЛ X — Шальны Бладжар

— РАЗДЗЕЛ XI — Клуб дуэлянтаў

— РАЗДЗЕЛ XII — Пераваротнае зелле

— РАЗДЗЕЛ XIII — Сакрэтны дзённік

— РАЗДЗЕЛ XIV — Карнэліюс Фадж

— РАЗДЗЕЛ XV — Арагог

— РАЗДЗЕЛ XVI — Таемны пакой

— РАЗДЗЕЛ XVII — Нашчадак Слізэрына

— РАЗДЗЕЛ XVIII — Узнагарода Добі