Пилипюк Анджей

Trucizna

Plik jest zabezpieczony znakiem wodnym

Spis treści

Okładka

Karta tytułowa

Oblicza Wędrowycza

Podziękowania

Psikus

Czortek

Duch

Smok

Stajnia

Trucizna

Szczęki

Goście

Flaszka

Posterunek

Czarny punkt

Fuszerka

Spotkanie z pisarzem

Dieta wieczorna

Hrabia

Kura

Sztanga

Lazaret

Lusterko

Wybory

Andrzej Pilipiuk

Karta redakcyjna

Okładka

===aFBjUmZQ

Andrzej Pilipiuk

Trucizna

Ilustracje

Andrzej Łaski

Lublin 2012

===aFBjUmZQ

Oblicza Wędrowycza:

1. Kroniki Jakuba Wędrowycza

2. Czarownik Iwanow

3. Weźmisz czarno kure...

4. Zagadka Kuby Rozpruwacza

5. Wieszać każdy może

6. Homo bimbrownikus

7. Trucizna

===aFBjUmZQ

Podziękowania

Mojej żonie Katarzynie za pomysły, które podpowiadała mi w chwilach, gdy słabła wena, za ideę pola siłowego "w cycusie" i inne ciężkie dowcipy. To dzięki temu, że wałkiem goniła mnie do roboty, macie tę książkę teraz, a nie np. w 2015. Markowi Farfosowi za pomysły, które wprawdzie chwilowo się nie przydały, ale zostały zanotowane i zapewne trafią do kolejnego tomu. Uczestnikom i organizatorom Dni Jakuba Wędrowycza za inspirację, wsparcie duchowe i greps z bojlerem.

===aFBjUmZQ

Psikus

Birski z namaszczeniem otworzył szafę. Wyjął z niej mundur generała policji. Strzepnął

z klap niewidzialne pyłki. Założył na grzbiet, przeszedł z gracją kilka kroków i okręcił się na pięcie.

– Brzydki nosek boli przez całe życie – wyrwało się Rowickiemu.

– Że co!? – zdumiał się jego zwierzchnik.

– To powiedzonko takie do stresowania początkujących modelek – zarechotała sprzątaczka.

– Ty, Rowicki, sobie nie pozwalaj – warknął zwierzchnik, odruchowo dotykając końca swojego okazałego kinola. – Bo za głupie skojarzenia to możesz zaraz dostać takie polecenie służbowe, że to ciebie nochal rozboli na całe życie!

– Wygląda pan szykownie – zapewniła kobieta. – To kiedy ten awans na generała?

– Jak to kiedy? – zdumiał się. – Nigdy! Przecież my na tym zadupiu od dwudziestu lat służymy. Przestępczość tu prawie żadna. Z jednej strony to dla gliniarza prawdziwe szczęście, bo pieniążki lecą, a pod kule się nie lezie i życia nie naraża. Z drugiej jednak okazji, żeby się wykazać i zdobyć podkładkę

do awansu, prawie wcale... Awantury domowe rozwiązujemy doraźnym pałowaniem, szkoda przecież

czasu i papieru, żeby w ogóle to wpisywać do akt.

– Ale mandaty można wlepiać na prawo i lewo. To się nie liczy? – zdumiała się.

– Niby tak – westchnął. – Ale pani Malinowska wie, jak to jest na prowincji. Nasze rodziny żyją tu od pokoleń. Wujkowi czy kuzynowi głupio mandat wręczać. A ci wujowie i kuzyni to, jak dobrze policzyć, pół wsi...

– Dlatego on wlepia moim krewnym, a ja jego – uzupełnił Rowicki. – A i to oszczędnie, bo po co się

wzajemnie wkurzać. Praca gliniarza jest trudna, na służbie nie czas i nie miejsce na kwasy i awantury... Zamiast wypominać, kto komu ile wlepił, lepiej posiedzieć, gazetkę poczytać, kawę wypić...

– To w takim razie po co szefowi ten mundur? – sprzątaczka kompletnie się pogubiła.

– Dostałem od babci na urodziny... – przyznał się dowódca posterunku. – Jak piszę do niej kartki, to się chwalę sukcesami, ot tak, żeby była dumna z wnuka...

– I trochę za bardzo się przy tym konfabuluje – uzupełnił podkomendny. – To sobie starowinka wydedukowała, że kierownictwo musi wcześniej czy później docenić wnusia – zachichotał.

– Starym ludziom się nudzi, a tak przynajmniej ma jakąś rozrywkę – burknął Birski. Z westchnieniem ściągnął mundurową marynarkę i ukrył w szafie.

– Trzeba dziś zrobić miesięczną inwentaryzację – przypomniał mu podwładny. – Właściwie mieliśmy zrobić ją wczoraj, ale zagadaliśmy się przy kartach.

– A to chodźmy...

Poszli do piwnicy. Malinowska zapaliła światło. Obok prawie zawsze pustej, zakratowanej celi znajdowały się niewielkie szare drzwi. Były oklejone paskami papieru.

– Pieczęci nienaruszone – zanotował Rowicki w protokole.

– Sznurka nawet nikt nie dotknął i drzwi pajęczyną obrosły... – ziewnął Birski. – Zresztą po co komu

ten szmelc?

– Ale otworzyć i zajrzeć trzeba – powiedział podwładny.

– Mus to mus...

Zdjęli pieczęcie. Zachrobotał klucz w zamku. Dawno nieoliwiony mechanizm zgrzytnął rozdzierająco. Zabłysła samotna żarówka. Na regałach piętrzyły się dowody przestępstw i mienie pochodzące z kradzieży, którego właścicieli nie udało się ustalić.

– Jak w biurze rzeczy znalezionych – westchnął Rowicki. – Zakichana graciarnia!

Dwa archaiczne motorowery, kaski, gaśnica, piła drwalska, stara dubeltówka, sześć mniej lub bardziej kompletnych aparatur bimbrowniczych, trochę sprzętu AGD, jakieś stare aparaty fotograficzne. Pod ścianą stały wędki skonfiskowane kłusownikom łowiącym na dziko karpie w gminnym stawie... Na honorowym miejscu leżał zepsuty laptop.

– A te książki to co? – Malinowska trąciła kijem od miotły opasłe woluminy.

– Kodeks karny i spis norm ISO. Zabraliśmy Semenowi Korczaszce, bo łaził i smęcił, że chodniki przed posterunkiem krzywe, okna nie takie jak trzeba i tak dalej.

– A to przestępstwo? – nie zrozumiała kobieta.

– Zakłócał porządek publiczny i podrywał autorytet policji, co utrudniało nam wykonywanie obowiązków – wyjaśnił szef. – Sam wymyśliłem to uzasadnienie.

– Pan to ma łeb na karku. Ale też tyle dobra się marnuje – westchnęła sprzątaczka, nadal wodząc wzrokiem po regałach.

– Jakiego tam dobra? – parsknął Rowicki. – Toż to sam szmelc!

– Ale na przykład taki mikser by mi się przydał. – Spojrzała tęsknie. – Co z tego, że stary i używany. Ja żadnego nie mam – rozżaliła się. – A z tej ćwiartki etatu trudno odłożyć. Rowicki podszedł i odczytał przywieszkę.

– Skonfiskowany Jakubowi Wędrowyczowi. Twierdził, że to synowa zapomniała, ale uznaliśmy, że bełtał nim zacier. Sama pani rozumie, w chałupie prądu nie ma, a tu ni z gruchy, ni z pietruchy na stole mikser.

– Dlatego uznałem, że to podejrzane – pochwalił się Birski. – Niestety, zasraniec prokurator dał mu wtedy wyrok w zawiasach.

– Za trzy lata minie dwadzieścia pięć lat od jego zabezpieczenia – mruknął Rowicki. – Przypomnicie się wtedy, pani Malinowska.

– To co? – zdziwiła się kobieta.

– Dowody po dwudziestu pięciu latach można komisyjnie zniszczyć. Spisze się protokół, że niby to już

skasowane...

– Bierz pani od razu! – Birski wręczył fant kobiecie. – Protokół spiszesz teraz, tylko z datą

odpowiednią. Przecież i tak nikt nigdy nie zagląda do tych akt!

– No niby racja... Niech tak będzie – wzruszył ramionami jego pomocnik.

– Jakby kontrola jakaś była, to ja go tu przez okienko podrzucę – zapewniła sprzątaczka. – I dziękuję

bardzo. Racuchów zrobię, to przyniosę poczęstować.

– Dobra, trza zanotować, że inwentaryzacja magazynu przebiegła zgodnie z harmonogramem i procedurami, nie stwierdzono tych tam, zniszczeń ani tych drugich. I do domu spaaać... – polecił Birski i poczłapali na górę.

Kopnięte drzwi zadrżały, ale solidna grabowa ciesiołka mężnie wytrzymała uderzenie. Trzech chlorów siedzących wokół stołu aż podskoczyło.

– Gliny! – bąknął Eustachy Bardak.

– E, nie – pokręcił głową jego kuzyn Izydor. – Mundurowi, zanim kopną, zawsze krzyczą: „Otwierać, policja”. Taki zwyczaj u nich, a może i przepis.

Kolejny kopniak, tym razem mocniejszy, obrysował framugę.

– Skoro to nie gliny, to kto, u licha? – zaniepokoił się gospodarz. – Poza tym czego kopie? Drzwi nie są zamknięte, wystarczy klamkę nacisnąć!

– Nerwy to do konserwy i na eksport! Mamy dwie możliwości. Pierwsza, że to jakiś głupi cham i burak, co nawet zapukać grzecznie nie umie, ale chce się z nami napić – westchnął Izydor. – I szczerze powiedziawszy, liczę na to.

– A jaka jest ta druga możliwość? – przestraszył się Eustachy.

– Że to sami wiecie kto...

– Eee... ten, no, Voldemort? – Eustachy Bardak przypomniał sobie, jak synowa wrobiła go w wycieczkę z wnukiem do kina.

– Dobrze by było... – Izydor wprawdzie nie wiedział, kim jest ten cały Voldemort, ale był całkowicie pewien, że to mniejsze zło niż Wędrowycz.

Drzwi, kopnięte po raz trzeci, padły. Do środka wmaszerował Jakub. Za nim kroczył jego wierny towarzysz, Semen.

– Dzieńdoberek – warknął egzorcysta. – Co to za granda?

– Imieninki mamy, spieprzaj, dziadu! – bąknął Wojciech, u którego samogon skutecznie stłumił instynkt samozachowawczy.

Łańcuch krowiak uderzył raz a dobrze.

– To, żebyś na przyszłość pamiętał o dobrych manierach – burknął Jakub. – A cytować też trzeba umieć.

Podszedł do stołu. Ze zmartwiałej ręki Izydora wyłuskał szklanicę. Obejrzał jej zawartość pod światło.

– Ale mętniak – skwitował. – I nie zakąszaj kartoflami, bo ci się stonka w dupie zalęgnie. Powąchał zawartość i dla konsultacji podał kozakowi. Semen niemal zanurzył nochal w szklanicy.

– Ani ze zboża, ani z cukru, ani z kartofli nawet – zawyrokował. – To nie jest pędzone z landrynek, melasy, buraków czy choćby marchwi... – Badał bukiet trunku. – I procent ma ze trzydzieści góra. –

Ostrożnie umoczył język w cieczy.

Jakub powtórzył pomiar.

– To tania, marna podróbka samogonu – warknął. – Sądząc po ryżowym posmaku, chińska podróbka!

Skąd to macie?

– Nie powiemy – odparł opryskliwie Izydor.

– No to po kolei wypinać zady. – Jakub wyciągnął z rękawa nahajkę. – A solenizant dostanie potrójny łomot!

– Prawo... – wyjąkał Eustachy. – Pijąc samogon, mamy prawo przemilczeć źródło... Ten przepis twój tatko wymyślił jeszcze przed wojną!

– Huncwot ma rację. – Semen skrzywił się demonstracyjnie. – Oni mogą milczeć. Egzorcysta zawahał się na moment.

– Sutra dwudziesta pierwsza „Regulaminu pobytu w miasteczku Wojsławice”? – przypomniał sobie. –

Ten mój ojciec miewał czasem niemożebnie głupie pomysły!

– Wszyscy mieszkańcy poprzysięgli przestrzegać tego prawa – mruknął kozak jakby z naganą.

– Ale kto w takim razie poniesie konsekwencje? Ktoś tu jest winny, a winnych musowo trzeba ukarać!

– pieklił się egzorcysta.

Trzech uczestników libacji skuliło się odruchowo.

„Byle tylko nie zabił” – pomyślał Eustachy.

– Ja mam żonę i dzieci – skamlał Wojciech, który już się ocknął po przyłańcuszeniu.

– Ten fajtłapa Birski wpuścił konkurencyjny samogon na mój teren! – Jakub wymyślił honorowe rozwiązanie. – Chce wojny? To będzie ją miał! Wykastruję jak wieprza, a potem...

– Jesteś nadmiernie agresywny – zirytował się Semen. – Zabójstwa, okaleczenia, chłosta... Po co nam to? Wytnij mu raczej jakiegoś nieszkodliwego, ale złośliwego psikusa.

– A wy zapamiętajcie – warknął Jakub do Bardaków – że kupując zagraniczny produkt, odbieracie chleb polskiemu robotnikowi!

Wziął ze stołu butelkę i przechyliwszy, wylał zawartość na podłogę.

– Ale ty nie jesteś robotnikiem! – ośmielił się bąknąć Izydor i schował głowę w ramiona, bo Jakub trzasnął butelką w ścianę.

Szkło rozprysło się na wszystkie strony.

– Skoro nie uprawiam akurat pola, wykształcenia ani herbu nie mam, a emerytury nie przysyłają, to znaczy, że jestem robotnikiem. – Egzorcysta dumnie uniósł głowę. – Chodź, Semen, pora brać się nomen omen do roboty.

Noc była głucha i ciemna. Wiatr zawodził w koronach drzew za gminną oczyszczalnią ścieków. Budynek komendy policji drzemał. Tyko nad drzwiami paliła się samotna żarówka. Jakub wyjął z kieszeni pierścionek z brylantem i wyciął dziurkę w szybie.

– Głupio tak jakoś – bąknął Semen.

– Co głupio? – zirytował się Jakub.

– No tak włamywać się do policji. W pewnym sensie jest to grubsza bezczelność.

– Spoko wodza, nie włamujemy się, bo żeby się włamać, trzeba wejść do środka... – rozwiał jego obawy przyjaciel. – Poza tym my tu nie po łupy, tylko psikusa wyciąć.

– Ale to okienko magazynu dowodów rzeczowych?

– Tak... Jednakowoż niczego nie zabieramy, tylko dołożymy od siebie. – Wyjął z kieszeni fiolkę. –

Uniwersalny czynnik przyspieszonej ewolucji – wyjaśnił, wlewając zawartość do środka.

– Skąd to wytrzasnąłeś?

– Zaiwaniłem ufokom. – Jakub włożył na miejsce wypiłowaną szybkę i zamocował ją przylepcem. –

Zmywamy się.

– Co to jest ten czynnik? – dopytywał się kozak, gdy dreptali do domu.

– Takie coś. Jak padnie na materię ożywioną lub nieożywioną, zwiększa jej możliwości ewolucyjne. Dajmy na to, pokropisz jaszczurkę i powstaje rozumny dinozauroid. Pokropisz stare radio i uzyskujesz mózg elektronowy...

– A z fabryki rowerów zrobi się fabryka samochodów?

– Nie wiem, nie sprawdzałem. Tak czy inaczej, sprawiłem, że naszym gliniarczykom w piwnicy zalęgną się rozumne miksery!

– Dlaczego akurat miksery?

– Bo jeden mi kiedyś bydlaki skonfiskowali. Jak znam życie, nadal tam jest.

– O, w mordę, to faktycznie niezły psikus – pochwalił przyjaciel. – Hmmm... A nie będzie z tego jakiejś grubszej chryi? Wynalazki nieziemców mogą być groźne, bo odwołują się do zupełnie innej logiki etyki i nawet estetyki.

– No to rozumne miksery będą brzydkie i nielogiczne... – uspokoił go Jakub. – A etyki w tym nie będzie za grosz.

Z magazynu dobiegały jakieś rumory, ale przyjaciele zajęci rozmową nie zwrócili na to uwagi.

Birski, ziewając, mocował się z zamkiem, gdy nadbiegł zasapany Rowicki. W biegu dopinał koszulę, a stanąwszy obok zwierzchnika, dociągnął jeszcze pas.

– I czego tak nerwowo, gdy się gliniarz spieszy, to się diabeł cieszy. – Komendant dał mu żartobliwą

sójkę w bok.

– Już siedem po ósmej, mamy opóźnienie. Służba jest od...

– I co z tego?

– A jak zadzwonią z Chełma sprawdzić, czy już zaczęliśmy?

– E, nigdy nie dzwonią – uspokoił go Birski. – Robimy swoje, nie sprawiamy problemów, nie wysuwamy żądań, więc i zwierzchność ma nas tam, gdzie słoneczko nie dochodzi.

– Może to i lepiej, na co nam jakieś kontrole... Niech zapomną o naszym istnieniu. Ale pobory niech oczywiście nadal wysyłają – Rowicki usiłował być zabawny.

Wreszcie szef pokonał opór zamka i weszli na posterunek.

– Co to jest, do diabła!? – Rowicki zamarł w progu. – Robocop jakiś!?

– I dlaczego wywlókł z szafy mój mundur? – jęknął Birski. – I dlaczego czyta nasze akta?!

– Jestem policyjnym robotem – warknęło monstrum. – Przeprowadzam właśnie kontrolę tego posterunku, siadać, milczeć i wara wam się porozumiewać. Odpowiadać będziecie wyłącznie na moje pytania!

– A pańskie pełnomocnictwa? – Birski zadał w swoim mniemaniu bardzo cwane i podchwytliwe pytanie.

– To są moje pełnomocnictwa. – Robot zaplótł sprężyny dłoni i pokazał mu zardzewiałą metalową

figę. – Nie uczyli was w milicji, że to silniejszy ma rację?

– Uczyli – przyznał Rowicki. – Ale to było jeszcze za poprzedniego ustroju. Potem solidarnościowa ekstrema wygrała i od tamtej pory uczą jakby odwrotnie.

– Na naszym posterunku panuje idealny porządek i nie zachodzi potrzeba... – zaczął Birski.

– Co to jest? – zapytał groźnie robot, potrząsając flaszką z denaturatem.

– Denaturat? – bąknął Rowicki.

– Pijecie denaturat na służbie? – indagował automat.

– Nie, to od pani Malinowskiej...

– A może przyjęliście łapówkę w zamian za zatrudnienie jej na posterunku?

– Ależ skąd... To nie od niej, tylko jej. Jej własność – próbował ratować sytuację Birski.

– Czyli przyznaje się pan, że zatrudniacie alkoholiczkę do sprzątania posterunku policji?

– Ona tego nie pije, tylko chyba przeciera podłogę dla dezynfekcji.

– Chyba? Czyli nie kontroluje pan poczynań zatrudnionego personelu... – kontynuował przesłuchanie robot.

– Kontroluję. Przeciera tym podłogę. I co?

– Czyli poprzednie zeznanie było fałszywe?

– Yyyyy...

– Mamy zatem składanie fałszywych zeznań oraz brak nadzoru i karygodną nieznajomość przepisów, co poskutkowało złamaniem norm ISO czyszczenia powierzchni płaskich. W dodatku, skoro denaturat należy do niej, to mam rozumieć, że zdefraudowaliście fundusze na środki czystości, a ich zakup wymusiliście na personelu?

– Ale ja...

– Jesteście zatrzymani do wyjaśnienia. Zdać broń i legitymacje służbowe. Obaj!

– A ja za co? – zaskamlał Rowicki.

– Fałszowanie dokumentacji. Ewidencja magazynu dowodów rzeczowych zawiera antydatowany protokół zniszczenia miksera. A pan, panie Birski, i w tej sprawie nie dopilnował podkomendnego...

– To ja mu kazałem sfałszować – szef honorowo stanął w obronie podwładnego.

– Czyli wykorzystując pozycję służbową, zmusiliście podkomendnego do poświadczenia nieprawdy... To będzie ładne parę lat odsiadki – oznajmił automat. – Do tego brak reakcji na donosy. Znalazłem w koszu sześć anonimów o tym, że Izydor Bardak z kuzynami konsumuje samogon, a Jakub Wędrowycz im go dostarcza. Ale wobec totalnej pasywności lokalnych organów ścigania tym problemem zajmę się

osobiście. Do celi! – Wskazał kierunek.

Obaj gliniarze niechętnie poczłapali na dół i dali się zamknąć. Robocop podreptał na górę.

– Dobra nasza. – Birski zatarł dłonie.

– Co „dobra nasza”? – Rowicki w bezsilnej złości szarpnął kraty. – Siedzimy w pierdlu, pilnowani przez zbuntowanego robota, a jak jeszcze nasmaruje protokół z naszego przesłuchania i wyśle go do Chełma, to, kurde, po nas!

– Ech, dzieciuch z ciebie... Pomyśl sam. Dokąd polazł ten terminator?

– Chyba do Bardaków, a potem po Wędrowycza...

– No właśnie. Skoro my nie daliśmy rady poskromić ani Bardaków, ani Wędrowycza, to wydaje ci się, że jakiś przerośnięty toster da radę?

– A nie przyszło ci do głowy, szefie, że ten robot to robota tego starego pokemona?

– Nawet jeśli – uśmiechnął się Birski – to nic nie zmienia. Robot poszedł mu podokuczać... A sam wiesz, jak to jest, gdy ktoś się nadmiernie czepia tego dziadygi.

I obaj zarechotali niedobrym śmiechem, którego wyuczyli się dawno temu, kiedy służyli jeszcze w ZOMO.

Kopnięte z rozmachem stalowe drzwi zabrzęczały żałobnie, niczym rozstrojona gitara. Jednak już po pierwszym ciosie stało się jasne, że zapewnienia o ich jakości były mocno przesadzone...

– A mówiłem, nie kupuj chińskich drzwi w markecie! – mruknął Izydor z naganą.

– Ale to specjalnie na złość Wędrowyczowi, coby mu zaszkodzić... – mruknął jego kuzyn.

– Wykiwał cię z tym odbieraniem chleba. Co z niego, kij mu w oko, niby za robotnik?

W tym momencie znowu rozległ się łomot. Kolejny kop wygiął drzwi jeszcze bardziej.

– Myślisz, że to znowu on?

– Obawiam się, że nie... Ten po drugiej stronie stuka jakby mocniej.

Po trzecim kopniaku drzwi runęły. Do wnętrza wmaszerował dziwny stwór. Na ramiona narzucony miał mundur generała policji. Cały korpus i kończyny zmontowane były z różnych przypadkowych części. Zamiast głowy automat nosił kask motocyklowy, spod zasłony sterczały dwa obiektywy aparatów fotograficznych. Całość napędzały dwa silniki motorowerów, robot rozsiewał zatem wokoło zjadliwą

woń spalin.

– Policja – odezwał się dziwny stwór. – Wkroczenie bez nakazu na podstawie podejrzenia przestępstwa popełnianego w toku. Podejrzenie potwierdzone. Konsumpcja płynów niezgodnych z normami ISO, do tego wykroczenie skarbowe, gdyż od napojów nie odprowadzono akcyzy.

– Yyyyy... – wydukał Izydor.

– Skujcie się sami. – Przybysz rzucił im garść kajdanek. – Żywi lub martwi, idziecie ze mną!

– Ale – zaczął Wojciech.

Coś zawarczało. Teraz dopiero spostrzegli, że robot zamiast prawej dłoni ma piłę łańcuchową.

– To jest absolutnie ostatnie ostrzeżenie!

Bardacy nie dali się długo prosić – skuli pospiesznie łapy i pokornie powędrowali do nyski. Spodziewali się, że pojadą do Wojsławic, ale pojazd pomknął na wzgórza i niebawem stanął w błocie przed domem Wędrowycza.

– Nie ważcie się podejmować prób ucieczki – warknął automat. – Zaraz wracam. Zatrzymani kiwnęli potulnie głowami, ale gdy tylko ich prześladowca znikł, zaczęli dłubać przy drzwiach. Niestety, bez skutku. Paka do przewozu aresztantów była naprawdę dobrze zabezpieczona. Jakub i Semen siedzieli właśnie przy śniadaniu, to znaczy zapijali maślanką kaca, gdy ktoś kopnął

w drzwi.

– Otwierać, policja! – dobiegło z zewnątrz.

– Jak mają jakiś interes, to niech sami wlezą – burknął gospodarz. – A tak w ogóle to nieładnie przeszkadzać przy posiłku...

Drzwi rozleciały się na kawałki.

– A to się obfotografuje i da do prasy jako przekroczenie tych, no, kompetencji... – zaczął Jakub, ale urwał, widząc stwora pakującego się do chaty. – Ty, zobacz, gliniarstwo sobie robota zbudowało? –

zadumał się. – Coś jak na tym amerykańskim filmie, tyle że tandetniej.

– Policjant i leśnik to żaden rzemieślnik – pokręcił głową Semen. – Ani Birski, ani tym bardziej Rowicki nie byliby chyba zdolni zbudować czegoś takiego. A na model produkowany seryjnie to mi nie wygląda, zbyt toporna konstrukcja. Wydaje mi się raczej, że to skutki uboczne twojego psikusa. Tymczasem robot grzebał z zapałem po szafkach.

– To mu tak wolno? – marudził Jakub. – A nakaz?

– Znaleziono samogon – rozległ się blaszany głos. – Jesteście aresztowani. Zeznania Bardaków...

– To i Bardaków złapałeś? – zdumiał się po raz trzeci egzorcysta.

– Wszystkich trzech na gorącym uczynku nielegalnej konsumpcji! – pochwalił się robot. – I jeszcze tych fajtłapowatych policjantów wsadziłem do aresztu za łamanie norm ISO i lekceważenie palących problemów walki z alkoholizmem! Skończyły się czasy pobłażania przestępcom. Macie w miasteczku nowego szeryfa. – Walnął się z dumą w pierś, aż blacha zabrzęczała.

– Panie robochłop, czy jak tam pana zwać – powiedział z uśmiechem Semen – wedle tego, co pan mówi, zapudłował pan już pięciu mieszkańców osady. Przypadkiem znam kubaturę aresztu w piwnicy posterunku.

Robot pytająco odwrócił głowę w jego stronę.

– Normy ISO, których nasz kraj zobowiązał się przestrzegać, zakładają, że zapuszkowani muszą być

przetrzymywani w godnych warunkach. Między innymi na każdego przypadać musi odpowiedni metraż. Robogliniarz poskrobał się z zafrasowaniem po głowie. I szybko znalazł rozwiązanie.

– Otrzymujecie dozór policyjny. Będziecie się meldować raz w tygodniu! – warknął i wyszedł.

– Uffff... – westchnął Jakub. – Dzięki.

– Dobra gadka to majątek – zauważył skromnie kozak. – A teraz kopniemy go jeszcze na pożegnanie!

Wyszli przed dom. Robot pakował się właśnie do szoferki policyjnej nyski. W bocznych okienkach widać było przerażone twarze Bardaków. Ten widok nieoczekiwanie wprawił Jakuba w zły humor.

– A niech mnie! – zdumiał się na głos Semen. – To robotom dają w naszym kraju prawo jazdy?

Mechaniczny gliniarz zamarł.

– Wystawię sobie mandat za prowadzenie auta bez wymaganych uprawnień – wymyślił.

– Nie da rady – wyzłośliwiał się kozak. – Żeby wystawić mandat, trzeba najpierw mieć dowód tożsamości sprawcy.

Robot wyjął bloczek mandatowy, rozchylił mundur, odsłaniając szkielet zbudowany z rozmaitych mechanizmów. Chwilę badał swoje wnętrze, aż znalazł tabliczkę znamionową któregoś z motorowerów. Zaczął przepisywać wybite na niej kody. Potem wskoczył do środka i odpaliwszy silnik, odjechał.

– Tego nie przewidziałem – zmartwił się Semen.

– A na co liczyłeś?

– Gdyby tak musiał wlec albo pchać furgonetkę pieszo do Wojsławic, to pewnie by się po drodze zepsuł... No trudno, mój pomysł nie wypalił, ty kombinuj teraz, jak się tego gada pozbyć!

Egzorcysta myślał dobrą godzinę, aż wreszcie wymyślił.

– Glinę zwalczymy przy użyciu gliny – rzucił odkrywczo.

– Że niby co? Donos do Chełma napiszemy czy jak?

– Zbudujemy golema. To taki stwór z żydowskich legend. W zasadzie niezniszczalny, ale spoko, jest posłuszny temu, kto go stworzył. Poszczujemy golema na tego terminatora.

– Umiesz zrobić coś takiego? – zdziwił się kozak.

– Nauczył mnie jeden rabin jeszcze przed wojną...

– Czy to bezpieczne?

– Tak po prawdzie to nie – westchnął Wędrowycz. – Ale skoro nabałaganiłem, to muszę posprzątać...

– To twoje sprzątanie niepokojąco przypomina gaszenie ogniska benzyną! – burknął kozak.

– Jasna cholera! – Birski miotał się po celi jak dziki zwierz w klatce. – Klaustrofobii tu dostanę!!!

Może słowo „miotał” nie jest szczególnie adekwatne do opisu sytuacji, bowiem piwniczka była tak zapchana Rowickim i Bardakami, że nie dało się spokojnie biegać od ściany do ściany.

– A pan co? Pierwszy raz pod kluczem? – zirytował się Izydor.

– No pewnie, że pierwszy raz! – wsiadł na niego Birski. – Przecież jestem gliniarzem. My, gliniarze, różnimy się od was, niegliniarzy, tym, że to my was zamykamy, a nie na odwrót.

– Mnie tam pana wcale jakoś nie żal – burknął Eustachy. – Przynajmniej będzie pan w przyszłości wiedział, co czuliśmy, gdy nas tu pakowaliście!

– Niewinna owieczka się znalazła! Należało się wam, to pakowaliśmy!

Bójka wisiała w powietrzu, ale na schodach rozległo się ciężkie człapanie. Chwilę potem w korytarzu pojawił się dziwaczny stwór. Kukła wyglądała jak ulepiony z błota goryl. Jakub nie umiał rzeźbić...

– Co to za poczwara?! – wykrztusił Rowicki.

– Jeszcze jeden sztuczny gliniarz?! – Birski poczuł, jak resztka nadziei gaśnie w nim niczym zdmuchnięta świeca.

Przybysz wczepił się łapami w kraty i wyrwał je bez trudu. Wszyscy zapuszkowani cofnęli się pod ścianę przerażeni. W tym momencie podziemie wypełniła zjadliwa woń dobrze zakiszonych skarpetek i pojawiła się znajoma postać.

– No i co? Ojczysta wiocha w niebezpieczeństwie, a organa ścigania zdezerterowały? – przybysz bezlitośnie kpił z gliniarzy. – Tu się, w lochu, dekujecie? Pozwólcie, że wam przedstawię, to Golem model Łowca Bardaków 1584... – zwrócił się do cywilów.

– Yyyy... – jęknął Izydor.

– Żaaaartowałem. To zwykły golem. Poszczuję go zaraz na tego naszego terminatora, ale skoro przechodziliśmy obok, pomyślałem, że zrobię dobry uczynek i was uwolnię. Oczywiście nie wypuszczę

was tak łatwo...

Izydor pierwszy załapał, o co chodzi. Padł na kolana i pocałował Jakuba w dłoń.

– Przepraszam i dziękuję! – ryknął.

– Reszta do kolejeczki – zachęcił Semen. – I pospieszcie się, musimy jeszcze ostrzec ludzi, żeby zabrali kobiety i dzieci... Tak na wypadek gdyby starcie tytanów unicestwiło zabudowę mieszkalną... Jakub, Semen i golem przemknęli opłotkami, popatrując tylko w stronę rynku. Robot uwijał się po centrum miasteczka jak w ukropie. Wszystkie sklepy zostały ukarane mandatami za drzwi otwierane do wewnątrz. Za wycieraczkami wszystkich aut też bielały jakieś papierki. Stary Grzegorz dostał dwieście złotych kary, bo prowadzona przezeń koza narobiła na ulicę... Markowski, który wracał z koszenia łąki, dostał wezwanie na kolegium, gdyż automat uznał niesienie kosy na ramieniu za prowokację z użyciem niebezpiecznego narzędzia...

– Dobra – polecił egzorcysta golemowi – za łeb gada i wal o latarnię, aż się rozleci. Golem wyszedł na odkrytą przestrzeń.

– Jesteś zatrzymany – warknął robot. – Zaśmiecanie i niszczenie mienia publicznego. – Wskazał ślady glinianego pyłu i płytki, które popękały pod ciężarem kukły.

– A kto ci rączki rozbuja, ty złomie? – parsknął golem i pchnął robota, a ten poleciał w tył, kosząc belki wspierające podcienia.

– No to się doigrałeś! – Automat pozbierał się jakoś i zaatakował wroga tonfą. Golem dzielnie zniósł łomot, potem schylił się, chwycił robota za nogę i przyładował nim w latarnię. Tłukł ile wlezie. Zużył trzy latarnie, potem położył resztki na asfalcie i skoczył na nie. To wystarczyło. Potem ukłonił się grzecznie.

Mieszkańcy obserwujący pojedynek zaklaskali nieśmiało.

– Niech to diabli. – Birski podniósł z ziemi resztki munduru. – Tylko trzy razy miałem go na sobie... Jakub trącił nogą mechanizmy pozostałe z robota.

– I co, frajerze? Było fikać mieszkańcom Wojsławic?

– Jakub? – zagadnął Semen. – Tak się zastanawiam, nasz pomocnik... Zrobił swoje, ale gdzie on, do cholery, lezie?

Jakub przerwał kontemplowanie resztek mechanicznego gliniarza i poszukał golema wzrokiem. Stwór znikał właśnie w jednej z uliczek wybiegających z rynku.

– Do biblioteki tak jakby? – zdziwił się. – Albo do urzędu gminy może... Ty, jaki jest dzień tygodnia?

– Piątek, no nie?

– O ty, w mordę! – Egzorcysta puścił się kłusem w ślad za uciekinierem.

– O co chodzi? – Kozak dogonił go z trudem.

– W piątek wieczorem zaczyna się szabas!

– Ale u nas nie ma Żydów. To też się liczy?

– Obawiam się, że tak! Jest legenda, że golem chce w szabas wchodzić do synagogi.

– Ale u nas w synagodze był po wojnie magazyn, a od dawna jest biblioteka... To też będzie ważne?

– Tak mi się wydaje!

– A jak golem wejdzie do synagogi w szabas, to co się stanie? – sapał Semen.

– Nie wolno mu, bo nie ma duszy...

– To wiem! Ale co się stanie?

– Anastazja! Nie, zaraz, inne słowo podobne... Apokalipsa chyba.

– O ty, w mordę! Trzeba go powstrzymać!

Ale gdy dobiegli do synagogi, było już za późno. Wyrwane drzwi leżały na trawniku. Z wnętrza budynku dobiegały jakieś hałasy. Obaj obwiesie zatrzymali się w progu.

– Wchodzimy? – zadumał się Semen. – W zasadzie, jeśli ten stwór jest niezniszczalny, to nic tam po nas...

– E, tak do końca niezniszczalny to on nie jest – uspokoił go przyjaciel. – Trzeba go złapać i zetrzeć mu z ręki formułę, która go ożywia... Ty go inteligentnie zagadasz, a ja zetrę.

– A o czym niby mam z nim gadać?

– Coś wymyślisz!

Weszli ostrożnie. Jak się jednak okazało, niepotrzebnie martwili się na zapas. Olbrzym miotał się na podłodze w drgawkach. Przy każdym skurczu coś mu odpadało, aż wreszcie pozostała po nim tylko warstwa glinianego pyłu.

– Przypomniałem sobie. – Jakub palnął się w czoło. – Nie apokalipsa, tylko apopleksja!

– Nie mogłeś sobie wcześniej przypomnieć...? – sapał Semen. – Jest pewna subtelna różnica między Anastazją, apopleksją i apokalipsą.

– Nie moja wina! Nie jestem lingwistą. Każdy może się pomylić! Mnie akurat te żydowskie słowa brzmią niemal identycznie.

– Raz jeszcze udało się przeżyć – westchnął kozak. – Choć nerwów to ja się najadłem i serce mi strasznie kołata...

– Yhym... Ale to już twoja wina.

– Że co?

– Ja chciałem odegrać się na gliniarzach tradycyjnie, przy użyciu nagiej prymitywnej przemocy. Ten psikus to był twój głupi pomysł!

===aFBjUmZQ

Czortek

Szeregowy Czortek siedział w swojej kanciapie na starym fotelu dentystycznym. Mebel był straszliwie zdezelowany, z oparcia wyłaziły sprężyny. Plecy diabła, bezustannie dźgane ich ostrymi końcami, bolały od dobrych trzech wieków. Przez brudną szybę rozpościerał się widok na przydzielony mu sektor hali tortur. Kotły, grzesznicy, paleniska... Wszystko zniszczone, zakopcone, przeżarte korozją. Nawet potępieńcy trafili się nudni jak flaki z olejem.

„Kiedyś to było fajnie” – rozmyślał strażnik kotłów. „Na każdego grzesznika przypadało po kilkudziesięciu diabłów, na końcu byle szpilki paru można było znaleźć. A teraz co? Prawie dwa miliardy chrześcijan, nawet przy użyciu telewizji nie starcza kadr, żeby wodzić na pokuszenie... A tu, na dole, to już w ogóle bryndza... Dobrze, że choć częściowo robotę zmechanizowali. Bo jakbym tak musiał

zasuwać z łopatą i ręcznie węgiel sypać...”

– Szeregowy Czortek, znowu śpicie na służbie?! – huknął za nim bas.

Przerażony diabeł poderwał głowę.

– Ja tylko... myślałem – bąknął – nad racjonalizacją produkcji, znaczy obróbki termicznej grzeszników

– plątał się.

Kapral Dolfio, bo to on tak wrzeszczał, chlasnął ogonem po cholewach oficerek.

– Wy dumacie, a żar pod kotłami prawie wygasł – warknął. – Siedem diod na czerwono świeci. Czortek rzucił okiem na tablicę kontrolną i nie czekając na ponaglenie, pociągnął wajchę. Taśmociąg zazgrzytał. Wałki dawno już trzeba było naoliwić... Załomotały nabieraki i koks z hałdy ruszył

strumieniem prosto w paleniska.

– Wszystko gra. – Mnąc w łapach furażerkę, stanął na baczność przed zwierzchnikiem.

– Naczalstwo przejrzało wasze podanie o awans. – Dolfio uśmiechnął się wrednie. – I oczywiście rozpatrzono je negatywnie. Sami rozumiecie, brak nam ludzi do pracy na dole. Was awansujemy i kto będzie przy kotłach robił, ja niby?

– Rozumiem – bąknął Czortek ze łzami w oczach.

– Z drugiej strony awans należy wam się jak psu buda – złagodniał trochę szef. – Więc kancelaria Lucyfera postanowiła dać wam szansę.

– Szansę?

– Macie dwanaście godzin zaległego urlopu. Udacie się na ziemię.

– Ale kto... – Czortek wskazał gestem halę.

– Ja mam was tymczasowo zastąpić – prychnął zwierzchnik. – Tak więc pamiętajcie, macie dwanaście godzin. Jeśli przez ten czas zdołacie zdobyć duszę pewnego opornego klienta, zostaniecie porucznikiem i pójdziecie pracować w biurze, do sekcji sekt religijnych.

– Zgadzam się. – Szeregowy zasalutował służbiście.

– Bo sami rozumiecie, nasz ptaszek nabroił niemało, ale jeszcze mu do łba wpadnie się wyspowiadać

i do nieba trafi... A w tym przypadku nie możemy sfuszerować. Cyrograf albo inny legalny dokument

dający nam prawa do jego duszy to dla piekła sprawa absolutnie priorytetowa. Bez tego nasz prestiż

nieodwracalnie ucierpi...

– Będziecie mieć tę duszę. – Nadzorca kotłów uśmiechnął się promiennie.

– Nie suszcie zębów, Czortek – warknął Dolfio. – Wasze szanse, jak by to powiedzieć, duże nie są.

– Przekonam każdego, choćbym miał na uszach stanąć.

– Tu są instrukcje. – Kapral podał diabłu kopertę.

Podwładny pospiesznie złamał pieczęcie i wydobył kartkę.

– O kuźwa! – jęknął, widząc nazwisko grzesznika. – Czy to jakiś żart!?

Ale zwierzchnika już nie było.

W wojsławickiej knajpie było tego wieczora tłoczno i wesoło. Jakub obchodził jubileuszowe dziesiąte imieninki tego roku. Był tort i imieninowa zniżka na piwo... Było trochę muzyki z magnetofonu, a uczestnicy nawet zatańczyli z dwiema pechowymi turystkami. Potem przyszła pora na wieczorne opowieści... Tym razem w losowaniu padło na Semena.

– Anglicy ostrzelali nas kartaczami – snuł swoją historię stary. – Atak się załamał. Krwi było jak w rzeźni, trupów co niemiara. Wyczekałem do nocy i czołgałem się ku naszym. Tak sobie właśnie myślałem, że po cholerę Rosji bronić tego zasranego Krymu, gdy usłyszałem jęk. Znaczy ktoś jeszcze ocalał. Towarzysza pułkowego w potrzebie zostawić nie wolno, więc podczołguję się bliżej, patrzę, a tu Cygan jakiś w nasz mundur odziany leży, nogę mu, rozumiecie, urwało. Zarzuciłem go sobie na plecy i poniosłem do naszych. A on z wdzięczności dał mi to. – Wyłowił z kieszeni dziwną blaszkę.

– A to jest co niby? – zdziwił się któryś z Bardaków. – Szmelc zaśniedziały...

– To nie żaden szmelc – Semen spojrzał na głupka z wyższością – tyko specjalny amulet. Kto go ma, raz jeden wygra w karty.

– Tylko raz? – prychnął Bardak. – To, hłe, hłe, rzadziej, niż statystyka nakazuje. Jego kuzyni zarżeli jak osły.

– Uch, durny się odezwał. Nie raz w życiu, ale gdy się go użyje. Trza go w trakcie rozgrywki w palcach złamać i karty przetasować. Każda gra niezależnie od stawki wygrana. Nawet jak przeciwnik oszukuje. Nie ma siły.

– Dobre by to było, gdybyśmy o pieniądze grali – zarechotał barman. – Ale w Wojsławicach takiego zwyczaju nie ma... No chyba że wśród inteligentów może, ale oni nas nie zaproszą na partyjkę...

– No i ja ten oto wspaniały przedmiot ofiarowuję mojemu przyjacielowi Jakubowi – zakończył kozak.

– Jestem wzruszony. – Egzorcysta ukłonił się tak, że omal nie zarył czołem w talerz. – Wykorzystam to z pożytkiem dla ludzkości albo w ogóle z pożytkiem dla naszej gminy. – Wpuścił blaszkę do kieszeni. –

Barman, jeszcze jedna kolejka dla wszystkich.

– Na pewno dla wszystkich czy Bardaków jak zwykle pominąć? – Ajent zaczął napełniać kufle.

– A nalej im też – machnął dłonią Wędrowycz. – Durne toto, ale niech wypiją moje zdrowie. Czortek postanowił zastawić pułapkę w ruinach cegielni. Zlokalizował obiekt, przepatrzył okolicę. Zamówiony klient musiał przejść obok w drodze do domu.

– Korek, worek i rozporek – diabeł przypomniał sobie nauki odebrane na szkoleniu dla kusicieli pięćset lat temu. – Grzesznika łamiemy trzema pokusami. Albo alkoholem, albo kasą, albo kobietą lub czymś takim...

Wyciągnął akta Wędrowycza i zabrał się do studiowania. Mina rzedła mu z każdą kolejną stroną. W zasadzie nie udało się stwierdzić, czy Jakub odczuwa jakikolwiek pociąg do alkoholu. Jeśli natrafiał

na gorzałę, wypijał ją. Instynkt miał tak rozwinięty, że znajdował wszelkie ciecze zawierające etanol. I niemal zawsze był totalnie napruty. Co gorsza, nawet kompletnie pijany nie tracił głowy. Wręcz przeciwnie – alkohol poprawiał mu zdolność dedukcji i zwiększał refleks.

– A więc raczej nie sprzeda duszy za flaszkę okowity... – zadumał się Czortek. Pieniędzy Jakub w zasadzie nie używał. Jego kuchnia opierała się głównie na gospodarce zbierackołowieckiej. Podatków nie próbowano od niego ściągać, z braku prądu nie musiał płacić rachunków, wodę miał w studni. Ubiór zmieniał rzadko i niechętnie... W knajpie najczęściej to jemu stawiano. Często nawet ajent lał mu gratis, bo na trzeźwo Jakub był nieobliczalny... Skutkiem tego Wędrowycz zazwyczaj miał o wiele więcej pieniędzy, niżby zdołał wydać.

– W ogóle nie potrzebuje kasy?! – Diabeł poskrobał się po głowie. – A jak to jest z seksem?

Wczytał się w akta. Wynikało z nich jednoznacznie, że egzorcysta mimo wspaniałych warunków fizycznych zasadniczo nie interesował się tą stroną życia. Korzystał czasem z nadarzających się okazji, ale robił to jakby mimochodem, bardziej aby nie uczynić przykrości nagabującym go kobietom. Kochał

wprawdzie swoją klacz, ale jakoś nie skonsumował tego związku, zresztą kobyła zdechła już jakiś czas temu i po przerobieniu na weki została spożyta...

– Diabli nadali – westchnął Czortek. – Faktycznie twarda sztuka...

Grzebał w teczce Wędrowycza coraz bardziej poirytowany. Jakub miał, rzecz jasna, całą masę wad. Był agresywny, wredny, nieobliczalny, ale cechy te nie dawały możliwości kupienia duszy.

– Zaraz – zadumał się szeregowy. – A hazard?

W całych aktach nie znalazł nawet cienia wzmianki. Egzorcysta najwyraźniej nigdy nie zainteresował

się tą stroną ludzkiej egzystencji.

– Czyli jedyna możliwość to orżnąć go w karty, o ile w ogóle wie, co to takiego... – mruknął diabeł. A potem przypomniał sobie, jak grywał z kolesiem, co to go koledzy z kotła nazywali Wielki Szu, i poweselał.

Włączył skan telepatyczny okolicy. Wędrowycz skończył świętować i właśnie żegnał się z kolegami, by ruszyć do domu.

– Pół godziny na pożegnania, godzina, żeby doczłapał do kapliczki... Jest trochę czasu. – Czart zatarł

dłonie.

Odgarnął gruz w ruinach pieca, postawił stolik i krzesła, zadbał o oświetlenie w postaci dwu lamp naftowych. A potem rozłożył przynętę.

Jakub minął kapliczkę. Szło mu się nawet przyjemnie, pryta uskrzydliła go, stopami lekko tylko muskał

nawierzchnię szosy. Kroczył odrobinę wężykiem. Chwilami balansował na krawędzi rowu melioracyjnego, to znów przekraczał podwójną ciągłą.

– Albo ta cholerna planeta chwieje się na orbicie, albo się pod Chełmem wulkan robi i stąd te wstrząsy.

Nieoczekiwanie naprzeciw szubienicy obok drogi wiodącej do ruin cegielni spostrzegł kieliszek. Co najbardziej zdumiewające, naczynie było pełne. Jakub podniósł je i powąchał zawartość. Wódka była naprawdę niezłej jakości, ale bukiet psuła lekka nutka siarki. Egzorcysta rozejrzał się nieufnie i ujrzał

kolejny kieliszek stojący opodal. Kawałek dalej był jeszcze jeden.

– Zwabić mnie chcą? – zdziwił się.

Do tej pory diabły zazwyczaj wolały schodzić mu z drogi...

– A jak chcą, to niech im tam będzie – zdecydował. – W końcu imieninki mam, to i diabłom mogę jakąś

przysługę oddać. Chcą pogadać, proszę bardzo...

Ścieżka wyznaczona kolejnymi kielonkami kończyła się w dawnym piecu do wypalania cegieł. Jakub zajrzał ostrożnie.

– Tylko jeden diabeł? – zdziwił się. – Co oni, pogłupieli? To ma być pułapka?

Wkroczył odważnie do wnętrza.

– Witam pana, panie Wędrowycz. – Diablik wyciągnął rękę na powitanie.

– Dobry – parsknął Jakub.

– Cieszę się, mogąc to właśnie pana gościć w moich skromnych progach...

– A kogoś się spodziewał, Królewny Śnieżki? Czego chcesz? – przeszedł do konkretów Wędrowycz.

– Zagrajmy w karty – Czortek postanowił wziąć byka za rogi.

– Że co?!

– W pokera. To taka miła i nieszkodliwa rozrywka...

Jakub usiadł na krześle. We łbie mieszało mu się zdrowo. W życiu nie spotkał diabła, który zaczepiałby go w ten sposób.

– O co zagramy?

– Wielowiekowa tradycja nakazuje grać o twoją duszę – wyjaśnił Czortek.

– Tradycja rzecz święta. – Jakub poważnie skinął głową.

„I to ma być ten straszliwy Wędrowycz!?” – zdumiał się bies. „Naiwny jak dzieciak...”

– A jak wygram? – zagadnął nieoczekiwanie egzorcysta.

– Yyyy... – zacukał się diablik.

– To może wtedy zabiorę twoją? – zaproponował Jakub.

– Zgoda. – Czortek wzruszył ramionami. Było przecież jasne, że człowiek takiej partyjki wygrać nie może...

Cicho brzęknął łamany amulet. Jakub przetasował karty i podał diabłu.

– Przetasuj i rozdaj – polecił.

Dwie minuty później obaj wpatrywali się w rozłożone na blacie stolika kartoniki.

– Wielki pikowy poker – zidentyfikował układ Jakub. – Wygrałem.

– Ale ja też mam wielkiego pikowego pokera! – jęknął zdumiony bies.

– Ale u mnie jest jeszcze jeden as. Wygrałem.

– Masz za dużo o jedną kartę!

– To już twój problem, ty rozdawałeś.

– Ale to niemożliwe – bąknął diabeł. – Niezgodne z zasadami. Oszukałeś mnie!

– Uważaj ze słowami – parsknął gość. – Talia była twoja. Tasowałeś ty, rozdawałeś ty. Jeśli ktokolwiek tu oszukiwał... A zresztą co tu mleć ozorem. Przegrałeś i tyle. Kobyłka u płota.

Egzorcysta sięgnął przez stół i jednym szarpnięciem wyrwał diabłu duszę. Była czarna, cuchnęła i ociekała smołą.

– Ale gówno – skomentował i troskliwie zawinął ją w kawałek gazety. – Miło się grało, bywaj –

zwrócił się do zbaraniałego hazardzisty.

– Yyyy... A może się jakoś dogadamy? – bąknął Czortek. – Ta dusza jest mi potrzebna, bez niej...

– Jak nie umiesz przegrywać, to po cholerę grałeś? Przerżnąłeś, to się teraz martw. – Jakub wzruszył

ramionami i odszedł w ciemność.

Rankiem egzorcysta wygrzebał się z barłogu. Niezbyt pamiętał, jak dotarł do swojej chaty, w ogóle wydarzenia wieczora trochę mu się zatarły, ale rozgrywkę z diabłem pamiętał akurat bardzo dokładnie. Wygraną duszę znalazł tuż koło drzwi. Rzucił łup na stół i odwinął gazetę.

– U cholera – mruknął. – Dałem ciała. Ależ to niemożebnie ufajdane. Trza trochę przeczyścić, zanim sprawdzę, do czego się nada.

Wrzucił duszę do starej blaszanej miski. Wymieszał litr benzyny lakowej z litrem wody święconej i obficie polał łup. Zaskwierczało, zadymiło, ale powoli smoła zaczęła się rozpuszczać. Jakub jeszcze dwa razy zmieniał płyn, aż wreszcie wydobył z miski lekko szarą masę.

– Kurde, nie dopierze się – burknął. – Chyba żeby...

Wydobył z szafki butlę domestosu, którego używał do odbarwiania denaturatu, założył gumowe rękawice i polawszy duszę płynem do kibla, zaczął ją wyrabiać jak ciasto. Wreszcie, klnąc pod nosem, zużył litr samogonu, by nadać jej ostateczną śnieżną biel. Następnie zbadał konsystencję produktu.

– Ni to żel do włosów, ni to kit do okna – mruknął. – Poduszki nie zrobię, bo zbyt kluchowate. Ale może figurki polepię dla turystów?

Wyjrzał oknem i spostrzegł Czortka stojącego pokornie na podwórzu.

– No i czego się czaisz? – warknął. – Spadaj.

– Panie Wędrowycz – zaskamlał diabeł – oddaj mi pan moją duszę, a ja...

– Won. – Egzorcysta zatrzasnął okno.

– ...a ja powiem, gdzie pański pradziadek w piwniczce ukrył beczkę z samogonem – dokończył diablik. Egzorcysta zamarł.

– Coś ty powiedział?

– Beczkę...

– Wcześniej!

– W piwniczce...

„Do diabła – pomyślał Jakub – tajna bimbrownia przodka! Tyle lat jej szukam, a ten łachmyta ot tak może mnie zaprowadzić? I jak za darmo, bo w sumie ta dusza to i tak gówno”. Popatrzył na efekt swoich eksperymentów alchemicznych.

– Dobra, niech będzie moja strata – westchnął. – Prowadź.

Jak się okazało, skrytka przodka była niedaleko. Wystarczyło przejść przez jar, odwalić głaz leżący w krzakach i odsłoniło się wejście do malutkiej piwniczki. Wewnątrz stała kompletnie zaśniedziała i zarośnięta pajęczynami aparatura. Beczka też oczywiście tu była. Jakub odbił wieko pięścią

i zaczerpnął kubek samogonu. Pociągnął łyk.

– Mmm... Małmazja – zachwycił się. – I najlepszy pradziadkowy sprzęt się znalazł. Wiedziałem, że ta meta nie może być daleko, ale tyle lat szukałem bezskutecznie.

– A moja dusza? – pisnął Czortek. – Obiecał pan...

– No dobra, obiecałem to obiecałem – burknął Jakub. – Trzymaj. – I jednym ruchem wcisnął mu ją

z powrotem do środka.

Diabeł poczuł wewnątrz ciała nagły chłód, jakby w piersi przelewał mu się górski strumyk. Zaraz potem chłód zmienił się w miłe ciepło.

– Co jest grane? – Spojrzał na Wędrowycza zdumiony.

– A won mi stąd! – Jakub wlepił diabłu solidnego kopa, kierując ogoniastego od razu w dół. Szeregowy wyhamował dopiero, waląc głową o ścianę w swojej kanciapie.

– No co, Czortek, wróciliście, widzę, i wpadliście tu z takim zapałem do roboty, że... – Dolfio odwrócił się od tablicy kontrolnej i osłupiał.

– O kurde – wykrztusił.

– No cóż, panie kapralu. – Były nadzorca kotłów strzepnął sadzę, która przyprószyła jego śnieżnobiałą

szatę. – Sami rozumiecie, od trzystu lat nie było podwyżki ani awansu, płaca dziadowska, warunki pracy kiepskie, sprzęt zużyty, normy BHP przekroczone...

– Yyyy... – Aureola lśniła tak, że przełożony musiał zmrużyć oczy.

– W dodatku negatywnie rozpatrujecie wszystkie moje podania, a związek zawodowy to nędzni ugodowcy... W zaistniałej sytuacji wydaje mi się, że są firmy, które zapewnią mi lepsze możliwości rozwoju zawodowego. Wymówienie prześlę pocztą – dodał Czortek i rozwinąwszy białe skrzydła, odleciał gdzieś w górę.

– Wędrowycz!!! – ryknął kapral. – Czekaj, ścierwo, jak tylko trafisz w nasze ręce... Kontrolki temperatury zamigotały ostrzegawczo. Klnąc pod nosem, Dolfio pociągnął wajchę, uruchamiając transporter koksu. Nie było absolutnie nikogo, kto mógłby go zastąpić.

===aFBjUmZQ

Duch

Działacz przybyły z Lublina rozejrzał się wokoło w panice. Na cmentarzu zebrała się

chyba połowa gminy. Gdziekolwiek spojrzał, otaczał go szczelny mur zaciętych chłopskich twarzy. Rzucił

okiem na swoich ochroniarzy. Wszyscy czterej wyglądali jak sklonowani. Dwa metry wzrostu, odziani w czarne uniformy, pod którymi rysowały się mięśnie jak wykute w granicie. Gdy ich wynajmował, był

pewien, że to wystarczy. Teraz widział wyraźnie grube krople potu perlące się na ich skroniach. Odchrząknął.

– Drodzy towarzysze! – zwrócił się do nielicznej grupki przyjaciół zmarłego. – W tym smutnym dniu oddajemy ojczystej ziemi ciało naszego wypróbowanego...

– Czterdzieści lat za późno, ale lepiej późno niż wcale! – krzyknął sołtys. Kilkaset gardeł zarechotało wesoło, a ku mówcy wionęło z tubylczych paszczy zdrową wonią

trawionego piwa, cebuli, najtańszych petów i kartoflanego samogonu.

– Przypomnę pokrótce jego zasługi... – zakwilił do mikrofonu działacz, strzelając oczami na boki.

– Pa-mię-ta-my! Pa-mię-ta-my! Pa-mię-ta-my! Pa-mię-ta-my! – skandował tłum.

– Towarzysz Baranowski przybył na tę ziemię tuż po zakończeniu hitlerowskiej okupacji, by...

– Ustanowić tu okupację sowiecką! – krzyknął ktoś.

– ...by odbudować tę gminę i wprowadzić na drogę szczęścia i rozwoju...

– Zanim tu przybył, wcale nie była taka zniszczona! – Jakiś staruszek z odznaką AK w klapie wymachiwał groźnie laską.

– ...ekonomicznego i kulturalnego...

Wieśniacy ryknęli niedobrym, ironicznym śmiechem. Zgniły kartofel nadleciał jak granat i chybiwszy celu, roztrzaskał się na jednym z sąsiednich nagrobków. Tłum powoli zaciskał krąg wokoło mówcy, trumny, żałobników i wykopanego grobu.

– ...swoją działalność rozpoczął od stworzenia tu placówki milicji i struktur ORMO...

– Oraz pod ochroną NKWD stworzył tu placówkę i siatkę konfidentów UB! – krzyknął staruch w spłowiałym carskim mundurze i wyleniałej papasze.

– Ze czterdziestu ludzi aresztował! Ilu potem wróciło do domów!? – ryknęła babina w kwiecistej chustce.

– ...by zapewnić ludziom bezpieczeństwo i możliwość spokojnego życia, wolnego od lęku przed bandami reakcyjnego podziemia...

– Jego szczęście, że batalion KBW przyszedł ubekom na odsiecz, bo zawisłby na latarni obok swoich pachołków! – warknął malowniczy dziadyga w kufajce i gumofilcach.

– W kolejnych latach towarzysz Baranowski zajmował się rolnictwem...

Tego było już ludziom za wiele.

– Najlepszym gospodarzom ziemię odbierali, żeby PGR założyć!

– Krowy i świnie konfiskował, gorzej niż hitlerowcy!

– Rewizje po chałupach robił, zabierał gęsi i cielaki!

– Zboże siewne rekwirował! I kartofle!

– Jajkami też nie gardził!

– Majątek przedwojennej spółdzielni zabrał! – z tłumu posypały się oskarżenia. – Z piekarni zrobił

knajpę!

– ...oraz gospodarką leśną... – ciągnął przybysz.

– Znaczy z ruskimi i ubekami na partyzantów w lesie polował!

Kowal podszedł i delikatnym, acz stanowczym gestem wziął mówcę pod ramię.

– Starczy tego partyjnego bełkotu! – burknął, podsuwając komuchowi pod nos pięść wielkości bochna chleba. – Spierdalaj stąd, czerwony szczurku, pókiś cały, a my już zajmiemy się tym pogrzebem po swojemu...

Ochroniarze może nawet chcieliby ratować zleceniodawcę, ale na widok łańcuchów i orczyków wyciąganych zza pazuch kapot zbili się w czworobok, stając plecami do siebie. Przyjaciele nieboszczyka bombardowani śmierdzącymi jajami i zgniłymi burakami chyłkiem zmierzali w stronę bramy. Wójt ujął

porzucony mikrofon i wytarł go o spodnie.

– Raz, dwa, trzy – sprawdził urządzenie. – Przyjaciele, zebraliśmy się dziś, żeby nie dopuścić do profanacji naszego cmentarza poprzez zakopanie w poświęconej ziemi jednego z największych łajdaków, jakich widziano w naszej gminie. Zabierzcie to ścierwo i za płot z nim. Malinowski, łopaty. Gawryluk, przyprowadź cysternę.

Czterdzieści rąk pochwyciło dębową jesionkę. Do cmentarnego muru nie było daleko.

– Hej, siup!

Na komendę sołtysa skrzynia z umarlakiem wyleciała wysoko w powietrze. Jesienny wiatr załopotał

okrywającym ją czerwonym sztandarem.

– A niech mnie! Skrzydlata trumna! – Stary Maciejewski podrapał się po złamanym nosie i otarł łzę

wzruszenia.

Trumna z głuchym chrupnięciem uderzyła o glebę po drugiej stronie cmentarnego muru. Na skraju ugoru czekał już głęboki dół. Tubylcy przeskoczyli niski murek i zepchnęli ją do środka. Łubudu... Ciało rąbnęło o dno, ale skrzynia była naprawdę solidna – wytrzymała.

Gawryluk podjechał szambiarką i otworzył spust.

– Ludzie, zaczekajcie! – Jakub Wędrowycz, dzierżąc w jednej ręce osikowy kołek, a w drugiej młotek, usiłował przepchać się przez zbity tłum, ale nim zdołał dotrzeć na krawędź dziury, było już po wszystkim. Trumna, która początkowo unosiła się na powierzchni, teraz majestatycznie tonęła w szambie. Ktoś

cisnął w nią granitową płytą przygotowaną na nagrobek. Trzasnęło pękające drewno i skrzynia ostatecznie poszła na dno.

– Jak „Titanic”... – zarechotał sołtys.

– To może dorzućmy do kompletu jeszcze tego Leonardo di Karpio? – Kowal przywlókł mówcę nad krawędź.

– Precz z komuną! – zakwilił komunista. – Dobrzy ludzie! Błądziłem! Dla komuny Norymberga!

Uroczyście wyrzekam się totalitarnej i ludobójczej ideologii, która...

– Żartowałem, ćwoku. – Rzemieślnik odepchnął go z pogardą na bok, ale i tak wszyscy spostrzegli, że przybysz ma na spodniach garnituru wielką mokrą plamę.

A potem ludzie ujęli łopaty i zasypali dziurę. Gdy powiał wiatr i lessowy pył przyprószył glebę, a wszelki ślad po towarzyszu Baranowskim znikł, zdawało się, że na zawsze. Nad Starym Majdanem zapadał zmierzch. Pod szopą Wędrowycza na czterech cegłach stał stary, okopcony garnek. Na nim podskakiwała pogięta aluminiowa pokrywka. Jakub co jakiś czas wsuwał w żar kolejne polano. Semen, siedząc na pniaczku, jadł gruszkę.

– A mama Muminka smakuje jak szynka. Muuuuminki! – śpiewał egzorcysta, mieszając w kociołku. –

A panna Migotka smakuje jak szczotka. Muuuuuminki...

Wyłowił z gara złote kółko na nogę i wytarłszy o spodnie, ukrył w kieszeni.

– Ty lepiej uważaj z tym egzotycznym żarciem – ostrzegł go przyjaciel. – Jesteśmy przyzwyczajeni od małego żreć kartofle i schabowego z kapustą, więc pokarm innych ludów może nam, nienawykłym, zaszkodzić! Każdy naród powinien jeść to, do czego jest stworzony. Węgrzy gulasz, Bretończycy fasolkę, Żydzi karpia, Chińczycy zupki...

– A Murzyni misjonarzy? – zainteresował się Jakub.

– Ty to chyba rasistą jesteś – zirytował się kozak. – Murzyni to pewnie jedzą zebry, żyrafy, sorgo, lwy, słonie i bataty. O cholera, goście! – dodał, widząc, że od strony drogi coś pobłyskuje na błękitno... Jakub obejrzał się. Przed bramą stał znajomy radiowóz.

– Jacy tam goście – splunął. – To tylko stary Birski... Kurde...

– Dzieńdoberek, moi mili. – Posterunkowy, fantazyjnie kręcąc tonfą, przekroczył furtkę.

– ...bry. A o co konkretnie jestem tym razem oskarżony? – burknął gospodarz.

– Czekaj, a może on tylko tak wpadł profilaktycznie, wygłosić pogadankę o znakach drogowych albo o konieczności unikania pedofilów. – Semen gościnnie wskazał przybyszowi pieniek.

– A dlaczego ja miałbym unikać pedofilów? – zirytował się Jakub. – Że niby zdziecinniałem na starość?

– Ano jesteście oskarżeni. Prowadzę dochodzenie w sprawie udziału w nielegalnym zgromadzeniu na cmentarzu. – Policjant zasiadł wygodnie i wyciągnął notes. – Byliście tam w towarzystwie około tysiąca mieszkańców naszej gminy, ale macie pecha, bo jesteście wśród setki wstępnie zidentyfikowanych.

– Jakim tam znowu nielegalnym? – zdumiał się Jakub. – Na zakopanie – tu splunął – znajomego każdy może przyjść!

– Krewni nieboszczyka zorganizowali zamknięty pogrzeb tylko dla przyjaciół zmarłego...

– Gadaj zdrów – zirytował się Semen. – Może w miastach na pogrzebach celebrytów tak się robi, ale u nas nie. Każdy miał prawo napluć po raz ostatni na tę trumnę. A jak chcieli po swojemu grzebać, to mogli w Chełmie na komunalnym! Zgody księdza proboszcza na zakopanie ścierwa też nie było.

– Cmentarz podlega gminie...

– Dobra, nie przyznajemy się i odmawiamy dalszych zeznań, i co nam zrobisz? – zakpił Semen. –

Przyjmijmy, że nie ma dowodów, żeśmy tam byli... A nawet jakbyśmy byli, to co?

– Jakbyście tam byli, to po pięćdziesiąt złotych mandatu – wyjaśnił pogodnie gliniarz.

– To nie byliśmy – podjął męską decyzję kozak.

– Ale świadkowie zeznali.

– Bardaki znaczy? Żadni tam świadkowie, zwykli konfidenci. Walnij kielicha i powiedz po ludzku, o co chodzi. – Jakub podsunął glinowinie blaszany kubek pełen samogonu.

– Mam narzuconą przez komendanta wojewódzkiego normę mandatów do wlepienia – przyznał się

niechętnie funkcjonariusz. – Pomyślałem, że gdyby tak wyhaczyć setkę uczestników rozróby i każdemu dać choćby minimalny, miałbym problem z głowy na rok. W dodatku te stare komuchy poleciały do władz i mam sporządzić raport, co tam się działo...

– Jutro sobie połapiesz i powlepiasz mandaty, teraz golnij na drugą nogę i bierzemy się do pisania raportu – w głosie Jakuba zaszumiał cały ocean życzliwości.

Godzinę później Birski oderwał zamglone spojrzenie od notesu.

– Wedle naszych ustaleń, popartych zeznaniami powszechnie znanych i szanowanych liderów społeczności lokalnej, profanacji zwłok dopuścił się aktyw komunistyczny przybyły z Lublina, a ta

brudna prowokacja miała rzucić cień na spokojnych mieszkańców naszej gminy – odczytał i czknął

potężnie. – Trumnę partyjniacy zabrali ze sobą, a jej zakopanie w miejscu wylewu szamba to jedynie ohydne, bezpodstawne pomówienie... Brzmi nieźle. Cholera, a jak zechcą sprawdzić? – Spojrzał

bezradnie na obu starców.

– A kto by kopał w tym gównie? – wzruszył ramionami Semen. – A nawet jak się dokopią, to powiesz, że cię tubylcy wprowadzili w błąd. Bo to pierwszy raz?

– Może zagrychę? – zaproponował Jakub, mieszając w kociołku. – Chyba już dochodzi, tylko makaronu dorzucę.

– A co tam gotujecie? – zapytał policjant, zezując podejrzliwie w stronę gara.

– To narodowa potrawa jednego z euroregionów, Kermit po bawarsku – zełgał Jakub. – Znaczy się po naszemu żabie udka w piwie. Ze zwykłych żab, oczywiście, nie używam w mojej kuchni chronionych gatunków... I jak zbieram, to uważam, żeby nie nałapać ropuch, bo potem łażą po żołądku trochę. U mnie się żaden gość nigdy nie otruł.

Birski pozieleniał na twarzy, ale jakoś wytrzymał.

– Eeee... mimo ogromnego szacunku dla dorobku kulinarnego Unii Europejskiej chyba abstrahuję... –

wymamrotał.

– Mamy jeszcze ryby lądowe w sosie owocowym...

– Że co?

– Ślimaki winniczki w marchewce!

Gliniarz dobiegł do płotu i przewieszony przezeń długą chwilę wymiotował jak wulkan.

– Ech, mięczak, za cara to dopiero byli policjanci... – mruknął Semen pogodnie. – Polej jeszcze. I jemu też... Na uspokojenie bandziocha.

Birski golnął strzemiennego i z wyraźnym trudem zapakował się do radiowozu.

– Tylko jedź przez pola – doradził mu Jakub. – Żeby cię Rowicki nie złapał na szosie, bo sam wiesz, jak to jest. Życie sobie, a przepisy sobie. Pewnie i on chce wyrobić normę mandatów. Każe dmuchnąć

w balonik i dopiero będzie wtopa...

– Rrrrowicki mmmnie wwww baaalonik?? – Gliniarz wytrzeszczył oczy.

Semen delikatnie, acz stanowczo pomógł mu trafić kluczykiem w otwór stacyjki.

– A coś ty myślał, od lat dybie na twój stołek! Raz ci się noga powinie i zagryzie bez litości. Wiesz, jacy teraz młodzi, wyrywni, niecierpliwi, zero szacunku dla starszych wiekiem i stopniem. Wreszcie migające błękitem światło glinowozu ostatecznie znikło w mroku. Jakub polał zupę do misek.

– Nawet nieźle smakuje – pochwalił kozak, wycierając resztkę skórką od chleba. – A teraz pół

godzinki dla słoninki. – Uwalił się w szopie na beli słomy.

Jakub legł obok i popatrzył w wygwieżdżone niebo.

– I pomyśleć, ile na tych obcych planetach nieznanych nam form życia, których jeszcze nie spożywaliśmy – westchnął.

– Jak myślisz z tym Baranowskim...

– Co?

– Nie zdążyłeś go przykołkować. Nie wylezie jako wampir?

– Jako wampir chyba nie... Ale masz rację, komuchowi nawet martwemu wierzyć nie wolno. Moja wina, stary jestem, wszystko działo się tak szybko i zagapiłem się. A teraz już nie odkopiemy. Niedobrze się stało.

Posterunkowy Birski, kręcąc od niechcenia młynki tonfą, patrolował miasteczko. Najpierw zajrzał na pocztę poflirtować z listonoszką. Potem zaszedł do znajomych na obiad. Wdepnął do fryzjera posłuchać

plotek. Golnął przed sklepem jedno bezalkoholowe. Zajrzał do kiosku i pogadał ze sprzedawczynią. Wpadł do biblioteki przejrzeć prasę. Najwięksi rozrabiacy najwyraźniej wyładowali zapasy energii w zadymie na cmentarzu, bo teraz snuli się równie apatycznie jak posterunkowy.

– Jaki cudowny dzień – westchnął Birski. – Żeby tak zawsze było... Chociaż nie – przestraszył się. –

Jak w ogóle nie będzie przestępczości, to zlikwidują posterunek! Trzeba też wyrobić wreszcie miesięczną normę wlepionych mandatów – przypomniał sobie. – Znajdę jakiś ubłocony samochód albo przyuważę, jak ktoś pije piwo pod chmurką...

Zrobił dwie rundki wokół rynku, ale nie znalazł nikogo łamiącego przepisy. Nieliczne auta parkowały prawidłowo i czyściutkie były, jakby je ktoś wypucował. Na murze knajpy widniała świeża plama moczu. Najwyraźniej ktoś dopiero co odlał się w tym miejscu, ale sprawcy nie było już widać.

– Psiamać! Spóźniłem się – burknął gliniarz, tracąc pogodny nastrój. – A może ktoś na przystanku będzie palił peta?

Niestety, i tu spotkał go szczery zawód. Ludzi stało nawet sporo, ale jakoś nikt nie łamał przepisów.

– Nie chcecie mandatów, to bez łaski – skwitował i wywijając tonfą, ruszył w stronę swojego biura. Rankiem, to znaczy koło południa, Jakub wytoczył z szopy stary motor, odpalił i pojechali z kumplem do Wojsławic. W knajpie było cicho i jakby ponuro.

– Coście tak nosy zwiesili na kwintę? – zainteresował się Jakub.

– Duch Baranowskiego – burknął ajent. – Tłukł się całą noc po osadzie.

– Tak zaraz po pogrzebie!? – zdumiał się egzorcysta. – Zazwyczaj kilka tygodni mija, zanim wylezą

z grobu. Ciekawe, co go tak przypiliło – zarechotał.

– Kto go widział? – zaciekawił się Semen.

– Ja – zaskamlał Izydor Bardak. – Stukał mi do okna i pytał o ciebie... – Wskazał Jakuba. – Adres chciał.

– I oczywiście podałeś? – Rozeźlony Jakub zaczął odwiązywać łańcuch, którym był owinięty w pasie.

– Gdzieżbym śmiał. – Przedstawiciel wrogiego plemienia wtulił głowę w ramiona.

– Coś mi tu nie gra – zadumał się na głos kozak, rachując jednocześnie wzrokiem puste kufle. – Oni wszyscy coś bladzi i spoceni, i miny mają, jakby chcieli się wyszczać.

– Musicie się odlać? – burknął Wędrowycz. – Ale czegoś nie możecie... A to znaczy, że duch Baranowskiego...

– Siedzi w kiblu i prosił, żebyś do niego zajrzał, jak wdepniesz – uzupełnił ajent. Egzorcysta otworzył drzwi z rozmachem. Faktycznie blade, przejrzyste widmo siedziało na klopie.

– A ty co, do cholery?! Zdechłeś, padlina zakopana, ale dalej się znęcasz? Ludziom się wysikać nie pozwalasz, ubecki oprawco?

– Proszę o wybaczenie, to jedyne ciemne miejsce w tym budynku...

– Do rzeczy – warknął Jakub.

– Umarłem – mruknął komuch.

– Wiemy, nie sposób było przegapić tej informacji. Pół wsi na tę okoliczność chlało z radochy... Szkoda tylko, że nie z mojej ręki, ale skąd miałem wiedzieć, że dekujesz się w Szwajcarii.

– Nawet oglądałem ten swój pogrzeb, cholera wie po co.

– Ale przecież warto było. Nie co dzień widzi się kilka setek szczęśliwych i uśmiechniętych twarzy –

szydził Wędrowycz.

– Co za dzicz...

– Zbierasz, co posiałeś – zauważył Semen, zaglądając przyjacielowi przez ramię.

– A jednak jestem tutaj... Jako duch. Potępieniec, czy jak to się w kościelnym żargonie nazywa.

– Można tak, można siak. – Semen wzruszył ramionami. – A niby czego się spodziewałeś?

– Po śmierci to powinien być niebyt, ewentualnie wskrzeszenie, ale nie religijne, tylko naukowe. Kiedyś gdy komunizm zwycięży i dzięki rozwojowi techniki przywróci do życia tych, którzy nie szczędząc wysiłków, go budowali... – snuł rozważania nieboszczyk. – Tak czy inaczej, nie powinno mnie tu być.

– Mamy dla ciebie dwie wiadomości – westchnął Jakub. – Z twojego punktu widzenia obie złe. A w zasadzie jedna jest fatalna, a druga to już kompletnie tragiczna...

– Jaka jest ta lepsza? – zaciekawiło się widmo.

– Życie pozagrobowe jednak istnieje.

– A ta gorsza?

– Bóg też istnieje.

– Nie wciskajcie mi tu klerykalnej propagandy – warknął duch. – Boga nie ma, stwierdzili to jednoznacznie mądrzejsi od was. Moje istnienie to jakaś podejrzana anomalia albo nawet prowokacja reakcjonistów. Widocznie gdy umierałem, wydzieliła się ze mnie jakaś energia, która normalnie nie powinna się wydzielać, i teraz fruwa po miasteczku, zachowując szczątkową świadomość...

– W języku klerykalnej propagandy to się nazywa dusza – zachichotał Semen.

– Bzdury – zaperzyło się widmo. – To z pewnością ma naukowe uzasadnienie. Ale przyszedłem tu do was, bo mam zlecenie... Zapłacę.

Jakub i Semen, słysząc o możliwości dorobienia kilku groszy, z trudem starli z twarzy szydercze uśmiechy.

– No to gadaj, o co biega – powiedział kozak.

– Zniknijcie mnie. Definitywnie.

– Że co?

– Towarzyszu Wędrowycz...

– Guś kabanu nie towariszcz! – parsknął Jakub.

– Panie Wędrowycz. Jest pan, jak powszechnie wiadomo, antykościelnym egzorcystą...

– Niezły wywiad ubeki mają albo twoja sława dotarła aż do krainy Helwetów. – Semen dał

przyjacielowi sójkę w bok.

– Oj tam, zaraz antykościelnym. – Jakub wzruszył ramionami. – Powiedzmy, że między mną

a proboszczem są pewne rozbieżności co do metod działania i poglądów, ale to normalne, gdy przy jednej robocie spotkają się teoretyk z praktykiem.

– No więc jako niekościelny spec od likwidacji zabobonów może zająłby się pan moim przypadkiem?

Zrozumcie, jestem... eee... byłem ateistą! Mnie po prostu nie wypada łazić po wsi i straszyć ludzi! To całkowicie niezgodne z moim światopoglądem. Wstyd i obciach. W dodatku moje manifestacje legitymizują w pewien sposób kościółkowe ględzenie proboszcza!

– Powiedzmy, że cię stąd wyegzorcyzmujemy – cedził słowa kozak. – Jak niby chcesz nam zapłacić?

– Coś tam uciułałem... – westchnął nieboszczyk.

– Na książeczce PKO? – zakpił Jakub. – Czy na szwajcarskim koncie? Wiesz, gdzie możesz sobie to teraz wsadzić?

– Mam srebro. Prawie dwadzieścia kilo w monetach.

– Przedwojenna rezerwa naszej gminnej kasy zapomogowo-kredytowej!? – ryknął egzorcysta. – Ty łachmyto! Czyli słusznie podejrzewali, że to ty znalazłeś i ukradłeś depozyt! To my w największej tajemnicy ratowaliśmy to przed nazistami, a ty...

– Mnie tam już wszystko jedno. Chcecie to odzyskać?

– Powiedzmy – burknął Semen. – Gdzie jest?

– Wiecie, jakie były czasy. Kiedy oddział Wypruwacza przyszedł zlikwidować mnie i moich towarzyszy, zakopałem w ogródku przed starym urzędem gminy, pod krzakiem róży. Jeszcze tam leży. Półtora metra pod ziemią.

– Głęboko, cholera – zmartwił się Semen. – A tam czysty margiel... Trzeba poszukać jakiegoś frajera do odkopania, bo sami uhetamy się niemożebnie.

– Dobra. – Jakub otarł usta wierzchem dłoni. – Cena jest odpowiednia. Przyjdź o północy, odprawimy ci ten egzorcyzm! A teraz wynocha z kibla, ludzie chcą skorzystać.

– Ale jak? Nie mogę wyjść na światło dzienne, bo parzy i... – zaskamlał duch.

– To won przez szambo!

Duch zapadł się w kibel. Kozak odruchowo spuścił wodę.

– Ubikacja oczyszczona z bytów bionekrotycznych! A teraz grzecznie ustawiać się w kolejce –

zakomenderował egzorcysta. – Barman, dwa na koszt firmy dla mnie i kumpla! Za posprzątanie wychodka.

– Już się robi!

Bywalcy nieśmiało zaklaskali.

Birski, dochodząc do swego biura, z niepokojem spostrzegł, że na schodkach czekają na niego dwaj petenci.

– O, do diaska! – Przyspieszył kroku, ale widząc, że to tylko Wędrowycz z Korczaszką, zaraz zwolnił.

– No co tam? – zagadnął, gdy był już przy schodkach.

– Paserstwo – powiedział ponuro Jakub.

– Kto jest paserem!? – zdumiał się posterunkowy.

Jako żywo nie słyszał, by tą profesją trudnił się ktokolwiek w osadzie. Jeszcze bardziej zdumiało go, że główny cierń gminy przyszedł w tej sprawie do niego. Wędrowycz zazwyczaj sam likwidował

złodziejaszków lub w inny sposób wymierzał sprawiedliwość tym, którzy mu podpadli.

– Chwilowo jeszcze nikt – uspokoił go Semen. – Ale cień podejrzenia może paść na nasze dzielne organa ścigania. A to by było chyba niedobrze...

– Znaczy się na mnie!? – Teraz policjant naprawdę się zaniepokoił.

– Albo na Rowickiego – puścił oko Wędrowycz. – Jednak po co ma padać na kogokolwiek?

– Do rzeczy – poprosił Birski.

– Na terenie obecnego posterunku spoczywa cenny depozyt srebra należący do naszego banku spółdzielczego. Trzeba go wykopać i oddać.

– Że co?! Pięćdziesiąt lat bezskutecznie szukali tego skarbu, a wy go odnajdziecie?

– My nie – pokręcił głową Jakub. – Ten skarb ukradła i ukryła milicja. Pan jako były milicjant powinien się oczyścić, zrehabilitować, uniknąć splamienia munduru...

– Tak jest!

Godzinę później posterunkowy, sapiąc jak miech kowalski, dokopał się do nadgniłej skórzanej torby lekarskiej pełnej zaśniedziałych przedwojennych dziesięciozłotówek.

– Zgłoszę was jako znalazców – zaproponował, taszcząc znalezisko do banku. – Jakieś znaleźne dostaniecie...

– Nie trzeba – uciął Wędrowycz. – To była sprawa honorowa! Lepiej sobie napisz raport do naczalstwa o odzyskaniu zrabowanego mienia znacznej wartości. Awansu pewnie nie dostaniesz, ale w papierach będzie dobrze wyglądało.

– Może zatem nie jest to tak całkiem stracony dzień – mruknął Birski.

– A dlaczego miałby być stracony? – zdumiał się Jakub.

– Nie wyrobiłem normy mandatów... Obsobaczą mnie w końcu jak burą sukę.

– To wlep nam – burknął egzorcysta. – Za zniszczenie trawnika przed posterunkiem. Nam dodatkowa

krecha nie zrobi różnicy, karę pokryjesz z funduszy dla konfidentów i po kłopocie.

– Ale przecież nie wy kopaliście, tylko ja... – Gliniarz spojrzał na nich bezradnie. – Zresztą nie jesteście moimi konfidentami, nie mogę wydać tych pieniędzy na wasze mandaty...

– No to masz problem – przyznał Semen.

Duch zjawił się punktualnie. Zapukał grzecznie do drzwi. Wędrowycz otworzył, ale stanął tak, by zablokować wejście.

– Bionekrotycznej gadziny z zasady nie wpuszczam do domu – wyjaśnił. – Zapraszam do szopy. Duch komuch wszedł tam i oniemiał. Semen, krzywiąc się niemiłosiernie, zapalał właśnie ostatnie świece. Ze ściany patrzyli Marks, Engels i Lenin. Portrety były ciut sfatygowane – Jakub swego czasu uwielbiał pstrykać w nie pestkami. Ścianę zdobił pogryziony przez myszy sztandar należący kiedyś do pobliskiego PGR-u. Nad drzwiami wisiał jeszcze sierp i młot. Stolik nakryty był zielonym suknem. Leżało na nim nieco zapleśniałe dwutomowe wydanie dzieł Lenina, mniejsza książeczka była chyba konstytucją ZSRR.

– Szykownie jak na partyjnym zebraniu – pochwalił duch. – Ale nie widzę krucyfiksów ani święconej wody...

– Bo jesteś ateistą – wyjaśnił Jakub. – Egzorcysta musi być jak dobry psycholog, moherowi pokazuje akcesoria dewocyjne, militarystę częstuje kieliszkiem napalmu... – fantazjował. – A na ciebie najlepiej podziała Lenin.

Ściągnął z grzbietu spłowiały drelich, założył wyświechtany garnitur z lumpeksu i nawet zawiązał pod szyją czerwony krawat.

– Religia to opium dla mas – warknął, patrząc komuchowi prosto w oczy. – A potem otworzył Lenina w założonym miejscu i zaczął czytać artykuł o zbędności i fałszywości wszystkich wierzeń i praktyk religijnych. Duch z kamienną twarzą słuchał przez jakieś dwadzieścia minut. Semen porażony wrogą

ideologią wymiotował w kącie. Widmo stawało się coraz bledsze, aż wreszcie znikło bez śladu.

– Bimbru – wyjęczał Jakub, zdzierając z siebie garnitur.

Krawat próbował go udusić, ustąpił dopiero przecięty bagnetem.

– Co z tym? – Semen z obrzydzeniem wskazał książki i portrety. – Do pieca?

– I po problemie – mruknął Jakub, zatrzaskując drzwiczki.

Dzieła, wodzowie i partyjny strój rytualny płonęły wesoło. Najtrudniej paliły się książki – widocznie zawierały zbyt dużo wody.

– Dokąd on odszedł? – drążył temat kozak.

– Dalej.

– Znaczy się pokutował tu, żeby zasłużyć na czyściec, a że nie chciał czekać, posłaliśmy go ekspresowo do piekła? Czy może tak jak chciał, w totalny niebyt?

– Trafił tam, gdzie trzeba. – Jakub uśmiechnął się wrednie. – Może jak będzie grzeczny, to kiedyś

zasłuży na przeniesienie do piekła. Za jakieś tysiąc lat, może dwa... Semen, choć zżerała go ciekawość, wolał już o nic więcej nie pytać.

Baranowski potrząsnął głową i rozejrzał się wokoło. Stał w holu czegoś, co wyglądało jak urząd. Podłoga pokryta była lastryko, ściany wyłożono kiepskim szarym marmurem, pod sufitem połyskiwały jarzeniówki. Świeciła może jedna trzecia. W powietrzu cuchnęło lizolem. Opodal przy schodach sprzątaczka w brudnym fartuchu mechanicznym ruchem rozmazywała szmatą brud na posadzce.

– Sfuszerowały, dziady! – warknął działacz. – Miał być niebyt, a tymczasem... – Nieoczekiwanie zorientował się, że ma ciało. Uszczypnął się, poczuł ból. – Zaraz, zaraz... Architektura socrealistyczna jak w mordę strzelił. A zatem to jest przyszłość! Miałem rację! Komuniści dzięki potędze nauki i podporządkowaniu sobie przyrody przywrócili mnie do istnienia!

Ruszył przed siebie raźnym krokiem. Na końcu holu znajdowały się drzwi obite dermą. Wisiała na nich tabliczka po rosyjsku:

Sekretariat. Nie wchodzić bez wezwania.

Baranowski obejrzał się, ale sprzątaczka gdzieś zniknęła. Ruszył w drugą stronę. Przez chwilę

zatrzymał się przy schodach. Popatrzył w górę, ale nie zdecydował się wejść na piętro. Szary żyłkowany marmur stopni ufajdany był niepokojącymi brązowymi plamami. Stopnie prowadzące w dół zostały jeszcze gorzej zapaskudzone, w dodatku z piwnicy podejrzanie śmierdziało. Ruszył korytarzem i po kilku minutach dotarł do czegoś, co wyglądało na wejście do budynku. W ścianę z brudnych tafli szkła wmontowano szklane drzwi. Komunista pociągnął za klamkę, ale bez skutku. Przetarł zatem taflę

rękawem i wyjrzał. Przed sobą zobaczył ponury krajobraz. Nad pasmem nagich wzgórz wiatr przetaczał

ciężkie deszczowe chmury. Na stoku odziani w pasiaki katorżnicy budowali ogrodzenie. Za nim widać

było rzędy baraków rozległego obozu pracy...

– Porypało ich? – zdumiał się. – Wrogów klasowych też odtworzyli!? Choć z drugiej strony czemu by nie... Niektórych da się przecież zresocjalizować.

– Witamy, towarzyszu, witamy. – Ktoś serdecznie, ale jakby odrobinę za mocno klepnął go po ramieniu.

Komunista odwrócił się wystraszony. Przed nim stał potężnie zbudowany byczek. Na prostackiej twarzy królował złamany kinol. Nieznajomy odziany był w kiżowe oficerki i spodnie od dresu, a tors okrywała mu ewidentnie przyciasna kurtka mundurowa NKWD, ozdobiona baretkami orderów.

– Gdzie ja jestem? – wykrztusił duch.

– Witaj w Krainie Wiecznego Śledztwa. – Oprawca uśmiechnął się, prezentując czarne, połamane zęby.

– O, do diabła... – szepnął komunista.

– No cóż. – Enkawudysta wzruszył ramionami. – Nie wierzyłeś w Boga, nie wierzyłeś w diabła, więc nie licz, że ci teraz pomogą. Chyba będziesz musiał zostać u nas. Na zawsze...

===aFBjUmZQ

Smok

Dziadku, opowiedz mi o smoku wawelskim – poprosił mały Maciuś. – Obiecałeś, że zrobisz to innym razem. Już chyba jest ten inny raz!

Jakub Wędrowycz łypnął okiem i zadumał się.

–Jesteś za młody – powiedział wreszcie. – To bardzo ponura i drastyczna opowieść pełna seksu i nieuzasadnionej przemocy. Zgłoś się, gdy skończysz osiemnaście lat.

–Wtedy już chyba nie będę wierzył w bajki.

–Nic nie szkodzi, bo to nie będzie bajka, tylko absolutnie prawdziwa historia. Wrześniowe słoneczko przyjemnie przygrzewało. Jakub Wędrowycz machał łopatą może nieszczególnie szybko, ale dół na podwórzu pogłębiał się systematycznie. Pod warstwą darni błysnęła kreseczka czarnoziemu powstała w czasach, gdy hodował jeszcze kury i świnie, potem dotarł do gleby upstrzonej odłamkami cienkiego zielonkawego szkła. Kawałek niżej zaczęły się skorupy carskich jeszcze kubków i kufli od piwa, głębiej błysnęła śnieżną bielą saska porcelana, chyba stłuczona filiżanka z serwisu łabędziego. Przodkowie Jakuba od zawsze wdeptywali śmieci w błoto obejścia...

– Cała historia osadnictwa Wędrowyczów na Starym Majdanie jest tu zapisana jak w wielkiej księdze

– mruknął. – Gleba przechowuje pamięć, gromadzi prochy i skarby czasów minionych. A jak krzemienną

siekierę gdzieś tu znajdę, to będzie dowód niepodważalny, że jeszcze wsi nie było, a myśmy już tu siedzieli...

– Co to będzie? – zaciekawił się Semen, stając u płotu. – W archeologa się bawisz, czy może skarbów szukasz?

– A po cholerę szukać, jak wiem, gdzie zakopałem? – zdumiał się egzorcysta. – Po prostu pomyślałem sobie, że moja bimbrownia jest już za mała, jak na dynamicznie rosnące potrzeby naszej społeczności lokalnej.

W tym momencie łopata zazgrzytała o kamień. Jakub niespiesznie obkopał znalezisko.

– Krucafuks – mruknął. – Granit.

– W naszych stronach granit nie występuje, to pewnie robota lodowca, który przywlókł go ze Skandynawii – mruknął kozak.

– Szkoda, że tylko kamień, bo mógł przy okazji zabrać też skrzyneczkę szwedzkiej anyżówki... –

rozważał bimbrownik. – Płaskie to jakieś, nagrobek czy co? E, niemożliwe – uspokoił sam siebie. –

Przecież przodkowie nie tacy byli głupi, żeby grzebać wrogów na środku podwórka... A nawet jeśli, to przecież Bardaka zakopać trza jak psa i żadnych nagrobków nasza rodzinna tradycja nie przewiduje. Odkopał całą płytę, omiótł z lessowego pyłu. Semen przeskoczył przez płot, by przyjrzeć się z bliska

łupowi.

– Tu są jakby jakieś napisy – zauważył.

– Wygląda trochę jak hieroglify egipskie. Ale styl inny... To pewnikiem wiadomość do mnie, obrazkowa, od ludzi z dawnych czasów – rozważał Jakub.

– A skąd wiesz, że akurat do ciebie? – zirytował się Semen. – Wydaje ci się, że cały świat kręci się

wokoło twojego zada? Masz manię wielkości! A może ja też jestem ważny?

– No pewnie, że jesteś absolutnie wyjątkowy. Ale na moim podwórzu zostawili i ja wykopałem. To raczej nie może być przypadek – tłumaczył cierpliwie egzorcysta. – Jakby była do ciebie, to ty byś

wykopał na swoim, no nie?

– No w sumie... Może i masz rację – przyjaciel nie zdołał znaleźć luki w tym wywodzie. – Odczytamy to? Smok, leżący rycerz, wyciągnięta po prośbie dłoń, kupka krążków. Monety zapewne. Szukają kasy na odnalezienie grobu rycerza poległego w walce ze smokiem – zawyrokował. – Tyko czemu ciebie wybrali na sponsora?

– Wydaje mi się raczej, że oferują kasę za pozbycie się smoka, który ubił rycerza – dywagował Jakub.

– To przesłanie z naprawdę odległych epok.

– Dlaczego tak sądzisz?

– Bo jakby pochodziło z czasów historycznych, to byłoby napisane po ludzku, a nie obrazkami. – Noż

cholera – westchnął. – Jakbym mało miał kłopotów w dzisiejszych czasach, to jeszcze trzeba do innych latać przodkom dupy ratować...

– Ale uratujemy? – zagadnął Semen.

– Dopust boży, mus to mus – skrzywił się egzorcysta. – Kiedy ja odpocznę? Na emeryturze chyba...

– Ty już jesteś na emeryturze!

– Nie gadaj głupot – fuknął Jakub. – Emerytom to co miesiąc listonosz przynosi parę groszy. Jak nic nie dostaję, to znaczy, że nie jestem emerytem! I dlatego zamiast odpoczywać, muszę to piwnicę kopać, to ze smokiem walczyć...

– Głęboko ci współczuję. – Semen otarł skąpą męską łzę. – Zwłaszcza że i ja jestem w podobnej sytuacji. Należała mi się wojskowa emerytura od cara, kto by przewidział, że na starość nie będę miał

ani ojczyzny, ani cara, ani emerytury...

– Gorzki jest los człowieka – westchnął Jakub. – Napijmy się, a potem ruszymy na pomoc naszym... Tylko żebyśmy nie zaspali na poranny autobus do Lublina.

– Dlaczego do Lublina?

– Musimy wpaść do takiego jednego podejrzanego instytutu. Zresztą sam zobaczysz. Miejsce, do którego zmierzali, leżało na peryferiach miasta, w bok od szosy wylotowej. Niewielkie, senne osiedle, zabudowane estetycznymi szeregowymi domkami, grzało się w promieniach jesiennego słońca.

– Tu niby chcesz szukać instytutu naukowego? – sarkał Semen. – Coś ci się chyba mocno pomyliło. –

Tu ludzie mieszkają...

– Nic mi się nie pomyliło, zamiast marudzić, szukaj tabliczki przy drzwiach!

– A ło. – Kozak wskazał brudnym palcem. – Jest szyldzik.

– Wy-daw-nic-two Fa-bry-ka Słów – przesylabizował Jakub. – Coś mi mówi ta nazwa. Czy to nie ci dranie, którzy publikują paszkwile na nasz temat? Szkoda, że niedziela dzisiaj, bobyśmy wpadli do redakcji i solidnie im wklepali... Ale to nie tu, tabliczka czerwona powinna być.

– Instytut Kryptozoologii w Warszawie, delegatura w Lublinie. – Kozak pierwszy wypatrzył

wywieszkę na sąsiednim domu.

– Znaczy znaleźliśmy.

– No dobra, ale po co nam ta kryptozoologia? Yeti chcesz łapać? Mieliśmy pomagać naszym przodkom... A jasne! Kryptozoologia to także smoki?

– Nie myśl tyle, bo ci papacha wyłysieje. To dla zmyły wisi.

– I niedziela dziś, sądzisz, że kogoś tu zastaniemy? Co najwyżej ochrona siedzi...

– Bardzo dobrze, że niedziela, bo o to biega, żebyśmy nikogo nie zastali. Włamiemy się... A jakby przypadkiem była jakaś ochrona, to damy im w łeb. Ale pewnie nie będzie, słyszałem o jakichś cięciach funduszy na badania naukowe, to pewnie na wachmanach oszczędzają w pierwszej kolejności. Pokonał furtkę i zabrał się do dłubania agrafką w zamku drzwi. Po chwili stanęły otworem. Wewnątrz instytut przypominał zwykłe biuro. Wszędzie walały się stosy papierzysk, na biurkach stały odlewy czaszek yeti i sasquaczy, na ścianach wisiały mapy Tybetu i Gór Skalistych. Jakub poprowadził ich jednak do piwnicy.

Sala startowa wehikułów czasu. Wstęp wyłącznie dla członków projektu „Operacja Dzień

Wskrzeszenia” – głosił napis na szarych stalowych drzwiach.

– Kurde – zafrasował się Semen. – Miałeś rację z tą ściemą. Rzeczywiście to nie pasuje do kryptozoologii. Ale to chyba znaczy, że nie możemy wejść, bo nie jesteśmy z tej bandy...

– Furda – wzruszył ramionami Jakub. – I tak jesteśmy w tym budynku nielegalnie. Jeden złamany przepis więcej nie robi różnicy...

– Ale jak wejdziemy? – burknął. – Tu jest czytnik kart magnetycznych, a w dodatku trzeba kod wpisać.

– Magnetycznością się nie przejmuj. Rambo otworzy każde drzwi – w głosie Jakuba zabrzmiała niezachwiana pewność.

– Jaki znowu Rambo!?

– No ten mięśniakowaty koleś z filmu...

Wędrowycz wyciągnął z kieszeni kawałek starej taśmy do magnetowidu i przeciągnął ją przez czytnik. Jednak dioda nadal paliła się na czerwono.

– No i co? – prychnął kozak.

– Widać potrzebna jest cięższa artyleria... Bruce Lee. Mam taki odcinek, gdzie leje się z Chuckiem Norrisem, to będzie dwóch herosów w jednym.

– Ty uważaj, żeby drzwi nie wyrwali – zakpił Semen.

Egzorcysta wyciągnął kolejny kawałek taśmy i przeciągnął przez szczelinę z pół metra. Nie pomogło.

– Może leją się między sobą i nie mają czasu zająć się naszymi sprawami – szydził bezlitośnie kozak.

– Zatem pora na broń ostateczną. Nadchodzi Conan Barbarzyńca! – Jakub wyciągnął kolejny kłąb taśmy.

– Ale on nie z tej epoki – powątpiewał jego kumpel. – Nawet nie wie, co to zamek w drzwiach. Nie masz czasem duńskiego filmu o Egonie Olsenie, on różne takie otwierał... Ale Jakub zapuścił już Conana. Coś szczęknęło, zgrzytnęły zapadki, tryby zaterkotały, rygle przesunęły się w kluzach, a na koniec zapaliła się jeszcze zielona żaróweczka.

– No i proszę. Gotowe.

– A kod? – kozak na starość stał się dziwnie upierdliwy.

– Wpisz cztery jedynki. Tak jest ustawiony fabrycznie, a zazwyczaj naukowcy są roztargnieni i nie chce im się przestawiać...

Semen bez przekonania wcisnął cztery razy ten sam klawisz.

– Nic z tego. – Pokręcił głową. – Może lepiej 1-2-3-4?

– Za trudne chyba...

Niestety, ten także okazał się błędny. Egzorcysta oświetlił latarką okolice futryny. Długo badał

odłażącą farbę i sparszywiały tynk.

– Dziwne – mruknął. – Jak zmienili, to powinni wydrapać na ścianie koło wejścia...

– Może noszą ze sobą zapisany na kartce?

– Co ty, żeby zgubić albo żeby szpiedzy mogli wykraść? – zirytował się Jakub. – Zobacz jeszcze pod wycieraczką.

Kozak schylił się. Pod wycieraczką faktycznie leżał jakiś papierek.

– To mi raczej wygląda na numery do totolotka – mruknął. – Jak skaczą w przyszłość, to może warto je obstawić? Może wiedzą coś, czego nie wiemy?

– Schowaj, wykorzystamy, jak wrócimy. – Jakub ostrożnie dotykał palcem klawiszy i próbował kiwać

nimi na boki. – Tak pomyślałem, że najczęściej używane będą wytarte i obluzowane bardziej niż

sąsiednie... – wyjaśnił.

Wystukał kod. Szczęknęła ostatnia zwalniana blokada i drzwi stanęły otworem. Jakub namacał kontakt i włączył światło. Rozbłysły setki jarzeniówek.

– Et voila!

Jak się okazało, pomieszczenie wygrzebane pod osiedlem było naprawdę duże. Gigantyczna hala pomieściłaby basen olimpijski. Przed nimi stała dziwaczna kratownica opleciona kablami. Setki diod jarzyły się niczym robaczki świętojańskie. Zeszli po kręconych schodkach na sam dół.

– Oż cholera, ale to wielkie! – sapnął kozak.

– No, spore – przyznał Jakub. – Samych drutów tu z kilometr namotali, prymitywna technika, jeszcze nie osiągnęli etapu miniaturyzacji... Moje lustro było zdecydowanie poręczniejsze. Dobra. Trzeba stanąć

tu, a potem pociągnąć tamtą wajchę... – Wskazał platformę i układ startowy.

– Skąd to wszystko wiesz!?

– Ludzie po pijanemu wygadują różne głupoty. Raz się trafiło, siedziałem na imprezce z miłośnikami fantastyki, był tam jeden koleś od tajnych projektów. Nikt nie wierzył, że naprawdę jest podróżnikiem w czasie, więc mógł się czuć zupełnie swobodnie. Tylko trochę przesadził. Spił się strasznie i zaczął

bajerować dziewczyny. Pociągnąłem go za język...

– Jak to zrobiłeś, przecież nie jesteś dziewczyną!? – zdumiał się kozak. – Aż tak się schlał, że nie odróżniał, czy co?

Ale egzorcysta nie odpowiedział. Zapiął przyjacielowi na przegubie srebrną bransoletę, drugą nałożył

na swój nadgarstek.

– To żeby wrócić – wyjaśnił, a następnie zaczął majstrować przy pokrętłach sterujących urządzeniem.

– Ustawiam na Kraków, rok dziewięćsetny, powinno być dobrze...

– A jak nie będzie?

– Przestań marudzić! Źle ustawię, to po prostu nie trafimy. Mówi się trudno. – Wzruszył ramionami. –

Połazimy po lasach, obrobimy poganom świątynię, wychlamy ich kapłanom miodowy samogon, zakąsimy świętym kołaczem albo wędzoną łapą niedźwiedzia i sobie wrócimy. Gotów?

– Tylko kto nas wystrzeli, skoro do tej wajchy dobre trzy metry...

Ale Jakub już motał na rękojeści sznurek od snopowiązałki. Ustawili się, pociągnął, huknęło, błysnęło na zielono i polecieli.

Trochę to przypominało skok z ruszającego pociągu. Jakub i Semen złapali równowagę i otworzyli oczy. Stali na dnie sporego leja. Wokoło poniewierały się resztki krzaków i gałęzi zmiecione falą uderzeniową. Glebę wydarło do litej skały. Kawałki ziemi i odłamki gałęzi jeszcze wirowały w powietrzu.

– Technologia do dupy – skwitował Jakub. – Przerzuca w przeszłość bąbel z naszej rzeczywistości, który rozpręża się tu niemal z szybkością światła. Materia lokalna tego nie wytrzymuje... W dodatku trudno się pojawić dyskretnie, bo huk jest, jakby bomba detonowała. Dobrze, że wylądowaliśmy poza miastem.

– O, kotka mechanicznego utłukło. – Semen trącił nogą kłąb rudego futra, spod którego sterczały jakieś

druty. Kopnięty kryształ pamięci poleciał w krzaki. – A tak właściwie gdzie jesteśmy? Znaczy czy tam, gdzie chciałeś, bo nie widzę tu Krakowa...

– No, jesteśmy w Polsce... To znaczy w miejscu, gdzie będzie Polska, bo teraz okres plemienny... –

mruknął Jakub. – A Kraków pewnikiem gdzieś tam. – Machnął dłonią w nieokreślonym kierunku. – Na węch znajdziemy, bo miasta wtedy nie miały jeszcze kanalizacji, więc capiło od nich niemożebnie na wiele kilometrów w każdą stronę.

Po kwadransie marszu przez chaszcze znaleźli całkiem przyzwoitą ścieżkę poznaczoną odciskami ciżem, patynek i chodaków.

– Autostrada to to nie jest, ale każda droga gdzieś prowadzi – filozofował Jakub. – A tam, gdzie się

kończy, a może nawet i po drodze, będą ludzie, to ich zapytamy... Co ty, u diabła, wyrabiasz?!

Kozak majstrował przy małym radyjku turystycznym, które wyciągnął z kieszeni. Machał nim w prawo i w lewo, wyciągał i wsuwał antenkę.

– Wiem, że to epoka niby jeszcze przedradiowa, ale pomyślałem, że może sam sprawdzę, bo jakiś

serwis informacyjny by się przydał. A tu tylko buczy... – Podkręcił głośność.

– Biiip! Biiip! Biiip! – ćwierkało radio.

– To pewnie coś takiego jak automat do naprowadzania wehikułów czasu albo latających talerzy... –

mruknął Wędrowycz. – Albo na ten przykład radioboja magazynu sprzętu patroli czasu...

– Czyjego?!

– A coś ty myślał, ktoś musi chronić historię przed szumowinami z przyszłości. Nas to oczywiście nie dotyczy – dodał, widząc troskę na obliczu kumpla. – Może nie jesteśmy tu tak do końca legalnie, ale zaproszono nas...

Ścieżka wyprowadziła ich na rozległe pole wydarte odwiecznej puszczy. Rozległa przestrzeń pokryta była mikrą pszenicą, w okólniku dreptały wychudzone krowy. Na skraju areału stał spory dwór, otoczony palisadą.

– Fiu, fiu, cywilizacja jakaś słowiańska – mruknął Semen. – Odszykowane na wysoki połysk, gonty świeżo darte, beleczki rzeźbione, drzwi metalem nabijane, jakiś dziany koleś tu mieszka. Zobacz, jaka elegancka dwukółka przed domem parkuje... Ciekawe, skąd tyle kasy, bo chudoba jakaś mizerna.

– Doświadczenie mi mówi, że jak gospodarz marny, a dom odpicowany, to pewnie kasa z lewego źródła.

– Hmmm... To chyba nie zawsze tak jest – kozak przypomniał sobie zapuszczoną norę przyjaciela i jego podejrzane źródła dochodu. – W sensie, że nie zawsze jak ktoś ma lewą kasę, to od razu inwestuje w...

– Odpiernicz się ode mnie – warknął Jakub. – W moich oczach handel samogonem jest legalny, a mieszkam, jak lubię i przywykłem!

– A czy ja coś mówię?

– To przestań aluzje rzucać! Wrota zamknięte na głucho, nie będziemy się narzucać. Do Krakowa pewnie prosto... Bo ta górka, z której zeszliśmy, to chyba ta, co na niej usypią kopiec Kościuszce. Trakt wiodący przez łany marnych, porośniętych kąkolem zbóż doprowadził ich do okazałego drewnianego mostu. Niestety, pech chciał, że na ich widok z budki wartowniczej wyszedł jakiś zezowaty typek w pasiastym kaftanie.

– Jasna choroba, to i w tej epoce byli już dresiarze?! – Kozak kontemplował krajki przyszyte jak lampasy do rękawów i spodni nieznajomego.

– Może to protoplasta wszystkich drechów – zapalił się Jakub. – I jak go zaciukamy, to kto wie, urwiemy linię genetyczną i wyczyścimy całą historię z tego towarzystwa! Z drugiej strony, kurczę, przybywamy z epoki rozumu, chyba powinniśmy jako swego rodzaju ambasadorowie naszych czasów wykazać się kulturą...

– To znaczy wklepiemy mu, dopiero jak do nas fiknie?

– Skuba jestem – warknął koleś, zastępując im drogę. – A to jest mój most! Przejście kosztuje denara, a w obuwiu luksusowym dwa denary.

– Luksusowym? – Zdumiony Jakub popatrzył na swoje gumofilce. – Z drugiej strony kauczuk może być

w tych czasach cenniejszy niż złoto.

– To pewnie o mnie chodzi. – Semen stuknął obcasami znoszonych oficerek.

– Obaj macie luksusowe, bo tu się zazwyczaj boso chodzi – wyjaśnił pilnujący mostu. – Cztery denary.

– Wyciągnął brudną łapę.

– Może przejdziemy przez bród? – zaproponował Jakub. – Unikniemy draki...

– Cały brzeg rzeki to prywatne pole, wara mi je wydeptywać, bo może za tysiąc lat moi potomkowie sprzedadzą je deweloperom. Nie macie pieniędzy, to spieprzać, dziady... – Obwieś władczym gestem pokazał im, że mają się wynosić.

– Sam widzisz, wszystko jedno, czy to nowożytność, czy średniowiecze, dyskusja z drechem po prostu nie ma sensu – westchnął Semen.

– Chciałem choć raz kulturalnie. Ale jak się nie da, to trudno...

Jakub podszedł i niespiesznie wytrzaskał gówniarza po gębie. Walił niespecjalnie mocno, zęby leciały na prawo i lewo, ale postarał się nie złamać szczęki. Przywrócenie świadomości klasowej trwało może pięć minut i zakończyło się pełnym sukcesem.

– Wielmożni panowie, litości – zaskamlał obity, klęcząc na drodze. – Ależ oczywiście, że tak ważne persony przechodzą przez most za darmo... A na Wawel to cały czas prosto. Obaj przyjaciele przeszli po chwiejnej konstrukcji i pomaszerowali dalej traktem. Woń miasta nasilała się z każdym krokiem. Po lewej i prawej stronie drogi wyrosły półziemianki i lepianki kryte strzechą.

– Wsi spokojna, wsi wesoła, obornika woń dokoła – rymował kozak.

– To już chyba przedmieścia, a tak mi się widzi, że ta kupa belek na pagórku to chyba przyszły Wawel.

– Jak sądzisz, wpuszczą nas? – zapytał Semen, gdy dreptali w stronę bramy.

– Głupie pytanie, skoro zaprosili, to dlaczego nie mieliby wpuścić? No chyba że jednak pomyliliśmy epoki, ale w tych kwestiach ufam mojemu instynktowi.

– Hmm... A masz ze sobą ten kamień? Ten z napisami...

– Pogięło cię – zirytował się Jakub. – Po kiego grzyba miałbym wlec ze sobą stukilogramowy złom granitu? Został na podwórzu. Zapamiętałem, co było na nim wyryte, i tyle. A czego pytasz?

– Bo wiesz, jak stałem na warcie w Carskim Siole, jak car kogoś zaprosił, to taki wezwany musiał

pokazać albo list od cara, albo specjalną przepustkę wystawioną przez wartę. No, był jeden wyjątek, Griszka Rasputin, ale wiedzieliśmy, że był zakumplowany z batiuszką, to się go wpuszczało we dnie, a do niektórych dam i w nocy... Więc tak dumam, że i tu pewnie trzeba pokazać list od księcia.

– Ech, ta twoja carska Rosja – westchnął Jakub z politowaniem. – Nic dziwnego, że schrzaniliście całe imperium, skoro do przejścia przez byle drzwi był niezbędny papierek z carskim autografem. Tak porąbany kraj nie mógł przetrwać!

– Toż tłumaczę, że nie byle drzwi i nie zawsze był potrzebny...

W bramie stał wartownik. Na skórzany kaftan ponaszywał drewniane kółka, co z daleka nawet przypominało trochę kolczugę. Na widok wędrowców sięgnął po włócznię.

– Stać, przepustka! – warknął, służbowym gestem wyciągając rękę.

– A widzisz? – ucieszył się kozak.

– Proszę. – Jakub podał wachmanowi kawałek gazety, który plątał mu się po kieszeni.

– Dziękuję, proszę wchodzić. – Wartownik z szacunkiem oddał świstek. – Pozwolę sobie zauważyć, że zachwycająco cieniutki pergamin, a kaligrafia pierwsza klasa... – dodał. Egzorcysta z przyjacielem znaleźli się na dziedzińcu.

– Nie kapuję – poskarżył się Semen.

– A co tu kapować? Jak myślisz, ilu ludzi w tej epoce umie czytać? Trzech, może czterech na cały kraj. A papieru, i to drukowanego, na oczy jeszcze nie widzieli... Pomyślmy lepiej, gdzie tu mogą być

komnaty... No, raczej lepianka książęca.

Majdan grodu wypełniały gęsto stłoczone chaty i półziemianki. Pośrodku tylko jakiś Krzyżak uwijał się

raźno z kielnią w dłoni. Wznosił z kamiennych okrzesków sporą okrągłą budowlę. Nieoczekiwanie gdzieś za chatami rozległo się miarowe walenie w bęben. Krzyżak pospiesznie rzucił

ostatnią pacynę zaprawy, wkleił ostatnią płytkę łupku i wytarłszy ręce w płaszcz, zniknął gdzieś za domkami. Teraz dopiero przybysze z przyszłości spostrzegli, że w tamtym kierunku ciągną też inni mieszkańcy Wawelu.

– To pewnie sygnał zwołujący wszystkich na ucztę. – Jakub pociągnął nosem. – Chodź, zjemy coś

i poszukamy władcy...

– Tak bez zaproszenia?

– Jak to bez zaproszenia? Mamy bony do stołówki! – Zirytowany egzorcysta wywrócił kawałek gazety na drugą stronę.

Minęli niewielką świątynię Światowida. Za nią stało coś w rodzaju stodoły. Z wnętrza dobiegał gwar głosów i buchały zapachy pieczonego mięsiwa. W drzwiach stał jakiś starszy wiekiem, brodaty koleś

w diademie na głowie.

– No nareszcie – ucieszył się na ich widok.

– Jakub Wędrowycz i Semen Korczaszko, przybywamy na wezwanie. – Egzorcysta stuknął piętami gumofilców.

– Jestem książę Krak. Zapraszam na skromny poczęstunek.

Weszli do wnętrza. Szerokie stoły zastawiono glinianymi misami. Piętrzyły się w nich góry wszelakiego jadła.

– A zatem, czcigodni goście, pozwólcie sobie przedstawić. – Książę powiódł gestem po zgromadzonych przy stole biesiadnikach. – To jest brat Severian z Jerozolimy, członek zakonu krzyżackiego, który przybył, by nas nawracać, i ma na tym polu pewne skromne na razie sukcesy. W dodatku to mistrz murarski, zaczął już budowę kościoła.

Mnich uśmiechnął się skromnie i skinął głową, a pawi czub na szyszaku załopotał.

– To zaś nasz kronikarz. Ma sporządzić opis moich czynów. Te bohaterskie opisze wprost, a łajdactwa przedstawi w korzystnym świetle. Z kolei rycerz Roderyk przybył do nas z polecenia cesarza Niemiec, by krzewić zachodni obyczaj rycerski. Chodzi o to, byśmy podczas czekających nas wojen z Rzeszą nie zarzynali schwytanych na ofiarę naszym bogom i nie dobijali rannych, tylko wymieniali jeńców, ewentualnie zwalniali po wpłaceniu okupu. Dziewczyna obok niego, ta z miną owcy, to moja córka, księżniczka Wanda, a ta młodsza, która się drapie po tyłku, to moja bratanica, Jagienka. Jej ojca otrułem, bo chyba spiskował, to już zapisano w kronice.

– Jako czyn chwalebny, jak mniemam? – uśmiechnął się kozak.

– No ba, płacę i wymagam! Reszta zebranych to normalny personel stanowiący zalążek biurokracji państwowej, skarbnik, zarządca spichrzy, koniuszy i inni tacy. Ten z pejsami to Izaak, przybył do nas od Chazarów znad rzeki Kamy. Wybitny fachowiec finansista, oddelegowałem go do spraw pożyczek zagranicznych i deficytu budżetowego. Przymierzaliśmy się do bicia monety, ale technologicznie jesteśmy ciut zapóźnieni, a z kruszcami wtopa, więc ukradliśmy pomysł Chińczykom i zaczniemy od druku banknotów na pergaminie w technice drzeworytu. Te kobitki to mój były harem, ale skoro udaję przed Niemcami gotowego na przyjęcie chrześcijaństwa, zdegradowaliśmy je i chwilowo są damami dworu. A ten ponurak w skórzanej kapocie to dowódca drużyny, a raczej były dowódca, bo po starciu ze smokiem większość podkomendnych zamieniła się w pieczyste.

– Smok – mruknął Jakub. – Jakiś dinozaur się uchował do tych czasów czy co?

– Żaden tam dinozaur – machnął ręką książę. – Normalny smok, co to ma skrzydła, lata wbrew prawom fizyki i zieje ogniem. W dodatku żre krowy i owce, a i ludziną nie pogardzi. Próbowaliśmy tak i siak bydlę zgładzić. Ale nijak gada podejść. Łuska twarda, trzeba by z bliska dźgnąć, a szybki jest i jak wspomniałem, kto podejdzie, zamienia się w karkówkę z grilla...

– Otruć? – zasugerował kozak.

– Próbowaliśmy. Jest tu taki obszczymurek, Skuba się nazywa.

– Mieliśmy już wątpliwą przyjemność go poznać...

– Cwaniak, kombinator, robi przekręty na wymianie dirhemów na denary. Podaje się za szewczyka, ale te paskudne łapcie, które plecie, trudno nazwać butami. Obiecywał, że gada sposobem załatwi. Chciał

w razie powodzenia rękę księżniczki Wandy i pół mojego państewka albo ewentualnie równowartość

w gotówce. Żydowscy bankierzy nawet ofiarowali się z kredytem, ale, niestety...

– Co się stało? – zapytał Jakub. – Zator płatniczy? Czy wzajemna niewymienialność walut?

– E, pieniądze to najmniejszy kłopot. – Izaak wzruszył ramionami. – Problem w tym, że, aj-waj, ten partacz kompletnie sfuszerował robotę, nu i nie było czego kredytować.

– Spartaczył? – zainteresował się Semen.

– Ano podłożył bestii przed jamę skórę barana wypchną siarką i smołą – wyjaśnił książę. – Niestety, smokowi to nie zaszkodziło. Co gorsza, od tego czasu tylko dalej i mocniej zieje ogniem. Sytuacja robi się poważna, bo jak sami panowie widzą, budynki na Wawelu mamy drewniane i kryte smołowanym gontem. Chwilowo brak nam odpowiednich technologii budowlanych...

– Mówiłem, że nowoczesny zamek można tanio i szybko wymurować z cegły – odezwał się Krzyżak Severian. – A wy się upieracie przy tym wapieniu, niby że kamień darmo da się pozyskać... Chciałem stawiać katedrę, to mi nie pozwolili, upierają się przy rotundzie z kamiennych okrzesków – poskarżył się

gościom. – Niby że na Wielkich Morawach już tak budują, a tu wiernych mało i nie wiedzą, czy chrześcijaństwo będzie odpowiednio perspektywiczne, żeby przeznaczyć większą działkę...

– W każdym razie jak się gad rozjuszy, to wypali tu przejawy cywilizacji do gołej glacy... Nawet archeolodzy niewiele będą mieli pożytku – zakończył władca.

– Może należało złożyć mu w ofierze dziewicę? – zadumał się Jakub. – Jakby ją skonsumował, to w trakcie trawienia przez miesiąc byłby w letargu... Wtedy łatwo byłoby się podkraść i łeb mu upitolić...

– W jakim sensie skonsumował? – zaciekawił się książę.

– W sensie zeżarł, to dawne czasy, język jeszcze nie nałapał aluzji – wyjaśnił egzorcysta.

– Dziewicę... – zadumał się książę Krak. – Trudna sprawa, bo wyznawane przez nas pogaństwo zezwala na znaczną swobodę obyczajową, a idee tak czystości przedmałżeńskiej, jak i wierności po ślubie większość naszych poddanych uważa za ciężkie frajerstwo...

Po uczcie Jakubowi i Semenowi wskazano niewielką chatkę opodal rotundy.

– Łazienki nie ma, bo to jeszcze nie ta epoka – wyjaśnił odprowadzający ich książę. – Ale poza tym czujcie się jak u siebie w domu.

Gdy Jakub i Semen rano weszli do sali, śniadanie trwało już w najlepsze. Książę pociągał miód z rogu. Wczorajsi biesiadnicy pojawili się niemal w komplecie, tylko jedno miejsce przy stole pozostawało puste.

– Panowie – władca wstał na ich widok – czekamy jeszcze tylko na końcowy raport, by ogłosić ludowi radosną nowinę. Izaak obiecał już wymienić tysiąc skórek sobolich na twardszą walutę, bym mógł od razu wypłacić wam honorarium.

– Zaraz, chwileczkę – zaoponował zaskoczony egzorcysta. – Przecież jeszcze nic nie zrobiliśmy?

– Wasza bezcenna rada, której udzieliliście wczoraj, przyczyniła się już zapewne...

– Rada? – kozak bezskutecznie grzebał w pamięci.

– Żeby smokowi podrzucić dziewicę. Dziś o świcie wykonaliśmy to zadanie...

– Ażeby mi język usechł! – przestraszył się Jakub. – Kogo, u diabła, rzuciliście na żer potworowi?

– Księżniczkę Wandę – wyjaśnił Krak. – Na następczynię tronu i tak była za głupia, szesnaście lat skończyła i nadal wyswatać się nie dała, a nie mamy jeszcze klasztorów, by w nich trzymać stare panny, których nikt nie zechce... A tak przyjemne z pożytecznym!

W tej chwili w drzwiach stanął jeden z wojów.

– Wasza Wysokość, księżniczka Wanda...

– Czy bardzo cierpiała za nasz lud? – Władca uronił fałszywą łzę. – Wyślijcie kogoś, by uciapał łeb poczwarze, zanim się wybudzi. I teges, jakby przy patroszeniu coś się znalazło, to sami rozumiecie, pozbierać do kupy i pogrzeb z honorami na koszt państwa.

– Mamy problem. Księżniczka... okazała się już niejadalna.

Rycerz Roderyk czerwony jak burak nerwowo przełknął ślinę i w panice rozejrzał się na boki. Mnich Severian i kronikarz też sprawiali wrażenie jakby trochę zakłopotanych.

– Utopcie ją zatem w Wiśle – rozkazał władca. – A ty, skrybo – zwrócił się do dziejopisa – opisz jej występek i karę ku nauce przyszłych pokoleń. Na pewno umiesz to ładnie ująć w słowa. Wanda leży w naszej ziemi, bo zechciała Niemca... Czy jakoś tak.

Gość z Rzeszy zrobił się dziwnie nerwowy. Spoglądał to na drzwi, to na okno...

– Jeśli mogę zasugerować... – odezwał się dziejopis. – To nie będzie dobrze wyglądało. Puszczalska księżniczka z propagandowego punktu widzenia to obciach. Poza tym lepiej dawać przyszłym pokoleniom dobry przykład niż zły. To już chrześcijanie będą, po co mają kultywować negatywne wyobrażenia o naszych pogańskich czasach? Już lepiej zasugerujmy w kronikach, że utopiła się, żeby ochronić swoją

cnotę... A i na potrzeby ludu też warto by coś wykombinować. Tak by nie powiedzieć za dużo, bo godzi to w prestiż dynastii.

– Słusznie – zgodził się Krak. – Sformułuj to jakoś ładnie, egzekucja – spojrzał w niebo – w samo południe. Myślę, że zrobimy to tradycyjnie. Stary kamień młyński do szyi i pierdut do Wisły. Ty – gestem wskazał Roderyka – też jesteś zaproszony. Jako widz, oczywiście. Po mojemu, powinieneś iść na dno razem z nią, najlepiej zaszyci w jednym worku, ale ten cholerny... Jak oni nazywają ten idiotyzm?

– Immunitet dyplomatyczny – podpowiedział dziejopis.

– No właśnie, immunitet ci ratuje zad.

– Stanowczo protestuję. – Krzyżak otarł brodę rękawem. – Topienie dziewcząt w płynących wodach na kilometr śmierdzi pogaństwem...

– Oj tam, oj tam. – Krak wzruszył ramionami. – Nie przesadzajmy. Na stosie mam ją spalić czy co?

– Tak by było lepiej – przyznał zakonnik. – A jeszcze lepiej ochrzcić, nałożyć pokutę i po chrześcijańsku wybaczyć, to znaczy zamknąć do końca życia w klasztorze.

– Wprawdzie nie jestem jeszcze chrześcijaninem, ale słowa twe, czcigodny ojcze, są głęboko słuszne. Tylko że klasztoru jeszcze nie mamy.

– To poważna inwestycja, mój zakon nie ma funduszy na tak ambitny program chrystianizacyjny...

– Czyli robimy po mojemu. A diabła tam, skoro mamy być tolerancyjni religijnie, to pójdę na mały kompromis. Jak już ją utopimy, to chętnie jej wybaczę. Żegnam panów. – Wstał i ukłonił się. – Sprawy państwowe wzywają.

Wiadomość o egzekucji księżniczki Wandy rozeszła się lotem błyskawicy. W południe na plaży opodal smoczej jamy zjawiło się mrowie ludzi. Kat, skazana i najznamienitsi goście zebrali się na pomoście do cumowania książęcej łodzi. Dziewczyna ubrana w białe giezło stała na samej krawędzi. Na szyję

założono jej obrożę, od której kawał konopnego sznura biegł do poszczerbionego kamienia młyńskiego.

– Za rozkład moralny i tym samym pozbawienie księstwa cennej broni biologicznej niezbędnej do walki z potworem... – kat zaczął odczytywać sentencję wyroku. Nagle ktoś, nie szczędząc kułaków, przedarł się przez tłum i jednym susem wskoczył na pomost. Jakub i Semen rozpoznali Skubę.

– Moja ci ona! – Szewczyk-cinkciarz nakrył głowę dziewczyny chustką. – Nie do kata należy, ale do mnie!

– Ty obleśny wieprzu! – ryknęła Wanda, zrywając z siebie tkaninę. – Czego to się zachciewa?! Z tobą

do łóżka?! Błe... I może jeszcze mój kochany tatko miałby ci po śmierci przekazać władzę nad krajem?

Co to, to nie!!! Mistrzu, top pan!

Małodobry wzruszył ramionami i zepchnął ją z pomostu. Tylko plusnęło i kamień pociągnął

dziewczynę na dno.

– Wyroku nie doczytał! – Krak surowo zmarszczył brwi.

– A może potrącimy mu z wypłaty? – zaproponował Izaak.

– Prymitywne te prasłowiańskie zwyczaje... – wzdrygnął się Semen.

– Ale z ciebie ciężki frajer – burknął Jakub do Roderyka. – Może i nie była szczególnie bystra, ale inteligencja to w życiu nie wszystko!

– Was bedeutet „frajer”? Chyba ty! – Niemiec dobył miecza i rozepchnąwszy ludzi, skoczył w ślad za dziewczyną w toń Wisły.

Dłuższą chwilę cały tłum w milczeniu podziwiał rozchodzące się po wodzie kręgi, a potem cudzoziemiec wynurzył się niczym delfin, trzymając dziewczynę w objęciach. Dobrnął na brzeg, rzucił

miecz. Potem położył księżniczkę na piasku, zastosował najpierw masaż serca, a potem sztuczne oddychanie. Pracował bardzo dokładnie i nie przerwał, nawet gdy dziewczyna zaczęła zdradzać objawy ewidentnego ożywienia.

– Nie wiedziałem, że sztuczne oddychanie metodą usta-usta robi się z języczkiem – zdziwił się Semen.

– No widzisz, człowiek uczy się całe życie. – Jakub dał mu sójkę w bok. – Ale jakbyś czasem mnie ratował, rób jednak tradycyjnie.

– To chyba jest właśnie tradycyjnie... Dziesiąty wiek mamy.

– To rób nowocześnie!

Księżniczka westchnęła i ułożyła się wygodniej. Rycerz z poświęceniem kontynuował udzielanie pierwszej pomocy.

– Co na ten temat mówią przepisy? – zaniepokoił się książę.

– Zasadniczo z punktu widzenia prawa wszystko jest OK – uspokoił go Jakub. – Wyrok wydano, został

wykonany bez zarzutu, reszta to już nie nasze zmartwienie. Zresztą po utopieniu miałeś jej wybaczyć.

– Jak wyrok wykonany, to chyba trzeba Niemca skazać za nekrofilię... – bulwersował się Krzyżak. –

I to w miejscu publicznym...

– Nie trzeba, nie ma jeszcze takiego wykroczenia w kodeksie karnym – uspokoił go kozak. – Zresztą

kodeksu też jeszcze nie ma, i może dobrze, bo mi to wygląda przy okazji na molestowanie seksualne nieletniej... I immunitet go chroni. Tak więc wszystko dobre, co się dobrze kończy. – Uśmiechnął się. Rycerz najwyraźniej zakończył reanimację i teraz zabierał się do przedłużania gatunku. W tym momencie Skuba przyskoczył, porwał porzucony miecz Niemca, a potem dziabnął raz, ale za to mocno.

– Och! – krzyknęły niewiasty.

– Ufff... – mężczyźni pierwsi spostrzegli, że cinkciarz spudłował.

A zaraz potem szewczyk został dosłownie wdeptany w piach.

– Ten łajdak chciał zniweczyć rodzące się porozumienie polsko-niemieckie – warknął książę, rozpychając glanujących poddanych. – Wbić go na pal albo utopić...

– Nie mamy funduszy, żeby zapłacić katu za dodatkową robotę – powiedział skarbnik. – Zwłaszcza wymyślne egzekucje są poważnym obciążeniem budżetu.

– Nie ma funduszy? Aj-waj, a może chcecie pożyczyć? – zaproponował Izaak.

– Nie mamy drugiego uszkodzonego koła młyńskiego – mruknął zarządca spichlerzy. – A sprawnego nie oddam!

– Sam go zaciukam. – Krak poczerwieniał ze złości.

– Mowy nie ma! – rozzłościł się kat. – Nie po to studiowałem osiem lat, robiłem aplikację

i wstępowałem do korporacji. To moja robota i tylko ja mam koncesję na wykonywanie wyroków w tym księstwie. Sami ją, panie, podpisaliście. – Wyciągnął z kieszeni na piersi złożony we czworo pergamin ozdobiony trzema okazałymi krzyżykami.

– Cholerna biurokracja – burknął książę. – Czy naprawdę nie da się wejść do cywilizacji łacińskiej bez mnożenia tych idiotycznych papierków?

Mnich i skryba bezradnie rozłożyli ręce.

– Takie zwyczaje panują wszędzie na Zachodzie – wyjaśnił Krzyżak. – A koncesja rzecz święta. Poza tym cywilizowana Europa krzywo patrzy na samosądy. Oraz na połączenie w jednym ręku władzy ustawodawczej, sądowniczej i wykonawczej...

– Jest wyjście – powiedział Jakub, taksując zmaltretowanego szewczyka spojrzeniem. – Przebierzmy go w jakąś kieckę i podrzućmy smokowi. Potwór pomyśli, że to dziewica, zeżre i zapadnie w letarg. Jest też szansa, że drań smokowi zaszkodzi...

– Panowie, litości – zaskamlał pobladły nagle Skuba. – Działałem w afekcie... Mam pieniądze... Może się jakoś dogadamy?

Ale wszyscy byli tak wzburzeni, że oczywiście się nie dogadali.

Tłum, który zebrał się z okazji egzekucji księżniczki, nie rozszedł się do domów, ale z bezpiecznej odległości obserwował dalszy rozwój wypadków. Skubę na miejsce kaźni odprowadziła cała delegacja. Przodem kroczyli czterej rycerze. Za nimi książę wlókł na postronku szewczyka. Pochód zamykali dwaj goście z przyszłości, mnich i kronikarz. Szewczyk co chwila się potykał. Może ze strachu, może sukienka pętała mu nogi, a może po prostu nie przywykł chodzić w łapciach na szpilkach?

– Mam prawo do adwokata! – marudził.

– Nie masz prawa – uspokajał go Semen. – Funkcję obrońcy wprowadzą dopiero procesy inkwizycyjne, a to jeszcze kilkaset lat...

– Procesu też nie było...

– A po kiego grzyba jakieś jurystyczne sztuczki, skoro twoja wina nie ulega żadnej wątpliwości?

Ta część łachy leżąca u wylotu jaskini nie spodobała się Jakubowi już od pierwszego wejrzenia. Cała zasłana była kośćmi krów, kóz i wieprzków. Tu i ówdzie poniewierały się też ochłapy, które smok uznał

za niejadalne. Zbroje rycerzy poległych w walce z poczwarą, pordzewiałe i poszarpane, leżały niczym puste blaszanki po konserwach porzucone przez niefrasobliwych turystów. Przed smoczą jamą od niepamiętnych czasów stał solidny dębowy pal. Przywiązano do niego szewczyka.

– Ostatnie poprawki! – rozkazał książę.

– Nie ma potrzeby – zameldowała księżniczka Jagienka. – Wygląda idealnie, jak ta lala. Najzagorzalszy hetero mógłby się pomylić.

– A ja bym mu jeszcze zausznice nasadziła – mruknęła księżniczka Wanda. – Mogę dać swoje, bo

widzisz, drogi tatko, zbulwersowani prymitywizmem tutejszych obyczajów, wyjeżdżamy z Roderykiem do Akwizgranu, to nowoczesna metropolia, wstyd będzie w prawdziwym mieście takie wieśniackie ozdoby nosić...

– Krzyżyk na drogę! To jest... Hmmm... – zaplątał się Krak. – Daj te zausznice. Jako się rzekło, Skuba wtłoczony był w sukienkę. Na nogach miał tkane szydełkiem wełniane kabaretki. Okazały dziewczęcy warkocz ofiarował grodowy cyrulik. Do tego policzki i usta chłopaka ukraszono sokiem z buraka, a brwi i rzęsy uczerniono palonym korkiem. Na tkanej opasce pobrzękiwały kabłączki skroniowe.

– Jakieś ostatnie życzenie przed śmiercią? – zapytał Jakub. – Papierosów nie mamy, zresztą palenie szkodzi...

– Weź nie chrzań – poprosił kozak. – Za dziesięć minut smok go zeżre, a ty ze szkodliwością palenia wyjeżdżasz... Lepiej opowiedz mu jakiś dowcip na pożegnanie. Alkoholu na taką swołocz też marnować

szkoda. Może jednakowoż pociecha religijna? – Spojrzał wymownie na zakonnika.

– Nie ma problemu. – Mnich poprawił płaszcz z naszytym czarnym krzyżem. – Zważywszy na okoliczności, grzechem byłoby odmówić.

Wyjął flaszeczkę wody święconej i kropidło.

– Widzisz, synu. – Popatrzył nabożnie w niebo. – Za liczne łotrostwa, które popełniłeś tu, na ziemi, a w szczególności za ten przewał z zeszłego roku, kiedy to za uczciwe dirhemy wcisnąłeś mi tę

dychawiczną chabetę, na tamtym świecie diabli naszykowali już dla ciebie kociołek z wrzącą siarką, i to lepszego gatunku niż ta, którą handlowałeś...

– Ażeby ci runęła ta rotunda, co ją budujesz! – warknął kombinator. – Spadaj, przybłędo!

– Nie to nie – burknął Krzyżak. – Wprawdzie miałem właśnie powiedzieć, że za niewygórowaną

kwotę mogę ci sprzedać trochę odpustów, ale jak taki z ciebie zatwardziały grzesznik, to się wypchaj!

Ślubowałem ubóstwo, więc obejdę się bez twojej śmierdzącej, nieuczciwie zdobytej, fałszowanej mamony.

– Chcę pociechy religijnej, ale przyjmę ją tylko od kapłanów Światowida! – Więzień szarpnął się

w więzach.

– Wiesz, jestem jeszcze poniekąd poganinem i nawet skłonny byłbym ci to załatwić – westchnął Krak.

– Ale sam widzisz, ilu tu obcych, podkablują w Magdeburgu czy innym Akwizgranie, że nadmiernie popieram religie rodzime, i to opóźni nam awans cywilizacyjny... Nie będzie brukowanych traktów, nie dotrą kupcy, Zachód nie zainwestuje w budowę sieci klasztorów. Dlatego wybacz, ale muszę poświęcić

twój interes na ołtarzu spraw państwowych...

– Ale ja nie chcę być zjedzony... I to w dodatku w kobiecych łaszkach...

– Odkupisz w ten sposób niewielką część swoich licznych win. A co sobie nerwów z tobą

oszczędzimy w przyszłości...

Ujął nadgniłe jabłko i cisnął do groty.

– Blurp? – dobiegło z ciemności.

– Smoku, przywieźliśmy obiad!

– Blurp! Wak, wak! – Coś zahurgotało.

– Chodu, panowie! – zwrócił się książę do pozostałych uczestników.

Wszyscy puścili się kłusem i zatrzymali dopiero pod bramą Wawelu.

– Po południu wyślemy jakiegoś ochotnika, żeby sprawdził, czy bestia śpi, i jeśli tak, dokonamy jej likwidacji – wysapał książę.

Po obiedzie władca zaproponował, aby dla lepszego trawienia przespacerować się wokoło Wawelu, a przy okazji odbyć mały rekonesans. Krzyżak na wszelki wypadek zabrał sprzęt likwidacyjny w postaci okazałego dwuręcznego miecza, a skryba kartę papieru, gęsie pióro i inkaust. Niestety, ledwo dotarli przed jamę, spostrzegli, że coś poszło niezgodnie z planem.

Szewczyk solidnie wymemłany i obśliniony spoczywał przed grotą pośrodku wielkiej kałuży smoczych wymiocin. Sukienka wsiała na nim w strzępach. Doprawiony warkocz, opaskę, kabłączki i zausznice gdzieś zgubił. Ruszał się nawet, tyle że dość niemrawo.

– O fuj... – mruknął książę, zatykając nos. – Najwyraźniej on też nie był już dziewicą. W ogóle to jest problem jak z kociakami Schroedingera. Tak na oko nie poznasz, która jest dziewicą, a która nie jest. A jak się sprawdzi, to już żadna nie jest... Z kolei jak się nie sprawdzi, to efekty są takie, jak widać. –

Wskazał szewczyka, który powoli usiadł i teraz próbował zedrzeć z siebie kobiece łaszki. – Panowie –

zwrócił się do Jakuba i Semena – najwyższy czas, żebyście, jak przystało na zaproszonych ekspertów, na poważnie zabrali się do likwidacji poczwary. Oddaję do waszej dyspozycji cały potencjał gospodarczy i ludnościowy księstwa...

– Z wyjątkiem kamieni młyńskich – warknął zarządca spichlerzy.

– I oszczędnie gospodarujcie zapasem domniemanych dziewic – mruknął zakonnik. – Bo jak uda się je trochę nawrócić, to żeński klasztor chcę założyć...

– Jeśli potrzebujecie rycerzy do pomocy, jeszcze czterech zostało – bąknął dowódca książęcej drużyny.

– A gdyby zabrakło funduszy, to dam preferencyjną pożyczkę na naprawdę niski procent – obiecał

Izaak.

– Pomysł tego Skuby zasadniczo nie był taki zły – rozważał Semen. – Gdyby go trochę dopracować...

– Dopracować – zadumał się Jakub. – W sensie zamiast siarki użyć czegoś konkretniejszego. Na przykład fosforu, magnezu albo termitu. Temperatura powyżej tysiąca stopni powinna poczwarze zaszkodzić.

– To ryzykowne. Skoro poprzednio użyte substancje łatwopalne okazały się dla smoka nomen omen dopalaczem... – zaoponował kozak. – Myślałem raczej o czymś wręcz odwrotnym. Na przykład gdyby wsadzić w owcę gaśnicę pianową. Albo na ten przykład bryłę suchego lodu...

– Myślę, że ugaszenie wewnętrznego płomienia ograniczy tylko jego zdolności obronne, ale to za mało, żeby załatwić go na amen.

– Co zatem radzisz?

– Uwierz mi, czy to Hitler, czy to demon, nie ma takiego stwora, którego nie zaciukasz bombą

odpowiedniej mocy.

– Owca wypchana walizkową atomówką! – zapalił się Semen.

– E, nie... Zwróć uwagę, że w naszych czasach i zamek stoi, i jaskinię pod nim się zwiedza, a po wybuchu atomowym konfiguracja wzgórza byłaby inna i zamiast jaskini krater. A w nim skażenie jak cholera... Nie wolno nam tak drastycznie naruszać historii. Trzeba wykombinować coś mniejszego. Mamy plan – zwrócił się do księcia. – Musimy tylko podskoczyć do lasu po trochę wyposażenia z przyszłych epok. Za godzinkę, może dwie będziemy z powrotem.

– To już musicie sami pilnować czasu, tu nikt nie ma zegarka – uśmiechnął się władca. – Tylko wróćcie na kolację, będzie występ tatarskich tancerek.

Ruszyli brzegiem Wisły na zachód.

– Dawaj to radyjko – zarządził Jakub.

– Ale po co nam ono, skoro tylko bipa?

– Bo jak się nim kręci, to najlepszy odbiór jest, gdy antena pokazuje nadajnik. Namierzymy bazę

ufoków, zaiwanimy co trzeba i zlikwidujemy gada laserem, plazmą albo antymaterią. Ekologicznie, żadnego skażenia...

Szli i szli, a sygnał był coraz mocniejszy i wyraźniejszy.

– To gdzieś tutaj – mruknął Jakub, przedzierając się przez zarośla.

Nieoczekiwanie wyrosła przed nimi wapienna skała.

– Ta kwadratowa plama to chyba beton... Właz do bazy strażników historii? – zaniepokoił się Semen.

– Nie cykoruj, właz to trzeba otwierać i zamykać, a to jest zrobione na stałe. Myślę raczej, że to skrytka przygotowana na wszelki wypadek...

Wyjął z torby młotek i dłuto i spokojnymi ruchami zaczął walić w spojenie. Nie minęło pół godziny, a obluzował i wydłubał beton. Ich oczom ukazała się spora jama. W jej wnętrzu stał plastikowy kontenerek transportowy, opisany na wieczku wodoodpornym markerem.

– Kurde, po chińskiemu – zmartwił się egzorcysta.

– Data przydatności rok tysiąc czterysta dziesiąty – odczytał Semen.

– Skąd znasz chiński!?

– Z czasów wojny mandżurskiej – wyjaśnił kozak. – Dobra, prujemy.

Zawartość trochę ich rozczarowała. W środku leżały: granat, pistolet i miotacz rakiet przeciwpancernych.

– Pewnie do zamachu na Jagiełłę szykowane, żeby pod Grunwald nie dojechał. Mogliby pomyśleć

o nas i dołożyć trochę chińskich zupek albo ośmiorniczki w puszce – westchnął Jakub. – Ale nie ma co wybrzydzać. Jak ubijemy smoka, zrobimy grilla dla całego Krakowa.

– Myślisz?

– No, powinno starczyć, przecież tu mieszka dziś mniej luda niż w Wojsławicach.

– Ja nie o tym. Zastanawiam się, czy smoki są aby na pewno jadalne. W końcu nie żremy jaszczurek i innych takich. Z drugiej strony jaskiniowcy to pewnikiem jadali dinozaury.

– Sprawdzimy. Smocza wątróbka z grilla... Tylko wódeczką nie popijemy, bo jeszcze jej nie odkryli, a i piwo mają kiepskie...

Tak sobie docinając, maszerowali brzegiem Wisły i niebawem dotarli z powrotem pod Wawel. Szewczyk Skuba siedział na brzegu rzeki i próbował doprać kieckę. Nadal wyglądał na oszołomionego i sponiewieranego. Na widok obu herosów przerwał. Charakteryzację z gęby już zmył.

– Nie przeszkadzaj sobie – burknął egzorcysta. – My do smoka. A ty już dwa razy sfuszerowałeś, to sobie popatrz, jak fachowcy biorą się do rzeczy!

Podeszli do wejścia. Z wnętrza czuć było jakby siarkę... Kozak wyjął z kieszeni granat, zamachnął się

i cytrynka poleciała w czeluść smoczej jamy. Rąbnęło całkiem zdrowo. W ciemnościach coś się

poruszyło i potwór wystawił łeb. Potrząsał nim jakby zdrowo ogłuszony, pysk miał osmalony.

– Coście za jedni? – warknął.

– Łowcy smoków z odległej przyszłości, a kogo się spodziewałeś, Królewny Śnieżki? – odparł Jakub.

– Żywy lub martwy idziesz z nami. To znaczy martwy... – zaplątał się. – Ale idziesz z nami – powtórzył.

– Co ty, głupi? – Kozak dał kumplowi sójkę w bok. – Przecież zaciukany to za cholerę nie pójdzie. A żywcem nie kazali brać. Znaczy trzeba ukatrupić i konno wlec truchło na rynek. Albo wołami może... Bo żeby załadować na furę, to trzeba mieć lewarek i wielokrążek, a to nie ta epoka jeszcze.

– Jak konno, matole, skoro książę nie dał nam na akcję najmarniejszej chabety!

– A to trzeba było pomyśleć i poprosić!

Ironiczne chrząknięcie przerwało dysputę.

– I niby wy chcecie mnie zabić? – Smok patrzył na nich z politowaniem. – Nie tacy próbowali. Rocznie kasuję i pięćdziesięciu rycerzyków, co tu szukają guza.

– Nie jesteśmy rycerzami. – Jakub z godnością strzepnął swoją kapotę.

– To nic osobistego, takie dostaliśmy zlecenie – wyjaśnił Semen.

– To przyjdźcie jutro, dzisiaj fajrant – burknęło bydlę z pogardą.

Smok odwrócił się do nich plecami. I właśnie w tej chwili Jakub wpakował mu pod ogon chińską

rakietę przeciwpancerną. Bestia tylko sapnęła zaskoczona i rozniosło ją na strzępy. Z góry, z wałów Wawelu, dobiegły rzęsiste brawa. Jakub zdjął czapkę, ukłonił się, a potem posłał kilka całusów zachwyconym dziewczętom.

– Strzelać w plecy to nieładnie – pokręcił głową kozak, wydłubując sobie kawałek zielonej łuski z nosa.

– Nie w plecy, tylko w dupę! A sam przyznasz, że na solidnego kopa sobie zasłużył!

– Ale grilla to my już z tego chyba nie zrobimy...

– A niby dlaczego nie? Wypreparuje się odłamki i można częstować mięchem do woli!

Nie minęło pół godziny, a na łasze u wylotu smoczej jamy ponownie zebrał się tłum. Rozpalono kilka ognisk, niektórzy próbowali piec kawałki smoczyny na patykach, ale mięso było wyjątkowo mało zjadliwe. Inni zbierali łuski i troskliwie umieszczali je w portfelach. Krzyżak wyciapał kawał smoczej skóry na nową pochwę do miecza. Skryba zachachmęcił jeszcze większy do oprawienia kroniki rządów księcia Kraka.

– No, to się nazywa profesjonalna robota. – Władca nie mógł wyjść z podziwu. – Dałbym wam córki za żony, ale nie mam już ani jednej...

Nieoczekiwanie nastrój pikniku zakłócił pewien incydent. Na brzegu rzeki pojawił się obcy rycerz niosący białą flagę zrobioną z kobiecego giezła.

– Co za jeden? – Książę zmarszczył brwi. – Patrol, sprawdzić mi tego ptaszka...

– Panie, przybył poseł od księcia Polan – zameldował po chwili woj.

– Wbijcie go na pal. Albo nie, dawno nie rwaliśmy nikogo końmi.

– Normy europejskie nakazują posła godnie przyjąć – odezwał się z naganą mnich.

– Toż godnie przyjmę, rwanie końmi oznacza przecież, że nie lekceważymy gościa, ale wręcz przeciwnie, poświęcamy mu masę uwagi... – zirytował się Krak.

– A jego osoba zasadniczo jest nietykalna... – dodał skryba. – Posłowie też mają immunitet. Jakub i Semen potwierdzili ich słowa, poważnie kiwając głowami.

– Ja to się czasem zastanawiam, czy jest sens wstępować z moim krajem w ten krąg cywilizacyjny –

warknął władca. – Ta kultura Europy Zachodniej nakłada naszej ekspresji artystycznej szereg brutalnych ograniczeń. Dobra, niech będzie po waszemu. Prosić go bliżej.

Rycerz grzecznie ukłonił się zebranym, a potem wyjął z torby pergamin, rozwinął i zaczął czytać:

– My, Piast Kołodziej, Pan na Gnieźnie, Gieczu, Grzybowie, Kruszwicy...

– Zaraz, zaraz – przerwał Krak. – Nie rozumiem. Jak to na Kruszwicy? A co się stało z moim kumplem Popielem?

– Zjadły go myszy. – Poseł rozłożył ręce. – Oczywiście wcześniej była mała wojenka, oblężenie, rzeź, gwałty, rabunki, spalenie grodu, słowem, to co zwykle. Zjedzenie przez myszy zostawiliśmy sobie jako uciechę końcową. Widowisko będące godnym ukoronowaniem naszego krwawego trudu.

– Jak to zrobiliście? Myszy zazwyczaj nie jedzą ludzi – Krak żywo zainteresował się nieznaną formą

egzekucji.

– Zazwyczaj nie, ale nasmarowaliśmy go miodem, posypaliśmy pszenicą i udało się je przekonać do tej nowej diety. Wracając zaś do mojego poselstwa...

– Tak, tak, przepraszam najmocniej, proszę kontynuować.

– ...Poznaniu, Ostrowie Lednickim i grodach okolicznych, czynimy wiadomym wszem wobec, że surowo potępiamy ohydny czyn księcia Kraka, to jest zgładzenie ostatniego na naszych ziemiach smoka, który z racji wieku i unikalności powinien być objęty ścisłą ochroną, ewentualnie służyć do celów introdukcji gatunku lub w ostateczności obcym rycerzom do polowań dewizowych.

– Potępiać to on sobie może, hłe, hłe – zarechotał książę.

– Nakładamy też na księcia karę umowną w wysokości stu grzywien srebra, która przeznaczona zostanie na stworzenie ostoi turów, nim i ten gatunek wyginie...

– Sto grzywien srebra!? – krzyknął władca. – Po moim trupie! Zresztą co ten smarkacz sobie wyobraża!? Na mojej ziemi chce mi mandaty wlepiać!?

– Gdyby zaś książę kwoty wymienionej wypłacić się wzdragał, na gardle ukarany będzie. Podpisano Piast Kołodziej – zakończył poseł.

Zwinął gramotę w rulon i podał od razu kronikarzowi, by ten mógł zacytować treść orędzia w latopisach.

– Sto grzywien!? – pieklił się Krak. – Taka kasa...

– A może trzeba pożyczyć? – zaproponował Izaak.

– Czegoś tu nie rozumiem – wycedził książę. – Do Gniezna mamy stąd miesiąc drogi przez lasy. Smoka pozbyliśmy się dopiero co, a już jest protest dyplomatyczny? Jak to możliwe? Macie tam w Wielkopolsce Internet, zwiad satelitarny i może jeszcze siedmiomilowe buty?

– Mój pan rozprawę ze smokiem obserwował osobiście z krzaków, a przybywam z listem szybko, bo nasza armia wraz z kancelarią polową stoi zaraz za stodołami na Kleparzu. Czy Wasza Wysokość zapłaci dobrowolnie, czy mamy ścinać drzewa na machiny oblężnicze?

– Stoicie z wojskiem? Na mojej ziemi? A to z jakiej paczki? – wkurzył się Krak.

– Zasadniczo to ciągnęliśmy na Śląsk zrobić tam małą demolkę i przyłączyć go do naszego państwa, ale z braku map i kompasów trochę zboczyliśmy z drogi...

– I może chcecie mi wmówić, że nie chcieliście mnie podbić? – zakpił. – A może nie podoba się wam moje księstwo?

– Księstwo Waszej Wysokości bardzo się księciu Piastowi podoba i podbić je oczywiście chcieliśmy, ale dopiero w drodze powrotnej z Vratislavii.

– Że co? – obraził się władca. – Że niby tamci ważniejsi?

– Książę Piast wcale tak nie myśli! On Waszą Wysokość głęboko szanuje. Zawsze powtarzał, że trzyma was na deser, a złupienie Krakowa będzie dla niego urodzinową wisienką na torcie.

– A to już lepiej... Ale czemu fikacie mi teraz, skoro miałem być skonsumowany na końcu?

– Bo likwidacja smoka to doskonały pretekst do zaczepki dyplomatycznej, a potem oczywiście międzynarodowej zadymy. Druga taka okazja może się trafić dopiero za kilka lat... W dodatku tak się

szczęśliwie składa, że drużyna Waszej Wysokości uległa poważnej redukcji, a nowego poboru jeszcze nie ogłoszono. Państewko Wiślan jest zatem gołe i wesołe, tylko ostatni frajer nie skorzystałby z takiej okazji.

– Pięciu własnych wojów mi zostało. A obecnego tu mnicha z zakonu krzyżackiego można śmiało liczyć za dziesięciu. Wprawdzie to ekspert od teologii i spraw budowlanych, ale przeszedł szkolenie wojskowe w najnowocześniejszej armii Europy.

– Nawet licząc siły Waszej Wysokości jako dwudziestu wojowników, mamy przewagę militarną sto do jednego.

Zapadła niezręczna cisza.

– Wiesz co, gibaj do tego całego Piasta i powiedz, że zapraszam go na rozmowy. Może dojdziemy do jakiegoś kompromisu. W końcu z raportów moich szpiegów wynika, że to inteligentny człowiek. Z mądrym zawsze warto pogadać.

– I wykształcony jest wszechstronnie – dodał poseł z dumą. – Nasz władca umie się nawet podpisać!

– Tylko pogratulować. Możemy się spotkać tu, nad rzeką, koło ubitego smoka, pewnie zechce obejrzeć

sobie ścierwo z bliska. I pieczeni kawałek dostanie, bo choć to świństwo niemożebne, pewnie jeszcze w życiu nie jadł... A, i teges, no... Immunitet dyplomatyczny mu gwarantuję, coby się nie bał, że tu dostanie w łeb.

– Przekażę. A o której powinien się stawić?

– Jak najszybciej, bo wieczór niebawem, a gdy słońce zachodzi, nad Wisłą strasznie tną komary... Piast nie kazał na siebie długo czekać. Nie minęła godzinka, a pojawił się na łasze. Obszedł łukiem Skubę, który męczył się, ściągając przyklajstrowane smoczą śliną kabaretki, i stanął przed książęcą świtą. Przybysz był wysoki, postawny, łapska miał jak goryl, czoło zdobiła mu miedziana obręcz. Tylko idiotyczna fryzura psuła trochę efekt.

– Czołem, waszmościowie! – Zasalutował pięknym mieczem zdobytym na jakichś wikingach. – Jestem książę Piast Kołodziej. Wasz przyszły władca. Wyzywam obecnego tu niszczyciela przyrody księcia Kraka na...

– Dobra, dobra, nie rozpędzaj się. Załatwmy to jak ludzie cywilizowani – zaproponował Krak. –

W końcu niebawem nasze ziemie wejdą w krąg kultury łacińskiej, trzeba pokazać się pludrakom od tej lepszej strony... Walki bratobójcze to obciach i wieśniactwo...

– Trudno ocenić, cała Europa takie prowadzi – mruknął Piast. – I osobiście się tłuką, i wasali szczują... Może to jakiś fundament tożsamości europejskiej? Z drugiej strony ja już chyba wyrobiłem przewidzianą normę...

– W zasadzie jako wysłannik cywilizacji europejskiej nie widzę problemów, kto tu kogo i jak zaciuka, pod warunkiem, że zwycięzca będzie respektował wartości chrześcijańskie, a w szczególności rozumiał

obiektywne trudności chrystianizacyjne i hojnie dotował misję cywilizacyjną mojego zakonu – ukłonił się

Krzyżak.

– Po co się bić, jeśli można się dogadać... – zirytował się Krak.

– Słusznie prawisz, przyjacielu – uśmiechnął się Piast. – Ja też jestem zwolennikiem rozwiązań

dyplomatycznych. Zasadniczo kombinowałem, by po rzezi wrocławian przywieźć tu jakieś fajne łupy w prezencie i pojąć twoją córkę Wandę za żonę, i w ten sposób legalnie dorwać się do twojego majątku. Działania militarne były przewidziane w razie niepowodzenia planów matrymonialnych. Problem w tym, że jak mi wykablowano, ten cholerny szkop Roderyk wmieszał się między wódkę a zakąskę... Na szczęście mam ze sobą trochę wojska, więc po południu bierzemy się do budowy machin oblężniczych, a jutro o świcie szturm miasta. Oczywiście, jak już skończymy palić, gwałcić i rabować, pochowamy was, mości książę, z odpowiednimi honorami. Zapraszamy wszystkich serdecznie na tę historyczną

imprezę!

– Budowy obwałowań Krakowa jeszcze nie skończyliśmy, wiec problem machin możesz spokojnie olać, szkoda niszczyć drzewostan. Poza tym po co walczyć, powtarzam? – wzruszył ramionami Krak. –

Rozwiązania pokojowe nadal wchodzą w grę. Chcesz się żenić, nie ma sprawy. Jagienka też jest z mojej dynastii, a od Wandzi i ładniejsza, i mądrzejsza, i może nawet jeszcze dziewica. Od dawna kombinowałem, jak by je podmienić, ale cholery za mało podobne są...

– Chwileczkę...

Książę wyjął z torby plik raportów dostarczonych przed wyprawą z centrali wywiadu. Po chwili kartkowania wydobył obrazek naszkicowany przez konfidenta, który podejrzał, jak dziewczyna bierze kąpiel w łaźni. Porównał szkic ze stojącym opodal oryginałem i otarł ślinę z brody.

– Hmmm... W zasadzie... Niezła sztuka... Powiedziałbym nawet, że nadaje się na założenie dynastii. Mojej dynastii.

– Po mojej śmierci dostaniesz jeszcze całe księstwo, a na razie w posagu dwie tony grzywien siekierowatych, które mam zachomikowane u zaufanego poddanego. A wklepać Ślązakom ci pomogę, jak już pobór przeprowadzę. W pewnym sensie zięciem będziesz, a rodzina rzecz święta. Zresztą co tu ukrywać? Z tymi palantami ze Ślęży mam od dawna porachunki. Umowa stoi?

– W zasadzie... Tylko jeden maluśki problemik. Moi ludzie już miesiąc przebywają poza domem, chcieliby chociaż trochę sobie pogwałcić... Porabować, spalić to i owo. Pożądają prostych męskich przygód. Jak to faceci na wojnie.

– Po co gwałcić? Nasze dziewczyny są tak rozwiązłe, że za byle naszyjnik dobrowolnie im dadzą. Co do palenia i rabowania, na Salwatorze stoi obejście niejakiego Skuby, znanego cwaniaka, kombinatora i cinkciarza. Z pewnością niejeden garnczek lichej monety ma tam zachomikowany. Poślij drużynę, niech ich poszukają, a potem mogą to spalić, ozdabia ta jego chata krajobraz jak grzyb ścianę.

– No to się dogadaliśmy. A jak te garnki zakopał poza obejściem?

– To weź go na tortury, niech wszystko wyśpiewa. Zaraz, zaraz, a tak właściwie gdzie ten palant się

podział?

– Tutaj jestem – rozległo się gdzieś z tyłu i szewczyk wpakował Krakowi widły w plecy. Rewolwer w dłoni Semena huknął, ale było już za późno.

– Medyka! – wrzasnął Jakub.

Znachor na widok wideł tylko złapał się za głowę.

– Prosto z chlewa, używane do obornika! Nawet łajdak nie umył... całe upaskudzone. Gangrena murowana. Bez antybiotyków nie da rady...

– Cholerny Skuba – biadał Piast. – Teraz gdy wreszcie spotkałem na tym parszywym świecie kumpla o odpowiednio szerokich horyzontach...

– Dajcie mu Jagienkę za żonę – wyszeptał Krak. – Nie Skubie, tylko Piastowi, rzecz jasna! I teges...

– Pół księstwa? – podpowiedział Krzyżak.

– Że co!? Dlaczego tylko pół? – zdenerwował się umierający.

– Tak pomyślałem, to drugie pół w rękach Piasta tylko się zmarnuje. A czcigodny Zakon Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie cierpi dotkliwie na brak przestrzeni życiowej, zaś próby jej zdobycia na poganach jak do tej pory nie przyniosły spodziewanych efektów... – bąknął zakonnik.

– Krzyżacy zaczekają i czterysta lat, jeśli będzie trzeba – burknął Krak. – Jagienka i całe księstwo dla mojego przyjaciela Piasta. I zapiszcie w kronikach, że oddałem życie za mój lud, albo wymyślcie coś

równie patetycznego.

–I tak to mniej więcej wyglądało – zakończył opowieść Jakub. – Książę odwalił kitę wzięty na widły przez szewczyka-cinkciarza, Piast z Jagienką żyli długo i wesoło, Roderyk z Wandą wprawdzie wyemigrowali do RFN-u, ale za to ładny kopiec im na pożegnanie usypano, koło kombinatu w Nowej Hucie. I wszystko dobrze się skończyło. Ale oczywiście mnich się wkurzył za brak zrozumienia dla potrzeb zakonu, podburzył kronikarza i w księgach wszystko poprzekręcali... I co, warto było czekać

dwanaście lat, żeby usłyszeć tę wspaniałą opowieść?

–No nie bardzo...

–Ty niewdzięczny smarkaczu, czego znowu nosem kręcisz!?

–Jedno mi się w tym nie zgadza – mruknął wnusio.

–Że niby smoków nie ma? – burknął Jakub. – Czy może sądzisz, że podróże w czasie są niemożliwe?

–To swoją drogą, ale miałem raczej na myśli, że zakon krzyżacki założono dopiero w tysiąc sto dziewięćdziesiątym pierwszym roku...

===aFBjUmZQ

Stajnia

Pan hrabia, zasłaniając twarz chustką, wszedł do stajni. Spojrzał w zadumie na stos gnoju sięgający prawie powały i splunął ponuro. Czterej robole na jego widok przerwali osuszanie flaszki z prytą. Jeden chwiejnie podniósł się i zasalutował, prawie trafiając się palcem w oko. Właściciel rozpoznał w nim brygadzistę.

– No i co? – zapytał, biorąc się pod boki. – Jeszczeście nawet nie zaczęli?

– Jak to nie? – obruszył się zapytany. – Już metr kwadratowy powierzchni oczyściliśmy...

– Ale to jest robota liczona w metrach sześciennych, a nie kwadratowych – warknął dziedzic.

– Wszystko się zgadza, zrobiliśmy pierwszy metr horyzontalnie, a teraz pogłębimy go wertykalnie... A swoją drogą, przydałaby się kolejna zaliczka na, tego... – Rozejrzał się w poszukiwaniu natchnienia. –

O, już wiem, na narzędzia, bo się łopata złamała.

– Jeden metr oskrobaliście po wierzchu w trzy dni? Czyli całą stajnię dziesięć lat chcecie czyścić?

Brygadzista zaczął coś z mozołem obliczać na palcach.

– No coś koło tego będzie – powiedział zadowolony, a potem zawołał w stronę kompanów: –

Chłopaki, prawie do emerytury robotę mamy!

Właściciel spojrzał na niego.

– Daję wam dwa dni – warknął. – Dziś poniedziałek. W środę cały nawóz ma być wywieziony na pole, a podłoga lśnić jak psu jajca.

– Coś pan, tu przez dwadzieścia lat tylkośmy ściółkę świeżą rzucali, koniki to ubiły na skałę...

– I co? Dwadzieścia lat gnoju ze stajni żeście nie wynosili!?

– A po jaką cholerę? Kazali wywalać, to się protokół spisywało, że posprzątane, kierownik pieczątkę

przywalił i szło do centrali, że już zrobione.

– A niby jak te konie tam trzymaliście? – Hrabia popatrzył zdumiony. – Może to kucyki były?

Między szczytem hałdy a stropem zostało nie więcej niż metr przestrzeni.

– E, nie. Normalnie. Tylko jak przestały ugniatać, to gnój napuchł i poszedł w górę – wyjaśnił inny z robotników. – Ech, w PGR-ze to było fajne życie.

– Kilofy dostaniemy, to w cztery miesiące się uwiniem – zapewnił brygadzista. – Tylko zaliczkę trza na te kilofy. – Z westchnieniem uniósł flaszkę do światła...

Była pusta.

– Trzy miesiące, powiadasz? – w głosie właściciela zadźwięczały złowieszcze nutki.

– Szef niech mnie w łacha nie robi. Cztery miesiące, powiedziałem. I ani dnia krócej.

– Hłe, hłe, hłe – któryś z jego podwładnych wyraził radość, że prosty robociarz nie dał się kapitaliście w jajo zrobić.

– No to jesteście wszyscy wypieprzeni z roboty. Won mi stąd.

– Że co?! – Cztery szczęki z wrażenia opadły i już tak zostały.

– My tu na swoim – obruszył się brygadzista. – Umowa z agencją rolną skarbu państwa gwarantuje

nam...

– W barakach możecie mieszkać dalej, dopust boży, to macie zapisane. – Dziedzic splunął. – Ale z roboty was wywalam!

– Dostaniemy kuroniówkę? – ucieszył się któryś mniej rozgarnięty.

– Nie przysługuje nam – warknął brygadzista. – Dobra. Chłopaki, idziemy, nikogo innego w gminie nie znajdzie, za tydzień na kolanach będzie nas błagał, żebyśmy wrócili do pracy!

Jakub z Semenem siedzieli na betonowych schodkach przed sklepem. Wokoło rozciągała się paskudna popegeerowska wiocha. Zrzucili się we dwóch na butelkę serwatki, ale wysuszyli ją, a kac jakoś nie mijał. Jechali zasadniczo do domu. Najpierw skończyła się kasa na bilety, potem zapas zagrychy, na koniec manierka pokazała dno, a przed sobą mieli jeszcze ze trzydzieści kilometrów... Opodal sklepiku sterczał betonowy słupek – przystanek PKS-u, z którego raz na dzień coś nawet odjeżdżało.

– Ciekawe, gdzie jesteśmy? – zadumał się egzorcysta, po raz dziesiąty usiłując odczytać przerdzewiałą

tabliczkę z nazwą miejscowości. – Po naszemu gadają, to pewnie gdzieś w Polsce... I akcent już zbliżony, znaczy niedaleko...

– Pewnie tak – zgodził się kozak. – A czy to takie ważne? Klina by za to trzeba... Jego kumpel bezradnie wywrócił puste kieszenie.

– Może ktoś nas poczęstuje – westchnął. – Choć tak pić na krzywy ryj niehonorowo trochę...

– Lato jest, może robotę gdzie na jeden dzień złapiemy? – rozważał Semen. – Bo jeszcze trzeba na bilet, żeby jechać dalej. A nienaruszalne rezerwy, jak sama nazwa wskazuje, są nienaruszalne... –

Obejrzał w zadumie złotą carską dziesiątkę i schował ją z powrotem do skrytki w pasie.

– Ale w Polsce jest wysokie bezrobocie – mruknął Wędrowycz. – Po cichu gadają, że i dwadzieścia procent wynosi. A to znaczy, że na pięciu jeden pracy nie ma. To nas jak tu jest dwóch, toby wynikało, że mamy, bo dopiero ten piąty by nie miał – rzucił odkrywczo.

– Coś to nie tak. – Semen stwierdził, że od kiedy skończył sto lat, jego mózg coraz częściej odmawia logicznego myślenia. – O, już wiem, tu, na schodkach, ośmiu przed nami siedziało, tylko oni znaleźli robotę i poszli, a my jesteśmy te bezrobotne dwadzieścia procent – wyjaśnił.

– A, to chyba że tak... A to sądzisz, że właśnie z tych schodków zgarniają do zatrudnienia?

– No a skąd niby, przecież tu nie ma urzędu pośrednictwa pracy, więc spod sklepu do roboty biorą. Wiatr przyniósł wierzch pudełka po butach. Jakub Wędrowycz wyciągnął z kieszeni nadgryziony ołówek i zaczął kaligrafować na nim napis. Wreszcie skończył, po czym przyjrzał mu się krytycznie.

– Ujdzie – zadecydował.

Postawił tekturę, opierając ją o schodek, i znowu zastygł w bezruchu. Czas wlókł się strasznie... Terenowy mercedes hrabiego przyhamował. Sokoli wzrok potomka dawnych dziedziców wyłowił obcy element. Dwaj oberwańcy siedzący przed sklepem wyglądali na przyjezdnych. Wędrowni robotnicy?

Chyba tak. Z drugiej strony byli w wieku raczej emerytalnym.

– Nie ma wędrownych emerytów, może na pielgrzymkę idą... – zastanowił się. – Pobożni, katolicy, to powinni umieć pracować.

Wpatrzył się w tekturę z napisem stojącą obok nogi tego młodszego:

dwa drzentelmeny szukajom roboty

dobrze zapłatna najchętnij

Otaksował ich. Wydali mu się cokolwiek za starzy do machania łopatami, ale ostatecznie można spróbować.

– Ej, wy – zagadnął. – Potrzebuję dwóch ludzi do wywalenia gnoju ze stajni. Trzy stówki dam. Przez siedzących przebiegł jakby prąd elektryczny. Poderwali się z betonu nadspodziewanie dziarsko.

„Wcale nie są tacy starzy, na jakich wyglądają”. Kapitalista uśmiechnął się pod wąsem. „A nawet jeśli, to krzepkie dziadki”.

– Wsiadajcie. – Gościnnie uchylił drzwiczki.

Dojeżdżali. Z wysokiego pagórka widać było cały dawny pegeer. Zdewastowany pałacyk opleciony rusztowaniami, jakieś budynki folwarczne i kilka zbudowanych w epoce socjalizmu obór. Dalej, w miejscu wyciętego przez komunistów parku, stało kilkanaście baraków. Przy niektórych suszyło się

pranie lub ganiały umorusane dzieciaki, większość stała pusta, strasząc potwornie brudnymi szybami w oknach.

– Można sobie żyć – mruknął Jakub.

– Najpierw trzeba to wszystko odbudować i puścić w ruch – wyjaśnił hrabia. – A tu ciężko idzie... Ludzi trzeba do pracy, a, niestety, potomkowie naszych pańszczyźnianych oduczyli się pracować...

– A to już słyszałem, w telewizji mówili. – Jakub pokiwał głową.

– Ja tobym na pana miejscu wezwał hajduków i kazał oćwiczyć ich nahajkami – mruknął Semen. –

Zaraz by lenia wybiło... Przez dupę do rozumu...

– Święte słowa, niestety, przepisy zabraniają – westchnął dziedzic.

Egzorcysta skrzywił się w duchu. Semen niby swój, a czasem wyłaziły z niego takie dziwne obszarnicze ciągotki... Jak przez mgłę pamiętał – pachołkowie dziedzica Wojsławic usiłowali go jeszcze przed pierwszą wojną zagonić do roboty w folwarku... Puścił tedy czerwonego kura, że hej...

– Bo to i takie prawo teraz. – Kozak z westchnieniem przypomniał sobie młode lata w carskiej Rosji... Dojechali. Hrabia zaparkował przed oborą. Na dachu pobliskiej szopy siedział były brygadzista.

– Eełee, łamistrajki! – wrzasnął na widok wysiadających z wozu nowych robotników. Wędrowycz splunął i mruknął coś pod nosem. Deski trzasnęły i brygadzista zapadł się przez dziurę

w dachu do środka. Sądząc po odgłosach, wpadł w stos jakiegoś złomu.

Semen zajrzał do stajni. Woń fermentującego obornika dźgnęła go boleśnie w nos. Zobaczył niemal czarne ściany wzniesione z pustaków, strop wyłożony płytami eternitu oraz wielką kupę starego obornika wznoszącą się niczym kopalniana hałda.

– Faktycznie, nasrane po sufit – mruknął. – Ja tak w kwestii logistyki, gdzie to rzucać?

– Tu, na placyk przed stajnią – powiedział hrabia. – Potem się koparką na platformę weźmie i w pole. A, łopatę złamali...

– To nic, dwie dobre jeszcze tu leżą – uspokoił go kozak. – Zaraz się bierzemy do roboty.

– Zaliczki nie chcecie? – zdziwił się właściciel.

– Po robocie – uciął Jakub. – A zresztą daj po dziesiątaku. Coś na kolację trzeba kupić...

– Spać możecie w barakach, jest tam kilka pustych mieszkań – wyjaśnił właściciel. – Na przykład szóstka jest wolna. A roboli się nie bójcie. Piśnie któryś, to w mordę go, a ja jutro się dodatkowo ptaszkiem zajmę...

Wędrowycz otarł pot z czoła. Odstawili łopaty pod ścianę i wyszli ze stajni. Na placyku przed budynkiem leżała wielka kupa wyrzuconego oknem obornika. Od strony pałacyku dawniej mieszczącego biuro nadszedł hrabia.

– E, toście się nieźle zwijali. – Z zadowoleniem popatrzył na stos gnoju. – Połowę już pewnie machnęliście?

– Niech pan sobie zajrzy. – Na twarzy Wędrowycza nie było widać przesadnego entuzjazmu. Kierownik zajrzał do środka i stanął jak wryty.

– To wygląda, jakbyście w ogóle nie zaczęli – wykrztusił.

– Ano właśnie – mruknął Jakub. – Puchnie jakby w oczach.

– Pewnie dlatego, że strasznie zbite – zasugerował właściciel. – Ugniotło się, teraz zruszyliście...

– A, to prawdopodobne – powiedział Semen. Ale jego mina wskazywała, że sam w to niezbyt wierzy... Kierownik poszedł. Jakub zajrzał do stajni i pociągnął nosem.

– Co to jest? – powiedział. – To gówno nie zachowuje się normalnie.

– Co sugerujesz?

– Hmmm... Żaden z tych debili nie wyglądał na takiego, co by umiał zakląć obornik... Ale faktycznie coś tu nie gra. Która godzina?

Semen spojrzał na niebo i obliczył wysokość słońca nad horyzontem.

– No, gdzieś ósma będzie – powiedział. – To co, fajrant?

– Fajrant. Na dzisiaj starczy...

Oparli łopaty o ścianę, umyli się szlauchem i wypłukali robocze łachy, po czym przebrali się w swoje. Pod jabłonką leżało nieco opadłych papierówek, nazbierali sobie na kolację. Weszli pomiędzy baraki.

– Oho, coś dojrzewa. – Jakub złowił nosem nutkę charakterystycznej woni. – Zacierek... – Niuchnął. –

Na starych kartoflach z solidnym wsadem buraczanym...

Pchnął najbliższe drzwi i wszedł do mieszkania. Rzucił tylko okiem i złapał się za głowę.

– Oż wy, kurde, debile! – wrzasnął na zbaraniałych roboli.

Doskoczył do aparatury. Kocioł spowijała mgiełka oparów.

– Semen, cztery cegły! Ty – dźgnął paluchem w pierś najbliższego – dwie garście miękkiej gliny. Na jednej nodze!

Kozak wybiegł, za nim pobiegł jeden z roboli.

– Ty, wiadro wody, byle lodowatej, drugie wiadro puste i szlauch!

Kolejny robol pobiegł w mrok. Jakub zredukował płomień pod kotłem.

– Co za szmelc! – prychnął. Pociągnął ze szklanki odrobinę samogonu i wypluł na podłogę. – Szczyny lepiej smakują! – objechał pozostałych.

Semen wrócił, zaraz za nim nadbiegł pegeerowiec z garściami pełnymi błota. Jakub szybko dociążył

pokrywę kotła, zamalował dla szczelności gliną. Wodę z wiadra puścił, aby obmywała chłodnicę.

– Dupy wołowe, a nie bimbrownicy! – prychnął. – Ileście tracili przez te nieszczelności...

– Trochę – wybąkał brygadzista.

– Trzy czwarte alkoholu szło w niebo – uświadomił go Wędrowycz. – Jak się nie umie, to się nie robi bez sensu, tylko szuka fachowca! Który tę aparaturę budował? Gdzie to ma deflegmator?

– Defe... co? – zdziwił się któryś.

– Deflegmator dla oddzielenia oleju fuzlowego!

– Że niby co do czego?! – wykrztusił brygadzista.

Do szklanki znów zaczęło kapać. Uspokojony nieco Wędrowycz siadł na stołku. Wreszcie alkohol napełnił butelkę po mleku. Jakub pociągnął łyk i charknął w palenisko. Plwocina zapaliła się błękitnym płomieniem.

– Szczyny – powtórzył z pogardą.

Brygadzista przyssał się do odstawionej butelki. Pociągnął łyk i oczy poszły mu w słup...

– Chłopaki, to jest... to jest... jak sklepowa wóda! – wyszeptał.

Jakub spojrzał na niego z pogardą.

– Też komplement wymyślił. Dobry samogon musi być lepszy niż to, co w sklepie – parsknął. – Chodź, Semen, zostawmy frajerów, późno już, położyć się trzeba...

Wstał i ruszył w stronę drzwi. Któryś z bimbrowników amatorów runął przed nim na kolana, tarasując przejście.

– Mistrzu, nie odchodź – załkał. – Zostań naszym nauczycielem!

Strumyk aromatycznej gorzałki płynął wesoło do poobijanego garnka. Przebudowana aparatura ciągnęła jak złoto.

– Powiedzcie, jak to jest z tym gównem w stajni – polecił Jakub. – Tylko szczerze – dodał.

– Szczerze, to robota poprzedniego stajennego, Gienka – wyjaśnił jeden z brygadzistów. – Nie chciało mu się tego wynosić, to zrobił coś takiego, że nie było trzeba. Podniosło się wysoko nawozu, to pochodził po tym, pomruczał i znowu było płasko...

– Aż pewnego dnia Gienek zniknął – mruknął Jakub.

– Skąd wiesz? – zdumiał się brygadzista.

– No ba... – uśmiechnął się Wędrowycz. – To proste. W magii też nic nie dzieje się za darmo. Akcja i erekcja – wyjaśnił naukowo. – Nagiął dno stajni w czasoprzestrzeni, to się zrobiła anomalia. Bąbel w czwartym wymiarze. No i pewnie go w końcu bagno wciągnęło...

– I co z tym fantem zrobimy? – zafrasował się Semen.

– Nic. Anomalia jest miejscowa, trzeba tylko zgarniać cały czas nawóz z wierzchu, a tamto się

wyprostuje pomalutku. Znaczy się, jak całe wyjmiemy, to podłoga wygięta teraz w czwarty wymiar będzie znowu na miejscu – wyjaśnił Jakub, widząc, że towarzysze nic nie kapują.

– Hmm... Czyli po prostu trza dalej łopatą przez okno wywalać aż do skutku... – zasępił się Semen.

– No tak...

– A ile tego tam mogli wpakować? – zafrasował się kozak.

– No właśnie, ile...? – zadumał się egzorcysta. – Ile lat tak robił?

– Ze trzydzieści będzie... – Brygadzista poskrobał się po głowie. – Albo i trzydzieści pięć...

– Minimum kilkaset ton – obliczył w pamięci Jakub. – Kuźwa, tośmy się wpakowali w gówno po uszy... Do usranej śmierci będziemy wywalali, zanim swoje trzy stówki zobaczymy...

– To olejcie i ruszajcie dalej – zasugerował któryś z roboli.

– O nie. Jak się umówiłem na robotę, to słowa muszę dotrzymać – obraził się Wędrowycz. – Tylko że tak machać łopatą to się na śmierć zarobimy – mruknął. – Trza sposobem jakimś... Rankiem Jakub i Semen, lekko skacowani, stanęli w drzwiach stajni. Jak się okazało, przez noc stosy nawozu urosły prawie pod sufit.

– Zdjęliśmy górną warstwę – mruknął egzorcysta. – Zmniejszył się nacisk i podłogę zaczyna wypychać

z czwartego wymiaru z powrotem tutaj. Cholera.

– Ciekawe, jak ten kierownik to zrobił – zauważył kozak. – Ilu mamy w kraju czarowników?

– Teraz to nawet nie wiem, ale z kilkunastu będzie. Gdzieś na wsi siedział, potem go kierownikiem zrobili – snuł przypuszczenia Jakub. – To chciał na skróty czy co... Trza gówno wypierniczyć na zewnątrz, bo jak podłoga zupełnie wróci, to stajnię rozniesie...

– Spychaczem by może...

– Nie wjedzie, drzwi za wąskie. Hmmm... Szkoda, że nikt wcześniej nie miał takiego problemu. Można by skorzystać z gotowej metody...

– A ja czytałem, jak byłem młody – powiedział Semen. – Mit grecki był o tym.

– Znaczy się o co tam biegało? – Jakub niechętnie wykrzywił usta.

Nie lubił, gdy kumpel wyjeżdżał ze swoją uczonością, ale jeśli mogłoby to pomóc w robocie...

– Był taki koleś, wołali go Herkules, w starożytnej Grecji mieszkał. Chłop jak dąb, silny jak wół, umięśniony jak Szwarccharakter czy inny Rambo.

– O, to już wtedy znali sterydy? – zdumiał się Wędrowycz.

– Chodził w skórze zdartej z lwa...

– Bo dresów jeszcze pewnie nie wymyślili – głowa egzorcysty też czasem pracowała.

– No więc ten Herkules to się wrobił tak jak my, miał stajnię uprzątnąć, a tam było gówna po sufit nawalone i stwardniało na kamień...

– I co zrobił?

– Rzeka płynęła obok, to przekopał kanał i wodą wszystko wypłukał.

– Hy. A wiesz, to jest myśl...

Wyszli przed budynek. Do strumyka nie było daleko...

– Hmmm... Kanał by trzeba zrobić na jakieś sto dwadzieścia metrów – zauważył Jakub.

– I tak się nie da... – burknął Semen. – Jesteśmy dobre cztery metry wyżej niż lustro wody. Pod górę

nie popłynie...

– Nie? – zdziwił się Jakub. – A, faktycznie, woda to zawsze na dół ścieka. Do licha... A gdyby tak...

– Znowu magia? – zaciekawił się kozak.

– Żadna magia. Użyjemy motopompy! Rozpłuczemy hałdę strumieniem wody pod ciśnieniem, a gnojówka popłynie po skarpie prosto do rzeki!

– Ty to masz łeb – zachwycił się Semen. – Zaraz, czy tam, na podwórzu, nie ma przypadkiem...

– Właśnie. Widziałem hydrant przeciwpożarowy. I wąż wisi na tablicy. Do dzieła. Jakub otworzył drzwi stajni i zamarł. Hałda obornika przez ostatnie dziesięć minut urosła pod sufit.

– Oj, niedobrze – mruknął. – Dno prostuje się szybciej, niż myślałem.

– To co robimy?

– Wodą – zadecydował egzorcysta. – Tylko trzeba przez to wyżłobić choć kanalik... Stos nawozu sapnął i urósł jeszcze.

– Za późno – powiedział Semen. – Nie właź tam, bo rozgniecie cię o sufit. Stali i patrzyli w milczeniu. Trzasnęła szybka w okienku, po chwili kolejna. Hałda cmoknęła i znowu urosła.

– Jak myślisz? – zagadnął leniwie Wędrowycz. – Podniesie dach i wykipi górą czy najpierw rozsadzi ściany?

– Hmm... Tak czy siak, nie potrwa to już długo... Ciekawe tylko, czy ten Gienek wylezie żywy, czy zmumifikowany...

Od strony baraków przyczłapali pozostali robole.

– Może skoczyć po hrabiego? – zaproponował kozak.

– Pojechał do miasta – wyjaśnił brygadzista. – Wróci dopiero po południu. Ściany zbudowane z pustaków zaczęły pękać. Hałda wykonała jeszcze jeden spazmatyczny skurcz i było po wszystkim.

– Co robimy? – zagadnął Semen.

– Obiecaliśmy, to trzeba skończyć – mruknął Jakub. – To jak, chłopaki? – zagadnął kumpli. – Chcecie, żebym was wieczorem nauczył pędzić z żyta?

Kiwnęli łbami.

– No to do roboty. Ty po ciężarówkę, ty po rozrzutnik, ty po koparkę – zakomenderował. – Użyźnimy nasze ojczyste pola...

– Ale to nie nasze, tylko tego krwiopijcy – zauważył przytomnie brygadzista.

– Kapitaliści przychodzą i odchodzą, a zboże na zacier powinno być dobrze nawiezione – uciął

egzorcysta. – Do roboty.

Hrabia wrócił wieczorem. Semen i jego przyjaciel grzali się na ławce przed pałacykiem.

– Czyżbyście już wywalili gnój? – zdziwił się gospodarz.

– Ano, robota wykonana – potwierdził Wędrowycz. – Pańscy robotnicy trochę nam pomogli. Obornik już rozrzucony po polach, gruz poszedł na utwardzenie drogi, żelastwo pojechało do skupu złomu... Znaleźliśmy też dawnego brygadzistę. Trochę go obornik zmumifikował, ale rano skoczy się po proboszcza, pogrzeb w południe chyba.

– Trup?!

– Leży pod jabłonką, nakryliśmy plandeką. Gliniarzy nie ma co zawiadamiać, kipnął ponad dwadzieścia lat temu, jak go do tej pory nikt nie szukał, to nie ma co zakładać spawy. – Egzorcysta wzruszył ramionami.

– Zagoniliście tych leserów do roboty? – zdumiał się dziedzic. – A może chcielibyście pracować dla mnie? Potrzebuję, że się tak wyrażę, ekonomów...

Semen uśmiechnął się do swoich myśli. Gdy był mały, często marzył o takiej posadzie. Chodzić po polu w czerkiesce, wysokich skórzanych butach, z nahajką w ręce...

– Kuszące, ale za stary już jestem – wykręcił się.

– Ja też się do tego nie nadaję – dodał Wędrowycz.

Nie chciał mówić wprost, że mu świadomość klasowa nie pozwala... Ruszyli do stajni. Hrabia w marszu odliczał banknoty. Nagle w pół kroku zatrzymał się jak wryty.

– No więc gnój uprzątnięty – powiedział z dumą Jakub. – Należy się trzysta.

– Chwileczkę, ale gdzie jest stajnia? – wykrztusił kapitalista.

Egzorcysta popatrzył mu głęboko w oczy. W mózgu właściciela coś trzasnęło. Poczuł straszliwy zamęt w głowie. Na szczęście każde kolejne słowo najemnego robola pozwalało mu odzyskać właściwy osąd sytuacji.

– Stajnia była przecież do rozbiórki, mieli ją zburzyć pańscy ludzie, a potem postawić nową, ale przecież nie jest jeszcze gotowy projekt architektoniczny... Bo przecież jeździł pan do miasta poszukać

odpowiedniego fachowca?

– Co? A tak... Do diaska, na śmierć zapomniałem... Tak, tu są wasze pieniądze... Daleko na łąkach ryczały krowy. Zapadał ciepły letni zmierzch.

– Z tą wodą było niegłupie, szkoda, żeśmy nie zdążyli – dumał Wędrowycz.

– Herkules wykonał dwanaście prac, oczyścił stajnię Augiasza, zabił hydrę, pojmał łanię, wykradł

jabłko, zaiwanił piekielnego psa... – kozak przypominał sobie wiadomości szkolne. – Te zadania były właściwie niewykonalne, ale poradził sobie... Dało mu to wielką sławę i zdjęło z niego klątwę.

– To nieźle się pewnie przy tym narobił – skwitował Jakub. – A jak to wszystko odwalił, to co się

stało?

– Nic. Wykonał i był sławny. Potem go wykończyli.

– Aha. To ja będę sprytniejszy. Nie wykonam dwunastu prac, a i tak będę sławny.

– W zasadzie już jesteś sławny...

– Ale nie dam się wykończyć.

A potem Jakub i Semen ruszyli drogą w stronę zachodzącego słońca, to znaczy ku barakom, aby wypełnić swoją część umowy i przeszkolić miejscowych w robieniu żytniego zacieru.

===aFBjUmZQ

Trucizna

Księżyc w pełni wisiał nisko nad stodołą. Cień budynków gospodarczych kładł się

ponuro na zaśmiecone podwórze.

– Bimbru, bimbru, bimbru! – zawodził upiorny tłum.

– Niedoczekanie wasze, obezjajcy! – zawył Jakub, szarpiąc się z magazynkiem pepeszy. – Nie dostaniecie mojego samogonu!

Zombiaki powstałe z Bardaków zignorowały go kompletnie. Całe stado snuło się po obejściu, przewracając żłoby i koryta w poszukiwaniu ukrytych butelek. Puste flaszki rozwścieczeni nieumarli roztrzaskiwali o ściany i cembrowinę studni. Namolni „goście” zaglądali dosłownie w każdy kąt. Kilku gołymi łapami ryło w glebie, usiłując dokopać się do tajnej piwniczki kryjącej dwie beczki najlepszego produktu.

– Zwęszyły czy ki diabeł? – Wędrowycz, prawie płacząc, szarpał się z opornym magazynkiem. – I skąd się ich aż tyle wyroiło? Niemożliwe, żebym wszystkich utłukł...

Koszmarne postacie łaziły sztywno, ale w ich mozolnym dreptaniu dawało się wyczuć niepokojącą

celowość. Wreszcie pusty magazynek szczęknął i wyskoczył. Egzorcysta płynnym ruchem założył nowy bęben naboi.

– No to teraz potańcujemy – warknął.

Stado zombiaków odwróciło w jego stronę przegniłe mordy, połyskujące białkami oczu.

– Bimbru! – wydarły się pełne robactwa gardziele. – Dawaj bimbru, dziadu!

Wiatr szarpał łachmany.

– Srebrne i poświęcone kule – zarechotał Wędrowycz. – Ukarzę was w imieniu księżyca!

Szarpnął za spust. Niestety, pepesza nie wystrzeliła. Cyngiel latał zupełnie luźno. Egzorcysta rozpaczliwie sięgnął do kieszeni spodni po granat. Niestety, ręka namacała tylko płótno. Wetknął ją

głębiej i znalazł dziurę. Cytrynka z pewnością wypadła i znajdowała się teraz w cholewie buta. Sięgnął

jeszcze głębiej, by ją wyłowić, i w tym momencie ktoś szarpnął go za ramię.

„Zaszły mnie od tyłu!” – zrozumiał i na szczęście się obudził.

– To ty? – Półprzytomnie spojrzał na tarmoszącego go Semena. – A gdzie Bardaki zombiaki?

Na zewnątrz był jasny dzień.

– Coś durnego ci się przyśniło. Wstawaj, mamy przecież do Chełma jechać, zaraz nam pekaes ucieknie.

– W mig będę gotowy!

Faktycznie uwinął się w trzy minuty. Otrzepał odzienie z kawałków słomy, przygładził włosy skórką

od boczku, a potem przetarł nią jeszcze noski gumofilców, by odpowiednio zabłysły. Założył elegancką,

„kościółkową” kufajkę i był gotów do drogi.

Jakub i Semen dreptali uliczkami Chełma, nudząc się jak mopsy. Przyjechali do miasta rano, poszli na targ, ale po policyjnym nalocie handlarzy było niewielu, a wszelki ciekawy towar wyparował jak sen jaki złoty. Do popołudniowego pekaesu zostały trzy godziny. Egzorcysta pociągał z butelki piwo.

– Jakub, przestań chlać, wymyśl, co porobimy ciekawego – poprosił Semen.

– O nie! Od myślenia to ty tu jesteś! – obraził się Wędrowycz.

– To może chodźmy do kina – zasugerował kozak.

– Gdzie?!

– Do kina. To taki budynek, w którym puszczają filmy.

– Wiem, co to jest kino – warknął egzorcysta. – W okupację byłem nie raz! Pamiętasz, jak Niemcy puszczali te filmy o cycastych blond pięknościach prześladowanych przez złych Żydów? I bilety były za darmo, co ja gadam, w ogóle biletów nie było, pan Untersturmführer osobiście wszystkich zaganiał. A i po wojnie się chodziło, jak ruscy puszczali te filmy o Żydach prześladowanych przez złe cycaste blond piękności... I też gratis pan komisarz osobiście po chałupach chodził i nahajką...

– No, coś z tego pamiętam – przyznał Semen. – Czyli postanowione. Do kina. Obejrzymy sobie jakiś

film.

– Myślisz, że dalej kręcą o blondynkach?

– Na pewno. Cycaste blondyny to podstawa kinematografii. Tylko teraz pewnie są gnębione przez złe roboty z odległej galaktyki, albo może same gnębią czarnobylskie mutasy? Zobaczymy. Przed kinem kłębił się tłumek licealistów płci obojga.

– „Po-dróż Wę-drow-ca do Świ-tu” – przesylabizował Jakub. – Kurde, co za durnota. Po co wędrować, jak wystarczy siedzieć i czekać, aż świt nadejdzie?

– Mowa o jednym wędrowcu – uspokoił go Semen. – Jeden głupi zawsze się znajdzie. To komedia pewnie. Statek na obrazku, czyli blondynki będą w bikini...

– Ten okręt wygląda mi na stary. To chyba będzie o tym, jak wikingowie gwałcą blondynki. Albo, skoro komedia, jak blondynki gwałcą wikingów.

– No to w skórzanych bikini...

Przepchnęli się do wejścia. Kozak wykręcił papachę na drugą stronę i uformował tak, by przypominała turecki fez. Zmrużył oczy, żeby wyglądały na skośne. Następnie, rozłożywszy szeroko ramiona, zagarnął

najbliżej stojące dziewczyny.

– Poproszę bilet rodzinny – zwrócił się do biletera. – Jestem szejk Muhamed, to moje trzy... Znaczy się... – przeliczył szybko schwytane – cztery żony i ulubiony eunuch, który wedle naszych obyczajów też

poniekąd należy do rodziny. – Wskazał Jakuba.

– Cztery żony? – zdziwił się ochroniarz, taksując chichoczące nastolatki spojrzeniem.

– Coś ci się nie podoba, rasisto? Unia Europejska ochroni mnie przed dyskryminacją! Bilet rodzinny na film poproszę, a jak nie, to zadzwonię na skargę do redakcji „Wybiórczej”!

– Film to wieczorem będzie. Teraz sala jest najęta na prelekcję o homeopatii. Na odczyt wstęp wolny

– wzruszył ramionami bileter, gestem wskazując kierunek.

– Aha. – Semen puścił licealistki i przenicował papachę na właściwą stronę.

– Nie ma filmu? – skrzywił się Jakub.

– Co z tego? Posłuchamy, jak naukowce gadają, dowiesz się czegoś ciekawego.

– Wolę być szczęśliwy niż mądry! A jakbym chciał się wykształcić, tobym nie podpalał szkoły...

– Wykładu zawsze warto posłuchać!

– No dobra, niech będzie moja strata. Pal diabli, i tak nie mamy nic innego do roboty... – Jakub skrzywił się, ale ruszył w stronę sali. – A za tego eunucha powinieneś dostać w ryja – burknął. – Ale wybaczam ci z przyczyn ekonomicznych.

– Znaczy się dlatego, że zaoszczędzić chciałem?

– Nie, dlatego, żebyś nie musiał bulić za wstawienie nowych zębów!

Zasiedli wygodnie w fotelach, z cholew butów wyciągnęli piersiówki. Na scenę wyszedł prelegent i zaczął nawijać. Mówił długo, ale nawet ciekawie.

Zaraz po odczycie obaj starcy pobiegli chyżo na autobus. Kupili u kierowcy bilety, zasiedli na końcu pojazdu, wyciągnęli flaszkę pryty i zagrychę.

– Kto by pomyślał? – mruknął Jakub, odkorkowując butelkę. – Pamięć wody...

– Homeopatia to bzdura na kółkach – mruknął kozak. – Sam pomyśl, gdyby to była prawda, że lek rozcieńczony milion razy działa równie mocno albo i mocniej niż nierozcieńczony, to przecież cały przemysł farmaceutyczny by splajtował.

– Czemu? – nie zrozumiał Jakub.

– Bo jednym opakowaniem aspiryny wyleczyłbyś milion luda! I co wtedy robić z resztą?

– Ludzi? Wystrzelać może... – Wędrowycz poskrobał się po głowie z frasunkiem.

– Z resztą leków, pacanie! Przecież taka fabryka na godzinę produkuje kilka tysięcy tabletek.

– Sprzedać?

– Komu niby?

– Chińczyków jest miliard. Jakby ich ptasia grypa wzięła w obroty, to z tysiąc opakowań by wzięli... A cenę można wtedy tak podkręcić, żeby się skalkulowało. Parę eurosów za tabletkę... – umilkł, zaplątawszy się w zawiłościach ekonomii.

– Tak czy inaczej, to mi się wydaje cholernie niebezpieczne – irytował się Semen. – Jeśli to lipa, masa ludzi się nabierze i straci pieniądze. A jeśli to naprawdę działa, ekonomia kraju ucierpi... Każdy, najszlachetniejszy nawet wynalazek może się obrócić na szkodę ludzkości – zacytował Bułyczowa.

– Na szkodę? – Zaciekawiony Jakub oderwał spojrzenie od etykietki wina.

– No a co?

– Na szkodę! – zarechotał egzorcysta. – To jest myśl!

– O czym ty znowu pieprzysz?

– O Bardakach, oczywiście. – Zatarł dłonie. – Dawno się już sukinsynom zbierało. Pora na ostateczną

rozprawę. Chcą wojny, to będą ją mieli!

– Jakub, oszczędź ich!

– Od hiperinflacji w osiemdziesiątym dziewiątym w moim słowniku nie istnieje słowo „oszczędność”!

– Ale przecież oni już od dawna siedzą cicho – nie zrozumiał kozak.

– Przyśnili mi się!

– No cóż, lepszy byle jaki powód niż żaden – przyjaciel przyznał Jakubowi rację. – Ale co tu ma do rzeczy homeopatia?

– Zobaczysz! Przyjdź wieczorem nad ich sadzawkę...

Sadzawka, w której znienawidzony ród hodował karpie, znajdowała się na łąkach, w pewnym oddaleniu od ulicy Krasnystawskiej. Tylko krzywy płot i krzaki porzeczek oddzielały ją od posesji Izydora Bardaka. Gdy Semen przybył na miejsce, jego przyjaciel moczył już nogi w wodzie. Obok stała butelka z zielonego szkła i parciana torba wypchana czymś obłym.

– Co to za flaszka? – zaciekawił się kozak.

– Trucizna na szczury – wyjaśnił Jakub. – Przedwojenna, jeszcze ze starego zapasu. Pierońsko skuteczna, na bazie strychniny. W sam raz na takich bydlaków jak oni... I mam cały litr.

– Nie kapuję. – Semen pokręcił głową. – Co niby chcesz z tym zrobić?

– Truć.

– Karpie?

– Nie, Bardaków.

– Niby jak!?

– No to popatrz. – Egzorcysta przechylił butelkę i wylał jej zawartość do stawu. – Rozcieńczam truciznę sadzawką, czyli jakieś milion razy, i uzyskuję w ten sposób strychninę homeopatyczną. Najstraszliwszy jad w dziejach ludzkości, a przy tym kompletnie niewykrywalny. Woda z sadzawki przesiąknie do ich studni i gotowe!

– Ty to chyba spałeś na tej prelekcji – zirytował się kozak. – Pamiętasz, co mówił ten gość

o potencjonowaniu? Znaczy się, żeby woda zapamiętała, że jest trucizną, musisz nią odpowiednio potrząsnąć...

– Oczywiście, że o tym pomyślałem – obraził się Jakub, otwierając torbę. Kozak tylko syknął, widząc jej zawartość. Egzorcysta wyjął dziesięć granatów i ułożył je w rządku.

– He, he, he – zaśmiał się złowieszczo i wrzucił pierwszy do stawu.

Rąbnęło, że hej. W powietrze wystrzelił istny gejzer. Karpie wypłynęły do góry brzuchami. Jakub poczekał, aż fale trochę się uspokoją, i cisnął kolejny ładunek. Zza pobliskiego płotu wyjrzały zaciekawione głowy.

– Może dajmy sobie spokój? – zaproponował kozak.

– Niech się gapią, wiejskie ćwoki! – Jakub wyciągał właśnie zawleczkę z trzeciej cytrynki. – Wyrok na nich już wydany!

Otumanieni kolejnymi wybuchami, nie zauważyli nawet nadjeżdżającego radiowozu. Skonfiskowane granaty ponuro błyszczały w świetle jarzeniówki. Birski, stukając w klawisze komputera, wypełniał protokół zatrzymania.

– Doigraliście się – warknął pod adresem aresztantów. – I co my teraz mamy z wami zrobić?

– Obaj dawno przekroczyli osiemdziesiątkę – zauważył trzeźwo Rowicki. – Sąd im wlepi w zawieszeniu. Szkoda paliwa, żeby ich wieźć do Lublina...

– No niby racja... Żeby to była komuna, tobyśmy im wklepali pałami... – Birski z rozrzewnieniem wspominał dawne, dobre milicyjne czasy. – A tak co?

– Czterdzieści osiem godzin na uspokojenie w loszku pod posterunkiem – zasugerował jego zastępca. –

To im dobrze zrobi.

– No dobra – westchnął szef. – Słyszeliście? Do aresztu! A tylko spróbujecie stawiać opór... –

Rozmarzony zakręcił tonfą.

– Dobra, dobra, po co tak nerwowo? – burknął Jakub. – Takie wasze zbójeckie prawo emerytów więzić...

– Jakub, co ty pieprzysz? – Kozak dał mu sójkę w bok. – Co z ciebie za emeryt? Dostałeś kiedykolwiek choćby złotówkę z ZUS-u?

Ale posłusznie poczłapali po schodkach do celi.

– Prześpię się chyba, czas szybciej zleci. – Semen pomacał pryczę, a potem ułożył się na niej i nakrył

wyleniałym pledem.

– Coś znalazłem – mruknął Wędrowycz. – Nasi tu byli...

W jego ręku połyskiwała mała buteleczka po żubrówce.

– Rzuć to, pusta...

– Wiesz, tak sobie myślę – Jakub oglądał „małpkę” pod światło żarówki – tu zostało z centymetr wódki...

– To co? – nie zrozumiał Semen. – Na zwilżenie warg. Smaku sobie tylko narobisz.

– Poprosimy Birskiego o litr mineralnej, niby że nas suszy. Normy europejskie nakazują dać

zatrzymanym wodę. Zmieszamy jedno z drugim i będziemy potrząsać, aż uzyskamy wódkę homeopatyczną. Wprawdzie nie będzie miała smaku ani zapachu gorzałki, ale powinna zadziałać...

– O Boże... – Kozak odwrócił się do niego plecami.

Nim zasnął, poprzysiągł sobie solennie nigdy więcej nie ciągać kumpla na odczyty naukowe... Księżyc przesłoniły chmury. Głęboki cień pokrył walające się wokół odpadki.

– Bimbru, bimbru, bimbru! – zawodziły Bardaki zombiaki.

Przegniłe palce wczepiły się w deski. Przeraźliwie zatrzeszczało pękające drewno i drzwi prowadzące do loszku poddały się. Pokryte liszajami rozkładu pięści roztrzaskały dekle beczek. Zabrzęczały blaszane kubki i najlepszy Jakubowy samogon zagulgotał w pełnych robactwa gardzielach. Na szczęście egzorcysta nadal siedział w areszcie, więc nie musiał patrzeć na ten horror...

===aFBjUmZQ

Szczęki

Jakub szedł przez plac targowy, macając od niechcenia wzrokiem wyeksponowane towary. Gliniane garnki, zabawki z drewna, dywany, kryształowe wazony i temu podobne wyroby nie wzbudzały jego większego zainteresowania. Z tyłu targowiska, bliżej sklepu, handlowano żywym inwentarzem. Krów było kilka, koń tylko jeden, za to na furach w drewnianych klatkach pokwikiwały świnki, gdakały kurczaki i gęgały gęsi.

– Kupię świnię, utuczę, zaszlachtuję i sprzedam rąbankę miastowym, a do tego kiełbas narobię

i uwędzę – rozważał egzorcysta. – Choć z drugiej strony czy to ma sens? Karmić trza, a kiełbasę to można w sklepie kupić... Albo na ten przykład taka krowa. – Spojrzał z niechęcią na łaciatą krasulę. – Kupisz taką i co dzień jak w kieracie zasuwaj. Trzeba sianem karmić, na wygon gonić, zeżre takie bydlę dużo, to i obsra pół podwórza... A tu jeszcze doić należy dwa razy dziennie, cieląt narobi, będą ganiały w okólniku. Mleko, masło, sery, kto to wszystko zeżre? Gdzie krowy, tam i muchy... Gęsi? Hałasu narobią, a potrawy na gęsim smalcu to dla Żydów zdrowe, ja prosty chłop jestem, jeszcze by mi zaszkodziło koszerne jedzenie. Bez sensu. To już traktor lepiej. – Wyłowił wzrokiem trzydziestoletni wrak popularnego ursusa. – Jak się nim nie jeździ – zamruczał – benzyny w zasadzie nie trzeba lać, a rdzewiejąc w kącie podwórza, podnosi prestiż gospodarza...

– A po kiego grzyba ci ten prestiż!? – Semen nieoczekiwanie klepnął go w ramię. – Mało masz szacunku we wsi?

– No fakt – rozchmurzył się Jakub. – To znaczy, że nic nie muszę kupować. A ty czego szukasz? Fiuuu...

– gwizdnął przez zęby, widząc, że jego przyjaciel piastuje pod pachą drewniane pudło z ekskluzywnym zestawem kredek. – Co ty, w artystę chcesz się bawić? Znaczy tak nudno na emeryturze?

– Spylić próbuję – westchnął Semen. – Ale nie idzie. To takie z górnej półki, dla zawodowych grafików i prawdziwych malarzy. W Lublinie widziałem podobny zestawik za siedem stówek, tu nikt nie chce dać choćby jednej – rozżalił się. – Gadają, że dla dzieci do szkoły to osiem kolorów albo dwanaście co najwyżej.

– Hmmm... To faktycznie żaden biznes. Ale co ci do łba strzeliło, żeby to kupować?

– Ja tego nie kupowałem przecież.

– To skąd masz? – nie zrozumiał Jakub. – A, niemieckie może? Łup, znaczy się, wojenny?

– Chyba cię porąbało, wojna była pięćdziesiąt lat temu!

– Tak? Ależ ten czas zasuwa... – zdumiał się Wędrowycz. – No to gadaj. Skądeś to wytrzasnął?

– Żebym to ja wiedział... Wyobraź sobie, idę wczoraj spać. Much w pokoju latała masa, ale zapodziałem gdzieś packę. Gazetą wybiłem tylko te, co nisko siedziały, a cholery cwane i wiele się

ukryło na suficie. To pomyślałem, że jak tak, to schowam sztuczną szczękę, po co mi mają po niej nocą

muchy łazić?

– Słusznie, nieprzyjemnie potem brać coś takiego do gęby...

– Wsadziłem ją pod poduszkę, rano patrzę, a tu zamiast szczęki kredki leżą. Dobrze, że miałem zapasową. Tylko w głowę zachodzę, kto się mógł połaszczyć... A może to jakiś głupi dowcip?

Pomyślałem, spylę kredki i kupię psa jakiegoś, to nie będą mi po nocy do chałupy włazili...

– Psa można ze schroniska za darmo dostać. Adaptacja to się nazywa czy jakoś tak – doradził Jakub. –

Powiadasz, że włożyłeś zęby pod poduszkę, a rano zamiast szczęki było pudło kredek?

– I to jakich, sam zobacz! Osiemdziesiąt kolorów świecowych, czterdzieści kolorów ołówkowych, do tego ołówków dziesięć różnych i temperówka nawet. Komu tyle potrzeba?!

– Wróżka Zębuszka – mruknął Jakub.

– Że co? – zdziwił się Semen.

– Istota taka. Za granicą, jak dzieciakowi wyleci ząb, chowa go pod poduszkę, a ona przychodzi po nocy, zabiera go, a w zamian zostawia pieniążek albo podarek... Swoją drogą, nieźle twoją klawiaturę

wyceniła. Kredki za siedem stów, a zęby przecież stare i intensywnie używane...

– Nie słyszałem nigdy o takim stworze.

– Bo to w anglosaskich krajach raczej grasuje – wyjaśnił Jakub. – Do nas to zachodnie tałatajstwo dopiero od niedawna się pcha... Ale skoro się smerfy na cmentarzu w lesie zalęgły, to i inne bydełko się

pojawi. Gumisie na ten przykład, Muminki. To tylko kwestia czasu.

– I będziemy je tłuc?

– No ba!

– I zaczniemy od tej cholery, która zaiwaniła mi szczękę...

– Naturalnie.

– Może lepiej jej nie zabijajmy tak od razu... – zgłosił obiekcje kozak.

– Oczywiście, najpierw tortury. Albo nawet po dobroci. Nic się nie bój, odzyskamy twoje ząbki!

Tylko trzeba się za to zabrać odpowiednio naukowo. Po pierwsze przynęta...

– Mam niby drugą szczękę, ale to już trochę ryzyko jest – zachmurzył się Semen. – Bo kredkami suszonej kiełbasy nie pogryzę przecież...

– Ja mam kawałek zęba słonia, a końskich i krowich to do wypęku się w szopie wala – zadumał się

Jakub. – Ale patrząc z drugiej strony, wróżka zaprawiona w stomatologii chyba się na to nie nabierze...

– Złapała się za sztuczne, to znaczy, że szczególnie bystra nie jest – rozważał kozak. – Czyli da się taką

oszukać.

– Tak sądzę, ale dobre oszustwo musi być trochę bardziej finezyjne... – Egzorcysta poskrobał się po głowie. – Potrzebujemy trochę ludzkich zębów...

– Może nakopiemy używanych na cmentarzu?

– Może, ale wydaje mi się, że są metody prostsze, bardziej legalne i etyczne...

– Wybijemy Bardakom! Środa dzisiaj, na pewno siedzą w knajpie i oblewają swoje kopiejkowe interesiki... – zapalił się Semen.

– Tak byłoby najlepiej – westchnął jego przyjaciel. – Wejść, sprowokować awanturę jakąś niezbyt inteligentną odzywką, wklepać, pozbierać urobek. Ale wydają córkę za mąż i do końca tygodnia mam z nimi rozejm. Niby dziadek mówił, że słowa danego Bardakom nie należy koniecznie dotrzymywać, ale zapłacili uczciwie, to niech mają. A tu w naszym przypadku trzeba działać szybko, zanim wróżka opuści okolicę. Gibajmy do ośrodka zdrowia.

– Gdzie?! O nie! Ja żadnego ze swoich nie poświęcę! Za mało ich zostało!

– Nie bój żaby! Dyżur gminnego zębodłuba był przecież wczoraj, a śmieciarka jeździ jutro. Przeryjemy konowalski śmietnik i poszukamy tego, co powyrywał.

Pół godziny później Jakub wynurzył się z kontenera na śmieci jak orka z oceanu. Odczepił pozieleniałą

amputowaną rękę, która uczepiła się jego kieszeni.

– Osiemnasty. – Pokazał przyjacielowi zaciskany w dłoni siekacz.

– Ja mam jeszcze dwa mleczaki – pochwalił się kozak, grzebiący w drugim pojemniku. – Starczy?

– Dwadzieścia ludzkich zębów pod poduszką... To powinno podziałać jak magnes.

Noc zapadła bezksiężycowa. W chacie Jakuba było ciemno choć oko wykol. Tylko z popielnika padał

słaby poblask żaru. Dochodziła trzecia, gdy drzwi wejściowe skrzypnęły i przez pomieszczenie przeleciał przeciąg. Pod drobną stopą skrzypnęła deska podłogi. Wróżka Zębuszka uniosła poduszkę. Sznureczek zaczepiony do lampy naciągnął się... Rozbłysła stuwatowa żarówka. Zraszacz do kwiatków psiknął i drobne kropelki wodnej mgły wypełniły na chwilę pomieszczenie. Trzasnęły drzwi szafy, Jakub i Semen uzbrojeni w pepesze wyskoczyli z wnętrza jak diabliki z pudełka.

– Oj! – pisnęła wróżka, ale na ucieczkę było już za późno.

– Dobry wieczór, młoda damo. – Jakub wziął ją na muszkę. – Jeden podejrzany ruch i zrobimy z ciebie sito!

– Nie sądziłem, że one są takie duże. – Kozak odruchowo otarł ślinę z brody. Wróżka była śliczna. Drobna blondyneczka o figurze lalki Barbie, z uroczo zadartym noskiem i usteczkami jak korale. W dodatku nie dość, że wyglądała na pełnoletnią, to jeszcze ubrana była w coś

jakby halkę. Tylko skrzydła przejrzyste jak u ważki i sypiący się złocisty pyłek wskazywały, że jednak nie jest człowiekiem. Zębuszka, widząc cielęce spojrzenia obu obleśnych zgredów, zawstydziła się. Odruchowo zasłoniła piersi oraz łono dłońmi i spróbowała stać się niewidzialna, ale się nie udało.

– Co, u licha?! – szepnęła.

– Odplamiacz niewidzialności – wyjaśnił Jakub. – Zaiwaniłem kiedyś z laboratorium KGB.

– Jak to odplamiacz? – Wytrzeszczyła błękitne oczka. – Niewidzialność to magia, nie da się tego wywabić!

– Socjalizm to pseudonaukowa odmiana pospolitego satanizmu – wyjaśnił egzorcysta. – I też opiera się

na magii, łatają nią, co się da... W laboratoriach KGB nie takie rzeczy powstają. Ale może przejdźmy do rzeczy.

– Naoglądaliście się filmów, a teraz chcecie się dostać do Nibylandii i zostać piratami? – westchnęła wróżka.

– Piratem to można i tutaj zostać. Nie trzeba nigdzie latać, wystarczy komputer z nagrywarką i pudełko płyt CD. Poza tym nigdy nie przepadałem za rumem.

– Nie jestem wróżką spełniającą życzenia... Ale mogę spróbować! – dodała szybko, widząc, że Semen poprawia pasek pepeszy.

– Chodzi nam o pewne, nazwijmy to, przekształcenia własnościowe, do których doszło minionej nocy na terenie naszej gminy. Mianowicie mojemu przyjacielowi zaginęła jego ulubiona sztuczna szczęka i tak podejrzewamy, że maczałaś w tym paluszki.

– A, o to chodzi. Nie ma problemu, zaraz mu zwrócę. Zasadniczo sztucznych nie zbieram. Resztki pożywienia mnie zmyliły – wyjaśniła wróżka, grzebiąc w woreczku.

– Znaczy sztuczne zęby też myć trzeba!? – zdumiał się Wędrowycz.

– Proszę, oto wasz fant.

Semen z westchnieniem ulgi ujął szczękę i umieścił ją na miejscu.

– Tu są pani kredki. – Wyciągnął zestaw z torby. – Zwracam. Zresztą ja i tak nie umiem rysować...

– Cieszę się, że wszystko sobie pokojowo wyjaśniliśmy – uśmiechnęła się dziewczyna. – Swoją

drogą...

Spojrzała na stosik zębów bielejących na sienniku wszystkimi odcieniami żółci i brązów.

– Jak ci potrzebne, to zabieraj. – Gospodarz wzruszył ramionami.

– Coś by się jednak należało w zamian. Taka jest tradycja – upierała się dziewczyna.

– Ja też nie umiem rysować. Bierz zęby w podarku i raczej w przyszłości omijaj naszą gminę...

– Ale taki pan szczerbaty... Dołożę jeszcze jedną sztuczną szczękę, miesiąc temu na Ukrainie też

omyłkowo zabrałam, a do niczego mi się nie przyda – powiedziała Zębuszka, grzebiąc w worku. – O, proszę.

– Dziękuję. – Egzorcysta ujął fant w dłoń i aż sapnął. – Uch, ależ ciężar, ze ćwierć kilo jak obszył... Komplet zębów, dół i góra, odlany był w złocie, na każdym z siekaczy pyszniły się gwiazdki mercedesa ułożone z malutkich brylancików.

– Do zobaczenia zatem. – Dziewczyna pchnęła drzwi i wyszła w ciemność.

– Wróżko? – zagadnął Jakub.

– No co? – dobiegło gdzieś spod obory.

– A tak właściwie po co ci te wszystkie zęby?

– Sprzedaję wampirom – odpowiedziała i zachichotała.

Egzorcysta i kozak zawyli jednocześnie i chwycili za broń, ale wróżka tylko machnęła skrzydełkami i odfrunęła. Po ciemku i tak nie sposób było trafić...

– Jeszcze się policzymy, gadzino – wrzasnął Jakub. – W dupę ci wsadzimy twoje kredki!

W prosektorium nad stołem do sekcji zwłok migotała lampa bezcieniowa. Nie powinna oczywiście migotać, ale pion techniczny dziś znów zapomniał usunąć usterkę. Zmarznięty patolog podskoczył kilka razy w miejscu, żeby choć odrobinę się rozgrzać. Westchnął i włączył guziczek nagrywania w dyktafonie.

– Zwłoki znalezione szesnastego marca w bramie kamienicy przy ulicy Rybnej w Lublinie. Przyczyna zgonu: wykrwawienie... znaczne wykrwawienie... – poprawił. – Niemal całkowite wykrwawienie –

uściślił. – Tym dziwniejszy jest fakt, że w ciele znaleziono jedynie dwie niewielkie rany na szyi z lewej strony... w okolicy tętnicy szyjnej – doprecyzował. – W jednej z nich utkwiło narzędzie zbrodni, którym jest...

– Szefie!!! – rozległo się w prosektorium.

Patolog aż podskoczył z przerażenia, puszczając guzik dyktafonu.

– To ty? – Odetchnął z ulgą na widok laboranta. – Masz już wyniki?

– Zrobione! – potwierdził tamten. – Akryl, szefie. I to kiepski. Protetyk coś oszukiwał.

– Aaa, akryl? – zadumał się patolog. – Coś podobnego. – Włączył dyktafon i kontynuował: –

Narzędziem zbrodni jest sztuczny ząb z akrylu. W zaistniałej sytuacji – zachichotał, wyłączając urządzenie – profil mordercy mamy gotowy. Bezzębny emeryt kanibal.

– Albo bezzębny emeryt wampir – dodał laborant.

Zarechotali zgodnie.

===aFBjUmZQ

Goście

Drzwi uchyliły się i przez wnętrze knajpy przeleciał podmuch lodowatego jesiennego wiatru. Jakub oderwał spojrzenie od kości pozostałej z golonki i zerknął, kto wszedł.

– O, pan wójt we własnej osobie? – zdumiał się.

– Słuchajta, chłopy – włodarz wsi podniósł głos. – Na początek stawiam piwko dla wszystkich.

– Oj, będą jakieś złe wiadomości – zaniepokoił się Semen.

– Wręcz przeciwnie – uśmiechnął się przybysz. – Mam same dobre wiadomości. Wracam ze spotkania z geologami.

– Gieło... co? – nie zrozumiał Wędrowycz.

– To ci, co odwierty robią – wyjaśnił łopatologicznie Semen. – Na Mamczynej Górze. Tam, gdzie taka blaszana wieża stoi.

– A... To już legendy naszych przodków mówią, że ta góra ma bardzo mocne zioła i minerały –

uspokoił się egzorcysta.

– Gówno tam, nie zioła i minerały – ofuknął go nauczyciel. – To jedna wielka kupa polodowcowego piachu.

– To po co tam grzebią? – spytał Jakub.

– Dasz dojść do słowa czy nie? – wsiadł na niego włodarz gminy. – Nasi goście zeszli już z odwiertem na głębokość dwu kilometrów. Pod cienkim pokładem marnego węgla znaleźli prawdziwy skarb!

– Wiedziałem, że tu jest złoto! – ucieszył się Izydor Bardak. – Ruszamy natychmiast. Pogonimy obcych i sami je wykopiemy... – zwrócił się do swojego klanu, oblepiającego sąsiednie stoliki. Bardaki niechętnie dźwignęli się z krzeseł. Drapiąc się leniwie po głowach i zadach, wyciągali bagnety z cholew kaloszy, a zza pazuch gazrurki.

– Nie wy wykopiecie, tylko my wykopiemy! – Wkurzony Jakub wyciągnął z rękawa metr łańcucha krowiaka zakończony ołowianą kulą i dla podkreślenia wagi swoich słów rąbnął nim w stół. – To, co w tej gminie cenne, należy do nas, a wam wara!

– Barman, jeszcze jedna kolejka dla wszystkich, którzy nie są uzbrojeni i siedzą tyłkami na krzesłach –

spiżowy głos wójta ostudził emocje.

Łomot zadów jednocześnie opadających na dermę zabrzmiał jak wystrzał. Wszelka broń zniknęła jak zdmuchnięta.

– Dobra, wklepiemy im za chwilę. – Jakub sięgnął po darmową flaszkę. – O czym pan to... – Spojrzał

na fundatora.

– Geolodzy znaleźli gaz łupkowy w naszej gminie! Miąższość złoża i parametry pozyskanych próbek wskazują jednoznacznie, że eksploatacja będzie opłacalna. Rozmawiałem osobiście z kierownikiem grupy poszukiwawczej inżynierem Bąkowskim i jego siostrą, która też jest inżynierycą. Zapewniali, że to jedno z lepszych złóż, jakie odkryto w naszym kraju! I najlepsze, jakie od dziesięciu lat znaleźli.

– Hura! – ryknęli wszyscy zgodnie.

– Na pohybel ruskim! – wydarł się jeden z Bardaków, ale zaraz umilkł, bo Semen zamalował go w japę.

– A teraz, bydlaki, klękać i zaśpiewacie mi tu grzecznie „Boże, chroń cara”, bo jak nie... – zaczął

kozak.

Bójka przez chwilę wisiała w powietrzu, ale akurat do stolika dotarł barman z kolejnym darmowym piwem.

– Tak po prawdzie, ludziska, nie bardzo wiem, co to są te łupki – poskarżył się Wędrowycz. – Kiedyś

tym dachy kryto, no nie? Coś tam obiło mi się o uszy, coś w telewizji o tym gadali...

– To proste. Będą z kamienia gaz wytłaczać. – Semen skrzywił się i westchnął ciężko nad ciemnotą

kumpla.

– Będzie z tego jakaś kasa czy co? – zainteresował się nauczyciel. – Bo remont szkoły...

– Gmina dostanie jakieś trzy procent zysków z wydobycia – wyjaśnił wójt. – To będą grubachne pliki petrodolarów...

– No dobrze, a gdzie jest haczyk? – zaciekawił się Semen. – Skażenie będzie pewnie jak cholera?

Wylezą z głębin ziemi prehistoryczne bakcyle albo pierwiastki radioaktywne, rozplenią się w gminie hordy dinozaurów lub mutantów, trzeba będzie do nich strzelać po nocach – rozmarzył się.

– Albo Mamczyna Góra po wyciśnięciu spod niej gazu zapadnie się jak przekłuty balon i będzie widać... Eeee... Nie, widoku to wcale nie poprawi – rozczarował się egzorcysta.

– To metoda zupełnie bezpieczna. Tyle tylko, że wydobycie zacznie się najwcześniej w dwa tysiące dwudziestym. Ale spokojnie, pod zastaw przyszłych zysków kredyty i dotacje da się wydusić od razu... Banki już nadesłały oferty.

Była może dziewiąta wieczorem, gdy przed karczmą zaparkował zdezelowany trabant. Egzorcysta spojrzał przez brudną szybę. Z pojazdu wygramoliła się dwójka obcych. Wleźli do lokalu. Czterdzieści tubylczych mord, strasznych jak z sennego koszmaru, spojrzało na nich wrogo. Odpowiedziały im spojrzenia harde i ostre.

– Barman, dwie kraty pryty! – Przysadzista kobieta w waciaku i walonkach rzuciła na ladę dwa banknoty dwustuzłotowe. – A za resztę chipsów i orzeszków. Wszystkim stawiamy.

– Eee... – wykrztusił Izydor Bardak, zdumiony tym wielkopańskim gestem.

– Co, z nami się nie napijesz? – Mężczyzna w kufajce wyglądał na obrażonego. – Ja tam nikogo zmuszał nie będę, ale jak to mówią, kto nie pije, ten kapuje!

– Siadajcie z nami. – Jakub zmiótł łokciem puste flaszki, robiąc miejsce na stole.

– Zapraszamy do kompanii – poparł go Semen.

W ciągu następnych dwu godzin nieoczekiwani goście bardzo przypadli wszystkim do serca. Semen omówił z nimi problem kastrowania wieprzków, potem rozważali wady i zalety krowiego nawozu, poopowiadali sobie masę świńskich dowcipów, a po dwudziestej trzeciej zaczęły się śpiewy. Na stołach wylądowały kolejne flaszki – przybysze stawiali.

Jakub też brał udział w rozmowie i popijawie, ale jego myśli błądziły gdzieś daleko. Coś mu w tym wszystkim nie pasowało. Przybysze wyglądali na wieśniaków. Ale też wyglądali jednak w jego ocenie zbyt dobrze. Jakby za bardzo autentycznie. Mężczyzna i towarzysząca mu kobieta mieli malowniczo prostackie, spalone słońcem gęby, dłonie sięgające po szklanki z prytą zniszczone pracą, w spękaną skórę

wżarł się brud. Z ich wypowiedzi wynikało, że doskonale znali się na robocie przy świniach, przy krowach, w polu... Ubrania też były sfatygowane jak trzeba, poprzecierane, uświnione... Niedbały język okraszony nielicznymi wulgaryzmami miał typowy dla okolicy akcent.

„Coś tu nie gra, coś tu cholernie nie gra!” – rozmyślał egzorcysta.

– Skąd droga prowadzi? – zapytał.

– Z Cycowa jesteśmy – wyjaśnił mężczyzna. – Na północy. Tam gdzie nasi bolszewików sprali w dwudziestym roku...

Nieoczekiwanie w torbie gościa zadzwonił stary ruski budzik.

– Oho, na nas czas. – Para jakby spłoszona poderwała się od stolika.

– To jeszcze strzemiennego!

Jakub napełnił szklanki, ale gdy podniósł wzrok, nieznajomych już nie było.

– Gońmy ich – krzyknął Semen. – Odjazd bez strzemiennego przynosi pecha!

Trzymając szklanice, wybiegli przed knajpę, ale było już za późno. Światła trabanta mignęły jeszcze na zakręcie, a potem zniknęły. Gdzieś z daleka wiatr przyniósł basowy pomruk silnika jakiejś potężnej terenowej maszyny... Obaj przyjaciele stuknęli się i wypili niedoszłe strzemienne, żeby się nie zmarnowało.

– Kurde – mruknął Jakub. – Ależ nagle ich wywiało...

– Ty, zobacz, trzewika zgubili. – Kozak wskazał bucik poniewierający się koło schodów. – Chyba że to nie oni.

Jakub podniósł mokasyn.

– Na pewno oni, jeszcze ciepły – mruknął, oglądając znalezisko. – Niezły, naprawdę niezły egzemplarz... Widziałem podobne, jak odwiedzałem prawnuka w Warszawie. Ta sama firma, kosztowały tysiąc dwieście za parę...

– Cie choroba – zdumiał się Izydor Bardak, który wylazł w ślad za nimi. – To znaczy za jeden sześć

stów? Mogę dotknąć?

– Nie – warknął Jakub, chowając but za pazuchę. – Łapska masz brudne, a wszystkiego chcesz dotykać!

Semen toczył się przez plac targowy, piastując pod pachą żywą gęś. Przy wyjściu dostrzegł Jakuba. Egzorcysta od poprzedniego wieczora był dziwnie zamyślony.

– Dokąd cię niesie? – zagadnął kozak.

– Do biblioteki – wyznał niechętnie jego przyjaciel. – Tak chcę coś sprawdzić... Zaskoczony kozak ruszył za nim. Gęś gęgała i próbowała szczypać, więc wypuścił ją.

– Gnaj prosto na moje podwórze – rozkazał. – Rozgoń kury, w korycie masz kukurydzę. Żryj ile wlezie. Będziesz zaproszona na obiad na Świętego Marcina, jako gość honorowy. Ptak dał dyla. Obaj przyjaciele poszli do synagogi. Jakub wkroczył do biblioteki trochę niepewnie, jak na terytorium wroga, ale ostatecznie nic dziwnego, bo w środku bywał ostatnio wiele lat temu, gdy w budynku mieścił się magazyn zbożowy...

– Jakub Wędrowycz we własnej osobie?! – zdumiała się bibliotekarka. – To pan umie czytać?!

– Potrzebuję na dwie minutki herbarz szlachty polskiej – uśmiechnął się krzywo egzorcysta.

– Nie mamy. – Rozłożyła ręce.

– Aaaaa... A może jakaś inna książka... Potrzebuję się dowiedzieć, jak nazywali się dziedzice Cycowa.

– A to ja sprawdzę w Internecie, najszybciej będzie... – Jej palce zatańczyły nad klawiaturą. –

Bąkowscy z Cycowa herbu Gryf.

– Dziękuję pięknie. – Jakub ukłonił się.

Pan inżynier, kierownik zwiadu geologicznego, kompletnie nie pasował do okolicy. Stał w cieniu wieży wiertniczej, gładziutko ogolony, w garniturze i eleganckich butach. Gdy poprawiał włoskie okulary, na przegubie błysnął złoty zegarek za kilkadziesiąt tysięcy złotych. Towarzysząca mu siostra trzymała pod pachą fikuśną designerską aktówkę wartą tyle, co niejedno okoliczne gospodarstwo.

– Czym mogę służyć? – Na widok obu dziadów kierownik uśmiechnął się uprzejmie, ale w jego oczach błysnął cień niepokoju.

– Szanowny pan zgubił we wsi to. – Jakub wyciągnął zza pazuchy but. – Chcemy oddać.

– To nie mój...

– Gadaj zdrów – uśmiechnął się kozak.

– Ile chcecie? – zapytała nerwowo dziewczyna.

– Znaleźliśmy, to oddajemy jak przyjaciołom – mruknął Semen. – Nie potrzeba nam żadnej nagrody, a co do tego, gdzieście byli wieczorem i coście robili, to dyskrecja jest uważana w tej wsi za jedną

z głównych cnót...

– Musicie zrozumieć... – bąknął inżynier.

– Ależ wszystko rozumiemy – zapewnił go Jakub.

– Tak było od zawsze, odkąd mój ród prowadzi kroniki... Przychodziła pełnia księżyca, siadał

szlachcic na konia, w żupanie, kontuszu, przy szabli i trach. Z konia robiła się ostatnia chabeta, on zamieniał się w chłopa, zamiast szabli co najwyżej kijaszek okuty za pasem... I jechał do karczmy, by chlać ze swoimi pańszczyźnianymi. Jesteśmy normalni, ale raz na miesiąc zamieniamy się... Cholera wie w co i dlaczego. Podczas przemiany szlag trafia wszystko, całą inteligencję, wykształcenie, kulturę. Opowiadamy obleśne dowcipy, czujemy się elegancko w dresach, chlamy najtańsze zajzajery i co więcej, bardzo nam smakują. A o północy czar pryska.

– Fachowo mówiąc, jesteście chłopołaki – mruknął egzorcysta. – No cóż, nie ma się czym przejmować, są gorsze choroby.

– Nikt nigdy nie odkrył naszego sekretu – dodała kobieta. – Jesteście pierwsi od pięciuset lat.

– Spoko – mruknął Jakub. – Nie powiemy nikomu. I teges... – Strzelił palcami. – Sami rozumiecie, z naszego punktu widzenia teraz nie jesteście sobą. Chce wam się rzygać na widok naszego ubioru. Nie pogadamy, bo nas geologia nie interesuje, a wy macie w rzyci metody kastrowania wieprzków. Nie napijemy się, bo nam od waszego koniaku, a wam od naszego samogonu gęby wykręci. Ale jak przy pełni znowu was trafi przemiana, zapraszamy serdecznie do knajpy na pogaduszki, tanie winko i inne kwachy.

– Przyjdziemy na pewno. – Kierownik i jego siostra uprzejmie się ukłonili. Obaj oberwańcy szurnęli nogami i poszli prosto do gospody, bo było bliżej.

===aFBjUmZQ

Flaszka

Semen uwalił się na pieczce i wietrzył stopy. Jakub w skupieniu studiował gazetę

przeznaczoną na rozpałkę. Wśród różnych ogłoszeń jego uwagę przykuło jedno. Zatoczył wokoło kółko, z braku ołówka używając wypalonej zapałki.

Chcę sprzedać TO. Tylko poważne propozycje.

Maniek Ptaszyński, Żabolin.

– Czego tak ślipisz? Gazeta sprzed roku chyba, dawno nieaktualna – ględził Semen. – Poza tym co za głupie to ogłoszenie, nie napisali nawet, o co biega...

– Ale ja wiem, o co biega – mruknął Jakub. – Właśnie w pobliżu tej wiochy mojemu tatce urwał się

trop, za którym szedł całe lata...

– A... Znaczy się coś waszego straciliście?

– No niezupełnie tak. To pewien starożytny artefakt obdarzony magiczną mocą, który próbowaliśmy przechwycić.

– Gadaj po ludzku albo zwlokę się z materaca i dam ci w zęby!

– Słyszałeś o flaszce niewypijce?

– Znaczy się takie paskudztwo, że się całej butelki naraz wypić nie da?

– Nie, tamto to flaszka niewypitka, a to, o czym mówię, to flaszka niewypijka. Rozumiesz?

Semen poskrobał się po głowie. Wprawdzie od dziesięcioleci mieszkał w tym kraju, najpierw jako zaborca, potem jako uchodźca, ale niuanse polszczyzny czasem przekraczały jego zdolności lingwistyczne.

– Nie bardzo – przyznał się.

– Niewypitka to coś, czego nie da się pić. A niewypijka to coś, czego nie da się wypić.

– Czym to się różni?!

– To drugie zasadniczo nadaje się do konsumpcji.

Kozak zdobył się na tytaniczny wysiłek intelektualny.

– Masz na myśli wieczną butelkę, taką, z której się pije i pije, ale ciągle jest pełna? – odgadł wreszcie.

– Toż o tym właśnie mówię od kwadransa!

– Gdzie jest ten Żabolin? – Semen zaczął szukać mapy.

Maniek przyłożył szyjkę flaszki do ust i pociągnął z lubością kilka łyków. Ożywczy prąd przebiegł mu przez ciało, a po chwili odbiło mu się jak zwykle przemrożonymi kartoflami.

– Może życie nie jest takie złe? – Spojrzał przez okno.

Ogród zarośnięty był chwastem, drzwi chlewika dawno opadły w zawiasach. Stodoła runęła podczas burzy, w kurniku nadal straszyły kupki pierza zmumifikowanych kur. Przy budzie zwisał smętnie kawałek łańcucha, Azorek dawno temu zerwał się i uciekł do sąsiedniej wsi. Maniek wypił jeszcze łyk. Naraz ruiny gospodarstwa wydały mu się mniej ohydne.

– Tego mi było trzeba – mruknął.

Kiedyś roił sobie, że spyli magiczną butelkę za ciężkie pieniądze i odbuduje ojcowiznę, ale ostatnio już nawet nie dawał ogłoszeń do gazety... Pociągnął jeszcze łyka i spostrzegł, że do krzywego płotu ktoś

przywiązał czerwony balonik.

– Co, u diabła!?

Zdumiony odstawił butelkę i wyszedł za próg. Świsnęło w powietrzu lasso.

– Indianie – zdołał pomyśleć i zemdlał.

Doszedł do siebie we własnej chacie. Był związany jak baleron, ale dwaj obcy buszujący po jego domu, choć mieli czerwone twarze, na Indian nie wyglądali.

– Dzień dobry, my w sprawie ogłoszenia – powiedział ten w papasze.

Gospodarz szarpnął się w więzach jak szczupak w sieci.

– Jak chcecie kupić, to dlaczego jestem związany? – zapytał podejrzliwie.

– Nie chcemy kupić – odburknął Jakub. – Ukradłeś tę butelkę po śmierci starego Aleksieja.

– To raczej nie on, tylko jego ojciec albo dziadek – zauważył Semen.

– Tak czy inaczej, oddawaj butelkę, złodziejskie nasienie! – dokończył Wędrowycz. Związany splunął mu pod nogi.

– Sam znajdę. – Egzorcysta zaczął buszować po pokoju.

Nawet niedługo to trwało. Butelek całych i w kawałkach walało się tu co niemiara. Ale tylko jedna była pełna.

– Hmm... – mruknął Jakub.

Przechylił magiczną flaszkę nad znalezioną musztardówką. Ciecz pojawiła się w szyjce, ale nie wypłynęła ani kropla. Semen wyciągnął z pieca rozpalony do czerwoności pogrzebacz.

– Słucham – zwrócił się do Mańka.

– Tylko z gwinta można się napić – wymamrotał związany. – Do woli, ale tylko bezpośrednio...

– Łżesz – mruknął Jakub. – Po co ci dziesiątki pustych flaszek? Napełniasz i sprzedajesz. Całej wsi zapewne.

Złapał butelkę od spodu.

– Co ty, z ręki będziesz polewał? – zdziwił się Semen. – To niehonorowo... Egzorcysta, lejąc w zakazany przez obyczaj sposób, bez trudu napełnił szklankę.

– Owszem, niehonorowo... – mruknął, obwąchując ciecz. – Ale ten wynalazek to w ogóle mi się nie podoba...

– Odłóż to lepiej – mruknął Maniek. – Może i dziadek ukradł, ale po tylu latach to już moje. Jakub dłuższą chwilę badał bukiet produktu, a potem z obrzydzeniem wylał na podłogę.

– Podła wóda na kartoflanym spirytusie gorzelnianym, za to za darmo i w nieograniczonych ilościach...

– warknął. – Zamiast kunsztu ekstrakcji samego ducha materii, zamiast umiejętności pędzenia szlachetnego samogonu, zamiast sztuki wymagającej lat doskonalenia kunsztu zwykły magiczny kran z paskudnym zajzajerem...

– Same nieszczęścia z tego wynikną. Gwarantowane bezrobocie dla setek starych fachowców, upadek cechu bimbrowniczego, rozkwit pijaństwa... Trujesz ludzi. Zła moneta wypiera dobrą – Semen w zadumie zacytował Kopernika. – Co robimy?

– To, co trzeba... Bo wyjście jest tylko jedno! – Jakub trzasnął z rozmachem magiczną flaszką

w ścianę.

– Nie! – ryknął związany.

Ze strzaskanej butli trysnęło jak z przemysłowej motopompy. Przez chwilę sądzili, że się potopią jak kocięta. Mętny samogon w ciągu najwyżej pięciu sekund wypełnił chatę po sufit. Zostało może ze dwadzieścia centymetrów powierza. W dodatku w oparach kartoflanego bimbru nie bardzo dawało się

oddychać.

– Semen, otwórz drzwi! – ryknął Wędrowycz, którego fala gorzały uniosła jak korek. Ale wierny kozak nie zdążył nic zrobić. Kolejna fala przycisnęła ich do dech stropu, gniotła, zalewała gardło. Namoknięte łachy krępowały ruchy, ciągnęły w głąb.

„Utonąć w alkoholu to nawet zaszczytnie, ale przecież nie w takiej berbelusze...” – przemknęło przez głowę Jakuba, gdy pogrążał się w otchłań.

Już widział światło, już majaczyły mu bramy raju, już anioły strzegące owych bram skrzywiły się na jego widok z obrzydzeniem i powyciągały ogniste miecze, by pędzić go precz... I w tym właśnie momencie stare ściany nie wytrzymały naporu cieczy i chata rozleciała się jak domek z kart. Fala bimbru wyniosła obu kumpli i pechowego gospodarza na ogród.

Wędrowycz wstał i otrząsnął się z kartoflanki jak pies. Kozak docucił Mańka i rozciął krępujący go sznur.

– Uch, ale mi się we łbie kręci – poskarżył się Semen.

– Wchłonęliśmy sporo tego świństwa przez skórę i drogą wziewną – westchnął jego przyjaciel. – Ale spoko, parę godzin i wytrzeźwiejemy, tylko kac będzie po tym niemożebny...

– Wy dranie! – wybełkotał poszkodowany. – Zniszczyliście bezcenny artefakt... I moją chałupę.

– Tym razem darujemy ci życie – burknął egzorcysta. – Ale zapamiętaj. Kraść nie wolno. Wytnij jeszcze raz taki numer, a ruski miesiąc popamiętasz. – Chodź, Semen, wracamy do domu. I poszli. Maniek długo odprowadzał ich nienawistnym spojrzeniem, a potem wrócił do ruin chaty.

– To się wyzbiera, poskleja... – mruczał, wygrzebując spomiędzy dech i brył polepy kawałki szkła. Zaraz jednak zrozumiał, że nie ma to sensu. W czasie katastrofy w drzazgi poszło wszystko. Odłamków było po prostu za dużo. Nie umiał rozpoznać, które pochodzą z magicznej flaszki, a które ze zwykłych butelek...

===aFBjUmZQ

Posterunek

Kapitan Malinowski niechętnie opuścił klimatyzowany kontener kwatery. Była dziesiąta rano, ale irackie słońce dawało się już we znaki. Nad pustynią wisiał złocisty kurz. Dowódca omiótł spojrzeniem umocnienia wykonane z worków napełnionych piaskiem, kilometry zasieków, maszty z naciągniętą siatką maskującą. Żołnierze robili dokładnie to, co do nich należało. Czyścili broń, pucowali pojazdy, wolni od służby grali w siatkówkę. Tylko trzej podkomendni mieli powody do narzekań. Ale sami byli sobie winni. Warta złapała ich na paleniu skrętów akurat koło składu amunicji. Wczoraj cały dzień szorowali kible szczoteczkami do zębów, dziś mierzyli zapałkami odległość od bramy do latryny... Dowódca uśmiechnął się. Lubił porządek.

„Dobrze, że to przedostatni dzień” – pomyślał leniwie. „Jutro zluzują nas Rumuni. Jeszcze dwa tygodnie służby w Babilonie i pora wracać do kraju. Żeby tylko w ostatniej chwili coś nie wyskoczyło” –

zaniepokoił się nagle.

Przeszedł na główne stanowisko obserwacyjne. Wartownik na jego widok wyprężył się jak struna.

– I jak tam? – zagadnął nieregulaminowo Malinowski.

– Posłusznie melduję, że patrol już wraca.

– Dziękuję, spocznij.

– Ale... Melduję, że pojechał jeden jeep, a wracają dwa pojazdy. Nasz i jakiś hummer. Dowódca wyjął z kieszeni lornetkę i przypatrzył się kłębowi kurzu widocznemu już na starożytnym trakcie.

– Będziemy mieli gości – powiedział sam do siebie. – Albo inspekcję. Na Rumunów w każdym razie za wcześnie. Mają być o czternastej.

I poszedł na kwaterę wbić się w mundur galowy. Kwadrans później wystrojony jak stróż w Boże Ciało wyłonił się zza worków z piaskiem. W garażu, pod stelażem nakrytym siatką maskującą, faktycznie stał

amerykański hummer, a obok pokiereszowany jeep z wyposażenia jednostki. Żołnierze właśnie wyciągali z wnętrza pojazdu dwóch obdartusów skutych kajdankami. Obaj wyglądali bardzo wiekowo. Wyższy miał na głowie wyliniałą papachę, niższy najwyraźniej wybrał się na pustynię w gumofilcach i ortalionowym dresiku.

– Co się dzieje? – huknął na podwładnego Malinowski. – Co to za cywile?

– No, no, tylko nie cywile! – obraził się ten w papasze, wypinając pierś pokrytą carskimi orderami. Dowódca drgnął zaskoczony. Jeniec gadał po polsku. Zlustrował jego strój i po chwili uświadomił

sobie, że to faktycznie nieprawdopodobnie złachany mundur nieznanej mu formacji. Kapral Wiśniewski zasalutował.

– Posłusznie melduję, że w trakcie patrolu natknęliśmy się za wzgórzami na tych dwóch. Usiłowali uruchomić hummera. Tylko nie mieli już paliwa, więc lali do baku samogon. Osaczyliśmy i wzięliśmy do niewoli, pojazd zatankowaliśmy i przyjechaliśmy z nim do obozu.

– A samogon?

– Wylaliśmy oczywiście – uśmiechnął się dziwnie podoficer i spuścił oczy. Dowódca popatrzył na obu obdartusów.

– Niech pan wyjaśni podkomendnym, że to kompletne nieporozumienie – powiedział ten w gumofilcach. – Jesteśmy tu całkowicie legalnie, a już zupełnie niedopuszczalne i skandaliczne jest, że nasze własne wojsko nas łapie jak jakichś talibów!

– A kim wy, do cholery, jesteście?

– Niezależny konsultant Ministerstwa Obrony Narodowej, technolog samogonszczik Jakub Wędrowycz. – Przybysz wyglądający jak menel zasalutował niedbale. – A w cywilu usługi dla ludności. Egzorcyzmy, polowania na wampiry, pozyskiwanie zwierzyny łownej i produkcja psiego smalcu. Ale to ostatnie tylko na receptę dla gruźlików, bo zwierzęta to ja kocham. – Uśmiechnął się obleśnie.

– I Semen Korczaszko, konsultant zagraniczny. – Ten przy orderach zasalutował dla odmiany tak pięknie, jakby przez całe życie nic innego nie robił. – A w cywilu jestem emerytem tak jakby. To znaczy wiek mam odpowiedni, a nawet przekroczony, ale nie wypłacają.

– Ale co wy tu robicie?

– Specoperacja naszego wywiadu. Kryptonim misji W-2586-c. A skoro już trafiliśmy na polski obóz, to oprócz paliwa poprosimy też o nocleg. Obiad również mile widziany.

– Moment.

Dowódca wyciągnął palmtop i wpisał podany kryptonim.

– Co to, do cholery, jest operacja „Bimber za trotyl”! – wykrztusił, nie mogąc uwierzyć w to, co widzi.

– Normalnie. Mamy nauczyć arabusów pędzenia bimbru z daktyli, żeby mniej myśleli o wojnie, a więcej o drobnych codziennych przyjemnościach – wzruszył ramionami Wędrowycz.

– Jakub! – Kozak dał mu sójkę w bok. – Mieliśmy o tym nie gadać. To chyba ściśle tajne było!

– A fakt. Ale swojakowi chyba możemy powiedzieć? Na jednym froncie jesteśmy.

– A gdzie tu widzisz front, matole?!

Dowódca w tym czasie lustrował wzrokiem ich samochód.

– Co to jest? – zapytał konkretnie.

– No, auto? – Semen spojrzał na niego zaskoczony. – Też mi się wydało takie trochę za duże. No i pali draństwo jak smok, ze siedemdziesiąt litrów na sto kilometrów.

– Na tym są amerykańskie oznaczenia! I to z Afganistanu, a nie z Iraku.

– Kurde, trochę żeśmy coś pomylili – zirytował się Jakub. – Tyle tych arabskich krajów, ubierają się

też podobnie... Ale tu jest Irak, no nie? Trafiliśmy znaczy?

– Skąd to macie? Tego hummera?

– Z parkingu – wyjaśnił kozak z godnością. – Podobnego jak ten tutaj. Tam też takie słupki były i siatka, a wokoło worki z piachem i zasieki. Identyko niemal, wedle tych samym norm ISO jakby stawiane.

Malinowski wyświetlił sobie w palmtopie listę straconego i zaginionego sprzętu, wstukał numery ewidencyjne. Pojazd na liście figurował jako skradziony we wschodnim Afganistanie.

– Zwinęliście Amerykanom wóz i przejechaliście tym przez cały Iran!? – wykrztusił.

– A czemu nie? – zirytował się Semen. – Iran, Irak, jeden czort, jak dla mnie, ale skoro mieliśmy być

w Iraku, tośmy szukali...

– Zatrzymaliby was – burknął Wiśniewski.

– No i zatrzymywali – wzruszył ramionami kozak. – Jedni, drudzy, trzeci, czwarci... Pomędzli po swojemu, ale nie wiem co, bo ja po persku nie gadam raczej. Ale swojskie chłopaki, poczęstowaliśmy bimbrem i puszczali. Arab nie wielbłąd, pić musi.

– Irańczycy to nie Arabowie, tylko Indoeuropejczycy! – zauważył kapral. – Afgańczycy też!

– A dla mnie wsio ryba. Chodzi w burnusie i ma kałacha, znaczy się potencjalny wróg. Czyli albo trza zabić, albo się zakumplować – odszczeknął się ten w gumofilcach.

– Jeszcze raz po kolei! – zażądał kapitan.

– No więc na początku to było tak: siedzimy sobie u mnie w chacie na Starym Majdanie i pijemy samogon, a tu nagle łomot do drzwi – zaczął Jakub. – Otwieramy, a to listonosz. Myślałem, że może wreszcie emeryturę zaczną mi płacić, ale nie. Pismo polecone przyniósł, a z nim było czterech kafarów z żandarmerii wojskowej, żeby sprawdzić, czy faktycznie nam to wezwanie dostarczył...

– Po cholerę tak detalicznie tłumaczysz! – zirytował się kozak. – Do rzeczy przejdźmy. Lecieliśmy z naszym kontyngentem. W Turcji na lotnisku, jak była przerwa w locie, dogadaliśmy się z mechanikiem i sprzedał nam trochę tego zajzajeru do rozmrażania szyb. Tylko masa chemii tam była wpierniczona, to nam to za bardzo w głowie zaszumiało i chyba pomyliliśmy maszyny. Mieliśmy trafić do Iraku, a dolecieliśmy gdzie indziej i nie z naszymi, tylko z Francuzami. No i Amerykanie wzięli nas do niewoli. Zrobiliśmy małą zadymę, zabraliśmy im samochód i jesteśmy. Przepraszamy za spóźnienie, ale nadrobimy jakoś ten tydzień... Nadgodziny weźmiemy czy coś.

– Zabraliście auto...

– Wojna jest, nie? Łupy wojenne, zwłaszcza sprzęt i złoto, wzmacniają obronność ojczyzny. Ale cywilów żeśmy nie rabowali. Za tę rozjechaną po drodze krowę zapłaciliśmy prawdziwą amerykańską

radiostacją! A, i niech pan powie kucharzowi, żeby przejrzał bagażnik, część tej wołowiny może się

jeszcze nada na rosół. Nie mamy lodówki, a nie było liści łopianu, żeby mięso zawinąć...

– I jeszcze to opium – przypomniał mu Jakub. – Mamy dwa kilogramy opium. Najlepszego afgańskiego.

– Y...

– Wymieniliśmy skrzynkę konserw na...

– Za narkotyki rozstrzeliwujemy! – Malinowski odzyskał głos.

– Oj tam, narkotyki. Przecież nie po to kupowaliśmy, żeby się naszprycować, tylko żeby nasza armia miała środki przeciwbólowe. – Wędrowycz wypiął dumie pierś.

– Mówiłem ci, że od dawna zamiast opium stosuje się morfinę – marudził kozak.

– Czy może pan powtórzyć, skąd jest ten pojazd? – Kapitan tytanicznym wysiłkiem woli usiłował

opanować zamęt w głowie.

– Ukradliśmy tym sukinsynom, co nas złapali. – Tym razem to kozak wypiął z dumą pierś.

– Ależ Amerykanie są przecież naszymi sojusznikami – wykrztusił dowódca.

– Co? – zdumiał się Semen.

– Mówiłem, że są, to nie chciałeś wierzyć! – ucieszył się Jakub.

– Ale co to niby za sojusznicy!? – obraził się Semen. – Złapali nas, skuli, zamknęli w karcerze, przesłuchiwali, zabrali nam papiery i manierkę z samogonem...

– No i co? Ci też nas złapali, skuli i przesłuchują. I też samogon zabrali. Widać na tej wojnie taki zwyczaj – podpuszczał go kumpel.

– Hmmm... Myśmy za cara z sojusznikami takich rzeczy nie robili!

– Czasy zdziczały – westchnął Jakub. – Upadają obyczaje... Polak Polakowi dziś Niemcem...

– O kuźwa... Sojusznik rzecz święta. To może by im to oddać? – Semen kopnął oponę hummera.

– I przeprosić by wypadało... – uzupełnił jego towarzysz z kwaśną miną. – Narobiliśmy bydła.

– Ale to oni zaczęli! Jak nas o ziemię rzucili, kolano rozbiłem!

– A na razie jesteście aresztowani – podsumował przesłuchanie Malinowski. – Do karceru ich. Jakuba i Semena wyprowadzono.

– Co o tym sądzicie, kapralu? – zapytał kapitan dowódcę patrolu.

– Bujda na resorach – wzruszył ramionami Wiśniewski. – Nie wysyła się stuletnich dziadów w misję

wojskową, w dodatku ubranych jak strachy na wróble. No i ta bajeczka, że zaiwanili hummera Amerykanom... Kupili pewnie od irańskich przemytników.

– Mieli jakieś dokumenty?

– Tak jest! Tylko, powiedzmy, trochę niestandardowe. – Wyciągnął z kieszeni carski paszport

i hitlerowską kenkartę.

– Ale gadają po naszemu i od obu zionie jak z gorzelni. Polacy jak w mordę strzelił. Rozumiesz coś

z tego?

– Melduję, że nie! We łbie mi się miesza...

– Wydaje mi się, że dowództwo nas po prostu testuje. Dali nietypowy problem i sprawdzają, jak zareagujemy.

– I jak zareagujemy? – zaniepokoił się kapral.

– Nijak. Przesłuchaliśmy wstępnie. Procedura wypełniona. Teraz w kajdany ich i odstawiamy pojutrze do Babilonu. Niech tam sobie sprawdzają, co to za ptaszki.

Rumuni przyjechali punktualnie o czternastej. Kapitan obserwował konwój zaskoczony. Cztery ciężarówki, dwa transportery opancerzone...

– Mają chyba kupę sprzętu – zauważył. – Zmiana taktyki się szykuje czy co? Zresztą to nie moja sprawa.

Wyszedł na placyk. Z pierwszego transportera wygrzebał się dowódca sojuszników.

– Major Antonescu – zasalutował.

Polak także się przedstawił. Wymienili uścisk dłoni.

– Zdaję posterunek!

– Obejmuję posterunek...

– Rozprowadzający Grzegorczyk, na mój rozkaz zdjąć naszych i przekazać warty.

– Rozprowadzający Iliescu, na mój rozkaz objąć i obsadzić warty. Drogi kolego – major zwrócił się

do Polaka – potrzebujemy magazynu na nasz... hmm... sprzęt.

– Wolna powierzchnia jest tam. – Malinowski wskazał plac składowy nakryty siatką.

– Potrzebuję magazynu całkowicie ciemnego. Nasz ładunek jest bardzo wrażliwy na światło.

– W takim razie proponuję opróżnić magazyn sprzętu geodezyjnego. Wszystko popakowane jest w kontenery, może sobie stać pod gołym niebem choćby rok.

Rumuńscy komandosi uruchomili wózek widłowy i w pół godziny oczyścili namiot z blaszanych skrzyń. Następnie podnieśli plandeki na ciężarówkach.

– Yyyy... co to jest? – wykrztusił Malinowski.

– Nic takiego, zwykłe trumny – wyjaśnił major Antonescu.

– Ale one są drewniane!

– No to co?

– Przecież zwłoki żołnierzy poległych podczas misji wysyła się ze względów sanitarnych w trumnach metalowych...

Rumun uciekł spojrzeniem na bok.

– Nie przewidujemy żadnych strat w ludziach – bąknął. – W tych trumnach jest ziemia i inne takie.

– Inne takie?

– Tajemnica wojskowa – burknął.

– Tak jest. – Kapitan zasalutował odruchowo i zmył się jak niepyszny.

– Psyt – rozległo się, gdy przechodził koło kantyny.

Obejrzał się odruchowo. Kapral Wiśniewski siedział w cieniu w towarzystwie może dziesięciu żołnierzy.

– Co jest? – zapytał kapitan.

– Widział pan, co przywieźli?

– Tak.

– Widzieliśmy te trumny z bliska, na nich są napisy. Drewno przez korniki zhetane, ale daty się jeszcze da odcyfrować. Te trumny mają po dwieście, trzysta lat...

– Przemyt dzieł sztuki i antyków...

– Kapitanie, pobudka. Naprawdę pan nie rozumie? – zirytował się kapral.

– Wampirów nie ma!

– A te skrzynie to co?

– Kamuflaż. Może w środku jest coś naprawdę tajnego.

– Ale jedziemy do Babilonu dopiero jutro. Dwie noce w takim towarzystwie... Ilu doczeka rana?

– Nie pierdolcie, Wiśniewski. Wam się wydaje, że wampiry istnieją naprawdę? Albo że dwóch łachmaniarzy może przejechać kradzionym hummerem przez cały Iran? To góra nas dalej testuje. Zresztą

czy w naszych rozkazach jest coś na temat wampirów?

– Melduję, że nie!

– Czyli sami widzicie. Nawet gdyby istniały, to nie nasza sprawa. Mamy przekazać posterunek sojusznikowi. Przekazaliśmy i – tu rzucił wulgarną nazwę męskiego organu płciowego – teraz wystarczy relaksować się i czekać na ewakuację!

– Dobra, sami widzicie, że nie łapie – westchnął kapral. – Kapitanie Malinowski, jesteście aresztowani.

Kapitan nie zdążył nawet mrugnąć i już leżał rozciągnięty na ziemi.

– Obejmuję dowodzenie! Skuć w małpę, zakneblować i do karceru! Wypuścić tych konsultantów, a tego, co jest egzorcystą, do mnie!

– To już nie taka wojna jak kiedyś – sarkał Semen, drepcząc z kąta w kąt.

– A co ci się nie podoba? Niezły garażyk... – Wędrowycz poklepał dłonią stalową ścianę komórki, w której ich zamknięto.

– Na wojnie się strzela do wroga, kopie okopy, jeździ nocą konno i chwyta języka... A to? Gówno jakieś. Co za honor walić bombą ze zdalnie sterowanego bezzałogowego samolotu? Przecież cała radocha wojny sprowadza się do tego, żeby spojrzeć wrogowi w kaprawe ślepia, zanim mu się szablą

łeb upitoli albo bagnet w kiszki wsadzi!

– Jesteśmy tu z misją pokojową – przypomniał mu Jakub. – My ich mamy cywilizować, alkoholizować

i okupować, a nie zabijać.

– Żebym wiedział, że to ma być tak dziadowsko łagodna wojna, tobym nie pojechał!

W tej chwili drzwi otworzyły się ze zgrzytem i dwaj komandosi wnieśli do środka kolejnego więźnia. Był skuty i związany jak baleron. Mimo knebla rozpoznali w nim dowódcę posterunku.

– Masz rację – westchnął Jakub. – Coś się popsuło. Zobacz, co ci zdziczali żołnierze zrobili z własnym dowódcą...

– Panowie – zwrócił się do nich jeden z komandosów – nowy dowódca posterunku, kapral Wiśniewski, prosi panów do siebie celem konsultacji.

– A może to nie są jednak takie złe czasy – mruczał Jakub, drepcząc do kantyny. – Niby bunt, ale najwyraźniej władzę przejął człowiek, który ma łeb na karku, a w każdym razie potrafi uszanować

specjalistę...

Kapral Wiśniewski czekał u szczytu stołu. Na blacie ułożono z puszek i pudełek sucharów plan obozu.

– To nie będzie obiadu? – zmartwił się kozak.

– Melduję się na wezwanie. Czym mogę służyć? – zagadnął Wędrowycz.

– Sprawdziliśmy pańskie dossier w sieci – powiedział Wiśniewski. – I wzbudza ono nasz ogromny szacunek. Wynikła nam właśnie pewna nader trudna i delikatna przy tym sytuacja...

– Proszę referować – zarządził Jakub.

Kapral Wiśniewski w galowym mundurze wyprężył się przed majorem Antonescu.

– W imieniu kapitana Malinowskiego mam zaszczyt zaprosić panów na obiad. Proszę też o pozwolenie wydzielenia misek z gulaszem dla waszych wartowników.

– Udzielam zgody. Będziemy za pięć minut.

Rumuni zasiedli po lewej stronie stołu, Polacy po prawej. Dwaj starcy ubrani w fartuchy i kucharskie czapki z wprawą rozstawili miski z kaszą pokrytą parującym gulaszem z wielbłąda. Wygłodniali żołnierze rzucili się na jedzenie. Rumunom w trakcie posiłku stopniowo zaczęły kleić się

oczy i wreszcie wszyscy posnęli. Tylko major okazał się odporny. Siedział otumaniony, ale nie zamknął

oczu. Związali go.

– Skuć? – zapytał kapral Wiśniewski, wskazując pozostałych.

– Słońce już nisko, to może poczekać – pokręcił głową Jakub. – Opium uśpi ich na jakieś sześć godzin. Najpierw wampiry.

– Żołnierze! Na moją komendę krzesła łam! Bagnety wyjm! Kołki strugaj! – ryknął Wiśniewski.

– To wprawdzie bukowe drewno, ale powinno wystarczyć – tłumaczył Jakub. – Osika, wiadomo, najlepsza, ale za miękka trochę i mebli się z niej nie robi...

Słońce zachodziło. Polscy komandosi pospiesznie wywlekali trumny na placyk, rozbijali wieka kolbami i wysypywali ciemną rumuńską ziemię. Wampiry obezwładnione światłem słonecznym broniły się raczej niemrawo. Kołki wchodziły w blade ciała z paskudnym chrzęstem. Większość krwiopijców rozsypała się w pył, z niektórych zostały szkielety.

Rumuński major, stojąc pod strażą, patrzył na to pobladły. Wyglądał na załamanego, a może tylko opium go tak sponiewierało.

– Popatrz na to z drugiej strony – poradził mu życzliwie Semen. – Byłeś u wampirów chłopcem na posyłki, a teraz jesteś wolnym człowiekiem.

Major Antonescu nic nie odpowiedział. Może dlatego, że nie rozumiał po polsku?

Resztki trumien i kości zwalono na stos. Glebę przesiano i rozsypano.

– Warto chyba jeszcze napalmem to potraktować? – zamyślił się kapral Wiśniewski.

– W zasadzie nie trzeba, ale lepiej mieć dwieście procent pewności niż tylko sto procent – uśmiechnął

się Jakub. – I prosilibyśmy zatankować naszego hummera. Mamy w końcu robotę do wykonania... Generał dowodzący misją przybył następnego dnia około południa. Ciężki helikopter siadł na lotnisku. Polscy komandosi, ustawieni w karny dwuszereg, zaprezentowali broń.

– Kapral Wiśniewski melduje posterunek! Stan dwudziestu dwóch minus jeden w karcerze. Ponadto dwudziestu jeńców z rumuńskiego kontyngentu. Melduję też o zlikwidowaniu szesnastu wampirów.

– Co wyście zrobili!? – Generał, widząc niedopalone resztki trumien i kości, aż się zapluł.

– Melduję, że wobec pasywności kapitana Malinowskiego aresztowałem go i objąłem dowództwo!

Wybiliśmy tałatajstwo do nogi! A chroniących ich Rumunów odurzyliśmy opium, związaliśmy i planujemy rozstrzelać. Za kolaborację z martwiakami.

– Ty durniu – syknął głównodowodzący. – Ty skończony kretynie. Te wampiry to była ściśle tajna doborowa specjednostka sił NATO. To byli nasi najlepsi żołnierze, a wyście ich... jak?

– Melduję, że kołkami...

– Wy debile! Te wampiry miały tu pozostać już na zawsze jako oddziały okupacyjne.

– Yyy...

Zawstydzeni komandosi spuścili głowy.

– Popełniliście błąd, Wiśniewski. Ale nie martwcie się – dowódca jakby złagodniał. – Da się to jeszcze naprawić. Sami to naprawicie – syknął.

– Tak jest!

Kapral, z niepokojem patrząc w oczy zwierzchnika, dostrzegł w nich błysk pomysłu. Epilog

Irak, wiosna 2138 roku

Porucznik Wiśniewski wypełzł z kryjówki, dopiero gdy słońce na dobre skryło się za horyzontem. Wdrapał się na wydmę i rozłożył antenę. Od dobrych pięćdziesięciu lat nie miał łączności z centralą, na szczęście starożytny polski satelita wiszący gdzieś tam w górze jak zwykle natychmiast zareagował na sygnał. Uruchomił palmtop i wyświetlił aktualizowaną na bieżąco mapę pustyni. Skan satelitarny... Źródło podczerwieni w odległości dwudziestu trzech kilometrów? Uruchomił namierzenie. Skalibrował

parametry obrazu. To, co zobaczył na ekranie, sprawiło, że poczuł miłe mrowienie w dziąsłach. Zszedł do lochu.

– Baczność – huknął. – Na nasz teren wtargnęła karawana holenderskich pielgrzymów podążających do Mekki. Wstawać, chłopaki! Wymarsz za kwadrans! Tylko ogarnąć się trochę, wyglądacie jak banda oberwańców, a nie jak polscy komandosi. I wypucować kły, żeby świeciły jak psu jajca! Honor polskiego żołnierza katolika...

– ...zabrania wysysać krew wroga muzułmanina brudnymi zębami! – powtórzyli chórem podkomendni.

===aFBjUmZQ

Czarny punkt

Doktor Tomasz Olszakowski szarpnął kierownicą. Przez ułamek sekundy był pewien, że się wyratuje. Przez kolejny ułamek miał pewność, że już po nim. Zgrzyt dartych blach podziałał wręcz kojąco. Depnął po hamulcach i pojazd stanął. Uszkodzone drzwi zaklinowały się, ale już drugi kopniak pozwolił je otworzyć.

– O, ja pierniczę... – Siedzący obok magister Kawka otarł czoło.

Wyskoczyli na asfalt pokryty kaszką tłuczonego szkła. Furgonetka instytutu i rozpędzona dostawcza półciężarówka otarły się bokami. Pojazd archeologów stracił szyby, przez blachę karoserii ciągnęły się

długie rysy.

– Ma się tego farta – warknął doktor.

– Tamten też żyje!

– I całe szczęście, bo nawet dla archeologa to obciach maltretować trupa! A właśnie mam ochotę

nakopać komuś w zad... – Olszakowski wyciągnął spod siedzenia auta zardzewiałą gazrurkę. Dostawczy wylądował w rowie. Tylna oś trzasnęła, kabina była doszczętnie pognieciona, ale kierowca gramolił się z wnętrza całkiem żwawo.

Archeolog ruszył w jego stronę z mordem w oczach. Gazrurka wywijała ósemki.

– Ty młocie, zniszczyłeś bezcenne mienie państwowe! – ryknął.

– No, nie przesadzajmy z tą bezcennością, ten nasz wrak ma ze trzydzieści lat – magister Kawka próbował trochę zmitygować zwierzchnika.

– Aaa... aalee o co chochodzi... szeeefuńciu? – wybełkotał kierowca i zaplątany we własne nogi wywalił się jak długi na asfalt.

– Rozwalę ci ten pusty łeb, ty chlorze! – Olszakowski, wywijając rurą, doskoczył jednym susem.

– Doktorze, przypominam, że uczonemu pańskiej klasy nie wypada kopać leżącego!!!

Jakub Wędrowycz wywlókł pasiasty materac przed dom i ułożył go pod rachityczną jabłonką. Następnie uwalił się na nim jak długi i aby dodatkowo podnieść sobie komfort wypoczynku, zzuł gumofilce. Sobie podniósł, okolicy obniżył, ale nie obeszło go to szczególnie. Ptaszki ćwierkające wśród liści zmarszczyły dzioby i pospiesznie odleciały.

Jego wierny druh Semen nie chciał być gorszy. Rozścielił sobie baranią skórę i spoczął koło kumpla.

– Ech, jaki jestem nieludzko wręcz szczęśliwy – powiedział egzorcysta, patrząc w stronę

dojrzewających jabłek. – Lato, żadnych zmartwień, żadnych obowiązków, mamy samogon, wędzoną

słoninę, żadnego Bardaka w zasięgu wzroku...

– A to co za jedni? – głos Semena wyrwał Jakuba z nirwany.

Na polnej drodze biegnącej za koślawym Jakubowym płotem zatrzymał się zakurzony samochód.

– Uuuu... niedobrze – mruknął Jakub i na wszelki wypadek odbezpieczył spluwę leżącą pod materacem. – To jest kombi.

– To co?

– W kombi jeżdżą zombie.

– Coś podobnego! A ja myślałem, że Szczepan Twardoch – mruknął kozak.

– Kto?!

Z wnętrza wysiedli trzej kolesie. Na szczęście żaden nie wyglądał na zombiaka. Pierwszy był w białej koszuli i miał sumiaste wąsy. Drugi odziany w garnitur spływał potem. Trzeci, widać najmniej ważny, kroczył jako ostatni i niósł aktówkę.

– Urzędnicy – skrzywił się Jakub.

– Skąd wiesz? – zirytował się kozak. – Nie oceniaj ludzi po wyglądzie...

– Sam zobacz, lewą rękę mają dłuższą!

Semen przyjrzał im się, ale niczego takiego nie spostrzegł.

– I co to niby ma oznaczać? – zapytał pro forma.

– Normalnie. Jak się przez całe życie wyciąga łapę po łapówkę, to się kości wydłużają. I tak samo dzieci rodzą się z dłuższą lewą ręką, i potem same też... A u wnuków różnica dochodzi już do kilku centymetrów. To urzędasy z dziada pradziada.

– Hmmm... To, co mówisz, wydaje mi się zgodne z teorią Lamarcka. – Kozak poskrobał się po głowie.

– Jednakowoż uprawdopodabnia też teorię Darwina, bo osobniki z dłuższą lewą ręką mają większe szanse zostawać urzędnikami, a rozmnażając się w miejscu pracy z sekretarkami, dokonują utrwalenia cechy genetycznej... – dodał pogodnie.

Urzędnicy przekroczyli furtkę. Szli dziarsko, pewnie, jakby byli na swoim. Wędrowyczowi bardzo się

to nie spodobało.

– Dzień dobry – powiedział wąsaty.

– Dla jednych dobry, dla innych przynajmniej ładny – mruknął Jakub filozoficznie. – Czym mogę

służyć?

– Reprezentujemy gminę w Gzowie. Nasz wójt ma dla pana robotę. Małe, proste zlecenie...

– Jestem na emeryturze. Bezrobocie teraz, nie będę młodym odbierał miejsca pracy...

– Egozyr... egzoryt... ...sty... ...yczną robotę – dodał ten w garniturze. – I do tego bardzo dobrze płatną, częściowo pokryjemy zlecenie z funduszy unijnych udzielanych na wsparcie ginących zawodów. Mianowicie chodzi o to...

– Mam wakacje. Zgłoście się, panowie, za dwa lata.

Urzędnicy popatrzyli po sobie zaskoczeni.

– Dwa lata? – bąknął ten z aktówką.

– Jak wypoczywać, to porządnie! Czerpię przykład z klasyki literatury kraju tworzącego kulturalne i cywilizacyjne podwaliny cywilizacji europejskiej. A ło! – Egzorcysta triumfalnie wyciągnął z dziury w sienniku książkę zapomnianą przez prawnuka.

– Jules Verne, „Dwa lata wakacji” – odczytał zdumiony wąsacz. – Ale bohaterowie to zagraniczniacy byli... – przypominał sobie jak przez mgłę lektury z czasów dzieciństwa. – I te wakacje im przypadkiem wyszły, bo statek zdryfowało.

– Nowoczesny patriotyzm polega na tym, żeby zaiwanić innym narodom, co mają najlepszego –

warknął Jakub. – Chińczykom ukradliśmy papier toaletowy, Węgrom bigos, a tym z Górnej Wolty baterie do latarek. A ja zaiwaniłem Francuzom ideę, że wakacje mają trwać tyle, ile trzeba. A mnie trzeba tak jak im, dwa lata.

– Górna Wolta to się teraz nazywa Burkina Faso – próbował targów garniturowy.

– Pies trącał. A teraz żegnam panów. – Odrapana lufa przedwojennego VIS-a wskazała furtkę.

Nieproszeni goście nie kazali sobie tego dwa razy powtarzać.

– Ponad dwa promile – stwierdził policjant przeprowadzający pomiar. – Ciekawe. Nietypowo tak, bo zazwyczaj ci, co się tu rozbijają, są trzeźwi jak niemowlęta... – Założył sprawcy wypadku kajdanki i zapakował go na tył radiowozu.

– Proszę opisać przebieg zdarzenia – drugi zwrócił się do doktora.

– Jedziemy sobie spokojnie, aż tu nagle ten wariat... – zaczął Olszakowski.

– Może ja – zaproponował Kawka. – Jechaliśmy swoim pasem, gdy półciężarówka jadąca swoim pasem z naprzeciwka nieoczekiwanie zjechała na nasz. Doktor, żeby uniknąć czołowego zderzenia, w ostatniej chwili skręcił gwałtownie na pobocze, a tamten otarł się o nas i wylądował w rowie.

– Wcześniej nie było widać niepokojących objawów? Nie jechał wężykiem czy coś?

– Nie. To przecież prosta droga, widzieliśmy go dłuższą chwilę. Jechał zupełnie normalnie.

– Czarny punkt – mruknął drugi gliniarz.

– Co proszę? – zdziwił się Olszakowski.

– To takie dziwne miejsce, gdzie dość regularnie dochodzi do kolizji i stłuczek... – Policjant machnął

dłonią w stronę pobocza. Teraz dopiero obaj archeolodzy spostrzegli w cieniu krzewów dwa krzyże, większy zespawany z metalowych kształtek i mniejszy drewniany.

– Dwa paskudne wypadki, takie z ofiarami śmiertelnymi w ciągu ostatnich trzech, może czterech lat –

mruknął ten z notesem. – I ze czterdzieści drobniejszych kolizji. Dobra, zabieramy ptaszka na dołek. Przetrzeźwieje, to przesłuchamy. – Będą panowie, niestety, ciągani po sądach jako świadkowie, ale sami rozumiecie, że tylko cudem nie doszło do tragedii.

– Z przyjemnością poskładam zeznania – pieklił się doktor. – Niwelator, teodolit, altymetr. Sprzętu geodezyjnego mamy za ładnych parę tysięcy... A wszystko to szklane, kruche, optyka, elektronika, wrażliwe na upadki, uderzenia...

– A panowie tu z powodu...? – zaciekawił się dowódca patrolu.

– Jesteśmy archeologami. Będziemy badali grodzisko w Gzowie – wyjaśnił Kawka. – Właśnie przewoziliśmy wyposażenie...

– W takim razie miło nam powitać panów na naszej ziemi! Odstawimy teraz gościa na posterunek, proszę trzymać się nas, będziemy jechali koło urzędu gminy. Jak błysnę awaryjnymi, to znaczy, że jesteście panowie na miejscu.

– Dziękujemy – uśmiechnął się Kawka.

Pojazd instytutu zahamował przed urzędem gminy. Obaj archeolodzy zeskoczyli na ziemię. Z budynku wyszedł właśnie wysoki, jasnowłosy mężczyzna w szarym garniturze.

– Jan – przedstawił się. – Jestem wójtem. Chciałem powitać panów w mojej gminie i od razu przeprosić za kłopoty. – Wskazał gestem pokiereszowany bok furgonetki. – Sami panowie rozumiecie, klątwa. Ale podejmuję już kroki, żeby ją zdjąć.

– Yyy... klątwa? – wyrwało się magistrowi Kawce.

– To się zdarza na prowincji. – Urzędnik najwyraźniej przeszedł nad tym do porządku dziennego. –

Bardzo się cieszę, że będą u nas wykopaliska. Nasza osada wzmiankowana jest już w czternastym wieku, a tymczasem nie mamy turystom nic do pokazania. Jest przy liceum bractwo rycerskie, wystaram się

o eurodotację na miecze i zbroje, ale moje ambitne plany rozwoju gminy w oparciu o turystykę

historyczną wymagają mocniejszych punktów oparcia. Gdyby więc byli panowie tak łaskawi i poza sensacyjnymi odkryciami na grodzisku zechcieli znaleźć jeszcze tak z pięć, sześć kurhanów, ruin zamków czy temu podobnych obiektów, byłbym bardzo zobowiązany!

– Eee... – Olszakowskiego nieco zaskoczyła ta prośba. – Dołożymy starań – zapewnił.

– Aby był punkt oparcia, bo choć osobiście uważam, że trochę lipy żadnemu turyście jeszcze nie zaszkodziło, to jednak dla rozliczenia dotacji potrzebuję, że się tak wyrażę, odpowiedniej dokumentacji i namacalnych dowodów... Pech prawdziwy, że podczas licznych wojen najeźdźcy i zaborcy uparcie woleli toczyć bitwy w sąsiednich gminach – westchnął. – Mieliśmy tu w czasie okupacji silną komórkę

AK i proszę sobie wyobrazić, co za brak historycznego myślenia, na akcje też chodzili do sąsiadów, po trzydzieści, czterdzieści kilometrów! Tu tylko jednego konfidenta powiesili, ale na drzewie, więc nawet porządnej szubienicy nie zostawili. – Machnął ręką rozżalony.

– Drzewo pokazać można – zasugerował doktor.

– Dawno ścięte, niestety. Komuna niszczyła takie pamiątki...

– A zwykła agroturystyka? – zaciekawił się Kawka.

– Rozwija się powolutku... Jednak bez odpowiedniej podbudowy to nie to samo... Grodzisko jest tam.

– Wskazał sąsiadujące ze wsią wzgórze. – Wybaczą panowie, obowiązki wzywają, ale jakby co, proszę

mnie łapać o każdej porze dnia i nocy.

Pożegnali się i ruszyli. Doktor ostrożnie wjechał pokiereszowanym pojazdem przez wyrwę w wale –

zapewne dawną bramę – i zatrzymał się na majdanie grodziska. Trzasnął drzwiczkami i wdrapał się na nasyp.

– Lubię, gdy wiatr owiewa moje genialne czoło – powiedział, nie wiadomo, do siebie czy magistra. Z wysoczyzny rozciągał się niezły widok. W dole drzemała wiocha. Domy i domki, jedne drewniane, inne z ytongu pokrytego sidingiem, sklepik, urząd, poczta, kawałek dalej gminna szkoła – typowa paskudna tysiąclatka. Szosa krajowa naznaczona domniemanym czarnym punktem mijała wieś

w odległości kilkuset metrów. Wokoło ciągnęły się pola i łąki, na których pasło się kilka łaciatych krówek. Z grodziska do osady wiła się ścieżka. Opodal niej sokoli wzrok doktora wypatrzył oczko wodne osłonięte częściowo krzakami łozy.

– Wszystko jest na swoim miejscu – mruknął Olszakowski. – Tą dróżką będziemy chodzili po piwo, a tam – wskazał jeziorko – możemy wieczorami pooglądać nago kąpiące się studentki.

– Nago?

– Nie, my oczywiście w ubraniach – uspokoił magistra Olszakowski. – Nie mam na myśli żadnych zberezeństw ani naruszeń moralności – zastrzegł. – Chodzi mi wyłącznie o przeżycia estetyczne. Wleziemy w krzaki i będziemy sycili wzrok efektem końcowym, ukoronowaniem milionów lat ewolucji...

– Ale skąd to przypuszczenie, że będą się kąpały golutkie? – dziwił się magister.

– To proste. Jadąc tu, nie wiedzą, że będzie jezioro. Więc nie zabiorą kostiumów kąpielowych. A po upalnym dniu woda będzie kusić... We wsi nie ma chyba sklepu tekstylnego.

– To duża osada, gminna, na pewno jest i sklep, i lumpeks...

– Ech, maruda z ciebie, pomarzyć w spokoju nie dasz. – Doktor dał podwładnemu sójkę w bok i odwrócił się, by zlustrować miejsce przyszłej pracy.

Grodzisko nie było szczególnie okazałe. Czas mocno zniwelował wały. Na majdanie widać było trzy niewielkie kopczyki i jeden dołek. Tu i ówdzie z gleby wystawały kamienie. Ich układ wydawał się

podejrzanie regularny.

– Oto miejsce, w którym dokonamy sensacyjnych odkryć – mruknął Olszakowski. – Oczyma wyobraźni widzę już kamienne palatium, fundament przedromańskiej rotundy...

– To ma pan naprawdę bogatą wyobraźnię. – Kawka pokręcił głową.

– Żartowałem przecież. Pewnie jak zwykle kilka jam zasobowych i dwa lub trzy negatywy ziemianek. Albo i to nie. Jesteśmy z dala od wszelkich szlaków handlowych. Zapewne było tu skupisko osad, a jak

nadciągał wróg, chowano się z krowami za wałem i czekano, aż spali wioski, zrabuje, co się da, i pójdzie w diabły...

– Czyli dużo pewnie nie znajdziemy.

– Obym się mylił...

Nad Starym Majdanem zapadał zmrok. Jakub i Semen rozpalili ognisko i piekli właśnie szaszłyki na szprychach, gdy kombi ponownie zaparkowało przed bramą.

– No żeż jasna cholera – burknął Jakub. – Czego tam? Już po godzinach urzędowania!

– Wiemy, dlatego przyszliśmy nieoficjalnie – wyjaśnił ten, który wcześniej był w garniturze, a obecnie chyba naprawdę występujący nieoficjalnie, bo bez garnituru. – Mamy kiełbasę i peklowane polędwiczki...

– I nadziewany śliwką schab – dodał wąsaty.

– I skrzynkę chilijskiego wina – wysapał przygięty ciężarem ten, który rano nosił za zwierzchnikami teczkę. – Można się dosiąść?

Kozak wskazał miejsce na kłodach.

– Eeee... Samogonu wypijecie? – Na widok pękatych siat z zagrychą i dwunastu butelek bielejących korkami Jakub powoli przełamał swoją niechęć do urzędników. – Tylko nie próbujcie mnie schlać

i potem korumpować! Nie dam się ani złamać, ani przekonać. Prawo do wakacji jest niezbywalnym prawem człowieka.

Studenci dotarli o siedemnastej. Małpowaty przywiózł Izaurę i Owcę swoim rozklekotanym audi. Postawili namioty i znając już dobrze obyczaje panujące na wykopaliskach, wypakowali z bagażnika zgrzewkę piwa.

– No to jeden obiekt, jeden litr – ucieszył się Olszakowski, wyciągając od razu dwie puszki.

– Ale my jeszcze niczego nie wykopaliśmy – zauważył magister Kawka, otwierając pierwszą puszkę.

– Ale możemy wypić a conto naszych sensacyjnych odkryć – uspokoił go zwierzchnik. Nieoczekiwanie na wale grodu zabłysła świeczka osadzona w latarence.

– A tam kto się snuje? – zirytował się szef.

– Może czynniki oficjalne zaniepokojone naszym alkoholizmem i rozkładem moralnym – zażartował

Małpowaty, na wszelki wypadek chowając swoją butelkę.

– Jak to alkoholizmem? – Doktor usiłował wstać, ale nogi mu się poplątały. – Jak to moralnym? –

Łypnął spod oka na studentki.

Tymczasem zagadkowy gość wszedł w krąg światła rzucany przez ognisko. Z bliska wyglądał

niepozornie. Miał może metr siedemdziesiąt wzrostu, okulary i lichą bródkę, która chyba miała nadać mu powagi.

– Eustachy Marian Oczko – przedstawił się człowieczek. – Jasnowidzący i chiromanta z Łodzi.

– Tomasz Skarbomił Olszakowski, archeolog i doświadczony łowca świrów z Warszawy – warknął

doktor. – Won z moich wykopalisk!

– Dlaczego tak nerwowo? – zirytował się nieproszony gość. – Ja bardzo chętnie pomagam naukowcom...

– Moja pozycja zawodowa nie jest na tyle mocna, by zaryzykować użycie tak niekonwencjonalnych metod badania przeszłości – głos uczonego ociekał godnością.

– A może zechce pan udzielić kilku słów wywiadu naszym czytelnikom?

– Że niby co?

– Jestem też korespondentem czasopisma „Nieznany Wymiar”. Opisałbym pańskie badania, dodał

piękne zdjęcia przedstawiające trud archeologów badających naszą przeszłość. Mamy ćwierć miliona nakładu!

– Ćwierć miliona?! – Kawka wytrzeszczył oczy. – To w tym kraju jest aż tylu świrów!?

– Hmm... – mruknął doktor, najwyraźniej bliski ulegnięcia pokusie. – Obiektywny popularno-naukowy tekst? – Wskazał jasnowidzowi miejsce przy ogniu.

– Oczywiście. Przecież jestem profesjonalistą. Żadnego bredzenia o kosmitach, demonach czy wysłannikach piekieł. Wyłącznie fachowe analizy przepływu mocy, promieniowanie kształtów, duchy, pogańskie kulty, inkarnacje dawnych mieszkańców... Mogę też wskazać różdżką miejsca, w których warto założyć wykopy.

– Hmmm... Woli pan boczek czy kiełbaskę? I proszę się częstować. – Archeolog wskazał zgrzewkę

piwa.

– Mam własne zaopatrzenie, woli pan nalewkę na pigwie czy na dereniu? – Przybysz odchylił poły kamizelki, ukazując dwie wojskowe manierki.

Pół godziny później lody były już całkowicie przełamane.

– Władze gminy mnie nie lubią – skarżył się Oczko. – Wiecie panowie zapewne, że jest tu czarny punkt na szosie?

– No, wiemy – przyznał Olszakowski. – Mieliśmy stłuczkę i policja nas uświadomiła, że tu się takie rzeczy przytrafiają...

– Pomyślałem, że za niewielką opłatą podejmę się jego rozbrojenia. Ale urzędasy podchodzą do mojego pomysłu jak kot do jeża – pożalił się.

– Na pohybel biurokratom. – Doktor uniósł szklanicę.

– Przypominam, panie doktorze, że to oni finansują nasze badania – wtrącił nieśmiało któryś ze studentów.

– Hmm... No tak – skonfundował się uczony. – No to za pokojową koegzystencję przedstawicieli nauki i zabobo... eee... – Popatrzył na jasnowidza.

– Za spotkanie! – Oczko trącił swoim szkłem o jego.

Pierwszy obudził się wąsaty. Wydał z siebie przeciągły jęk. Materac pod nim kołysał się jak podczas sztormu.

„Będę miał zaraz lądowanie na bezludnej wyspie, a potem dwa lata wakacji...” – pomyślał. Zaraz jednak zorientował się, że to nie fale tak miotają materacem, a zielone przed oczami to tylko plamy...

„To na pewno trzęsienie ziemi” – wydedukował.

– Przekonaliście go? – spod jabłonki dobiegło chrypienie młodego od teczki.

– Eeee... Chyba nie do końca. – Bezgarniturowy wysilił pamięć. – Ale zaczęliśmy... Jeszcze kilka takich seansów.

– Mój łeb nie wytrzyma – zaprotestował wąsacz.

– Ani moja wątroba – poskarżył się najmniej ważny uczestnik delegacji.

– Musicie – szef był twardy. – Nasza gmina nie wybaczy nam, jeśli wrócimy z niczym. W tym momencie na progu stanął Wędrowycz.

– Żyjecie? – Potrząsnął gąsiorkiem klina. – No to poprawiny...

– Może porozmawiamy o zleceniu? – zagadnął nieśmiało ten z teczką.

– Nie da rady. Dziś środa.

– To co? – zdziwił się bezgarniturowy.

– W środy w Wojsławicach jest targ – wyjaśnił Semen. – Święto dyszla rzecz ważna. Cała osada zamiera... Wszyscy idą na targowisko, a potem do knajpy zacieśniać więzi społeczne. W środę mamy jakby dodatkową nieoficjalną wolną sobotę.

– Hmm... To co będziemy robić?

– Proponuję też pozacieśniać więzi społeczne. – Jakub odstawił antałek i wytoczył z chaty jeszcze beczułkę.

– Ale my... – zaczął ten z teczką.

– Wy szczególnie powinniście dbać o budowę pozytywnego obrazu urzędnika gminnego w oczach społeczeństwa – uciął Semen.

Ten argument przeważył.

Oczko dreptał po majdanie grodziska z różdżką. Olszakowski i Kawka naciągali sznurki i wbijali kołki, tworząc siatkę przyszłych wykopów. Studenci pomagali.

– Tu jest zdumiewająco silna koncentracja mocy. – Jasnowidz wskazał jeden z pagórków. – Ja bym proponował, żeby tu panowie zaczęli... – I podreptał dalej.

Olszakowski wyciągnął z raportówki plan grodziska z naniesionymi wynikami pomiarów georadarowych.

– Trafiło się ślepej kurze ziarno – mruknął. – Tu nam wychodzą na pomiarach jakieś koncentrycznie ułożone konstrukcje...

– Może warto czasem i jasnowidza posłuchać?

– Może czasem warto, byle nikt szefostwu instytutu nie podkablował... – Spojrzał badawczo na studentów ciągnących taśmy.

Nad Starym Majdanem wstawał poniedziałek, a może wtorek. Trzy zombie wypełzły z kombi.

– Komórka mi padła – poskarżył się bezgarniturowiec. – Chciałem podładować, ale... Gdzie tu właściwie jest gniazdko?

– Ptaszki to na topoli, ale jajka sroki są niesmaczne – wyjaśnił Jakub. – Uwierz mojemu doświadczeniu. Zresztą o tej porze roku to już dawno są pisklęta, a nie jajka. Ale rosół lepszy z młodych wron.

– Miałem na myśli gniazdko elektryczne – wyjaśnił urzędnik.

– Co?

– Chodzi mu o taką podwójną dziurkę w ścianie, z której płynie elektryczność – wytłumaczył Semen.

– To nie mam. – Egzorcysta rozłożył bezradnie ręce. – Jak robili elektryfikację wsi, to akurat byłem trochę pokłócony z władzą... A potem elektrownia się obraziła, bo nie pozwoliłem wbijać słupów na moim polu...

– W dzień stawiali, a on w nocy szedł z piłą i ścinał, jak jakieś drzewa w parku – zarechotał kozak. –

W końcu im się znudziło i puścili słupy inną trasą.

– I dobrze, bo takie słupy szpecą krajobraz, wiec teraz szpecą go moim wrogom! A potem doszedłem do wniosku, że tyle tysięcy lat tego nie było, to właściwie po co... – uzupełnił Wędrowycz. – Ale jak

chcecie dać znać swojemu wójtowi, że nie wrócicie na razie, można przecież wysłać kartkę pocztową.

– Pocztową?

– Prosto przez te pola na wschód, jakieś sześć kilometrów i dojdziecie do Wojsławic.

– Może samochodem?

– W zasadzie można i samochodem, ale tak jechać po wczorajszym pijaństwie ja bym odradzał. Gliniarze w Wojsławicach są straszliwie upierdliwi – westchnął kozak.

– Pal diabli obowiązki, lato jest. Cieszmy się wakacjami. – Jakub sięgnął po sznurek przywiązany do cembrowiny i wyciągnął ze studni gąsiorek dobrze schłodzonego winka.

Semen nakrywał właśnie stół pod drzewem. Goście poskrobali się po głowach.

– Siadajcie do śniadania albo się natychmiast obrażę! – zagroził Jakub.

– Tylko z szacunku dla tak niezwykłego przejawu staropolskiej gościnności. – Wąsaty westchnął

niespodziewanie ciężko i pierwszy zajął miejsce na rozklekotanym krześle. Doktor Olszakowski z zadowoleniem odłożył grackę. Zlustrował wykopy i uśmiechnął się. Zrobił to po raz pierwszy od dnia, gdy przekonał się, że studentki jednak zabrały kostiumy kąpielowe.

– Dobra nasza – powiedział. – Tworzymy dziś historię. Albo odkopujemy starą...

– Co w sumie na jedno wychodzi – mruknął Kawka. – Jedno i drugie wymaga wysiłku i zegarmistrzowskiej precyzji. – Odłożył kilof.

– Nie sądziłem, że robota na wykopaliskach wymaga tyle wysiłku... – wysapał jasnowidz zaprzęgnięty do taczek.

– Furda! – machnął ręką doktor. – Najwyżej mięśnie będzie pan miał o milimetr grubsze. Studenci odczyścili sporą część domniemanego okręgu świątynnego. Jedynie w samym środku, gdzie należało się spodziewać najciekawszych znalezisk, trwało jeszcze usuwanie niewielkiej kupki piachu. Gracki zgrzytały o kamienie.

– To mi wygląda jak dwie złamane kolumny – mruknął Kawka. – Czyżby to były...

– Nogi... – Pod szpachelką Neandertalczyka błysnęły kamienne paluchy ogromnej stopy.

– Posąg bóstwa – zawyrokował Olszakowski, tamte plamy to negatywy słupów podtrzymujących ściany świątyni, a pewnie gdzieś tam płonęły ofiarne ognie...

– Przybyli chrześcijanie, zaczepili posąg linami, pociągnęli, nogi trzasnęły, a on runął na twarz, składając mimowolny hołd nadchodzącym czasom... – Oczko w natchnieniu uniósł oczy ku niebu.

– Ewentualnie mogło tak być – zgodził się doktor.

– Zobaczył pan to w swoich wizjach? – zainteresowała się Owca.

– No, tak właściwie to nie – westchnął jasnowidz. – Zazwyczaj nie miewam tak precyzyjnych przekazów z dawnych epok – dodał jakby ze wstydem. – Za to wiem, co potem się stało z posągiem.

– No to gadaj pan – przyzwolił kierownik wykopalisk. – Jeśli leży gdzieś opodal, to trzeba go odnaleźć. Taki zabytek byłby ozdobą każdego muzeum. Nie mówiąc już o tym, że wójt posikałby się ze szczęścia...

– Rozbito go młotami na kawałki i wysypano je dla utwardzenia szosy. Stąd i czarny punkt.

– Pogański bałwan mści się na nas? – zdumiał się Kawka. – Ciekawa teoria.

– Raczej pożąda krwi ofiarnej – westchnął Oczko. – Ale spokojnie, już ja gada załatwię. Muszę tylko pogadać z wójtem gminy. Niezbędna będzie drobna dotacja...

I porzuciwszy przydzielone taczki, podreptał radośnie w stronę urzędu gminy. Wójt ze swoją świtą

dotarł na wykopaliska godzinę później. Towarzyszył im jasnowidz. Przyczłapał nawet posterunkowy, widać też był ciekaw wyników badań. Przywitali się z Olszakowskim i Kawką. Włodarz gminy skinął też

głową studentom.

– Widzę, że przez tydzień odwalili tu panowie kawał dobrej roboty – pochwalił, patrząc na rozległą

plamę nagiej ziemi. – A tak konkretnie, to co udało się znaleźć?

– Pan pozwoli, że oprowadzę... – Kierownik powiódł go w stronę wykopów. – Jak pan widzi, majdan grodziska przynajmniej w tym miejscu był gęsto pokryty zabudową tak mieszkalną, jak i sakralną. Ten większy, okrągły mur otaczał teren sanktuarium. A ten mniejszy pośrodku wzniesiono wokoło posągu bóstwa. Te ciemne plamy układające się koncentrycznie podtrzymywały dach świątyni. A spalenizna pomiędzy głazami to zapewne ślad ołtarza, przed posągiem palono różne dary. Popiół oczywiście damy do analizy.

– Hmm... – mruknął włodarz gminy. – Świątynia była okrągła jak murzyńska lepianka?

– Tak.

– Fatalnie...

Olszakowski spojrzał na urzędnika spode łba.

– Dlaczego niby fatalnie? – zdziwił się.

– Kwadratowa lub prostokątna byłaby znacznie nowocześniejsza – wyjaśnił gość. – Ale jak to się

mówi, nie będziemy wybrzydzać, bierzemy z wdzięcznością, co czcigodni przodkowie dają... A tamte kwadratowe plamy?

– To ślady ziemianek i półziemianek otaczających sanktuarium. Jeszcze ich nie badaliśmy, na razie zostały tylko odsłonięte. Może kapłani tam mieszkali. Albo może pielgrzymów nocowano.

– Znaczy się bóstwo miało okrągłą chatę, a oni nowoczesne kwadratowe? – urzędnik najwyraźniej był

zagorzałym miłośnikiem geometrii.

– Na to wygląda. Za to posąg był na powierzchni, a oni żyli w norach jak szczury – mruknął

towarzyszący mu posterunkowy. – Tak źle i tak niedobrze... Prymitywy byli ci nasi przodkowie.

– Wyniki wykopalisk i tak są sensacyjne – uspokoił ich Olszakowski. – A proszę pamiętać, że dopiero zdarliśmy darń i zeszliśmy może pięćdziesiąt centymetrów! Prawdziwe sensacje zapewne dopiero przed nami. Trzeba to będzie potem ładnie zabezpieczyć i będzie można pokazywać turystom.

– Mam takie pytanie. – Wójt spojrzał badawczo. – Koncepcja pana Oczki... Z posągu podobno zostały nogi...

– Stopy. Oto one. – Olszakowski podniósł kawałek plandeki.

– Czy reszta rozkawałkowana mogła trafić na szosę?

– No nie do końca, bo w dawnych czasach nie było szos, tylko co najwyżej utwardzone trakty. A utwardzano, czym się dało – wyjaśnił doktor. – Choć mógł ją spotkać też inny los. Na przykład w Łopusznej koło Rohatynia z podobnego posągu, liczącego pierwotnie grubo ponad trzy metry wysokości, zachowały się właśnie masywne stopy i fragment łydek. Resztę pomysłowi krzewiciele chrześcijaństwa przekuli na ogromny kamienny krzyż.

– O! – ucieszył się wójt. – Widział to pan?

– Tylko na zdjęciach. Ten ciekawy obiekt zaginął podczas drugiej wojny światowej.

– Bywało tak? Z tym rozbijaniem i na szosę? – drążył temat urzędnik.

– Do tej pory natrafiono na terenie naszego kraju na kilka dawnych sanktuariów, jednak nie zawsze wiadomo, co stało się z posągami. Przeważnie zapewne były drewniane i podczas chrystianizacji spalono je...

– A kamienne?

– Nie wiemy, czy było ich dużo... A już znaleźć coś takiego to prawdziwa archeologiczna sensacja. Maciej Miechowita w tysiąc pięćset dwudziestym pierwszym roku opisał trzy kamienne posągi, które potrzaskane na kawałki leżały przed wejściem do kościoła Świętej Trójcy w Krakowie. Nasi trzymają

rękę na pulsie, kontroluje się przecież wszystkie roboty ziemne w mieście. Niewykluczone, że wcześniej czy później się je namaca. W siedemnastym wieku na Łysej Górze, w pobliżu kościoła, znaleziono

wydrążoną w skale skrytkę, a z niej wydobyto, jak to opisują, „pogańskiego bałwana starego wielce”

oraz znaczną ilość węgli drzewnych. Historia milczy, niestety, co się z nim stało. W Chęcinach niedaleko zamku jeszcze w dziewiętnastym wieku znajdowały się dwa posągi zwane Dziadem i Babą. I też

przepadły. Przed wojną we wsi Moliszewo wykopano znacznych rozmiarów posąg drewniany, prawdopodobnie przedstawiający bóstwo słowiańskie. Zanim jednak władze zdążyły zabezpieczyć

znalezisko, chłopstwo porąbało je na kawałki i spaliło. W Witowie koło Nieszawy chłop wyorał z pola posąg kamienny przedstawiający Światowida. Niestety, rozbił go młotem na kawałki, które następnie sprzedał na budowę drogi – doktor z wyraźną przyjemnością popisywał się erudycją.

– Rozwalili i na drogę. Coś jak u nas... Dziękuję za konsultacje. Panie Oczko, gmina daje zielone światło. Co będzie potrzebne?

– Trochę srebra – wyjaśnił jasnowidz. – Tak z kilogramik...

Wstające słońce oświetliło niezłe pobojowisko. Wokół wygasłego ognia poniewierały się puste butelki, zgniecione puszki, ogryzione kości i uczestnicy imprezy.

– Bimber z rana jak śmietana – zaśpiewał Jakub, otrzepując waciak. – Zjemy coś i robimy poprawiny.

– E... może niekoniecznie... – mruknął bezgarniturowy. – Wracali dziś będziemy.

– Są wakacje przecież? – nie zrozumiał Jakub. – Jeszcze rok i jedenaście miesięcy...

– Niby tak, ale nie dla wszystkich – westchnął wąsaty. – Mieliśmy pana sprowadzić do Gzowa... Nie udało się, pobalangowaliśmy bity tydzień, miło było, ale na nas już pora. Trzeci z uczestników wyprawy dmuchnął w elektroniczny alkomat. Z troską popatrzył na wyświetlacz i odetchnął z ulgą.

– Mogę prowadzić – zameldował.

– Hmm... Dobra, w takim razie nie będziemy przeszkadzać w wypoczynku. – Wąsacz uścisnął na pożegnanie dłoń Wędrowycza. – Chcieliśmy wynająć pana, rozumie pan, sława i renoma... Ale nie da się, to przecież nie będziemy wlec na siłę. Pan Eustachy Oczko z Łodzi pewnie będzie zachwycony, mogąc...

– Że niby kto!? – W Jakuba jakby piorun strzelił. – Ten bałwan, hochsztapler, naciągacz, frajer, obezjajec, fuszerant...

– Skoro pan odmawia... – podpuścił go ten z teczką. – Wprawdzie renoma pańska jest ogromna, ale pan Eustachy sam zaofiarował się niedawno z pomocą.

– Nie chcemy przerywać panu letniego wypoczynku – podkręcił atmosferę odziany–z–powrotem–w–garnitur. Egzorcysta zerwał się na równe nogi.

– Wakacje rzecz święta, ale przerwę też sobie mogę zrobić! To nawet wskazane z przyczyn zdrowotnych, bo od leniuchowania to może człowieka paraliż pokręcić. Grzejcie silnik, będę gotowy za trzy minuty! Semen, dawaj walizkę ze sprzętem i jedziemy!

Agregat prądotwórczy robił pyr-pyr-pyr. Oczko obwąchiwał różdżką nawierzchnię. Zaznaczał miejsca najbardziej podejrzane. Wówczas magister Kawka uruchamiał potężną wiertarę i robił w asfalcie dziurkę. W przygotowane otwory jasnowidz wbijał odlane w warsztacie kowala srebrne gwoździe. Olszakowski, wójt, studenci i policjanci popatrywali na to, wymieniając cicho uwagi. Ksiądz proboszcz odmówił udziału w rozbrajaniu czarnego punktu, ale obiecał wpaść później i poświęcić drogę.

– Już kończę – zapewnił Oczko.

Kombi urzędu gminy wytoczyło się zza wzgórz. Zatrzymało się na poboczu, a z wnętrza wygramolili się trzej urzędnicy.

– Co z wami? Wyglądacie jak zombie! – zaczął ich łajać wójt. – Tydzień was nie było, co wy, wakacje sobie zrobiliście?

– W pewnym sensie... Ale najważniejsze, że przywieźliśmy Wędrowycza!

Jakub i Semen wyłonili się z wnętrza auta. Kozak zasalutował władzy, egzorcysta tymczasem lustrował

pole metafizycznego boju. Spojrzał na nawierzchnię, policzył wzrokiem ślady po srebrnych kołkach i pokręcił głową z podziwem.

– Toż na to kilogram srebra poszedł – mruknął. – I po cholerę?

– Co po cholerę? – zaperzył się wójt. – Czarny punkt mamy! Tam – wskazał wzgórze ozdobione nasypem grodziska – była pogańska świątynia. Gdy budowano tę drogę, rozbito posąg pogańskiego boga i dodano do tłucznia na utwardzenie. Przebudził się i żąda ofiar. Dlatego tyle tu wypadków... Postanowiliśmy zatem wynająć fachowca.

– Pogański bałwan?! – wytrzeszczył oczy Jakub. – A to niby ma być ten fachowiec? – Spojrzał koso na Eustachego.

– Srebrne szpile mają za zadanie unicestwić albo chociaż sparaliżować moc drzemiącą w szczątkach posągu – dodał Oczko, pusząc się jak paw.

Wędrowycz wyjął z kieszeni mutrę i kawałek konopnego sznurka. Przywiązał zakrętkę na końcu i tak zaimprowizowanym wahadełkiem zaczął obwąchiwać szosę.

– Posąg wdeptany w szosę, Boże, co za ciemnota – dogadywał. – A nie zastanowiło was... Niech zgadnę, problemy mają zawsze kierowcy pojazdów jadących z zachodu? – Spojrzał na policjanta.

– Eee... rzeczywiście – przyznał posterunkowy.

– Patrz, młotku! – warknął egzorcysta do jasnowidza. – Patrz i ucz się!

Mutra wisiała nieruchomo, ale gdy przeszedł kilka kroków, zaczęła wyraźnie wirować. Powtarzał pomiar tu i ówdzie, zaznaczając kawałkiem cegły na asfalcie. Punkty ułożyły się w długą, nieregularną linię.

– O co chodzi? – zapytał konkretnie wójt.

– Uskok tektoniczny. – Wędrowycz wskazał pasmo wzgórz. – Stoimy na krawędzi granitowej formacji geologicznej. Przed nami pradolina rzeki. Pod ziemią musi tu być potężny zbiornik wodny, który promieniuje jak diabli tymi tam energiami podziemnych cieków wodnych. Ktoś sobie jedzie spokojnie, mija granicę i pierdut, dostaje jak niewidzialnym bejsbolem w głowę.

– A ci z drugiej strony?

– Jadą po zbiorniku co najmniej kilkanaście lub kilkadziesiąt minut, zdążą się przyzwyczaić. Miną

granicę i od razu czują się lepiej, ale przeskok nie jest na tyle gwałtowny, żeby od razu dociskali gaz czy co... Po cholerę mnie fatygowaliście? Po co przerywałem wakacje, zanim jeszcze na dobre się

rozpoczęły? Trzeba było dobrego różdżkarza wynająć a nie wlec starego człowieka przez pół Polski...

– Yyyy... – Oczko ukląkł i w pokorze trzykrotnie uderzył czołem o asfalt przed stopami Wędrowycza. –

Mistrzu! Zechciej przyjąć moje hołdy...

– Daruj sobie to klękanie, lepiej byś browara postawił – mruknął egzorcysta, nieco zażenowany wylewnością konkurenta.

– Hmm... no dobra – odezwał się posterunkowy. – A jak z innymi? Mam na myśli inne czarne punkty?

Jest ich w kraju trochę.

– Nie wiem – pokręcił głową Jakub. – Przyczyny mogą być różne: klątwa, urok, złe wyprofilowanie osi jezdni... Do każdego trzeba podejść indywidualnie.

– No tak... Skoro już sobie to wszystko wyjaśniliśmy, to teraz pytanie najważniejsze. Da się to jakoś

zlikwidować, ekranować? – indagował przywódca gromady.

– Niby można piramidkami z kryształu, ale trzeba by wsadzić je głęboko pod nawierzchnię, a to asfalt, beton i tak dalej... – mruknął Jakub. – Postawcie od tamtej strony atrapę fotoradaru, każdy na ten widok zwolni i problem zniknie.

– Ale to na pewno nie posąg? – drążył temat wójt.

– Na pewno nie – uspokoił go Jakub. – Wasz posąg leży tam. – Wskazał podłużny głaz sterczący ze stoku wzgórza. – Musicie go tylko wydłubać i odwrócić.

– Robota odwalona, to co z tym piwem? – kozak zwrócił się do jasnowidza.

– Zatem chodźmy do pubu – zaproponował Eustachy. – Was też zapraszam. – Ukłonił się archeologom.

– Trzeba oblać odkrycia...

I poszli, zostawiając zadumanych urzędników na szosie.

===aFBjUmZQ

Fuszerka

Jakub Wędrowycz obudził się, czując dziwne mrowienie w całym ciele. Potoczył

wzrokiem po chałupie, popluł na rękaw i przetarłszy szybę, wyjrzał też na zewnątrz. Wszędzie panował

spokój. Co więcej, był to spokój naturalny. Drogą przetoczyła się furmanka sąsiada, na gałęzi ćwierkał

ptaszek, gdzieś daleko muczały krowy i szczekał pies. Żadnej przerażającej martwej ciszy.

– Kurde – mruknął, drapiąc się po lewym półdupku. – Albo jestem przewrażliwiony, albo coś się

szykuje...

Podszedł do umywalki i odkręcił kran. Przez dłuższą chwilę zaskoczony wpatrywał się w płynącą

z niego ciecz. Zamiast wody leciało coś czerwonego. W powietrzu unosił się coraz mocniejszy zapach landrynek.

– Wino! Albo nalewka „Owoce leśne”! – ucieszył się i nabrał pełne dłonie. Pociągnął łyk i zaraz wypluł z obrzydzeniem. Z kranu płynęło nie wino, ani nawet nalewka, ale paskudna w smaku oranżada. W dodatku ktoś przesadził z ilością czerwonego barwnika. Wędrowycz wytarł dłonie szmatą, ale nie pomogło. Napój zostawił czerwone plamy. Jakub sięgnął zatem po czajnik, ale okazało się, że i on pełen jest tego paskudztwa. W beczce na deszczówkę przed domem – podobnie.

– Cholerne Bardaki – zaklął egzorcysta. – To na pewno ich robota. A nawet jeśli nie ich, to świetna okazja, żeby im dowalić!

Z dołu od wsi jak daleki poszum morza dobiegały głosy ludzi. Jakub wytoczył się przed dom i spojrzał

w dolinę. Mieszkańcy zebrali się nad źródełkiem. Rozprawiali o czymś żywo.

– Krucafuks – zaklął. – Znaczy i tam ten sam problem. To chyba jednak nie jest robota Bardaków. Zwracam honor, czy co tam oni w tym miejscu mają... Ale i tak im dowalę. Spod góry zamiast wody biła ta sama czerwona oranżada. Rzeczka wijąca się przez Stary Majdan nabrała już malinowego koloru.

– Przyszli do źródła i nawet wiadra przynieśli – mruknął. – To znaczy, że w kranach mają to samo czerwone świństwo... Nie wiadomo, jak długo to zjawisko potrwa – zadumał się. – Zebrać by parę

beczek, odstawić, coby gaz uleciał, zaprawić drożdżami. Słodkie paskudztwo, wyjdzie zacierek jak trzeba, chyba że to konserwowane jakimś świństwem, które zabija drożdże. Ale najpierw coś sprawdzę. Wrócił do chaty, nalał oranżady na patelnię i postawił na ogniu. Płyn dość szybko zawrzał, niebawem pozostała połowa pierwotnej objętości. Egzorcysta obserwował brzegi naczynia.

– Nie osadza się karmel... – mruknął.

Nabrał łyżką cieczy, podmuchał dla ostudzenia i skosztował.

– Straciło połowę zawartej wody, mogło zgęstnieć, a już na pewno powinno być wyczuwalnie słodsze, bo stężenie cukru w roztworze się podwoiło. Tymczasem smak się nie zmienił... I mimo zagotowania nadal jest gazowane...

Podreptał do wsi. Ludzi koło źródła jeszcze przybyło.

– O, Wędrowycz! – ucieszył się sołtys. – I co powiesz?

– A co mam powiedzieć? – Egzorcysta wzruszył ramionami. – Skażenie mamy, no nie?

– Skażenie?

– Biologiczno-chemiczne, a do tego magiczne nawet. Dość frymuśnie magiczne. Pierwszy raz widzę

coś takiego.

– Wiec to nie twoja sprawka? – zapytał ktoś.

Jakub poszukał go wzrokiem, ale nie znalazł.

– Nie. – Pokręcił głową. – Tym razem to nie ja. Zresztą po co? – zirytował się. – Jakbyście mnie wkurzyli, toby popłynęła z kranów gnojowica, a jakbym chciał się odwdzięczyć, pewnie bym samogon puścił. To wszędzie tak? Ta oranżada znaczy? – postraszywszy sąsiadów, zręcznie zmienił temat.

– Podzwoniłem po sąsiednich wsiach. To wystąpiło u nas i w Wojsławicach. Cała woda zamieniła się

w to słodkie gówno... – wyjaśnił sołtys. – Stawy, rzeki, studnie, wodociągi...

– No to władza będzie miała problem – mruknął Jakub.

– Władza się wyżywi, ale co z naszymi krowami! – wrzasnęła jakaś babina. – Poić bydło miałam, a tu z kranu...

– W zasadzie to gdzie jest powiedziane, że krowy nie mogą pić oranżady? – zadumał się kowal. Mieszkańcy poskrobali się po głowach.

– Spróbować można – mruknął sołtys. – A jak barwnik przejdzie do mleka? W mleczarni nie wezmą

przecież czerwonego...

– To zrobicie sery, masło... – doradzał ktoś.

Egzorcysta stał zadumany i patrzył w wodę.

– Jakub, a nie mógłbyś tak po starej znajomości odczynić uroku? – zapytał przywódca gromady.

– Nie ma potrzeby. – Pokręcił głową. – To nie jest prawdziwe.

– Że co? – zdumiał się kowal.

– Myślicie, że ryby i żaby mogą żyć w oranżadzie? Tymczasem żadna zdechła nie wypłynęła. To tylko tania magia oparta na urojeniach onirycznych. Sprawia, że widzicie czerwony kolor, pobudza receptory smakowe, ale w rzeczywistości to jest zwykła woda.

– A jeśli się mylisz?

– Cicho – syknął sołtys. – Wędrowycz nie myli się nigdy. A nawet jakby się czasem pomylił, to lepiej nie zauważać... – Przesunął dłonią po gardle.

Ale Jakuba już nie było – dreptał drogą w stronę Wojsławic.

Knajpa była pełna ludzi i gwaru rozmów. Wszyscy dyskutowali o wczorajszych wydarzeniach, ciesząc się, że dziś rano mieli już czym napoić zwierzynę i zapić kaca.

Martwy owad przygnieciony dłonią do blatu zabłysł i wyparował bez śladu jak w tandetnej grze komputerowej. Jednak po chwili zmaterializował się ponownie kawałek dalej. Odbił się na tylnych nogach jak zając i skoczył na sąsiedni stolik. W knajpie kicało ich jeszcze jakieś dziesięć tysięcy. Większości bywalców specjalnie to nie przeszkadzało, ci bardziej wrażliwi po prostu zamówili kilka browarów więcej.

– Nie podoba mi się to – mruknął Jakub, rozgniatając kolejnego karalucha.

– Co ci się nie podoba? Że niby kukaracze nie powinny być zielone? – nie zrozumiał Semen. – I że nie powinny skakać?

– To swoją drogą, ale przede wszystkim gryzie mnie problem, że nie są materialne. Wczoraj poszła oranżada z kranów, dziś osadę nawiedziły karaluchy. Coś tego za dużo. Doszło do poważnego nadszarpnięcia osnowy rzeczywistości...

– Można się dosiąść? – Do stolika przepchnął się nieludzko umęczony weterynarz.

– Siadaj. – Jakub podsunął mu piwo. – Coś taki zmarnowany?

– Problem z krowami – westchnął przybysz. – Od rana żyć mi nie dają.

– Krowy?! – zdumiał się Semen.

– Właściciele. Wyobraźcie sobie, że wszystkie zwierzaki mają totalną sraczkę. Myślałem, że to po wczorajszej oranżadzie albo się robalami obżarły, ale nie. Wygląda na zatrucie salmonellą, ale...

– Ale jak wziąłeś próbkę pod mikroskop, nie zobaczyłeś żadnych resztek owadów ani bakcyli –

uzupełnił Jakub. – Tak jakby upiorny smród i dziwna konsystencja krowich placków były tyko upierdliwym złudzeniem.

– Skąd wiesz?

– Ile krów do tej pory zdechło?

– Na szczęście żadna, jednak monitoruję sytuację... Co się w tej gminie dzieje!?

– Coś jakby plagi egipskie. A przecież epoka nie ta, Żydów nie ma, nie mówiąc już o tym, że w naszym miasteczku nigdy chyba nie widziano żadnego faraona, o prorokach nie wspominając... – rozważał

egzorcysta.

– Niemniej jednak to nie jest zwykły urok, ale... – zaczął kozak.

– Chodźmy do księdza proboszcza. – Jakub ciężko dźwignął się z krzesła.

– Nie lubi cię – ostrzegł weterynarz.

– Oj tam, zaraz nie lubi. Po prostu uważa, że to on jest od tępienia zabobonów, a żaden glina nie przepada za zdolnymi amatorami na swoim terenie.

– Proboszcz nie jest policjantem. – Semen podrapał się po głowie.

– W pewnym sensie jest...

Ruszyli przez osadę. Karaluchy chrzęściły im pod nogami, pokrywały wszystko jak paskudny zielony dywan. Niektórzy mieszkańcy tłukli je miotłami, inni założyli kalosze i starali się rozdeptać jak najwięcej. Jakiś pomysłowy gospodarz spłukiwał je z chodnika przed domem za pomocą szlaucha.

– Dlaczego są zielone? – burczał Semen. – I czemu skaczą?

Proboszcza zastali przed plebanią. Wielebny siedział na schodkach i co jakiś czas, zanurzywszy kropidło w misce, machał na oślep. Za każdym razem kilka setek owadów znikało bez śladu. Wokół

kościoła uwijali się ministranci z konewkami.

– Te nie odrastają – mruknął Jakub. – Szacuneczek, proszę księdza. – Ukłonił się od furtki.

– Na wieki wieków amen. – Proboszcz skrzywił się, jakby zjadł cytrynę. – Cóż to, zbłąkane owieczki zawędrowały wreszcie do Domu Bożego?

– Potrzebuję konsultacji teologicznych – wyjaśnił Wędrowycz.

– Teologicznych? – prychnął duchowny. – Jak trwoga, to do Boga?

– Toż co niedziela jestem w kościele – obraził się gość. – I nawet tego heretyka prawosławnego przyprowadzam. – Wskazał Semena. – I na tacę dajemy. Tylko zazwyczaj za kolumną stoimy, to nas nie widać.

– Za to czuć – westchnął ksiądz. – Nie możesz sobie sprawić jednej pary skarpetek takich specjalnych, czystych, do noszenia w niedzielę?

– Mam kościółkowe spodnie, koszulę i nawet odświętne gumiaki w niedzielę zakładam, ale żeby skarpetki? O tym nie pomyślałem... – przyznał Jakub. – Ale da się zrobić.

– Pytaj zatem – westchnął proboszcz.

– Tak mi się ta sytuacja kojarzy z Mojżeszem... – powiedział egzorcysta. – Plagi egipskie... Tam najpierw woda zamieniła się w krew, potem była inwazja żab... Tu pociekła z kranów czerwona oranżada, teraz mamy najazd zielonych skaczących karaluchów. A zamiast pomoru bydło dostało, za przeproszeniem, sraczki.

– Jakby ktoś zrobił tanią podróbę biblijnych cudów... Tandetnie i na znacznie mniejszą skalę...

– Z ust mi ksiądz to wyjął.

– I jakie masz, synu, wątpliwości teologiczne?

– Po pierwsze ktoś się kiepsko przykładał do nauki religii. Chodzi mi o kogoś, kto uczęszczał na lekcje, ale niewiele zapamiętał. A po drugie dręczy mnie pytanie, kto w naszej gminie jest faraonem...

– Faraonem to chyba jest nasz wójt – zadumał się proboszcz. – Nieuków, którzy chodzili na religię, ale nic z moich nauk nie rozumieli, mam w kartotece parafialnej na pęczki. Tą drogą do niczego nie dojdziemy! Nawiasem mówiąc, z wójtem już rozmawiałem. Nikt nowy ostatnio mu nie groził. W międzyczasie gosposia przyniosła składany stolik, krzesła, kawę i ciasteczka. Zasiedli wygodnie.

– Może trzeba ugryźć ten problem od drugiej strony? – zaproponował kozak. – Mojżesz, wiadomo, zagroził faraonowi, bo chciał zabrać swój lud do Palestyny, a faraon się nie zgadzał.

– W naszej gminie pańszczyzny nie ma już od tysiąc dziewięćset dwudziestego czwartego. – Jakub poskrobał się po głowie. – Kto chce porzucić ziemię i uciec do miasta, ma wolną rękę.

– Co proszę? – zdumiał się proboszcz. – Sądziłem, że car zniósł ją po powstaniu styczniowym?

– Car mógł sobie wydawać ukazy, a nasz hrabia wiedział lepiej – westchnął egzorcysta. – W każdym

razie chłopów pańszczyźnianych obecnie nie mamy, dziedzica też nie... Każdy jedzie, gdzie chce, nawet za granicę. Paszporty w szufladach, a do krajów Schengen to nawet i paszportów nie trzeba...

– To istotnie zagadka – zadumał się proboszcz. – Rozumiałbym, gdybyśmy mieszkali na Ukrainie, tam są problemy z wizami, z paszportami. Ale u nas?

– Zatem to nie wójt jest w tym przypadku faraonem... Więc kto, u licha? – zastanawiał się egzorcysta. –

Niewolników nie mamy, gastarbeiterów też jakoś w tym roku brak... Ale to ewidentnie próba wymuszenia czegoś na kimś władnym. Może jakiś urzędas nie chce dać komuś pozwolenia na budowę?

– To by nam zawęziło krąg podejrzanych do jakichś dwustu osób. – Kozak poskrobał się po głowie.

– A może ktoś komuś nie chce dać rozwodu? – indagował Jakub.

– Nic mi o tym nie wiadomo – pokręcił głową ksiądz. – Ale sami rozumiecie, że ateistów i innowierców nie kontroluję zbyt dokładnie...

– Ktoś chce się wydostać... Może na tamtą stronę? – Jakub spojrzał wymownie w niebo.

– Owszem, święty Piotr pilnuje bramy raju, a ja wystawiam przepustki. – Proboszcz skinął poważnie głową. – Jednak nikt ostatnio nie prosił o ostatnie namaszczenie, a poza tym nawet najgorszemu grzesznikowi przysługuje spowiedź i jak kto prosi, to ja się nie targuję. To chyba nie o to chodzi. Posiedzieli jeszcze, pogadali, nawet miło było, choć bez alkoholu, ale nie doszli do żadnych wniosków.

Następnego dnia o świcie na Wojsławice spadła plaga kolejna.

– Obrzydlistwo – mruknął Jakub i alkoholowym chuchnięciem rozgonił wielką chmarę jętek.

– Ciesz się, że nie gryzą! – burknął Semen, wachlując się papachą. – Według Biblii powinny być

prawdziwe komary!

– Następne będą muchy, potem pomór bydła, wreszcie wrzody... – wysapał Jakub. – Chociaż nie, pomór bydła już chyba był. Na razie te plagi są mocno nieudane, ale wiesz, jak to bywa z magią, umiejętności rosną w miarę ćwiczenia. W pierwszej zgadzał się tylko kolor cieczy. Za drugim razem było zielone i skakało. Krowy dostały sraczki. Teraz owady są bardzo podobne, nie zgadza się tylko gatunek.

– Czyli muchy będą już prawdziwe, tylko pewnie jeszcze nie będą gryzły, a potem... – Wzdrygnął się.

– Zanim dojdzie do śmierci wszystkich pierworodnych, może być już naprawdę gorąco... I weźmy jeszcze poprawkę, że coś się porządek sypie! Powinny być po kolei, a wczoraj doszła jedna nadprogramowa.

– Co zatem radzisz?

– Oczywiście musimy to zatrzymać...

Obaj starcy dzielnie przedzierali się przez brzęczącą chmurę. Owadów było tyle, że z trudem odnajdywali drogę. A właściwie to Jakub odnajdywał. Kozak sądził początkowo, że idą jak zwykle do knajpy, ale egzorcysta kierował ich jakby w stronę cerkwi.

– Dokąd to dreptamy? – zapytał wreszcie.

– Na pocztę...

W agencji o tej porze nie było żadnych klientów. Jakub rozgonił chmurę jętek siedzących na szybie. Poniżej cenników wisiały reklamy. Agencja oprócz usług pocztowych i telekomunikacyjnych pośredniczyła także w sprzedaży wycieczek zagranicznych.

– Znaczy odpuszczamy sobie? Pojedziemy do Grecji czy na Wyspy Kanaryjskie i tam przeczekamy zagładę Wojsławic, a potem wrócimy i zagrabimy całą forsę ofiar? – Semen skrzywił się. – Rozumiem, że likwidacja Bardaków i ich popleczników to cel nadrzędny, ale trochę to nieludzkie. Może chociaż

znajomych ostrzeżemy?

– Nigdzie nie musimy wiać, bo nie będzie żadnej zagłady. Zaufaj mi. – Egzorcysta pchnął drzwi. –

Dzień dobry, Zosiu. – Uśmiechnął się.

– O, pan Wędrowycz? – zdziwiła się dziewczyna za ladą. – Cóż pana sprowadza?

– Ja w kwestii tych wycieczek zagranicznych – wyjaśnił egzorcysta. – Mam pytanko...

– Polecam Tunezję. Mamy naprawdę promocyjną cenę. Hotel prawie bez robali, tylko pół kilometra od plaży, dwa posiłki, sauna za darmo, wystarczy okno pokoju otworzyć...

– Może innym razem. Tunezja latem to chyba nie jest dobry pomysł. Ciekawi mnie problem taki, czy pani agencja sprzedaje tylko wycieczki, czy świadczy też inne usługi turystyczne?

– Można sobie u mnie zaklepać bilety tanich linii lotniczych. Gdyby chciał pan zrobić zakupy w Londynie. Albo na przykład sylwester na promie do Szwecji.

– Tam już byłem – uciął. – A na przykład wizy? Załatwia pani?

Młoda kobieta skrzywiła się.

– Pomagałam kompletować wnioski wizowe do USA, ale chyba zrezygnuję z tej działalności... Za dużo z tym nerwów. – Westchnęła jakoś ciężko.

Teraz i Semen zrozumiał, że są na właściwym tropie.

– To cudownie! – ucieszył się. – Niech zgadnę. Wypełniła pani wniosek jednemu z mieszkańców naszej osady, dostał kilka razy odmowę i teraz ma pretensje. Co więcej, przyłazi tu co dzień, żądając, żeby mu tę wizę jednak załatwić... I rzuca zawoalko... no, teges... niezrozumiałe groźby.

– Skąd pan wie?! – wykrztusiła.

– Jeśli poda mi pani jego nazwisko, postaram się, żeby więcej tu nie przylazł – uśmiechnął się

serdecznie Wędrowycz.

– Zenek Cwajnos...

– Ten leń i głupek chce do Stanów? – zdumiał się Semen. – Po co?! To on nie wie, że przecież tam trzeba pracować?

– Pewnie uwierzył w ich propagandę, że tam pieniądze leżą na ulicy – wzruszył ramionami jego towarzysz. – No nic, wybijemy mu tę Amerykę z głowy.

Chałupa Zenka od samego początku wydała się Semenowi podejrzana. Wokoło nie latała ani jedna jętka. W okolicy nie widać też było wczorajszych krowich placków.

– Kto by pomyślał, że z tego obszczymurka taki czarownik? – zadumał się kozak.

– Magia nie jest trudna i łatwo się jej wyuczyć, bo sam diabeł pomaga... – odparł egzorcysta, a potem wywalił drzwi wejściowe kopem.

Zenek przestraszony poderwał się znad stołu. Na rogu leżała opasła księga, pochodząca zapewne jeszcze z księgozbioru dziedzica. Była oprawiona w poczerniałą skórę, okucia na rogach zaśniedziały. Sam czarownik pogrążył się chwilowo w zupełnie innej lekturze – studiował opowieści biblijne, wydanie dla dzieci.

– Czego wy tu... – zaczął, ale ujrzawszy odrapany rewolwer Nagana w dłoni Semena, przezornie zmienił ton. – Czym mogę panom służyć? – wychrypiał.

– Za uprawianie czarnej magii w celu wyłudzenia wizy do USA zostajesz skazany na autodafe – głos Wędrowycza brzmiał ponuro, jakby dobywał się z najgłębszych lochów inkwizycji.

– Że niby co?

– Po naszemu spalenie na stosie – wyjaśnił kozak uprzejmie. – No może nie do końca na stosie, kto by tam się chciał dziś bawić w układanie trzech metrów sześciennych drewnianych polan, skoro mamy benzynę.

– Ale ja...

– A dodatkową okolicznością obciążającą jest to, żeś głupi. Wizy odmówiła ambasada. A ty, zamiast jechać do Warszawy i tam nawywijać, chciałeś nastraszyć naszą dziewczynę i w efekcie ucierpiała cała gmina! Takich jak ty nie ma co za granicę wypuszczać, bo tylko wiochy narobią – warknął Jakub. –

Wybieraj, albo stos, albo biegniesz się kajać u proboszcza!

– To ja się pokajam – zaskamlał Cwajnos. – Błądziłem, ale zrozumiałem moje błędy i...

– Won! – Egzorcysta wielkopańskim gestem wskazał mu drzwi.

Kandydat na czarownika pobiegł aż się za nim kurzyło. Wędrowycz ujął czarnoksięski wolumin i przekartkowawszy pobieżnie, wrzucił do pieca. Buchnął kłąb dymu, cuchnącego smołą i siarką. Chmara jętek krążących nad miasteczkiem zbladła i znikła.

– A to zaniesiemy do biblioteki, tam się bardziej przyda. – Jakub wziął Biblię dla dzieci i troskliwie umieścił ją w torbie.

– Przyjacielu, jesteś zaiste geniuszem. Bo kto inny by pomyślał, że to panna Zosia jest naszym faraonem? – chwalił kumpla kozak, gdy dreptali do knajpy uczcić zwycięstwo. Egzorcysta napuszył się jak paw.

– Od razu byłem pewien, że to ona. Przecież sprzedaje wycieczki do Egiptu...

===aFBjUmZQ

Spotkanie z pisarzem

Jakub Wędrowycz, pogwizdując wesoło, wskoczył do autobusu. Semen też zdążył. Egzorcysta wyjął z kieszeni wymięty, wielokrotnie skasowany bilet i wpuścił go w szczelinę kasownika. Na bilecie przybyło dziurek, a jedna jego część odpadła i została wewnątrz. Było już dość późno, nad Lublinem zapadał ciepły sierpniowy zmierzch.

– Kasować czy nie kasować, oto jest pytanie – mruknął Semen, patrząc na carski bilet tramwajowy. –

Z jednej strony to cenny zabytek, z drugiej nie skasować nieładnie, z trzeciej strony i tak jest już

nieważny...

– A z czwartej w panów wieku już w ogóle jeździ się za darmo – powiedział z krzywym uśmiechem dobrze zbudowany byczek w skórzanej kurtce. – Bileciki do kontroli – zwrócił się do reszty pasażerów, przypinając sobie na piersi identyfikator.

Na następnym przystanku wsiadł wampir. Jakub rozpoznał go od razu. Zresztą nie było to trudne. Wampir miał na sobie długi czarny płaszcz na czerwonej podszewce, nienaturalnie bladą cerę i dziwnie wyglądające zęby. Egzorcysta cofnął się odruchowo, a jego dłoń powędrowała za pazuchę i namacała stalową linkę hamulcową zaopatrzoną w pętlę.

W autobusie było jednak sporo ludzi.

– Nikt dziś nie wierzy w wampiry. Zaatakuję go, to się na mnie rzucą – mruknął sam do siebie. –

Trzeba czekać.

– Wysiądziemy tam, gdzie on, i wciągniemy go w jakąś bramę – dodał szeptem kozak. Egzorcysta kiwnął głową, aprobując ten plan. Przejechali sześć przystanków, po czym do autobusu wsiadły dwie dziewczyny w sukniach jakby nie do końca z aktualnej epoki.

– Cholera – syknął Jakub. – To już naprawdę podejrzane.

– Sądzisz, że to też wampirzyce?

– Nie wyglądają... Kolor twarzy nie ten. Ale gadają jak zakumplowane. Może dopiero chcą się z nim zwampirzyć?

Przejechali jeszcze kilka przystanków i towarzystwo wysiadło na jakimś wygwizdowie. Jakub i Semen pospiesznie wyskoczyli innymi drzwiami. Niestety, koło wiaty wampir spotkał pięciu kumpli. Jakub już

miał zaatakować, ale zawahał się.

– Przewaga osiem do dwóch – mruknął. – Trochę dużo.

– Damy radę! – zaprotestował Semen.

– Niby tak, ale popatrz, ilu ich tu, i zjechali się z różnych miejsc. Może to bal wampirów?

– Grubsza robota – zafrasował się kozak.

– Ale ktoś musi ją wykonać i widać padło na nas...

Ruszyli za krwiopijcami wzdłuż płotu jakiejś budowy. Niebawem skręcili w ciemną uliczkę. Grupka wampirów weszła do okazałego budynku.

– Wyższa szkoła czegoś tam – przesylabizował Jakub napis na tabliczce obok drzwi. Wewnątrz kłębił się tłum.

– Dziwne jakieś towarzystwo, ale na wampirów nie wyglądają – mruknął kozak. – Pewnie ta wampirza szóstka przekradła się tu, żeby zrobić rzeźnię!

– Już ja im zrobię rzeźnię! – wściekł się egzorcysta. – Ludzkość w niebezpieczeństwie! Wkraczamy. W drzwiach stali jacyś dwaj wachmani, którzy zażądali akredytacji. Starcy takowych nie posiadali... Obeszli więc budynek od tyłu. Zgodnie z przewidywaniami Jakuba natrafili na okienko od piwnicy. Semen starą skarpetką oślepił kamerę. Zazgrzytała krata potraktowana żydowskim włosem i obaj łowcy wślizgnęli się zręcznie do środka. W piwnicy stały jakieś metalowe beczki. Miały niepokojąco znajomy kształt. Jakub odszukał kontakt i zapalił sobie światło. No tak. Przeczucie go nie myliło.

– Zapas piwa. – Semen przełknął ślinkę.

– Nie wypada tak cudzego pić bez zapytania... – zaoponował Wędrowycz.

– To w szczytnych celach. Alkohol w małych dawkach poprawia refleks i zwiększa wydolność

organizmu! A nas czeka rozprawa z wampirami!

– No, sam nie wiem...

– Pomyśl logicznie. Jeśli to jest piwo należące do wampirów, po naszej akcji nie będzie im już

potrzebne i zmarnuje się. Jeśli to zaś piwo ich potencjalnych ofiar, chyba możemy potraktować je jako skromną rekompensatę za uratowanie im życia!

– Masz rację!

Jakub odbił pokrywę. Napój pozbawiony był bąbelków, więc włożył do środka rękę i przez chwilę

bełtał złocistą ciecz. Potem przypiął się do beczki i wypił duszkiem ze cztery litry. Kozak rozejrzał się po piwnicy i zauważył porzuconą przez kogoś szklankę.

– Trzeba kulturalnie – mruknął sam do siebie. – A nie tak z gwinta obalać. Dwie godziny później, gdy poziom płynu opadł o połowę, a pod ścianą pojawiło się jedenaście brzydko pachnących kałuż, Jakub doszedł do wniosku, że wypadałoby zająć się działalnością

podstawową. Niezbyt sobie wprawdzie przypominał, po co tu przyszedł, ale ufał, że mózg włączy mu się

w odpowiednim momencie samoczynnie.

– Wstawaj, Semen. – Trącił przyjaciela butem. – Jest robota.

– Jutro! – wymamrotał kozak.

W tym, co mówił, w zasadzie było sporo racji. Wędrowycz usiadł i zamyślił się głęboko. Właśnie się

przeciągał, gdy zazgrzytał w zamku klucz. Egzorcysta zamarł w kącie. Do wnętrza wszedł wysoki, szczupły młodzieniec.

– O cholera – zaklął na widok rozbitej beczki. – Jakiś proletariat się wdarł. Zapewne dokonałby jeszcze wielu interesujących spostrzeżeń, ale w tym momencie Semen trzasnął go od tyłu obcasem buta w głowę. Rozciągnął powalonego wroga na podłodze, sprawdził długość jego zębów, ale jak się okazało, były zupełnie normalne.

– Ciepły! – zameldował egzorcyście.

– Obszukaj go!

W kieszeniach nie było nic nadzwyczajnego, ale na piersiach powalonego przyczepiono plakietkę

z napisem „Organizator”.

– Hy! Przepustka – wydedukował egzorcysta.

– Co z nim?

– Związać, zakneblować i za beczki. W zasadzie jest po naszej stronie, ale za dużo czasu stracimy, tłumacząc mu, co jest grane.

Przypiął sobie plakietkę do kurtki, po czym pobrzękując pęczkiem kluczy, ruszył w głąb budynku. Kozak podreptał za nim. Weszli po schodkach na parter. W holu kłębił się tłum przebierańców. Semen schylił się i podniósł z podłogi zagubiony przez kogoś identyfikator. Przypiął do piersi i z zadowoleniem poczuł, że i on jest tu zupełnie legalnie.

W holu rozłożyła się wielka księgarnia, na stoiskach obok oferowano kubki, biżuterię, plakaty, gry, a nawet – sądząc po wywieszce – drobiny czasu...

Obaj przyjaciele natrafili na niedużą salę, w której jakieś szczeniaki suwały figurkami po makietach. Zaraz potem na korytarzu Jakub natknął się na chłopaka w kolczudze, który podążał dokądś z kuszą

malowniczo przewieszoną przez ramię.

– Sprzedaj – zagadnął.

Chłopak pokręcił przecząco głową i nawet widok złotej piętnastorublówki go nie zmiękczył.

– Kuso z bronią – mruknął kozak.

– Trudno, jakoś sobie poradzimy...

W rogu holu znajdowały się drzwi prowadzące do dwu audytoriów. Zajrzeli. Na scenie siedział gruby, brodaty koleś. Typek nawijał do mikrofonu jakieś kompletne głupoty, ale każde zdanie wywoływało radosne piski rozhisteryzowanych nastoletnich fanek.

– Zaraz głupie małolaty zaczną ściągać majtki przez głowę – burknął egzorcysta.

– Przez głowę to się chyba nie da, ale chętnie popatrzę, jak będą próbowały. A coś ty taki skwaszony?

– Semen dał mu sójkę w bok.

– Popatrz na tę mordę, poznajesz?

Kozak zaczął się zastanawiać. Skądś znał tę szczerą, szeroką słowiańską twarz. Chyba? Ależ tak. To wredne oblicze widniało na listach gończych rozlepianych nocą przez Wędrowycza. Z kieszeni wyjął

wymiętą ulotkę.

Za szkalowanie ojczystej ziemi,

a w szczególności rodzinnej wsi

Poszukiwany!

Wielki Grafoman.

Żywy lub martwy, najlepiej martwy

lub chociaż mocno sponiewierany.

Nagroda sto litrów samogonu!

Mieszkańcy wsi Wojsławice

– To co, zarżniemy go? – zaproponował Semen.

– Pomysł niezły, ale nie zapominaj, że my tu poniekąd służbowo – ostudził jego zapał Jakub. –

Najpierw robota, potem przyjemności. Następnym razem, gryzipiórku – warknął z nienawiścią. Błysnął złotymi zębami i zatrzasnął drzwi.

– Co za dziwaczna impreza – wydziwiał kozak, rozglądając się na wszystkie strony. – Rozumiesz coś

z tego?

– Nic a nic. Subkultura może jakaś...

Tłum faktycznie wyglądał mocno od czapy. Wszystkie dziewczyny miały sukienki, niektóre założyły na to skórzane gorsety.

– Czy tego nie nosi się czasem pod spodem? – egzorcysta był coraz bardziej zdezorientowany.

– Nie wiem. Ale może teraz w mieście moda taka? Batman też nosi majtki na spodniach... W tłumie jak rodzynki w cieście trafiały się wampiry i ufoludki. Obaj starcy, unikając kontaktu fizycznego z nieziemcami, przeciskali się korytarzem. Zajrzeli do kolejnej sali, gdzie jakiś człowiek mówił o czymś, otoczony przez gromadkę słuchaczy. Pod jednym z siedzących Jakub wypatrzył

odpowiednie krzesło. Podszedł i bezceremonialnie wyciągnął je.

– Co jest? – wściekł się słuchacz. – Oddawaj!

Jakub musnął palcami identyfikator.

– Prezes kazał – zełgał.

Słuchacz ustąpił i przesiadł się na inne krzesło, stojące pod ścianą.

– Prawdziwe osikowe drewno – mruknął Semen. – Teraz się zabawimy.

Zeszli na parter i przyszpilili do ściany ogłoszenie:

Uwaga!

Wszystkie wampiry proszone są na naradę.

Piwnica nr 06.

Wycofali się do piwnicy z piwem. Jakub roztrzaskał krzesło o ścianę. Zza cholewki wyjął bagnet i zręcznie wystrugał dziesięć kołków.

Przyczaił się za beczkami i czekał. Pierwszy wampir nadszedł po niespełna pięciu minutach. Jakub stuknął go w głowę gumofilcem, związał i odłożył do kąta. Po kwadransie sześciu pierwszych klientów było gotowych do sprawienia.

– Robota nietrudna, ale trochę brudna – podśpiewywał egzorcysta.

Kozak rozerwał koszulę na piersi pierwszego i dziwnie zmarkotniał.

– Ty, on ciepły jest!

– Co?!

Po kolei badali wszystkich ogłuszonych. Domniemane wampiry miały normalne zęby, oddychały, ich skóra była ciepła w dotyku. Dwaj mieli wprawdzie straszliwe zębiska, ale – jak się okazało –

plastikowe. Nienaturalna bladość też okazała się makijażem.

– Przebierańcy?! – Jakub nie posiadał się z oburzenia. – To my tracimy cholera wie ile czasu, a tu ktoś

sobie z nas ordynarnie jaja robi!

Założył dekiel na beczkę z piwem i posapując, wypchnął ją przez okienko.

– To na drogę – mruknął, choć nikt go nie pytał. – I jako odszkodowanie! Chodź, Semen, parszywie tu z nas zakpili!

Tocząc keg przed sobą, ominęli budynek. Teraz dopiero egzorcysta zauważył rozpięty nad ulicą

transparent:

Zjazd miłośników fantastyki Falkon.

– Ciekawe, co to takiego ten Falkon? – mruknął sam do siebie.

– Zajdziemy do gminnej biblioteki i sprawdzimy w słowniku – uspokoił go kumpel.

===aFBjUmZQ

Dieta wieczorna

Belfer od pracy-techniki noszący wdzięczną ksywę Szprycha uchylił powieki. Światło lampy bezcieniowej boleśnie dźgnęło go w oczy.

– Gdzie ja jestem!? – wymamrotał.

Leżał na stole operacyjnym kompletnie goły i związany jak baleron. Lampa miała przepalone kilka sekcji, a skórzane pasy, którymi go unieruchomiono, najlepsze lata miały dawno za sobą. Betonowe ściany upstrzone były starymi zaciekami powstałymi z zaschniętych płynów fizjologicznych. Wokoło pochylały się postaci w maskach i brudnych lekarskich fartuchach. Każdy konował trzymał w dłoni skalpel. Wszystkie narzędzia były stare, pordzewiałe i poszczerbione.

– Kim wy, do cholery, jesteście? – Próbował się poderwać, ale pasy trzymały mocno. – Ratunku!

– Za gnębienie uczniów i podszczypywanie uczennic zostałeś skazany na najwyższy wymiar kary –

odezwał się jeden z mężczyzn, zapewne szef zespołu. – Za chwilę poddamy cię skomplikowanej, wielogodzinnej operacji chirurgicznej, w wyniku której sam staniesz się nastolatką.

– A potem czeka cię jeszcze trepanacja czaszki, czyszczenie pamięci i lobotomia. Zawsze uważałeś, że nastoletnie dziewczyny są bezdennie głupie, więc dostosujemy twoje możliwości intelektualne do tych wyobrażeń. No i oczywiście będziesz musiał chodzić do szkoły – klarował kolejny, jego ognistorude włosy powiewały w przeciągu. – Do tej samej paskudnej budy, w której pracowałeś – uściślił.

– Nie!!! – ryknął belfer, teraz naprawdę przerażony.

– To nie będzie bolało... – zachichotał kolejny, ciemnowłosy. – No dobra, żartowałem, będzie bolało jak jasna cholera, bo nie mamy w ekipie anestezjologa. Będziemy kroili i szyli na żywca.

– Kości też trzeba piłować – dodał inny członek ekipy, unosząc zardzewiały brzeszczot piłki do metalu. – Ale sam rozumiesz, nastolatki mają krótsze ręce i nogi, i inne części ciała... Tylko się nie szarp!

– Za to zrobimy ci wspaniały biust – obiecał szef. – Zajmie się tym pan Czesio. Nie jest wprawdzie lekarzem, ale na silikonie zna się jak mało kto...

– To będą cyce jak donice! – Pan Czesio uśmiechnął się i skromnie spuścił wzrok. W przeciwieństwie do reszty zespołu zamiast fartucha miał na sobie robociarski drelich. W ręku trzymał tubę silikonu do uszczelnień hydraulicznych.

– Ale ja nie chcę! – zaskamlał nauczyciel.

– Twoi uczniowie też nie chcą chodzić do szkoły, a muszą – zauważył filozoficznie szef zespołu. – Nie łam się, zrobimy ci mały nosek i skośne oczy, będziesz wyglądał jak śliczna Japoneczka.

– Jak ma być Japonką, to ja skoczę jeszcze po pędzel i żółtą farbę – zaofiarował się pan Czesio. I wszyscy zanieśli się gromkim śmiechem. Nauczyciel poczuł dotyk skalpela. Szarpnął się

rozpaczliwie w więzach. Nic nie pomogło.

– To tylko durny sen! – pomyślał rozpaczliwie.

Uszczypnął się z całej siły w udo i... stoczył z łóżka. Przez chwilę rozglądał się półprzytomnie. Wreszcie zrozumiał, że faktycznie tylko śnił.

– Rany Julek, co za debilny koszmar – westchnął.

Spojrzał na budzik. Piąta rano. Nie ma już sensu się kłaść. Lepiej posiedzi i wymyśli uczniom jakieś

wredne zadanko do wykonania. Albo oceni rysunki sworzni.

Za oknem ciężko padał śnieg. Ohydne szare blokowisko i kwartały przedwojennych kamienic czynszowych przyprószone na biało wyglądały nawet sympatycznie. Jakub Wędrowycz, mrucząc jak kot, grzał się, przyciskając plecy do kaloryfera.

– Nawet w mieście można znaleźć pożyteczne wynalazki – mruknął z zadowoleniem. – To lepsze od pieca, bo grzeje całkiem przyzwoicie, a nie trzeba polan dokładać... – filozofował. Jego wnuk Maciek dopił kawę zbożową i westchnął ciężko.

– Czego jęczysz? – Jakub spojrzał na niego. – Dziadek przyjechał, a musisz i tak iść do szkoły –

domyślił się. – I to po tej zimnicy...

– To swoją drogą, ale najgorsze, że piątek i mamy lekcje ze Szprychą. To nasz belfer od pracytechniki...

– No wiesz, ta technika jest w życiu potrzebna. Dobry rolnik powinien znać się na tym i owym. Musi być po trosze cieślą, stolarzem, ślusarzem, kowalem nawet. Bywa, że i zwierzęta się leczy, a i trochę

chemii praktycznej trza liznąć, żeby oprysk zrobić albo i saletrę na polach rozrzucić... A jak zechcesz dwudziestoletni traktor uruchomić, to bez techniki ani rusz. Takie na przykład odpalanie na kwacza. Bierzesz szprychę rowerową albo drut, motasz na końcu watę, moczysz w denaturacie, demontujesz rurę

od chłodnicy, zapalasz. Chodzi o to, żeby silnik zassał płomień...

– Ale my się uczymy pisma technicznego i przerysowujemy w bloku milimetrowym różne detale... Głupiego robota, na Zachodzie już dawno robi się to na komputerach i drukuje...

– A to gorzej – pokiwał głową egzorcysta. – To może nie idź?

– Muszę – westchnął Maciek. – Ojciec by mnie zabił za wagary.

– O, pamiętam – westchnął Jakub. – Kujon obrzydliwy, zawsze jak była robota w chlewie albo przy zacierze, to on akurat gonił do szkoły. A ile książek dostał na koniec roku w nagrodę, stały potem na etażerce i kurz łapały. Bibliotekę nam z chałupy zrobił, mało alergii nie dostałem...

– Najgorsze w tym wszystkim, że przez tego drania Szprychę nie będę miał czerwonego paska. A to już

ósma klasa. Konkurs świadectw... Bez dobrych ocen bardzo ciężko dostać się do liceum, jest zawsze kilku chętnych na jedno miejsce... – Maciek ze złością walnął dłonią w parapet.

– Liceum... – zadumał się Jakub. – A chcesz się tam dostać?

– Tak w zasadzie to nie, ale potrzebuję matury, żeby pokazać papier w dziekanacie, gdy będę się

zapisywał na studia – tłumaczył cierpliwie.

– Studia? – Jakub poskrobał się po głowie. – A to po co?

– Bo jak się je skończy, dają dyplom. A dyplom trzeba pokazać, jak się idzie do pracy... Tak więc jeszcze dziewięć i pół roku będę zasuwał...

Jakub pokręcił głową ze zdumienia.

– Dziewięć lat zmarnowane, żeby zdobyć dwa papierki!? A tak właściwie to jeden, bo ten pierwszy służy tylko do zdobycia drugiego... Wy, miastowi, to dopiero potraficie utrudnić sobie życie – burknął.

– Ale ja na studiach dużo się nauczę. Trzeba inwestować w głowę. Tata został inżynierem. Ja bym chciał może coś jeszcze wyżej.

– Tylko kto wtedy na gospodarce zostanie? – gderał Jakub. – Syn wyrodek w inżyniery poszedł, wnuk kujon też się do prawdziwej roboty na roli nie pali! Może chociaż prawnuk schedę godnie obejmie... Bzyknąłbyś jakąś fajną koleżankę czy jak... – Puścił oko do potomka. – Tobym miał komu zostawić

dorobek dwudziestu pokoleń Wędrowyczów.

– Dziadku, co ty chrzanisz!? – zirytował się Maciek. – Ta gospodarka to dom, szopa, stodoła i bimbrownia w piwnicy!

– A sad? – zaperzył się Jakub.

– Pięć jabłonek, na których rosną jabłka wielkości śliwek, i kilka śliw, na których rosną węgierki wielkości mirabelek. Dobrze, że choć na zacier się nadają... Podobno się nadają, bo ja bimbru nie pijam!

– Jest jeszcze pole – zauważył ze złością stary. – Półtora hektara ojcowizny, to znaczy ojcowizny to hektar, kolejne pół to już sam ciężką pracą uzyskałem. Latami podorywałem sąsiadom miedze i powiększałem areał...

– I nic na nim nie rośnie!

– Nie znasz się na gospodarzeniu! To jest ugór użytkowy. Nie można gleby przemęczać coroczną

uprawą. Ziemia musi odpocząć od rodzenia. Wtedy nabiera siły, żeby wydać stokrotne plony...

– Tatko wspominał, że to nasze pole odpoczywa już ze dwie dekady.

– Wstrętny kapuś, wnuka przeciw rodzonemu dziadkowi buntuje! Może i faktycznie dwadzieścia lat pole nie było ruszane. Ale za to potem wyrosną na nim pomidory wielkie jak arbuzy!

– Na tym perzu to raczej arbuzy wielkie jak pomidory – wyzłośliwiał się wnusio.

– Ech, dzieciaki z miasta – skrzywił się egzorcysta. – Bez pomyślunku. Faktycznie lepiej sobie zostań

inżynierem, bo rolnik z ciebie byłby jak z koziej dupy trąba! Więc powiadasz, że potrzebujesz piątki na koniec roku? – wrócił do tematu.

– Przydałoby się...

– I w tym celu trzeba załatwić tego typa na cacy? Najlepiej tak, żeby pozbyć się go z budy raz na zawsze...

– Każdy inny byłby lepszy... Bo ten to bydlę, sadysta, świnia i pedofil. Koleżanki nam podszczypuje...

– Podszczypuje, powiadasz? – Jakub uśmiechnął się do jakichś wspomnień. – No to koniecznie musi zostać surowo ukarany. Mamy ze dwie godzinki do rozpoczęcia lekcji. – Spojrzał na zegarek, a potem na wszelki wypadek rzucił okiem na dwór i sprawdził położenie słońca. – Będę potrzebował dwa metry miedzianego drutu, kłębek wełny i ze trzydzieści piór gołębich.

Największy problem był z piórami. Maciek musiał wjechać na ostatnie piętro i przystawić sobie drabinkę. Zapamiętał, że latem gołębie gniazdowały we wnęce świetlika. Faktycznie znalazł tam grubą

warstwę odchodów, resztki gniazd i jednego zdechłego gołębia, który w cieple kompletnie się

zmumifikował. Udało się z niego wyskubać nawet całkiem sporo piór i piórek. Zaniósł je dziadkowi.

– Dobra, ty przycinasz drut, a ja wyginam. – Staruszek podał mu obcęgi. – I pospieszmy się... Prószący śnieg przykrył popękane płytki chodnikowe. Minąłem kiosk i pomaszerowałem naprzód. Choć

starałem się stawiać nogi jak najwolniej, szkoła zbliżała się nieubłaganie. Warzywniak, magiel... Najpierw minąłem kamieniczkę, gdzie przed wojną były mieszkania nauczycieli. Potem kratę dziedzińca, wreszcie budynek liceum, kolumnadę i stanąłem przed wejściem do budy. Pchnąłem drzwi. Woń starych butów, rzadko zmienianych skarpet i butwiejących szmacianych chodników dźgnęła mnie w nos tak samo jak zwykle. Wytarłem pro forma relaksy o kompletnie zabłoconą i przemoczoną wycieraczkę. Pokazałem dyżurnym, że mam kapcie na zmianę, i poczłapałem do szatni. Tomek już był na miejscu. Odwiesił na wieszak swój kożuszek z syntetycznego misia i chyba zbierał się w sobie, by iść na górę.

– Co dobrego? – zażartowałem.

– Już tylko pięć miesięcy do wakacji. – Wyszczerzył zęby w kpiącym uśmiechu. – A nawet chyba cztery i pół, bo ósme klasy kończą dwa tygodnie wcześniej. Umiesz coś na rosyjski? Pszczółka na pewno zrobi sprawdzian.

– Coś tam umiem.

Resztki dobrego nastroju prysły bez śladu. Człapaliśmy apatycznie po zabłoconych schodach.

– Jutro klasówka z fizyki, a w piątek praca-technika – przypomniał kumpel. – Szprycha pewnie rozda nasze rysunki. Liczę na tróję.

– Zamiast mnie dobijać, lepiej opowiedz jakiś dowcip... – jęknąłem.

Klasa była otwarta. Woźna chyba wieczorem pastowała klepkę, bo ostra woń chemikaliów zaparła mi dech. Usiadłem w ławce i rozłożywszy zeszyty na brudnym blacie stolika, apatycznie popatrzyłem za okno. Śnieg padał i padał. Ogródek jordanowski po drugiej stronie ulicy zasypiał pod warstwą białego puchu. Przez nagie gałęzie prześwitywały mury przedwojennej willi – obecnie domu kultury. Pomyślałem, że w sobotę można by iść na jakiś film. Klasa zapełniała się powoli. Błysk rudego światła w kąciku oka powiedział mi, że i wychowawczyni już zajęła swoje miejsce za biurkiem. Maciek Wędrowycz wślizgnął się do klasy może trzy sekundy po dzwonku. Był dziwnie uhecowany, błękitne oczka błyszczały zawadiacko pod nierówno obciętą grzywką.

– I czego się spóźniłeś? – warknęła pani Pszczółka.

– Przepraszam, skubałem pióra ze zdechłego gołębia – odpowiedział bez zająknięcia po rosyjsku. Baba fuknęła jak rozzłoszczona kotka. Westchnąłem w duchu. Nieszczęsny świr. Tyle razy mu tłumaczyłem, że mówienie belfrom prawdy nie jest dobrą taktyką przetrwania w naszej szkole. Dobrze chociaż, że wyjaśnienia składał w mowie Puszkina – to ją trochę udobruchało.

– Dobra, ancymony, wyciągajcie karteczki – burknęła pod nosem pani Pszczółka, patrząc w dziennik. Na przerwie Maciek z bardzo tajemniczą miną zebrał wszystkich swoich akolitów i ulubione koleżanki.

– Słuchajcie – powiedział poważnie. – Mój dziadek i ja wymyśliliśmy sposób, żeby dopiec Szprysze. Jeśli się powiedzie, nasz drogi, tfu! belfer długo już tu nie zagrzeje miejsca. Skrzywiłem się w duchu. Tego jego dziadka widziałem raz w życiu. Paskudny staruch o niepowtarzalnym zapachu, wrednej gębie i manierach trolla... Ale nasz kumpel był wpatrzony w niego jak w tęczę. W dodatku co rusz opowiadał nam steki kosmicznych pierdół o przygodach, jakie rzekomo razem przeżyli...

– Wygryzienie belfra jest niemożliwe. Trzeba by go otruć albo... – prychnął Tomek.

– Uwarzyliście z dziadkiem jakiś jad? – zagadnąłem.

Cokolwiek by mówić, stary wyglądał mi na wioskowego truciciela! Maciek tylko uśmiechnął się

szerzej i bardziej radośnie.

– Mam plan! A właściwie mamy obaj, ja i mój dziadek.

– Ten słynny dziadek, co to ma wykształcenia trzy klasy podstawówki, bo mu się szkoła jakoś tak spaliła... No to gadaj – zachęciłem.

– Wasze zadanie jest proste. Musicie mieć koszmarne sny. Jak najwięcej. Dziś obowiązuje was specjalna dieta wieczorna. Kiszone ogórki popite świeżym mlekiem!

Popatrzyliśmy po sobie zaskoczeni. Maciek był świrem pierwsza klasa, ale to, co powiedział, brzmiało nawet jak na niego kompletnie idiotycznie.

– Mnie bez przerwy śnią się koszmary – westchnęła Gosia. – Ile razy wieczorem pomyślę o szkole...

– No dobra – przerwała jej Magda. – Przyjmijmy, że zjemy jakieś paskudztwo i przyśnią nam się

okropności...

– Na złe sny warto by jeszcze obejrzeć coś strasznego na video – dodał Artur. – Mój ojciec ma kolekcję horrorów, takich że można ze strachu sikać po nogach... Ze dwadzieścia kaset tego jest. Chcecie obejrzeć?

Żadna nie chciała. Wszystkie wspólne oglądania kończyły się tak, że puszczał pornosy, a potem próbował łapać dziewczyny za kolana.

– Gadaj po ludzku. Załóżmy, że mamy straszne sny – przerwała mu Irena. – Co dalej?

Maciek wyjął z teczki garść idiotycznych kółek z drutu omotanych włóczką i ozdobionych gołębimi piórkami. Poczułem, jak w głębi piersi narasta chichot, ale stłumiłem go w sobie. Magiczna metoda w sam raz pasowała do dziadka czarownika i jego wnuka, wprawdzie fajnego kumpla, ale jednak przygłupa...

– No więc to są indiańskie łapacze snów. Wprawdzie nie takie do końca prawdziwe, to znaczy nie z Ameryki, ale też będą działać. Chodzi o to, żebyście jednak nie zasikali łóżek.

– To ja już nic nie rozumiem. Mamy mieć te koszmary czy nie? – zirytowałem się.

– Macie je wywołać, ale one ugrzęzną w łapaczach. Jutro przyniesiecie mi je do budy. Uwolnię te zmory i skieruję na Szprychę.

– Czy aby na pewno wiesz, co robisz? – zaniepokoił się Konrad.

– Zaufajcie mi – wyszczerzył zęby Maciek.

Pomysł wydał mi się kompletnie debilny, ale człowiek w przypływie desperacji chwyta się

przysłowiowej brzytwy. Dlatego wziąłem łapacz do domu, a przed snem poczytałem sobie zadaną

lekturę. To zawsze wywoływało u mnie złe sny. Tym razem obudziłem się zlany zimnym potem, ale łapacz chyba faktycznie zadziałał, bo nic nie pamiętałem.

Wróciwszy ze szkoły, Maciek z dumą wyłożył na stół piętnaście łapaczy snów.

– Hy, hy – ucieszył się dziadek. – Teraz trzeba odzyskać koszmary senne... Na drodze destylacji najlepiej. Nie mam tu swojej aparatury, ale w sklepie chemicznym było to i owo... Wrzucił amulety do kolby laboratoryjnej. Zalał je wodą mineralną. Z wprawą montował na statywie deflegmator i chłodnicę. Wreszcie puścił urządzenie w ruch.

– Czy to się uda? – zadumał się wnuk.

– Oczywiście. To stara indiańska metoda. Używali jej przeciw bladym twarzom...

– Chcesz, dziadku, powiedzieć, że Indianie te wszystkie łapacze snów pletli po to, żeby zgromadzić

amunicję…?? – Maciek wytrzeszczył oczy. – W książce o Winnetou nie było o tym ani słowa.

– No pewnie. Bez powodu by ich nie wymyślili. Tylko destylacji nie znali, więc ucierali je na proszek i rozpylali. My jednak zrobimy bardziej naukowo...

Nie minęło pół godzinki i z rurki chłodnicy zaczęły kapać drobne, opalizujące kropelki. Egzorcysta ostrożnie łapał je do fiolki.

– Gotowe. – Wręczył ją wnukowi. – Wiesz, co masz robić?

Sala ZPT stanowiąca królestwo Szprychy znajdowała się w podziemiach. Ciężkie dębowe stoły robocze ozdobione zostały potężnymi imadłami. Niski sufit, potężna wiertara w kącie i kable puszczone po ścianach dopełniały obrazu... Nie lubiłem tu przychodzić. Co tu dużo gadać, w tym miejscu każdy miłośnik majsterkowania przechodził szybką kurację odwykową...

Gdy obudziłem się rankiem, byłem niemal pewien, że jednak nie będzie zajęć. Że debilna metoda wioskowego szamana i jego wnusia zadziała i że belfer dostanie przynajmniej kataru. Niestety, gdy tylko przekroczyłem próg pracowni, nadzieja prysła... To był pogrom. Szprycha, uśmiechając się promiennie, szedł po klasie i rozdawał ocenione rysunki techniczne sworzni.

– Lufa, lufa, lufa... – podśpiewywał.

Siedzący w pierwszej ławce Maciek poczekał, aż belfer oddali się na odpowiednią odległość, po

czym wyjął z kieszeni fiolkę i przechyliwszy się nad ławką, wlał zawartość do szklanki stojącej na nauczycielskim stoliku.

– Jesteście bandą patologicznych nieuków! – grzmiał belfer. – Na całą klasę tylko cztery tróje!

Rysunek techniczny to podstawa naszego przemysłu. Jak wylądujecie w zawodówkach, jeszcze mi podziękujecie!

Dzwonek przerwał jego tyradę. Dopił herbatę i wyszedł.

– I co? – Pokazałem Maćkowi rysunek ozdobiony krwistą plamą lufy. – Powiedziałeś, że gada magicznym sposobem załatwisz.

– Może by mu tak kocówę? – warknęła Gosia.

– Kocówę Szprysze!? – Artur wytrzeszczył oczy.

– Nie Szprysze, tylko naszemu drogiemu kumplowi od łapania snów – uściśliła. – Brzuch mnie bolał

od tej wieczornej diety.

– Dajcie już spokój – poprosiłem. – Spieprzył to spieprzył. Przynajmniej spróbował...

– Zaufajcie mi. – Uśmiech wrócił na twarz Maćka. – Będzie dobrze!

Ale nikt go nie słuchał. W milczeniu, rozgoryczeni poszliśmy do szatni. Szprycha wrócił do domu zadowolony jak rzadko kiedy.

– Ale im dopiekłem – chichotał w duchu. – Ruski miesiąc popamiętają. Ale teraz obiadek, potem drzemka, a po południu... – Ziewnął. – Nie, najpierw drzemka, potem obiadek – zmienił kolejność. Cisnął teczkę w kąt i uwalił się na kanapę. Przyłożył głowę do poduszki, zamknął oczy... i znowu leżał

nagi na stole.

– No i widzisz? – Rudy konował miał zasłoniętą twarz, ale po głosie można było poznać, że się

uśmiecha. – Znowu trafiłeś do nas...

– Próbowałeś się obudzić – warknął kierujący operacją. – Bardzo nieładnie.

– Ale jak to się mówi, co się odwlecze, to nie uciecze... – dodał jego towarzysz. – I nie trzęś się tak, bo ciężko będzie precyzyjnie rozcinać żywą tkankę. A przecież robimy to dla twojego dobra. Będziesz śliczną Japoneczką.

– Niestety, musisz ponieść też konsekwencje ucieczki z poprzedniego zabiegu. Za karę zrobimy ci brzydsze cycki. – Pan Czesio pokazał jeńcowi mniejszą niż poprzednio tubę silikonu budowlanego...

– Dobra, nie ma co gadać po próżnicy, nie płacą nam za nadgodziny. – Szef zespołu zdecydowanym ruchem ujął narzędzia.

– W zasadzie w ogóle nam nie płacą, robimy to w czynie społecznym – dodał ciemnowłosy. Skalpel w jego dłoni błysnął, choć był zardzewiały. Belfer szczypał się w udo z całej siły, ale tym razem to wcale nie pomogło. I nagle wszyscy oprawcy znieruchomieli. Pomiędzy nimi pojawił się

Maciek Wędrowycz.

– Dzieńdoberek. – Uśmiechnął się promiennie.

– A co ty, do cholery, robisz w moim śnie?! – wykrztusił nauczyciel. – Wynocha, to moja prywatna zmora!

– Tak mi się wydawało, że dręczą pana koszmary. A tak się składa, że mój dziadek zna się na robieniu naprawdę skutecznych łapaczy snów.

– I...?

– A mnie by się przydała piątka na koniec roku. I moim przyjaciołom z klasy też. Wrogom może pan oczywiście przylufić, przekażę listę, kto jest kto.

– Spadaj, głupku!

– Jak pan sobie życzy... – Chłopak wzruszył ramionami.

Przeszedł między nieruchomymi konowałami i znikł. Krąg postaci jeszcze przez chwilę trwał

w bezruchu, a potem...

Czternastoletnia Japoneczka imieniem Fumiko dołączyła do naszej klasy akurat tego dnia, gdy gruchnęła wiadomość, że Szprycha przepadł bez wieści. Dziewczyna śliczna jak z obrazka, a przy tym głupiutka jak gąska. Była żółta, skośnooka i paradowała ubrana w tradycyjne jedwabne kimono. Do tego nawet mówiła po naszemu! W środku zimy wniosła do naszej ohydnej budy powiew prawdziwej egzotyki. Oczywiście pokochaliśmy ją z miejsca wszyscy. Za jeden uśmiech, nie mówiąc już o pocałunku, każdy z nas skoczyłby dla niej w ogień. Dziewczyny też błyskawicznie się z nią zakumplowały. Tylko jeden Maciek Wędrowycz nie podzielał ogólnego entuzjazmu. Przez całe półrocze, które zostało nam do końca ósmej klasy, patrzył na nią wilkiem i mamrotał, że za bardzo przypomina mu zaginionego belfra. Ale kto by się świrem przejmował...

===aFBjUmZQ

Hrabia

Jakub, Semen i Józef wmaszerowali do knajpy dziarskim krokiem. Egzorcysta podszedł

do ulubionego stolika i jednym ruchem zmiótł na podłogę kufle i puste butelki. Zasiedli wygodnie na zdezelowanych krzesłach i dopiero teraz rozejrzeli się wokoło.

– Co jest grane? – zdziwił się egzorcysta.

– Może zaraza wybuchła? – zasugerował Paczenko. – Albo co?

– Nic nie wiecie? – zdumiał się barman, stawiając na stoliku flaszkę pryty i trzy szklanice.

– Nie... Ale może nam powiesz? – zaproponował dobrodusznie Paczenko.

– Ludzie boją się pić. Przedwczoraj i wczoraj znowu były ataki.

– Ataki? – zasępił się Jakub. – Chcesz powiedzieć, że duch z łąki znowu kogoś dopadł!?

– Ziemowit Bardak dostał przedwczoraj wciry. Szedł sobie normalnie Grabowiecką i postanowił

skrócić drogę. Poszedł dróżką naprzeciw kapliczki. No i tam... Jak zwykle. Duch hrabiego. Mężczyzna we fraku i meloniku czy cylindrze. Blady, z bródką.

– Tak jak poprzednio... – mruknął Semen.

– Sprał go straszliwie dębową lagą. A wczoraj tuż za synagogą dopadł Izydora Bardaka. Temu dla odmiany strasznie nakopał.

– O choroba – mruknął Paczenko. – Toż to już obrzeża Wojsławic!

– Wszyscy gadają, że lada moment wlezie nam do wioski! I jak mam prowadzić interes w tych warunkach – rozżalił się ajent.

– No, nie mazgaj się – warknął Jakub. – Z egzorcystą gadasz, nie? Załatwimy tego ducha i spokój będzie. Daj tylko trochę darmowego piwa na konto usługi, musimy się naradzić... Dwie godzinki później Jakub zdecydowanym gestem zmiótł kolejne butelki na podłogę.

– Trzeba opracować plan – zadysponował. – Duch atakuje na łąkach. Tam go nie dopadniemy, bo podmokłe w tym roku strasznie. Musimy go dorwać na drodze... – Usypał z pieprzu ścieżkę.

– Ja bym ją raczej nazwał groblą – skrzywił się kozak. – Po jednej ma bagno, po drugiej woda stoi...

– Pies z tym tańcował. Zwał, jak zwał. Jeden z nas, dobrze naprany, pójdzie na wabia. Ścieżkę otoczy się fladrami. – Rozłożył zapałki. – Na widok ducha niech przynęta ucieka w tę stronę. Wtedy reszta zamyka hrabiemu drogę ucieczki...

– Zaraz – przerwał Semen. – Jak to fladrami?

– Potrzebna jest linka i coś, co miało długotrwały kontakt z sacrum – wyjaśnił egzorcysta. – Duch otoczony czymś takim nie potrafi uciec ani się zdematerializować. Tylko uciekający przed widmem koleś

nie może przeskoczyć nad liną, bo inaczej nieważne...

– Sacrum? – zmartwił się Józef. – Toż nie zaiwanimy chyba obrusa z kościoła? Grzech to poważny, a i proboszcz łapę ma ciężką.

– No nie, obrusa faktycznie nie wypada – przyznał Jakub i zasępił się.

– A wysłużona sutanna może być? – zapytał Semen. – Na strychu starej plebanii masa tego wisi!

– Czyli problem fladr rozwiązany – zatarł dłonie Jakub. – A jak już duch będzie w pułapce, to go za łeb...

– Za łeb – zirytował się Józef. – Niby jak?

– Uwierz mi, czy to demon, czy upiór, nie ma takiej paskudy, której nie załatwisz bombą odpowiedniej mocy – zarechotał Wędrowycz.

– Nie żebym podważał twoje kompetencje – odezwał się kozak. – Ale jeśli przynajmniej jeden z nas musi zostać w środku, a bomba będzie mocna, to go też wykończy.

– I tak ktoś musi ją zdetonować – tłumaczył Jakub. – Spokojnie, nie trza nam żadnej przemocy ani demokratycznych głosowań. Jest nas trzech, mam trzy zapałki, wylosujemy tego pechowca.

– A nie dałoby się bez bomby? Wodą święconą czy jakoś tak...

– Mina za słabo wali. Woda święcona tylko go oszołomi. Chyba żeby... napalmem.

– I to go załatwi? – upewnił się Józef.

– Załatwić nie załatwi. Ale jak go dobrze przypalimy, to następnym razem dobrze się namyśli, zanim znowu zacznie nam po okolicy brykać.

Obaj kumple Wędrowycza wyraźnie odetchnęli.

Następnego wieczora trzej bohaterowie wkroczyli do knajpy obwieszeni egzorcystycznym sprzętem jak choinki. Wieść o tym, że Jakub przyjął zlecenie na ducha, rozeszła się po okolicy, więc w gospodzie było nieco więcej spragnionych klientów.

– O kurde – zdziwił się Bożydar Bardak.

– Nu szto, kozaka nie widieł? – Semen wyszczerzył resztki zębów w uśmiechu i pogroził mu naganem.

– Barman, dwie małe wódki i jedną średnią – zadysponował Jakub.

Ajent bez słowa przelał dwie ćwiartki i jedną półlitrówkę do kufli. Stuknęli się nad stołem.

– Idziecie polować na ducha? – zainteresował się któryś z bywalców. – To nie lepiej na trzeźwo?

– Zazwyczaj lepiej – wyjaśnił Jakub. – Ale ten atakuje tylko pijanych. Unieruchomił mięśnie krtani, by zniwelować odruch połykania, i jednym ruchem przelał zawartość

kufla do żołądka.

– Życzcie nam powodzenia. – Uśmiechnął się. – Przyniesiemy wam jego głowę. Bardaki, gęba w kubeł, bo wasze życzenia przynoszą pecha – warknął, widząc, jak przedstawiciele rodu wrogów otwierają usta.

Dopili i wyruszyli.

Pierwsza część planu powiodła się idealnie. Semen i Józef pospiesznie rozwinęli fladry. Teraz do akcji wkroczył Jakub. Wydoił jeszcze ćwiartkę, by stężenie alkoholu we krwi zwróciło uwagę widma, i zaczął

przechadzać się po drodze tam i z powrotem. Udawał przy tym, że strasznie się zatacza, i podśpiewywał

pod nosem. Józef i Semen, przyczajeni w krzakach, trwali w pogotowiu, by zamknąć pułapkę. Najpierw zrobiło się jakby ciemniej. Potem obaj łowcy spostrzegli mgiełkę swoich oddechów.

– Chłodno się robi – mruknął Paczenko. – To znak...

– Gówno i w lipcu zamarznie – zauważył filozoficznie kozak.

– Co masz na myśli? – nie zrozumiał jego kumpel.

W tym momencie dysputę przerwał im tupot nóg. Jakub, nadal się zataczając, minął ich w szalonym pędzie. Za nim gnał duch mężczyzny z bródką, odzianego we frak i w cylindrze na głowie. Widmo wymachiwało laską.

Obaj obwiesie pospiesznie wskoczyli do wnętrza pułapki i zgodnie z instrukcją zamknęli wyjście fladrami.

Jakub wyhamował i odwrócił się w stronę prześladowcy. Posrebrzony bagnet błysnął w jego łapie. Duch też się zatrzymał. Obejrzał się przez ramię. Kozak wysunął do przodu dyszę spryskiwacza.

– Zaraz, co jest grane? – zirytował się upiór. – Trzech na jednego? To niehonorowo. Jestem hrabia...

– Wiemy, kim jesteś – burknął Wędrowycz. – Nie musimy walczyć honorowo, bo my proste chłopy ze wsi. – W świetle księżyca błysnęła klawiatura złotych zębów.

– Kim jesteście?!

– Łowcy duchów – wyjaśnił z godnością Józef. – I tak się składa, że przyjęliśmy na ciebie zlecenie.

– No nie wierzę! – Widmo dziedzica gapiło się na nich kompletnie zbaraniałe.

– Będzie bolało jak cholera – wyjaśnił Semen. – To nic osobistego, po prostu taka robota... I wcale nam cię nie żal.

Duch najwyraźniej obiektywnie ocenił swoje szanse, bo próbował czmychnąć w stronę bagna. I oczywiście odbił się jak od ściany.

– Co to jest? – Podejrzliwie spojrzał na czarne szmatki powiewające wokół. – Dlaczego nie mogę

przez to przeleźć?

– Fladry jak na wilka – warknął Jakub. – Z pola otoczonego skrawkami sutanny nie zdołasz uciec.

– A do tego mamy kanister napalmu. – Semen poklepał wiszący na plecach zbiornik. – Teraz zamknij oczy, podobno wtedy człowiek mniej się boi. Wprawdzie nie jesteś człowiekiem, ale może też zadziała.

– Ogień? To mnie nie zabije – hrabia nadrabiał miną. – Niełatwo wykończyć kogoś, kto i tak jest trupem.

– Ale ektoplazma się pali... I minie kilka lat, zanim się wyliżesz – tłumaczył cierpliwie Jakub.

– Co ja wam takiego zrobiłem? – zirytował się duch. – Czego się mnie czepiliście? Każdy orze, jak może. Ten, którego sprałem, to był jakiś wasz kumpel?

– Licz się ze słowami! Ja nie mam kumpli wśród tego plemienia! – ryknął egzorcysta.

– Pogadajmy spokojnie i kulturalnie, jak ludzie interesu – zaproponował duch.

– Nie damy się przekupić. Lałeś Bardaków, nie przeczę, że to okoliczność łagodząca, ale twoja obecność przeszkadza w rozwoju naszej wsi. Straszysz pijaków, spadają obroty knajpy, zmniejsza się

dochód gminy z tytułu odprowadzanych podatków... – wyjaśnił Paczenko. – Nie ma z czego utrzymywać

ośrodka zdrowia ani dofinansowywać wydarzeń kulturalnych.

– To brzmi poważnie – przyznało widmo hrabiego. – Ale co ja na to poradzę? Wszystkie pieniądze przehulałem. Nie mam jak wyrównać wam strat.

– Przestaniesz straszyć i w parę tygodni budżet wróci do równowagi – zaproponował egzorcysta. –

Semen, gotów? Józef, zapalniczka...

– Chwileczkę – duch kompletnie spanikował. – To, co planujecie, jest nieludzkie i niesprawiedliwe!

Co wy myślicie, że ja dla przyjemności uganiam się po tej łące za opojami?

– No, to chyba musi być fajne zajęcie – rozmarzył się Jakub. – Proste, na świeżym powietrzu...

– Czyś ty się, człowieku, szaleju najadł? Co w tym niby fajnego?! Jestem potępiony! Zamiast iść sobie do czyśćca, muszę się taplać w błocie i lać wioskowych obszczymurków... Sam bym się chciał stąd wynieść, a nie mogę!

– Nasze cele są zatem zbieżne – mruknął Wędrowycz. – Z tego, co wiem, taka pokuta jest albo czasowa, albo wymaga, żeby mieszkańcy zrobili coś, dobry uczynek, który zakończy twoje cierpienia.

– Jest warunek – powiedział duch, krzywiąc się. – Wysłali mnie tu, żebym was resocjalizował. Muszę

dopaść na tej łące jeszcze osiemdziesięciu jeden pijaków i każdemu wlepić chociaż jednego kopa.

– A im bardziej się starasz, tym mniej ludzi tędy chodzi – mruknął Semen. – Sprężenie zwrotne, czy jakoś tak się to nazywa...

– Mam dokonać dziewięćdziesięciu ataków – wyznał duch. – Odrobię pańszczyznę i jestem wolny. Dopadłem jak na razie dziewięciu przez czterdzieści lat...

– Przy tym tempie pracy będziesz tu grasował jeszcze ze czterysta lat. – Jakub poskrobał się po głowie.

– To nam wywoła permanentny kryzys ekonomiczny! Chyba żeby przyspieszyć.

– Zegnamy tu wszystkich z knajpy i niech ich dopadnie hurtowo – zasugerował Józef. – Raz zaboli, ale za to po wsze czasy spokój będzie!

– Akurat dadzą się tu przygnać. Poza tym w knajpie jest dziesięć stolików po cztery krzesła i jeszcze z dziesięć miejsc na ławkach. To za mało. A mocne mają być te kopniaki? Czy może starczy tylko tak pro forma? – zaciekawił się Wędrowycz.

– W instrukcji nic o tym nie napisali – wyjaśnił duch.

– No to załatwione. – Egzorcysta zatarł ręce. – Przyjaciele, musimy się trochę poświęcić dla dobra społeczności lokalnej.

– My? – westchnął Józef.

– Znowu? – jęknął Semen, ale żaden nie oponował.

– A zatem – egzorcysta zwrócił się do ducha – jesteśmy pijakami. Nawet specjalnie na okazję

spotkania z tobą trochę golnęliśmy. Będziesz dopadał nas na zmianę i kopał.

– I będziecie tu codziennie przychodzić? – ucieszył się duch. – To w miesiąc was obsłużę i po sprawie!

– Uch, ty durny, po co w miesiąc, jak można od razu? Masz coś w instrukcji o częstotliwości ataków?

– No nie... Tyle tylko, że nie mogę nikogo dopaść dwa razy pod rząd jednego dnia. Ale jakby tak na zmianę, to będzie zgodne z przepisami.

– No to wal po kolei... Tylko żebyś, cholero, nie kopał za mocno!

– Się wie!

Duch uwijał się jak w ukropie, ale dopadnięcie każdego po dwadzieścia siedem razy i tak zajęło mu ponad dwie godziny.

– Miło się z wami robi interesy – powiedział wreszcie zasapany.

– Dupa mnie boli – marudził Paczenko.

– Mnie noga też zdrowo rypie – westchnął hrabia. – Ale opłaciło się i mnie, i wam...

– Raz jeszcze udało się przeżyć – Semen zacytował samurajskie przysłowie. – Przydałby się teraz

uniwersalny środek przeciwbólowy... No i oblać to trzeba. Idziesz z nami?

Ale duch już się zdematerializował.

– Czekajcie. – Egzorcysta obejrzał kumpli krytycznym wzrokiem.

– No co? – zdziwił się Józef.

– Wyszliśmy z tej przygody bez szwanku. No i za czyści jesteśmy. Nikt nam nie uwierzy, że pokonaliśmy widmo. Trza się najpierw ciut ucharakteryzować...

Jakub, Semen i Józef wtarabanili się do knajpy zmaltretowani, obszarpani, utytłani w błocie, kulejący i z dziwnie zbolałymi minami.

– Co z wami? – zaniepokoił się ajent. – Wyglądacie, jakbyście wpadli pod kombajn!

– Ważne, że żyją – bąknął ktoś.

– Stoczyliśmy śmiertelny i heroiczny bój, ale duch zneutralizowany – oświadczył triumfalnie egzorcysta.

Bywalcy wydali z siebie szmer podziwu.

– Stawiam skrzynkę pryty na koszt firmy! – Nawet barman, choć sknera, poczuł doniosłość chwili. Cmoknęły zrywane korki, niebiański napój zagulgotał w gardłach. Skrzynka szybko się skończyła, więc cała knajpa solidarnie zrzuciła się na kolejną. Zaraz za nią pojawiła się trzecia, a potem wszyscy rzygali długo i szczęśliwie.

===aFBjUmZQ

Kura

Mieszkańcy Wojsławic, którzy przybyli w środę na targ, zaraz obok wjazdu na plac natknęli się na dziwny kramik. Przy chodniku parkował zdezelowany wrak starej wołgi. Obok auta, na kawałku nieprawdopodobnie zszarganego dywanu, rozłożono kupkę szmelcu typowego dla „ruskich”

handlarzy. Poniewierały się tu piły, elementy jakichś maszyn rolniczych, szczotki do silników i inne przedmioty, których przeznaczenie stanowiło dla laika zagadkę. Nieliczni fachowcy spoglądali na towar z politowaniem, bowiem większość pasowała do urządzeń, które zakończyły żywot całe dekady temu. Ponadto stoisko ozdobione zostało „antykami”. Leżały tu pospołu garść sowieckich monet, jeden order, pojedyncze strzemię, pogięty świecznik i kindżał zakupiony zapewne w gruzińskim odpowiedniku cepelii. Na samym skraju ekspozycji, koło zderzaka samochodu, stała klatka na kanarki, do której wtłoczono niewielką, zabiedzoną kurę.

Stoiska pilnował dziwny typek, ni to Cygan, ni to Tatar, smagły i skośnooki. Jego twarz zdobiły haczykowaty ormiański nochal i obfita czarna czeczeńska broda.

Ludziska przechodzili obok, omiatali szmelc znudzonymi spojrzeniami, co ciekawsi pytali o spirytus i papierosy, ale tego towaru nieznajomy akurat nie miał. Starał się za to usilnie przekonać wszystkich do zakupu kuropodobnego stwora. Bez skutku. Na zardzewiałych drutach sokoli wzrok klientów bez trudu wypatrzył karteczkę z ceną. Jedni, odczytawszy ją, skrobali się w ciemię, inni pukali się w czoło lub wkręcali niewidzialne śrubki w skroń. Ten i ów poprawiał okulary lub przecierał oczy. Koło południa ze swoich nor wypełzł na targowisko także klan Bardaków. Leźli jak zwykle całą kupą. Na widok kramiku przystanęli i zlustrowawszy towar, jak jeden mąż ryknęli śmiechem. Głównym powodem ich wesołości była klatka i wisząca na niej kartka z ceną.

– Nu szto? – obraził się handlarz. – Kuricu nie widieli? Możet byt’ kupit chotitie?

Wzmianka o kurze wywołała stan totalnego uhecowania.

– Że niby co!? – zdumiał się Izydor Bardak. – Ta kurnikowa ofiara ma kosztować pięćset złotych!?

– Eto niedorogo!

Uwaga sprzedawcy sprawiła, że co poniektórzy z Bardaków nie zdołali utrzymać pionu i wyjąc, tarzali się po bruku.

– Z drogi! – Izydor usłyszał za sobą znajomy głos, a ponieważ nie dość szybko odskoczył, końcówka bagnetu boleśnie kolnęła go w tyłek. Zaraz też falą napłynął zapach starych skarpetek. Na widok Jakuba cały rozbawiony bardacki pomiot w jednej chwili stracił dobry humor. Członkowie klanu niechętnie podnieśli się z gleby i podwójnym murem wątłych piersi osłonili nestorów rodu. Wędrowycz zignorował ich.

– Popatrz, Semen – mruknął do kumpla. – Czy to przypadkiem nie jest... Kozak niechętnie wyjął z kieszeni druciane okulary i założył na nos. Z rosnącym zdumieniem przypatrywał się ptaszydłu.

– A niech mnie! Kura Filaretowa! – wyszeptał. – To niemożliwe! Nie widziałem ich od ekspedycji do Pamiru w tysiąc dziewięćset ósmym... Myślałem, że dawno wyginęły!

– Pięć stówaków – skrzywił się Jakub. – Trochę drogo...

– Chyba kpisz, to jak za darmo... Znasz kurs złota... – urwał. – Ile masz kasy?

– Ze sto pięćdziesiąt będzie.

– Ja mam ze sto. Mało, psiamać... Skoczysz do mnie do domu, a ja tu popilnuję, żeby nikt nam nie podkupił.

– Nie będę nawet najlepszemu kumplowi grzebał po szufladach, skoczmy razem i za kwadrans jesteśmy.

I podreptali raźnym krokiem.

– Młody! – warknął Izydor.

– Jestem! – Trzynastoletni potomek rodu wyprężył się jak struna.

– Masz przy sobie ten, no, intier-niet?

– Jasne!

Smarkacz wyjął z wyszmelcowanej raportówki odrapany notebook, wetknął bezprzewodowy modem w odpowiedni port i odpalił urządzenie.

– Wpisz w poszukiwarkę Kurczak Filipowa z Pakistanu, czy jak się to nazywa, zobaczymy, co to za cudo chcą kupić te stare trolle.

Chłopak stukał przez chwilę.

– Jest strona na temat tego ptaszydła, ale po rosyjsku – zameldował.

– Dobra, który najlepiej rozumie po kacapsku? – Wódz klanu potoczył spojrzeniem po krewniakach. Bardacy poskrobali się z frasunkiem po głowach. Wiatr roznosił łupież...

– Wujciu, nie trzeba nic rozumieć, tu jest taki wihajster do tłumaczenia z obcych języków – uratował

sytuację chłopak.

Znowu postukał w klawisze.

– Ha! – Wojciech Bardak pokraśniał z dumy. – Widzicie, jakiego mam zdolnego syna? Wędrowycze mogliby setkę spłodzić, a żaden nie byłby nawet w połowie tak bystry!

– No i wszystko jasne. Kura Filaretowa, gatunek wymarły lub krytycznie zagrożony. Podobno znosi złote jaja – wyjaśnił młody. – Tylko że tu napisali, że z tymi jajami to tylko głupia legenda.

– Jeśli ten stary piernik gotów jest ot tak wyłożyć pół tysiaka, to ja bym w tę legendę chyba trochę

uwierzył – mruknął Izydor.

– Fakt, Wędrowycz to świr, morderca, gwałciciel, chlor, degenerat, ale łeb do interesów to on akurat ma! – zawtórował jego kuzyn Wiktor. – W dodatku wiecie, jaki z niego kutwa. Skoro daje taką kasę, to ptaszydło na pewno warte jest więcej. O wiele więcej.

– Pięć stów to niby sporo, ale jak podzielimy kwotę między nas, to jakieś grosze wychodzą – dodał

Wojciech. – To przykład ekonomicznej siły rodziny!

– Tylko czy to na pewno to? – Gocha wzięła od młodego laptop i przez chwilę porównywała zdjęcie z zawartością klatki.

– Wygląda identyko – uspokoił ją jeden z wujów. – Zrzuta! Kupujmy to szybko, zanim te stare pokręty wrócą!

Zaszeleściły banknoty, zabrzęczał bilon. W maciejówce Wiktora szybko zebrała się odpowiednia kwota.

– Dzień dobry, poprosimy tę kurę. – Izydor wyszczerzył zęby w uśmiechu.

– Wam ne prodam – obruszył się obcy.

– Że co? Nam nie sprzedasz!? A to niby dlaczego?

Handlarz wyrzucił z siebie dłuższą tyradę. Z potoku słów ukraińskich i rosyjskich wyłapali, że jest na nich obrażony, że śmiali się z jego towaru, i że zamierza sprzedać kurę Wędrowyczowi.

– Sprzedasz nam! – ryknął Wojciech.

– Masz tu jeszcze pięć dych jako odszkodowanie za te podśmiechujki. – Izydor, krzywiąc się, dołożył

wyszmelcowany banknot. – I nie obrażaj się, co złego, to nie my, każdy może się pomylić. Nie było łatwo przekonać urażonego cudzoziemca, ale w końcu dobili jakoś targu. Bardacy właśnie planowali zmywać się z placu, gdy wrócili Jakub z Semenem.

– Zaraz, zaraz – wkurzył się egzorcysta, widząc klatkę już w objęciach Wojciecha. – A tak właściwie to co wy robicie z moją kurą?

– Teraz to już nasza kura! – pisnął młody.

– Wała! Oddawajcie albo będzie źle!

Bardaki zareagowali instynktownie. Trzydzieści lewych łap pokazało Jakubowi słowiański gest pokoju i pojednania. W trzydziestu prawych tkwiła już rozmaita broń sieczna i tępokrawędzista.

– Oddajcie kurę albo proboszcz dorobi sobie dziś ekstra na pochówkach! – z gardzieli Jakuba dobiegł

głuchy warkot.

Trzydzieści prawych nóg zrobiło wykrok do przodu. Zwarty mur bardackich ciał przesunął się pół

metra.

– Jakub, tym razem chyba musimy odpuścić – bąknął Semen.

– Tylko piętnastu obezjajców na jednego, damy radę! – Egzorcysta odwijał już łańcuch krowiak, którym był owinięty w pasie.

– Wprowadzają do akcji drugi rzut strategiczny! – bąknął kozak. – Zięcie idą!

Faktycznie, od strony wjazdu pędziła, wymachując cepami i orczykami, kolejna kilkunastoosobowa banda. To Izydor przez komórkę ściągnął chłopów pożenionych z bardackimi córkami. Niektórzy prowadzili do boju także dorastających synów.

– Dobra, pożyło się, popiło, teraz widać koniec i nam, i im pisany. Ale żywcem nas nie wezmą! –

Jakub wyciągnął z torby granat. – Szkoda tylko, że do piachu pójdziemy wymieszani z ochłapami tych bydlaków...

Biegnący odruchowo zwolnili, a szereg Bardaków cofnął się pół kroku.

– Co, teraz to was cykor obleciał? A może myślicie, że się jakoś dogadamy? – warknął egzorcysta. –

Nie ma głupich!

– To znaczy? – zagadnął Izydor.

– Oddacie nam kurę, a my wam darujemy – zaproponował Semen.

– Jak to „darujemy”?! – zirytował się Jakub. – Mów za siebie! Odpalę zaraz cytrynkę, my wprawdzie zginiemy, ale tatko i dziadek w niebie będą dumni, że poświęciłem życie, żeby oczyścić ziemię z tej swołoczy!

– Nie wygłupiaj się, zginiesz sobie bohatersko kiedy indziej.

– Dlaczego niby nie dziś? Zobacz, jaki ładny dzień. Słoneczko świeci, ptaszki ćwierkają. Chcesz umierać w czasie chlapy?

– Nastawiłeś zacier na śliwowicę – przypomniał kozak. – Cztery beczki bragi. Jak zginiemy, zmarnują

się!

– Zapomniałem – wyznał Jakub ze wstydem. – No dobra. Możemy ich ewentualnie tym razem nie zabijać, ale za taką bezczelność surowa kara musi być!

Tłum zięciów zgęstniał wyraźnie. Ciągle dobiegali kolejni.

– Zasrany bardacki pomiot spokrewniony jest z połową wsi – westchnął Semen. – Co teraz zrobimy!?

– Z wsią? Spalić można... – mruknął nieco skonfundowany egzorcysta.

– Mam na myśli, jak by tu zwiać...

– W moim słowniku nie ma słowa „zwiać”!!! Zwłaszcza gdy wrogowie się zebrali w jednym miejscu, tylko szlachtować...

Kozak rozejrzał się nerwowo. Otaczał ich zwarty mur uzbrojonych chłopów.

– Jak w tysiąc dziewięćset piątym – wzruszył się. – Tylko tamci mieli młotki i łomy, bo to

komunistyczna bojówka była, z roboli fabrycznych złożona...

– I co wtedy zrobiłeś? – zaciekawił się egzorcysta.

– Nic, jak już skończyli po mnie skakać, poszli sobie, myśląc, że nie żyję...

– I co, frajerzy? – Wiktor Bardak podjął przerwane przed chwilą negocjacje.

– Oddajcie kurę, a damy wam czterdzieści osiem godzin zawieszenia broni. – Jakub był zaskoczony własną wspaniałomyślnością. – Potem rzeźnia...

Osiemdziesiąt lub dziewięćdziesiąt gardeł zagulgotało niedobrym śmiechem.

– Trzeba odpuścić – powtórzył Semen. – Nie damy rady.

– Ale nasza kura... – Jakub omal się nie rozpłakał.

– Przepadło... – westchnął kozak. – Dobrzy ludzie – zwrócił się do tłumu – po głębokim namyśle doszliśmy do wniosku, że nie ma potrzeby toczyć wojny o jednego zabiedzonego kurczaka. Zatrzymajcie go sobie i zróbcie przejście, wynosimy się stąd. Choć prywatnie dodam, że powinniście się wstydzić!

– Wyniesiecie się, ale tym razem nogami do przodu – zarechotał Izydor.

– Dla porządku przypomnę, że trzymam granat moją słabszą ręką! – warknął Wędrowycz.

– W ogóle go nie trzymasz – zarechotał któryś z wrogów.

– Co?!

Jakub spojrzał na dłoń. Na środkowym palcu wisiała tylko zawleczka. Widocznie gdy gestykulował, cytrynka odpadła.

– Trzy minuty przerwy – zarządził Jakub. – Tylko znajdę mój...

W tym momencie spod samochodu handlarza błysnęło i huknęło. Auto jednak nawet nie podskoczyło.

– Ruskie sukinsyny ćwiczebny mi sprzedali!? – zdumiał się Wędrowycz.

– To będzie bolało. – Wiktor uniósł widły do ciosu. – Cholernie bolało – dodał marzycielsko. Semen wykazał się lepszym refleksem niż Jakub. Padł na kolana, wczepił się palcami w kratkę

ściekową. Strach ustokrotnił jego siły. Wyrwał zabezpieczenie i obaj starcy skoczyli w czeluść. Bardacy próbowali ich powstrzymać, ale rzucili się do dziury wszyscy naraz i nie zdążyli. Eustachy capnął

wprawdzie Wędrowycza za kołnierz, lecz w dłoni został mu tylko kawał zetlałych pleców kurtki...

– Za nimi! Dawać latarki! Taka okazja! Nie pozwolimy im uciec! – krzyczeli nestorzy rodu. W tym momencie spod ziemi dobiegł mrożący krew w żyłach skowyt.

– Jakub, tu jest krokodyl! – po głosie rozpoznali kozaka.

– Tulipanem go, tulipanem!

Coś zachlupotało i zapadła przerażająca cisza. Bardacy stali, wgapiając się we wlot do kanału, ale z ciemności nie dobiegały już żadne dźwięki.

– Eee... – młody wyraził wspólną myśl. – To co, włazimy?

Nikt jakoś nie miał ochoty. Zięciowie pierwsi zaczęli opuszczać plac. Izydor wstawił wyrwaną kratkę

na miejsce.

– Do mnie – zadysponował. – Musimy się naradzić. I nakarmić kurę.

Kura dreptała w kółko w kojcu, pogdakując, jakby chciała znieść jajko. Cały klan wodził za nią

spojrzeniem.

– Chłopy, nie gapcie się tak, to może ją peszyć – mruknęła Marta. – Siadajcie do stołu, zjemy pierogów, wypijecie coś, lżej będzie czekać.

Kura nie spieszyła się. Byli przy deserze, gdy wreszcie usłyszeli głuchy stuk. Aż do tej pory większość

powątpiewała w legendę o złotych jajkach. Teraz zdumieni wpatrywali się w jajo leżące na sianku. Skorupka była ewidentnie złotego koloru.

– Bracia Bardacy – odezwał się Izydor z patosem – oto historyczna chwila. Dzień zwycięstwa i wielkiej chwały naszego rodu. Nie tylko straszliwie upokorzyliśmy tego wieprza Wędrowycza i jego głównego przydupasa, ale jednocześnie zapewniliśmy naszej rodzinie ekonomiczne podstawy bytu na długie lata.

– Ja w kwestii formalnej – odezwał się młody. – Po pierwsze gryzie mnie pytanie o wymiar finansowy tych ekonomicznych podstaw.

– Że co? – nastroszył się Izydor. – Jest nas z żonami i dzieciakami czterdzieścioro troje. Kupimy wagę

i dzielimy kruszec po równo...

– Tego nie neguję. Po prostu zastanawiam się nad problemem, czy jajo to jest z litego złota, czy też ma na przykład tylko złotą skorupkę i jakiej jest ona grubości. Zawsze to różnica, bo co innego dwa kilo kruszcu, a co innego kilka albo kilkanaście gramów! I jakiej próby jest to złoto? Jak dwadzieścia cztery karaty, to dobrze. A jeśli tylko osiem? Boję się, że zważywszy na nader umiarkowaną cenę, jaką

zapłaciliśmy za ptaszydło, to złote jest tylko po wierzchu...

– Słusznie, sprawdźmy! – Izydor wziął jajko. – Ciężkie jak piorun! – pochwalił. – Z pół kilo będzie. Postukał nim w stół, ale nie zdołał rozbić ani nawet wgnieść skorupki.

– Lite! – orzekł. – Po ile teraz złoto stoi?

Młody zatańczył palcami po klawiaturze laptopa.

– Sto osiemdziesiąt tysięcy za kilogram.

– Kura znosi jedno jajko dziennie! – zapalił się Wojciech. – Za kilka sztuk kupimy sobie traktory!

– I nowiutką półciężarówkę Mercedesa prosto z komisu! – dodał Eustachy. – Wyobrażacie sobie miny sąsiadów, jak podjedziemy takim bardakowozem w niedzielę przed kościół?

Tymczasem kura nadal dreptała i gdakała, a potem przysiadła i zniosła kolejne jajko. Tym razem zwykłe. Całe plemię wgapiało się w nie ze zdumieniem.

– Co jest grane? – bąknął młody.

– Weterynarza, kura się zepsuła! – zaskowyczał jego ojciec.

– No jak weterynarza, podkabluje...

– Marek Bardak jest weterynarzem – zauważył Eustachy. – Ale wyklęliśmy go i wydziedziczyliśmy nawet...

– Przeprosić, zrehabilitować i sprowadzić do chaty, migiem! – ryknął Izydor. Doktor przybył po kwadransie. Obejrzał ptaka, zajrzał mu pod ogon, wreszcie obejrzał też złote jajko, pokropił jakimś środkiem ze swojej torby i westchnął ciężko.

– Ktoś zrobił was, drodzy krewniacy, totalnie nomen omen w jajo – powiedział. – Kura miała wetknięte do środka tylko jedno jajko z tombaku... Wyskoczyło i tyle. Następne będą już normalne.

– Ale to ginący gatunek, prawda? Kurak Filaretowa... – jęknął Izydor.

– To zwykła kura zielononóżka, na północy kraju się takie hoduje.

Jednostajny łomot przedwojennej maszyny do pisania wypełnił kuchnię. Semen w natchnieniu walił

w klawisze. Jakub siedział nad miską pełną wody i w zadumie bełtał w niej kijem.

– No i gdzie ta dupa? – mruczał pod nosem jakby rozczarowany.

– Co robisz? – zaciekawił się kozak, przerywając pisanie.

– Syntetyzuję... Tylko, cholera, jakoś nie wychodzi. Może trza coś dolać albo na ten przykład dosypać?

Na butelce nie było instrukcji...

Ponownie zabełtał wodę kijem. Semen podniósł z podłogi porzuconą flaszkę po mineralnej.

– „Woda z życiodajnego źródła” – odcyfrował. – Nic dziwnego, że ci nie wychodzi. „Rzyć”

w znaczeniu „dupa” pisze się przez „rz”.

– Znaczy oni się pomylili na etykietce czy jak? Analfabeci kopani... – nie zrozumiał Wędrowycz.

– A tak właściwie po co ci ludzki zad wystający z miednicy? – zainteresował się jego kumpel. – Mało masz śmieci w domu?

– Po prostu zobaczyłem butelkę w sklepiku i ciekawość naukowa mnie ogarnęła... Skoro ty robisz badania, to i mnie wolno!

– ... obserwacja uczestnicząca, wsparta drobną prowokacją, wykazała jednoznacznie, że nawet kompletnie idiotyczna legenda, skompromitowana już w okresie średniowiecza, umiejętnie wypromowana może spowodować nader żywą reakcję zupełnie współczesnego społeczeństwa – Semen odczytał fragment pisanego właśnie tekstu. – Wiara w magię, połączona z pazernością, zwycięsko oparła się zarówno wielowiekowym naukom Kościoła, jak i niemal półwiecznej tresurze przeprowadzonej przez ateistów-racjonalistów.

– I co to będzie? – zaciekawił się Jakub.

– Artykuł do pisma popularno-naukowego – wyjaśnił Semen. – Dają pięć dych za stronę!

W tym momencie szyby zadrżały.

– Ubijemy, nadziejemy nasze hasło brzmi... – ponura pieśń wypełniła podwórze. Przyjaciele wyjrzeli oknem. Tłum Bardaków wyłamał bramę i teraz darł z Jakubowego płotu sztachety.

– Zastanawiam się, czy nie przesadziłeś trochę z tymi badaniami... – mruknął egzorcysta. – Rozumiem potrzebę prowokacji, to było fajne, ale dalsze uczestniczenie w obserwacji wydaje mi się, ogólnie rzecz biorąc, zbędne...

Kroczący na przedzie watahy Izydor niósł zwłoki nieszczęsnej kury, zatknięte na przedwojenną lancę

kawaleryjską.

– To pogwałcenie ustawy o humanitarnym uboju! Towarzystwo opieki nad zwierzętami powinno się

o tym dowiedzieć! – Semen nie posiadał się z oburzenia.

– A co będziemy fatygować jakichś urzędasów – mruknął Jakub, montując magazynek do pepeszy. Z cebrzyka wyciągnął moczącą się nahajkę. – Sami wymierzymy karę.

===aFBjUmZQ

Sztanga

Jakub, biorąc poprawkę na anomalie grawitacyjne, skorygował tor ruchu i o milimetry ominął framugę drzwi. Kopnięte chwilę wcześniej drzwi usiłowały kontratakować, ale wystarczył jeden sierpowy, by umknęły z podkuloną klamką. Knajpa nie chciała jednak łatwo wypuścić swego łupu. Trzy podstępne schodki zatańczyły pod nogami egzorcysty.

„Sukinsyny, znowu się ruszają” – pomyślał pobłażliwie. „Coś by z tym trzeba wreszcie zrobić. Ale jak niby mam przebić beton osikowym kołkiem?”

Właśnie łapał równowagę na huśtającym się i falującym chodniku, gdy Semen – kolejna ofiara schodków – zwalił mu się na plecy.

– Hasta la wiśta, babo... – zaklął Wędrowycz.

– Że się ktoś czasem potknie, to nie znaczy, że baba – obraził się kozak. – Z knajpy wyszliśmy, każdemu mogło się przytrafić!

Przez chwilę bitka wisiała w powietrzu, ale piwo nastroiło ich tym razem przyjacielsko do świata, więc się pogodzili. Ruszyli chwiejnym krokiem przez rynek. Grawitacja stopniowo przestała pulsować. Najwidoczniej jądro planety spostrzegło, że znowu przegrało starcie z potęgą ludzkiego ducha. Zapadał

ciepły sierpniowy wieczór. Nieoczekiwanie Jakub przyhamował w pół kroku.

– Co, do diabła? – syknął. – Co to jest?!

Na jednej z pożydowskich chałup powieszono nowy błyszczący szyld.

– Si-łow-nia – przesylabizował egzorcysta. – A... Musi co prundu w kablach zbrakło i...

– Uch, ty durny. To nie taka siłownia, gdzie się moc agregatem wytwarza, tylko nowa pakernia dla dresiarzy. – Kozak w zadumie kontemplował obrazek fantastycznie umięśnionego bysia umieszczony nad drzwiami.

– Dresiarzy! – ucieszył się jego przyjaciel. – To rozumiem. Dawno już żadnego nie sflekowałem, a tu jak miło. Ktoś o mnie pomyślał znaczy. Rozrywka będzie.

– No! – Semen zatarł dłonie. – Zwierzyna łowna z dostawą do wiochy!

– Ty, zaraz będzie chyba okazja ten wynalazek wypróbować... – Jakub dał mu sójkę w bok. – Jakieś

jelenie opuszczają paśnik...

Istotnie mimo późnej pory drzwi lokalu zaskrzypiały i z wnętrza wyczłapali dwaj kolesie. Szli chwiejnie, jakby pijani albo nieludzko wymęczeni.

– O, to sterydami też można się narąbać!? – zdumiał się Wędrowycz.

Obaj gniewni starcy ruszyli w pościg. Nie poruszali się może szybko, ale na szczęście ofiary szły wyjątkowo niemrawo, chwiejnie i z wysiłkiem.

– Łeee... Nie mają dresów – rozczarował się kozak.

– No to co? – Jakub wzruszył ramionami. – Dres to nie ubiór, tylko stan umysłu, dowalimy im tak czy siak.

– Tak bez powodu?

– Bez powodu? Zawsze znajdzie się jakiś powód. Na ten przykład dziś łomot zbiorą za brak pasków przy spodniach. A jutro za paski przy spodniach. A pojutrze... – rozmarzył się.

– Gońmy ich, bo jeszcze łachmyty uciekną!

– Przed Wędrowyczami nie ma ucieczki!

Dopiero z bliska spostrzegli swoją pomyłkę.

– To nie żadni dresiarze, tylko Birski z Rowickim! – Rozczarowanie było tak silne, że Jakub omal się

nie rozpłakał.

– Bez mundurów są, to nie poznałem od razu. Może im jednak dowalimy? – rozważał kumpel. –

Chociaż głupio tak... Z mundurowymi się tłuc to tradycja sanacyjna i solidarnościowa jeszcze. Ale z cywilami nie honor!

– Tak mi się wydaje, że z mundurowymi to tłukliśmy się jeszcze przed sanacją... – zastanawiał się

egzorcysta. – Dziadek się tłukł i tatko. W tysiąc dziewięćset piątym...

– Może, ale wtedy biliście funkcjonariuszy legalnej carskiej władzy, nie ma co do tak niedobrych tradycji nawiązywać!

Obaj gliniarze, słysząc wymianę zdań i tupot pościgu, podnieśli spuszczone głowy.

– O, to przecież nasze drogie chwasty i pasożyty społeczne. – Posterunkowy uśmiechnął się kwaśno. –

O co chodzi?

– A o nic – burknął Jakub. – Nie poznaliśmy was bez uniformów. Zobaczyliśmy, że jacyś obcy frajerzy się kręcą, to podeszliśmy sprawdzić, co za jedni... Tak dla swoiście pojmowanego porządku i bezpieczeństwa naszej gminy.

Na wszelki wypadek przytrzymał się latarni, bo gleba znów zdradziecko zaczęła uciekać mu spod nóg.

– Coście, gliniarczykowie, tacy zmarnowani? – zagadnął Semen. – Że my nieco niemrawo łazimy, to normalne, trochę latek człowiek pożył, reumatyzm dokucza i ciężko mu nogi stawiać, ale wy leziecie jak jakieś zombiaki. Policjantom tak nie wypada. Przykład byście historyczny wzięli. Carscy żandarmi, gdy kroczyli przez nasze miasteczko, to aż echo niosło, dziarscy, wyprężeni jak struny, w podkutych buciorach, przy szabli i z nahajkami za pasem... – Uśmiechnął się do swoich wspomnień.

– Ano trochę się chyba przetrenowaliśmy – westchnął Rowicki. – Lata całe nie byliśmy na siłowni, kondycja siadła. Ale pomachamy żelazem i wrócimy do formy.

– Trzeba zadbać o siebie – zawtórował mu Birski. – Bo i masz rację z tym kroczeniem i echem. Bycie policjantem zobowiązuje. Trzeba, wiecie, wyglądem budzić szacunek. Jak stróż prawa zawinie rękawy, to sam widok jego mięśni powinien zetrzeć uśmiechy z gąb największym żartownisiom.

– Nagi policjant powinien wyglądać jak antyczny posąg wykuty w brązie – dodał jego zastępca. –

Znaczy w slipkach, żeby moralnie było – poprawił się zaraz.

– W slipkach z brązu? – nie zrozumiał Jakub.

– Posąg w slipkach, ty ciołku – towarzysz przełożył mu z gliniarskiego na wiejski.

– Zobaczycie za pół roku – obraził się posterunkowy. – I popatrzcie na siebie w lustrze. Sflaczałe z was dziady, też byście skorzystali z okazji, trochę pomachali sztangą i poprawili kondycję! Ciągle tylko chlacie. Odrobina zdrowego wysiłku nikomu jeszcze nie zaszkodziła.

Przemowa zmęczyła go tak, że usiadł na ławce.

– Prawdziwy mężczyzna powinien mieć kaloryfer na brzuchu – powiedział Rowicki.

– Po co kaloryfer, kiedy można mieć bojler? – Jakub poklepał się po wzdętym od piwa bandziochu. Obaj degeneraci pożegnali zdawkowo stróżów porządku i ruszyli na kwaterę.

– Rowicki goły jak antyczny posąg – dumał egzorcysta, drepcząc do domu. – A byłem przekonany, że on jest hetero... A może ja też bym miał ochotę?

– Niby hetero zostać czy w drugą stronę? – Semen na wszelki wypadek zrobił krok w bok.

– Nie, myślałem o tym, żeby być jak posąg.

– Chcesz siurkiem ludzi straszyć? Na to są paragrafy!

– Nie no, przecież ustaliliśmy, że w slipkach.

– Się nie da w twoim przypadku. Kolorem nie pasujesz, bo marmur jest biały, a brąz brązowego koloru. – Kozak pokręcił głową. – Albo zaśniedziały na zielono. Widziałem w Ermitażu. Raz z carem i Griszką poszliśmy pozwiedzać. Cara to wszystko było, pamiątki znaczy po przodkach. Poprosił klucze do gablotek. Rasputin miał samogon, wyciągnęliśmy ulubione czarki do wódki Iwana Groźnego...

– A, dajmy na to, z pstrokatego granitu tych rzeźb nie robili? – Egzorcysta popatrzył na mozaikę plam wątrobowych, parchów, blizn i pieprzyków zdobiących jego ręce.

– Robili, ale w innych krajach. A tam to nie szlachetny antyk, tylko zwykła starożytność... – filozofował

kozak. – Dajmy na to, świątynie w Egipcie...

– Uważaj, co gadasz!

Ale już było za późno. Żarówka w pobliskiej latarni rozprysła się z hukiem. Gdzieś na polach za wsią

zawył szakal. Nad pobliską kratką ściekową zalśniła łuna – widać kanały uzyskały nagle połączenie z Jeziorem Płomieni. Spomiędzy papirusów zaczęły wypełzać pierwsze skarabeusze. W rowie melioracyjnym kłapnęła paszczęka krokodyla. Gwiazdy na niebie zaczęły gasnąć jedna po drugiej.

– Amenhotep, odwal się! – warknął Jakub. – Już o tym kiedyś gadaliśmy, Anubis świadkiem! Nie jadę

do żadnego Egiptu, a twój grobowiec to w ogóle mam w...

Blaszana kanka na mleko susząca się na płocie pękła ostrzegawczo, a potem klątwa widać uwierzyła, bo dała im spokój. Skarabeusze zamieniły się w stonkę, papirusy na powrót były łanem konopi, paszczę

zredukowało do starego buta, blask nad ściekiem przygasł do żaru niedopałka, a szakal znowu stał się

małym łaciatym kundelkiem.

– Było blisko. – Kozak otarł usta wierzchem dłoni. – Muszę bardziej uważać, co gadam.

– A gdybym się opalił? – rozważał Jakub. – Albo ja wiem, sok z zielonych orzechów w skórę

powcierał... Zrobiłbym się bardziej brązowy...

– Im raczej chodzi o muskulaturę. Ci kolesie, co ich rzeźby stoją dziś po muzeach, to takie szwardzenegery byli.

– Wszyscy?

– Wszyscy to na pewno nie, bo jeszcze sterydów nie odkryto... Swoją drogą, nie wiedziałem, że nasi gliniarze mają po służbie takie zainteresowania...

– Mundurowi też ludzie. Nie da się cały czas pracować – filozofował egzorcysta. – Po służbie to i ksiądz lubi sobie nad stawem z wędką posiedzieć. Tylko ja całe życie w pogotowiu... – rozżalił się. –

I sam, z twoją niewielką pomocą, muszę o bezpieczeństwie całej wsi myśleć...

– Bezpieczeństwie? – zaniepokoił się Semen. – Czyżby coś nam znowu zagrażało?

Jakub zmrużył oczy, ale nic nie odpowiedział.

W czwartek obaj obwiesie znowu trafili w okolice siłowni. Birski i Rowicki najwyraźniej skończyli już

trening, a teraz siedzieli na ławce dziwnie oklapnięci.

– No co z wami, chłopaki? – zagadnął Jakub. – Sport niby taki zdrowy, a wam zaszkodził?

– A tak trochę się przetrenowaliśmy – westchnął posterunkowy. – Odpoczniemy pół godzinki i zwleczemy się jakoś.

Egzorcysta zaklął w duchu i odczepił od paska manierkę z samogonem.

– Golnijcie! – rozkazał, podsuwając naczynie pod nos dowódcy posterunku. Ten niuchnął i oczy poszły mu w słup.

– Dobry samogon, nie wąchaj, tylko pij – polecił bimbrownik twardo.

– Pijaństwo, produkt bez akcyzy, miejsce publiczne... – oponował Birski. – I jeszcze w podejrzanym towarzystwie...

– A kto niby ma cię za to aresztować? – prychnął kozak. – Twój podwładny też już po służbie.

– No tak... Ale łyknę tylko symbolicznie, w ramach tworzenia pozytywnego obrazu organów ścigania u grupy ludności szczególnie narażonej na patologie...

Gliniarz pociągnął łyk i jego twarz powoli zaczęła odzyskiwać kolor. Przez ciało przebiegł ożywczy prąd.

– Twoja kolej. – Jakub wręczył manierkę Rowickiemu.

– Ale ja...

– Pij, kto nie pije, ten kapuje!

Drugi gliniarz przyjął lekarstwo. Na efekt nie trzeba było długo czekać. Uniósł głowę, oczy odzyskały blask. Po pięciu minutach obaj wstali, i to nawet całkiem dziarsko.

– Dziękujemy, obywatelu Wędrowycz – zasalutował dowódca. – To był prawdziwie szlachetny i chrześcijański uczynek.

– Chyba się starzeję – mruknął egzorcysta, gdy policjanci poczłapali do domu. – Jeszcze nigdy policja mnie tak nie komplementowała...

– Wytrzeźwieją, to im te czułości miną – uspokoił go Semen. – Poza tym nikt poza mną nie słyszał, więc obciachu też nie będzie.

– Hmmm... Pij! – Jakub podsunął mu manierkę. – Kto nie pije...

– Dobra, dobra...

– A teraz pogadajmy po ludzku – rzekł egzorcysta, wytrząsając na język ostatnie krople nektaru. – Nie podoba mi się cała ta historia z siłownią. Wlazło babsko na nasz teren...

– I że niby nie płaci haraczu? – nie zrozumiał Semen. – Gang zakładamy czy co? To nie miasto.

– Ja tam wszelaką paranormalną gadzinę tnę zawsze równo z chodnikiem... – z gardzieli Jakuba dobiegł głuchy warkot. – Nie będzie mi się plugastwo pod bokiem bezkarnie plenić.

– Sądzisz, że ona jest coś nie tego? W sensie nie homo sapiens, tylko, dajmy na to, martwiaczka?

– Albo jeszcze coś gorszego! Tak na pierwszy rzut oka trudno rozpoznać, co i jak. Siądziemy sobie na ławeczce przed tym interesem i poobserwujemy.

– To będzie cholernie podejrzanie wyglądało.

– Słusznie. Musimy się najpierw odpowiednio zamaskować. Najlepiej udawajmy zwykłych nieszkodliwych wiejskich meneli. Skocz do monopolowego po elementy charakteryzacji. Semen przyniósł dwa wina i plastikowe kubki. Siedli wygodnie na wprost wejścia i przystąpili do maskowania. Po godzinie, gdy oba elementy charakteryzacji pokazały dno, wszystko było już jasne i oczywiste...

Wiejskie chłopaki maszerowali na siłownię dziarskim krokiem, a najdalej po kwadransie machania żelastwem opuszczali budynek niemal na czworaka. Instruktorka uwijała się jak w ukropie, demonstrowała działanie urządzeń, co jakiś czas jakby dla zabawy podrzucała sobie ciężką sztangę. W przeciwieństwie do klientów w ogóle się nie męczyła.

– Będziemy potrzebowali pewnego rekwizytu... – mruknął Jakub. – Obiło mi się o uszy, że carska armia w czasie odwrotu w tysiąc dziewięćset piętnastym pozostawiła u nas w godnych zaufania rękach pewien depozyt. Mam na myśli jakieś czterdzieści, może pięćdziesiąt kilo srebra w ćwierćpudowych sztabach.

– A ty skąd wiesz, że jest taki depozyt, i co więcej, kto ci podkablował, że to ja tego pilnuję?! –

wkurzył się Semen.

– Tatko mi powiedział. Ale nie martw się, on już dawno nie żyje.

– I za to cię lubię. – Kozak odetchnął z ulgą.

– Tak więc, wracając do meritumu, pożyczyłbym ten kruszec... – mruknął egzorcysta z niewinną miną.

– Co to, to nie!

– Myślałem, że jesteśmy kumplami na śmierć i życie, z takich, co to jeden drugiemu odda ostatnią

koszulę...

– Bierz koszulę, bierz życie, wyssij krew, wytnij moją wątrobę na grilla, chcesz, to podpal moją

chałupę, przepij moje ordery, ale państwowych pieniędzy oddać nie mogę! To rządowa rezerwa. Na odbudowę matuszki Rassiji po okresie bolszewickiej okupacji! Wróci car, a jak się okaże, że nie upilnowałem, to za jaja mnie powieszą. Poza tym honor oficera...

– Oddam co do grama. Znasz mnie przecież. Dołożę ze swoich, jak będzie trzeba.

– Ale chyba musisz z tego coś odlać.

– Ano muszę.

– To nie da rady. – Semen płakał rzewnymi łzami, ale pozostał nieugięty. – Na tych sztabach są carskie orły, punce banku i numery seryjne.

Jakub zamyślił się i jak zwykle zaraz wpadł na doskonały pomysł.

– Nasmarujemy sztaby wazeliną i okleimy gliną. Jak podeschnie, wyciągniemy je. A po robocie wlejemy kruszec jak do formy. Sztabki będą identyko, z orłami, puncami i numerami. Wróci car, popatrzy i nawet się nie skapnie, że coś jest nie tak.

– Tylko pod tym warunkiem!

Birski z Rowickim mordowali się, aż pot kapał ze sztang. Instruktorka obserwowała ich spod półprzymkniętych powiek. Jakub i Semen nadeszli niespiesznie i stanęli na chodniku, tak by przez okno obserwować wnętrze siłowni.

– Panie posterunkowy, niech pan uważa, żeby się znów nie przetrenować – zakpił kozak.

– Proszę nie przeszkadzać – huknęła kobieta. – Swoją drogą, też mogliby panowie zażyć trochę sportu. To się w każdym wieku przydaje. Mamy kupę świetnego sprzętu!

– Toż właśnie idziemy zażyć sportu, będziemy ryby łowili. – Jakub wskazał futerał na ramieniu przyjaciela.

– W gminnym stawie? Karpie? Bez zezwolenia?! – Rowicki tak się oburzył, że aż upuścił sztangietkę.

– A kto ma nas niby złapać, jak wy dwaj już po służbie? – wzruszył ramionami Semen.

– Ja zasadniczo nie jestem przeciwnikiem powiększania tężyzny fizycznej – powiedział Jakub. –

W młodości niejedną sztangę wycisnąłem jak cytrynę. Ale na siłownię się mogę ewentualnie zapisać

tylko pod pewnym warunkiem...

– Ciekawam jakim? – Kobieta wzięła się pod boki.

– No wie pani, jak to w sporcie, trener powinien mieć autorytet. – Dziadyga wyszczerzył zęby w krzywym uśmiechu. – Powiedzmy tak, jak wyciśnie pani więcej niż ja, kupię karnety na cały rok dla siebie i dla przyjaciela. A jak nie, to nie. Spróbujemy się? Nie mówię o jakichś straszliwych ciężarach, tak sto kilo będzie chyba w sam raz.

Instruktorka obrzuciła kpiącym spojrzeniem jego mikrą postać.

– Phi – prychnęła. – Zapraszam.

Obaj dziadkowie weszli do salki.

– Przepraszam – powiedział Jakub. – Ale to ja najpierw prysznic wezmę, tak dla higieny i kultury... Sport wymaga przecież sterylnej czystości. Pani pokaże którędy?

Obu gliniarzom szczęki opadły aż na brody. Nikt nigdy wcześniej nie słyszał, żeby egzorcysta z własnej woli poszedł się myć. A co dopiero pod prysznic!

– To ja zaprowadzę. – Instruktorka ruszyła na zaplecze, podzwaniając kluczami. Kozak wykorzystał moment, gdy wszyscy patrzyli w ślad za Jakubem, pospiesznie wyciągnął

z wędkarskiego futerału gryf od sztangi, położył go w kącie obok pozostałych i cmoknął z zadowoleniem. Podróbka wyglądała perfekcyjnie.

– Naszykujmy w międzyczasie sprzęt dla naszych zawodników – zaproponował policjantom. Jakub umył się szybko. Wytarł kosmatym ręcznikiem. Następnie z kieszeni spodni wydobył pudełko maści do pielęgnacji wymion krowich, zmieszanej z orzechową bejcą i ukraińską viagrą. Żeby nie zesztywniały mu palce, założył lateksowe rękawice i naniósł porcję preparatu na skórę. Wklepał

starannie, by środek jak najszybciej przeniknął w głąb. Wszystkie wiotkie elementy zaczęły twardnieć, a ciało przybrało znacznie ładniejszy kolor.

Gdy pięć minut później w samych slipkach wmaszerował do głównej sali, gliniarze aż syknęli. Fakt –

nie widzieli go nigdy wcześniej bez ubrania – ale nie sądzili, że pod workowatymi spodniami i flanelową

koszulą starego dziadygi może kryć się tak wspaniały kłąb napiętych sztywno węźlastych mięśni i ścięgien. Wędrowycz nie porażał może masą, ale rzeźbę miał pierwsza klasa. Żyły biegnące pod skórą

wyglądały niemal jak druty zbrojeniowe.

– Dobra – mruknęła kobieta, obrzucając go zaskoczonym spojrzeniem. – Zaczynamy nasze zawody. Egzorcysta położył się na ławeczce, oparł dłonie na gryfie sztangi i bez wysiłku uniósł ją ze stojaka. Opuścił do piersi, uniósł, opuścił, uniósł... Wyciskał sto kilogramów, jakby podnosił puchową pierzynę.

– Cztery, pięć, sześć... – liczył Semen.

Jego druh machał sztangą jak automat. Oddychał równo, na skórze nie pojawiła się nawet kropla potu.

– ...szesnaście, siedemnaście, osiemnaście...

– O, do diaska – syknęła kobieta.

Położyła się na ławeczce, złapała gryf, uniosła... Dłonie zadymiły. Przez sekundę patrzyła zdumiona do góry, a potem trzasnęły przepalone nadgarstki i sztanga przygwoździła ją do ławeczki. Buchnął kłąb dymu. Pomieszczenie wypełnił swąd palonego mięsa. Instruktorka szarpnęła się raz i drugi, samymi kikutami rąk usiłowała zrzucić ciężar, lecz było już za późno. Trzasnęły łamiące się żebra, gryf wchodził

w ciało jak w masło, tkanka wokół metalu płonęła. Birski i Rowicki chcieli rzucić się na ratunek, ale Semen przytrzymał ich żelaznym chwytem.

– Stać – syknął. – Nie wasza sprawa.

– Czterdzieści jeden, czterdzieści dwa, czterdzieści trzy. – Jakub dalej podrzucał, tym razem jedną

ręką, bo drugą akurat wydłubywał sobie coś z nosa.

Sztanga przecięła ciało kobiety na pół i stuknęła o ławeczkę. Proces destrukcji jednak trwał i po chwili z instruktorki został tylko okopcony szkielet. Zaraz i on rozsypał się w pył. Obaj policjanci stali z rozdziawionymi gębami.

– Wy mordercy! – Rowicki był naprawdę twardym gliną. Pierwszy otrząsnął się z szoku i nawet zidentyfikował sprawców. – Jesteście aresztowani!

– Sześćdziesiąt siedem, sześćdziesiąt osiem... To mocne słowa, nawet jak na policjanta – zarechotał

Wędrowycz, zmieniając rękę.

Zawsze wolał drapać się po jajach prawą.

– Jacy z nas niby mordercy? – zakpił Semen. – Masz jakieś dowody zabójstwa? Jak to mówią

w prokuraturze: Nie ma trupa, nie ma sprawy.

– Wyizoluję DNA! – Już mniej pewny siebie Rowicki patrzył na pył pokrywający podłogę.

– A umiesz? – zdumiał się kozak.

– ...osiemdziesiąt! I co niby napiszesz w raporcie? – nabijał się Wędrowycz. – A jeśli nawet ktoś

uwierzy, to będziecie mieli straszną krechę w papierach. Sami wiecie, jak to będzie wyglądało na papierze. Na waszych oczach rozegrało się brutalne zabójstwo, a wy nie zapobiegliście.

– Co to było? – wykrztusił Birski, rozgarniając popiół czubkiem trampka.

– Nic takiego, zwykła wampirzyca energetyczna. – Egzorcysta podrzucił stukilogramowy ciężar pod sam sufit, by móc wzruszyć ramionami. – Podsysała energię z klientów siłowni. Nie powiem, sprytnie się

urządziła, nikt nic nie podejrzewał, bo z takiego lokalu każdy wychodzi jak nomem omen wypompowany... Na szczęście są jeszcze w naszym miasteczku myślący ludzie. Srebrną sztangę gadzinie podłożyliśmy.

– Wampirzyca... – wymamrotał posterunkowy. – Energetyczna, znaczy bez kłów. Odmiana taka gatunkowa czy co...

Jakub złapał spadający przyrząd i odłożył na stojak. Znudziła go już ta zabawa.

– Do miłego, chodź, Semen.

Wymontowali swój gryf i wyszli.

– Hmm... No tak – mruknął Rowicki, rozglądając się. – Wampirzyca i w ogóle. No, to się trafia. Chyba... wprawdzie na filmach raczej niż w życiu, ale dobrze mieć fachowców i od tego. Szkoda trochę, siłownia w miasteczku to jednak dobra rzecz.

– Jaka szkoda? – wzruszył ramionami posterunkowy. – Lokal jest, urządzenia zostały... Zamieść tylko popiół trzeba, albo odkurzaczem może. – Trącił nogą kupkę żużlu pozostałą z właścicielki.

– Ale nie ma obsługi...

– Wiesz, tak sobie myślę... Jest nas dwóch, gdyby ustawić grafik służby, żebyśmy mieli na przemian wolne popołudnia... Szkoda fajnego sprzętu na zmarnowanie. I kupa chłopaków w miasteczku potrzebuje wygląd poprawić. Parę groszy też zawsze się przyda. Przyjemne z pożytecznym połączymy. Przydałoby się jeszcze Wędrowycza na trenera ugadać, nie wiedziałem, że z niego taki paker... Ale pewnie się nie zgodzi.

– Czyli...

– Powiedzmy, że dokonamy tu małej prywatyzacji porzuconego sprzętu sportowego. Żeby nie trafił

w niepowołane ręce... A dzierżawę lokalu załatwię od ręki. Mam z dawnych czasów parę mocnych papierków w teczkach. Władze gminy nie będą nam przeszkadzać.

– Takie przejęcie mienia... To nielegalne.

– Zapewne, ale nie łam się. Nie będzie żadnego śledztwa ani nikt nas za to nie aresztuje. W tej dziurze to my jesteśmy gliniarzami...

===aFBjUmZQ

Lazaret

Galicja 1915

Pawło Wędrowycz rozgonił ręką stado much. Patykiem otworzył usta nieboszczyka i dostrzegłszy w głębi paszczy błysk złotego zęba, sięgnął po obcążki. Kubuś w tym czasie sprawnie obszukał kieszenie zabitego i namacawszy srebrną pięciokoronówkę, wrzucił ją do woreczka.

– Tatko – zagadnął.

– Haw?

– Tak sobie myślę, mamy złota już z ćwierć kilo, długo jeszcze będziemy się włóczyć po tych pobojowiskach?

– Przydałoby się drugie tyle... Pamiętasz, co powiedział na konspiracyjnym spotkaniu w Lublinie pan Rozwadowski? Gromadzić pieniądze, broń i wyczekiwać okazji. Gdy nasi zaborcy się wykrwawią, wybije godzina dla wolnej Polski.

Z daleka dobiegł huk wystrzałów. W porzuconych okopach na ziemi niczyjej panował jednak spokój. Tylko muchy bzyczały coraz głośniej.

– Jeszcze Polska nie zginęła... – zanucił Pawło, ściągając kolejnemu truposzczakowi złoty sygnet. Znalazł porzucony przez kogoś pistolet i obejrzawszy, troskliwie umieścił w plecaku. Po co kupować

broń, skoro przy odrobinie szczęścia można mieć ją za darmo?

– Tatko?

– Haw?

– Tak się zastanawiam, czy my tak do końca jesteśmy Polacy.

– A pies to trącał. Za to złoto kupimy od dezerterów karabiny dla mieszkańców Wojsławic. Jak będzie broń, pogonimy ruskich, fryców i tych cesarsko-królewskich obezjajców, a potem się obaczy, do jakiego kraju nas zapiszą. My swojacy i mamy własną gminę wyzwolić, to nasze zadanie. A o resztę niech się

martwią Piłsudski z Petlurą i Dmowski z Pilipczukiem.

– Szcze ne wmerła Ukraina... – zanucił Kubuś, wyłuskując zręcznie srebrną papierośnicę z kieszeni zastrzelonego pruskiego oficera.

Słońce wspinało się coraz wyżej i pobojowisko zaczęło śmierdzieć jeszcze gorzej... Kawałek dalej, w miejscu gdzie uderzył szrapnel, spoczywały zwłoki carskiego pułkownika. Obaj rabusie, zaabsorbowani odpruwaniem mu medali, nie spostrzegli, że w ich stronę pędzi konny patrol. Sąd polowy urządzono w opuszczonej chałupie. Stół nakryto podartym i poplamionym zielonym suknem. Na ścianie zawieszono portret kajzera. Obaj jeńcy patrzyli ponuro, jak przewodniczący składu sędziowskiego przegląda zawartość ich sakwy z łupami. Wreszcie wrzucił złoto z powrotem do środka.

– Kapitan Otto von Charlottenburg – przedstawił się. – Otwieram osiemset czterdzieste drugie posiedzenie nadzwyczajnego sądu polowego. – Protokolant z wprawą stukał w klawisze maszyny do pisania. – Czy oskarżeni przyznają się do winy?

– A konkretnie, do jakiej? – zainteresował się starszy grabieżca.

– Obdzieranie trupów poległych zgodnie z dekretem miłościwie nam panującego zostało uznane za przestępstwo wojenne – ziewnął drugi z oficerów, dla odmiany odziany w węgierski mundur. –

Zostaliście schwytani na gorącym uczynku, więc nie przeciągajmy sprawy. Przyznajecie się?

– Zaszła zabawna pomyłka – odezwał się Pawło. – Faktycznie mogło to tak wyglądać, ale jesteśmy żołnierzami armii cesarstwa rosyjskiego i jako tacy powinniśmy podlegać wszelkim prawom przewidzianym dla jeńców wojennych.

– Że co? – zdziwił się Otto. – Jesteście żołnierzami? A gdzie wasze mundury?!

– Na rozkaz naszego dowódcy przebraliśmy się po cywilnemu i wkroczyliśmy na ziemię niczyją

w celach wywiadowczych – wyjaśnił Kubuś. – Udawaliśmy hieny cmentarne, żeby łatwiej przejść linię

frontu.

– Jako szpiedzy wojskowi ujęci w trakcie wykonywania rozkazu przełożonego powinniśmy trafić do obozu jenieckiego – doprecyzował jego ojciec.

Otto parsknął niedobrym, teutońskim śmiechem. Wreszcie otarł usta dłonią i powstał.

– Sąd uznaje was winnymi – oświadczył. – I skazuje na karę śmierci.

– Protestuję! Jestem niepełnoletni – oburzył się Kubuś. – A mój tatko ma papier z pieczątką od lekarza, że jest chory na głowę.

Oficer wzruszył ramionami.

– A nasza sakwa? – zdenerwował się Pawło. – To własność prywatna.

– Skonfiskowana – prychnął Otto.

– To przemoc! Nie macie prawa...

– Rozstrzelaj ich, ja muszę pilnie wpaść do sztabu – Prusak zwrócił się do swego towarzysza.

– Rozkaz – burknął Węgier i zasalutował. Spojrzał na podsądnych. Obaj stali tak samo niedbale jak przedtem, ale oczy coś podejrzanie im błyszczały. Spojrzał w nie i poczuł nagle głębokie obrzydzenie do samego siebie.

„Co ja tu, do cholery, robię?” – zdziwił się. „Ta tłusta świnia dorabia się na rabunku spokojnych wieśniaków, a ja mam go kryć, rozstrzeliwując pokrzywdzonych? O nie!”

– Starczy – mruknął Pawło.

Kubuś opuścił powieki i pozwolił, by wzbudzona moc przygasła.

Dziesięć dużych namiotów szpitala polowego stało w kotlince. W ośmiu umieszczono rannych, dwa przeznaczono na magazyn i sale operacyjne. Personel mieszkał w szopie, amputowane części ciała palono w dole poza szpitalem, a nieboszczyków grzebano w zbiorowej mogiłce kawałek dalej. Teren otoczony był płotem. Wiatr przyniósł odległy huk działek i suche trzaski karabinowych wystrzałów. Drogą wśród pól w stronę lazaretu sunęła kolumna furmanek. Znowu ranni... Lekarz zaklął w bezsilnej złości. Ostatni pielęgniarz z nocnej zmiany właśnie dogorywał na tyfus.

– Panie doktorze? – usłyszał za plecami.

Odwrócił się. Stał przed nim węgierski oficer żandarmerii.

– Czym mogę służyć?

– Wspominał pan, że brak panu ludzi do pracy. Mam tu dwóch pomocników... Szef lazaretu skrzywił się.

– To mają być oni?

Pod brezentową ścianą namiotu stali mężczyzna lat około czterdziestu i towarzyszący mu wyrostek. Obaj mieli nieokreślonej barwy włosy, rozbiegane wodnistobłękitne oczka i chytry wyraz twarzy. Obaj sprawiali wrażenie dziwnie rozlazłych, a niedbały ubiór tylko to wrażenie podkreślał.

– Coście za jedni?

– Pawło Wędrowycz – przedstawił się mężczyzna. – Felczer, ale bez uprawnień, zajmuję się też

leczeniem bydełka, a moje ulubione zajęcie to stomatologia. Jestem też cieślą i stolarzem.

– A ja jestem Kubuś – przedstawił się łebek. – Specjalność kastracja wieprzków i bezbolesne pozbawianie wiejskich dziewcząt cnoty. A jakby był potrzebny spirytus dezynfekcyjny, to umiem go zrobić nawet ze zgniłych kartofli...

– Skąd pan wytrzasnął tych dwóch? – Doktor mimowolnie się uśmiechnął.

– Zwiad złapał ich na ziemi niczyjej. Trupy obdzierali... Była decyzja, żeby rozstrzelać, ale pomyślałem, że skoro nie ma pan ludzi, to im wyrok zamienimy na pracę w lazarecie. Tylko niech pan pilnuje, żeby kapitan Otto się nie dowiedział, myśli, że do piachu poszli. Ale sam pan rozumie, Polak, Węgier dwa bratanki...

– Trupy obdzierali?

– A co, nie wolno? – obraził się Pawło. – Zresztą naszych nie obdzieraliśmy, tylko obcych.

– Dobra, biorę ich – mruknął lekarz. – Będziecie sumiennie pracować?

– Trzeba to trzeba – skrzywił się Pawło. – Zawsze lepiej żyć, niż nie żyć. Zresztą...

– Zresztą to i tak tylko do wieczora, a w nocy wyparujecie jak kamfora – doktor wykazał się dogłębną

znajomością chłopskiej natury. – Nie ma tak łatwo, braciszkowie. Jeśli chcecie tu zostać, złożycie przysięgę na krzyż, że nie uciekniecie.

Pawło tylko zgrzytnął zębami.

– Niech będzie i tak – burknął.

– Wpadliśmy jak śliwka w gówno – westchnął Kubuś.

– A i owszem – uśmiechnął się szef lazaretu.

Pół godzinki później, odziani w płócienne fartuchy, zabrali się do roboty. Doktor popatrywał na nich spod oka. Pracowali naprawdę sumiennie. Czyścili rany, zmieniali opatrunki, wyjmowali kule i odłamki. Ten cały Pawło chyba faktycznie interesował się stomatologią, lekarz zauważył, że nowy pomocnik bardzo starannie oglądał zęby nieboszczyków... Potem pomogli mu w poważniejszej operacji. Wreszcie praca została zakończona.

– Odpocznijcie sobie trochę, jedzenie dowiozą może za godzinę – powiedział lekarz. – Potem trzeba zrobić selekcję chorych. No wiecie, podzielić na lekko rannych i ciężko rannych.

– Trzeba to trzeba – skrzywił się Pawło, wyjmując z pochwy rzeźnicki majcher. – A nie będzie z tego jakiej chryi?

Doktor popatrzył na niego zdumiony.

– Z czego?

– No ta selekcja. Znaczy lekko rannych zostawiamy, a ciężko rannych dobijamy? – Chłop wzruszył

ramionami. – Rozumiem, że jest wojna, ale to nieludzkie i chyba niezgodne z prawem?

– Co wam się króliki w głowach zalęgły!? – wybuchnął lekarz. – Lekko ranni zostają tu, a ciężko rannych odeślemy do szpitala! Jeńcy, jeśli już zdrowi, to do obozu.

– A trza było tak od razu. – Na twarzy Pawła odmalowała się ulga. – A nie bawić się w zagadki. No to odpoczywamy. – Uwalił się pod rachityczną jabłonką, przeżuł kawałek słoniny i zapadł w sen. Szef szpitala otarł pot z czoła. Siadł w cieniu na składanym fotelu i popił zimnej wody ze szklanki.

– Diabli nadali – westchnął. – I jeszcze umyślili sobie, żeby wojnę latem prowadzić... Jak można

walczyć w taki upał?

Zmierzchało, gdy doktor wszedł do zabiegowego w towarzystwie nowego pomocnika.

– To jest felczer, z kwatermistrzostwa dosłali. Ma na imię Igor, pomoże wam – wyjaśnił. Obaj grabieżcy z niejakim podziwem zlustrowali posturę nowego towarzysza pracy. Chłop jak dąb.

– Jakie dyspozycje? – Pawło wstał z szacunkiem, zwracając się do lekarza.

– Twój syn niech przeniesie się do namiotu rannych. Ktoś powinien czuwać na miejscu, gdyby czegoś

potrzebowali. Ty co pełną godzinę zrobisz obchód... A ja muszę odespać.

– Nie trzeba – odezwał się Igor. – Ja się zajmę rannymi, ci dwaj niech śpią, widać, że są zmęczeni.

– Dasz radę? – Doktor spojrzał na kafara.

– Tak.

– W takim razie to wszystko. I nie pić na dyżurze!

Kolejny dzień zaczął się od potyczki. Koło południa zwieziono dwadzieścia furmanek rannych. Doktor, Pawło i Igor przez dwie godziny zwijali się jak w ukropie. Kubuś przynosił opatrunki, gotował wodę, dźwigał butle z karbolem, a co jakiś czas wywoził nieboszczyków do dołu za szpitalem.

– Będziesz amputować co trzeba – rozkazał ojciec, gdy chłopak wrócił z kolejnego kursu. – Pan doktor narysuje wiecznym piórem kreskę, a ty po niej tniesz piłą.

– Hy – ucieszył się chłopiec. – A jak krew się rzuci?

– Zapomniałbym, najpierw opaski uciskowe powyżej cięcia. – Ojciec podał mu pęk rzemiennych pasków.

– Chyba im się to nie spodoba... To urzynanie.

– Igor ci pomoże, przytrzyma.

– A on nie mógłby ciąć? To fachowiec, a mnie wprawy brakuje...

– Rękę rozharatał przy operacji – wyjaśnił ojciec.

– Nie ja rozharatałem, tylko tyś mnie chlasnął – burknął felczer. – Ze trzy dni minie, zanim się wygoi.

– No więc – Pawło dyplomatycznie zmienił temat – Prusaków tniesz piłą zardzewiałą, naszym dajesz znieczulenie, reszta normalnie.

– Tatko?

– Hę?

– A którzy to nasi? Po mundurze rozpoznawać można, ale carskich nie lubię, a tamci tu przyleźli... Pawło zadumał się na chwilę.

– Nasi to Polacy – zawyrokował wreszcie. – Nieważne, w jakim mundurze. No jak któremu Ukraińcowi będzie dobrze z oczu patrzyć, też można wyjątek zrobić.

– I dla Czechów – dodał Igor. – Bo dobre piwo robią.

– Znieczulać to znieczulać. – Chłopak wzruszył ramionami i wyjął ze skrzynki gumowy młotek. Wieczór zbliżał się strasznie wolno. Pawło z doktorem operowali w drugim namiocie. Kubuś, wzdychając ciężko, przeprowadzał amputacje. Igor przynosił kolejnych pacjentów, kładł ich na stół, przytwierdzał skórzanymi pasami i zakładał opaski uciskowe. Chłopak ucinał co trzeba, przypalał rany, szył i zakładał opatrunki.

Ambulans zahamował. Dalej nie dało się już jechać. Bitwa przesunęła się na zachód, pozostawiając zgliszcza, porzucone umocnienia polowe i leje po pociskach.

– Bierzcie nosze i szukajcie na północ – powiedział doktor. – My z Igorem idziemy na wschód. Gdybyście znaleźli kogoś jeszcze żywego, na nosze go i do mnie.

– Tak jest! – zasalutował chłopak.

Trupów na pobojowisku leżało co niemiara. Pawło znalazł lekko wyszczerbioną szablę dragonkę

i kroczył po okopach, trącając końcem głowni tych, którzy wydawali się jeszcze żywi. Niestety, jak okiem sięgnąć spoczywali tylko nieboszczycy. Niektórzy wykrwawili się na śmierć... Pomoc przyszła zbyt późno. Dopiero godzinę później znaleźli pierwszego rannego.

– Jeszcze Polska nie zginęła, póki my żyjemy – nucił właśnie Pawło, wyrywając kolejne złote zęby, gdy syn trącił go w ramię.

Kapitan Otto von Charlottenburg spoczywał, półleżąc, oparty plecami o przewrócone działko. Ruszyli w jego kierunku.

– ... co nam obca przemoc wzięła... – śpiewał starszy Wędrowycz. Kubuś i jego tatko z zadowoleniem zauważyli, że oficer ma u pasa przytroczoną ich sakwę z łupami.

– Nosze – wycharczał ranny na widok pielęgniarzy. – Mam strzaskaną nogę!

– ... szablą odbierzemy!

===aFBjUmZQ

Lusterko

Nad Starym Majdanem zapadał wczesny jesienny wieczór. Jakub i Semen siedzieli nad odkorkowanymi butelkami piwa i obserwowali w zadumie, jak ćmy krążą wokół świecy.

– Martwi mnie nierozwiązana nadal kwestia Bardaków – odezwał się egzorcysta.

– O co ci chodzi? – zirytował się Semen. – Nauczyłeś ich moresu, najaktywniejszych posłaliśmy do piachu, reszta zrozumiała, gdzie ich miejsce, wiedzą, kto we wsi rządzi, siedzą cicho i nie przeszkadzają. Zaniechaj ich, głupie toto, ale już nieszkodliwe. Wyczyściliśmy linię genetyczną, eliminując osobniki najbardziej zdegenerowane. Niech sobie pozostali żyją w spokoju.

– Może należało pozwolić rozmnażać się tym złym... Byłoby trochę zabawy, a tak... To właśnie mnie martwi, że siedzą cicho i nie przeszkadzają.

– Sądzisz, że coś knują? – zaniepokoił się kozak.

– Nie. Martwi mnie, że być może naprawdę się uspokoili. Od ładnych paru lat nie było okazji dać

żadnemu w łeb, a tak bez powodu to niehonorowo. Nudzę się!

– To faktycznie masz problem – pokiwał głową kumpel. – A może poszukasz bardziej pokojowych rozrywek? – zaproponował, odkorkowując kolejne dwie butelki.

– Pograć w tenisa by można... Ale rakiet i piłeczek nie mamy. Znaczki zbierać... Nie, to na nic. Napijmy się.

Wstawał świt. To znaczy wstawał gdzieś nad Atlantykiem, bo na Starym Majdanie było wczesne popołudnie. Jakub rozchylił sklejone ropą powieki. Blask dnia poraził jego oczy i przez nerwy wzrokowe boleśnie dźgnął sponiewierany mózg. Obraz powoli wyostrzył się i egzorcysta ujrzał nad głową nierówno pobielone belki.

– Jestem w swojej chacie – wydedukował. – W sumie to logiczne. Piliśmy u mnie, lunatykiem nie jestem, więc gdzie niby miałbym być?

Ostrożnie przekręcił obolałą głowę i nieoczekiwanie ujrzał coś, co kompletnie nie pasowało mu do poprzedniej koncepcji. Na fotelu wyszabrowanym kiedyś z pałacu siedział Izydor Bardak. Jakub zamknął

powieki i policzył powoli do dziesięciu. Jednak gdy znowu je otworzył, widziadło wcale nie zniknęło.

– Semen! – wyrzęził egzorcysta przez ściśnięte gardło.

Spod brudnej pierzyny sąsiedniego barłogu wyłoniła się rozczochrana papacha.

– Jasna choroba, mam chyba delirium! – wychrypiał kozak, wybałuszając ślepia.

– Czyli ty też go widzisz? – zafrasował się Jakub.

– Zbiorowa halucynacja? To możliwe. Cholera wie czego dodają teraz do tych przemysłowych szczyn sprzedawanych w butelkach po piwie...

– Przepraszam, że wlazłem tak bez zaproszenia, ale drzwi były otwarte na oścież, a poza tym przecież

byście mnie nie zaprosili, a wejść musiałem, bo sprawę mam – nawijał Izydor.

– Halucynacja, która gada? – zirytował się Jakub.

– Urojenia oniryczne mogą wydawać dźwięki, a nawet wydzielać zapachy – mruknął kozak.

– Jestem prawdziwy. – Bardak dumnie wypiął wątłą pierś.

– Nie dość, że halucynacja, to jeszcze bezczelna... – zirytował się egzorcysta. – Wypijmy klina, to zniknie.

– Służę panom uprzejmie. – Nieproszony gość postawił na stole „krowę” – butlę 1,75 litra sklepowej wódy.

Jakub zwlókł się z wyrka, podszedł, popukał w szkło, potem pomacał wroga po ramieniu, a na koniec powąchał jedno i drugie.

– Wóda jest prawdziwa, on chyba też – westchnął. – Wedle polskich zwyczajów gościa pod własnym dachem zabić nie wolno... – Z nadzieją popatrzył na przyjaciela.

– Ręce mnie świerzbią, ale i u nas gościnność jest najwyższą z cnót... – Semen skrzywił się, jakby jadł

cytrynę. – Z drugiej strony czy to aby na pewno gość? Zapraszałeś go?

– Nie... Ale zwyczaj na wsi taki, że jak drzwi otwarte, to można zajść...

– Zatem rzeczywiście gość. Trza go jakoś sprytnie wywabić za próg i dopiero tam spokojnie zaciukać.

– To zrobimy tak – egzorcysta miał już plan. – Wylewam kanister nafty na strzechę. Jakby wiał od frontu, zadźgam go widłami. Jakby uciekał tyłem, ty go skosisz seryjką z pepeszy.

– Chcesz puścić z dymem chałupę?

– Nie ma wyjścia. Czasem trzeba podpalić własny dom, żeby nie zamieszkał w nim wróg... –

westchnął Jakub, wyciągając bańkę z naftą spod stołu. – Te ściany mój dziadek jeszcze wznosił, tam, gdzie tak krzywo, to po prapradziadkowym samogonie. – Uronił łzę. – Ale, jak to mówią, mus to mus!

– Tak bywa. Oczywiście możesz potem trochę pomieszkać u mnie, zanim się odbuduje. – Semen, aby dodać mu otuchy, objął go ramieniem.

– A zatem pora.

– Jakub, daj spokój, nie masz na to jaj ani kasy na odbudowę tego swojego chlewa! – odezwał się

przedstawiciel przeklętego plemienia.

– Jeszcze jakieś ostatnie słowa, zanim przez ciebie stracę dach nad głową? – warknął egzorcysta do Izydora.

Wróg uśmiechnął się szeroko, ukazując klawiaturę popsutych zębów.

– Może chcesz osiem milionów złotych gotówką?

Jakub zamarł. Wprawdzie i dziadek, i tatko zawsze powtarzali, że likwidacja przedstawicieli wrogiego rodu to cel absolutnie nadrzędny, ale Jakubowi ich nauki nagle wydały się ździebko anachroniczne i nieprzystosowane do palących wyzwań współczesności.

– Co powiedziałeś? – Przechylił głowę.

– Osiem milionów złotych. Nowych złotych oczywiście. – Na prostackiej twarzy nadal kwitł uśmiech.

– Właściwie to dwadzieścia cztery miliony, ale tak pomyślałem, że pół na pół się nie zgodzisz, to niech będzie na trzech. Osiem dla ciebie, osiem dla Semena – ukłonił się kozakowi – i osiem dla mnie.

– Znaczy ja i mój kumpel dostaniemy dwa razy tyle, co ty – policzył na palcach egzorcysta. – To mi się

nawet podoba. – Odstawił kanister.

– Za osiem milionów to mogę sobie chutor postawić i koni kupić... – rozmarzył się kozak.

– Gadaj, tylko krótko!

– Omówimy sobie zatem szczegóły. – Bardak wskazał „krowę”.

Zasiedli. Wróg polał do kubków, a jak się po chwili okazało, przyniósł nawet zagrychę. Wypili po szklanicy. Zagryźli, wypili na drugą nogę. Jakubowi Bardak nieoczekiwanie wydał się nawet całkiem sympatyczny... Jak na Bardaka, oczywiście.

– Jeszcze w czasie wojny, gdy Niemcy palili pałacowy księgozbiór, mój dziadek wyciągnął z ognia i wyniósł po kryjomu tę książkę. – Izydor położył na stole nadpalony wolumin. – Są tu opisane różne tajemne sprawy starożytnych, jak na przykład klątwa Tutanch...

– Cicho! – ryknął Jakub.

Ale już było za późno, klątwa usłyszała. Szyba w oknie pękła ze złowróżbnym trzaskiem.

– A także – Izydor, zezując na okno, podjął opowieść – historia Pytii Delfickiej.

– Że niby czyja? – zdumiał się Jakub.

– To była taka babka z pytonem. Co siedziała w grocie nad szczeliną, z której ziało siarką, i zaczadzona gadała ludziom różne mądrości, z czego dedukowali, co ich w życiu spotka... – wyjaśnił

kozak. – Aż w końcu pewnie się zaczadziła definitywnie i odwaliła kitę.

– Babka z pytonem? – Jakub przez dziurę w kieszeni podrapał się po jajach.

– Z wężem pytonem – uściślił jego kumpel. – Nie doszukuj się na siłę erotycznych aluzji, my prości wieśniacy jesteśmy!

– No. A zanim umarła, pomyślała, że szkoda by było, żeby się jej przepowiednie zmarnowały – wrócił

do tematu Izydor. – Dlatego właśnie zaklęła dwanaście lusterek ze srebrzonego brązu.

– I co robią te lusterka? – zaciekawił się egzorcysta.

– Jak takie masz, to trzeba rzucić zaklęcie, a zwierciadełko odpowie na każde pytanie. W sobotę, to znaczy pojutrze, będzie losowanie totolotka, kumulacja, dwadzieścia cztery bańki do zagarnięcia!

Wędrowycz i Semen zanieśli się śmiechem.

– I ja miałbym w półtora dnia znaleźć ci lustro zaginione ze dwa tysiące lat temu?! – prychnął

egzorcysta. – Poza tym ja się na takich sprawach nie znam. Wynajmij sobie fachowca od szukania... O, na przykład takiego ło frajera, co tu kiedyś łaził i wypytywał o antyki. – Wyciągnął z szuflady pomiętą

i wyświnioną wizytówkę Roberta Storma.

– Gdybym nie miał dobrze opracowanego planu, tobym się w ogóle do was nie fatygował. Wiem, gdzie jest jedno z tych lusterek – powiedział Izydor z niewinną miną, pukając w widniejącą na stronie ilustrację. – Niedaleko nawet. Dokładnie takie samo leży w gablocie. Pojedziemy i zaiwanimy.

– Prawdziwy Polak nie kradnie, tylko zdobywa w walce, konfiskuje albo rekwiruje! – Obrażony egzorcysta dumnie wypiął pierś.

– Ty hajdamacki wypierdku, polskiej krwi w żyłach masz może ze trzydzieści procent – skrzywił się

Izydor.

– A z ciebie taki niby prawdziwy Polak? Ty się lepiej zastanów, czemu masz oczy skośne i do tego nos garbaty – warknął Jakub. – Gęby bardackie macie kubek w kubek podobne od pokoleń, jakby Tatar Żydówkę uwiódł! A ty i twój ojciec to już w ogóle modele ekstra.

– Że niby co?

– Do lusterka popatrz! Ta śniada morda to nie solarium, ale, zdaje się, skutek tego, że twoja babcia spała w stodole podczas przejazdu cygańskiego taboru przez wieś.

– A twój kinol przypłaszczony to nie od boksu, tylko murzyńskie geny, po tym jak Puszkin odwiedził

twoją w pałacowej pralni! – odgryzł się Izydor.

– A kto to był Puszkin? – zdziwił się egzorcysta, ale na wszelki wypadek sięgnął po broń. Semen w ostatniej chwili kopnął w stół. Z jednej strony w blat wbiły się drzazgi tulipana, z drugiej bagnet. Kozak rzucił się szczupakiem i cudem zdołał pochwycić „krowę”, nim roztrzaskała się na klepisku.

– Spokój, panowie, szkoda rozchlapywać dobrą gorzałkę – burknął z naganą. – Poza tym po cholerę się

żreć o wygląd, skoro wszyscy będziemy milionerami. Za taką kasę to każdą gębę się chirurgicznie poprawi!

Ten argument przeważył.

– Przeeepraszam – burknął Bardak.

– Ja też przepraszam – mruknął Jakub i splunął. – Napijmy się na zgodę.

– Moim zdaniem, należy lusterko wykraść, wykorzystać, a potem dyskretnie zwrócić – zaproponował

konkretnie Semen. – Trochę nieładnie tak pożyczać bez pytania, ale przecież jakby zapytać, nie pozwolą, a nasze intencje są czyste i cele szlachetne!

– Dobrze wymyśliłeś – przyznał Jakub. – Zatem gdzie jest to lusterko?

– W Dębince w domu kultury jest wystawa czasowa różnych antycznych gratów. Depozyty muzeów skądś tam. Finansowana z funduszy ministerstwa.

– To oni mają dom kultury?! – zdenerwował się Semen. – Ta banda małpiszonów?! Jeszcze dwadzieścia lat temu byli ludożercami! Nie zasługują...

– A coś sobie myślał – odburknął Jakub. – Skoro ich wreszcie zapisali do homo sapiens, to i ucywilizować jakoś ich trzeba. To logiczne: dom kultury, aby krzewić kulturę, a wystawa dlatego, że pewnie ich podciągają stopniowo, zaznajamiając z dorobkiem różnych epok. Teraz Grecja, pewnie następna wystawa to będzie średniowiecze i tak po kolei aż do współczesności... Trzej obwiesie stanęli na szczycie wzgórza.

– Oż cholera jasna – zirytował się Jakub. – Co za upadek tradycji. Tu już nic nie zostało z lokalnego kolorytu...

Faktycznie Dębinka wyglądała prawie normalnie. Domy wzniesione z ytongu pokryte były tynkiem. Na elewacjach pyszniły się wzorki ułożone z tłuczonych talerzy. W ogródkach straszyły plastikowe krasnale... Wszystkie stare chaty, lepianki i ziemianki znikły bez śladu. Bagniska otaczające wieś zostały osuszone i tylko liczne kanały melioracyjne przecinające łąki świadczyły, że kiedyś było inaczej.

– Dom kultury to chyba tam – wskazał Semen.

Faktycznie za przystankiem PKS-u wznosiła się jakaś kanciasta budowla. Nawet stąd widać było czerwoną tablicę przy drzwiach.

– Boję się – mruknął Izydor. – Jak nas dorwą, to pourywają nam nogi przy samych uszach...

– Spoko – burknął Jakub. – Jest zawieszenie broni. Od dobrych dziesięciu lat żadnego nie zaciukałem, nie mają powodów, żeby się mścić. Byle tylko nie przewąchali, po co się tu zjawiliśmy. Semen poskrobał czoło zafrasowany.

– Zachowujmy się nonszalancko – zaproponował. – Niech myślą, że jesteśmy turystami. W końcu wystawa jest po to, żeby ją zwiedzać. A turystyka tworzy miejsca pracy i tak dalej. Ruszyli w dolinkę. Jakub spostrzegł mimochodem, że zmiany dotarły nawet na wzgórza. W miejscu kurhanu chwały – wielkiego stosu złożonego z omszałych czaszek wszystkich kolejnych najeźdźców –

widać było eleganckie zbiorowe mogiły obsadzone nagietkami. Na dębowych krzyżach lśniły białe emaliowane tabliczki.

– Tfu, jak wedle norm ISO stawiane – skrzywił się kozak. – Ale z drugiej strony to miło, że wreszcie ludzkie kości nie walają się po polach...

Ich przemarsz przez wieś nie uszedł uwagi tubylców. Mieszkańcy Dębinki przerywali swoje zajęcia i odprowadzali niechcianych gości ciężkimi spojrzeniami.

Ekspozycja zajmowała dużą salę na parterze. Nawet nie trzeba było biletów kupować. Pod ścianami stały gablotki. W nich na suknie spoczywały rozmaite mniejsze i większe przedmioty. W kącie siedziała strażniczka. Robiła na drutach szalik. Trzej obwiesie ruszyli, badając wzrokiem kolejne gabloty. W trzeciej z kolei leżało lusterko.

– Jest nasz fant – ucieszył się Izydor. – Trzeba tylko urwać kłódkę, zapytać zwierciadełko o numerki i miliony są nasze... Tylko widzę tu jeden problem. Alarm od środka zaczepili do szyby.

– I ślepidło tam wisi. – Kozak wskazał kamerę umieszczoną w kącie.

– Phi – wzruszył ramionami Jakub. – Prościzna. Alarm chodzi na prąd. Kamera też. Zrobimy zwarcie, wywali korki i prujemy gablotę. Nic się nie włączy, a i nasze facjaty się nie nagrają na taśmę. Znam się

na tym.

– Ale tam siedzi strażniczka – skonstatował Semen. – Zauważy i doniesie. Trzeba ją najpierw ogłuszyć

albo wywabić... Ja to zrobię.

Podszedł do kobiety.

– Przepraszam, taka chata z ytongu to pani? – zapytał.

– A o co się rozchodzi? – Oderwała wzrok od robótki.

– Bo jak przechodziłem obok, widziałem taki dziwny dym, jakby włączone żelazko albo piekarnik.

– O wielki Mywu! – Zerwała się jak oparzona. – Zawsze wiedziałam, że ta elektryczność to głupi pomysł. – I wybiegła z budynku.

Egzorcysta pochylił się i wyciągnął miedziany drut zastępujący mu pasek od spodni. Wetknął kawałek izolowanego kabla w obie dziurki kontaktu. Łysnęło i zadymiło. Podświetlenie gablotek zgasło.

– I po problemie.

– Jesteś zaiste geniuszem – pochwalił kozak.

– Spieszmy się! – Izydor już dłubał agrafką w kłódce.

Po chwili coś szczęknęło i kabłąk odskoczył. Kozak uniósł pokrywę i wydobywszy lusterko, schwał je do torby. Ruszyli do wyjścia.

– No i widzicie? – Na progu domu kultury Jakub znów wzruszył ramionami. – Nikt niczego nie zauważył...

– Tak się zastanawiam, jak zauważą, że lusterka nie ma w gablocie i przypomną sobie, że tu byliśmy... Mogą skojarzyć jedno z drugim...

– Bzdury, przecież to homo erectus, czyli wedle naszych standardów kompletne głąby... – puszył się

Jakub. – Nie skojarzą, bo są na to po prostu za głupi.

I w tym momencie urwał, bo solidna grabowa maczuga nabijana krzemieniami, pamiątka czasów przed interwencją inkwizycji, zamalowała go w czachę. Myśli, czy co tam miał w głowie, zgasły.

Dopiero trzecie wiadro wody przywróciło egzorcyście pełnię przytomności.

– Uch, ale śliwa mi wyskoczy! – Chciał pomacać stłuczone miejsce, ale jak się okazało, ręce i nogi krępowały mu grube rzemienie.

Rozejrzał się zdezorientowany. Pomieszczenie wyglądało na biuro. Na ścianie z bloczków gazobetonowych wisiało godło państwowe. Poniżej stało biurko nakryte zielonym suknem, a za nim siedział sołtys. Izydor i Semen dochodzili już do siebie. Ponadto wnętrze pokoju wypełniali mieszkańcy Dębinki. Niektórzy mieli dzidy, ale większość uzbroiła się w o wiele nowocześniejsze orczyki i kije bejsbolowe. Sytuację pogarszał fakt, że na drodze do drzwi siedziało dwadzieścia spasionych rottweilerów.

– Otwieram nadzwyczajne posiedzenie sądu ludowego w Dębince Dworskiej – odezwał się sołtys, zakładając na głowę perukę zrobioną ze starego baraniego kożucha. – Ja będę sędzią. Czy oskarżeni przyznają się do winy?

– A konkretnie? – zirytował się Semen.

– Byłem tylko ślepym narzędziem w rękach tych dwóch tyranów – rozbeczał się Bardak.

– Żądam adwokata! – wrzasnął Jakub.

– Jesteście oskarżeni o kradzież cennego artefaktu kultury oraz o niszczenie urządzeń elektrycznych będących własnością społeczności lokalnej – odezwał się sołtys. – Adwokat oczywiście został

wyznaczony. – Wskazał pobratymca o wyjątkowo niskim czółku, ubranego w togę przerobioną z fartucha fryzjerskiego.

– To był tylko czasowy zabór mienia – burknął egzorcysta, ale nikt go nie słuchał.

– Wysoki sądzie! Ci zdegenerowani bandyci ewidentnie popełnili wszystkie zarzucane im czyny, a także szereg innych, nieujętych w tym akcie oskarżenia – małpolud rozpoczął płomienną mowę

obrończą. – W dodatku znamy ich aż za dobrze. Uważam jednak, że jako istoty cywilizowane i przesiąknięte na wskroś duchem humanizmu powinniśmy uwzględnić fakt, iż kradli nie z nudów i zblazowania, nie dla zastrzyku adrenaliny, jak przedstawiciele inteligencji, ale dlatego, że po prostu kraść lubią i umieją. Złodziejstwo stanowi po prostu nieodłączną część ich natury. Dlatego uważam, że winniśmy wykazać się łagodnością i wymierzyć im karę niezbyt surową.

Sędzia pokiwał w zadumie głową.

– Chciałem wprawdzie wbić ich na przytępione pale, ale słowa pańskie, mecenasie, poruszyły mnie do głębi. Istotnie łotrzykowie ci zasłużyli, by drzeć z nich skórę pasami i solą posypywać, ale bądźmy łagodni. W zupełności wystarczy, że odrąbiemy im głowy, a ich wątroby pójdą na grilla. – Sołtys otarł

łzę wzruszenia.

– Przecież nie wolno wam jeść ludziny – zirytował się egzorcysta. – Przypomnijcie sobie szczegóły ugody z Watykanem. Inkwizycja darowała wam życie i przyznała dotacje, ale pod warunkiem...

– Och, wiem. – Sołtys wzruszył ramionami. – Nie szkodzi. Posiedzimy z dzieciakami przy ogniu, powspominamy stare, niedobre czasy pogaństwa, połowimy zapachy nosem, a potem mięsko się wyrzuci albo damy pieskom.

Rottweilery zamerdały radośnie miejscami po ogonach.

– Ale przecież kara śmierci jest już od dawna zniesiona! – zdumiał się Izydor.

– U nas nie. Sami rozumiecie, Dębinka była zapóźniona pod względem legislacyjnym o czterdzieści tysięcy lat w stosunku do reszty kraju. Zbyt nagły przeskok do dwudziestego pierwszego wieku byłby zbyt silnym szokiem. Dlatego zezwolono nam na kilkuetapowe nadrobienie zaległości. Obecnie obowiązuje nas średniowieczne prawo karne... – wyjaśnił adwokat.

– Jakieś ostatnie słowo, zanim upitolimy wam głowy? – zagadnął sędzia.

– Może chcecie sześć milionów złotych gotówką? – Semen pierwszy obliczył, jaka kwota przypadnie wsi.

I naraz sołtys zrozumiał, że Jakub i jego kumple to w gruncie rzeczy całkiem porządni ludzie. Że ich zła sława to głównie plotki, konfabulacje i pomówienia. Pojął, iż przez ostatnie lata egzorcysta ciężko pracował nad swoim charakterem i w efekcie bardzo zmienił się na lepsze, zatem pielęgnowanie dawnych uraz nie ma najmniejszego sensu.

Do chaty Jakuba dotarli przed zmrokiem. Zasiedli wygodnie wokół stołu. Semen wydobył z raportówki zdobyty fant.

– Lustereczko, powiedz przecie, kto jest najbrzydszy na świecie – zarechotał Jakub, zezując na Bardaka i sołtysa.

– Ostrożnie, bo włączysz i zużyjemy pytanie – ostrzegł go małpowaty. – A tak w ogóle jak się to uruchamia? – zagadnął Izydora.

– Tego to już nie wiem – przyznał wspólnik.

Egzorcysta westchnął z politowaniem i wydobył z szuflady różdżkę, którą kiedyś zabrał dziwnemu typkowi cierpiącemu na zanik nosa.

– Zaraz, zaraz, jak to szło... Avada ked... Nie... Expeliar... Nie... O, wiem. Hokus-pokus! – powiedział

i machnął różdżką.

– Nie działa – zmartwił się Bardak.

– To może... Abrakadabra. – Jakub machnął ponownie.

Z różdżki sypnęło iskrami.

– Może należało najpierw szmerglem przejechać, albo chociaż grynszpan zeskrobać – gderał Semen, ale jego obawy okazały się płonne.

Lusterko dziwnie zafalowało i nieoczekiwanie jego gładka strona zalśniła, jak świeżo wypolerowana. Zajrzeli ciekawie, ale zamiast swoich mord ujrzeli odbicie Pytii. Dziewczyna była piękna. Obłędnie. Miss uniwersum mogłaby jej własnym bikini diadem polerować... Miała grube brwi, wspaniały warkocz wijący się jak wąż i słodką buzię, w której można się było zakochać od pierwszego wejrzenia. I wszyscy czterej dali się porwać burzy uczuć. Izydorowi przypomniała ukochane wnuczki studiujące w mieście. Sołtys przypomniał sobie, jak przed dwudziestu laty jadł golonkę z japońskiej turystki. Semen westchnął

na wspomnienie rautu w ogrodach Carskiego Sioła, kiedy to poznał cztery córki cara Mikołaja i przez kilka godzin zabawiał je anegdotami z życia pułku. Wędrowycz otarł ślinę cieknącą po brodzie i tytanicznym wysiłkiem woli powstrzymał się od myślenia o cyckach wieszczki, rysujących się wyraźnie pod cienkim, półprzejrzystym peplos.

– Lusterko, podaj nam, proszę, aktualne numery do totolotka – egzorcysta zakwilił czule, jak ptaszyna polna, i spróbował wygiąć wargi w banana.

Nienawykłe do takich grymasów mięśnie twarzy zareagowały wściekłym bólem. Antyczna piękność spojrzała na niego z uśmiechem. Uśmiech ten uświadomił mu nieoczekiwanie, że samo towarzystwo kobiet też może być przyjemne i że niekoniecznie zaraz należy je od razu wyłuskiwać

z ubrań.

– Oκτακόσια ένα, τετρακόσια πενήντα, τετρακόσια πενήντα – w zatęchłym powietrzu szopy rozległ się

melodyjny tryl, a potem lusterko pękło z trzaskiem i ponownie pokryło się tysiącletnią skorupą śniedzi. Obraz czarującej dzieweczki znikł bezpowrotnie.

– Że co!? – zdumiał się Jakub. – Co ona zagęgała? Wadę wymowy ma czy jak?

– A czegoś się spodziewał? – prychnął kozak. – Greczynka w końcu, to i po grecku gadała. Ciesz się, że w ogóle zrozumiała pytanie!

– Kuźwa! I co teraz... Tyle tysięcy lat w lustrze siedziała, nie miała nic do roboty, mogła po polsku się

nauczyć przez ten czas! – irytował się Wędrowycz. – Załatwiło nas jej lenistwo na cacy...

– Na szczęście – kumpel spojrzał na Jakuba z wyższością – uczyłem się w młodości języków klasycznych, w tym starożytnej greki. Nie zapomniałem liczebników i wiem, co powiedziała... Atmosfera zwarzyła się w jednej chwili. W chacie zapadła ciężka, martwa cisza. Spojrzenia Jakuba, sołtysa i Izydora zamieniły się w sztylety.

– Domagam się stanowczo natychmiastowego zdemokratyzowania sytuacji i upowszechnienia posiadanej wiedzy poprzez udostępnienie jej wspólnikom – warknął egzorcysta. – A w szczególności mnie.

– Osiemset jeden, czterysta pięćdziesiąt, czterysta pięćdziesiąt – Semen chyba się przestraszył. Dłoń Bardaka zawieszona nad kuponem zamarła.

– O jasna cholera – wykrztusił.

– No co? Zapisuj w te kratki i gonimy do kolektury – szturchnął go Wędrowycz.

– To nie jest kombinacja, tylko coś dziwnego...

– Numer do zadzwonienia na infolinię?! – kozak odgadł jako pierwszy. – Chciałeś numery do totolotka... – Wycelował pożółkły palec w stronę Jakuba.

A potem zaniósł się obłąkańczym rechotem. Wędrowycz powoli zmienił kolor na buraczkowy, i to bynajmniej nie ze wstydu.

– To może ja już sobie pójdę. Lusterko trzeba odłożyć do gabloty... – burknął sołtys. – A ty, Wędrowycz, żebyś się nigdy więcej nie ważył mówić, że jesteś mądrzejszy od mieszkańców Dębinki!

– Na mnie też już pora. – Izydor, widząc, co się święci, rakiem zaczął wycofywać się w stronę drzwi, a potem smyrgnął za próg.

– Może się i pomyliłem – mruknął egzorcysta, zezując w ślad za wrogiem. – Ale nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło! Od dłuższego czasu szukam pretekstu, żeby urządzić Bardakom kolejną rzeźnię, a tak się szczęśliwie składa, że teraz jest powód.

– Jaki? – zdumiał się kozak.

– Ano taki, że wiszą nam dwanaście milionów złotych i nie ma najmniejszych szans, żeby to kiedykolwiek oddali...

===aFBjUmZQ

Wybory

Przewodniczący komisji wyszedł z wnętrza lokalu wyborczego. Dreptał jakby trochę

po omacku, twarz miał bladą, wzrok błędny... Dotarł do krawędzi podestu i tu, u szczytu schodów, uniósł

głowę. Mimo późnej pory przed szkołą stał zwarty tłum mieszkańców. Od kilku godzin czekali na wynik... Na ten widok mąż zaufania zmieszał się jeszcze bardziej. Widać było po nim wyraźnie, że najchętniej zapadłby się pod ziemię. Spojrzał na rozpięty między drzewami transparent i westchnął ciężko. Marek Kociuba naszym wójtem – krzyczały litery.

– No i co? – ktoś przerwał niezręczną ciszę.

– W wyborach uzupełniających nowym wójtem gminy został Wojciech Bardak – oświadczył łamiącym się głosem przewodniczący. – Przepraszam najmocniej za ten wynik, ale dwa razy przeliczyliśmy głosy i, niestety, wychodzi czarno na białym...

– On po prostu ma za dużo krewnych i znajomych! – rzucił ktoś. – Próbował, próbował, wreszcie przeważyło...

– Niezupełnie. – Urzędnik bezwiednie zmiął w dłoni protokół. – Wojciech Bardak zdobył ponad sześćdziesiąt procent głosów.

A potem wyjął chusteczkę i zaczął bezgłośnie łkać.

– Wódę stawiał, żeby na niego zagłosowali! – jakaś babina wykazała się głęboką znajomością

procedur demokracji bezpośredniej.

– Hurraaa! – Przedstawiciele klanu Bardaków, licznie obecni przed szkołą, podrzucili w górę czapki.

– Zwycięstwo!

– Do knajpy, trzeba to uczcić! – ryknął gromko Izydor. – Zapraszamy też naszych popleczników!

Zwolennicy nowych porządków, wznosząc radosne okrzyki, tłumnie ruszyli za nimi. Nieliczna grupka akolitów kontrkandydata ponuro milczała. Postali jeszcze chwilę, a potem ten i ów wzruszył ramionami w bezsilnej złości i rozeszli się do domów. Pozostał tylko niepotrzebny już transparent, smutno powiewający na drzewie.

Do gospody wcisnęły się co najmniej dwie setki świętujących. Kolejnych trzystu rozlokowało się na ulicy i w parczku. Stoliki i krzesła wyleciały oknem, bo przeszkadzały. Ale ajent nawet się o to nie obrażał. Nowo wybrany włodarz gminy sypał kasą jak z rękawa. Stawiał wszystkim zwolennikom. Dochodziła północ, gdy przed gospodę zajechał zdezelowany autobus. Wojciech Bardak przystawił sobie drabinę i z megafonem w dłoni wdrapał się na dach. Wszyscy ucichli. W parczku umilkły pijackie śpiewy.

– Przyjaciele, wyborcy ukochani! – wydarł się nowy wójt. – Dziś zaczyna się nowa era w dziejach

naszej miejscowości. Tworzymy oto historię! Po raz pierwszy od pięciuset lat przedstawiciel mojego rodu zdobył władzę i dostęp do gminnej forsy...

– To my tu mieszkamy już pięćset lat? – zdumiał się Izydor.

– Do rzeczy! – krzyknął ktoś.

– W tej gminie wiele rzeczy wymaga uporządkowania! Po pierwsze zlikwidujemy posterunek policji, który kosztuje krocie, pożytku zeń żadnego, a dokucza nam tu jak czyrak na tyłku.

– Hurrra!!! – ryknął tłum.

– Po drugie zamkniemy bibliotekę i dom kultury. Bądźmy nowocześni, mamy przecież telewizory, Internet pełen filmów z gołymi babkami i żadna kultura więcej nie jest nam potrzebna. Po trzecie przeprowadzimy czystkę wśród belferstwa, które gnębi nam dzieci, przesadzając z ilością nauki. Zaczniemy od tego wrednego polonisty sadysty, magistra Kociuby!

Wprawdzie kontrkandydat poległ w walce wyborczej, ale Bardak nie zamierzał odpuszczać i zgodnie z tradycją swojego rodu postanowił jak najszybciej dobić pokonanego przeciwnika.

– Hurra! – tłum znów zakrzyknął, ale jakby mniej entuzjastycznie.

Co poniektórzy mieli dzieci w szkole i wcale nie uważali Kociuby za złego nauczyciela.

– Ale najważniejszym dekretem, od którego zaczniemy porządki, będzie uroczyste wygnanie z gminy Jakuba Wędrowycza! – wrzasnął radośnie Bardak.

Tym razem nikt nie odpowiedział okrzykiem. Wręcz przeciwnie, z wielu twarzy świeżo upieczony wójt mógł wyczytać, że tym razem palnął jakieś głupstwo.

– No co z wami, ludzie? – zdziwił się.

– Coś ty powiedział, frajerze? – Egzorcysta amator odkleił się od zacienionej ściany budynku.

– A tak! Wygnam cię! Lud powierzył mi tę funkcję i jestem wyrazicielem jego woli. To już koniec twojej kariery, przygłupie! Jesteś ostatnim Wędrowyczem, który kalał stopami świętą glebę naszej gminy!

Zacznij się pakować albo wyjedziesz na taczkach wytarzany w smole i pierzu!

Ludzie skulili się odruchowo, sądząc, że za chwilę padnie strzał albo nadleci granat.

– Zwariował? – kompletnie zdumiony egzorcysta zwrócił się do Semena.

Kozak poskrobał się po głowie.

– Mówią, że władza demoralizuje, a władza absolutna demoralizuje absolutnie – zauważył

filozoficznie. – Ale szczerze powiedziawszy, nie wiem, czy to to mu się nagle zrobiło, czy może już

wcześniej miał kuku na muniu.

– Skoro cię demokratycznie wybrali – splunął Jakub w stronę mównicy – to znaczy, że procedury wychowawcze trzeba będzie zastosować wobec całej wspólnoty.

– Żebyś tylko nie przesadził – ostrzegł go kozak.

– Pierwsi zaczęli – warknął egzorcysta. – Ale mam ja tu coś, co naszykowałem właśnie na wypadek, gdyby ktoś nadużył demokracji... – Wyciągnął z kieszeni fiolkę pełną opalizującej cieczy i obojętnym ruchem wylał na chodnik. – Chodź, nic tu po nas...

I rozpłynęli się w mroku.

Wojciech Bardak obudził się lekko skacowany. No ale przecież jak tu nie wypić w dniu, gdy człowiek staje się panem życia i śmierci pięciu tysięcy mieszkańców gminy? Przeciągnął się leniwie. Było mu dziwnie gorąco, a zarazem niewygodnie. W dodatku za oknem słychać było dziwny hałas. Znał te dźwięki, ale nijak nie potrafił sobie ich przypomnieć. Gdaczące kury? Ryczące krowy?

– Co jest, u diabła? – mruknął, zrzucając z siebie grubą puchową pierzynę. Rozejrzał się po sypialni i zamarł.

– Co ta Gośka, zwariowała?! – wykrztusił, ale zaraz przypomniał sobie, że przecież żona wyjechała na kilka dni do siostry.

Zamrugał oszołomiony. Meble niby wszystkie stały na swoim miejscu, ale jakoś nie mógł ich rozpoznać. Lśniąca meblościanka wyglądała na sam szczyt mody roku 1975. Zamrugał powiekami. Widziadło jakoś nie znikało.

– Tato, obraz w telewizorze kolor stracił! – dobiegł go głos córki. – I nie mogę serialu o kucykach znaleźć...

Zajrzał do salonu. W miejscu plazmy na stoliku stał stary „Ametyst”. Leciał na nim akurat odcinek

„Czterech pancernych”.

– Bo to czarno-biały film, dziecko – wyjaśnił i przekręcił programator. Na drugim programie równie czarno-biały generał Jaruzelski wizytował zakład pracy.

– Co jest, do cholery?! Kroniki filmowe puszczają czy ki diabeł? – zdumiał się. – I skąd tu się wziął

ten stary rupieć!?

Przełączył na trzeci kanał. Tu był kolor, i to ile. Morda Wędrowycza, cała czerwono-sina, pokryta siwą szczeciną, wypełniała cały ekran.

– Już ja ci poprzełączam – warknął egzorcysta.

Wojciech zamarł.

– Skąd ten dziad w telewizji?! – zdumiał się.

– No, no, szacunku trochę – warknęło widmo na ekranie. – Tym razem przegięliście. Zostaniecie ukarani!

Przerażony Bardak wyłączył telewizor.

– Tato! – z pokoju młodego dobiegł kolejny okrzyk.

Świeżo upieczony wójt zajrzał i tam.

– Ktoś mi w nocy komputer podmienił – żalił się syn, wskazując na wysłużony ZX-81, podpięty do starego monitora. – To coś nie ma nawet łącza na Internet! Miałem dziś streszczenia lektur ściągnąć! Jak ja się do matury przygotuję?

– Yyyyy... – Wojciech potrząsnął głową, a potem spojrzał za okno i do reszty zgłupiał. Przed domem zamiast jego audi stał wysłużony radziecki moskwicz 426.

– O krucafuks. – Syn podążył za jego spojrzeniem. – Tato, a gdzie się kostka podziała?

Podwórko było całe pokryte błotem i nielicznymi kępami trawy. W miejscu garażu stała waląca się

drewniana obora. Dobiegało z niej ponure muczenie krowy. Kury i gęsi łaziły po całym obejściu, gdacząc i gęgając.

– Tato...

– No co?

– Dlaczego to wszystko wygląda jakoś inaczej?

Pozostawił pytanie syna bez odpowiedzi. Założył ubranie wiszące na krześle i z nadzieją pomacał się

po kieszeni. Portfel był na swoim miejscu. Komórka? Też! Zaraz zadzwoni... Gdzie konkretnie miałby zadzwonić, nie bardzo wiedział. Wyciągnął domniemany telefon i dłuższą chwilę patrzył na ściśniętą

w dłoni ustną harmonijkę. Bezwiednie otworzył pugilares. Młody, który śledził poczynania ojca, podobnie zdumiony zagapił się na plik czerwonych stuzłotowych banknotów z wizerunkiem Waryńskiego.

– Kuźwa, przeniosło nas w czasie, i to do komuny!? – Bardak wreszcie załapał, co się stało. Wyleciał przed dom i rozejrzał się po okolicy. Znikły metalowe ogrodzenia, zamiast nich wszędzie było widać koślawe płoty. Z drogi znikł asfalt, nawierzchnia straszyła nierówno położoną trylinką. Zewsząd dobiegał zapomniany od dawna gwar. Ryczały krowy, chrumkały i kwiczały świnie, rżały konie, gdakały kury. Ktoś rąbał drwa na rozpałkę, ktoś inny klepał kosę.

– Synu, pakujemy się do auta i spieprzamy stąd czym prędzej – wykrztusił wójt.

– A kury?

– Pal diabli kury! Niech zostaną!

– Ale gdaczą, bo głodne, i krowa ryczy, pewnie żeby ją wydoić.

– To wydój i uciekamy.

– Ale ja nie umiem – rozpłakał się chłopak. – Przecież malutki byłem, jak ostatnia na mięso poszła, potem już nie trzymaliśmy ani krówek, ani ptactwa, bo się nie opłacało...

– Pies z nią tańcował. Uciekajmy. Może to tylko lokalne zaburzenie. Będziesz prowadził, bo ja jestem wczorajszy... Bierz siostrę, pakuj na tylne siedzenie i zmykamy!

Złapali dziewczynkę, wsadzili bezceremonialnie do wozu.

– Nie ma fotelika do przewozu dzieci – marudził młody. – Patrol nas zwinie i mandat wlepią...

– W tej epoce dla siedmiolatek żadne głupie foteliki nie są potrzebne!

– Jak to się odpala? – Chłopak usiadł za kółkiem.

– Przez stacyjkę, matole, jak te nowe... – Ojciec podał mu kluczyki, które zamiast breloczka z logo audi miały plakietkę z Leninem.

– Gdzie to ma biegi?!

– Ta wajcha z białą końcówką.

– Przekładnia zmiany biegów w kolumnie kierownicy?! Nie umiem tak...

– Przestań mędzić, powrzucaj chwilę na sucho, aż się nauczysz, i naprawdę musimy ruszać! Nie podoba mi się to wszystko!

– Tato, ja chcę siku! – zawyła Mariolka.

– To idź i zrób – jęknął. – Tylko na jednej nodze!

– Ja już wcześniej chciałam, ale w domu zamiast ubikacji była rupieciarnia...

– Patrz tam – wskazał jej wychodek. – Ta budka z serduszkiem wyciętym w drzwiach to sławojka. Tam się takie rzeczy robi.

Dziewczynka pobiegła, ale zaraz wróciła.

– Nie będę tam sikać! – oświadczyła stanowczo. – Śmierdzi. I nie ma papieru toaletowego, tylko pocięta gazeta. A w tej dziurze do srania mieszkają pająki!

Młody był naprawdę zdolny. Po mniej więcej pięciu minutach opanował podstawowe funkcje pojazdu. Ruszyli z kopyta. Ucieczka wójta uszła uwagi mieszkańców. Tubylcy mieli na głowie inne problemy. Jedni łapali rozbiegnięte kury, inni biegli nakosić trawy dla głodnych krów, ktoś gonił konia, który uciekł

mu z podwórza...

– Na Krasnystaw, na zachodzie musi być jakaś cywilizacja! – zadysponował Wojciech.

– Tato, ja chcę siku! – marudziła mała.

Syn dodał gazu i pojazd, lawirując między kurami i gęśmi, rozpędził się powoli do sześćdziesięciu na godzinę. Minęli młyn. Naraz samochód gwałtownie wyhamował, jakby uderzył w wielką poduchę. Wojciech przydzwonił czołem w szybę, córka rozpłakała się przestraszona.

– Jak jeździsz, pacanie! – wójt wydarł się na syna. – Żebym wiedział, tobym ci nie dał na łapówkę dla egzaminatora!

– To nie ja – zaprotestował kierowca. – Coś mnie zatrzymało...

Wygasił silnik, zaciągnął ręczny, a potem wysiadł i zaczął macać przed sobą w powietrzu. Minę miał

przy tym dziwnie rozanieloną.

– No co tam? – parsknął ojciec.

– Pole siłowe, nie przepuszcza. Zresztą sam zobacz...

Wojciech podszedł i wyciągnął rękę. Faktycznie w powietrzu wisiała niewidzialna, lekko elastyczna przeszkoda. Wójt pomacał ją dłonią, zamarł, znowu pomacał... Uśmiechnął się mimowolnie, ale otrzepał

dłonie i cofnął się dwa kroki do tyłu.

– Jak w mordę dał! Pole siłowe w cycusie – westchnął młody z ekstazą w głosie. A potem rzucił się naprzód i macał, macał, macał...

– No cóż, w sumie to kto powiedział, że pole siłowe musi koniecznie być gładkie? – wzruszył

ramionami włodarz gminy. – Ten stary zboczeniec Wędrowycz mógł i gołe zady wymyślić...

– Wędrowycz? A skąd wiesz, tato, że to jego sprawka? – młody oderwał wargi od przeszkody.

– A czyja niby? Znasz tu w gminie jeszcze jakiegoś czarownika? Tylko jak przejedziemy? Ty! –

wrzasnął na syna, który szczodrze obśliniał pocałunkami przeszkodę. – Zostaw to, bo powiem matce!

Zobacz za rowem, czy nie ma w tym jakiejś dziury!

Niestety, chłopak przeszedł kilometr, nie natrafiając na żaden otwór. Spróbowali jeszcze szosy na Chełm, ale i tam było podobnie. Osada otoczona została okrągłym wałem o średnicy około czterech kilometrów.

Zaparkowali na podwórzu. Mariolka poszła do domu. Wójt popatrzył z niechęcią na oborę, skąd dobiegały coraz głośniejsze ryki.

– Wydoić trza – burknął. – Skombinuj czyste wiadro i chustę z gazy, pokażę ci, co i jak... Stołek po prababce na szczęście stał od dwudziestu lat w tym samym miejscu. Wójt klepnął krowę po zadzie, by się odpowiednio ustawiła, nakrył wiadro gazą i zabrał się do dojenia. Mleko strużkami popłynęło do wiadra. Potem kazał spróbować synowi. Chłopak nawet szybko nauczył się unikać

chlaśnięć krowim ogonem. Po półgodzinie wiadro było prawie pełne.

– No widzisz, nie takie to trudne.

– Tato?

– No co?

– A co zrobimy z tym mlekiem? Mamy go z dziesięć litrów. A po wieczornym dojeniu będzie jeszcze dziesięć, to dwadzieścia razem, a rano dojdzie... Gdzie my to będziemy trzymać? W wannie?

– Mleko? Wypijemy może...

– Dwadzieścia litrów dziennie na troje?!

– To może sery zrobimy, masło... – grzebał w pamięci, usiłując sobie przypomnieć.

– Kto tyle zeżre? To bez sensu...

– Postaw w jakimś chłodnym miejscu, potem pomyślimy. – Wojciech stanowczym gestem podał

chłopakowi wiadro.

– Tato, ja chcę siku! – zawodziła Mariolka.

– Idę się przejść po miasteczku. W końcu jestem wójtem. Trzeba dopilnować spraw... Z ulgą opuścił obejście. Na ulicy wyciągnął z kieszeni paczkę „Sportów”. Zapalił, zaciągnął się, oczy poszły mu w słup. Zawartość smoły i nikotyny kpiła sobie z wszelkich norm ISO przewidzianych przez Unię Europejską. Przez ostatnie dwadzieścia lat palił tylko wykwintne zagraniczne papierosy, których dym delikatnie pieścił mu podniebienie. Tu po drugim sztachnięciu prawie wypluł płuca...

– Jak nie wrócimy do naszej rzeczywistości, rzucam palenie! – po raz osiemdziesiąty podjął tę samą

męską decyzję.

Przed urzędem gminy stał tłumek wyborców. Wyglądali, jakby go oczekiwali. Bardak rozdeptał peta i podszedł do nich, uprzejmie uchylając maciejówki.

– Czym mogę służyć obywatelom? – zapytał.

– Chcielibyśmy dowiedzieć się, co urząd gminy planuje w zaistniałej sytuacji – warknęła jakaś babina w chustce.

– Urząd gminy powołał już sztab kryzysowy – zełgał Bardak. – Szukamy usilnie wyjścia z sytuacji.

– A konkretnie? – zapytał ktoś.

– A konkretnie, to badamy sprawę. Osobiście dokonałem rekonesansu i badań organoleptycznych otaczającej miasteczko bariery. Pracujemy nad tym ze wszystkich sił – kolejne łgarstwo gładko spłynęło z jego ust.

Ludzie nie wyglądali na przekonanych. Wolał się wycofać, by uniknąć kolejnych niepotrzebnych pytań. Wszedł do budynku. W urzędzie byli już jego wujowie Maciej i Tomasz Bardaki. Jak przez mgłę

przypomniał sobie, że wieczorem po imprezie wyznaczył im jakieś funkcje.

– Jak wygląda sytuacja? – zapytał.

– Jesteśmy kompletnie odcięci od świata – zameldował Maciej. – Nie działają telefony ani teleksy na poczcie. Radio odbiera tylko muzykę, głównie przeboje z lat siedemdziesiątych i klasykę. W telewizji na dwu programach lecą filmy z czasów PRL, i to te najnudniejsze. Osadę otacza bariera wytłoczona w biusty... Nie da się jej przebić, chłopaki z kółka rolniczego próbowali taranować kombajnem.

– Posłałem piętnastu naszych, żeby odszukali Wędrowycza. Idę o zakład, że to jego sprawka –

zameldował Tomasz.

– Brawo, moja szkoła!

W tym momencie w drzwiach stanęła zadyszana bratanica Wojciecha.

– Wujciu kochany, zrób trochę porządku jako sołtys – rozszlochała się.

– Jestem wójtem!

– To jako wójt... Wyobraź sobie, ta wywłoka z tekstylnego... Nie dość, że nie mają pampersów, tylko same pieluchy tetrowe, to jeszcze rajstop zbrakło, są tylko pończochy, ale nie samonośne, tylko bez gumek. W dodatku moja zamówiona kiecka... Zobacz, co mi wcisnęli, wczoraj była jeszcze dobra, a dziś

się zaczarowała, ale te łachudry nie chcą przyjąć reklamacji! – Wybuchła płaczem. Wujaszek obejrzał podaną mu sukienkę.

– Kiecka jak kiecka – zawyrokował. – Co w niej dziwnego?

– Beznadziejny krój! Obciachowy kolor! A ta tkanina... Plastik jakiś, pocę się w tym jak mysz kościelna.

– Dobrze, spisz to wszystko, w punktach najlepiej. – Podsunął jej kartkę i długopis. – A ja po południu osobiście dopilnuję, żeby dostali za swoje... Na razie pracujcie, mnie wzywają obowiązki społeczne i rodzinne – pożegnał wujaszków.

Postanowił zajść do sklepiku. Może będą jakieś zagraniczne papierosy? Wysilił pamięć. Co palił

w młodości? „Extra Mocne”, „Żeglarze”, „Carmeny”, „Caro”, ruskie „Kosmosy”, a czasem nawet

„Biełomorkanały”...

– Były jedne takie delikatniejsze. „Popularne” – przypomniał sobie. – Albo może to były „Klubowe”?

„Giewonty”? „Radomskie”? – skrobał się po głowie. – Diabli nadali, tyle tych polskich marek było!

Sprzedawczyni siedziała przed sklepem i popijała oranżadę. Napój był wściekle różowy, woń

landrynek niosła się wokoło. Butelka miała porcelanowy korek na druciku.

– Dzień dobry, potrzebowałbym jakieś trochę delikatniejsze papierosy z filtrem.

– Nic z tego. Sklep będzie zamknięty – oświadczyła stanowczo.

– Ale dlaczego?

– Mam kiełbasę, ale nie wiem, czy sprzedawać na kartki, czy bez kartek – wyjaśniła niechętnie. –

Sprzedam bez kartek, może być jakaś chryja. A kartek nikt jakoś nie ma. W dodatku nie mam zielonego pojęcia, co po ile. Niektóre towary mają na opakowaniach nadrukowaną cenę, ale reszta? Poza tym nie pamiętam już, co ile kosztowało, a przecież ceny też się zmieniały. I wedle cen niby z którego roku mam sprzedawać? No i wreszcie ja teraz posprzedaję, potem czar pryśnie, a co będzie, jak się ilość towaru z ilością pieniędzy w kasie nie będą zgadzały? Zdejmiecie klątwę, to otworzę sklep.

– Pracujemy nad tym – zapewnił.

Nogi same zaniosły go do knajpy. Ajent siedział za barem z dziwnie rozradowaną miną. Nad nim wisiała wywieszka wykonana tuszem na brystolu.

Piwo dostępne wyłącznie za złoto i srebro.

Rabat jest stolicą Maroka.

Kredytu nie udziela się.

„Ten to się umie ustawić” – pomyślał wójt z niechęcią, a że nie miał przy sobie kruszców, podreptał

do domu. I tu z miejsca trafił na istne pandemonium.

– Tato – beczała Mariolka – co to takiego?

Ojciec wszedł do jej pokoju.

– No o co chodzi? – zapytał.

– Bo tu były moje „My Little Pony”, a zamiast nich są jakieś potwory... Wójt spojrzał na dziesięć identycznych figurek z utwardzonej gąbki.

– To nie żadne potwory, tylko Czeburaszka – wyjaśnił. – Jak mu po polsku było, Kiwaczek chyba...

– Co?!

– Zwierzaczek taki egzotyczny z bajki o krokodylu Gieni... – usiłował sobie przypomnieć film oglądany w dzieciństwie.

– Tu była na plakacie Hannah Montana, a zamiast niej jest jakiś facio z obciachową fryzurą. –

Mariolka ponownie zaczęła zawodzić.

– To jest... eeee... jak się, do cholery, nazywał? A, już wiem, Limahl.

– Buuuu... Nie wiem nawet, kto to był... Uuuu...

– Taki sobie piosenkarz. Śpiewał coś tam, trzydzieści lat temu wszystkie nastolatki się w nim kochały.

– Uuuu... Ale ja kocham Hannah Montanę...

Nie wytrzymał, wybiegł z pokoju. W drzwiach domu wpadł na syna.

– Tato, krowa znowu ryczy...

– Daj jej żreć!

– Ale co? Ja nawet nie wiem, co krowa je!

– Jak to co? Lucernę! Albo weź kosę i trawy nakoś!

– Ale ja nie umiem...

Wojciech, wkurzony do imentu, pobiegł do szopy. Kosa po dziadku wisiała na swoim miejscu, zardzewiała i zarośnięta pajęczynami. Ściągnął, wyklepał pospiesznie. Potem naostrzył i wziął na ramię.

– Patrz i ucz się, gamoniu – obsztorcował syna. – Ze wsi jesteś, a kosić nie umiesz? Ja mam cię

gospodarzenia uczyć?

– No a kto niby? Technikum rolnicze?

W sadzie koło jabłonek trawa rosła po kolana. Wójt złożył się, zamachnął i położył równiutki pokos. Zamachnął się drugi raz i położył kolejny, zamachnął trzeci i wbił koniec w glebę.

– Eee... nie mam czasu dalej cię uczyć, jakoś sobie poradzisz – burknął, bo z domu rozległo się wycie córki. – O co znowu chodzi? – zapytał, stając w drzwiach.

– Bo moje płyty zniknęły i odtwarzacz, a zamiast nich są jakieś pudełka i dziwna maszyna... –

Potrząsnęła kasetą magnetofonową.

– Zaraz puścimy muzykę, przestań skowyczeć!

Umieścił kasetę w magnetofonie i wdusił „start”. Rozległy się pienia.

– Widzisz, jest muzyka – uśmiechnął się.

– Ale ja chciałam Linkin Park!

– Tak? A co ja puściłem? – Spojrzał na kasetę. – Lady Pank to nie to samo?

Jedyną odpowiedzią był kolejny skowyt.

– Tato, kosa, chyba się stępiła, bo przestała brać! – to syn zajrzał przez okno.

– Weź osełkę i naostrz!

– Nie umiem!

– To zarżnij tę pieprzoną krowę! – wściekł się Wojciech. – Faktycznie, po cholerę nam ona. Stoi, ryczy, karmić trzeba, mleka daje tyle, bydlę głupie, że nie wiadomo, co z tym robić... Poderżnij jej gardło i po ptokach!

– Też nie umiem!

– To musisz się przyzwyczaić, że ryczy!

– Tato, jestem głodna! – marudziła córka.

– Zarżnij kurę, ugotujemy rosołu – polecił młodemu.

– Nie umiem!

– Normalnie złap, na pieniek i łeb jej upitol siekierą. A ja zagniotę ciasto na makaron!

Ze strychu ściągnął starą stolnicę po babce, naszykował mąkę, wbił w nią jajko i zaczął ugniatać. Potem rozwałkował ciasto wałkiem na placek, przesypał mąką, zwinął i zaczął szatkować nożem.

– Ja też mogę? – zapaliła się Mariolka.

– No pewnie, bierz się do roboty. – Z ulgą opłukał ręce w cebrzyku. W tej chwili w drzwiach kuchni stanął syn. Zachlapany był krwią od stóp do głów, wzrok miał błędny, w rękach trzymał jakieś pierzaste ochłapy.

– Ciężko było, ale dałem radę! – oświadczył z dumą.

– Ccco to jest?... – wykrztusił ojciec.

– No, kura... Za pierwszym razem nie trafiłem w głowę... Ta jest trzecia. Prawie w jednym kawałku po egzekucji została, to przyniosłem. Fajne to rąbanie siekierą żywej tkanki. Nabrałem jakby wprawy. Już

coś wiem o zabijaniu. Teraz już mogę iść załatwić krowę! Przydzwonię jej centralnie między oczy, bo kark ma za gruby. Chyba żeby kosą między żebra, może za którymś razem w serce trafię. – Rozciągnął

usta w sadystycznym uśmiechu.

– Nie!!!!

Wojciech Bardak wszedł do knajpy i klepnął ciężko przy stoliku. Miał szczerze dosyć tego wszystkiego.

– Pan sobie życzy? – zagadnął ajent.

– Piwo.

– Czym pan płaci?

Wójt rzucił na blat przedwojenną piątkę z Piłsudskim. Ajent postawił przed nim pięć butelek „Jasnego Pełnego”. Bardak spojrzał na rysunek Sfinksa zdobiący etykietę, a potem zerwał pierwszy kapsel i pociągnął łyk. Piwo miało doskonały smak...

– Rewelacja – szepnął.

– Aż sobie człowiek przypomina, że kiedyś piwo warzono ze słodu i chmielu. – Barman uśmiechnął się

krzywo.

Wójt pociągnął kolejny łyk i teraz dopiero wsłuchał się w rozmowy bywalców.

– Ja to znalazłem w jednym miejscu balony takie, że Pamela takich nie ma! – pochwalił się

czerwononosy dziadyga. – A sutkami to wręcz najeżone!

– A ja takie twarde i sprężyste, jak z samego mięska – perorował drugi. – A w innym miejscu były takie rozkosznie mięciutkie, jak poduszeczka. A ty, Józek?

– A ja nic – wzruszył ramionami zapytany. – Nie byłem macać. Co w tym niby ciekawego? Cycki to cycki, bo to ja cycków nie widziałem?

– Czy ty nie jesteś czasem homo? – Barman łypnął spod oka.

– Nie, ja po prostu jestem cnotliwy – wyjaśnił klient z godnością. – A do tego cała wieś tam miętosi i obślinia. Fuj! Nie lubię tak po kimś korzystać. A wam to chyba odbiło. O cycach gadacie, zamiast kombinować, jak stąd drapnąć!

– Coś z racji w tym jest – westchnął czerwononosy. – Jednakowoż te piersiątka takie są milutkie... –

rozmarzył się.

– Bo ja wiem, czy tak zaraz trzeba uciekać? Takiego piwka nie piłem... Oj, będzie ze trzydzieści lat... –

westchnął jego kompan.

– A pan wójt co o tym sądzi? – zagadnął niespodziewanie cnotliwy Józek.

– Piwo naprawdę doskonałe. – Wojciech cmoknął z uznaniem.

– Ale ja o tych cyckach...

– To bardzo ciekawe zjawisko, ale sami rozumiecie, nie mogłem go dogłębnie zbadać, bo żona wraca za parę dni i jakby się dowiedziała...

– Czy jakby co, da się stąd drapnąć – uściślił pytanie cnotliwy.

– Powołany przeze mnie zespół naukowy radzi właśnie, jak przedrzeć się na drugą stronę – zełgał

Bardak. – Napalmem może spróbujemy. Bo dynamitu nie mamy...

– Napalmem po piersiątkach? – skrzywił się czerwononosy. – To chyba grzech.

– A macać to niby nie jest grzech? – zapienił się Józek.

– Nie wiem. Prawdziwe niby nie są. Zapytać księdza? – Wójt wzruszył ramionami. W tym momencie drzwi otworzyły się i do wnętrza wmaszerowali jego dwaj kuzyni.

– Gdzie ty się podziewasz? – burknął Izydor. – Od rana cały klan cię szuka!

– Badałem z synem sytuację i szukaliśmy metod przedarcia się przez barierę – oświadczył Wojciech. –

Sami rozumiecie, jestem wójtem, oprócz dbania o sprawy rodu muszę pełnić też przewidziane przepisami funkcje społeczne. Ciężar odpowiedzialności, który beztrosko złożono na moje barki...

– Uuuu... Bo zaraz pękniesz jak balonik – zakpił Izydor.

– Tak się zastanawiam – mruknął Eustachy. – Czy aby na pewno dobrze robimy, próbując się

wydostać?

– A niby dlaczego nie? – zirytował się Wojciech.

– A skąd niby możemy wiedzieć, co jest po drugiej stronie? Może nasza współczesność? Wtedy zrobić

dziurkę dobrze. Drapniemy i tyle. A jeśli tam jest prawdziwa komuna? Znaczy naprawdę rok tysiąc dziewięćset osiemdziesiąty piąty? Albo i, nie daj Boże, któryś wcześniejszy jeszcze? Pamiętacie, jak było za Stalina?

– Ubecja nic mi nie zrobi, nigdy nie należałem do AK! – prychnął Wojciech.

– Bo się urodziłeś trzydzieści lat za późno – zarechotał Izydor.

– No właśnie, mam niepodważalne, żelazne alibi!

– Może ubecja faktycznie by się do nas nie dobrała, ale przymusowe odstawianie zboża na kontyngent, brak świec i kartki na buty to też nic przyjemnego!

Milczeli długą chwilę. Wojciech odkorkował pozostałe butelki i podsunął krewniakom. Wypili.

– Sami nic nie wykombinujemy – westchnął wreszcie wójt. – Tu trzeba rozmów na wysokim szczeblu.

– Że co? – nie zrozumiał Eustachy.

– Idę nawiązać stosunki pomiędzy władzą świecką a duchowną. Znaczy proboszcza o radę zapytamy!

Ksiądz dobrodziej siedział sobie na ganku plebanii w bujanym fotelu. Wyglądał na całkiem zadowolonego z życia.

– No, myślałem, że już się was nie doczekam – zaczął od połajanki. – Każdy wójt zaczyna sprawowanie władzy od oficjalnego błogosławieństwa...

– To jeszcze zdążymy – bąknął Wojciech. – Oficjalnie jutro na niedzielnej mszy. Sprawę mamy. Teologiczną w pewnym sensie.

– A, to zapraszam. – Duchowny gościnnie uchylił drzwi.

– Fiuuuuu... – syknął Izydor.

Wnętrze plebanii też uległo zmianie w stylu komuny, ale jej wyposażenie było o kilka klas lepsze. Telewizor był kolorowy, lodówka nie sowiecka, ale węgierska, na półce stał nawet prototypowy magnetowid produkcji zakładów Kasprzaka, a półki uginały się pod ciężarem drukowanych offsetem albumów.

– Ja na was nie głosowałem. – Proboszcz, widząc ich zdumienie, szyderczo wyszczerzył zęby. – To i kara mniej dotkliwa.

– Hmm... No tak... – bąknął nowy wójt.

– Przyszliśmy do księdza po poradę – wyjaśnił Izydor.

– Siadajcie, proszę...

Gosposia duchownego postawiła na stole rżnięte kryształowe kieliszki i miskę z kawałkami bloku kakaowego. Duchowny polał gościom kubańskiego rumu.

– Czy ksiądz ma jakąś teorię na temat tego, co zaszło? – zapytał Eustachy.

– Naród skamlał „komuno wróć” tak długo, aż przekonał najwyższe Czynniki i otrzymał to, o co prosił. Niech teraz konsumuje słodkie owoce swego zwycięstwa. Wasze zdrowie. – Proboszcz uniósł kieliszek. Wychylili posłusznie.

– A tak poważnie? – indagował Wojciech.

– Tak poważnie, to oczywiście robota Wędrowycza... Bo czyjażby inna?

– Tyle to i my wiemy.

– Ten dekret o wygnaniu musiał go solidnie wkurzyć. – Ksiądz, krzywiąc się niemiłosiernie, zagryzł

rum kawałkiem bloku. – Pomijam już fakt, że jego wydanie byłoby czystą głupotą, bo wójt nie ma w dzisiejszych czasach władzy, żeby kogoś wygnać.

– Nie? – zdumiał się Izydor.

– To nie średniowiecze – wzruszył ramionami ksiądz. – Może i lepiej, że nie średniowiecze – dodał

z ciężkim westchnieniem. – Bo jakby nas cofnęło do tamtej epoki... – Wzdrygnął się.

– A tak z teologicznego punktu widzenia? – dopytywał Izydor. – To klątwa czy co? Naprawdę cofnął

nas w czasie?

– Sądzę, że nie dysponuje aż taką mocą. Próbowałem wodą święconą... Jak mi się wydaje, to zespół

urojeń onirycznych. Narzucił nam swoją iluzję. Telepatycznie.

– Co mówi na ten temat nauka Kościoła?

– Telepatia zasadniczo nie jest przez Kongregację Nauki Wiary jednoznacznie potępiana, choć uważa się ją za moc dalece podejrzaną... Wprawdzie dysponują nią czasem opętani, ale telepatami byli też

święci, na przykład ojciec Pio.

– Czyli nie da się osady wyegzorcyzmować?

– Próbowałem. – Duchowny rozłożył bezradnie ręce. – Może gdyby skontaktować się z diecezjalnym egzorcystą, znalazłby jakiś sposób... Ale sam nie dam rady. Wydaje mi się, że musicie się przeprosić

z Wędrowyczem.

– Przeprosić się z tym plugawym staruchem?... – Wojciech poczerwieniał ze złości. – Tan gad wykończył nam dwunastu członków rodziny w ciągu sześćdziesięciu lat! To on powinien przepraszać na kolanach i we włosiennicy...

– No to może przekupić? – podsunął proboszcz.

– A gdyby go tak zaciukać? – zagadnął Izydor. – Jak wyciągnie nogi, to zły czar pryśnie czy nie?

– Nie mam pojęcia – odparł ksiądz. – Ale stanowczo zabraniam przelewania krwi! Nie dam wam ani dyspensy na zabójstwo, ani rozgrzeszenia potem! – huknął.

– Teraz pytanie, czy Wędrowycz jest wewnątrz bąbla, czy na zewnątrz – mruknął Izydor. – Jeśli nie jest głupi, to na zewnątrz, czyli przeprosić lub przekupić nijak... A jak w środku... Hmmm... Wójt zaszedł do domu. Na piecu perkotał gar z rosołem. W drugim, mniejszym, wrzała woda na makaron.

– Jakoś sobie poradziłem z krową – zameldował syn.

– Poradziłeś sobie? – wzdrygnął się ojciec. – Siekierą?

– Nie, wygoniłem do sadu, żre trawę, a my mamy spokój. Barman mleko kupił, powiedział, że kumysu

napędzi.

– Aha...

– Sąsiedzi uruchamiają kosiarkę, stała w szopie, wprawdzie nieużywana od trzydziestu lat, ale sądzą, że do wieczora zdołają ją z rdzy doczyścić...

Wójt zjadł talerz rosołu. Nawet niezłe danie syn ugotował, tylko pierza trochę w tym pływało. Córka oglądała czarno-białego „Wilka i zająca” i przynajmniej nie marudziła.

– Gospodarujcie jakoś, mnie wzywają obowiązki – mruknął Bardak, odsuwając talerz. Podreptał do gminy. Obaj wujowie spisywali pracowicie obserwacje. Gabinet wójta... Wojciech siadł

za biurkiem. Popatrzył na regały...

„Dobrze, że dziś sobota” – pomyślał. „Ale od poniedziałku trzeba się będzie zabrać na poważnie za administrowanie tą katastrofą...”

Skrzypnęły drzwi i wszedł Izydor.

– Mam dwie wiadomości – powiedział.

– Zacznij od złej – westchnął ciężko Wojciech.

– Ale obie są dobre!

– Że co?! – Wytrzeszczył oczy na kuzyna. – Złapaliście Wędrowycza i Semena?

– To nie te wiadomości... Też dobre, ale inne...

– No to mnie zaskoczyłeś... A może one są złe, tylko tobie się wydają dobre? Zresztą gadaj.

– Po pierwsze cycusie na polu siłowym nie są już gołe, tylko mają barchanowe staniki.

– A ta druga?

– W telewizji lecą filmy z Czechosłowacji...

– I to niby... Czekaj. Wyjaśnij własnymi słowami, dlaczego niby to mają być dobre wiadomości?

– Bo oznaczają, że moc klątwy Wędrowycza słabnie.

Wójt podniósł się zza biurka i zajrzał do kuchni. Lodówka w kącie nie była już sowiecka, ale wyprodukowana w Turcji, a gdy zajrzał do środka, zobaczył przyzwoitą czeską śliwowicę i węgierskie salami.

– O, ja pierniczę! – szepnął. – Chyba faktycznie odpuszcza!

Wrócił do gabinetu. Dzieła Stalina stojące na regale na jego oczach sapnęły i zamieniły się w dzieła Lenina, a następnie w książkę telefoniczną. Kapitał Marksa przeobraził się w Biblię, a konstytucja ZSRR

w zbiór norm ISO dla urzędów gminnych. Na telefonie sowiecki znak jakości płynnie zamienił się w logo japońskiego koncernu.

Wójt wyjrzał oknem. Osada piękniała w oczach, znikały rynsztoki i grzebiące w nich kury, zdezelowane fiaty i syrenki na powrót stawały się zachodnimi brykami...

– Wygraliśmy z Wędrowyczem! – Wójt dumnie wypiął pierś. – Biegnij, zwołaj starszyznę klanu, trzeba porozdzielać etaty! Albo nie, czekaj... Może już działa.

Sięgnął do kieszeni i ku swojej uldze zamiast harmonijki ustnej wyciągnął telefon komórkowy. Nadzwyczajna sesja gminy wypadła bardzo uroczyście. Biegnący na naradę krewniacy odwiedzili po drodze sklepik, więc na blacie piętrzyły się ciasteczka, zagraniczne batoniki i inne pyszności, o których istnieniu zdążyli już prawie zapomnieć. Wojciech Bardak zatarł ręce.

– Przyjaciele – powiedział – mało który... Co ja gadam! Żaden wójt gminy u progu swojego urzędowania nie zetknął się z tak niezwykłym problemem! Bez waszej pomocy nie przezwyciężyłbym tych obiektywnych trudności. Ale daliśmy radę. Klątwa Wędrowycza została przełamana! Dlatego też

uważam, że za wzorową postawę w chwili szczególnej próby powinniśmy sobie wszyscy przyznać

medale i skromne gratyfikacje pieniężne z funduszy gminy!

– Ale tak właściwie jak to zrobiliśmy? – zainteresował się młody.

– A kij go wie! – wzruszył ramionami wójt. – Czy to ważne?

– Ważne – upierał się najmłodszy uczestnik narady. – Bo jak się rypnie, że wzięliście premie, będą

o to pytać, lepiej zawczasu coś wymyślić...

– Zrobiliśmy to siłą spokoju i godnością osobistą – podpowiedział Izydor.

– Nie, to zbyt ogólnikowe. – Chłopak pokręcił głową. – Może powiemy, że duśdaliśmy te cycki, aż

poczuły się zaspokojone i odpuściły...

– Cała wieś duśdała, jeszcze po wypłatę przylezą! Poza tym to niemoralne trochę... Nasze zwycięstwo powinno być czyste i wzniosłe. A w każdym razie tak je będę przedstawiał. Wiecie, jako wójt muszę

przemawiać w sposób wyważony. Żeby nie urazić małorolnych, moherów, komuchów ani mniejszości seksualnych.

– To mamy takie w gminie?! – Izydor wytrzeszczył oczy.

Ale nie zdążyli nic wymyślić, bo w tym momencie drzwi urzędu, potraktowane kopniakiem, otworzyły się na oścież. W progu stanęli Jakub, Semen, kontrkandydat Kociuba i dziwnie blady przewodniczący komisji wyborczej.

– Co, u diab... – zaczął wójt, ale umilkł, widząc lufę pepeszy Semena wycelowaną w swój brzuch.

– Myśleliśmy, że sami się domyślicie, co robić – gderał kozak. – Ale wy, Bardaki, faktycznie jesteście bandą głąbów.

– Proszę mówić. – Wędrowycz popchnął do przodu szefa komisji.

– Niniejszym informuję, że zaszła fatalna pomyłka podczas przeliczania głosów – wymamrotał

urzędnik. – Po ponownym zbadaniu i przeliczeniu kart do głosowania odkryliśmy, że liczba głosów nieważnych wynosi ponad osiemset... Konkretnie, krzyżyki zaznaczono przy nazwiskach nie jednego, ale dwóch kandydatów...

– To fałszerstwo! Sfałszowaliście wyniki demokratycznych wyborów! – zapieklił się Wojciech. – Ja was...

– Mówiłem, nie gadać z bucami, tylko zastrzelić i zakopać, to się upieraliście, żeby darować im życie

– odezwał się Wędrowycz. – Zaczekajcie, panowie, za drzwiami i trzeba będzie sprzątaczkę wezwać, żeby podłogi umyła...

Wzmianka o zastrzeleniu i zakopaniu podziałała na Bardaków jak kubeł zimnej wody. Choć głęboko pogrążeni w demokratycznej nirwanie, w zderzeniu z twardą rzeczywistością przetrzeźwieli momentalnie.

– Zaraz, zaraz – odezwał się wójt. – Po co tak nerwowo? Może faktycznie oddano część głosów nieważnych i ja wcale nie jestem wójtem... A kto, znaczy się, jest?

– Wychodzi na to, że pan Kociuba – wyjaśnił przewodniczący komisji.

– Serdecznie gratuluję. – Wojciech uścisnął dłoń nowego wybrańca ludu. – Dobra, chłopaki, nic tu po nas, pójdziemy sobie...

– Khym, khym – chrząknął Jakub i wskazał lufą sejf.

– Przepraszam, zapomniałem – bąknął Izydor, wyjął z teczki dwie grube paczki banknotów i z widocznym żalem odłożył na miejsce.

Uczestnicy narady i interwenci rozeszli się do domów. Nowy wójt zamknął drzwi i troskliwie wpuścił

klucz urzędu do torby. Na placyku przed budynkiem świeciły silne diodowe lampy. Chodnik znowu był

równiutki jak stół.

– Wszystko dobre, co się dobrze kończy – powiedział Jakub, idąc niespiesznie w stronę knajpy. –

Choć liczyłem, że te buce same pozmieniają wyniki wyborów... Ale skoro na to nie wpadli, trudno. Ale i tak niezły był ubaw, jak sobie ten i ów musiał przypomnieć, jak koło chudoby chodzić!

– Co niby się dobrze kończy? – zdziwił się Semen. – Uważasz, że to dobre zakończenie?

– A co ci się znowu nie podoba? Źli zostali pognębieni, dobrzy, czyli my, mają satysfakcję...

– Jak to co mi się nie podoba? Cała ta demokracja! Przecież gdyby nie nasza interwencja, ten dziad rządziłby gminą przez długie lata! Jutro prawdziwy wróci car i Ruś podźwignie milion rąk... – zanucił.

– Naprawdę chcesz do carskiej Rosji? – warknął egzorcysta, wyciągając kolejną fiolkę. Ale daremnie czekał na odpowiedź. Kozak tak się przestraszył, że głos uwiązł mu w krtani.

===aFBjUmZQ

© fot. Fabry ka Słów

Andrzej Pilipiuk (1974) – człowiek z przeszłości. Niestrudzony tropiciel ciekawostek z lamusa. Kolekcjoner nagród literackich, który z pisania z pasją uczynił swój sposób na życie. Miarą jego sukcesu jest 26 książek napisanych i wydanych w ciągu dekady, 600 tysięcy sprzedanych egzemplarzy i miejsce na podium ścisłej czołówki najpoczytniejszych pisarzy w Polsce.

Homo literatus, który do pisania podchodzi z żelazną regułą – pracuje planowo, codziennie, a kiedy poczuje zmęczenie fabułą, zabiera się za inny tytuł. Uprzedzając krytykę, sam siebie nazwał Wielkim Grafomanem. Z wykształcenia archeolog, z zamiłowania łowca meteorów. Beznadziejnie zauroczony zapomnianymi odkrywcami i wynalazkami XIX

wieku. Społecznik. Własnym sumptem i ogromnym zaangażowaniem wydał unikatowy album o Wojsławicach, mieście, w którym narodził się Jakub Wędrowycz.

Twórca panteonu niezwykłych bohaterów literackich oraz Jakuba Wędrowycza – zawistnego, mściwego kmiota, bimbrownika i egzorcysty. Jedynego w polskiej literaturze rdzennie polskiego superbohatera, który po 11 latach rozśmieszania do łez dorobił się własnego festiwalu.

Czterokrotny laureat prestiżowej Nagrody Nautilusa. Dziesięciokrotnie nominowany, raz nagrodzony Nagrodą im. Janusza A. Zajdla. As EMPiK-u 2006 – jeden z trzech najchętniej kupowanych autorów. Pija herbatę. Ani wstrząśniętą ani tym bardziej mieszaną. Parzoną w samowarze.

===aFBjUmZQ

COPYRIGHT © BY Andrzej Pilipiuk

COPYRIGHT © BY Fabryka Słów sp. z o.o., LUBLIN 2012

WYDANIE I

ISBN 978-83-7574-818-5

Wszelkie prawa zastrzeżone

Al rights reserved

Książka ani żadna jej część nie może być przedrukowywana ani w jakikolwiek inny sposób reprodukowana czy powielana mechanicznie, fotooptycznie, zapisywana elektronicznie lub magnetycznie, ani odczytywana w środkach publicznego przekazu bez pisemnej zgody wydawcy. PROJEKT I ADIUSTACJA AUTORSKA WYDANIA Eryk Górski, Robert Łakuta

ILUSTRACJE ORAZ GRAFIKA NA OKŁADCE Andrzej Łaski

PROJEKT OKŁADKI Paweł Zaręba

REDAKCJA Rafał Dębski

KOREKTA Bogusław Byrski

SKŁAD ORAZ OPRACOWANIE OKŁADKI Dariusz Nowakowski

SPRZEDAŻ INTERNETOWA

ZAMÓWIENIA HURTOWE

Firma Księgarska Olesiejuk sp. z o.o. s.k.a.

05-850 Ożarów Mazowiecki, ul. Poznańska 91

tel./faks: 22 721 30 00

www.olesiejuk.pl, e-mail: hurt@olesiejuk.pl

WYDAWNICTWO

Fabryka Słów sp. z o.o.

20-834 Lublin, ul. Irysowa 25a

tel.: 81 524 08 88, faks: 81 524 08 91

www.fabrykaslow.com.pl

e-mail: biuro@fabrykaslow.com.pl

===aFBjUmZQ

===aFBjUmZQ

===aFBjUmZQ

===aFBjUmZQ

Document Outline

��

��

��

��

��

��

��

��

��

��

��

��

��

��

��

��

��

��

��

��

��

��

��

��

��

��

��

Content

Пилипюк Анджей Trucizna