Кук Глен

Woda śpi

GLEN COOK

WODA ŚPI

ÓSMA KRONIKA CZARNEJ KOMPANII TRZECIA KSIĘGA LŚNIĄCEGO KAMIENIA

Przełożył Jan Karłowski

DOM WYDAWNICZY REBIS POZNAŃ 2000

1

W owym czasie Czarna Kompania nie istniała. Tak przynajmniej należało wnosić z treści publikowanych praw i dekretów. Ja jednak nie mogłam się z tym pogodzić.

Sztandar Kompanii, jej Kapitan i Porucznik, jej Chorąży oraz wszyscy żołnierze, którzy uczynili ją tak straszną w oczach wrogów, odeszli, zostali pogrzebani żywcem w sercu rozległej kamiennej pustyni.

— Lśniący kamień — szeptano na ulicach i w zaułkach Taglios. Natomiast komunikaty najwyższych władz głosiły:

— Odeszli do Khatovaru — ale dopiero wówczas, kiedy zdecydowano wreszcie przerwać zmowę milczenia i nadać wiadomym wydarzeniom znamię rzekomego triumfu. Bowiem Radisha, albo Protektorka, albo jeszcze ktoś inny, wpadła na pomysł, iż lepiej będzie, gdy ludzie uwierzą, że Czarna Kompania podążyła ku swemu przeznaczeniu.

Jednak wszyscy na tyle starzy, aby pamiętać Kompanię, wiedzieli lepiej. Tylko pięćdziesięciu ludzi udało się na tę równinę lśniącego kamienia. Połowa z nich nie należała do Kompanii. Jedynie dwoje z tych pięćdziesięciu powróciło, aby szerzyć kłamstwa o tym, co się stało. A trzeci, który mógł zaświadczyć o prawdzie, został zabity w Wojnach Kiaulunańskich, daleko od stolicy. Jednak kłamstwa Duszołap i Wierzby Łabędzia nie zdołały zwieść nikogo. Ludzie zwyczajnie udają, że w nie wierzą, ponieważ tak jest bezpieczniej.

A mogliby przecież zapytać, dlaczego Mogaba potrzebował aż pięciu lat na pokonanie nieistniejącego wroga i czemu tysiącami młodych żywotów zapłacić musiano za podporządkowanie terytoriów Kiaulune władzy Radishy i rządom wypaczonych prawd Protektoratu. Mogliby zauważyć, że ludzie mieniący się żołnierzami Czarnej Kompanii przez całe lata po fakcie bronili

się jeszcze w fortecy Przeoczenia, póki wreszcie Protektorki, Duszołap, do tego stopnia nie rozdrażniło ich nieprzejednanie, że zaangażowała swe najlepsze czary w trwającą dwa lata operację, po której z potężnej warowni został tylko biały pył, biały gruz i stosy białych kości. Każdy mógłby zadać te pytania. Zamiast tego jednak ludzie woleli milczeć. Bali się. Nie bez powodu się bali.

Imperium Tagliańskie pod władzą Protektoratu jest państwem strachu.

W trakcie tych lat niewzruszonego oporu pewien bezimienny bohater zasłużył sobie na wieczystą nienawiść Duszołap, dokonując aktu sabotażu Bramy Cienia, jedynej drogi wiodącej na lśniącą równinę. Duszołap była najpotężniejszym z żyjących magów. Mogła stać się Władczynią Cienia, której potęga przyćmi monstra pokonane przez Kompanię podczas pierwszych wojen w służbie Taglios. Skoro jednak Brama Cienia została zapieczętowana, nie była w stanie wezwać zabójczych cieni bardziej potężnych od tych kilku, jakie podporządkowała sobie jeszcze wówczas, gdy samotnie knuła zagładę Kompanii.

W rzeczywistości Duszołap umiałaby otworzyć Bramę Cienia, jednak nie miała pojęcia, w jaki sposób zamknąć ją na powrót. Zaś przez raz otwartą wszystkie żyjące istoty prześlizgnęłyby się na zewnątrz i zaczęły rozszarpywać świat.

Oznaczało to, że Duszołap, nie znając wielu tajemnic, stoi przed wyborem: wszystko albo bardzo niewiele. Koniec świata albo poprzestanie na tym, co ma.

Jak dotąd poprzestaje na tym, co ma. Lecz nie ustaje w badaniach i poszukiwaniach. Jest Protektorką. Imperium trzęsie się ze strachu przed nią. Nikt nie waży się zaprotestować przeciwko terrorowi, jaki zaprowadziła. Wszelako nawet ona wie, że ta epoka mrocznej jedności nie może trwać wiecznie.

Woda śpi.

W swoich domach, w cienistych uliczkach, w dziesiątkach tysięcy świątyń miasta nawet na chwilę nie zamierają nerwowe szepty. „Rok Czaszek. Rok Czaszek". Jest to bowiem epoka, w której żadni bogowie nie umierają, a ci, którzy śpią, wiercą się nerwowo w swych snach.

W domach, w ciemnych zaułkach, na uprawnych polach i ryżowych poletkach, na pastwiskach, w lasach i wasalnych miastach, kiedy tylko kometa rozbłyśnie na niebie albo niezwykła o tej porze roku burza zniszczy zasiewy, w szczególności zaś, gdy ziemia się zatrzęsie, ludzie szepczą:

— Woda śpi.

I przepełnia ich lęk.

2

Mówią na mnie Śpioszka. Jako dziecko odsuwałam się od świata, uciekając przed przerażającą rzeczywistością mego dzieciństwa w marzenia na jawie oraz senne koszmary. Kiedy tylko nie zmuszano mnie do pracy, tam właśnie się chowałam. Tam znajdowałam pociechę i poczucie bezpieczeństwa. Tam nie mogło dosięgnąć mnie żadne zło. Nie znałam bezpieczniejszego miejsca, póki do Jaicur nie przybyła Czarna Kompania.

Moi bracia zarzucali mi, że przez cały czas śpię. W istocie zazdrościli mi umiejętności izolacji. Nic nie rozumieli. Umarli, nie zrozumiawszy. Ja przespałam wszystko. Nie obudziłam się w pełni, póki nie minęło kilka lat spędzonych w Kompanii.

Teraz ja prowadzę te Kroniki. Ktoś musi to robić, choć nigdy oficjalnie nie przekazano mi obowiązków Kronikarza, a oprócz mnie nikt tego nie potrafi.

Jest to precedens.

Kroniki należy kontynuować za wszelką cenę. Prawda musi zostać utrwalona, nawet jeśli los postanowi, że żaden człowiek nigdy nie przeczyta słowa z tego, co napiszę. Te księgi stanowią duszę Czarnej Kompanii. Z nich można się dowiedzieć, kim jesteśmy. To znaczy, kim byliśmy. Że trwamy i że żadna zdrada nigdy nie dobędzie z nas ostatniej krwi.

Nie ma nas już. Tak nam mówi Protektorka. Radisha przysięga, że to prawda. Mogaba, wielki generał o tysiącu mrocznych zasług, krzywi się na samą myśl o nas i plugawi naszą pamięć. W oczach ludzi na ulicach jesteśmy jedynie męczącym koszmarem przeszłości. Tylko Duszołap nie ogląda się wciąż przez ramię, aby zobaczyć, czy przypadkiem któregoś z nas nie ma za plecami.

Jesteśmy upartymi duchami. Nie spoczniemy. Nie przestaniemy ich nawiedzać. Od dawna już nie przedsięwzięliśmy żadnych działań, oni jednak wciąż nie przestają się bać. Poczucie winy każe im wciąż nas wspominać.

Zaiste, powinni się bać.

Każdego dnia na jakimś murze w Taglios pojawia się wiadomość, wypisana kredą, farbą albo nawet i zwierzęcą krwią. Nic więcej, tylko delikatne napomnienie: „Woda śpi".

Każde z nich wie, co to oznacza. Powtarzają sobie szeptem przesłanie, świadomi, że gdzieś tam jest wróg, który bardziej jeszcze nie zna spokoju niźli rwący strumień. Wróg, który któregoś dnia wynurzy się z otchłani swego grobu i przyjdzie po tych, co przyłożyli rękę do zdrady. Nie ma żadnej mocy, która mogłaby ich przed tym uchronić. Ostrzegano ich tysiące razy, a jednak w końcu ulegli pokusie. Teraz już żaden diabeł ich nie ocali.

Mogaba się boi.

Radisha się boi.

Wierzba Łabędź boi się tak bardzo, że ledwie potrafi normalnie funkcjonować, podobnie jak wcześniej czarodziej Kopeć, którego zresztą sam wciąż oskarżał o tchórzostwo i z którego się wyśmiewał. Łabędź zna Kompanię jeszcze z dawnych czasów, z północy, zanim dla kogokolwiek tutaj stała się czymś innym niźli odległym wspomnieniem minionej trwogi. Lata, które upłynęły, nijak nie pomogły Łabędziowi oswoić się ze swym strachem.

Purohita Drupada się boi.

Główny Inspektor Gokhale się boi.

Tylko Protektorka się nie boi. Duszołap nie lęka się niczego. Duszołap nic to nie obchodzi. Szydzi i drwi z demona. Ona jest kompletnie szalona. Będzie się jeszcze śmiała i tańczyła, nawet gdy jej ciało zaczną już trawić płomienie.

Ten brak strachu wywołuje jeszcze większy niepokój u jej pomocników. Dobrze wiedzą, że ich pierwszych pogna w miażdżące szczęki losu.

Od czasu do czasu na murach pojawia się inna, bardziej osobista informacja: „Wszystkie ich dni są policzone".

Każdego dnia jestem na ulicy, idę do pracy, udaję się na

przeszpiegi, słucham, podchwytuję plotki i rozpuszczam nowe, korzystając z anonimowości, jaką zapewnia mi Chór Bagan, Ogród Złodziei, którego nawet Szarzy nie zdołali jeszcze spacyfikować. Niegdyś przebierałam się za prostytutkę, ale w końcu okazało się to zbyt niebezpieczne. W mieście żyją ludzie, przy których Protektorka mogłaby się zdawać uosobieniem normalności. Świat zaiste może mówić o szczęściu, że los poskąpił im władzy, pozwalającej w pełni odkryć głębię i ogrom własnych psychoz.

Zazwyczaj jednak wcielam się w postać młodzieńca, jak to już dawniej robiłam. Od zakończenia wojny wokół pełno jest pozbawionych rodzin, obowiązków i pracy młodych mężczyzn. Im bardziej dziwaczna okazuje się kolejna plotka, tym szybciej opuszcza granice Chór Bagan i dotkliwiej niszczy spokój sumienia naszych wrogów. Zawsze to samo Taglios — gotowe nurzać się w rozkoszach ponurych przepowiedni. A my musimy dostarczyć mu odpowiednią porcję znaków, wróżb i omenów.

Protektorka ściga nas, kiedy jej to przyjdzie do głowy, jednak zainteresowania nigdy nie starcza jej na dłużej. W ogóle na niczym nie potrafi się skoncentrować przez dłuższy czas. Zresztą, dlaczego miałaby się nami przejmować? Jesteśmy martwi. Już nas nie ma. Sama ogłosiła, że tak się stało. A jako Protektorka jest przecież najwyższym sędzią dla całego imperium tagliańskiego.

Jednakże: „Woda śpi".

3

W owym czasie fundamentem, na którym wspierała się cała Kompania, była kobieta, która nawet nigdy oficjalnie się do niej nie zaciągnęła, czarownica Ky Sahra, żona Chorążego Czarnej Kompanii i mojego poprzednika na stanowisku Kronikarza, Murgena. Kobieta bystra, o niezłomnej woli. Nawet Goblin i Jednooki schodzili jej z drogi. Nikt nie mógł jej nic powiedzieć, nawet paskudny stary Wujek Doj. Protektorki, Radishy i Szarych bała się tyle, co zwykłych śmieci. A i najgorsze zło porównywalne bodaj ze śmiertelnym kultem Kłamców, ich mesjaszem, Córką

Nocy oraz boginią Kiną bynajmniej nie odbierało jej ducha. Spoglądała w samo jądro ciemności, której sekrety nie wzbudzały w niej śladu trwogi. Tylko jedna rzecz przenikała ją dreszczem.

Jej matka, Ky Gota, stanowiła uosobienie niezadowolenia i swarliwości. Jej zrzędzenie i połajania miały tak zdumiewającą siłę, że ona sama musiała być najpewniej wcieleniem jakiegoś kapryśnego, zbzikowanego bóstwa, nieznanego jak dotąd człowiekowi.

Ky Goty nie lubił nikt prócz Jednookiego. A nawet on za plecami nazywał ją Trollicą.

Sahra zadrżała na widok matki kuśtykającej powoli przez zdjęte nagłą ciszą pomieszczenie. Dzisiaj byliśmy nikim, nie dysponowaliśmy właściwie żadnymi dobrami. Musieliśmy obyć się tymi kilkoma pokojami. Parę chwil temu tłoczyli się tutaj rozmaici wałkonie, paru z Kompanii, w większości jednak pracownicy Banh Do Tranga. Teraz wszyscy patrzyliśmy na starą, pragnąc, by jak najszybciej wyszła. By nie przyszło jej do głowy pobyć w naszym towarzystwie.

Stary Do Trang — już tak słaby, że poruszał się na wózku inwalidzkim — podjechał ku Ky Gocie, najwyraźniej w nadziei, że okazując choć odrobinę troski, skłoni ją do wyjścia.

Wszyscy zawsze chcieli jak najszybciej się jej pozbyć.

Tym razem jego poświęcenie okazało się skuteczne. Z pewnością Ky Gota musiała nie czuć się najlepiej, skoro nie poświęciła nawet chwili na obsztorcowanie wszystkich, którzy tylko byli młodsi od niej.

Milczenie przeciągało się do czasu, gdy wrócił stary kupiec. Był właścicielem tego miejsca i pozwalał nam korzystać z niego jako kwatery głównej. Niczego nam nie zawdzięczał, mimo to, z czystej miłości do Sahry, dzielił z nami niebezpieczeństwa. We wszystkich omawianych kwestiach musieliśmy wysłuchiwać jego opinii i honorować jego życzenia.

Do Trang wrócił po krótkiej chwili, ciężko tocząc swój wózek. Przypominał szkielet obciągnięty poznaczoną plamami wątrobowymi skórą. Był tak kruchy, że wydawało się, iż cudem potrafi o własnych siłach poruszyć swój pojazd.

Stary był zaiste, jednak w jego oczach igrały nie dające się przegnać wesołe iskierki. Skinął głową. Rzadko miał wiele do powiedzenia, chyba że komuś zdarzyło się palnąć nieprawdopodobne głupstwo. Był dobrym człowiekiem. Sahra zabrała głos jako pierwsza:

— Wszystko gotowe. Każda faza i każda ewentualność zostały po dwakroć sprawdzone. Goblin i Jednooki trzeźwi. Czas, by Kompania dała znać o swym istnieniu. — Rozejrzała się dookoła, czekając na nasze komentarze.

Nie wydawało mi się, aby rzeczywiście nadszedł już czas. Jednak wyraziłam swoją opinię wcześniej, kiedy zajmowałam się planowaniem operacji. I zostałam przegłosowana. Teraz ograniczyłam się więc do rozpaczliwego wzruszenia ramionami.

Pozostali nie mieli żadnych zastrzeżeń. Sahra powiedziała:

— Rozpoczynamy fazę pierwszą. — Skinęła na swego syna. Tobo kiwnął głową i wyślizgnął się z pokoju.

Przyczajony młodzieniec był chudy, obdarty i brudny. Nazywał się Nyueng Bao, co oznaczało, że po prostu musiał być przygarbionym brudasem i złodziejem. Należało mieć się przed nim na baczności. Nikogo właściwie nie interesowało, co dokładnie robi, póki jego ręce nie skradały się w kierunku kołyszącej się u pasa sakiewki lub jakiegoś towaru na straganie sprzedawcy. Jak zwykle, ludzie nie widzieli tego, czego zobaczyć się nie spodziewali.

Póki chłopak trzymał dłonie schowane za plecami, nikt nie widział w nim zagrożenia. Tak nie sposób czegokolwiek ukraść. Nikt jednak nie zauważył małych bezbarwnych pęcherzy na ścianie, o którą się opierał.

Dzieci Gunni patrzyły. Chłopak wyglądał tak dziwnie w swym czarnym kimonie. Gunni są pokojowo nastawionym ludem i wychowują swe dzieci na bardzo grzeczne. Jednak dzieci Shadar ulepione są z dużo twardszej gliny. Są znacznie śmielsze. Korzenie ich religii wyrastają przecież ze światopoglądu wojowników. Kilku młodzieńców Shadar postanowiło dać nauczkę złodziejowi.

Oczywiście, że był złodziejem! Przecież to Nyueng Bao. Wszyscy wiedzieli, że każdy Nyueng Bao to złodziej.

Starszy Shadar odpędził młodzieńców. Złodziejem zajmą się ci, do których obowiązków to należy.

W religii Shadar kryła się również odrobina biurokratycznej praworządności.

Nawet tak drobne zamieszanie przyciągnęło uwagę władz. Trzech wysokich, brodatych stróżów porządku Shadar w szarych ubraniach i białych turbanach przepychało się przez ciżbę. Bezustannie podejrzliwie oglądali się wokół, jakby nieświadomi, że cały czas otacza ich krąg pustej przestrzeni. Na ulicach Taglios zawsze panuje tłok, czy to dzień, czy noc, a jednak ludzie zawsze znajdą sposób, by usunąć się z drogi Szarym. Wszyscy Szarzy mają twarde spojrzenia, a podstawowe kryterium doboru do służby stanowi najwyraźniej brak cierpliwości i współczucia.

Tobo tymczasem zdążył już oddalić się z miejsca zamieszania, prześlizgując się zręcznie przez tłum niczym czarny wąż wśród bagiennych traw. Kiedy Szarzy przesłuchiwali zgromadzonych, dociekając przyczyn zamieszania, nikt już nie potrafił opisać go dokładnie, a wszyscy podawali rysopis zgodny z żywionymi przesądami. Złodziej Nyueng Bao. A ci stanowili w Taglios prawdziwą plagę. W owych czasach stolica mogła się poszczycić mnóstwem najrozmaitszych cudzoziemców. Jak imperium długie i szerokie, do miasta przybywał każdy próżniak, głupek i rozrabiaka. W ciągu życia jednego pokolenia populacja potroiła się. Gdyby nie okrutna skuteczność Szarych, Taglios zamieniłoby się w chaotyczny, morderczy rynsztok, piekielną otchłań pełną nędzy i rozpaczy.

Pałac nie pozwalał jednak, by nieład zapuścił w nim korzenie. Znakomicie dawał sobie radę z wykrywaniem wszelkich możliwych tajemnic. Kariery kryminalistów zazwyczaj nie trwały długo. Podobnie jak żywoty tych wszystkich, którym zachciewało się spiskować przeciwko Radishy lub Protektorce. Zwłaszcza przeciwko tej ostatniej, która za nic miała pojęcie nietykalności cielesnej.

W minionych czasach intrygi i spiski stanowiły miazmatyczną plagę dotykającą żywota każdego Taglianina. Teraz się to skończyło. Protektorce się to nie podobało. Większość Taglian zaś chciwie łaknęła aprobaty Protektorki. A nawet kapłani woleli unikać niebezpiecznego spojrzenia Duszołap.

W pewnym momencie czarne ubranie chłopca gdzieś zniknęło, a jego miejsce zajęła biodrowa przepaska na modłę Gunni, którą nosił pod spodem. Teraz nie różnił się już niczym od pozostałym dzieci, wyjąwszy lekko żółtawy odcień skóry. Był bezpieczny. Dorastał w Taglios. Mówił bez obcego akcentu, który mógłby go zdradzić.

4

Teraz należało czekać, przyczaić się w bezruchu, w bezczynności poprzedzającej zawsze każdą poważniejszą akcję. Wyszłam już z wprawy. Nie potrafiłam po prostu rozsiąść się wygodnie i albo sama zagrać w tonka, albo zwyczajnie patrzeć, jak Jednooki i Goblin próbują się nawzajem oszukiwać. Od ciągłego pisania miałam skurcze palców, tak że nie mogłam dalej pracować nad Kronikami.

— Tobo! — zawołałam. — Chcesz iść zobaczyć, co się dzieje?

Tobo miał czternaście lat. Był najmłodszy z nas. Dorastał w Czarnej Kompanii. Natura nie poskąpiła mu młodzieńczego entuzjazmu, niecierpliwości i wiary we własną nieśmiertelność oraz boską dyspensę od kary ostatecznej. Bawiły go zadania, które wykonywał dla Kompanii. Nie do końca chyba wierzył w istnienie swego ojca. Nigdy nie miał okazji go poznać. My z kolei próbowaliśmy nie dopuścić, by ktoś szczególnie go rozpieszczał. Tylko Goblin upierał się, by traktować go jak ukochanego syna. Próbował nawet uczyć chłopaka.

Tagliański w piśmie Goblin miał znacznie gorzej opanowany, niźli gotów byłby przyznać. Alfabet na co dzień używanej wulgaty liczył sto liter, następnych czterdzieści zarezerwowane było dla kapłanów piszących Stylem Wzniosłym, który stanowił niemal drugi, niewymowny i ceremonialny język. Dla potrzeb tych Kronik posługuję się mieszaniną obu stylów.

Kiedy tylko Tobo nauczył się czytać, „wujek" Goblin kazał mu czytać dla siebie, na głos.

— Mogę wziąć jeszcze kilka pączków, Śpioszka? Mama mówi, że im więcej ich będzie, tym skuteczniej zwrócą uwagę w Pałacu.

Byłam zaskoczona, że rozmawiał z nią dość długo, by tyle choć usłyszeć. Chłopcy w jego wieku potrafią bywać co najmniej niemili. On przez cały czas był jawnie niegrzeczny wobec matki. A byłoby jeszcze gorzej, gdyby nie jego „wujkowie", którzy nie tolerowali takiego zachowania. Naturalnie, w oczach Tobo był to po prostu kolejny przykład spisku dorosłych. Tak przynajmniej twierdził oficjalnie. Prywatnie można było go przekonać, by posłuchał głosu rozsądku. Przynajmniej od czasu do czasu. I oczywiście kiedy zwracał się do niego ktoś, kto nie był jego matką.

— Może kilka. Ale wkrótce zrobi się ciemno. A potem zacznie się przedstawienie.

— Jak pójdziemy? Nie lubię, kiedy jesteś kurwą.

— Będziemy bezdomnymi sierotami. — Chociaż to przebranie również pociągało za sobą ryzyko. Mogliśmy wpaść w ręce werbowników, którzy wcielą nas do armii Mogaby. W tych czasach jego żołnierze nie są niczym więcej jak niewolnikami poddanymi okrutnej dyscyplinie. Wielu to drobni kryminaliści, którym zaproponowano wybór między surową karą a służbą. Pozostali to dzieci nędzy, nie mające dokąd pójść. Co zresztą stanowiło normę powszechnie obowiązującą w armiach zawodowych, które Murgen i jego dawni towarzysze widzieli na dalekiej północy, na długo przedtem, zanim przystałam do Kompanii.

— Dlaczego tak się martwisz przebraniami?

— Jeśli nigdy powtórnie nie ukażemy tej samej twarzy, nasi wrogowie nie będą mieli pojęcia, kogo właściwie szukają. Nigdy nie próbuj ich nie doceniać. Zwłaszcza Protektorki. Już nie raz udało jej się oszukać samą śmierć.

Tobo nie był skłonny uwierzyć ani w to, ani w niewiele więcej z naszej niezwykłej historii. Chociaż znacznie lżej niż większość ludzi przechodził właśnie okres, w którym wiedział wszystko, co wiedzieć warto, a nic, co powiedzieli starsi — zwłaszcza jeśli zawierało choćby najbledszy ślad morału — nie było warte słuchania. Nic na to nie mógł poradzić. Musiał po prostu z tego wyrosnąć.

Ja zaś miałam tyle lat, ile miałam, i nic nie mogłam poradzić na to, że mówiłam rzeczy, o których wiedziałam, iż na nic się nie przydadzą.

— Wszystko jest w Kronikach. Twój ojciec i Kapitan nie wymyślali bajeczek.

W to również nie chciał wierzyć. Nie upierałam się. Każdy z nas na własny sposób, we swoim czasie musi nauczyć się szacunku dla Kronik. Marny los, jaki przypadł teraz w udziale Kompanii, uniemożliwiał pełne uczestnictwo w tradycji. Tylko dwaj towarzysze ze Starej Gwardii wyszli cało z pułapki zastawionej przez Duszołap na kamiennej równinie i z późniejszych Wojen Kiaulunańskich. Goblin i Jednooki — obaj są całkowicie niezdolni do przekazania mistyki Kompanii. Jednooki jest zbyt leniwy, natomiast Goblin ma zbyt duże trudności z wysławianiem się. Ja natomiast byłam właściwie dopiero uczennicą, kiedy Stara Gwardia weszła na równinę w ślad za Kapitanem ścigającym ideę Khatovaru. Którego zresztą nie znalazł. A przynajmniej nie znalazł takiego Khatovaru, jakiego szukał.

To zadziwiające. Niedługo będę weteranem z dwudziestoletnią służbą. Miałam ledwie czternaście lat, gdy Kubeł wziął mnie pod swoje skrzydła... Jednak nigdy nie byłam podobna do Tobo. W wieku czternastu lat od dawien dawna wiedziałam już, co to ból. W ciągu tych lat, które minęły od czasu, gdy Kubeł mnie uratował, w istocie stawałam się coraz młodsza...

— Co?

— Pytałem, dlaczego nagle zrobiłaś się taka wściekła?

— Przypominałam sobie, jak to było, kiedy miałam czternaście lat.

— Dziewczynom jest tak łatwo... — Ugryzł się w język. Twarz mu pobladła. Wyraźnie rzucało się w oczy jego pomocne pochodzenie. Był aroganckim i zepsutym małym gnojkiem, ale miał dość rozumu, by zdawać sobie sprawę, kiedy wkracza prosto w gniazdo jadowitych węży.

Powiedziałam mu o tym, co wiedział, przemilczałam zaś to, o czym nie miał pojęcia.

— Kiedy miałam czternaście lat, Kompania i Nyueng Bao zostali zamknięci w pułapce Jaicur. Dejagore, jak je tutaj nazywają. — Reszta nie miała już żadnego znaczenia. Reszta spoczywała bezpiecznie pogrzebana w przeszłości. — Teraz już prawie nie mam koszmarów.

Tobo już wcześniej do znudzenia nasłuchał się o Jaicur. Jego matka, babka i Wujek Doj też tam byli.

— Goblin twierdzi, że te pączki naprawdę będą niezłe — wyszeptał Tobo. — I nie chodzi tylko o wielki błysk, o to, że przemówią do sumienia.

— To doprawdy niezwykłe. — Sumienie było towarem rzadkim po obu stronach barykady.

— Naprawdę znałaś mojego ojca? — Tobo słyszał przez całe życie rozmaite opowieści, ostatnio jednak najwyraźniej nabrał ochoty, by dowiedzieć się więcej. Imię Murgena zaczęło dla niego znaczyć coś więcej niźli tylko pusty dźwięk.

Powiedziałam to, co mówiłam już wcześniej.

— Był moim szefem. Nauczył mnie czytać i pisać. Był dobrym człowiekiem. — Roześmiałam się słabo. — Na tyle dobrym, na ile można takim być, służąc w Czarnej Kompanii.

Tobo aż przystanął. Wciągnął głęboko powietrza. Zbłądził spojrzeniem gdzieś w mrok ponad moim lewym ramieniem.

— Byliście kochankami?

— Nie, Tobo. Nie. Przyjaciółmi. Prawie. Z pewnością jednak nie tamto. Nie miał pojęcia, że jestem kobietą, aż do chwili poprzedzającej wymarsz na Lśniącą Równinę. A ja nie wiedziałam, że on wie, póki nie przeczytałam jego Kronik. Nikt nie wiedział. Myśleli, że jestem ładnym karzełkiem, który nigdy nie urośnie. Pozwoliłam im tak myśleć. Czułam się bezpieczniej, gdy uważali mnie za jednego z chłopaków.

— Aha.

Ton jego głosu był tak pozbawiony wyrazu, że nie mogłam się nie zacząć zastanawiać, o co mu właściwie chodziło.

— Dlaczego w ogóle pytasz? — Z pewnością nie miał żadnych powodów, by podejrzewać, że zanim się spotkaliśmy, zachowywałam się inaczej niż teraz.

Wzruszył ramionami.

— Tak tylko.

Coś musiało go sprowokować. Zapewne jakieś: „Ciekawe, czy...", które padło przypadkowo z ust Goblina czy Jednookiego podczas degustacji jednej z ich trucizn na słonie.

— Umieściłeś pączki za teatrem cieni?

— Tak mi kazano.

W teatrze cieni wykorzystuje się sylwetki kukiełek osadzone na patykach. Niektóre mają ruchome kończyny. Świeca ustawiona w tle za lalkami rzuca ich cienie na ekran z białego płótna. Operujący kukiełkami opowiada różnymi głosami historię. Jeśli okaże się dostatecznie zabawny, publiczność może rzucić kilka monet.

Ten kukiełkarz występował na tym samym miejscu już od ponad pokolenia. Spał za kulisami swej rozkładanej sceny. Dzięki temu żył znacznie lepiej niźli większość zalewającej Taglios ludzkiej tłuszczy.

Ale był donosicielem. I nie lubiliśmy go w Czarnej Kompanii.

Opowiadaną historię, jak to zazwyczaj bywa, wziął z mitologii. A konkretnie z cyklu Khadi. Występowała tam bogini o zbyt wielu ramionach, która wciąż pożerała demony.

Oczywiście cały czas chodziło o tę samą kukiełkę demona. Trochę jak w prawdziwym życiu, gdzie ten sam demon zawsze niezmordowanie powraca.

Ponad dachami od zachodu majaczyła jeszcze smużka koloru.

Nagle rozległ się rozdzierający skowyt. Ludzie przystanęli i zapatrzyli się na jaskrawopomarańczowe światło. Jaśniejący dym chwiejnie wypełzł spoza stanowiska kukiełkarza. Jego pasma splatały się w dobrze znany symbol Czarnej Kompanii — zębatą czaszkę pozbawioną dolnej szczęki, ziejącą płomieniami. Szkarłatny płomień błyszczący w jej lewym oku zdawał się źrenicą, która przeszywa na wylot, poszukując tego, czego obawiasz się najbardziej.

Symbol z dymu istniał tylko przez kilka sekund. Uniósł się nie więcej niż dziesięć stóp w górę, po czym rozwiał bez śladu. Pozostała po nim pełna lęku cisza. Powietrze zdawało się szeptać:

— Woda śpi.

Zawodzenie i rozbłysk. W powietrze uniosła się druga czaszka, tym razem srebrna z lekką nutą błękitu. Wytrzymała dłużej i uniosła się kilkanaście stóp wyżej niż poprzednia, zanim wreszcie zniknęła. Szeptała:

— Braciom nie pomszczonym.

— Idą Szarzy! — wykrzyknął ktoś na tyle wysoki, by patrzeć ponad ludzkimi głowami. Dzięki temu, że jestem niska, łatwiej mi schować się w tłumie, równocześnie jednak znacznie trudniej zorientować się, co się dzieje poza nim.

Szarzy zawsze są gdzieś blisko. Jednak wobec tego typu zajść pozostają bezradni. Takie zjawiska mogą zdarzyć się wszędzie, w każdej właściwie chwili i zazwyczaj trwają one zbyt krótko, by Szarzy byli w stanie zareagować. Przyjęliśmy żelazną zasadę, w myśl której sprawców nigdy nie powinno być w pobliżu, gdy przemawiają pączki. Szarzy doskonale zdawali sobie z tego sprawę. Więc po prostu przespacerują się przez tłum. Protektorkę należy zadowolić. Małych Shadar trzeba nakarmić.

— Teraz! — mruknął Tobo, gdy przybyli czterej Szarzy. Kukiełkarz z wrzaskiem wybiegł zza sceny, zakręcił się jak fryga, spojrzał w kierunku swego teatrzyku i zamarł z szeroko otwartymi ustami. Tym razem rozbłysk nie był tak jaskrawy, ale trwał dłużej niż poprzednie. W ślad za nim dym zwinął swe sploty w bardziej skomplikowany wizerunek. Pojawił się potwór, który popatrzył na Shadar. Jeden z Szarych bezdźwięcznie wypowiedział imię: „Niassi".

Niassi był jednym z ważniejszych demonów z mitologii Shadar. Podobny, pod inną nazwą, istniał też w wierzeniach Gunni.

Niassi był wodzem wewnętrznego kręgu najpotężniejszych demonów. W religii Shadar, która stanowi herezję Yehdna, jest miejsce na piekło, w którym po śmierci odbywa się kary za grzechy, jednakże dopuszcza ona również istnienie Piekła na ziemi w stylu Gunni, zarządzanego przez demony działające z ramienia Niassi i nasyłane na szczególnych łotrów. Mimo iż doskonale zdawali sobie sprawę, że ktoś z nich sobie szydzi, Szarzy stali niczym wrośnięci w ziemię. To było coś nowego, szczególnie dotkliwy atak z zupełnie niespodziewanej strony. A nastąpił w chwili, gdy jeszcze bardziej zjadliwe plotki kojarzyły Szarych z ohydnymi rytuałami odprawianymi rzekomo przez Protektorkę.

Dzieci znikają. Rozum podpowiada, że w mieście tak rozległym i zatłoczonym jest to rzeczą nieuchronną, nawet jeśli nie przyłoży do tego ręki żaden zły człowiek. Dzieci znikają w ten sposób, że po prostu odchodzą gdzieś i gubią się. A potworne rzeczy przydarzać się mogą nawet najlepszym ludziom. Chytre, obrzydliwe plotki potrafią zmienić ślepe zło przypadku w dokonane z premedytacją zbrodnie ludzi, którym i tak nikt przecież nie ufał.

Pamięć potrafi być wybiórcza.

Cóż złego w tym, że kłamiemy trochę na temat naszych wrogów.

Tobo wykrzyknął coś obraźliwego. Zaczęłam go więc odciągać, wlokąc w stronę naszej siedziby. Pozostali przyłączyli się do niego i wkrótce już pod adresem Szarych posypały się przekleństwa i szyderstwa. Tobo zdążył jeszcze rzucić kamień, który trafił w turban jednego z Szarych.

Było zbyt ciemno, aby mogli dostrzec nasze twarze. Zaczęli sięgać po bambusowe pałki. Nastrój w tłumie powoli robił się naprawdę nieprzyjemny. Trudno było nie pomyśleć, że może naprawdę w naszym diabelskim pokazie kryło się znacznie więcej, niźli mogło zobaczyć gołe oko. Znałam naszych domowych czarodziei. I wiedziałam, że Taglianie nie tracą łatwo panowania nad sobą. Wiele przecież potrzeba cierpliwości i samokontroli, aby tak wielu ludzi mogło razem żyć tak nienaturalnie blisko siebie.

Rozejrzałam się dookoła w poszukiwaniu wron, przemykających po niebie nietoperzy czy jakichkolwiek innych stworzeń, które można by uznać za szpiegów Protektorki. Po zapadnięciu zmroku ryzyko staje się jeszcze większe. Nie jesteśmy w stanie dostrzec tego, co może obserwować nas. Wzięłam Tobo pod ramię.

— Nie powinieneś tego robić. Jest już wystarczająco ciemno, aby cienie wyszły na łów.

Nie wywarło to na nim żadnego wrażenia.

— Goblin będzie zadowolony. Dużo czasu nad tym przesiedział. I wszystko tak świetnie się udało.

Szarzy dmuchnęli w gwizdki, wzywając posiłki.

Czwarty pączek oddał dymnego ducha. Ale nas już to przedstawienie ominęło. Poprowadziłam Tobo przez pułapki na cienie, jakie tylko dało się znaleźć między miejscem akcji a naszymi kwaterami. Już wkrótce będzie musiał się zdrowo tłumaczyć przed kilkoma wujkami. Tylko ci, dla których paranoja stanowi sposób na życie, dotrwają, aby zakosztować słodkiego smaku zemsty Kompanii. Tobo naprawdę potrzebował nauczki. Jego zachowanie z łatwością mógłby wykorzystać bystrzejszy wróg.

5

Natychmiast po naszym przybyciu Sahra wezwała mnie do siebie, ale nie by zrugać za to, że pozwoliłam Tobo podejmować głupie ryzyko, ale bym była świadkiem realizacji kolejnego posunięcia. Być może faktycznie nadszedł czas, aby Tobo znalazł się w sytuacji, która go przestraszy i zmusi, aby poszedł po rozum do głowy. Życie w podziemiu jest bezlitosne. Rzadko się zdarza, by dało ci więcej niż jedną szansę. Tobo musi wreszcie w pełni pojąć tę prawdę.

Sahra wypytała mnie o wydarzenia w mieście, a potem zadbała również o to, by Jednooki i Goblin zaznali skutków jej niezadowolenia. Tobo nie było i nie mógł się bronić.

Goblin i Jednooki bynajmniej się nie przejęli. Żadna czterdziestoparolatka — ot, taka dziewczynka w ich oczach — nie była w stanie onieśmielić tych żywych skamielin. Poza tym w połowie sami ponosili odpowiedzialność za psoty Tobo.

— Teraz przywołam Murgena — powiedziała Sahra. Wydawało się, że nagle zabrakło jej pewności siebie. Ostatnimi czasy rzadko z nim rozprawiała. Wszyscy zastanawialiśmy się dlaczego. Związek jej i Murgena był prawdziwym przykładem romantycznej miłości, jakby wyjętej żywcem z legendy, wraz ze wszystkimi charakterystycznymi motywami, włączywszy w to sprzeciw wobec woli bogów, rozczarowanych rodziców, rozpaczliwą rozłąkę i połączenie, intrygi wrogów i tak dalej. Pozostawała jeszcze chyba tylko wyprawa jednego na ratunek drugiemu do krainy umarłych. A w chwili obecnej Murgen, dzięki uprzejmości szalonej czarownicy Duszołap, tkwił w całkiem niezłym lodowatym piekle. On i wszyscy Uwięzieni żyli wciąż, pogrążeni w magicznej stazie, pod powierzchnią równiny lśniącego kamienia, w miejscu i warunkach znanych nam wyłącznie dzięki temu, że Sahra była zdolna przywoływać ducha Murgena.

Może sama staza była źródłem problemu? Z każdym dniem Sahra stawała się coraz starsza. Dla Murgena czas nie płynął. Może zaczęła się obawiać, że zanim uwolnimy Uwięzionych, będzie już starsza od jego matki?

To smutne, ale po latach studiów zrozumiałam, że większość wydarzeń historycznych tak naprawdę sprowadza się do kwestii osobistych, takich jak ta, nie zaś pościgu za wzniosłymi ideami.

Dawno temu Murgen nauczył się opuszczać swe ciało podczas snu. Do teraz zachował poniekąd tę zdolność, lecz niestety, została ona ograniczona uwarunkowaniami jego pułapki. Był całkowicie pozbawiony możliwości dokonania czegokolwiek poza obszarem groty starożytnych, o ile nie został wezwany przez Sahrę albo — taka możliwość też istniała i sama myśl o niej wywoływała w nas dreszcz — przez jakiegokolwiek innego nekromantę, który wiedziałby, jak doń dotrzeć.

Duch Murgena był idealnym szpiegiem. Poza naszym kręgiem nikt prócz jednej chyba tylko Duszołap nie byłby w stanie wykryć jego obecności. Murgen donosił nam o każdej intrydze naszych wrogów — a przynajmniej o tych, których istnienie jawiło nam się w sposób dostatecznie przekonujący, aby poprosić Sahrę o zbadanie sprawy. Cała procedura była kłopotliwa i miała swoje ograniczenia, jednak mimo to Murgen stanowił naszą najsilniejszą broń. Nie przeżylibyśmy bez niego.

A Sahra wzywała go z coraz większą niechęcią.

Bogowie jedni wiedzą, jak trudno jest zachować wiarę. Wielu z naszych braci utraciło ją, a potem z każdym dniem odsuwali się od nas, ginąc gdzieś w chaosie imperium. Niektórzy może odzyskają dawny zapał, jeśli odniesiemy jeden czy dwa wyraźne sukcesy.

Minione lata okazały się bolesne dla Sahry. Straciła trójkę dzieci — ból, którego żaden kochający rodzic nie powinien znosić. Ich ojca straciła również, ale nie przysporzyło jej to zbyt wielkiego cierpienia. Żaden z tych, którzy go pamiętali, nie potrafił powiedzieć o nim dobrego słowa. Cierpiała z nami wszystkimi podczas oblężenia Jaicur.

Może Sahra — i cały lud Nyueng Bao — rozgniewali Ghangheshę. A może ten bóg o słoniowych głowach po prostu bawił się kosztem swych wiernych? Wiadomo, że Kina lubowała się w takich właśnie rzeczach.

Goblin i Jednooki zazwyczaj nie uczestniczyli w obrzędzie wywoływania Murgena przez Sahrę. Nie potrzebowała ich pomocy. Zakres magicznych zdolności, jakimi dysponowała, był wąski, ale nie brakowało im mocy, ci dwaj zaś potrafili narobić kłopotów, nawet wówczas gdy starali się zachowywać właściwie.

Obecność tych żywych skamielin akurat teraz, tutaj, upewniła mnie, że szykuje się coś niezwykłego. Obaj byli tak starzy, że przy życiu utrzymywały ich jedynie czarodziejskie umiejętności. Jednooki, jeśli Kroniki nie kłamały, dawno skończył dwieście lat. Jego nieodłączny towarzysz młodszy był o niecały wiek.

Żaden nie jest szczególnie rosły. I bardzo dobrze. Obaj są niżsi ode mnie. I nigdy nie byli wyżsi, nawet zanim zmienili się w wyschnięte stare truchła. Co nastąpiło zapewne, kiedy mieli mniej więcej koło piętnastu lat. Nie potrafiłam sobie wyobrazić Jednookiego inaczej jak starego. Musiał się już stary urodzić. I nosił najwstrętniejszy i najbardziej parszywy czarny kapelusz, jaki kiedykolwiek widział świat.

Może Jednooki nie jest w stanie umrzeć, ponieważ ciąży na nim przekleństwo tego kapelusza? Może kapelusz używa go jako nosiciela i życie Jednookiego jest tylko kwestią przetrwania jego nakrycia głowy.

Ten popękany, śmierdzący kawał złachmanionego filcu trafi do najbliższego ognia, zanim zwłoki Jednookiego skończą podrygiwać. Wszyscy nienawidzili tego kapelusza.

W szczególności zaś nie znosił go Goblin. Wspominał o nim za każdym razem, gdy wdał się w sprzeczkę z Jednookim, co przydarzało się mniej więcej tak często, jak się spotykali.

Jednooki jest mały, czarnoskóry i pomarszczony. Goblin jest mały, biały i pomarszczony. Ma twarz jak zaschnięty pysk ropuchy.

Jednooki wspomina o tym w każdej kłótni zdarzającej się zawsze, gdy tylko mają widownię, z której nikt nie ma tyle odwagi, by się wtrącić.

Jednak gdy Sahra jest w pobliżu, ze wszystkich sił starają się zachowywać przyzwoicie. Ta kobieta ma jakiś dar. Potrafi z ludzi wydobyć ich najlepsze cechy. Wyjątkiem jest jej matka. Chociaż prawdę mówiąc, to Trollica bywa znacznie gorsza, kiedy córki nie ma w pobliżu.

Naprawdę jesteśmy szczęśliwi, nie musząc nazbyt często widywać Ky Gothy. Okrutnie dokuczają jej stawy. Angażujemy Tobo do opieki nad nią, cynicznie wykorzystując szczególną niewrażliwość, jaką okazuje wobec jej jadu. Chłopak jest zresztą jej oczkiem w głowie — co z tego, że jego ojciec był jakąś obcą gnidą.

Sahra zwróciła się do mnie:

— Oni twierdzą, że znaleźli skuteczniejszy sposób materializacji Murgena. Tak że będziemy mogli z nim bezpośrednio rozmawiać. — Zazwyczaj Sahra musiała sama się z nim komunikować, kiedy już go przyzwała. Mnie zupełnie brakowało spirytystycznego ucha.

Odrzekłam:

— Jeśli będziecie w stanie dokonać przywołania w wystarczającym stopniu, żeby pozostali mogli go zobaczyć i usłyszeć, to Tobo również powinien przy tym być. Ostatnio zaczął zadawać mi mnóstwo pytań na temat ojca.

Sahra spojrzała na mnie dziwnie. Najwyraźniej próbowałam coś przekazać, ale ona nie pojmowała, o co mi chodzi.

— Chłopak powinien poznać swego starego — wycharczał Jednooki. Spojrzał na Goblina, czekając tylko, by jego słowom zaprzeczył człowiek, który swojego w ogóle nie znał. Było to dla nich typowe. Zacząć sprzeczkę, nie dbając o takie drobiazgi, jak fakty albo zdrowy rozsądek. Spór o to, czy warci są kłopotów, jakie sprawiają, ciągnął się od pokoleń.

Tym razem Goblin pohamował się. Swoją replikę zachował na czas, kiedy Sahry nie będzie w pobliżu i nie będzie mogła zawstydzić go apelem do rozumu.

Sahra skinęła na Jednookiego.

— Ale najpierw muszę się przekonać, czy wasz gambit naprawdę zadziała.

Jednooki od razu zaczął się nadymać. Ktoś ośmielił się zaproponować test polowy jego magii? Dajcie spokój! Zapomnijcie o tym, co było. Tym razem...

— Nie zaczynaj — ostrzegłam.

Czas wywarł na Jednookim swe piętno. Staruch nie do końca mógł już polegać na własnej pamięci. A ostatnio zdradzał skłonność do całkowitej dekoncentracji w samym środku wykonywanej czynności. Albo zapominania powodów, dla których właśnie na kogoś się wydzierał. Tym sposobem niekiedy całkiem beznadziejnie przeczył sam sobie.

Był już tylko bladym cieniem tego wyschniętego starego antyku, jakim go poznałam, choć dzięki własnej mocy wciąż jeszcze jakoś funkcjonował. Jednak w połowie każdej wyprawy zapominał, dokąd właściwie zmierzał. Co prawda niekiedy wychodziło mu to na dobre, zazwyczaj wszakże powodowało kłopoty. Kiedy było trzeba, Tobo dbał o to, by Jednooki dotarł do celu. On też przepadał za dzieciakiem.

Rosnąca słabość małego czarodzieja sprawiała, że łatwiej było go utrzymać w domu, z dala od pokus miasta. Jedna chwila nieuwagi mogła przecież zgubić nas wszystkich. A Jednooki nigdy właściwie do końca nie pojął, na czym polega dyskrecja. Goblin zachichotał, gdy zobaczył, że Jednooki ustępuje. Zaproponowałam:

— Czy wy dwaj moglibyście się wreszcie skoncentrować na tym, co macie zrobić? — Prześladował mnie strach, że pewnego dnia Jednooki zaśnie w środku jakiegoś śmiertelnie groźnego zaklęcia, a nas zaleje horda demonów albo lawina krwiożerczego robactwa, wściekłego, że wyrwano je z jakiegoś bagna odległego o tysiące mil. — To naprawdę ważne.

— To zawsze jest ważne — warknął Goblin. — Nawet kiedy to tylko: „Goblin, nie mógłbyś mi pomóc, bo jestem zbyt leniwa, żeby sama wypolerować srebra?", brzmi to tak, jakby świat się kończył. Wszystko jest niby zawsze takie ważne? Hmm!

— Widzę, że jesteś dziś wieczorem w dobrym nastroju.

— Miau!

Jednooki zwlókł się z zajmowanego krzesła. Wsparł się na lasce, wymruczał jakąś niepochlebną uwagę pod moim adresem i powłócząc nogami, poczłapał do miejsca, gdzie stała Sahra. Zapomniał, że jestem kobietą. Kiedy o tym pamiętał, bywał znacznie mniej nieprzyjemny, chociaż nigdy przecież nie oczekiwałam wyjątkowego traktowania wyłącznie dlatego, że miałam nieszczęście się nią urodzić.

Od dnia, kiedy zaczął chodzić o lasce, Jednooki stał się groźny w zupełnie nowy sposób. Zwykł nią bić ludzi. Albo ich żgać. Bez przerwy zasypiał to tu, to tam, ale nigdy nie można było być pewnym, czy drzemka nie jest udawana. Jeśli tylko symulował, koniec laski w każdej chwili mógł zaplątać się między czyjeś nogi.

Ale tak naprawdę baliśmy się tego, że Jednooki długo już nie pociągnie. Bez niego nasze szansę na uniknięcie wykrycia zmniejszały się dramatycznie. Goblin z pewnością starałby się jak tylko potrafi, ale sam byłby po prostu niewiele znaczącym czarodziejem. Nasza sytuacja wymagała zaś pracy co najmniej dwóch takich jak oni i to w szczytowej formie.

— Zaczynaj, kobieto — zgrzytnął zębami Jednooki. — Goblin, ty bezwartościowy worku robalich smarków, dasz wreszcie te rzeczy tutaj? Nie mam zamiaru sterczeć tak przez całą noc.

Sahra już rozstawiła dla nich stół. Sama nie używała żadnych pomocniczych instrumentów. W określonym momencie po prostu koncentrowała swe myśli na osobie Murgena. Zazwyczaj szybko nawiązywała kontakt. W czasie gdy trapiły ją miesięczne dolegliwości i kiedy obniżała się jej wrażliwość, zwykła śpiewać w Nyueng Bao. W przeciwieństwie do niektórych braci z Kompanii, mam kiepski słuch językowy. Z Nyueng Bao prawie nic nie rozumiem. Jej piosenki z pozoru brzmiały jak kołysanki. Niewykluczone jednak, że ich słowa niosły jakieś głębsze znaczenie. Wujek Doj przez cały czas mówił zagadkami, upierając się równocześnie, że sens jego słów byłby dla nas całkowicie jasny, gdybyśmy tylko zechcieli nadstawić ucha.

Wujek Doj zazwyczaj przebywa gdzie indziej. Dzięki Bogu. Ma jakieś własne plany — aczkolwiek nawet on chyba nie wie do końca, o co mu chodzi. Jego świat powoli odchodzi w przeszłość i zmienia się w sposób, którego on chyba nie akceptuje.

Goblinowi udało się jakoś przytargać do stołu worek pełen różnych przedmiotów, nie powodując wybuchu gniewu u Jednookiego. Ostatnimi czasy coraz odważniej występował przeciwko niemu, choćby tylko w imię skuteczności działania. Jednak gdy w grę wchodziła praca, nie marnował czasu na wypowiadanie swych opinii.

Nawet kiedy pracowali razem, jak teraz, rozkładając narzędzia, zaraz zaczynali się sprzeczać o właściwe położenie praktycznie każdego instrumentu. Miałam ochotę dać im klapsa, jakby byli rozdokazywanymi czterolatkami.

Sahra zaczęła śpiewać. Miała piękny głos. Nie powinna go tak zaniedbywać i używać wyłącznie w tego rodzaju celach. Chociaż w ścisłym tego słowa znaczeniu, bynajmniej nie uprawiała nekromancji. Nie nakazywała Murgenowi absolutnego posłuszeństwa, nie wywoływała też jego ducha — Murgen wciąż gdzieś tam żył. Tylko jego duch, zwabiony inwokacją, opuszczał grób.

Żałowałam, że pozostałych Uwięzionych również nie da się przywołać. Zwłaszcza Kapitana. Potrzebowaliśmy odrobiny natchnienia.

W przestrzeni między Goblinem a stojącym po przeciwnej stronie stołu Jednookim zaczął się formować obłoczek jakby drobniutkiego pyłu. Nie, to nie był pył. Ani dym. Dotknęłam palcem, posmakowałam. To była delikatna, chłodna, wodna mgiełka. Goblin rzekł do Sahry:

— Jesteśmy gotowi.

Ton jej głosu zmienił się. Zabrzmiały w nim niemalże czułe tony. Ale sens słów umykał mi jeszcze bardziej niż poprzednio.

W powietrzu między dwoma czarodziejami zmaterializowała się twarz Murgena, drżąc niczym odbicie na wzburzonej powierzchni stawu. Byłam zaskoczona, nie zaangażowaną magią, ale samym widokiem. Wyglądał identycznie, jak go zapamiętałam, na jego obliczu nie było ani jednej nowej zmarszczki. A przecież żadne z nas nie wyglądało już tak jak dawniej.

Sahra zaczynała powoli przypominać swoją matkę z czasów Jaicur. Oczywiście, nie była tak masywnie zbudowana. No i nie kołysała się, chodząc, co u tamtej stanowiło efekt dokuczających stawów. Ale jej piękno przemijało szybko. Doprawdy cud, że ta zazwyczaj szybko zanikająca cecha kobiet Nyueng Bao u niej utrzymała się tak długo. Słowem o tym nie wspomniała, aczkolwiek wyraźnie takie myśli nieraz przychodziły jej do głowy. Była przecież po swojemu próżna. Jednak miała po temu wszelkie podstawy.

Czas zaiste jest najbardziej niegodziwym ze wszystkich łotrów.

Murgen nie był zadowolony, że się go wzywa. Obawiałam się, że cierpi, czując niepokój dręczący Sahrę. Przemówił. A ja nie miałam najmniejszych kłopotów ze zrozumieniem go, choć jego głos był tylko eterycznym szeptem.

— Śniłem. Jest takie miejsce... — Jego irytacja powoli rozwiewała się. Zastąpiło ją najczystsze przerażenie. A ja wiedziałam, że śnił o miejscu szkieletów, które pojawia się w Kronikach spisanych jego ręką. — Biała wrona... — Rzeczywiście chyba mieliśmy problem, skoro wolał snuć się po sennych pejzażach Kiny, niźli zakosztować bodaj cienia prawdziwego życia.

Sahra poinformowała go:

— Jesteśmy gotowi do działania. Radisha zwołała niedawno zebranie Tajnej Rady. Zobacz, czym się zajmują. Upewnij się, czy Łabędź jest obecny. — Oblicze Murgena rozwiało się w mgle. Sahra popatrzyła za nim smutno. Goblin i Jednooki zaczęli pomstować na Chorążego, że tak szybko odszedł.

— Widziałam go — powiedziałam. — Świetnie. Słyszałam go również. Dokładnie w taki sposób, jak zawsze sobie wyobrażałam, że duch będzie mówił.

Goblin wyszczerzył się i odparł:

— To dlatego, że słyszałaś to, co spodziewałaś się usłyszeć. Wiesz dobrze, że tak naprawdę żaden dźwięk nie docierał do twoich uszu.

Jednooki skrzywił się. Nigdy nic nikomu nie wyjaśniał. Chyba że tłumaczył się przed Ky Gotą, kiedy przyłapała go na wślizgiwaniu się do domu pośród nocy. Wówczas potrafił stworzyć opowieść tak zawiłą jak sama historia Kompanii.

Sahra przemówiła głosem wyraźnie zdradzającym wysiłek ukrycia przepełniającej ją goryczy:

— Może wpuścić Tobo do środka? Wiemy już, że nie będzie żadnych wybuchów ani ognia, a wam udało się wypalić tylko dwie dziury w blacie stołu.

— Bezpodstawne zarzuty! — oznajmił Jednooki. — Stało się tak tylko dlatego, że ten oto Żabi Pysk... Całkowicie zignorowała jego słowa.

— Tobo może zapisywać, co Murgen ma nam do powiedzenia. Żeby Śpioszka wykorzystała to później. Już czas, byśmy stali się kimś innym. Wyślij posłańca, jeśli Murgen odkryje jakieś zagrożenie.

Taki był plan. Wówczas odnosiłam się doń z jeszcze mniejszym entuzjazmem niż teraz. Chciałam zostać i porozmawiać ze starym przyjacielem. Ale cała rzecz była znacznie poważniejsza niźli jakiekolwiek spotkanie po latach. Ważniejsza niż wiedza o losach Kubła.

6

Murgen przemykał po Pałacu niczym duch. Porównanie to wzbudziło w nim niejakie rozbawienie, ale tak naprawdę nic już nie potrafiło go rozśmieszyć. Półtorej dekady spędzone w grobie może doszczętnie pozbawić poczucia humoru.

Pałac, który zawsze przypominał spiętrzoną stertę kamieni, w niczym nie zmienił swego charakteru. Cóż, może na korytarzach było jeszcze więcej kurzu. A budynek coraz rozpaczliwiej potrzebował remontu. Wszystko przez Duszołap, która nie lubiła płatających się pod nogami tłumów ludzi. Większość wcześniej zatrudnionej, etatowej służby pałacowej została odprawiona, a na jej miejsce przyjmowano od czasu do czasu przypadkowych pracowników, którym płacono dniówki.

Gmach Pałacu wznosił się na szczycie sporego wzgórza. Każdy kolejny władca Taglios — pokolenie za pokoleniem — rozbudowywał go, nie dlatego, by zyskać więcej przestrzeni, ale by pozostać w pamięci potomnych i podtrzymywać tradycję. Taglianie żartowali, że za kolejne tysiąc lat nie będzie już miasta, tylko bezkresne mile kwadratowe Pałacu. W większości zrujnowanego.

Radisha Drah, oswoiwszy się z faktem, że jej brat Prahbrindrah Drah zaginął podczas wojen z Władcami Cienia, dodatkowo zaś zmobilizowana groźbą wzbudzenia gniewu Protektorki, ogłosiła się głową Państwa. Tradycjonaliści wspólnot wyznaniowych nie chcieli kobiety u władzy, jednakże dla nikogo nie było tajemnicą, iż ta właśnie kobieta od lat już faktycznie piastowała swoją funkcję. Zarzucane jej wady dawały się zasadniczo wytłumaczyć ambicjami jej krytyków. W zależności od tego, kto wygłaszał negatywną opinię, miała popełnić jeden z dwu wielkich błędów. Tudzież oba naraz. Pierwszym była zdrada Czarnej Kompanii, skoro przecież powszechnie było wiadomo, że nikt nigdy na takiej zdradzie nie zyskał. Drugim — szczególnie chętnie wypominanym przez wyższych kapłanów — sam fakt najęcia Czarnej Kompanii na służbę. W chwili obecnej zagrożenie, jakie stanowili niegdyś Władcy Cienia, ze szczętem wykorzenione przez Czarną Kompanię, nie stanowiło kontrargumentu merytorycznie atrakcyjnego.

Wraz z Radishą w komnacie spotkań Rady znajdowało się kilka z oczywistych względów niezadowolonych osób. Spojrzenie obserwatora automatycznie wędrowało najpierw ku Protektorce. Duszołap wyglądała dokładnie tak samo jak zawsze: szczupła, androgyniczna, a jednak zmysłowa, w czarnej skórze, czarnej masce, czarnym hełmie i czarnych skórzanych rękawicach. Siedziała za Radishą, nieco wysunięta w lewo, spowita kurtyną cienia. Choć nie podkreślała w żaden szczególny sposób swej obecności, jasne było, kto podejmuje ostateczne decyzje. Z każdą kolejną godziną, każdego dnia Radisha znajdowała nowe powody, by żałować, że pozwoliła akurat temu konkretnemu wielbłądowi wsadzić pysk do swego namiotu. Koszty uchylenia się od wywiązania się z nieszczęsnej obietnicy złożonej Czarnej Kompanii były już nie do zniesienia. Z pewnością dotrzymanie danego słowa nie byłoby tak bolesne. Cóż gorszego mogłoby się bowiem zdarzyć od cierpień, jakie musiała obecnie znosić, gdyby razem z bratem pomogła jednak Kapitanowi znaleźć drogę do Khatovaru?

Po obu jej stronach, przy pulpitach, zwróceni do siebie twarzami, w odległości piętnastu stóp stali skrybowie usiłujący dzielnie notować wszystko, co zostało powiedziane. Jedna grupa służyła Radishy. Drugą zatrudniała Duszołap. Od czasu do czasu, już po fakcie, wybuchały spory w kwestii treści decyzji podjętych podczas posiedzenia Tajnej Rady.

Obie kobiety miały naprzeciw siebie stół z blatem długim na dwanaście stóp i szerokim na cztery. Za tym ze wszech miar niedostatecznym szańcem zasiadali czterej mężczyźni. Wierzba Łabędź zajmował pozycję u lewego krańca. Jego wspaniałe niegdyś blond loki posiwiały i straciły połysk. Wyżej na głowie wyraźnie już się przerzedzały. Łabędź był obcokrajowcem. Łabędź był jednym kłębkiem nerwów. Łabędź miał robotę, której wcale nie chciał, ale z której nie potrafił zrezygnować. Łabędź jechał na grzbiecie tygrysa.

Wierzba Łabędź dowodził Szarymi. W oczach opinii publicznej. W rzeczywistości ledwie można go było określić mianem figuranta. Jeśli już zdarzało mu się otworzyć usta, wychodziły z nich słowa Duszołap. Jednak nienawiść ludu, której przedmiotem zasłużenie winna być Protektorka, skupiała się na Wierzbie Łabędziu.

Obok Łabędzia zasiadali za stołem trzej poganiacze niewolników — wyżsi kapłani, którzy swą pozycję zawdzięczali łasce Protektorki. Wszystko to byli mali ludzie do wielkich zadań. Ich obecność na zebraniach Rady była sprawą czysto formalną. Nie brali udziału w żadnych dyskusjach, chociaż mogli wysłuchiwać poleceń. Ich funkcja sprowadzała się do wyrażania zgody i poparcia dla Duszołap, jeśli tej zdarzyło się przemówić. Co ważne, wszyscy trzej wywodzili się z kultów Gunni. Chociaż Protektorka wykorzystywała Szarych jako narzędzie swej woli, Shadar nie mieli głosu w Radzie. Podobnie jak Yehdna. Wierni wywodzący się spośród tej ostatniej mniejszości burzyli się nieomal bezustannie, ponieważ Duszołap uzurpowała sobie większość cech przynależnych jedynie ich bogu, Yehdna zaś byli beznadziejnie monoteistyczni i uparcie nie chcieli zrezygnować z żadnego spośród swych dogmatów.

W gruncie rzeczy, rozdygotany i nerwowy Łabędź był dobrym człowiekiem. Kiedy tylko mógł, ujmował się za Shadar.

W pomieszczeniu znajdowali się jeszcze dwaj mężczyźni, ważniejsi zdecydowanie od trzech wspomnianych. Siedzieli na wysokich stołkach za wysokimi pulpitami umieszczonymi z tyłu stołu i spoglądali na wszystkich z góry niczym dwa wychudzone stare sępy. Swoje stanowiska piastowali jeszcze przed nastaniem Duszołap, która jak dotąd nie znalazła odpowiedniego pretekstu, by się któregoś pozbyć, choć nierzadko ją irytowali.

Biurko po prawej stronie należało do Głównego Inspektora Archiwów, Chandry Gokhale. Trudno o bardziej mylący tytuł. Nie był on żadnym słynącym z sumienności urzędnikiem. Pod jego kontrolą pozostawały finanse i większość robót publicznych. Był stary, łysy, chudy jak wąż i dwakroć od niego bardziej podstępny. Swą pozycję zawdzięczał ojcu Radishy. Jego urząd należał do mniej ważnych, póki nie nadeszły wojny z Władcami Cienia. Wówczas wpływy jego biura i posiadana władza rozrosły się niepomiernie. A Chandra Gokhale nie wahał się ani chwili przed połknięciem nowego kęsa biurokratycznej władzy, jaki trafił mu w ręce. Był lojalnym zwolennikiem Radishy i zagorzałym wrogiem Czarnej Kompanii. Należał jednak do tego typu postaci, które w jednej chwili jak kameleon zmieniają poglądy, gdy tylko dostrzegą przed sobą nowe korzyści.

Człowiek zajmujący miejsce za biurkiem stojącym po lewej stronie wydawał się dużo bardziej złowrogi. Arjana Drupada był kapłanem kultu Rhavi-Lemna, ale próżno byłoby szukać w nim choć kropli braterskiej miłości. Nazwa jego oficjalnego tytułu brzmiała Purohita, co oznaczało, że w mniejszym lub większym stopniu pełnił funkcję Królewskiego Kapelana. W rzeczywistości reprezentował na dworze prawdziwy głos kapłaństwa. Kapłani wymusili na Radishy jego obecność w czasach, gdy czyniła rozpaczliwie koncesje, aby zdobyć wszelkie możliwe poparcie. Podobnie jak Gokhale, Drupada bardziej był zainteresowany posiadaniem władzy niźli działaniami mającymi na celu dobro Taglios. Chociaż trudno było uważać go jedynie za cynicznego manipulatora. Jego częste filipiki dawały się we znaki Protektorce bardziej niż bezustanne, a niejasne, protesty finansowe Głównego Inspektora. W jego wyglądzie od razu zwracała uwagę słynna, przypominająca zwichrowany stos siana, szopa siwych włosów, którym nigdy nie dane było zapoznać się z zaletami grzebienia.

Jedynie Gokhale i Drupada zdawali się nie zdawać sobie sprawy z tego, że ich dni są policzone. Protektorka Wszystkich Taglian bynajmniej ich nie kochała.

Ostatni członek Rady był akurat nieobecny, co wcale nie było rzeczą niezwykłą. Wielki Generał Mogaba wolał przebywać w polu, nękając tych, w których kazano mu upatrywać wrogów. Obrzydzeniem napawały go wewnętrzne walki w Pałacu.

jednak teraz uwagę wszystkich zaprzątało co innego. Zaszły pewne incydenty. Należało przesłuchać świadków. Protektorka była niezadowolona.

Wierzba Łabędź podniósł się z miejsca. Skinieniem dłoni przywołał sierżanta Szarych, który dotąd krył się w mroku za plecami dwóch starców.

- Oto Ghopal Singh. — Nikt nie zwrócił uwagi na niezwykłe imię. Zapewne jakiś konwertyta. Dziwniejsze rzeczy się zdarza-ty- — Jego oddział patroluje teren sąsiadujący z Pałacem od strony północnej. Dzisiejszego popołudnia ktoś z ludzi Singha odkrył młynek modlitewny na jednym z pomników pamięci obok północnego wejścia. Do ramion młynka przyczepionych było dwanaście kopii tej oto sutry.

Łabędź zrobił prawdziwe przedstawienie, tak obracając w dłoniach małą karteczkę, aby światło padało na pokrywające ją Pismo. Krój liter z pozoru przypominał styl eklezjalny. Jednak ostatecznie i tak nie udało mu się zamaskować własnej indolencji. Trzymał kartkę do góry nogami. Wszelako, referując treść tekstu, nie popełnił błędu. — "Rajadharma. Powinność Królów. Abyście to wiedzieli:

Władza królewska na zaufaniu polega. Król jest najwyżej wyniesionym, ale i najbardziej pokornym sługą ludu".

Łabędź nie rozpoznał cytatu. Tekst był tak stary, że niektórzy uczeni przypisywali jego autorstwo temu lub innemu Panu Światła, a czas powstania datowali na epokę, gdy bogowie nadawali prawa ojcom ludzkości. Jednak Radisha Drah znała go. Purohita również. Za murami Pałacu ktoś właśnie wzniósł strofujący palec.

Duszołap pojęła przesłanie. Jak również to, do kogo było adresowane.

— Tylko mnich Bhodi mógł wpaść na pomysł nękania tego domu. — Ten pacyfistyczny, moralistyczny kult był młody i wciąż miał niewielu wyznawców. Nadto ucierpiał w latach wojny niemalże równie dotkliwie, co zwolennicy Kiny. Adepci Bhodi wyrzekali się nawet samoobrony. — Chcę dostać człowieka, który to zrobił. — Wypowiedziała te słowa głosem swarliwego starca.

— Hm... — odparł Łabędź. Spieranie się z Protektorką nie było rzeczą rozsądną, jednak zadanie wykraczało poza kompetencje Szarych.

Jedną z najbardziej niepokojących cech Duszołap była jej pozorna umiejętność czytania w myślach. Tak naprawdę, rzecz jasna, nie potrafiła tego robić, nigdy jednak zbyt zdecydowanie nie dementowała podejrzeń. Znacznie wygodniej było pozwolić ludziom wierzyć w to, co zechcą. Zwróciła się do Łabędzia:

— Skoro jest Bhodi, doprowadzimy do tego, że sam się odda w nasze ręce. Nie trzeba będzie żadnego śledztwa.

— Hę?

— Jest takie drzewo, bardzo stare i szacowne, czasami nazywane Drzewem Bhodi. Rośnie w wiosce Semchi. Oświecony Bhodi zdobył sławę, próżnując w jego cieniu i dlatego wyznawcy Bhodi uważają je za swoją najcenniejszą relikwię. Powiedz im, że zrobię z ich świętości stos drewna na podpałkę, jeśli człowiek, który wyskrobał tę modlitwę, nie stawi się przede mną. I to zaraz. — Tym razem Duszołap użyła głosu drobiazgowej, mściwej staruchy.

Murgen odnotował sobie w pamięci sugestię dla Sahry — należy zrobić wszystko, by winny nie dotarł do Protektorki.

Profanacja miejsca czci przysporzy Duszołap tysiące dalszych wrogów.

Wierzba Łabędź chciał coś powiedzieć, ale Duszołap weszła mu w słowo.

— Nie dbam o to, czy oni mnie nienawidzą, Łabędź. Interesuje mnie tylko, żeby robili, co im każę robić i kiedy im każę. W każdym razie Bhodi i tak nie będą podnosili przeciwko mnie dłoni. To mogłoby poważnie zepsuć ich karmę.

Protektorka była bardzo cyniczna.

— Zajmij się tym, Łabędź. Łabędź westchnął.

— Dziś wieczorem znowu odbyły się te imprezy z dymem. Jedna z nich była znacznie okazalsza niż którakolwiek z dotąd widzianych. I znowu za każdym razem ukazywało się godło Czarnej Kompanii. — Przedstawił kolejnego świadka Shadar, który opowiedział o tym, jak tłum próbował go ukamienować, ale słowem nie wspomniał o demonie Niassi.

Wieści nikogo specjalnie nie zaskoczyły. Przecież to był jeden z głównych powodów zwołania Rady. Nie umiejąc nawet udawać, że ją to obchodzi, Radisha poprowadziła dalej przesłuchanie:

— Jak to się stało? Dlaczego nie można było położyć kresu zajściu? Masz przecież ludzi na każdym rogu ulicy. Chandra? — Szukała poparcia u człowieka, który wiedział dokładnie, ile kosztuje utrzymanie służb porządkowych.

Gokhale iście cesarskim gestem skłonił głowę.

Póki Radisha prowadziła przesłuchanie, Łabędź z łatwością utrzymywał nerwy na wodzy. Ona nie potrafiła zadać mu bólu w sposób, którego nie zaznałby dotąd. Nie potrafiła go skrzywdzić jak Protektorka. W pewnym momencie zapytał:

— Byłaś tam, na zewnątrz? Możesz przecież przebrać się i wyjść. Niczym Saragoz z bajki. Na każdej ulicy są tłumy ludzi. Tysiące tam śpią. Pasaże i zaułki zasłane są ludzkimi nieczystościami. Czasami ciżba bywa tak gęsta, że mogłabyś zamordować kogoś w odległości dziesięciu stóp od moich strażników i nikt by niczego nie zauważył. Ci, którzy bawią się w te rzeczy, nie są przecież głupi. Jeśli rzeczywiście mamy do czynienia z niedobitkami Czarnej Kompanii, to o głupotę posądzać ich nie można. Przetrwali wszystko, co im zgotowaliśmy. Używają tłumów w charakterze osłony, dokładnie w taki sam sposób, w jaki w polu używaliby skał, drzew i krzaków. Nie noszą mundurów. Nie wyróżniają się spośród innych. Nie są już obcy. Jeśli rzeczywiście chcesz ich przygwoździć, to najlepiej od razu ogłoś, że od dzisiaj wszyscy mają nosić śmieszne czerwone kapelusze. — Nerwy Łabędzia powoli zaczynały puszczać. Ale powodem jego zdenerwowania nie były uwagi Radishy. Duszołap, przemawiając wcześniej jej ustami, ogłosiła wiele podobnie absurdalnych proklamacji. — Jeśli założyć, że przyswoili sobie doktrynę wojskową Kompanii, to w momencie gdy formowały się godła z dymu, z pewnością nie byłoby ich w pobliżu. Przypominam zresztą, że do końca nie znamy ich autorów.

Z gardła Duszołap wydobył się głęboki jęk. W ten sposób wyraziła swe poważne powątpiewanie, czy Łabędź w ogóle ma o czymkolwiek pojęcie. Jego nerwy zafalowały niczym płomień gasnącej świecy. Zaczął się pocić. Doskonale zdawał sobie sprawę, że jest to spacer nad przepaścią w towarzystwie zupełnej wariatki. Tolerowano go niczym rozpieszczone zwierzątko domowe, tylko z powodów znanych samej czarownicy, która czasami kierowała się w swych działaniach racją zwykłego kaprysu, który chwilę później mógł przybrać zupełnie inną formę.

Nie był niezastąpiony. Wielu już oddalono. Duszołap nie dbała o fakty, nieprzezwyciężalne przeszkody czy też przypadkowe zbiegi okoliczności. Interesowały ją tylko rezultaty.

Łabędź zaproponował:

— Na plus odnotować należy, że nie ma doniesień, nawet od naszych najbardziej gorliwych informatorów, z których wynikałoby, iż ta działalność stanowi coś więcej niż tylko szereg drobnych naruszeń porządku. Nawet jeśli miałyby stać za tym niedobitki Czarnej Kompanii... i nawet uwzględniając eskalację działań z dzisiejszego wieczoru...

Duszołap powiedziała:

— I nigdy z niczym więcej nie będziemy mieli do czynienia. — Mówiła głosem śmiałej nastolatki. — Nie stać ich na nic więcej prócz gestów. Stracili ducha, kiedy pogrzebałam ich przywódców. — Wypowiedziała to wszystko władczym, męskim głosem, najwyraźniej należącym do kogoś, kto przywykł do bezdyskusyjnego posłuszeństwa. Ale ze słów tych można było wyciągnąć wniosek, że ostatecznie nie sposób wykluczyć, iż żołnierze Kompanii mimo wszystko wciąż żyją, co zresztą znalazło odbicie w szczególnej intonacji końcowych partii zdania. W kwestii wydarzeń na równinie lśniącego kamienia istniały wątpliwości, których sama Duszołap nie potrafiła rozproszyć. — Zacznę się martwić, kiedy tamci zmartwychwstaną.

Nie wiedziała.

Prawdę mówiąc, przebiegu wydarzeń na równinie nikt wówczas nie kontrolował. Ucieczka jej i Łabędzia była kwestią czystego przypadku. Jednak Duszołap należała do tych, którzy wierzą, że łaskawa życzliwość Fortuny należy im się z mocy urodzenia.

— Zapewne masz rację. Zaś cała sprawa posiada wyłącznie marginalne znaczenie, jeśli dobrze pojąłem, co sugerujesz.

— Działają tu inne siły — powiedziała Duszołap. Ten głos należał do sybilli, pobrzmiewały w nim złowieszcze przeczucia.

— Pojawiły się doniesienia o Kłamcach — oznajmiła Radisha, zaskakując tym wszystkich, także bezcielesnego szpiega. — Otrzymałam ostatnio raporty z Dejagore, Meldermhai, z Ghoji i Danjil o ludziach zamordowanych wedle sposobu Dusicieli.

Najszybciej doszedł do siebie Łabędź.

— W typowej robocie Dusicieli tylko zabójcy wiedzą, co się stało. To nie są mordercy. Ciała powinny zostać pogrzebane w jakimś świętym miejscu, zgodnie z religijnym rytuałem.

Radisha zignorowała jego uwagę.

— Dzisiaj uduszono człowieka. Tutaj, w Taglios. Ofiarą był Perhule Khoji. Zginął w domu uciech specjalizującym się w młodych dziewczętach. Takie miejsca wciąż istnieją, choć rzekomo miało ich już nie być. — To było oskarżenie. Szarzy otrzymali zadanie wykorzenienia wszystkich przejawów tego rodzaju wyzysku. Ale Szarzy pracowali dla Protektorki, a jej cała sprawa nie obchodziła. — Wnoszę stąd, że za pieniądze dalej można mieć wszystko, co się komu przyśni.

Winą za ogólnonarodową zapaść moralną niektórzy obciążali Czarną Kompanię. Inni rodzinę rządzącą. Kilku ośmieliło się nawet oskarżyć Protektorkę. Ale osoba winnego w istocie nie miała nic do rzeczy, podobnie jak fakt, że najpaskudniejsze zło istniało tu niemalże od chwili, gdy na brzegu rzeki ktoś wzniósł pierwszą chatkę z gliny — Taglios rzeczywiście się zmieniło. A zrozpaczeni ludzie zrobią wszystko, by przeżyć. W takiej sytuacji tylko głupiec oczekuje ładnych efektów. Łabędź zapytał:

— Kim był ten Perhule Khoji? — Z wściekłością obejrzał się przez ramię. Miał własnego skrybę, który zapisywał przebieg posiedzenia, siedząc gdzieś tam skryty w ciemnościach. Najwyraźniej zastanawiał się, dlaczego Radisha wiedziała o morderstwie, skoro on nie miał o niczym pojęcia. — Wychodzi na to, że facet dostał tylko to, czego się dopraszał? Jesteś pewna, że nie chodzi tylko o przygodę z małą dziewczynką, która przybrała niepomyślny obrót?

— Bardzo możliwe, że Khoji zasłużył na to, co mu się przytrafiło — przyznała Radisha z gorzkim sarkazmem. — Był wyznania Yehdna, tak więc obecnie, jak przypuszczam, może całą sprawę omówić ze swoim bogiem. Jego moralność nas nie interesuje, Wierzba. Natomiast jego pozycja tak. Był jednym z ważniejszych asystentów Głównego Inspektora. Zbierał podatki w Checca i na wschodnim brzegu rzeki. Jego śmierć spowodowała problemy, których rozwiązanie zajmie kilka miesięcy. Podległe mu obszary dostarczały nam największych dochodów.

— Może to ktoś, kto zalegał...

— Dziewczynka przeżyła. A ponadto zdążyła zawołać pomoc. Natychmiast pojawili się ludzie, którzy zazwyczaj dbają o spokój w takich miejscach. Zrobili to Dusiciele. To było morderstwo inicjacyjne. Kandydat Dusicieli okazał się nieudolny. Niemniej, z pomocą zbrojnych, udało mu się skręcić kark Khoji.

— A więc ich schwytano.

— Nie. Była z nimi ta, którą nazywają Córką Nocy. Doglądała inicjacji.

A chłopcy o umięśnionych karkach na jej widok potracili zmysły ze strachu. Żaden Gunni ani Shadar nie uwierzyłby, że Córka Nocy jest zwyczajną, paskudną młodą kobietą, nie zaś postacią mityczną. Niewielu Taglian wyznających którąś z tych dwu religii znalazłoby w sobie dość odwagi, aby jej przeszkodzić.

— W porządku — ustąpił Łabędź. — To oznacza prawdziwych Dusicieli. Ale jak rozpoznali Córkę Nocy?

Duszołap najwyraźniej straciła wreszcie cierpliwość i warknęła:

— Powiedziała im wprost, kim jest, głuptasku, Jam jest Córka Nocy. Jam jest Dziecię Nadchodzącej Ciemności. Pójdźcie pod ochronę mej matki albo staniecie się strawą dla bestii zniszczenia w Roku Czaszek". Typowe pompatyczne bzdury okultystów. — Głos Duszołap stał się monotonną, bezbarwną mową wykształconego sceptyka. — Nie wspominając już o tym, że była bladą niczym wampirzyca, ładniejszą kopią mojej siostry w jej wieku.

Córka Nocy nie bała się nikogo i niczego. Wiedziała doskonale, że jej duchowa rodzicielka, Kina Niszczycielka, Mroczna Matka, ochroni ją — nawet jeśli od ponad dziesięciu lat bogini ani drgnęła w swoim śnie. Plotki na temat Córki Nocy krążyły potajemnie wśród społeczeństwa od lat. Wielu ludzi wierzyło, że jest ona tą, za którą się podaje. To z kolei przyczyniało się do umocnienia jej władzy nad zbiorową wyobraźnią ludu.

Kolejna plotka, która zresztą w miarę upływu czasu coraz bardziej traciła na wartości, przypisywała Czarnej Kompanii zdławienie w zarodku projektu sprowadzenia na ziemię Roku Czaszek Kiny i odsunięcie dnia jego nadejścia do momentu, gdy państwo tagliańskie postanowiło zdradzić wynajętych obrońców.

Zarówno Kłamcy jak Kompania dysponowali siłą psychicznego oddziaływania, dalece przekraczającą ich liczebność. Przez to, że funkcjonowali jako coś w rodzaju społecznych duchów, byli jeszcze bardziej przerażający.

Najbardziej istotne w tej informacji było to, że Córka Nocy zdecydowała się przybyć we własnej osobie do Taglios. I że odważyła się ukazać publicznie. A gdzie szła Córka Nocy, tam z pewnością podążał niczym wierny szakal wódz wszystkich Kłamców, wcielona legenda, żyjący święty Dusicieli, Narayan Singh — a wraz z nim wędrowało jego niegodziwe dzieło.

Murgen zaczął zastanawiać się nad przerwaniem misji i ostrzeżeniem Sahry, by odwołać wszystko do czasu, póki wieści nie zostaną potwierdzone. Cokolwiek jednak miało nastąpić, było już za późno.

Narayan Singh był najbardziej znienawidzonym wrogiem Czarnej Kompanii spośród tych, którzy wciąż jeszcze cieszyli się zdrowiem. Ani Mogaby, ani nawet Duszołap, która była dawnym, pradawnym przeciwnikiem, nie ścigano z taką zaciekłością jak Narayana Singha. On ze swej strony również nie darzył Kompanii miłością. Raz udało się go złapać. Wówczas spędził długi czas w wyjątkowo nieprzyjemnej gościnie u ludzi, którzy swobodnie dawali upust swej złości. Miał długi, które z radością byłby spłacił, gdyby tylko uzyskał łaskawą aprobatę swej bogini.

Posiedzenie Tajnej Rady, jak to zazwyczaj bywało, zmieniło się wkrótce w powódź wzajemnych oskarżeń, w której zarówno Purohita, jak i Główny Inspektor próbowali chytrymi posunięciami oczernić się nawzajem, a być może również osłabić pozycję Łabędzia. Purohita mógł liczyć na pewne poparcie trzech zaufanych kapłanów — chyba że Duszołap miała akurat inne plany. Głównego Inspektora popierała Radisha.

Sprzeczki te zazwyczaj ciągnęły się w nieskończoność, aczkolwiek dotyczyły spraw trywialnych, o symbolicznym raczej niźli merytorycznym charakterze. Protektorka nigdy by nie pozwoliła, aby wyniknęło z nich coś, czego nie aprobowała.

Kiedy Murgen zaczął już zbierać się do odejścia —jak zwykle z jego obecności nikt nie zdawał sobie sprawy — do komnaty wpadło dwóch królewskich gwardzistów. Natychmiast ruszyli w stronę Wierzby Łabędzia, chociaż to nie on dowodził ich formacją. Zapewne przyniesione przez nich wieści miały takie znaczenie, że nie chcieli ich przekazać nieprzewidywalnej Protektorce, oficjalnie pełniącej funkcję ich kapitana. Łabędź słuchał przez chwilę, potem uderzył pięścią w stół.

— Cholera! Wiedziałem, że to coś więcej niż drobne zakłócenia porządku. — Przemknął obok Purohity, rzucając mu w przelocie pogardliwe spojrzenia. W ich wzajemnych stosunkach nie było już śladu przyjaźni.

„Zaczęło się" — pomyślał Murgen. Trzeba wracać do magazynu Do Tranga. I tak nic już nie zmieni, może jednak powiadomić tych, którzy znajdowali się na kwaterze, żeby jak najszybciej zajęli się Narayanem i Córką Nocy.

7

Sahra potrafiła zmieniać oblicze z równą łatwością, z jaką aktor nakłada maski. Czasami była okrutną, chytrą, kalkulującą wszystko na zimno nekromantką, która spiskowała z Uwięzionymi. Czasami bywała wdową po Chorążym i oficjalnym Kronikarzu Kompanii, czasami zaś czułą matką Tobo. Natomiast zawsze gdy udawała się na miasto, zmieniała się w Minh Subredil, jeszcze inną istotę.

Minh Subredil była wyrzutkiem społecznym, nieślubną córką kapłana Khusy i nierządnicy Nyueng Bao. A i tak Minh Subredil znała swoich przodków lepiej niż połowa ludzi żyjących na ulicach Taglios. Nieustannie mamrotała ich imiona. Gotowa była opowiadać o nich każdemu, kogo potrafiła zmusić do słuchania.

Owdowiała Minh Subredil wychowywała swoje jedyne dziecko, posługując przez cały dzień w Pałacu. Każdego ranka, dobrze przed świtem dołączała do zgromadzenia nieszczęśników tłoczących się przy tylnim wejściu na pomocnej ścianie Pałacu w nadziei znalezienia pracy. Czasami towarzyszyła jej opóźniona w rozwoju siostra męża, Sawa. Niekiedy Minh Subredil przyprowadzała też swoją córkę, chociaż ostatnio coraz rzadziej. Dziewczyna była już w takim wieku, że mogła komuś wpaść w oko.

Jaul Barundandi, pokojowiec w randze młodszego pomocnika, wychodził codziennie przed furtkę dla służby i oznajmiał, ile stanowisk pracy jest do obsadzenia tego dnia, a potem wybierał na nie ludzi. Barundandi zawsze brał Minh Subredil, ponieważ, mimo że była zbyt szpetna, aby żądać od niej usług seksualnych, można było liczyć, iż za otrzymaną pensję dobrze wykona swą pracę. Minh Subredil była bardzo zdesperowana.

Barundandi lubił wszechobecną postać Subredil. Zdeklarowany wyznawca Gunni, zgodnie z doktryną głoszoną przez kult Khusy, często dołączał do swych modlitw prośbę, by oszczędzono mu takiego szczęścia, jakiego zaznawała w życiu Subredil. Nigdy nie przyznałby się do tego przed swoimi koleżkami, ale po części faworyzował Subredil ze względu na to, że miała tak kiepskiego ojca. Jak większość łotrów, niegodziwość swą okazywał tylko przez większość czasu, głównie w małostkowy sposób.

Subredil, podobnie jak Ky Sahra, nigdy się nie modliła. Ky Sahrze bogowie nie byli do niczego potrzebni. Nieświadoma zupełnie jego prawdziwych uczuć, w swych myślach zgotowała już odpowiedni los Jaulowi Barundandiemu. Kiedy nadejdzie czas, będzie miał sposobność, by pożałować swych szykan.

Długo, długo będzie żałował, a jego udręka będzie wielka jak całe imperium Taglios. Kiedy tylko nadejdzie czas...

Przeszliśmy przez labirynt mylących i odwracających uwagę zaklęć. Przez wiele lat Goblin i Jednooki otaczali całe sąsiedztwo misterną siecią zaklęć ochronnych tak subtelnych, że wyłącznie Protektorka mogłaby je zobaczyć. Gdyby szukała. Ale Duszołap nie wycierała bruków w poszukiwaniu kryjówek wroga. Miała Szarych i swoje cienie, i nietoperze, i wrony, które wykonywały za nią brudną robotę. One jednak były zbyt głupie, aby dostrzec, że są kierowane w inną stronę albo dyskretnie prowadzone przez dany obszar w sposób, który bynajmniej nie różnił się dla nich od swobodnej wędrówki. Dwaj mali czarodzieje większość czasu spędzili, oporządzając i poszerzając labirynt mylących zaklęć. Ludzie, którym nie ufaliśmy, nie byli w stanie dostać się bliżej niźli na dwieście jardów od naszych kwater. Przynajmniej o własnych siłach.

My nie mieliśmy takich kłopotów. Na lewym nadgarstku każdy nosił bransoletę z łyka. Zaczarowana, osłabiała wpływ zaklęć mylących. Pozwalała dostrzec prawdę.

Takim też sposobem często wiedzieliśmy, co zamierzał uczynić Pałac, zanim plany te zostały zrealizowane. Minh Subredil, a niekiedy i Sawa, podsłuchiwały autorów planów.

Wymruczałam:

— Czy nie wyszliśmy przypadkiem za wcześnie?

— Tak. Ale inni będą już na miejscu, gdy zajmiemy nasz posterunek. — W Taglios były niezliczone rzesze zdesperowanych ludzi. Niektórzy będą czatować tak blisko Pałacu, jak tylko Szarzy ich dopuszczą.

Faktycznie, dotarłyśmy do Pałacu kilka godzin wcześniej niż zwykle. Ale trzeba było wykonać kilka rund w ciemnościach, odwiedzić braci Kompanii w ich kryjówkach. W każdym przypadku z ust Minh Subredil dobywał się głos wiedźmy. Sawa wlokła się za nią, a ślina ściekała z kącika jej wykrzywionych ust.

Większość mężczyzn nas nie rozpoznała. Zresztą wcale nie musieli. Oczekiwali tylko wypowiedzenia hasła od tych, którzy dowodzili całą akcją. Odpowiednie słowa ujawniły w nas posłańców. Najprawdopodobniej zresztą członkowie Kompanii sami również byli zamaskowani. Każdy musiał stworzyć dla siebie kilka tożsamości, którymi posługiwał się publicznie. Jedne łatwiej mu było przybierać, inne trudniej. Z najgorszych więc zrezygnowano, aby możliwie ograniczyć ryzyko.

Subredil zerknęła na fragment tarczy księżyca prześwitujący przez chmury.

— Za kilka minut ruszamy.

Odmruknęłam coś niewyraźnie, zdenerwowana. Minęło już trochę czasu, odkąd ostatnio angażowałam się w sytuację grożącą bezpośrednim niebezpieczeństwem. Poważniejszym niż to, które wiązało się z włóczeniem po Pałacu albo zaglądaniem do biblioteki. Tam jednak nikt mi nie groził ostrymi przedmiotami.

— Te chmury wyglądają, jakby zbliżała się pora deszczowa. — Gdyby rzeczywiście tak było, przyszłaby w tym roku wyjątkowo wcześnie. Nie była to przyjemna perspektywa. Podczas pory deszczowej leje niemalże każdego dnia. Pogoda potrafi być naprawdę złośliwa; zdarzają się nagłe skoki temperatury, gradobicia i grzmoty, jakby wszyscy bogowie panteonu Gunni popili się i urządzali awantury. Mnie jednak głównie przeszkadza upał.

Taglianie znają sześć pór roku. Tylko podczas jednej z nich, którą nazywają zimą, upał bywa nieco lżejszy.

Subredil zapytała:

— Czy Sawa kiedykolwiek zwraca uwagę na chmury? — Zawsze była zdecydowanie przeciwna wychodzeniu z roli. W mieście, w którym rządzi mrok, nigdy nie wiesz, czyje oczy obserwują cię spośród cieni i jacy niewidzialni słuchacze strzygą uszami.

— Mhm. — Była to mniej więcej równie inteligentna odpowiedź, jakich Sawa zazwyczaj udzielała.

— Idziemy. — Subredil wzięła mnie pod ramię i poprowadziła, jak zawsze, kiedy szłyśmy do pracy w Pałacu. Tak zbliżyłyśmy się do głównego północnego wejścia, położonego jakieś czterdzieści jardów od furtki służby. Płonęła przy nim pojedyncza pochodnia, która miała oświetlać stojących przed bramą, by strażnicy mogli ich dojrzeć. Jednak umiejscowiono ją tak niezręcznie, że w jej blasku można było zobaczyć tylko ludzi, którzy wcale nie mieli złych zamiarów. W chwili gdy podeszłyśmy bliżej, ten, który przez cały czas skradał się wzdłuż murów, podskoczył i zarzucił na pochodnię worek z niewyprawnej skóry.

W nocnej ciszy wyraźnie zabrzmiała wulgarna uwaga zaskoczonego strażnika. Czy jednak okaże się na tyle nieostrożny, by wyjść i zobaczyć, co się stało?

Było prawie pewne, że tak postąpi. Niemalże od pokolenia Gwardziści Królewscy nie mieli żadnych kłopotów.

Srebrny pieniążek księżyca zniknął za chmurami. W tej samej chwili coś się poruszyło w wejściu do Pałacu.

Teraz czekała nas najtrudniejsza część zadania, choć na razie mogło wyglądać, że zepsułyśmy wszystko już na początku, pojawiając się akurat w czasie zmiany wart.

Odgłosy przepychanki. Zaskoczony krzyk. Ktoś dopytywał się, o co chodzi. Stukoty i trzaskanie, jakby ktoś biegł do bramy. Szczęk metalu. Krzyk, może dwa. Gwizdki. A potem, po jakichś piętnastu sekundach, odpowiadające im gwizdki z różnych stron. Wszystko zgodnie z planem. W ciągu kilku chwil odgłosy gwizdków dobiegające od wejścia do Pałacu nabrały rozpaczliwych tonów.

Kiedy po raz pierwszy rozważaliśmy ten plan, rozgorzała poważna dyskusja, kwestionująca pierwotnie zakładane cele ataku. Skoro zdobycie wejścia mogło okazać się tak proste, grupa ludzi zmęczonych czekaniem zaproponowała od razu wpaść do środka i wszystkich pozabijać. O ile ten pomysł rzeczywiście mógł dać odrobinę satysfakcji, małe były szansę, że w ten sposób wyrządzimy poważniejszą krzywdę Duszołap, a nadto taka powszechna rzeź w niczym nie przyczyniłaby się do uwolnienia Uwięzionych, co przecież winno stanowić główny cel każdej operacji.

Udało mi się więc wszystkich przekonać, że powinniśmy sprokurować staromodny, oparty na Kronikach, gambit mylący. Niech wróg pomyśli, że chodzi nam o jedną rzecz, podczas gdy w rzeczywistości chcemy osiągnąć coś zupełnie innego. Niech biegną w jedną stronę, aby powstrzymać nasze natarcie, kiedy my poprowadzimy je zupełnie inną drogą.

Manewry mylące należało dokładnie przemyśleć. Jednak Goblin i Jednooki nie mieli już dość sił i nerwów, aby tworzyć rozbudowane iluzje bojowe. A choć naprawdę gotowi byli podzielić się swymi sekretami, ostatecznie nie potrafili przygotować Sahry do udziału w bitwie. Jej talent po prostu nie obejmował tych obszarów.

Pierwsi Szarzy wypadli na nas z ciemności, natychmiast pakując się w zasadzkę. Przez chwilę trwała okropna rzeź. Jednak, jakimś cudem, kilku udało się przedostać i wspomóc strażników ledwie utrzymujących się przy wejściu do Pałacu.

Subredil i ja zajęłyśmy stanowiska u stóp murów, między głównym wejściem i furtką dla służby. Subredil uściskała swego Ghangheshę i załkała. Sawa wczepiła się w Subredil, wydając ciche, pełne przerażenia jęki. Z ust ciekła jej ślina.

Chociaż atakujący położyli rzesze Szarych, ani razu nie udało im się przebić przez szeregi obrońców wejścia. Potem od środka nadeszła pomoc. Wierzba Łabędź z plutonem Gwardzistów Królewskich wypadł z bramy. Napastnicy natychmiast poszli w rozsypkę. Tak szybko, że Łabędź ochryple zawołał:

— Stać! Coś jest nie tak!

Noc pojaśniała. Powietrze wypełniły rozpędzone kule ognia. Zapewne widziano je po raz pierwszy od ciężkich walk toczonych pod koniec wojen z Władcami Cienia. Broń tę stworzyła w wielkich ilościach Pani, część udało się ocalić i troskliwie przechować. Ludzie, którzy nią operowali, nie brali udziału w ataku na bramę. Zajmowali się tylko ostrzałem, do którego wybrano wszystkich zdolnych wyłowić sylwetkę Łabędzia spośród Szarych i Gwardzistów.

Od tego zależało jego życie.

Ogień runął na tę flankę oddziału, która znajdowała się po przeciwnej stronie niźli miejsce, gdzie Sahra i ja przykucnęłyśmy pod murem. Wierzba wyraźnie się wystraszył. Teraz, w miarę jak ogień będzie powoli przesuwał się w stronę wejścia, odcinając go, powinien wycofać się w kierunku wejścia dla służby, by znaleźć się obok nas.

Dobry stary Łabędź. Chyba musiał wcześniej czytać mój scenariusz. Kiedy oddział jego ludzi rozszarpywały kule ogniste, on ulotnił się i z dłonią przy ścianie pobiegł przed siebie, o kilka kroków wyprzedzając zabójczą nawałnicę. Kiedy nad jego i naszymi głowami zaczęły latać łzy stopionego kamienia oraz fragmenty płonących ciał, zdałam sobie sprawę, że niestety, nie doceniłam siły własnej broni. Trzeba było użyć mniejszej liczby miotaczy.

Łabędź potknął się o wyciągniętą nogę Minh Subredil. Jakoś tak się stało, że kiedy padł na kamienie bruku, jego twarz znalazła się na wprost oblicza śliniącej się idiotki. A czubek ostrza jej sztyletu ulokował się dokładnie pod jego brodą.

— Nie próbuj nawet oddychać — wyszeptała.

Kule ogniste topiły mur pałacu, w który uderzały. Drewniana brama stała w płomieniach. Było dość jasno, by towarzysze mogli zobaczyć, że mamy już naszego człowieka. Zaczęli kłaść ogień znacznie celniej. Opór Szarych, którzy przybiegli na pomoc, stał się mniej bezładny. Naprzód ruszył kolejny atak. Kilku braci przejęło Łabędzia. Przy okazji skopali nas i sklęli. A odchodząc, zabrali ze sobą naszą broń — stanowiło to element manewru powszechnego odwrotu, po tym jak pozorowany atak załamał się, choć nie napotykał żadnego poważniejszego oporu.

Kiedy zniknęli w ciemnościach, stało się to, czego obawialiśmy się najbardziej.

Na blankach ponad nami pojawiła się Duszołap, najwyraźniej chcąc osobiście sprawdzić, co się dzieje. Subredil i ja domyśliłyśmy się jej obecności, ponieważ walki natychmiast ustały. A potem w jej stronę pomknęła ulewa ognistych kul.

Mieliśmy szczęście. Była tak całkowicie zaskoczona, że mogła się tylko uchylać. Wówczas nasi bracia zrobili to, czego należało się po nich spodziewać. Zwyczajnie zwiali. Umknęli poza zasięg jej spojrzenia i wtopili się w tłum Taglian, zanim Protektorka zdążyła spuścić swe nietoperze i wrony.

Wiedziałam, że w ciągu kilku najbliższych minut w efekcie naszych poczynań okolicę ogarnie niezłe zamieszanie. Gdyby tłum okazał się nazbyt spokojny, ludzie mieli jeszcze podgrzewać atmosferę, rozpuszczając najbardziej niewiarygodne plotki.

Subredil i Sawa podeszły kolejne dwadzieścia jardów w stronę furtki dla służby. Właśnie osunęłyśmy się na ziemię, aby udając rozpacz, ślinić się, obejmować i zawodzić, równocześnie obserwując płonące trupy, kiedy czyjś pełen przerażenia głos zapytał:

— Minh Subredil. Co ty tu robisz?

Jaul Barundandi. Nasz szef. Nawet nie spojrzałam w górę.

A Subredil nie odpowiedziała, póki Barundandi nie szturchnął jej czubkiem buta i nie zadał powtórnie swego pytania, nawet całkiem miłym głosem. Wtedy odrzekła:

— Chciałyśmy dzisiaj przyjść wcześniej. Sawa bardzo potrzebuje pracy. — Rozejrzała się dookoła. — Gdzie są pozostali?

A więc byli jeszcze inni, czworo lub pięcioro jeszcze bardziej chętnych zająć pierwsze miejsca w kolejce. Uciekli. Mogli oznaczać kłopoty. Nie mówiąc już o tym, co byli w stanie zobaczyć, zanim uciekli. Pierwsza salwa ognistych kul miała ich śmiertelnie przerazić i rozproszyć, jeszcze zanim Łabędź dotrze do miejsca, gdzie byłyśmy — jednak nie przypominałam sobie, by coś takiego miało miejsce.

Subredil skłoniła się w stronę Barundandiego. Wpiłam się w nią jeszcze mocniej i zawyłam. Poklepała mnie po ramieniu i wydała kilka nieartykułowanych dźwięków. Barundandi najwyraźniej dał się nabrać — zwłaszcza kiedy Subredil, odkrywszy, że jeden z kłów jej Ghangheshy złamał się, zaczęła płakać i szukać go po omacku na ziemi.

Kilku kolegów Jaula również wyszło na zewnątrz, teraz rozglądali się dookoła, pytając się nawzajem, co się stało. Podobnie rzecz miała się przy głównym wejściu, gdzie ogłupiali Gwardziści i przecierający ze snu oczy funkcjonariusze policji nie potrafili pojąć, o co w tym wszystkim chodziło i co powinni zrobić. Któryś krzyknął: — Jasna cholera! Te ognie przepaliły mur na wylot, a on ma osiem stóp grubości! — Wciąż przybywali kolejni Shadar z jednostek stacjonujących w promieniu chyba całej mili, zbierając martwych i rannych Szarych, również próbując zrozumieć, co się stało.

W głosie Jaula Barundandiego zabrzmiały jeszcze łagodniejsze tony. Krzyknął na swych pomocników:

— Pomóżcie tym kobietom wejść do środka. Tylko delikatnie. Wielcy i potężni być może zechcą z nimi porozmawiać.

Moje mimowolne wzdrygnięcie chyba nie było na tyle widoczne, by nas zdradzić. Liczyłam na to, że dostanę się do środka, ale nie przyszło mi do głowy, że kogoś może zainteresować, co mają do powiedzenia dwie pariaski.

8

Niepotrzebnie się przejmowałam. Zostałyśmy przepytane przez kilku mocno wytrąconych z równowagi sierżantów Szarych, którzy najwyraźniej zajęli się nami, aby tylko zatkać usta Jaulowi Barundandiemu. Pokojowiec chyba liczył na zbyt wiele, sądząc, że zdoła zapewnić sobie łaski przełożonych dzięki dostarczeniu naocznych świadków tragedii.

Kiedy zrozumiał, że niczego w ten sposób nie zyska, jego troska natychmiast zaczęła słabnąć. Kilka godzin po tym, jak zostałyśmy zabrane do środka, kiedy Pałac wciąż jeszcze trząsł się z podniecenia i kiedy krążyło już po nim tysiąc zupełnie niestworzonych plotek, a dowódcy Gwardzistów i Szarych wciąż sprowadzali więcej i więcej godnych zaufania żołnierzy oraz słali kolejnych szpiegów, by obserwowali zachowanie regularnej armii w koszarach — tak na wszelki wypadek, gdyby jakimś sposobem atak stanowił jej dzieło — Minh Subredil i jej zidiociała szwagierka już ciężko pracowały. Barundandi kazał im sprzątnąć komnatę, w której obradowała Tajna Rada. Po posiedzeniu został nieopisany bałagan. Ktoś najwyraźniej stracił panowanie nad sobą i wywrócił wszystko do góry nogami.

Barundandi poinformował nas:

— Dzisiaj czeka cię naprawdę ciężka praca, Minh Subredil. Niewielu ludzi zgłosiło się od rana. — W jego głosie brzmiała gorycz. Przez ten atak nie zdołał zebrać zbyt wielu popychadeł. Nie przyszło mu nawet do głowy, by wyrazić wdzięczność bogom, że wciąż jeszcze żyje. — Z nią wszystko dobrze? — Miał na myśli mnie, Sawę. Dalej całkiem wiarygodnie udawałam osobę całkowicie roztrzęsioną.

— Nic jej się nie stanie, póki będę blisko. Dzisiaj lepiej nie przydzielać jej pracy, podczas której nie będzie mnie miała w zasięgu wzroku.

Barundandi chrząknął.

— Więc nich tak będzie. Tu jest dość roboty. Tylko nie wchodźcie nikomu w drogę.

Minh Subredil skłoniła się lekko. Świetnie potrafiła się usuwać wszystkim z drogi. Usadziła mnie za szerokim stołem długości ponad dwunastu stóp, ustawiła przede mną lampy, lichtarze i wszystko, co zostało rozrzucone po sali. Przybrałam niewidzące spojrzenie Sawy i zabrałam się do ich pucowania. Subredil zaczęła czyścić posadzki i meble.

Ludzie wchodzili i wychodzili, pośród nich także wiele ważnych osobistości. Nikt jednak nie zwrócił na nas uwagi. Jedynie Główny Inspektor Archiwów z irytacją kopnął Subredil, ponieważ akurat szorowała posadzkę w miejscu, w którym chciał przejść.

Subredil uniosła się nieco na kolanach, kłaniając się i prosząc o wybaczenie. Gokhale zignorował ją. Wróciła więc do ścierania rozlanej wody, maskując swe prawdziwe uczucia. Minh Subredil potrafiła sobie z tym doskonale radzić. Podejrzewam jednak, że Ky Sahra właśnie w tym momencie zdecydowała, który z naszych wrogów powinien w pierwszej kolejności podążyć za Wierzbą Łabędziem w niewolę.

Pojawiła się Radisha. Obok niej szła Protektorka. Zajęły swoje miejsca. Jaul Barundandi wszedł do komnaty niedługo po nich, chcąc nas z niej zabrać. Sawa zdawała się niczego nie dostrzegać. Jej uwagę całkowicie pochłaniał świecznik.

Do komnaty wpadł wysoki kapitan Shadar. Z progu oznajmił:

— Wasza Wysokość, ze wstępnych szacunków wynika, że mamy dziewięćdziesięciu ośmiu zabitych i stu dwudziestu sześciu rannych. Niektórzy zapewne umrą od poniesionych obrażeń. Ministra Łabędzia nie odnaleziono, jednak wiele ciał jest do tego stopnia spalonych, że uniemożliwia to identyfikację. Wielu zostało bezpośrednio trafionych, w wyniku czego ich ciała płonęły niczym łojowe pochodnie. — Kapitan najwyraźniej miał kłopoty z zachowaniem spokoju. Był młody. Możliwe, że jeszcze nigdy dotąd nie widział na własne oczy skutków bitwy.

Z całych sił starałam się jak najbardziej utożsamić z rolą. Nie byłam tak blisko Duszołap, odkąd piętnaście lat temu trzymała mnie w niewoli pod Kiaulune. Nie były to przyjemne wspomnienia. Modliłam się, by mnie nie zapamiętała.

Wycofałam się do mej wewnętrznej kryjówki. Od czasu tamtej niewoli nigdy jeszcze tego nie robiłam. Zawiasy zardzewiały. Ale dzięki temu, że myślałam o Sawie, udało mi się jakoś wpełznąć do środka i umościć wygodnie. Ze światem łączyło mnie tylko tyle, że wiedziałam mniej więcej, co się wokół dzieje.

Nagle Protektorka zapytała:

— Kim są te kobiety? Barundandi zaczął się płaszczyć.

— Wybacz mi, Wasza Łaskawość. Wybacz. Moja wina. Nie wiedziałem, że komnata będzie potrzebna.

— Odpowiedz na pytanie, pokojowcu — rozkazała Radisha.

— Oczywiście, Wasza Łaskawość. — Barundandi omalże nie dotknął czołem posadzki. — Ta kobieta, która szoruje posadzkę, to Minh Subredil, wdowa. Ta druga to jej zidiociała szwagierka, Sawa. Należą do siły roboczej spoza Pałacu, zatrudnianej w ramach filantropijnego programu Protektorki.

Duszołap powiedziała:

— Mam wrażenie, że ją... albo nawet obie... już gdzieś widziałam.

Barundandi znowu pokłonił się głęboko. Skupiona na nim uwaga przerażała go.

— Minh Subredil pracuje tu już od wielu lat, Protektorko. Sawa towarzyszy jej zawsze, gdy ma dość jasności umysłu, aby dać sobie radę z prostymi zadaniami.

Niemalże czułam, jak Jaul się zastanawia, czy powiedzieć, że byłyśmy świadkami porannego ataku. Wcisnęłam się w swoje wewnętrzne schronienie tak ściśle, że później nie miałam pojęcia, co się w ciągu najbliższych kilku minut stało.

Barundandi najwyraźniej nie zdecydował się nas wydać. Być może wykombinował sobie, że podczas przesłuchania mogłoby wyjść na jaw, iż przywłaszczał sobie połowę naszych mizernych pensji w zamian za prawo ścierania sobie dłoni do krwi.

Na koniec Radisha powiedziała mu:

— Odejdź, pokojowcu. Niech pracują. Nikt tu dziś nie będzie decydował o losach imperium.

Duszołap również machnęła dłonią w rękawiczce, odsyłając Barundandiego, ale zaraz znowu kazała mu się zatrzymać i spytała:

— Co to jest, co leży na posadzce obok tej kobiety? — Miała oczywiście na myśli Subredil, ponieważ ja siedziałam za stołem.

— Hm? Ach. Ghanghesha, Wasza Łaskawość. Ta kobieta nigdzie się bez niego nie rusza. To jest jakaś obsesja. To...

— Możesz już odejść.

Stało się wiec tak, że Sahra — przynajmniej ona — przez prawie dwie godziny była naocznym świadkiem reakcji władz na nasz atak.

Po jakimś czasie znowu doszłam do siebie, przynajmniej na tyle, żeby śledzić większość otaczających mnie zdarzeń. Kurierzy przybywali i odchodzili. Widać było, jak zgodnie z przypuszczeniem kształtują się odpowiednie postawy armii i ludu. Żadna z tych dwu sił nie miała obecnie najmniejszych powodów do buntu. Dla Radishy oznaczało to tylko dobre wieści.

Jednak Protektorka wobec jednoznacznie pozytywnych danych wywiadu nabrała podejrzeń. Stara cyniczka.

— Nie wzięto żadnych jeńców — powiedziała. — Nie zostały po nich żadne ciała. Całkiem możliwe, że w ogóle nie ponieśli poważniejszych strat. Jeśli się głębiej nad tym zastanowicie, to zrozumiecie, że właściwie unikali ryzyka. Uciekli, gdy tylko zaistniała sytuacja umożliwiająca nasz kontratak. O co im chodziło? Jaki był ich prawdziwy cel?

Chandra Gokhale słusznie zauważył:

— Atak najwyraźniej rozwijał się z nadzwyczajną gwałtownością do chwili, gdy ty pojawiłaś się na blankach. Dopiero wówczas uciekli.

Kapitan Shadar zasugerował:

— Wielu ocalałych żołnierzy i świadków donosi, że bandytów wzburzyła twoja obecność, Protektorko. Wygląda na to, że oczekiwali, iż będziesz przebywać poza Pałacem. Najwyraźniej do ataku by nie doszło, gdyby wiedzieli, że tu jesteś.

Jedna z wymyślonych przeze mnie zwodniczych plotek. Miałam nadzieję, że na coś się przyda.

— To nie ma sensu. Skąd mieliby to wiedzieć? — Jednak nie spodziewała się odpowiedzi, toteż nie poczekała, aż ktoś jej udzieli. — Czy zidentyfikowaliście wszystkie spalone ciała?

— Tylko trzy, Protektorko. W większości ciał trudno się w ogóle dopatrzeć ludzkich szczątków. Radisha zapytała:

— Chandra, jakie są straty materialne? Macie już szacunki?

— Tak, Radisha. Straty są bardzo poważne. Ucierpiała sama konstrukcja murów obronnych. Całkowity rozmiar szkód jest właśnie określany. Z pewnością jednak przez jakiś czas to będzie nasz słaby punkt. Być może powinnaś wziąć pod uwagę wzniesienie drewnianego ogrodzenia osłaniającego miejsce prac inżynieryjnych. Poważnie zastanawiam się nad sprowadzeniem wojska.

— Wojska? — zapytała Protektorka. — Po co wojsko? — W jej głosie, od dłużej chwili pozbawionym już ładunku emocjonalnego, znowu zaczęły pobrzmiewać podejrzliwe tony. Kiedy nie masz żadnych przyjaciół, paranoja staje się jeszcze bardziej naturalnym punktem widzenia, niźli jest to w Czarnej Kompanii.

— Ponieważ Pałac jest zbyt wielki, by bronić go wyłącznie siłami, które w nim stacjonują. Nawet jeśli się uzbroi służbę. Wróg nie musi korzystać przecież z żadnych zwykłych wejść. Można wspiąć się na mury, kiedy nikt nie będzie patrzył, i zaatakować od wewnątrz.

Radisha wtrąciła:

— Jeśli tego spróbują, będą potrzebowali planów, aby się nie zgubić. W życiu nie znałam nikogo prócz Kopcia, naszego nadwornego czarodzieja z dawnych czasów, kto potrafiłby poruszać się po Pałacu bez planu. Do tego potrzebna jest intuicja.

Główny Inspektor zauważył:

— Jeśli atak rzeczywiście był dziełem czynników sukcesorskich względem Czarnej Kompanii — a zastosowanie broni ognistej mogłoby sugerować istnienie pewnego związku, nawet jeśli wszyscy wiemy, iż Kompania została wybita do nogi przez Protektorkę — wówczas mogą mieć one dostęp do planów sporządzonych w czasach, gdy Wyzwoliciel i jego sztab kwaterowali na terenie Pałacu.

Radisha upierała się jednak przy swoim:

— Nie da się sporządzić planów tego miejsca. Wiem o tym. Sama próbowałam.

Za to podziękuj Goblinowi i Jednookiemu, Księżniczko. Dawno, dawno temu Kapitan kazał tym dwóm staruszkom rozłożyć wszędzie, bez żadnego planu, zaklęcia mylące. Nie chciał, aby niektóre rzeczy znajdujące się w Pałacu i po dziś dzień pozostające w ukryciu wpadły w ręce Radishy. Chodziło między innymi o starożytne tomy Kronik, mogące rzekomo rzucić światło na tajemnicze początki Kompanii, choć jak dotąd nie przyniosły nic prócz kompletnego rozczarowania. Minh Subredil wiedziała, jak się do nich dostać. Kiedy tylko miała szansę, wyrywała z nich po kilka stronic i przemycała na zewnątrz. Potem ja przemycałam je do biblioteki i kiedy nikt nie patrzył, tłumaczyłam każdorazowo po kilka wersów, szukając tej jednej frazy, która zdradzi nam, jak uwolnić Uwięzionych.

Sawa czyściła mosiądz i srebro. Minh Subredil szorowała posadzki i doprowadzała do porządku meble. Członkowie Tajnej Rady oraz ich współpracownicy wchodzili i wychodzili. Natężenie przepełniającego ich strachu powoli słabło, gdyż pomimo upływu czasu kolejny atak nie następował. Wielka szkoda, że nie mieliśmy dość ludzi, aby co kilka godzin dawać się im we znaki.

Duszołap była niezwykle cicha. Znała Kompanię dłużej niźli ktokolwiek prócz Kapitana, Goblina i Jednookiego, chociaż była to wiedza niejako z zewnątrz. Jednak niczego nie zaakceptuje, sądząc wyłącznie po pozorach. Nie tak od razu.

Miałam nadzieję, że od prób rozwikłania zagadki pękną jej w mózgu pasy transmisyjne, aczkolwiek można się było obawiać, iż stało się to już wcześniej, ponieważ najwyraźniej ani na chwilę nie mogła przestać myśleć o spalonych ciałach i Wierzbie Łabędziu. Czy zaplanowałam wszystko w tak przejrzysty sposób, że w pomieszanie wprawiała ją wyłącznie próba odkrycia, co kryje się za samym porwaniem?

Skończyłam czyścić ostatni lichtarz. Nie podniosłam oczu, nie powiedziałam nic, tylko siedziałam bez ruchu. Kiedy miałam wolne ręce, niełatwo było nie zwracać uwagi na zagrożenie, jakie stanowiła siedząca po drugiej stronie pomieszczenia kobieta. Zaczęłam się modlić do Boga, w milczeniu. Całe szczęście, nauczono mnie tego, kiedy byłam malutka, jako rzeczy przystającej kobiecie. Równie wdzięczna byłam Sahrze za to, że upierała się, by nigdy nie wychodzić z roli.

Obie te rzeczy przydały mi się teraz.

W pewnej chwili Jaul Barundandi wrócił. Na oczach Ich Łaskawości nie zachowywał się niczym wredny szef. Powiedział Subredil, że czas już odejść. Subredil trąciła Sawę w ramię. Wstając, wydałam z siebie strachliwy jęk.

— Co jest? — zapytał Barundandi.

— Jest głodna. Nie jadłyśmy przez cały dzień. — Zazwyczaj służba rzucała nam jakieś ochłapy. Jedna z jaśniejszych stron całej sytuacji. Subredil i Sawie czasami udawało się zaoszczędzić co nieco i zabrać do domu. To pomagało utrwalić wizerunek kobiet wynoszących coś z Pałacu i oswoić z nim Gwardzistów.

Protektorka pochyliła się w naszą stronę. Patrzyła uważnie. Cóż zrobiłyśmy, że była tak czujna? A może po prostu jej paranoja była już tak wiekowa, że nie potrzebowała nic prócz przebłysku intuicji? A może ona naprawdę potrafiła czytać w myślach?

Barundandi powiedział:

— Wobec tego zabiorę was do kuchni. Kucharze przygotowali dzisiaj aż nadto.

Powlokłyśmy się za nim, a każdy krok był niby kolejna mila dzieląca zimę od lata, ciemność od światła. Tuż za drzwiami komnaty Barundandi zaskoczył nas, przeczesując palcami włosy i jęcząc cicho. Potem zwrócił się do Subredil:

— Och, jak dobrze, że już stamtąd wyszliśmy. Ta kobieta przyprawia mnie o dreszcze.

Ta kobieta mnie również przyprawiała o dreszcze. I nie zdradziłam się tylko dzięki temu, że wystarczająco głęboko weszłam w rolę. Ale któż by się spodziewał tyle człowieczeństwa po Jaulu Barundandim? Zacisnęłam mocno dłonie na ramieniu Subredil i zadrżałam.

Subredil cicho odpowiedziała Barundandiemu, że zaiste, Protektorka może wzbudzić wielki strach w człowieku.

Kuchnie, którym zazwyczaj brakowało jadła dla najemnych pracowników, dziś wydawały się smoczym skarbcem pełnym jadalnych delicji. Skarbcem, z którego wcześniej wyrzucono smoka. Subredil i Sawa jadły, aż prawie nie były w stanie się ruszać. Nadto obładowały się tym, co ich zdaniem wolno było zabrać. Odebrały swoje miedziaki i skierowały się w stronę furtki dla służby, zanim ktokolwiek zdążył wymyślić im kolejną robotę i zanim któryś z zauszników Barundandiego zdał sobie sprawę, że ich popychadła gdzieś się zapodziały.

Furtki strzegli uzbrojeni strażnicy. Nowość. I to nie Szarzy, ale żołnierze. Nie wydawali się szczególnie zainteresowani wychodzącymi. I nie zadbali o zwyczajowe przeszukanie, by sprawdzić, czy kobiety nie wynoszą przypadkiem królewskich sreber.

Żałowałam, że nasze role nie przewidują okazywania większej ciekawości. Mogłabym z bliska przyjrzeć się zniszczeniom, jakie spowodowaliśmy. Robotnicy już wznosili rusztowania i drewnianą kurtynę. Jednak na widok tego, co zdołałam podejrzeć, poczułam grozę. Dotąd tylko czytałam o efektach ostrzału najnowszych wersji miotaczy kul ognistych. Pałacowe mury wyglądały tak, jakby ktoś systematycznie nakłuwał żelaznym prętem wykonany z ciemnego wosku model. Kamień stopił się i spłynął, a po części również wyparował.

Zwolniono nas dużo prędzej niż zazwyczaj. Było dopiero wczesne popołudnie. Próbowałam iść zbyt szybko, tak bardzo chciałam się już oddalić. Subredil jednak nie pozwoliła się popędzać. Przed sobą miałyśmy milczący tłum, który zgromadził się, aby przyjrzeć Pałacowi. Subredil mamrotała coś o:

— ...dziesięciu tysiącach oczu.

9

Myliłam się. Ta masa ludzi nie przyszła tu tylko po to, by podziwiać efekty naszej nocnej roboty i oglądać martwych ludzi Protektorki. Interesowali ich głównie czterej adepci kultu Bhodi stojący przy pomnikach pamięci, kilkanaście jardów od zniszczonego wejścia, na zewnątrz nieprzerwanie rosnącej drewnianej kurtyny. Jeden z nich montował właśnie młynek modlitewny. Pozostali dwaj rozpościerali pięknie haftowaną ciemną, pomarańczowo-czerwoną materię na kamieniach bruku. Czwarty, z głową gładko wygoloną i lśniącą bardziej niźli wypolerowane jabłko, stał przed Szarym, który mógł mieć najwyżej szesnaście lat. Adept Bhodi miał ręce zaplecione na piersiach. Przeszywał wzrokiem młodzika, który najwyraźniej nie potrafił wytłumaczyć mu, by jego ludzie przestali robić to, co robią. Że Protektorka zabroniła.

To było coś, co zainteresowałoby nawet Minh Subredil. Przystanęła. Sawa zawisła na jej ramieniu, trzymając się jedną dłonią, i przekrzywiła głowę, żeby też popatrzeć.

Czułam się strasznie na widoku, stojąc tak kilkanaście jardów przed milczącymi gapiami.

Młody Szary otrzymał posiłki w postaci posiwiałego sierżanta, który najwyraźniej osądził, że problemem Bhodi jest głuchota.

— Rozejść się! — wrzasnął. — Albo was rozpędzimy. Bhodi z zaplecionymi ramionami odrzekł:

— Protektorka po mnie posłała.

Ponieważ nie znałyśmy jeszcze treści raportu Murgena, Sahra i ja nie miałyśmy pojęcia, o co chodzi.

—Hę?

Adept mocujący młynek modlitewny oznajmił, że jest gotów. Sierżant warknął i wierzchem dłoni strącił młynek z postumentu. Odpowiedzialny młodzieniec pochylił się, podniósł go i zaczął montować znowu. Wyznawcy Bhodi nie byli gwałtowni, nie protestowali przeciwko niczemu, co z nimi wyprawiono, ale nie sposób było odmówić im uporu.

Ci dwaj, którzy rozkładali dywanik modlitewny, skończyli swoją pracę. Przemówili do człowieka, który wciąż stał z zaplecionymi ramionami. Ten lekko skłonił głowę, a potem uniósł wzrok i spojrzał starszemu Shadarowi w oczy. Głosem donośnym, ale tak spokojnym, że było to aż przerażające, oznajmił:

— „Rajadharma. Powinność Królów. Abyście to wiedzieli: Władza królewska na zaufaniu polega. Król jest najwyżej wyniesionym, ale i najbardziej pokornym sługą ludu".

Żaden ze świadków nie miał najmniejszych problemów z usłyszeniem i zrozumieniem tych słów.

Mówca usiadł na dywaniku modlitewnym. Jego szaty miały niemalże identyczną barwę. Wyglądało to tak, jakby zlał się z nim w całość.

Jeden z pomniejszych adeptów podał mu wielki dzban. Mówca uniósł go w górę, jakby ofiarowując niebu, potem wylał na siebie zawartość. Sierżant Shadar nieco wstrząśnięty popatrzył na młodszego. Rozejrzał się w poszukiwaniu pomocy.

Młynek modlitewny był z powrotem na miejscu. Odpowiedzialny zań wyznawca zakręcił nim, potem cofnął się razem z dwoma, którzy rozpościerali wcześniej dywanik.

Adept na dywaniku modlitewnym uderzył stalą w krzesiwo i w tej samej chwili, gdy do moich nozdrzy dotarł zapach nafty, otoczył go kłąb płomieni. Gwałtowna fala żaru uderzyła mnie w twarz niczym mocny cios. Nie wypadłam jednak z roli, tylko zajęczałam i schwyciłam obiema dłońmi ramię Subredil. Ona ruszyła przed siebie, z rozszerzonymi oczyma, zupełnie ogłuszona.

Pogrążony w płomieniach człowiek nawet nie krzyknął, nawet nie drgnął, póki życie całkiem go nie opuściło, pozostawiając po sobie sczerniały kadłub, przewrócony na bok.

Ponad głowami krążyły wrony, przeklinając we własnym języku. A więc Duszołap wiedziała. Albo dowie się wkrótce.

Nie zatrzymywałyśmy się już ani na chwilę, przemierzając wzburzony teraz tłum i zdążając do domu. Wyznawcy Bhodi, którzy pomagali w przygotowaniach do rytualnego samospalenia, dawno już zniknęli, a wszystkie oczy dalej utkwione były w płonącym człowieku.

10

— Nie mogę uwierzyć, że naprawdę to zrobił! — powtarzałam wciąż, zrzucając z siebie śmierdzące łachy Sawy i jej okaleczoną osobowość. Wieści wyprzedziły nas po drodze. Wszyscy chcieli mówić tylko o samobójstwie. Nasze nocne dzieło zeszło na dalszy plan. Dokonało się, nikt nie zginął.

Jedynie do Tobo cała sprawa zupełnie nie dotarła. Wspomniał tylko o niej w przelocie; zamiast tego upierał się, by nam opowiedzieć, co jego ojciec widział w Pałacu zeszłej nocy. Wspominał o notatkach, które sporządził z pomocą Goblina. Był bez reszty dumny z wykonanej roboty i chciał się nią wszystkim chwalić.

— Ale tak naprawdę nie umiałem go nakłonić, żeby ze mną porozmawiał, mamo. Wszystko, o co zapytałem, tylko go irytowało. Wyglądało tak, jakby wolał mieć to już za sobą, żeby spokojnie odejść.

— Wiem, kochanie — odrzekła Sahra. — Wiem. Przy mnie się też tak zachowuje. Masz, to jest dobry chleb, który pozwolili nam zabrać do domu. Zjedz trochę. Goblin, co oni zrobili z Łabędziem? Nic mu się nie stało?

Jednooki zachichotał. Powiedział:

— Nic, jeśli nie liczyć połamanych żeber. Ze strachu nasrał w gacie. — Znowu zachichotał.

— Ma połamane żebra? Jak to? Goblin odpowiedział:

— Poniosło kogoś, kto miał urazę do Szarych. Ale nic się nie martw. Facet jeszcze nie raz pożałuje, że pozwolił swym ludziom zapanować nad sobą.

— Jestem kompletnie wykończona — powiedziała Sahra. — Spędziłyśmy cały dzień w jednym pomieszczeniu z Duszołap. Myślałam, że wyjdę z siebie.

— Ty myślałaś? Wszystko, na co mnie było stać, to starać się nie zerwać z miejsca i nie uciec z wrzaskiem. Tak bardzo się koncentrowałam na byciu Sawą, że umknęła mi połowa tego, co mówili.

— To, o czym nie mówili, może się okazać znacznie ważniejsze. Duszołap naprawdę nabrała podejrzeń w związku z atakiem.

— Mówiłem wam, od razu rzucić się do gardła! — warknął Jednooki. — Póki jeszcze nie do końca wierzą w nasze istnienie. Zabić ich wszystkich i nie trzeba będzie się skradać, zastanawiając się, jak wydostać Starego. Moglibyście zmusić tych gości z biblioteki, aby przeprowadzili dla was kwerendę.

— Wszyscy byśmy zginęli — powiedziała Sahra. — Duszołap już rozglądała się, komu spuścić lanie. Sprawiły to wieści o Córce Nocy. Jeśli już o tym mowa, to chcę żebyście również jej poszukali, jak i Narayama.

— Również? — zapytał Goblin.

— Spodziewam się, że Duszołap będzie ich ścigała z niemałym entuzjazmem. Zauważyłam:

— Kina pewnie znowu wierci się przez sen. Narayan i dziewczyna nie przybyliby do Taglios, gdyby nie ufali w jej ochronę. Co oznacza, że dziewczyna zapewne wkrótce znowu zajmie się kopiowaniem Księgi Umarłych. Sahra, powiedz Murgenowi, żeby miał ich na oku. — Te przerażające, starożytne tomy zostały pogrzebane w tej samej jaskini, co Uwięzieni. — Zastanawiałam się trochę, kiedy tak siedziałyśmy... gdy już skończyłam czyścić świeczniki i nie miałam nic do roboty. Minęło dużo czasu, odkąd czytałam Kroniki Murgena. Wydawało mi się, że niewiele mają wspólnego z tym, co próbujemy zrobić. Że są nazbyt współczesne. Ale kiedy tam byłam, nie dalej jak kilka stóp od Duszołap, miałam naprawdę nieprzyjemne przeczucie, że coś mi umknęło. Po raz ostatni zaglądałam do nich tak dawno, że nie mam pojęcia, co to może być.

— Będziesz miała dość czasu. Na kilka dni powinniśmy się przyczaić.

— Ale ty przecież pójdziesz do pracy, nieprawdaż?

— Byłoby podejrzane, gdybym nie poszła.

— Ja pójdę do biblioteki. Znalazłam kilka historii, które sięgają do początków Taglios.

— Tak? — wyskrzeczał Jednooki, budząc się z płytkiej drzemki. — A więc dowiedz się dla mnie, dlaczego rządzi tu tylko banda książąt. Terytorium, którym władają, jest większe niż wszystkie sąsiednie królestwa.

— Ta kwestia nigdy nie przyszła mi do głowy — odparłam grzecznie. — Jak też zapewne żadnemu z tubylców. Ale zapytam — jeśli nie zapomnę.

Z ciemności zalegających na tyłach magazynu doleciał nerwowy śmiech. To Wierzba Łabędź. Goblin powiedział:

— Gra w tonka z kilkoma chłopakami, których znał jeszcze w dawnych czasach.

— Musimy go wydostać z miasta — powiedziała Sahra. — Gdzie mielibyśmy go trzymać?

— Ja go tutaj potrzebuję — wtrąciłam. — I muszę wypytać o równinę. Właśnie dlatego schwytaliśmy go w pierwszej kolejności. I nie zamierzam wyjeżdżać na żadną wieś, skoro wreszcie trafiłam na coś w bibliotece.

— Duszołap mogła go jakoś naznaczyć.

— Mamy dwóch własnych nieudolnych czarodziei. Niech go dokładnie sprawdzą. Razem dadzą może jednego kompetentnego...

— Uważaj, co mówisz, Dziewczynko.

— Zapomniałam się, Jednooki. Wy dwaj po zsumowaniu znaczycie mniej niż którykolwiek z was pojedynczo.

— Śpioszka ma rację. Jeśli Duszołap go naznaczyła, powinniście być zdolni to stwierdzić. Jednooki warknął:

— Pomyśl najpierw! Gdyby go naznaczyła, już by tu była. Nie pytałaby swych lokajów, czy nie znaleźli jego kości. — Malutki człowieczek, jęcząc i skrzecząc, wygramolił się ze swego fotela. Skierował się w ciemność na tyle magazynu, ale nie w stronę, z której dobiegał głos Łabędzia.

Powiedziałam:

— Ma rację. — I poszłam za nim. Łabędzia nie widziałam mniej więcej od piętnastu lat. Za moimi plecami Tobo znów zaczął naprzykrzać się matce pytaniami o Murgena. Strasznie zdenerwowała go obojętność ojca.

Przyszło mi na myśl, że Murgen mógł zwyczajnie nie zrozumieć, kim jest Tobo. Miał kłopoty z percepcją upływu czasu. Zresztą ten problem trapił go od oblężenia Jaicur. Może zdawało mu się, że wciąż znajduje się w tym miejscu, co piętnaście lat temu, i dalej ucieka w możliwe przyszłości.

Kiedy weszłam w światło lampy wiszącej nad blatem stołu, przy którym Wierzba grał w karty z braćmi Gupta i kapralem, na którego mówiliśmy Poroniony, Łabędź patrzył na mnie przez kilka sekund, aż wreszcie oznajmił:

— Śpioch, prawda? Nic się nie zmieniłeś. Goblin i Jednooki położyli na tobie jakieś zaklęcie?

— Bóg jest łaskawy dla tych, którzy są czystego serca. Jak twoje żebra?

Łabędź przeczesał palcami pozostałości bujnej czupryny.

— A więc to taka historia. — Przesunął dłońmi po bokach. — Jakoś przeżyję.

— Lekko to wszystko znosisz.

— Potrzebowałem wakacji. Teraz nic już ode mnie nie zależy. Mogę sobie wypoczywać, póki ona mnie znowu nie znajdzie.

— Potrafi to zrobić?

— Ty jesteś teraz Kapitanem?

— Kapitan jest Kapitanem. Ja zajmuję się projektowaniem pułapek. Czy ona jest w stanie cię znaleźć?

— Cóż, synu, na dwoje babka wróżyła. Nie mam pojęcia, na kogo postawić. Z jednej strony mamy Czarną Kompanię z cztery-stuletnią historią zła i podstępu. Z drugiej Duszołap z czterema wiekami podłości i szaleństwa. Przypuszczam, że równie dobrze mógłbym losować.

— Nie naznaczyła cię w żaden sposób?

— Tylko bliznami.

Powiedział to tak, że chyba dokładnie zrozumiałam, co chciał przekazać.

— Chcesz przejść na naszą stronę?

— Chyba żartujesz. Całe to przedstawienie dzisiejszego ranka było tylko po to, żeby mnie prosić o zaciągnięcie się do Czarnej Kompanii?

— Nie. Chcieliśmy pokazać światu, że wciąż jeszcze istniejemy, że możemy zrobić, co chcemy i kiedy tylko chcemy, a żadna Protektorka w niczym nam nie przeszkodzi. A ty byłeś nam potrzebny po to, aby wypytać o równinę lśniącego kamienia.

Patrzył na mnie przez kilka sekund, potem zajrzał w karty.

— Jest to kwestia, o której szczególnie dużo ostatnio nie mówiono.

— Wolisz być uparty?

— Żartujesz? Mogę gadać tak długo, aż ci uszy nie pękną. Ale założę się, że nie dowiesz się żadnej rzeczy, której byś dotąd nie wiedział. — Zagrał czarnym waletem.

Poroniony przebił lewę, rozłożył parę dziewiątka-dama, wyrzucił czerwoną damę i wyszczerzył się. Z tymi zębiskami powinien pójść do Jednookiego.

— Cholera! — jęknął Łabędź. — Przegrałem. Jak wy się ludzie tego nauczyliście? Jest to najprostsza gra na świecie, ale nigdy nie spotkałem Taglianina, który by umiał w nią grać.

Zauważyłam:

— Uczysz się szybko, gdy grasz z Jednookim. Opuść parę rozdań, Poroniony. Pozwól mi trochę pograć i wydobyć z niego co nieco. — Zasiadłam za stołem, ani na moment nie spuszczając oka z Łabędzia. Facet wiedział, jak wejść w rolę. To nie był ten Wierzba Łabędź, o którym pisał Murgen, ani ten Wierzba Łabędź, którego widywała Sahra, kiedy bywała w Pałacu. Wzięłam ze stołu pięć kart otrzymanych w następnym rozdaniu. — To nie jest ręka, to jest stopa. Jak to jest, że jesteś taki spokojny, Łabędź?

— Nie mam się czym przejmować. Nie możesz mieć gorszych ode mnie. Nie mam dwu kart, które by do siebie pasowały.

— Uważasz, że nie masz się czym przejmować?

— W tej chwili nie mam nic innego do roboty, jak leżeć do góry brzuchem i wypoczywać. Zwyczajnie grać w tonka, póki moja ukochana nie przyjdzie i nie zabierze mnie do domu.

— Nie boisz się? Raporty, które dostajemy, mówią, że trzęsiesz się bardziej niż kiedyś Kopeć.

Rysy jego twarzy stwardniały. Nie było to porównanie, które mu odpowiadało.

— Najgorsze już się zdarzyło, no nie? Jestem w rękach swoich wrogów. Ale wciąż nic mi się nie stało.

— Nie ma żadnej gwarancji, że to potrwa wiecznie. Chyba że będziesz współpracował. — Cholera! Trzeba będzie obrabować skrzynkę z ofiarami na biednych, jeśli nic się nie zmieni. Nie bardzo potrafiłam zwracać uwagę na przebieg gry, póki nie wyrzuciłam ostatniej karty. Nie wygrałam.

— Będę śpiewał niczym ćwiczona krowa — obiecał Łabędź. — Jak cały chór. Ale nie na wiele się przydam. Nie byłem tak blisko centrum wydarzeń, jak wam się może wydawać.

— Może i nie. — Uważnie obserwowałam jego dłonie, gdy tasował. Wydawało mi się, że najpewniej właśnie wtedy, gdy zręcznie przekładał karty, mógł nieświadomie pokazać swe ego cwanego manipulatora. Jeśli jednak zrobił jakiś przekręt, to nie zauważyłam. A ja też uczyłam się grać od Jednookiego. — Dowiedź tego. Opowiedz mi najpierw, jak udało się Duszołap utrzymać was przy życiu podczas jazdy przez równinę.

— To jest prosta sprawa. — Skończył łatwe rozdanie. — Uciekaliśmy szybciej, niż potrafiły biec goniące nas cienie. Jechaliśmy na tych czarnych koniach, które Kompania przywiozła ze sobą z pomocy.

Sama kilka razy jechałam na tych zaczarowanych bestiach. To mogła być odpowiedź. Potrafiły prześcignąć każdego normalnego konia, a na dodatek biec niemalże bez przerwy i nie męczyć się.

— Może... Może... Nie miała żadnego specjalnego talizmanu?

— Przynajmniej mnie o niczym nie wspomniała.

Zerknęłam na następną kiepściutką rękę. Wymuszanie zeznań z Łabędzia mogło okazać się kosztowne. Bynajmniej nie jestem jednym z lepszych graczy spośród całej bandy.

— Co się stało z końmi?

— O ile wiem, wszystkie pomarły. Czas, może magia, może rany wreszcie im dojadły. A Duszołap również nie była z tego powodu zadowolona. Nie lubi chodzić i nie przepada za lataniem.

— Lataniem? — Zaskoczona pokazałam kartę, którą powinnam schować. To pozwoliło jednemu z Guptów się wyłożyć i obedrzeć mnie z kolejnych kilku miedziaków.

Łabędź powiedział:

— Myślę, że polubię grę z tobą. No. Latanie. Ma kilka tych dywanów, które Wyjęć zrobił. Ale naprawdę nie idzie jej najlepiej. Sam mogę zaświadczyć, wiem jak to jest. Ty dajesz. Nic nie może się równać ze spadnięciem z takiego świrusa, kiedy nagle poderwie się w górę, nawet jeśli jesteś tylko pięć stóp nad ziemią.

Zmaterializował się Jednooki. Wyglądał tak promiennie i czujnie, jak to mu się rzadko ostatnio zdarzało.

— Znajdzie się miejsce dla jeszcze jednego? — Jego oddech zionął alkoholem.

Łabędź zaczął sarkać.

— Znam ten głos. Nie. Sądziłem, że odpadłeś jakieś dwadzieścia pięć lat temu. Myślałem, że dostaliśmy twój tyłek pod Khadighat. Albo może to była Bhoroda czy Nalanda.

— Szybko biegam.

— Możesz wejść pod warunkiem, że pokażesz pieniądze i nie będziesz rozdawał — powiedział Poroniony.

— I przez cały czas trzymał ręce na stole — dodałam.

— Ubodłaś mnie w samo serce, Dziewczynko. Ludzie mogą sobie pomyśleć, że nie wierzysz w moją uczciwość.

— I dobrze. To im zaoszczędzi mnóstwo czasu i bólu.

— Dziewczynko? — zdziwił się Łabędź. I nagle w jego oczach pojawiło się zupełnie inne spojrzenie.

— Jednooki tyle gada. Siadaj, stary. Łabędź właśnie opowiadał nam o magicznych dywanach Duszołap i o tym, jak ona nie lubi latać. A ja zastanawiam się, czy nie moglibyśmy tego jakoś wykorzystać.

Łabędź patrzył to na mnie, to na Jednookiego. Ja obserwowałam ręce Jednookiego, kiedy brał ze stołu pierwsze karty. Tak na wypadek, gdyby miał ochotę pomajstrować coś przy swoim rozdaniu.

— Dziewczynko?

— Gada tu jakieś echo? — zapytał Poroniony.

— Nagłe masz z tym jakiś problem? — zapytałam.

— Nie! Nie. — Łabędź uniósł wolną rękę w pojednawczym geście. — Po prostu mnóstwo niespodzianek na mnie tu czeka. Duszołap myślała, że wie wszystko o niedobitkach Kompanii. Ale już zdążyłem tu trafić na czworo ludzi, których uznaje się z całą pewnością za martwych, włączywszy w to najpaskudniejszego czarodzieja na świecie i tę kobietę Nyueng Bao, która zachowuje się, jakby dowodziła.

Jednooki warknął:

— Nie próbuj mówić w ten sposób o Goblinie. To jest mój kumpel. Będę musiał się za nim ująć. Któregoś dnia. — Prychnął. Łabędź nie zwrócił uwagi na jego słowa.

— I ty. Braliśmy cię za mężczyznę. Wzruszyłam ramionami.

— Niewielu wiedziało. Poza tym, to nieważne. Pijaczyna z przepaską na oku, w śmierdzącym kapeluszu powinien mieć na tyle rozumu, by nie wspominać o tym w obecności obcego. — Spojrzałam groźnie.

Jednooki wyszczerzył się, wyciągnął kartę z kupki, odrzucił ją.

— Ona jest ostra, Łabędź. Bystra też. Opracowała ten plan, przez który tu jesteś. Zabrałaś się już za następny, Dziewczynko?

— Mam kilka. Chociaż przypuszczam, że w następnej kolejności Sahra będzie chciała Głównego Inspektora.

— Gokhale? On nam nic nie powie.

— Powiedzmy, że to sprawa osobista. Łabędź, wiesz coś o Gokhale? Też zabawia się z małymi dziewczynkami, jak to zwykł robić Perhule Khoji?

Jednooki popatrzył na mnie złym okiem. Łabędź też się zagapił. Tym razem ja sknociłam sprawę. Coś zdradziłam.

Było za późno, żeby nad tym rozpaczać.

— Co?

— W rzeczy samej, tak. — Łabędź był blady. Skupił się na swoich kartach, ale miał kłopoty z opanowaniem drżenia rąk. — Ci dwaj i jeszcze kilku w tym biurze. Przyciągnęły ich do siebie wspólne zainteresowania. Radisha o niczym nie wie. Nie chce wiedzieć. — Wyrzucił kartę, mimo iż nie była to jego kolej. Z miejsca stracił serce do gry.

Zrozumiałam, na czym polega jego problem. Doszedł do wniosku, że skoro mówię z nim otwarcie, to spodziewam się, że niedługo przeniesie się na wyższą płaszczyznę egzystencji.

— Wszystko będzie dobrze, Łabędź. Póki będziesz się grzecznie zachowywał. Póki będziesz odpowiadał na zadane pytania. Do diabła, muszą cię zostawić przy życiu. Pod równiną lśniącego kamienia spoczywa garstka chłopców, którzy na pewno będą chcieli z tobą pogadać, gdy wrócą. — To może być ciekawe, popatrzeć, jak będzie omawiał całą sprawę z Murgenem.

— Oni wciąż żyją? — Wydawał się ogłuszony tym stwierdzeniem.

— I to jeszcze jak. Po prostu czas się dla nich zatrzymał. I z każdą minutą stają się coraz bardziej wściekli.

— Myślałem... Wielki Boże... Cholera!

— Nie używaj takich słów, kiedy wzywasz imienia boskiego! — warknął Poroniony.

Poroniony również był wyznawcą Yehdna z Jaicur. I znacznie gorliwiej praktykującym niż ja. Jakimś sposobem udawało mu się modlić przynajmniej raz w ciągu dnia, a świątynię odwiedzał kilka razy w miesiącu. W oczach tutejszych Yehdna był uciekinierem z Dejagore, zatrudnionym przez Banh Do Tranga ze względu na pomoc, jaką miał okazać Nyueng Bao podczas oblężenia. Większość braci pracowała na pełny etat, i to ciężko, aby jak najmocniej wtopić się w lokalne społeczności.

Łabędź przełknął ślinę i rzekł:

— Wy ludzie w ogóle jadacie? Nie miałem nic w ustach od wczoraj.

— Jadamy — odpowiedziałam. — Ale nie tak, jak do tego przywykłeś. Prawdą jest to, co mówią o Nyueng Bao. Nie jedzą niczego prócz rybich łbów i ryżu przez osiem dni w tygodniu.

— W tej chwili ryba mi całkowicie wystarczy. Kląć będę, gdy już napełnię żołądek.

— Poroniony — powiedziałam. — Musimy wysłać oddział zabójców do Semchi, żeby pilnowali Drzewa Bhodi. Protektorka prawdopodobnie będzie próbowała je ściąć. Możemy sobie zdobyć trochę zwolenników, jeśli je uratujemy. — Opowiedziałam im o adepcie Bhodi, który się spalił, i o tym, że Duszołap grozi porąbaniem drzewa na podpałkę. — Chętnie sama bym pojechała, choćby po to, by się przekonać, czy etyka unikania gwałtu Bhodi jest naprawdę na tyle silna, by stali bezczynnie, kiedy ktoś na ich oczach będzie niszczył najświętszą z ich relikwi. Ale mam zbyt dużo roboty na miejscu. — Rzuciłam karty. — W rzeczy samej, mam robotę już teraz.

Byłam zmęczona, sądziłam jednak, że mogę jeszcze przez kilka godzin studiować Kroniki Murgena, zanim ogarnie mnie sen.

Kiedy odchodziłam od stołu, Łabędź szeptał:

— Skąd ona, do cholery, to wszystko wie? I czy naprawdę ona to ona?

— Osobiście nigdy nie sprawdzałem — powiedział Poroniony. — Mam żonę. Ale zdecydowanie ma pewne kobiece nawyki.

Co ten diabeł chciał powiedzieć? Jestem po prostu jedną z chłopaków.

11

To były naprawdę ekscytujące czasy. Przepełniało mnie pragnienie, by cały czas kręcić się po mieście, w którym tyle się działo. Echa naszego śmiałego czynu dotarły już do wszystkich krańców Taglios. Pośpiesznie przełykałam zimny ryż, wysłuchując skarg Tobo, że ojciec znowu nie zwraca nań uwagi.

— Mogę coś zrobić w tej sprawie, Tobo?

— Hę?

— Jeśli sądzisz, że pójdę pod ten aparat, każę mu się zmaterializować i poproszę, by porozmawiał ze swoim dzieciakiem, to wściekając się, marnujesz tylko swój i mój czas. Gdzie jest twoja matka?

— Wyszła do pracy. Dawno temu. Powiedziała, że jeśli się dzisiaj nie pokaże, mogą zacząć coś podejrzewać.

— Prawdopodobnie by zaczęli. Przez jakiś czas będą nerwowi i będą zwracać na wszystko uwagę. A może tak zamiast rozwodzić się nad tym, co było, pomyślisz trochę nad tym, co zrobisz następnym razem, gdy spotkasz ojca? A w międzyczasie będziesz trzymał się z dala od kłopotów, robiąc dla mnie notatki za każdym razem, gdy będę przesłuchiwała więźnia?

Wściekle spojrzenie, jakim mnie zmierzył, jasno mówiło, że jest tą perspektywą równie ucieszony, jak byłby każdy chłopak w jego wieku.

— Też wychodzisz?

— Muszę iść do pracy. — Najlepsza chwila na wcześniejszą wizytę w bibliotece. Uczonych miało przez większość dnia nie być. Dzisiaj odbywało się wielkie spotkanie bhadrhalok, grupy luźno związanych ze sobą, wykształconych mężczyzn, którzy nie przepadali za Protektorką i kwestionowali zasadność samej instytucji Protektoratu. Zwykli żartem nazywać się terrorystami intelektualnymi. W istocie „bhadrhalok" znaczy mniej więcej „ludzie zacni" i dokładnie w taki sposób o sobie myśleli. Wszyscy byli wykształconymi Gunni, wywodzącymi się z wyższej kasty, co oznaczało, że przytłaczająca większość populacji tagliańskiej nie żywiła do nich śladu sympatii. Największym zmartwieniem bhadrhalok było to, że ich dumne, wręcz aroganckie poczucie własnej wyższości Protektorka traktowała z całkowitą pogardą. Jako rewolucjoniści i terroryści byli znacznie mniej żarliwi niż członkowie dowolnego klubu społecznego klas niższych, funkcjonującego niemalże w każdej dzielnicy miasta. Wątpię, by Duszołap chciało się bodaj dwóch szpiegów marnować na ich obserwację. Oni sami jednak bawili się świetnie, wygłaszając filipiki i licytując się wizjami piekła, do którego to świat rzekomo zmierza prostą drogą w zaprzężonym w kozły wozie, którym kieruje demon w czerni. Dzięki temu co najmniej raz w tygodniu większość pracowników biblioteki znikała mi z oczu.

Robiłam oczywiście co mogłam, aby podjudzać ten buntowniczy zapał.

Wystartowałam źle. Nie dalej jak trzydzieści jardów od wyjścia z magazynu wpadłam na dwóch braci wykonujących jakąś idiotyczną robotę dla Do Tranga, a równocześnie pełniących wartę. Jeden z nich wykonał gest oznaczający, że mają coś pilnego do zameldowania. Westchnęłam i zwolniłam kroku.

— O co chodzi, Rzeka? — Ludzie wołali na niego Rzekołaz. Nie miałam pojęcia, czy posiada jeszcze jakieś inne imię.

— Zatrzasnęło się parę pułapek na cienie. Złapaliśmy kilka nowych zwierzaczków.

— O, nie. Jasna cholera. — Pokręciłam głową.

— Niedobrze?

— Niedobrze. Biegnij, powiedz to Goblinowi. Zostanę z Płochem, póki nie wrócisz. Tylko szybko. Już jestem spóźniona do roboty. — Nie było to prawdą, ale Taglianie naprawdę żadnej sprawy nie traktowali jako nie cierpiącej zwłoki, a pojęcie punktualności było im zupełnie obce.

Cienie w pułapkach. Niezbyt pomyślny obrót spraw. Z tego co byliśmy w stanie ustalić, Duszołap miała w swojej mocy nie więcej niż dwadzieścia parę cieni. Przypuszczalnie drugie tyle zdziczało na dalekim południu i zdobyło sobie sławę rakszasów, czyli odpowiedników demonów lub diabłów, jednak nie do końca przypominających te, które znali moi bracia z północy. Z ich opowieści wynikało, że północne demony były samotnymi istotami o znacznej potędze. Rakszasowie natomiast w swej egzystencji uzależnieni byli od społeczności i indywidualnie dysponowali niewielką siłą. Ale byli śmiertelnie groźni. Sprowadzali prawdziwą śmierć.

W starożytnych mitycznych opowieściach są rzecz jasna znacznie potężniejsi. Podczas walki potrafili ciskać się wzajem ponad górskimi grzbietami, odrastały im dwie głowy na miejsce jednej uciętej przez herosa, porywali piękne żony królów, którzy chociaż tak naprawdę byli wcielonymi bogami, jakoś o tym zapominali. W pradawnych czasach wszystko musiało być znacznie bardziej ekscytujące — nawet jeśli życie codzienne mogło wydawać się nieco bez sensu.

Duszołap z pewnością troskliwie dogląda swoich cieni, które stanowiły jej najbardziej wartościowe narzędzia. Jeśli więc zostały wysłane na przeszpiegi, powinna dokładnie pamiętać, który dokąd się udał. Przynajmniej ja bym całą rzecz w ten sposób zorganizowała, gdybym musiała korzystać z nieodnawialnych zasobów. I tak zresztą postępowałam z każdym człowiekiem biorącym udział w operacji pojmania Wierzby Łabędzia. Wiedziałam dokładnie, jak każdy z nich dostanie się na wyznaczone stanowisko i którędy będzie wracał do domu, znałam wszelkie czynności podejmowane przez niego między jednym a drugim. I osobiście poszłabym ich poszukać, gdyby nie udało im się wrócić do domu, czego spodziewałam się również po Duszołap.

Goblin, klnąc na czym świat stoi, wykuśtykał na światło dzienne wczesnego poranka. Miał na sobie okrywające go od stóp do głów brązowe wełny derwisza veyedeen. Nienawidził tego przebrania, ale było ono koniecznie, gdy wychodził na zewnątrz. Nie miałam doń pretensji. Musiało mu być bardzo gorąco. Pierwotnym religijnym przeznaczeniem tego stroju było bezustanne przypominanie świętym mężom o piekle, którego unikają, krocząc ścieżką moralnej czystości, ascezy i dobroczynności.

— O co, do diabła, chodzi z tym gównem? — warknął. — Jest już tak gorąco, że można by na powietrzu gotować jajka.

— Chłopcy mówią, że coś się złapało w nasze pułapki cienia. Przyszło mi do głowy, że może cię to zainteresuje i zrobisz coś w tej sprawie, zanim Mamusia przyjdzie tu szukać swoich dzieciątek.

— Cholera. Znowu więcej gównianej roboty...

— Staruszku, w twoich ustach właśnie zagościło coś, czego ja nie wzięłabym nawet do ręki.

— Świętoszkowatość Yehdna. Zabieraj się stąd, zanim udzielę ci prawdziwej lekcji języka. A kiedy będziesz wracać, przynieś do domu jakieś naprawdę przyzwoite żarcie. Na przykład kawał wołowiny.

Niejeden raz on i Jednooki spiskowali nad sposobem schwytania jednej ze świętych krów włóczących się po mieście. Po dziś dzień ich wysiłki spełzały na niczym, ponieważ żaden z ludzi nie chciał w tym uczestniczyć. Większość wywodziła się z tradycji Gunni.

Niemal natychmiast okazało się, że schwytane przez nas cienie nie były jedynymi, które wałęsały się po mieście przed świtem. Plotki dotarły prawie równocześnie. Pogłoski o naszym ataku na Pałac i samospaleniu adepta Bhodi zostały wyparte przez powieści o zabitych przez cienie. Te zdarzenia nastąpiły znacznie bliżej domu i wrażenie przez nie wywierane było dużo świeższe. Ponadto w jakiś tragiczny sposób wydawały się groteskowe. Z człowieka, którego pożarły cienie, pozostaje jedynie skurczone truchło, nędzna resztka istoty, jaką był wcześniej.

Wślizgnęłam się w tłum skupiony przy drzwiach wejściowych do domu rodziny, którą poraziła wielokrotna śmierć. Kiedy jesteś mały, zwinny i umiesz rozpychać się łokciami, nie sprawia ci to większych trudności. Przybyłam akurat na czas, by zobaczyć, jak wynoszą ciała. Miałam nadzieję, że wystawią je na widok publiczny. Nie dlatego, bym chciała nasycić oczy koszmarnym widokiem. Podczas wojen z Władcami Cienia widywałam mnóstwo tego rodzaju ofiar. Po prostu doszłam do wniosku, że dobrze, gdy ludzie zobaczą, na co stać Duszołap. Im więcej ma wrogów, tym dla nas lepiej.

Ciała zostały już wcześniej zawinięte w całuny. Ale ludzie gadali.

Powędrowałam dalej, dowiadując się po drodze, że większość zabitych stanowili ludzie żyjący na ulicy. A tych było naprawdę mnóstwo. Co więcej, nie sposób było w rozkładzie tych zgonów wyśledzić żadnego planu; wyglądało to tak, jakby Duszołap zwyczajnie spuściła cienie ze smyczy tylko po to, aby pokazać wszystkim, że ma władzę nad ich życiem i śmiercią.

Śmierci te nie wzbudziły żadnej wszechogarniającej trwogi. Ludzie uznali, że cała sprawa na tym się skończyła. Większość nie znała żadnej z ofiar, a więc ich zgony również nie wzbudziły w nich gniewu. Przeważały raczej ciekawość i obrzydzenie.

Przez chwilę zastanawiałam się nawet, czy nie zawrócić i kazać Goblinowi tak zaprogramować schwytane cienie, by zaczęły znowu zabijać dzisiejszej nocy wszystkich kolejnych, póki Duszołap nie wyśledzi ich na powrót. Nie będzie przecież szukać tych, co zastawili pułapki, jeśli stwierdzi, że jej zwierzaczki znarowiły się same. A zanim terror dobiegnie końca, cienie przysporzą jej mnóstwo dalszych wrogów.

Z początku wydawało mi się, że Szarych zupełnie wymiotło z ulic. Ale tylko znacznie mniej niż zazwyczaj rzucali się w oczy. Kiedy minęłam Chór Bagan, wszystko się wyjaśniło. Otoczyli blokadą dzielnicę, najwyraźniej kierując się przekonaniem, że wszystkie niedobitki Czarnej Kompanii, przez Protektorkę wyjęte spod prawa jako zwykli bandyci, z pewnością poszukają schronienia wśród rodzimych złodziei i łotrów Taglios. Doprawdy zabawne.

I Sahra, i ja upierałyśmy się, aby jak najmniej mieć do czynienia ze środowiskami kryminalnymi — wbrew sprzeciwom Jednookiego. I nie zwracałyśmy uwagi na okazjonalne odstępstwa od ustalonej przez nas zasady, jakich dopuszczał się Banh Do Trang. Kryminaliści stanowili niezdyscyplinowaną zbieraninę ludzi o co najmniej wątpliwych zasadach moralnych, którzy mogli wydać nas za cenę kilku dzbanów nielegalnie pędzonego wina. Miałam nadzieję, że tak oni, jak Szarzy świetnie się teraz bawią. Liczyłam, że ktoś zapomni o obowiązujących regułach i dzień skończy się krwawo. To mogło znacznie ułatwić moje życie i życie moich ludzi.

Podczas każdej podróży przez miasto stajesz oko w oko z okrutną prawdą o Taglios. Nigdzie na świecie nie ma tylu żebraków. Gdyby ktoś oczyścił miasto i zorganizował z tych ludzi regimenty, uzyskałby armię znacznie liczniejszą niźli wszystko, co Kapitan zdołał wystawić przeciwko Władcom Cienia. Jeśli choć w najmniejszym stopniu wyglądasz na człowieka obcego lub takiego, któremu lepiej się powodzi, ciągną do ciebie całymi stadami. Próbują wszystkich sposobów, aby wykorzystać twoją litość. Niedaleko od magazynu Do Tranga grasuje chłopiec pozbawiony rąk i dolnych części nóg. Jakimś sposobem w ich miejsce przymocowano mu drewniane klocki. Czołga się po okolicy, niosąc miseczkę w zębach. Każdy kaleka, który skończył piętnaście lat, twierdzi, że jest kontuzjowanym bohaterem wojennym. Dzieci są najgorsze. Często z całym rozmysłem okaleczane, o niegodziwie zniekształconych kończynach. Potem sprzedawane są ludziom, którzy traktują je jak swoją własność, najwyraźniej przekonani, że daje im do tego prawo miska pieczonego ziarna rzucana co kilka dni.

Ostatnimi czasy miasto ma nową zagadkę — otóż tego rodzaju ludzi najwyraźniej nic nie chroni przed groźbą okrutnych tortur i późniejszej „kariery" w roli zdeformowanych, wykorzystywanych żebraków. Jeśli tylko bardzo, bardzo uważnie nie strzegą swych pleców.

Przechodziłam właśnie w pobliżu jednego z takich ludzi. Miał jedną rękę, dzięki której jakoś mógł pełzać. Reszta poskręcanych kończyn stanowiła obraz nędzy i rozpaczy. Jego kości zostały zgruchotane na drzazgi, jednak dołożono wszelkich starań, aby utrzymać go przy życiu. Twarz i widoczne partie skóry pokrywały blizny po oparzeniach. Zatrzymałam się, aby wrzucić miedziaka do jego miseczki.

Zawył i próbował odczołgać się na bok. Jednym okiem wciąż jeszcze widział.

Gdziekolwiek spojrzeć, życie toczyło się w wyjątkowy dla Taglios sposób. Każdego poruszającego się pojazdu uczepieni byli ludzie wykorzystujący okazję darmowej przejażdżki. Nie dotyczyło to jedynie riksz prawdziwych bogaczy, na przykład bankiera z ulicy Kowlhri, który mógł sobie pozwolić na wynajęcie forysiów z bambusowymi kijami, odpędzających tłuszczę. Handlarze częstokroć siedzieli wprost na swych skromniutkich ladach, ponieważ nie było dla nich więcej miejsca. Robotnicy truchtali w tę i we w tę, gnąc karki pod przygniatającym do ziemi ciężarem i wulgarnie przeklinając wszystkich na drodze. Ludzie krzyczeli na siebie, gwałtownie wymachując rękami, a kiedy naszła ich potrzeba, zwyczajnie schodzili na skrawek ulicy, gdzie nikt akurat nie leżał, by tam się wypróżnić. Myli się w wodzie płynącej rynsztokiem, zupełnie nie zwracając uwagi na fakt, że ktoś inny właśnie oddawał mocz do tego samego potoku jakieś piętnaście stóp dalej.

Taglios dostarcza wielu rozmaitych wrażeń, jednak żadnego ze zmysłów nie angażuje tak mocno jak węchu. Nienawidzę pory deszczowej, jednak gdyby nie przynoszona przez z nią olbrzymia powódź, miasto z pewnością okazałoby się nie do wytrzymania nawet dla szczurów. Bez opadów występujące lokalnie epidemie cholery i ospy z pewnością miałyby znacznie gwałtowniejszy przebieg — choć z kolei dłużej trwające opady prowadziły do wybuchów ognisk chorobowych żółtej febry i malarii. Wszelkiego rodzaju plagi stanowiły tu zwykłą codzienność i traktowane były przez mieszkańców miasta z całkowitym spokojem.

No i jeszcze trędowaci, których cierpienie nadawało dodatkowej głębi wszechobecnemu okropieństwu i desperacji. Nigdy moja wiara w Boga nie była poddana tak ciężkiej próbie, jak wówczas gdy próbowałam w jej świetle spojrzeć na trędowatych. Boję się ich tak samo jak wszyscy pozostali, ale na tyle znam kilku z nich, by wiedzieć, że naprawdę niewielu zasłużyło na takie przekleństwo. Chyba że Gunni mają rację i ci nieszczęśnicy płacą w ten sposób za zło, jakiego dopuścili się w poprzednim życiu.

A nad tym wszystkim kruki i wrony, padlinożercy i drapieżcy.

Dla zwierząt żywiących się padliną życie w mieście jest dobre. Póki nie pojawią się grabarze i nie wpakują na wozy tych, którzy się już nigdy nie podniosą.

Aby spróbować szczęścia, ludzie przybywają do miasta zewsząd, nawet z miejsc odległych o pięćset mil. Ale Fortuna jest podłą, dwulicową boginią.

Jeśli jednak przez pół pokolenia zdarzyło ci się żyć w świecie przez nią rządzonym, ledwie już ją zauważasz. Zapominasz, że nie jest to sposób, w jaki winno toczyć się życie. Przestajesz zdumiewać się ilością zła, które człowiek powołuje na ten świat samym swym istnieniem.

12

Biblioteka, założona i przekazana następnie miastu przez jakiegoś handlowego barona poprzedniej epoki, który wielce cenił sobie wykształcenie, w moich oczach urastała niemalże do symbolu wiedzy, wznoszącego się ponad miastem i rozświetlającego otaczające ze wszech stron mroki ignorancji. Najgorsze slumsy w mieście graniczyły dokładnie z murem otaczającym jej tereny. U bram prowadzących na zewnątrz żebracy naprzykrzali się wyjątkowo natarczywie, co w gruncie rzeczy było dość dziwne. Nie widziałam, by kiedykolwiek ktoś rzucił im choć jedną monetę.

Przy bramie stoi woźny, ale nie pełni funkcji strażnika. Brakuje mu bodaj bambusowej pałki. On jednak wcale jej nie potrzebuje. Świętości miejsca wiedzy przestrzegają wszyscy. Wszyscy prócz mnie, moglibyście rzec.

— Dzień dobry, Chałas — przywitałam woźnego, gdy uchylał dla mnie furtkę z kutego żelaza. Chociaż w miejscu tym występowałam jako mężczyzna zajmujący się sprzątaniem i roznoszeniem przesyłek, jednak miałam pewną pozycję. Najwyraźniej cieszyłam się łaską paru członków bhadrhalok.

Status społeczny i przynależność kastowa stawały się coraz ważniejsze, w miarę jak Taglios przeludniało się i ubożało w zasoby. W ciągu ostatnich dziesięciu lat kasty zostały jeszcze sztywniej oddzielone od siebie, a rozgraniczenia tego niezwykle ściśle przestrzegano. Ludzie rozpaczliwie chronili to, co już posiadali. Na podobnej zasadzie rosły w siłę gildie kupieckie. Niektóre wystawiały nawet niewielkie prywatne siły zbrojne, mające zadbać o to, aby imigranci i inni obcy nie rozwłóczyli ich bogactw; siły te niekiedy wypożyczano świątyniom lub innym instytucjom, które chciały na własną rękę dochodzić sprawiedliwości. Kilku naszych towarzyszy również w nich służyło. Dochody były przyzwoite, nadto pozwalało to nawiązać kontakty i choćby przelotnie zerknąć, co dzieje się wewnątrz pod każdym innym względem całkowicie dla nas niedostępnych społeczności.

Od zewnątrz biblioteka przypomina bardziej zdobną świątynię Gunni. Jej kolumny i ściany pokrywają płaskorzeźby upamiętniające sceny tak mitologiczne, jak historyczne. Budynek nie jest szczególnie wielki, jego dłuższy bok ma jakieś trzydzieści jardów, krótszy — sześćdziesiąt stóp. Główne piętro wyniesiono dziesięć stóp ponad otaczające ogrody i pomniki, położone zresztą na niewielkim wzgórzu. Budowla jest dostatecznie wysoka, aby pomieścić pełnowymiarową wiszącą galerię, otaczającą ją dookoła na wysokości, na której normalnie winno znajdować się pierwsze piętro, a nad nią jeszcze rodzaj strychu, poniżej zaś porządnie osuszoną suterenę. Dla mnie jednak jest tu zbyt przestronnie, bym się mogła dobrze czuć. Jeśli nie przyczaję się gdzieś albo nie ukryję wyżej, wszyscy mogą widzieć, co robię.

Główne piętro stanowi rozległa przestrzeń posadzki ze sprowadzonego z dalekich stron marmuru. Na niej w równych rzędach stoją biurka i stoły, przy których pracują uczeni, prowadząc własne badania lub zajmując się kopiowaniem rozpadających się ze starości manuskryptów. Klimat tych okolic niespecjalnie sprzyja trwałości ksiąg. Biblioteka ma w sobie jakiś niewyraźny smutek, otacza ją gęstniejąca powoli atmosfera zaniedbania. Z każdym rokiem odwiedza ją coraz mniej uczonych. Protektorki nie interesuje biblioteka, która nie może się pochwalić starożytnymi dziełami pełnymi śmiercionośnych zaklęć. Nie sposób znaleźć w niej choćby jednego podręcznika mrocznej nekromancji. Niemniej ciekawego materiału jest pod dostatkiem — gdyby tylko zechciało się jej poszukać. Ale ten rodzaj bezinteresownej ciekawości z pewnością nie leży w jej charakterze.

Żaden z budynków, jakie widziałam w życiu, nie ma tylu okien co biblioteka. Kopiści potrzebują dużo światła. Dzisiaj większość z nich jest już stara i wzrok nie dopisuje im jak dawniej. Santaraksita często narzeka, że nie widzi przed biblioteką żadnej przyszłości. Nikt już nie chce tu przychodzić. Podejrzewa, że ma to związek z histerycznym strachem przed przeszłością, który ogarnął ludzi wkrótce po ufundowaniu królestw Władców Cienia, jeszcze w czasach jego młodości. Nastroje te później umocnił lęk przed Czarną Kompanią, nawiedzający ludzkie umysły na długo przedtem, nim jej żołnierze dotarli do Taglios.

Weszłam do biblioteki i rozejrzałam się. Uwielbiałam to miejsce. W innych czasach z radością zostałabym jedną z asystentek Santaraksity. Oczywiście, gdyby udało mi się zdać skomplikowany egzamin, jakiemu poddawani byli kandydaci na uczonych.

Nie byłam wyznawczynią Gunni. Nie wywodziłam się z wyższej kasty. Pierwszą przeszkodę potrafiłabym pokonać. Całe życie właściwie spędziłam wśród Gunni. Jednak system kastowy znałam wyłącznie od zewnątrz. A tylko członkom kasty kapłanów i troskliwie dobieranym przedstawicielom kasty merkantylnej pozwalano na pobieranie nauk. Chociaż obznajomiona byłam zarówno z wulgatą, jak Wzniosłym Stylem, ostatecznie nie potrafiłabym z pewnością konsekwentnie udawać, że wzrastałam w domu kapłańskim, który podupadł w ciężkich czasach. W istocie przecież nie miałam nigdy żadnego domu.

Teraz miałam bibliotekę w całości dla siebie. A ponadto najwyraźniej nie było nic, co wymagałoby natychmiast posprzątania.

Zawsze zdumiewało mnie, że w bibliotece nikt nie mieszkał. Że w oczach wszystkich była najwyraźniej miejscem bardziej uświęconym czy też bardziej przerażającym niż świątynia. Dla Kangali — osieroconych i bezdomnych, nie bojących się niczego chłopców ulicy, którzy włóczyli się po mieście w sześcio- ośmioosobowych grupach — świątynie były tylko kolejnym miejscem, w którym można zdobyć pieniądze. Ale nigdy nie naprzykrzali się bibliotece.

Analfabetom zawarta w książkach wiedza wydawała się nieomal tak przerażająca, jak wiedza mieszcząca się w mózgu istoty równie niegodziwej co Duszołap.

Wykonywałam jedną z najlepszych prac, jakie dostępne były w Taglios. Byłam głównym dozorcą największego zbioru książek i największego skryptorium w całym imperium tagliańskim. Zdobycie stanowiska, z którym wiązało się obecnie dla mnie zdecydowanie zbyt dużo przyjemności, kosztowało mnie trzy lata knowań i kilka starannie zaaranżowanych zabójstw. Nieustannie musiałam walczyć z pokusą zapomnienia o Kompanii. Gdybym dysponowała cenzusem społecznym pozwalającym na awans ze stanowiska dozorcy, który zagląda do książek, kiedy nikt go nie obserwuje, z pewnością uległabym pokusie.

Szybko wydobyłam narzędzia mojej oficjalnej pracy, a potem zaraz pośpieszyłam do jednego z opuszczonych pulpitów. Znajdował się nieco na uboczu, jednak można było stąd widzieć oraz słyszeć wszystko, co się dookoła dzieje. Nikt więc nie mógł mnie zaskoczyć i złapać na robieniu tego, co w jego oczach z pewnością musiało stanowić czynność tak zakazaną, jak i całkowicie niepojętą.

Wcześniej dwukrotnie mnie nakryto, na szczęście każdorazowo z tantryczną książką, bogato iluminowaną. Pomyśleli z pewnością, że oglądałam nieprzyzwoite obrazki. Santaraksita sam zasugerował, że powinnam przyjrzeć się dokładniej ścianom świątyni, jeśli takie rzeczy budzą moją ciekawość. Ale odkąd przyłapał mnie po raz drugi, nie mogę się pozbyć przeczucia, że gdzieś w głębi serca piastuje niejasne podejrzenia.

Nigdy nikt nie zagroził mi zwolnieniem ani choćby jakąkolwiek karą, jednak poinformowano mnie w sposób całkowicie niedwuznaczny, że posuwam się za daleko oraz że bogowie karzą tych, którzy nie pamiętają o swej pozycji i przynależności kastowej. Rzecz jasna, nie mieli pojęcia o moim prawdziwym pochodzeniu czy powiązaniach, o mojej niechęci do religii Gunni wraz z jej bałwochwalstwem i tolerancją dla grzechu.

Wygrzebałam książkę, w której została ponoć opisana najwcześniejsza historia Taglios. Nie miałabym pojęcia, że takie dzieło w ogóle istnieje, gdybym nie zauważyła, jak ktoś kopiował je z rękopisu tak starego, iż od razu rzucała się w oczy odmienność kaligrafii, do złudzenia zresztą przypominającej stare Kroniki, których odczytanie tyle nastręczało mi kłopotów. Baladitya, kopista, najwyraźniej nie miał najmniejszych kłopotów z przekładem tekstu na współczesny tagliański. Udało mi się ocalić zbutwiały, rozsypujący się oryginał. Ukryłam go. Przyszło mi do głowy bowiem, że porównując go z wersją współczesną, będę w stanie opanować dialekt tych starożytnych Kronik.

Jeśli mi się nie uda, możemy Girishowi złożyć ofertę tłumaczenia dla Czarnej Kompanii, którą z pewnością uzna za propozycję nie do odrzucenia, jeśli tylko weźmie pod uwagę jej alternatywę.

Od jakiegoś czasu zdawałam już sobie sprawę, że książki, które chciałam przetłumaczyć, same były kopiami jeszcze wcześniejszych rękopisów, z których przynajmniej dwa stanowiły transkrypcje tekstów spisanych w zupełnie innym języku — zapewne w ojczystej mowie naszych pierwotnych braci, którą posługiwali się, schodząc z równiny lśniącego kamienia.

Zaczęłam więc czytać od początku.

Opowieść była zaiste zajmująca.

Początki Taglios to zbiorowisko glinianych lepianek na brzegu rzeki. Mieszkańcy tej wioski żyli albo z rybołówstwa — zajęcia ryzykownego ze względu na wszechobecność krokodyli — albo zajmowali się uprawą roli. Miasto powoli rosło, bodaj tylko z tego powodu, że stanowiło ostatnie nadające się do zamieszkania miejsce na brzegu rzeki, która zaraz za nim rozpływała się w zabójczych bagnach swej delty, w owych czasach jeszcze nie zamieszkanej przez Nyueng Bao. Spływające z góry rzeki towary podążały stąd następnie drogą lądową ku „wszystkim wielkim królestwom południa". Żadnego z nich nie wymieniano z nazwy.

Najpierw Taglios stanowiło protektorat Baladiltyli, miasta znanego z ustnych podań, które wszakże czas starł z powierzchni ziemi. Niekiedy jego położenie kojarzy się ze starożytnymi ruinami znajdującymi się nieopodal wioski Yideha, którą również dziejopisarstwo kojarzy z intelektualnymi osiągnięciami „imperium Kuras" i która rozpościera się pośród zbiorowiska ruin zupełnie innego rodzaju. Baladiltyla była miejscem narodzin Rhaydreynaka, wojowniczego króla. W starożytności nieomal udało mu się wytępić wyznawców kultu Kłamców; jedynych ocalałych pogrzebał wraz z ich świętymi pismami, Księgą Umarłych, w tej samej jaskini, w której obecnie spoczywał Murgen wraz ze wszystkim starcami oplatanymi pajęczynami lodowych sieci.

Nie wszystkie te informacje pochodziły z czytanej właśnie księgi. W miarę postępów lektury przypominały mi się i kojarzyły rzeczy, które czytałam lub słyszałam w innych miejscach. To były dla mnie naprawdę niezwykle zajmujące kwestie.

Znalazłam tu też odpowiedź na pytanie Goblina. Książęta Taglios nie mogli rościć sobie praw do tytułu królewskiego, ponieważ wciąż honorowali hołd lenny wobec królów Nhanda, swych pierwotnych suwerenów. Oczywiście dynastia Nhanda już dawno wygasła, toteż Goblin z pewnością zapytałby, dlaczego w takim razie książęta tagliańscy sami się nie koronowali. Nietrudno byłoby im znaleźć precedensy usprawiedliwiające takie postępowanie. Wnioskując z wydarzeń historycznych wieków poprzedzających przybycie Czarnej Kompanii, stanowiło to ulubioną rozrywkę każdego, komu udało się zebrać choćby trzech lub czterech popleczników.

Jakoś udało mi się zdławić przemożną ochotę, aby przeskoczyć dalej, od razu do epoki, gdy Wolne Kompanie Khatovaru runęły na świat. Jednak to, co się zdarzyło przed ich nastaniem, z pewnością pomoże wyjaśnić wszystko, co przyniosła epoka inwazji.

13

Nagle poczułam przeszywający, gwałtowny dreszcz. Nie byłam już sama w bibliotece. Niepostrzeżenie minęło naprawdę dużo czasu. Słońce odmierzyło dobrych kilka godzin w swej drodze przez nieboskłon. Światło w bibliotece zmieniło się — stało się znacznie bledsze niż rano. Zapewne niebo musiało się zachmurzyć.

Nie podskoczyłam jak oparzona, nawet nie drgnęłam. Ale musiałam w jakiś widoczny sposób zdradzić, że zdaję sobie sprawę, iż ktoś za mną stoi. Być może zaalarmowała mnie woń jego oddechu. Curry i czosnek pachną bardzo intensywnie. Z pewnością jednak nie słyszałam wcześniej najlżejszego odgłosu.

Opanowałam jakoś przyspieszone tętno, przybrałam obojętny wyraz twarzy, odwróciłam się.

I spojrzałam prosto w oczy Kustosza Biblioteki, mojego szefa, Mistrza Surendranatha Santaraksity.

— Dorabee. Jak mniemam, zajmowałeś się czytaniem. — W bibliotece znali mnie jako Dorabee Dey Banerjae. Niezwykle szacowne nazwisko. Człowiek, który je nosił, zmarł tuż obok mnie w potyczce pod Lasem Daka, bardzo dawno temu. Nie potrzebował już dłużej żadnego nazwiska, nie mogłam wiec wyrządzić mu krzywdy, posługując się nim.

Nie odezwałam się. Jeśli Kustosz obserwował mnie przez dłuższą chwilę, każda próba zaprzeczenia byłaby kłamstwem w żywe oczy. Zdążyłam przeczytać już połowę oprawionego w grzbiet tomu bez jakiejkolwiek ilustracji czy jednego ustępu poświęconego tantrze.

— Obserwowałem cię od jakiegoś czasu, Dorabee. Nie udaje ci się ukryć twoich zainteresowań i zdolności. Jest rzeczą oczywistą, że potrafisz czytać znacznie lepiej od niektórych moich kopistów. Jasne jest też, że nie wywodzisz się z kasty kapłańskiej.

Twarz wciąż miałam stężałą niczym stary ser. Wewnątrz zastanawiałam się jednak gorączkowo, czy powinnam go zabić, a jeśli tak, to w jaki sposób pozbyć się ciała. Może dałoby się winą obciążyć Kłamców... Nie. Kustosz Santaraksita był stary, wciąż jednak na tyle krzepki, by nie dać zadusić się bez walki. Czasami niski wzrost stanowił cechę bardzo niekorzystną. On był ode mnie wyższy o osiem cali, w tej chwili jednak wydawało mi się, że to co najmniej kilka stóp. Poza tym w odległym końcu biblioteki również ktoś był. Słyszałam dobiegające stamtąd głosy.

Nie spuściłam jednak wzroku tak, jak powinien postąpić służący. Kustosz Santaraksita wiedział już przecież, że jestem kimś więcej niż tylko ciekawskim sprzątaczem, nawet jeśli ze swoich obowiązków wywiązywałam się bardzo dobrze. W całej bibliotece nie sposób było znaleźć choćby drobinki kurzu. Taka była reguła rządząca w Kompanii. Postacie, którymi stawaliśmy się publicznie, musiały być moralnie bez zarzutu i doskonale wykonywać swą pracę. Z czego niektórzy bynajmniej nie byli zadowoleni.

Czekałam. Kustosz Santaraksita sam zdecyduje o swym losie. Sam zdecyduje o losie biblioteki, którą tak ukochał.

— Cóż więc. Nasz Dorabee jest człowiekiem o większych talentach, niźli podejrzewaliśmy. Co jeszcze potrafisz robić, o czym nie mamy pojęcia, Dorabee? Czy pisać także umiesz? — Rzecz jasna, nie odpowiedziałam. — Gdzie się tego nauczyłeś? Od dawna już wśród niektórych bhadrhalok za dogmat uchodzi przekonanie, iż ludzie nie wywodzący się z kasty kapłańskiej nie dysponują władzami umysłowymi pozwalającymi im opanować Styl Wzniosły.

Wciąż nie mówiłam nic. On w końcu będzie musiał powziąć jakąś decyzję. Zareaguję odpowiednio do tego, co postanowi. Miałam nadzieję, że uda mi się uniknąć konieczności zabicia jego oraz jego towarzyszy, a następnie obrabowania biblioteki ze wszystkiego, co może okazać się przydatne. Ten plan zaproponował Jednooki już wiele lat temu. Kwestia subtelności nawet nie przyszła mu do głowy. Fakt, że zaalarmowałoby to Duszołap, iż coś dzieje się tuż pod jej nosem, również jakoś umknął jego uwagi.

— Nie masz nic do powiedzenia? Nie próbujesz się usprawiedliwić?

— Dążenie do wiedzy nie potrzebuje usprawiedliwienia. Son-dhel Ghosh „Janaka" pisał, że w Ogrodzie Wiedzy nie istnieje podział na kasty. — Aczkolwiek napisał to w epoce, gdy podział kastowy miał znacznie mniejsze znaczenie.

— Sondhel Ghosh miał na myśli Uniwersytet Yikramaski, w którym wszyscy studenci musieli najpierw przejść mordercze egzaminy, zanim pozwalano im wstąpić w jego mury.

— Czy mamy stąd wnosić, że należałoby przyjmować na uniwersytet studentów, niezależnie od ich kasty, którzy nie potrafią przeczytać Panas i Pashidsl Sondhela Ghosha nie bez powodów nazywano „Janaka". Yikramas stanowiło ośrodek Janaistycznej teologii.

— Dozorca zorientowany w kwestiach dawno wygasłej religii... Zaiste, chyba wkraczamy w Epokę Khadi, kiedy to wszystko zostanie wywrócone do góry nogami. — Khadi to imię Kiny, najpopularniejsze wśród Taglian, którym nazywają jeden z jej mniej nienawistnych awatarów. Samo imię „Kina" wymawia się rzadko, w obawie, by Mroczna Matka nie usłyszała i nie zareagowała na wezwanie. Tylko Kłamcy chcą nastania jej władzy. — Skąd zdobyłeś tę wiedzę? Kto cię uczył?

— Najpierw mój przyjaciel, bardzo dawno temu. Po jego śmierci, uczyłem się sam. — Ani na moment nie spuszczałam wzroku z jego twarzy. Jak na zdziwaczałego starego jajogłowego, którego konserwatyzm stanowił przedmiot szyderstw młodszych kopistów, wykazywał zadziwiającą elastyczność umysłu. Ale dlaczego miałabym sądzić po pozorach? Być może zresztą zrozumiał, że jedno niewłaściwe słowo równoznaczne jest z podróżą w dół rzeki. Podróżą, z której nie ma powrotu.

Nie. Mistrz Surendranath Santaraksita nawet nie wyobrażał sobie świata, w którym człowiek potrafiący czytać i kochać starożytne teksty zdolny jest również do podrzynania gardeł, prowadzania się z czarownikami, umarłymi i rakszasami. Mistrz Surendranath Santaraksita nie myślał o sobie w ten sposób, ale był w istocie rodzajem świętego pustelnika, który sam się konsekrował, by chronić wszystko, co dobre w wiedzy i kulturze. To udało mi się dostrzec w nim znacznie wcześniej, drogą wnikliwej obserwacji. Udało mi się także zrozumieć, że nasze poglądy w kwestii tego, co właściwie jest dobre, nieczęsto są zgodne.

— A więc po prostu zapragnąłeś się uczyć.

— Łaknę wiedzy w taki sposób, jak niektórzy mężczyźni łakną uciech ciała. Zawsze tak to czułem. Nie potrafię nic na to poradzić. To jest jak opętanie.

Santaraksita przechylił głowę na bok, przypatrując mi się krótkowzrocznymi oczami.

— Jesteś starszy, niż wyglądasz. Przyznałam się:

— Ludzie sądzą, że jestem młodszy, ze względu na moją drobną budowę ciała.

— Opowiedz mi o sobie, Dorabee Dey Banerjae. Kim był twój ojciec? Z jakiej rodziny pochodziła twoja matka?

— Z pewnością nie mogłeś o nich słyszeć. — Przez chwilę zastanawiałam się, czy na tym nie poprzestać. Ale Dorabee Dey Banerjae miał przecież prawdziwą historię. Przez wiele lat wprawiałam się w jej szczegółach. Jeśli tylko nie wypadnę z roli, reszta będzie najczystszą prawdą.

Utrzymać się w roli. Być Dorabee przyłapanym na czytaniu. Niech Śpioszka martwi się, co robić, kiedy przyjdzie czas, aby Śpioszka wróciła na scenę.

— Nazbyt niskiego jesteś mniemania o sobie — wtrącił w pewnym momencie Santaraksita. — Mogłem nawet znać twego ojca... jeśli był nim ten sam Dollal Dey Banerjae, który nie potrafił się oprzeć wezwaniu do broni, kiedy Wyzwoliciel formował pierwotny legion, który następnie odniósł zwycięstwo pod Brodem Ghoja.

Zdążyłam już wymienić imię ojca zabitego Dorabee. Teraz nie sposób było już się wycofać. A tak w ogóle, to skąd on mógł znać Dollala? Banerjae to jedno z najstarszych i najczęściej spotykanych tagliańskich nazwisk. Banerjaeowie wspominani byli w tekście, który czytałam kilka chwil temu.

— To mógł być on. Nigdy nie poznałem go dobrze. Aczkolwiek pamiętam, jak szczycił się tym, że był jednym z pierwszych, którzy się zaciągnęli. Poszedł z Wyzwolicielem na wojnę z Władcami Cienia. Nigdy nie wrócił spod Brodu Ghoja. — Niewiele więcej wiedziałam o rodzinie Dorabeeego. Nie znałam nawet imienia jego matki. Jak to możliwe, żebym w całym Taglios spotkała akurat kogoś, kto pamiętał jego ojca? Fortuna zaiste jest boginią niezgłębionych kaprysów. — Znałeś go dobrze? — Jeśli okaże się, że tak, wówczas być może bibliotekarz będzie jednak musiał pożegnać się z życiem, nie potrafiłam sobie bowiem wyobrazić innego sposobu uniknięcia demaskacji.

— Nie. Niezbyt dobrze. Właściwie prawie go nie znałem. — Teraz z kolei Kustosz Santaraksita najwyraźniej stracił ochotę na dalsze wgłębianie się w szczegóły. Jakby znienacka naszły go jakieś niepokojące myśli. Po chwili rzekł: — Chodź ze mną, Dorabee.

— Słucham?

— Wspomniałeś w rozmowie o uniwersytecie w Yikramas. Akurat posiadam listę pytań, które odźwierni przy bramach zadają kandydatom pragnącym studiować. Czysta ciekawość pcha mnie do poddania cię temu samemu egzaminowi.

— Niewiele wiem o Janai, Mistrzu. — Prawdę powiedziawszy, nie do końca pewnie czułam się na terenie dogmatów własnej religii, ponieważ zawsze obawiałam się przyjrzeć im dokładniej. Przy rygorystycznym zastosowania rozumu wszelka teologia obracała się w proch, niezależnie już od tego, że naprawdę na świecie żyły takie postulowane przez nią istoty jak Kina, zawsze jednak bałam się rozbić głowę o jakiś głaz absurdu sterczący z podłoża mojej własnej wiary.

— Pytania egzaminacyjne bynajmniej nie mają religijnego charakteru, Dorabee. Sprawdzają moralność ewentualnego studenta, jego zmysł etyczny i umiejętność myślenia. Mnisi Janaka chcieli za wszelką cenę zapobiec wychowywaniu przyszłych przywódców, którzy zachowali choćby cień mroku w swoich duszach.

Jeśli taka była prawda, to doprawdy musiałam bardzo głęboko utożsamić się z przyjętą rolą. Śpioszka, dziewczyna-żołnierz Yehdna z Jaicur, miała na swej duszy plamy mroku ciemniejsze niźli cień wszystkich nocy.

14

— I co wtedy zrobiłaś? — zapytał Tobo. Z ustami pełnymi mocno przyprawionego na modłę tagliańską ryżu, odrzekłam:

— Potem wyszłam z pokoju i zadbałam o czystość w bibliotece. — A Surendranath Santaraksita został tam, gdzie siedział, kompletnie ogłuszony, obezwładniony wręcz odpowiedziami, jakich udzielił mu prosty sprzątacz. Mogłam mu wprawdzie powiedzieć, że każdy, kto słuchał ulicznych bajarzy i kazań żebrzących mnichów, a także nietrudnych do uzyskania bezpłatnych porad pustelników oraz joginów, nie miałby kłopotów z odpowiedzią na większość pytań z Yikramas. Do licha, kobieta Yehdna z Jaicur potrafiłaby na nie odpowiedzieć.

— Musimy go zabić — powiedział Jednooki. — Jak chcesz to zrobić?

— Ostatnimi czasy na każdy problem masz to samo rozwiązanie, nie? — zapytałam.

— Im więcej ich teraz usunę, tym mniej zostanie, żeby mi dokuczać na starość.

Nie potrafiłam ostatecznie rozpoznać, czy naprawdę żartuje.

— Kiedy zaczniesz się starzeć, wtedy będziemy się martwić.

— Z takim facetem pójdzie łatwo, Dziewczynko. Nie będzie się niczego spodziewał. Bach! I już go nie ma. I nikogo to nie obchodzi. Zadusić jego dupę. Zostawić rumel. Niech cała wina spadnie na naszego starego kumpla, Narayana. Jak już jest w mieście, postarajmy się, by całe gówno szło na jego konto.

— Pilnuj swego języka, staruszku. — Jednooki paplał dalej, odmieniając w setce języków słowo oznaczające zwierzęce odchody. Odwróciłam się doń plecami. — Sahra? Nic nie mówisz.

— Próbuję jakoś przetrawić to, czego się dzisiaj dowiedziałam. Tak na marginesie, Jaul Barundandi był trochę zdziwiony tym, że zostałaś w domu. Próbował odjąć opłatę za twoją pracę z mojej pensji. I tym chyba wreszcie doprowadził Minh Subredil do kresu wytrzymałości. Zagroziłam mu, że zacznę krzyczeć. Pewnie by się nawet nie przejął, gdyby gdzieś w pobliżu nie kręciła się jego żona. Pewna jesteś, że bezpiecznie będzie zostawić przy życiu tego bibliotekarza? Gdyby całą rzecz zaaranżować naturalnie, nikt by nie podejrzewał...

— Pewnie to nie jest do końca bezpieczne wyjście, ale może się opłacić. Kustosz Santaraksita chce spróbować ze mną swego rodzaju eksperymentu. Pragnie zobaczyć, czy sobacze nasienie z najniższej kasty naprawdę może się nauczyć nadstawiać brzuszek i robić „zdechł pies". A co z Duszołap? Co z cieniami? Dowiedziałaś się czegoś?

— Spuściła wszystkie, jakie miała. Tak zwyczajnie, dla kaprysu. Bez żadnego konkretnego celu, wyjąwszy chęć przypomnienia miastu o swej władzy. Spodziewała się, że ofiarami przede wszystkim padną imigranci, którzy żyją na ulicach. Nikogo za bardzo nie obchodzą. Tylko garstka cieni wróciła przed świtem. Nieobecność tych, które schwytaliśmy, nie zostanie dostrzeżona przed upływem jutrzejszej nocy.

— Moglibyśmy złapać jeszcze kilka...

— Nietoperze — zauważył Goblin, dosiadając się do nas bez pytania. Jednooki zdawał się drzemać. Wciąż jednak trzymał w dłoni swoją laskę. — Nietoperze. Dzisiejszej nocy było ich mnóstwo na dworze.

Sahra przytaknęła.

Goblin ciągnął dalej:

— Dawno temu, zanim wyruszyliśmy przeciwko Władcom Cienia, pozabijaliśmy wszystkie nietoperze. Za każdego płaciliśmy tyle, by polujący na nie myśliwi mogli z tego wygodnie żyć. Ale Władcy Cienia wykorzystywali je do szpiegowania.

Pamiętałam czasy, gdy niezmordowanie zabijano wrony, ponieważ podejrzewano, że służą Duszołap jako jej oczy.

— Chcesz powiedzieć, że dzisiejszego wieczoru nie powinniśmy wychodzić?

— Nasza staruszka ma umysł ostry niczym kamienny topór. Zapytałam Sahrę:

— Co Duszołap sądzi o naszym ataku?

— Nie słyszałam, by ktokolwiek o tym wspominał. — Przebiegła wzrokiem kilka kart starych Kronik. — Znacznie bardziej martwi ją samobójstwo tego Bhodi. Obawia się, że to może być początek szerszego trendu.

— Szerszego trendu? Czy to możliwe, że jest więcej mnichów na tyle szalonych, żeby dokonać samospalenia?

— Ona tak uważa. Tobo zapytał:

— Mamo, czy dziś wieczorem będziemy wywoływać ducha ojca?

— Jeszcze nie wiem, kochanie.

— Chciałbym z nim trochę dłużej porozmawiać.

— Porozmawiasz. Pewna jestem, że on również będzie zainteresowany rozmową z tobą. — Jej głos brzmiał tak, jakby przede wszystkim samą siebie próbowała przekonać.

Zapytałam Goblina:

— Gdybyście tę mgłę potrafili utrzymać stale, można by się skontaktować z Murgenem za każdym razem, gdy będziemy chcieli czegoś się dowiedzieć i wysłać go, aby sprawdził rzecz na miejscu.

— Pracujemy nad tym. — Zaczął perorować coś technicznym żargonem. Nie rozumiałam ani słowa, pozwoliłam mu jednak ciągnąć dalej. Nie zaszkodzi, jeśli ktoś go czasem doceni.

Jednooki zaczął chrapać. Jednak każdy sprytny człowiek mimo to nie podchodziłby bliżej, w zasięg jego laski.

Powiedziałam:

— Tobo może przez cały czas robić notatki... — Poraziła mnie nagła jak piorun wizja syna Kronikarza przejmującego obowiązki ojca, jak to się działo w tagliańskich gildiach, w których interesy i narzędzia przechodziły z pokolenia na pokolenie.

— W rzeczy samej — oznajmił Jednooki, jakby nawet moment nie dzielił tej uwagi od ostatnio wypowiedzianych przezeń słów i jakby jeszcze przed chwileczką nie udawał, że śpi — teraz właśnie nadszedł najwyższy czas, abyś przegrała swój naprawdę wielki gambit, najstarszą, brudną sztuczkę Kompanii, Dziewczynko. Wyślij kogoś na dół, do kupca jedwabnego. Niech ci przyniosą trochę jedwabiu w różnych kolorach. Tylko żeby płachty były dość duże na kopie tych chust używanych przez Dusicieli. Tych rumel. A potem zaczniemy wyskubywać gości, których i tak nie lubimy. Od czasu do czasu przy trupie zostawimy szarfę. Jak z tym bibliotekarzem.

— Podoba mi się ten pomysł — powiedziałam. — Wyjąwszy tę część z Kustoszem Santaraksitą. To jest już zamknięta kwestia, staruszku.

Jednooki zachichotał skrzekliwie.

— Człowiek musi świadczyć temu, w co wierzy.

— Byłoby z tego za dużo gadania i wytykania palcami — powiedział Goblin.

Jednooki zachichotał znowu.

— Wytykać będą, ale nie nas, Dziewczynko. A ja myślę, że w obecnej chwili nie musimy ściągać na siebie więcej uwagi. Niewykluczone, że jesteśmy bliżej zrozumienia wszystkiego, niźli któremukolwiek z nas przyszłoby do głowy.

— Woda śpi. Muszą nas traktować poważnie.

— To właśnie próbuję powiedzieć. Wykorzystamy te szarfy, żeby usunąć konfidentów i facetów, którzy wiedzą za dużo. Na przykład paru bibliotekarzy.

— Nie pomylę się chyba zanadto, jeśli wyrażę przypuszczenie, że myślisz o tym już od jakiegoś czasu i przypadkowo masz nawet pod ręką listę wszystkich, którzy dojrzeli, by opuścić ten świat? — Najprawdopodobniej każda taka lista obejmowałaby wszystkich ludzi odpowiedzialnych za jego kolejne porażki w próbach zdobycia pozycji na tagliańskim czarnym rynku.

Zachichotał. Skinął laską w stronę Goblina.

— A ty powiadasz, że ona ma mózg tępy jak kamienny młotek.

— Przynieś tę listę. Przy następnym spotkaniu omówię ją z Murgenem.

— Z duchem? Duchy nie mają właściwego wyczucia perspektywy, sama wiesz.

— Chcesz powiedzieć, że on za dużo widział i doskonale wie, o co ci naprawdę chodzi? Według mnie jest to jak najlepsze wyczucie perspektywy. Zastanawiam się, jak daleko mogłaby zajść Kompania, gdyby nasi dawni bracia zaangażowali jakiegoś ducha, który by ciebie nie spuszczał z oka.

Jednooki warknął coś o tym, jaki to świat jest bezmyślny i niegodziwy. Odkąd go znałam, śpiewał tę samą piosenkę. I dalej tak będzie, nawet kiedy sam już stanie się duchem.

Zaczęłam zastanawiać się na głos:

— Sądzicie, że da się nakłonić Murgena, aby zbadał źródło smrodu, który dochodzi z miejsca, gdzie Do Trang chowa swoje krokodyle skóry? Wiem na pewno, że to nie o nie chodzi. Krokodyle skóry śmierdzą na swój własny sposób.

Jednooki popatrzył wilkiem. Był już gotów zmienić temat. Smród, o którym napomknęłam, pochodził z ukrytej w piwnicy jego domowej destylarni, w której wytwarzał i piwo, i mocniejszy alkohol. W przekonaniu jego i Do Tranga nikt o tym nie wiedział. Banh Do Trang, niegdyś dobroczyńca Sahry, teraz praktycznie stał się jednym z członków bandy ze względu na głębokie upodobanie w produktach Jednookiego, nieposkromiony apetyt na nielegalne i podejrzane dochody oraz chęć posiadania na liście płac rozmaitych twardych gości skłonnych pracować ciężko za niewielką pensję. Myślał, że jego nałóg stanowi tajemnicę dla wszystkich prócz Jednookiego i Ky Gothy. Cała trójka przynajmniej dwa razy w tygodniu upijała się razem do nieprzytomności.

Alkohol stanowił zdecydowanie jedną z głównych słabości Nyueng Bao.

— Z pewnością cała sprawa niewarta jest zachodu, Dziewczynko. To muszą być zdechłe szczury. Całe miasto ma cholerne problemy ze szczurami. Do Trang przez cały czas wykłada wszędzie trutkę, w ilościach hurtowych. Nie ma potrzeby marnować czasu Murgena i zaprzęgać go do polowania na tę zarazę. Oboje macie lepsze rzeczy do roboty.

Faktycznie mogłabym z Murgenem omówić wiele spraw, gdyby tylko udało mi się porozmawiać z nim na osobności. Gdyby udało mi się przyciągnąć jego uwagę. Na pewno chciałabym bezpośrednio dowiedzieć się o wszystkim, czego zazwyczaj musiałam wysłuchiwać od osób trzecich. Nie podejrzewałam nikogo o rozmyślną chęć wprowadzenia mnie w błąd, zwłaszcza nie podejrzewałam Sahry, ale ludzie skłonni są przeinaczać treść informacji stosownie do swych antypatii. Zapewne o mnie również można to powiedzieć, chociaż w moim pojęciu, moja obiektywność raczej nie miała sobie równych. Jednak wszyscy moi poprzednicy... cóż, ich przekazy trzeba było czytać naprawdę krytycznym okiem.

Rzecz jasna, większość z nich wygłaszała podobne uwagi pod adresem własnych poprzedników. W tej kwestii wszyscy zgadzaliśmy się ze sobą. Każdy jest kłamcą, prócz nas samych. Jedynie Pani posuwała się jeszcze dalej, zdradzając niekiedy zupełnie bezwstydne zadowolenie z samej siebie. Niewiele zmarnowała okazji, by przypomnieć tym, co mieli ją odwiedzić, jak się okazała błyskotliwa, zdeterminowana i skuteczna, gdy przyszło jej odwrócić los wojen z Władcami Cienia, chociaż nie dysponowała początkowo niczym prócz własnych zdolności. Z tekstu Murgena natomiast — delikatnie mówiąc — wyłania się obraz człowieka, któremu nie zawsze dostaje zdrowych zmysłów. Ponieważ sama żyłam w czasach, które opisywał, i uczestniczyłam w większości wydarzeń, jakie przedstawiają jego Kroniki, muszę stwierdzić, że i tak poradził sobie zupełnie nieźle. Większość z jego wpisów mogłaby uchodzić za prawdę. Nie byłam w stanie znaleźć w jego relacjach żadnych sprzeczności. Ale spora część z tego, co u niego wyczytałam, zdaje się nazbyt fantastyczna, by mogła naprawdę mieć miejsce.

Fantastyczna? A przecież ostatniej nocy sama odbyłam dłuższą pogawędkę z jego duchem. Czy też jego zbłąkaną duszą. Albo ka. Cokolwiek to było. Jeśli naprawdę był to Murgen, a nie ostateczny efekt jakiejś sztuczki stanowiącej dzieło Duszołap bądź Kiny.

Nigdy nie będziemy mieli stuprocentowej pewności, czy coś jest dokładnie tym, czym się zdaje. Kina jest Matką Kłamstwa. A Duszołap — by zacytować człowieka znacznie mądrzejszego i dosadniej wyrażającego się niż ja — jest popieprzoną wariatką.

15

— To jest niesamowite — zachwycałam się po raz kolejny, gdy Sahra znowu wezwała Murgena. Ona sama nie zdradzała choćby odrobiony entuzjazmu. Radość i podniecenie Tobo w niczym nie przyczyniły się do poprawy jej nastroju. — Zanim zajmie się czymś innym, chciałabym najpierw, żeby sprawdził Surendranatha Santaraksitę.

— A więc mimo wszystko nie ufasz bibliotekarzowi — stwierdził Jednooki. Potem zachichotał.

— Sądzę, że jest w porządku, jednak dlaczego ryzykować, że złamie mi serce, jeśli można tego uniknąć, nie spuszczając go z oka?

— Jak to się stało, że musi to być moje oko?

— Nie ma żadnego bystrzejszego pod ręką, nieprawdaż? A poza tym raz już odrzuciłeś szansę napisania swoich Kronik. Dzisiaj w nocy będę musiała wgłębić się w kilka tomów. Chyba wpadłam na trop czegoś.

Mały czarodziej odmruknął coś niezrozumiale.

— Wydaje mi się, że dzisiaj w bibliotece coś znalazłam. Jeśli Santaraksita mnie nie wyda, może przed końcem tygodnia uporam się z lekturą dotyczącą początków obecności Kompanii na tych ziemiach, napisaną przez kogoś z zewnątrz. — Odkrycie niezależnego źródła historycznego stanowiło cel naszych poszukiwań, nieomal tak zadawnionych jak pragnienie spojrzenia na nieskażone wydania najwcześniejszych trzech tomów Kronik.

Sahrze jednak coś innego chodziło po głowie.

— Śpioszka, Barundandi chce, żebym przyprowadziła Sawę do pracy.

— Nie. Sawa jest na urlopie. Jest chora. Niech ma cholerę, jeśli tego będzie trzeba. Wreszcie zaczęłam robić jakieś prawdziwe postępy. Nie mam zamiaru dopuścić, by teraz się wszystko zmarnowało.

— Pytał również o Shiki. — Dawno temu, kiedy jeszcze Tobo czasami towarzyszył swej matce w drodze do Pałacu, wołała na niego Shikhandini, co było żartobliwą aluzją do pewnej opowieści, której Jaul Barundandi nigdy nie pojął, ponieważ nie należał do osób poświęcających choć odrobinę uwagi historii mitów. Najstarsza żona króla legendarnego Hastinapur zdawała się bezpłodna. Jako dobry Gunni, władca modlił się i sumiennie składał ofiary, aż w końcu jeden z bogów zstąpił z niebios i oznajmił mu, że może otrzymać syna, którego pragnie, ale cała sprawa rozstrzygnie się w najbardziej skomplikowany z możliwych sposobów, ponieważ syn ten urodzi się córką. I jak zostało obiecane, żona powiła dziewczynkę, której król nadał imię Shikhandin, stanowiące męską pochodną żeńskiej formy Shikhandini. Dalej opowieść jest długa i nieszczególnie interesująca; ostatecznie jednak dziewczyna wyrosła na dzielnego wojownika.

Kłopoty zaczęły się w chwili, gdy książę musiał poszukać sobie narzeczonej.

Wiele z ról, w które wcielamy się publicznie, zawiera w sobie zawoalowane aluzje albo żarty. Dzięki temu są one mniej nudne dla braci zmuszonych się z nimi utożsamiać.

Zapytałam więc:

— Czy mamy jakieś powody, aby porwać Barundandiego? Inne niźli jego wrodzona podłość? — Sądziłam, że najbardziej użyteczny jest na swoim dawnym miejscu. Każdy, kto go zastąpi, z pewnością okaże się bez reszty skorumpowany i najpewniej nie będzie równie miły dla Minh Subredil. — I czy w ogóle jesteśmy w stanie dopaść go w odpowiednim miejscu?

Nikt nie miał najmniejszego nawet strategicznego argumentu potwierdzającego konieczność porwania człowieka. Sahra chciała tylko wiedzieć:

— Czemu pytasz?

— Ponieważ sądzę, że możemy go zwabić w pułapkę. Jeśli ładnie ubierzemy Tobo, a potem odmówimy współpracy, póki Barundandi nie spotka się z nim na zewnątrz...

Sahra nie obraziła się. Podstęp jest koniecznym elementem wojennej sztuki. I coś najwyraźniej zaczęło jej chodzić po głowie.

— A może zamiast niego Gokhale?

— Czemu nie. Chociaż on pewnie wolałby kogoś młodszego. Możemy zapytać Łabędzia. Myślałam o porwaniu Gokhale w tym samym miejscu, w którym Kłamcy zabili tamtego drugiego. — Najważniejsze postacie z obozu wroga rzadko opuszczały Pałac. Stanowiło to jeden z powodów, dla których wybraliśmy Wierzbę Łabędzia.

Sahra zaczęła nucić. Dzisiejszej nocy Murgen znowu ociągał się z przyjściem. Powiedziałam:

— Murgen powinien zajrzeć również do tego domu rozkoszy. Jemu najłatwiej będzie wszystko sprawdzić. — Chociaż, bez wątpienia, w tym przypadku nietrudno byłoby znaleźć kilku braci chętnych zaryzykować.

Sahra skinęła głową, nie gubiąc nawet na moment rytmu swej kołysanki.

— Moglibyśmy nawet... — Nie. Nie moglibyśmy po prostu spalić tego miejsca, gdy tylko Gokhale rozgości się w środku, by odnieść poważniejsze obrażenia. Nikt nie potrafiłby zrozumieć, dlaczego chciałabym zniszczyć świetny burdel, aczkolwiek dla kilku z nas śmiertelny stos mógłby okazać się dość zabawny.

Jednooki sprawiał wrażenie, jakby znowu zasnął, co jednak nie było prawdą. Nie otwierając oczu, zapytał:

— Ty w ogóle wiesz, dokąd zmierzasz, Dziewczynko? Masz jakiś plan strategiczny?

— Tak. — Z zaskoczeniem przekonałam się, że sama wierzę w swoje słowa. Intuicyjnie, gdzieś tam w głębi, jeszcze nie zdając sobie z tego świadomie sprawy, skonstruowałam mistrzowski plan uwolnienia Uwięzionych i wskrzeszenia Kompanii. I plan ten powoli zaczynał się urzeczywistniać. Po tak wielu latach.

Murgen zjawił się wreszcie, mamrocząc coś o białej wronie. Był kompletnie ogłupiały. Zapytałam czarodziejów:

— Doszliście do tego, jak go tu zakotwiczyć na stałe?

— Zawsze czegoś nowego od ciebie chcą — zdenerwował się Jednooki. — Cokolwiek zrobisz, nigdy im nie wystarcza.

— To się da zrobić — oznajmił Goblin. — Ale dalej nie pojmuję, po co miałoby to być potrzebne.

— Ostatnimi czasy nie bardzo był chętny do współpracy. Nie ma najmniejszej ochoty tu być. Powoli traci kontakt z rzeczywistością. Wolałby raczej spać wciąż i wędrować po tych jaskiniach. — Zaryzykowałam strzał w ciemno. — I machać swoimi białymi skrzydłami. Jako posłaniec Khadi.

— Białe skrzydła? Nie czytali Kronik.

— Chodzi o tę wronę-albinosa, która się tu i ówdzie pojawia. Czasami Murgen jest w jej głowie. Ponieważ Kina go tak inkarnowała. Kiedyś tak się zdarzyło, a teraz on nie potrafi już rozerwać tych więzów, jak nie potrafił opanować wędrówek w przeszłość, od kiedy Duszołap zainicjowała ten proces.

— Skąd ty to wszystko wiesz?

— Od czasu do czasu coś czytam. A niekiedy są to nawet Kroniki, z których próbuję zrozumieć to, czego Murgen nie przekazał. Bowiem w istocie sam pewnie nie wiedział. Być może życie białej wrony wydaje mu się atrakcyjne, ponieważ w ten sposób wciela się w istotę z krwi i kości, zdolną do życia poza jaskiniami. Ale niewykluczone też, że znowu znalazł się w zasięgu wpływów Kiny, aktywniejszej w płytszym śnie. Jednak żadna z tych możliwości nie powinna wpływać na decyzje, jakie podejmiemy. Mamy robotę dla szpiega i chcemy, by ją dla nas wykonał. I zmuszę go do tego, nawet jeśli nie dysponuję sposobem, by wziąć go za kark.

Misja jest najważniejsza. Murgen sam mnie tego uczył.

Sahra powiedziała:

— Śpioszka ma rację. A więc spróbuję jednak zmusić go do skupienia na mnie uwagi, choćbym nawet miała skopać mu zadek. — Znienacka w jej głosie zabrzmiały niemalże optymistyczne tony, jakby takie bezpretensjonalne podejście do męża było dla niej całkowicie nowym odkryciem, brzemiennym zupełnie nieoczekiwaną nadzieją.

Rzuciła się prosto w bezpośrednią konfrontację, biorąc ze sobą Tobo dla dodania ducha.

Być może naprawdę uda się jej odbudować więzi Murgena ze światem rzeczywistym.

Odwróciłam się do pozostałych.

— Tego ranka natrafiłam na kolejną wersję legendy Kiny. W tej opowieści to nie ojciec skłonił ją podstępem do zaśnięcia. Ona umarła. Potem jednak jej mąż tak się zdenerwował...

— Mąż? — pisnął Goblin. — Jaki mąż?

— Nie mam pojęcia, Goblin. Książka nie wymienia imion. Została napisana dla ludzi wychowanych w wierze Gunni. Zakłada więc, że czytelnik wie, o kim mowa. Kiedy Kina umarła, jej męża zdjęła taka żałość, że pochwycił jej ciało i zaczął wykonywać ten taniec z przytupywaniem, o którym Murgen wspomina w sprawozdaniach ze swych wizji. Wpadł w trans tak niepohamowany, że inni bogowie obawiali się, iż zniszczy świat. Więc jej ojciec rzucił zaczarowanym nożem, który pociął ją na jakieś pięćdziesiąt kawałków, a każde miejsce, w które upadł urżnięty kawałek ciała Kiny, stało się miejscem świętego karnawału dla jej wyznawców. Czytając między wierszami i zgadując, gotowa byłabym zaryzykować hipotezę, że Khatovar jest miejscem, na które spadła głowa.

— Powoli zaczynam odnosić wrażenie, że Jednooki miał całkowitą rację, kiedy postanowił zdezerterować i wycofał się.

Jednooki zamarł z rozdziawionymi ustami. Goblin wyraził się pozytywnie o tym, co on kiedyś zrobił?

— A od razu tam rację. Po prostu przeżywałem atak młodzieńczej płochliwości. Potem przezwyciężyłem go jednak i odtąd znów jestem odpowiedzialny.

— Pojawiła się całkowicie nowa koncepcja — zauważyłam. — Odpowiedzialność Jednookiego.

— Najpewniej odpowiedzialność za wszelkie katastrofy i niedole — dodał Goblin.

Jednooki natomiast powiedział:

— Nie łapię tej historii z Kiną. Jeżeli umarła gdzieś na początku świata, jakim sposobem sprawiała nam tyle kłopotów przez ostatnie dwadzieścia czy trzydzieści lat?

— To jest religia, tępaku — warknął Goblin. — Nie musi mieć sensu.

— Kina jest boginią — powiedziałam. — Przypuszczam, że bogowie nie mogą tak do końca umrzeć. Ale ostatecznie nie wiem, Jednooki. Nie wymyśliłam tego, po prostu mówię wam o tym, co przeczytałam. Posłuchaj, Gunni nie wierzą, żeby ktokolwiek miał tak naprawdę umrzeć. Dusze żyją dalej.

— Cha, cha, cha — zaśmiał się Goblin. — Jeżeli ci Gunni mają rację, to wdepnąłeś w niezłe gówno, karzełku. Będziesz się kręcił w Kole Żywotów, póki wszystkiego właściwie nie zrozumiesz. A masz dużo karmy do wyczyszczenia.

— Przestać. Zaraz — warknęłam. — Mamy pracować. „Praca". Nie było to ulubione przekleństwo żadnego z nich. Ciągnęłam dalej:

— Musicie przygwoździć Murgena. Albo zakuć w łańcuchy. Zrobić cokolwiek, co pozwoli zdobyć nad nim kontrolę. Potem pomożecie Sahrze jakoś do niego dotrzeć. Mam dziwne przeczucie, że nie minie dużo czasu, a zacznie się naprawdę dużo dziać. Wtedy Murgen będzie nam potrzebny, w pełni władz umysłowych i chętny do współpracy.

Jednooki zajęczał:

— Brzmi to tak, jakbyś nie zamierzała sterczeć nad nami i zaglądać nam przez ramię.

Już byłam na nogach.

— Bystry staruszek. Muszę trochę poczytać i przetłumaczyć parę rzeczy. Dacie sobie radę beze mnie. Jeśli tylko się przyłożycie.

Jednooki zwrócił się do Goblina:

— Musimy wsadzić tę malutką pod kołdrę z jakimś gościem, który wypędzi z niej trochę tej przemądrzałości. — Jego lekarstwo na wszelkie choroby... i to w tym wieku!

Zatrzymałam się jeszcze tylko, by powiedzieć:

— Kiedy wszystkiemu przyjrzy się przelotnie, każcie mu poszukać Narayana i Córki Nocy. — Nie musiałam wyjaśniać, jak ważne było, by nie dopuścić tych dwojga do realizacji ich celów.

16

— Mam! — krzyknęłam, biegnąc w stronę kąta, gdzie przyjaciele i członkowie rodziny Murgena próbowali przemocą wymusić na nim odrobinę prawdziwego zainteresowania światem żywych. — Mam to!

— Mam nadzieję, że nie będziesz próbowała mnie zarazić — jęknął Jednooki.

Moje podniecenie najwyraźniej objawiało się tak gwałtownie i intensywnie, że nawet Murgen, którego na stałe już pochwycili we mgle i któremu sytuacja ta przysparzała autentycznych cierpień, przestał się na chwilę wiercić i spojrzał na mnie.

— Miałam wczoraj przebłysk intuicji, przeczucie, że odpowiedź jest w Kronikach. W Kronikach Murgena. A ja po prostu ją przeoczyłam. Może dlatego, że tyle już minęło czasu, odkąd ostatni raz je czytałam, a potem nigdy nie było już okazji do nich sięgnąć.

— I oto jest! — wykrzywił się Jednooki. — Proszę bardzo. Złotym atramentem na obsypanym mirrą papierze, opatrzony małą szkarłatną strzałką, na której widnieją słowa: „To tutaj, Dziewczynko. Sekret..."

— Wypchaj się, stary worze — odwarknął Goblin. — Ja chcę usłyszeć, co Śpioszka znalazła. — Chociaż z pewnością sam uraczyłby mnie porcją sarkazmu, gdyby Jednooki go nie ubiegł.

— To wszystko związane jest z Nyueng Bao. No cóż, może nie wszystko — dodałam, gdy Sahra spojrzała na mnie chmurnie. — Ale ta część z Wujkiem Dojem i Matką Gotą, i dlaczego wyleźli ze swoich bagien, skoro nie mieli długu honorowego jak twój brat, Sahro. — Brat Sahry, Thai Dei spoczywał wraz z Murgenem pod powierzchnią równiny lśniącego kamienia. Wcześniej służył jako jego osobisty strażnik; w ten sposób próbował spłacić dług za to, co Murgen i Kompania zrobili, by pomóc Nyueng Bao podczas oblężenia Jaicur. — Sahra, musisz coś o tym wiedzieć.

— Może to i prawda, Śpioszka. Ale najpierw musisz nam powiedzieć, o co ci właściwie chodzi.

— Chodzi mi o tę rzecz, cokolwiek to było, którą Tysiąc Głosów ukradła ze Świątyni Ghangheshy w okresie dzielącym koniec oblężenia od czasów, gdy twoja matka wprosiła się wraz z tobą na pobyt w Taglios. Murgen nieustannie czyni aluzje do tej kwestii, ale nie wydaje mi się, by ostatecznie pojął, o co chodzi. Cokolwiek ukradła Tysiąc Głosów, Wujek Doj mówił na to „Klucz". Wnioskując z innych, niezależnych świadectw, przypuszczam, że musi to być drugi klucz do Bramy Cienia, taki jak Lanca Namiętności. — Tysiąc Głosów było imieniem, którym Nyueng Bao określali Duszołap. — Sądzę, że gdybyśmy zdobyli ten klucz, bylibyśmy w stanie wypuścić Uwięzionych.

Jeśli zgadywałam prawidłowo, prowadziło to do całkowicie nowych wniosków i podstawowego pytania: Dlaczego właśnie Nyueng Bao?

Sahra powoli pokręciła głową.

— Mylę się? Wobec tego czym jest Klucz?

— Nie twierdzę, że się mylisz, Śpioszka. Chcę powiedzieć tylko, że wolałabym, abyś się myliła. Lepiej, żeby niektóre rzeczy nie były prawdą.

— Co? Dlaczego?

— Mity i legendy, Śpioszka. Wstrętne mity i legendy. Takie, o których właściwie nie powinnam niczego wiedzieć. Nawet nie znam ich w całości. Przypuszczalnie o najgorszych nawet nie słyszałam. Doj był ich powiernikiem i strażnikiem. Pełnił taką funkcję, jak ty w Czarnej Kompanii. Ale Doj nigdy z nikim nie dzielił się tajemnicami. Tobo, idź poszukać swojej babki. Przyprowadź ją tutaj. Do Tranga również, jeśli gdzieś go znajdziesz.

Nieco ogłupiały, chłopak wyszedł, szurając stopami. Od strony magicznego instrumentu, w którym czekał pochwycony duch Murgena, dobiegł nieziemski szept:

— Śpioszka może mieć rację. Przypominam sobie, że podejrzewałem coś w tym rodzaju i zastanawiałem się nawet, gdzie mogę znaleźć jakąś dobrą historię Nyueng Bao, abym mógł skonsultować rzecz u źródeł. Wierzbę Łabędzia również powinnaś przepytać.

— Później się tym zajmę — odpowiedziałam. — Przy innej okazji. Łabędź nie powinien wiedzieć, co się dzieje. Rozumiesz już, co się do ciebie mówi, Chorąży? Dociera do ciebie, czym się zajmujemy i o co nam chodzi?

— Dociera. — Jednak ton głosu przepełniała rezygnacja. Dobrze znałam to uczucie, kiedy wczesnym rankiem trzeba wstać, czy się tego chce, czy nie.

— Opowiedz mi więc o tej Świątyni Ghangheshy. Dlaczego Klucz tam właśnie trzymano?

Sahra nie chciała o tym mówić. Z całej jej postawy wynikało jasno, że przeżywa poważne zmagania wewnętrzne.

— Dlaczego to jest dla ciebie takie trudne? — zapytałam.

— W przeszłości mego ludu mieszka pradawne zło. Mam tylko bardzo blade pojęcie o jego naturze. Doj zna całą prawdę. Pozostali spośród nas wiedzą tylko, że nasi przodkowie popełnili wielki grzech, a póki nie uda nam się go odkupić, całe nasze plemię skazane będzie na życie w ostatecznej nędzy bagien. Świątynia była miejscem uczczonym na długo przedtem, zanim pierwsi Nyueng Bao przyjęli religię Gunni. Zbudowano ją po to, by strzegła czegoś. Najprawdopodobniej tego Klucza, o którym wspominałaś. Tej rzeczy, której cały czas szukał Wujek Doj.

— Sahra, skąd przyszli Nyueng Bao? — To pytanie trapiło mnie od dzieciństwa. Co kilka lat setki tych dziwnych ludzi przemierzały Jaicur, pielgrzymując dokądś. Byli spokojni, doskonale zorganizowani i trzymali się na uboczu. A dokładnie w rok po tym jak przybyli z północy, wracali znowu, tę samą drogę przemierzając w drugą stronę. Nawet gdy Władcy Cienia znajdowali się u szczytu władzy, cykl ten nie uległ zakłóceniu. Nikt nie miał pojęcia, dokąd zmierzają. Nikogo to zresztą nie obchodziło.

— Gdzieś z południa, bardzo dawno temu.

— Zza Dandha Presh? — Nie potrafiłam wyobrazić sobie, by w tak wyczerpującą podróż wyruszyli wraz z dziećmi i starcami. Pielgrzymka rzeczywiście musiała być dla nich ważna.

— Tak.

— Ale epoka pielgrzymek dobiegła kresu. — Ta, której zwieńczeniem stały się setki Nyueng Bao pomarłych podczas oblężenia Jaicur, była ostatnią, o której wiedziałam.

— Wojny z Władcami Cienia i Wojny Kiaulunańskie ostatecznie uniemożliwiły kilka następnych wędrówek. A jedna przypada raz na cztery lata. Każdy Nyueng Bao De Duang powinien odbyć w swym dorosłym życiu przynajmniej jedną pielgrzymkę. Przez jakiś czas więc nie stanowiło to problemu. W obecnej sytuacji jednak Protektorka z pewnością nie pozwoli ludziom wypełniać ich religijnych obowiązków. — Banh Do Trang zacharczał coś ze swego fotela; przybył akurat w odpowiedniej chwili, by pojąć, dokąd zmierzają moje pytania:

— To są rzeczy, o których Nyueng Bao nie rozmawiają z obcymi.

Miałam wrażenie, że w tym jednym stwierdzeniu zawarł dwie kwestie: informację skierowaną pod moim adresem i przestrogę dla Sahry. Przypuszczalnie więc całą sprawę należy załatwić najdelikatniej jak tylko można. Nie ośmielaliśmy się obrazić Banh Do Tranga, którego przyjaźni tak bardzo potrzebowaliśmy. Jeśli on nas opuści, ryzykujemy również, że i Sahra odejdzie, a jej wartość dla Kompanii była wręcz nieoceniona.

Nic nigdy nie jest łatwe.

Opowiedziałam więc staremu o wszystkim, co odkryłam. Akurat gdy zaczęłam, do środka wkuśtykała Ky Gota. Z szeroko otwartymi oczyma obserwowałam, jak Jednooki ustąpił jej miejsca. Żyjemy w świecie pełnym nadzwyczajnych cudów. Mały czarodziej wstał i przyniósł sobie inny stołek, który ustawił tuż obok miejsca zajmowanego wcześniej. Oboje siedzieli teraz, wsparci na swoich laskach, niczym para świątynnych gargulców. Zza szerokiego grymasu, który u Ky Goty raz na zawsze chyba zastąpił twarz, wyjrzał na moment cień dawnego piękna.

Wyjaśniłam, jaka jest sytuacja.

— Ale w całej tej sprawie tkwi jedna tajemnica. Gdzie dzisiaj jest Klucz?

Nikt nawet nie spróbował odpowiedzieć na pytanie.

— Zakładam, że gdyby Tysiąc Głosów wciąż go posiadała, co miesiąc jeździłaby do Kiaulune, aby zgromadzić nowe stadko cieni morderców. Oczywiście, jeśli prawdą jest, że dzięki jego pomocy mogła bezpiecznie otworzyć Bramę Cienia. Natomiast gdyby miał go Wujek Doj, nie włóczyłby się wszędzie, wciąż go szukając. Zapadłby gdzieś na bagnach, radośnie przyglądając się, jak wszyscy bryczuszką jedziemy do al-Sheil. Może się mylę? Matko Gota? Znasz go przecież. Powinnaś wiedzieć, o co tu chodzi.

Może i powinna. Z pewnością jednak nie chciała. Głównym czynnikiem określającym atmosferę towarzyszącą peregrynacjom Kompanii po ziemiach południa jest, w mojej opinii, uparta zmowa milczenia, obejmująca praktycznie rzecz biorąc całość życia i historii tych ludzi. Jakbyśmy ewentualnie zwieńczone sukcesem poszukiwania miejsca naszych narodzin natychmiast mogli jakimś sposobem wykorzystać przeciwko nim. Nie pomogło to, że obecnie Kompania składała się właściwie wyłącznie z tubylczych żołnierzy. Nic nie zmieniało, że życie, jakie wiedliśmy, było zupełnie wyzute z atrakcyjności dla wykształconych i uświadomionych członków społeczeństwa. Przecież gdyby jakiś kapłan chciał się zaciągnąć, z pewnością natychmiast popłynąłby w dół rzeki drogą bez powrotu, ponieważ nie mógłby być nikim innym jak szpiegiem.

— Ty masz tę cholerną zabawkę? — zapytał Jednooki.

— Kto?

— Ty, Dziewczynko. Ty, paskudna kobietko. Nie zapomniałem przecież, że przez czas jakiś byłaś w gościnie u Duszołap, która złapała cię, gdy wracałaś po przekazaniu tej wiadomości od Murgena. Nie zapomniałem, że kiedy nasz słodki Wujek Doj cię uwolnił, nie stało się to przez przypadek. On przecież szukał tej swojej błyskotki, tego Klucza. No nie?

— Wszystko prawda. Ale mi nic nie pozostało po tym spotkaniu. Oprócz kilku nowych blizn i łachmanów na grzbiecie.

— A więc musimy się przede wszystkim dowiedzieć, czy Duszołap szukała naprawdę właśnie Klucza?

— Tego z całą pewnością nie dowiemy się nigdy. Niemniej pamiętajmy, że ona faktycznie często lata na południe i przemierzą te dawne tereny, jakby czegoś szukała. — Wiedzieliśmy to dzięki Murgenowi, chociaż aż do teraz nie potrafiliśmy domyśleć się celu tych wypraw.

— A więc kto jeszcze mógł zgarnąć główną wygraną? — Jednooki nie naciskał Goty. Sposobem na wydobycie od niej informacji było jej całkowite ignorowanie. Po upływie określonego czasu sama będzie próbowała zwrócić na siebie uwagę.

Przypomniałam sobie bladą, obszarpaną dziewczynkę, która choć miała dopiero cztery lata, już wydawała się jakby ponadczasowa; milcząca i cierpliwa, z głęboką wiarą znosząc niewygody swej niewoli. Córka Nocy. Ani razu sama się do mnie nie odezwała. Dopuszczała do swej świadomości fakt mego istnienia tylko wtedy, gdy musiała, ponieważ jeśli zdenerwowała mnie za bardzo, mogłam zabrać jej tę odrobinę pożywienia, którą dawała nam Duszołap. Powinnam ją wówczas udusić. Ale nie miałam pojęcia, kim jest.

W owym czasie miałam kłopoty z przypomnieniem sobie, kim sama jestem. Duszołap podała mi narkotyki, weszła w głąb mojego umysłu i wygrzebała przynajmniej połowę tych rzeczy, które mnie czyniły mną, a potem spróbowała stać się mną i dostać się w szeregi Kompanii. Do dziś nie mogłam się przestać zastanawiać, ile naprawdę o mnie wie. Z pewnością nie chciałabym, aby odkryła, że ocalałam z Wojen Kiaulunańskich. Niewykluczone, że była w posiadaniu środków, które mogły bez trudu złamać mnie emocjonalnie.

— Narayan przyszedł, aby uratować Córkę Nocy — myślałam głośno. — Ale widziałam go tylko przelotnie. Potwornie wychudzony mały człowiek, w brudnej przepasce na biodrach, który w niczym nie przypominał straszliwego potwora, jakim rzekomo miał być. Nie przyszło mi nawet do głowy, że to on, póki nie zrozumiałam, że nie zostanę uwolniona. Ponieważ jednak nie widziałam co robili, nie mam pojęcia, czy wzięli coś ze sobą. Murgen, ty ich wtedy widziałeś. Mam zapisane czarno na białym. Czy wzięli ze sobą coś, co mogłoby okazać się kluczem?

— Nie wiem. Wierz mi albo nie, przebywając tutaj naprawdę zapominasz o wielu rzeczach. — W jego głosie brzmiało zdenerwowanie.

Zrozumiałam, że zapomniałam najpierw spytać o to, co ma nam do przekazania. Zaraz naprawiłam swój błąd.

— Nic szczególnie ważnego — poinformowała mnie Sahra, wchodząc Murgenów! w słowo, nim zdążył przedstawić wszystko od początku.

— Możesz ich teraz poszukać? — Przewidywałam kłopoty. W grę wchodził jego mimowolny związek z Kiną. Jeśli sen mrocznej bogini znowu staje się płytszy, będzie musiał bardzo uważać, by nie ściągnąć na siebie boskiej uwagi. — W kwestii Córki Nocy nasze priorytety są następujące: zabić ją. Jeśli się nie uda: zabić jej adiutanta. Jeśli to się nie powiedzie: zadbać o to, by nie zdołała sporządzić następnej kopii Księgi Umarłych, czym (jestem gotowa się o to założyć) zajmie się natychmiast, gdy tylko nawiąże dostatecznie trwały kontakt z Kiną. I na koniec: odzyskać wszystko, co ona i Singh mogli zabrać ze sobą, kiedy Narayan ją uwolnił.

Jednooki przerwał swą drzemkę, by leniwie zaklaskać w dłonie.

— Rozedrzyj ich na strzępy, Dziewczynko. Rozedrzyj na strzępy.

— Sarkastyczny stary zboczeniec. Jednooki zaśmiał się szyderczo. Goblin rzekł:

— Jeśli chcesz mieć jeszcze jeden ślad, idź do swoich kumpli z biblioteki, którzy zajmują się wytwarzaniem pustych oprawnych tomów. Dowiedz się, kto ostatnio takie zamawiał. Albo przekup ich jakoś, by donieśli ci, kiedy to nastąpi.

— Cholera — powiedziałam. — Nareszcie ktoś, kto naprawdę używa mózgu do myślenia. Szczęściem świata jest to, że temu cudowi nigdy nie ma końca. Dokąd, u diabła, poszedł Murgen?

Sahra odpowiedziała:

— Przed chwilą właśnie kazałaś mu znaleźć Narayana Singha i Córkę Nocy.

— Przecież nie miałam na myśli dokładnie tej sekundy. Chciałam jeszcze się dowiedzieć, czy nie znalazł czegoś na temat Chandry Gokhale, co by się nam jakoś przydało.

— Powoli zaczynają cię brać nerwy, co Dziewczynko? — Ton głosu Jednookiego był tak przepełniony słodyczą, że niemal byłam gotowa go polizać. — Uspokój się. Teraz nie wolno niczego robić na siłę.

Kilku ludzi z aktualnej warty, Popłoch Singh i człowiek z Ziem Cienia, którego kumple z oddziału nazwali Kendo Rzeźnik, sami wprosili się na naradę. Kendo doniósł:

— Dziś w nocy wszędzie będzie płacz i zgrzytanie zębów. Puściłem słowo, by każdy zamknął się w jakimś miejscu, gdzie jest dużo światła.

Sahra powiedziała:

— Cienie polują.

— My wszyscy zostajemy tutaj — zarządziłam. — Ale tak na wszelki wypadek, Goblin, może byś wziął warte razem z Kendo i Popłochem? Nie chcemy żadnych niespodzianek. Sahra, czy Duszołap pozwoli cieniom na całkowitą swobodę?

— Aby do wszystkich dotarło bez najmniejszych wątpliwości? Ty jesteś Kronikarzem. Co mówią o niej księgi?

— Mówią, że jest zdolna do wszystkiego. Nie poczuwa się do żadnych związków z człowieczeństwem innych ludzi. Musi być bardzo samotna.

— Co?

— Zgodziliśmy się, że naszym następnym celem będzie Chandra Gokhale?

Sahra zmierzyła mnie osobliwym spojrzeniem. To już wcześniej zostało postanowione. Jeśli przypadkowo nie trafi nam się lepsza sposobność, wyeliminujemy Głównego Inspektora, bez którego machina ściągania podatków i biurokratycznego zaplecza rządu z pewnością zacznie zacinać się i zgrzytać. Ponadto wydawał się najbardziej bezbronny z wszystkich naszych wrogów. Kiedy zniknie, Radisha będzie jeszcze bardziej osamotniona niż dotąd, z jednej strony osaczona przez Protektorkę, z drugiej przez kapłanów, i niezdolna zwrócić się dokądkolwiek właśnie dlatego, że była Radishą, niedotykalną Księżniczką, pod pewnymi względami — półboginią.

Ona również będzie bardzo samotna.

Subtelność i finezja.

Zapytałam:

— Cóż uczyniliśmy dzisiaj, aby przerazić świat? — Potem zdałam sobie sprawę, że przecież kto jak kto, ale ja powinnam znać odpowiedź. Stanowiła część planu schwytania Łabędzia. Całe bractwo uniknęło wszelkiego ryzyka. Dziś w nocy odbędzie się więc przedstawienie z udziałem wcześniej rozmieszczonych pączków. A jutro w nocy kolejne. Widowiska z rodzaju „światło i dym", proklamacje głoszące: „Woda śpi" lub „Braciom nie pomszczonym" czy „Wszystkie ich dni są policzone". Będzie tego więcej, za każdym razem w innym miejscu, każdego wieczoru, począwszy od dziś. Sahra zamyśliła się:

— Ktoś, ale nikt z nas, przyniósł kolejny młynek modlitewny i osadził go na pomniku pamięci przy północnym wejściu. Kiedy opuszczałam Pałac, nikt jeszcze nic nie zauważył.

— Ta sama wiadomość?

— Tak zakładam.

— To przerażające. Może okazać się mocne. Rajadharma.

— Radisha już nie potrafi przestać o tym myśleć. Samo-spalenie mnicha z pewnością nie uszło jej uwagi.

Historia mojego życia. Oto spędzam miesiące, dopracowując najdrobniejsze szczegóły wspaniałego planu, a na scenie zakasuje mnie jakiś szaleniec z piromańską smykałką.

— A więc ci księżulkowie Bhodi znaleźli świetny sposób na przekazanie swej wiadomości. Myślicie, że możemy się jakoś przyłączyć do lawiny, jaką wywołała?

Jednooki złośliwie zachichotał.

— Co jest? — zapytałam.

— Czasami sam siebie potrafię rozbawić. Goblin, który zbierał się do wyjścia z Popłochem i Kendo, zauważył:

— Przez dwieście lat bezustannie rozbawiałeś sam siebie. Głównie dlatego, że żadnego z pozostałych braci robactwo szczególnie nie bawi.

— Lepiej, żebyś się za szybko nie kładł spać, Żabi Pysku...

— Panowie? — wtrąciła Sahra delikatnie. A jednak natychmiast obaj czarodzieje zamilkli. — Czy możemy przystąpić do dzieła? Naprawdę potrzebuję snu.

— Oczywiście! — powiedział Goblin. — Ależ oczywiście! Jeśli stary pierdziel wpadł na jakiś pomysł, niech go wykrztusi z siebie, zanim ten umrze z samotności.

— Ty możesz zająć się swoimi zadaniami.

Goblin pokazał jej język, niemniej posłusznie wyszedł.

— Rozbaw więc również i nas, Jednooki — zaproponowałam. Nie chciałam, by zasnął, nim podzieli się z nami swoją mądrością.

— Następnym razem, gdy jeden z tych głupoli Bhodi zamieni się w żywą pochodnię, powinniśmy zrobić to tak, by dym i płomienie ułożyły się w wiadomość: „Woda śpi". I jeszcze jedną, nową, którą właśnie wymyśliłem: „Nawet śmierć nie zniszczy". Musicie przyznać, że ma w sobie przyjemnie religijny ton.

— Zaiste — zgodziłam się. — A co, u diabła, ma znaczyć?

— Dziewczynko, nie zaczynaj ze mną... Duch zła, które przeminęło, wyszeptał:

— Znalazłem ich. Murgen wrócił. Nie pytałam, kogo.

— Gdzie?

— Ogród Złodziei.

— Chór Bagan? Szarzy go oblegają.

I jak poinformował nas Murgen, dalej całkiem na poważnie starają się go oczyścić.

17

Sahra obudziła mnie dobrze przed świtem. To absolutnie nie jest moja ulubiona pora dnia. Kiedy zdecydowałam się na karierę w wojsku, byliśmy oblegani w moim rodzinnym mieście. Wówczas wyobrażałam sobie, że gdy się zeń wydostaniemy, będziemy sypiać do południa, jeść zawsze świeże jedzenie, którego zawsze będzie po dostatkiem, i nigdy, przenigdy, nie będziemy musieli wychodzić na deszcz. A tymczasem dokonam najlepszego wyboru ze wszystkich, jakie przede mną stają, czyli przystanę do Czarnej Kompanii, obleganej w mieście zalanym na pięćdziesiąt stóp wodą. W owych czasach jedyną rzeczą, przypominającą choćby z dala świeże pożywienie była dziwnie chuda wieprzowina, którą raczyli się Mogaba i jego Nar. Jeśli nie liczyć okazjonalnego wychudzonego szczura lub przygłupiej wrony.

— Co? — poskarżyłam się. Podejrzewam, że nawet od kapłanów beztroskiego i szczęśliwego starego Ghangheshy nie wymaga się okazywania zadowolenia o godzinie tak odległej od południa jak ta, która właśnie wybiła.

— Muszę iść do Pałacu. Ty powinnaś pojawić się w bibliotece. Jeśli chcemy zgarnąć Narayana i dziewczynę tuż sprzed nosa Szarym, musimy od razu zacząć planować, jak to zrobić.

Miała rację. Co nie oznaczało, że musi mi się to podobać.

Wszyscy żołnierze Kompanii znajdujący się w posiadłości Do Tranga, jak również sam Banh, zebrali się przy lichym śniadaniu. Nie było tylko Tobo i Matki Goty. Ale oni nie będą brali udziału w akcji. Tak przynajmniej myślałam.

Teraz nie sposób było włączyć w nią nikogo z zewnątrz, ponieważ cienie wciąż polowały.

— Mamy przygotowany dokładny plan — z dumą oznajmił Jednooki.

— Pewna jestem, że składa się wyłącznie z samych przebłysków geniuszu — odparłam, próbując nałożyć sobie na talerz zimny ryż, mango i nalać miseczkę herbaty.

— Pierwszy ruch, Goblin idzie tam w przebraniu derwisza. Potem dołącza do niego Tobo...

— Dzień dobry, Chałas — wymamrotałam, kompletnie nie zwracając uwagi, co mówię, gdy odźwierny wpuścił mnie na teren biblioteki. Zamartwiałam się tym, że muszę pozwolić Jednookiemu i Goblinowi działać na własną rękę. Instynkt macierzyński, powiedzieli, i szczerząc poczerniałe zęby, dodali, że pewnego dnia każda kwoka musi pozwolić swym kurczątkom pójść własną drogą. Celny strzał. Aczkolwiek niewiele kwok musi się martwić, by ich kurczęta nie upiły się do nieprzytomności, zapomniały, co mają zrobić i powędrowały na poszukiwanie przygód w miasto, w którym nie żyje choćby jeden chudy mały czarny człowieczek ani wstrętny mały biały typ.

Chałas skinął głową na powitanie. Nigdy nic nie mówił.

W pomieszczeniu biblioteki natychmiast zabrałam się do pracy, chociaż jedynie paru kopistów zdążyło przede mną przybyć na miejsce. Czasami Dorabee potrafił zapamiętać się w sobie równie mocno jak Sawa. To pomagało odpędzić zmartwienia.

— Dorabee? Dorabee Dey Banerjae!

Drgnęłam, budząc się i równocześnie zdumiewając, że zasnęłam. Przysiadłam w kącie na piętach, na sposób powszechny wśród Gunni i Nyueng Bao, ale nieczęsto spotykany u Yehdna, Shadar lub wielu jeszcze innych mniejszości etnicznych. My, Yehdna, preferujemy siadanie na poduszce, ze skrzyżowanymi nogami. Shadar wolą niskie krzesła lub stołki. Brak choćby najbardziej nieporządnego stołka stanowi wśród Shadar widomy znak ubóstwa. Potrafiłam utożsamić się z rolą nawet we śnie.

— Mistrz Santaraksita?

— Jesteś chory? — W jego głosie zabrzmiała troska.

— Zmęczony. Nie spałem dobrze. Ostatniej nocy skildirsha polowały. — Użyłam słowa określającego cienie z języka mieszkańców Ziem Cienia. Santaraksita nie miał jednak kłopotów ze zrozumieniem. Pod panowaniem Protektoratu słowo weszło do języka potocznego. — Nie mogłem zasnąć, słysząc krzyki.

— Rozumiem. Ja również nie spałem dobrze, chociaż z innego powodu. Nie zdawałem sobie sprawy z grozy, póki dziś rankiem nie zobaczyłem śladów.

— Skildirsha okazują więc stosowny szacunek kaście kapłanów. Leciutkie wygięcie warg powiedziało mi, że doskonale pojął ironię.

— Naprawdę jestem przerażony, Dorabee. To zło w niczym nie przypomina żadnego, z jakim przedtem mieliśmy do czynienia. Ślepy los, który przynosi powódź, zarazę czy inną katastrofę, musimy znieść ze spokojem. A przeciwko ciemności niekiedy nawet sami bogowie walczą na próżno. Jednak wysyłanie tego stada cieni, aby na ślepo mordowały ludzi, tak wielu ludzi, i to z powodów, których nawet szaleniec pojąć nie jest w stanie, to jest zło z rodzaju tych, do których modły wznoszą ludzie z pomocy.

Dorabee udało się przekonująco odegrać bezmierne zdziwienie.

— Przepraszam. Jestem naprawdę zmęczony. Ty zapewne nigdy w życiu nie widziałeś nikogo z obcych. — Na słowo „obcy" położył taki akcent, jakim zazwyczaj posługiwali się Taglianie, gdy mieli na myśli zwłaszcza Czarną Kompanię.

— Widziałem. Kiedy byłem mały, widziałem raz samego Wyzwoliciela. I widziałem też tę, którą nazywali Porucznikiem, gdy wróciła spod Dejagore. Stałem bardzo daleko, jednak pamiętam wszystko, ponieważ było to tego samego dnia, gdy zabiła wszystkich kapłanów. I Protektorkę również. Widziałem ją kilka razy. — Wszystko wymyślałam, w miarę jak słowa wylewały mi się z ust, jednak o takich właśnie rzeczach mówiłby każdy rodowity Taglianin. Kompania wchodziła i wychodziła z miasta przez całe lata, zanim wreszcie przystąpiła do ostatecznej kampanii przeciwko Długiemu Cieniowi i fortecy Przeoczenia. Podniosłam się. — Muszę już wracać do pracy.

— Dobrze wykonujesz swoją pracę, Dorabee.

— Dziękuję, Mistrzu Santaraksita. Staram się.

— W rzeczy samej. — Najwyraźniej chciał mi coś powiedzieć i nie wiedział, jak to zrobić. — Zdecydowałem, że będziesz miał dostęp do wszystkich książek poza tymi, które znajdują się w dziale specjalnym. — W dziale zastrzeżonym znajdowały się książki dostępne tylko w pojedynczych egzemplarzach. Tylko najbardziej uprzywilejowani uczeni byli dopuszczani do tej części zbiorów. Jak dotąd, udało mi się zidentyfikować tylko kilka tytułów spośród tych książek. — Oczywiście, kiedy nie będziesz miał innych obowiązków. — Część każdego dnia upływała mi zwyczajnie na oczekiwaniu, aż ktoś powie, co trzeba zrobić.

— Dziękuję, Mistrzu Santaraksita!

— Spodziewam się, że będziemy mogli o nich porozmawiać.

— Tak, Mistrzu Santaraksita.

— Uczyniliśmy właśnie pierwszy krok zupełnie nieznaną drogą, Dorabee. Przed nami ekscytująca i nieco przerażająca podróż. — Przesądy do tego stopnia wrosły w jego duszę, że widziałam, iż naprawdę myślał to, co wynikało z jego słów. Fakt, że potrafiłam czytać, zniekształcił mu wypieszczony obraz wszechświata i teraz pragnął konspirować ze mną pośród zaułków jego wypaczonych form.

Wzięłam do ręki szczotkę. W moim świecie szykowały się ekscytujące i nieco przerażające rzeczy. I nienawidziłam każdej sekundy, w której musiałam trzymać się od nich z dala.

18

Mały derwisz w brunatnych wełnach zdawał się całkowicie zajęty samym sobą. Nieustannie mamrotał coś pod nosem, nie zwracając najmniejszej uwagi na otaczający go świat. Najprawdopodobniej powtarzał frazy świętych pism Yehdna, tak jak pojmowała je jego heretycka sekta. Chociaż zmęczeni już i poirytowani, Szarzy nie od razu zabronili mu wstępu na strzeżony teren. Nauczono ich, by szanowali wszystkich świętych mężów, nie tylko tych, którzy bezpiecznie trwali za murami prawd Shadar. Ostatecznie każdy wytrwały poszukiwacz mądrości znajdzie ścieżkę wiodącą ku oświeceniu.

Tolerancja dla takich ludzi stanowiła rzecz powszechną wśród mieszkańców Taglios. Dobro duszy stanowiło przedmiot najpoważniejszych zabiegów większości z nich. Gunni uznawali poszukiwanie oświecenia za jeden z czterech kluczowych elementów życia idealnego. Kiedy mężczyźnie udało się już wychować i wyposażyć swoje dzieci, powinien odrzucić wszystkie dobra materialne, wszystkie ambicje i przyjemności. Powinien udać się do lasu, aby w nim żyć jak pustelnik bądź zostać wędrownym żebrakiem, wreszcie w inny jeszcze sposób przeżyć ostanie lata swego życia na poszukiwaniu prawdy i oczyszczaniu duszy. Wiele słynnych w tagliańskiej i południowej historii imion należało do królów i bogaczy, którzy poszli właśnie taką drogą.

Jednak natura ludzka pozostaje naturą ludzką...

Szarzy nie mogli przecież pozwolić derwiszowi poszukiwać prawdy w Chór Bagan. Sierżant zatrzymał go w końcu. Jego podwładni otoczyli świątobliwego człowieka. Sierżant rzekł:

— Ojcze, nie możesz udać się w tę stronę. Ulica została zamknięta dla ruchu z rozkazu Ministra Łabędzia. — Nawet zmarły, Łabędź wciąż musiał brać na siebie odpowiedzialność za uprawianą przez Duszołap politykę.

Wydawało się, że derwisz w ogóle nie dostrzegł Szarych, póki nie wpadł bezpośrednio na sierżanta.

— Hę?

Młodsi Szarzy zaśmiali się. Ludzi zazwyczaj cieszy, kiedy na własne oczy mogą zobaczyć, jak sprawdzają się ich przesądy. Sierżant powtórzył, co rzekł wcześniej. Dodał jeszcze:

— Musisz skręcić w prawo lub w lewo. My tutaj wykorzeniamy zło, które skaziło obszary leżące na wprost. — Posiadał jednak odrobinę oleju w głowie.

Derwisz spojrzał najpierw w prawo, potem w lewo. Zadrżał, wreszcie zgrzytliwym cichym głosem oznajmił:

— Wszelkie zło jest tylko wynikiem metafizycznego zbłąkania — i ruszył ulicą wiodącą w prawo. To była bardzo dziwna ulica. Niemal zupełnie bezludna. W Taglios rzadko widywano coś takiego.

Chwilę później sierżant Shadar nieoczekiwanie zaczął kwiczeć z bólu. Wściekle klepał się po boku.

— O co chodzi? — zapytał któryś z Szarych.

— Coś mnie ugryzło... — Kwiknął znowu, co oznaczało, że ból rzeczywiście musi być dokuczliwy, Shadar chlubili się bowiem swą zdolnością znoszenia cierpień bez jednego choćby jęku czy też skrzywienia.

Dwaj ludzie sierżanta próbowali unieść poły jego koszuli, podczas gdy trzeci schwycił go za rękę, aby stał spokojnie. Ten znowu krzyknął.

Z jego boku zaczął kłębami wydobywać się dym.

Szarych ten widok tak zaskoczył, że aż się cofnęli. Sierżant osunął się na ziemię. Dostał drgawek. Dym wciąż się kłębił. Zaczął wreszcie przybierać formę, której żaden z Szarych wolałby nie oglądać.

— Niassi!

Demon Niassi zaczął szeptem objawiać tajemnice, których żaden Shadar nie chciałby znać.

Uśmiechając się pod nosem, Goblin wślizgnął się do Chór Bagan. Zniknął na długo przedtem, zanim ktokolwiek zaczął się zastanawiać, czy przypadkiem nie istnieje jakiś związek między dolegliwością sierżanta a derwiszem veyedeen.

Szarzy zbiegli się ze wszystkich stron naraz. Oficerowie wykrzykiwali rozkazy, przeklinali i gnali ich z powrotem na posterunki, zanim mieszkańcy Chór Bagan skorzystają z okazji do ucieczki. W oczach oficerów musiało to wyglądać na świadomie podjęte działanie mylące, obliczone na to, by dać ich zwierzynie szansę wydostania się z dzielnicy.

W pobliżu zaczął gromadzić się tłum. W ciżbie był chłopak Nyueng Bao, który wykorzystując zaistniałą sytuację, odciął komuś sakiewkę i przemknął obok Szarych — a wtedy jeden z nich przypomniał sobie jego twarz z tamtego wieczoru, gdy omal nie zostali ukamienowani. Dyscyplina zaczęła pękać.

Oficerowie Szarych próbowali ją przywrócić. Szło im nawet nieźle, jeśli wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności. Tylko kilku ludziom udało się uciec z Chór Bagan. Ale przynajmniej pół tuzina prześlizgnęło się do wnętrza, wśród nich wychudzony, mały człowieczek, od stóp do głów okryty żółciami zdradzającymi trędowatego.

Jednooki bynajmniej nie był uszczęśliwiony tym przebraniem. Do końca upierał się, że strategia ogólna bynajmniej nie wymaga, aby udawał jednego z osobników, którym nakazywano przywdziewać żółte szaty. To był pewnie kolejny paskudny żart Goblina.

Niezorganizowanymi grupkami po trzech z tyłu i z przodu, sześciu napastników zbliżyło się do wyznaczonego celu, którym była ponura rudera. Jednooki szedł na przedzie. Ludzie szybko ustępowali mu z drogi, gdy tylko dostrzegali żółć. Trędowaci przejmowali wszystkich ogromnym przerażeniem.

Żaden z mężczyzn nie chciał atakować przy dziennym świetle. To nie mieściło się w stylu walki Kompanii. Jednak całkowite ciemności także nie były dla nas, póki Duszołap nie odwoła cieni z ulic. Nadto Kronikarze i czarodzieje doszli zgodnie do wniosku, iż jest znacznie mniej prawdopodobne, by Córka Nocy zdołała za dnia uzyskać pomoc Kiny. Światło dnia dawało także większą szansę wzięcia jej z zaskoczenia.

Oddziały zatrzymały się na chwilę, by sprawdzić, czy wszyscy mają na rękach bransolety z łyka, a potem wpadły do wnętrza. Obaj czarodzieje natychmiast uwolnili szereg wcześniej przygotowanych zaklęć mylących niskiej mocy, które teraz rozpierzchły się po walącej się budowli niczym rój pijanych komarów. Napastnicy wdarli się do środka, przeskakując i omijając przerażone, drżące rodziny, które dotąd uważały się raczej za wybrańców losu, skoro miały zapewniony dach nad głową, nawet jeśli był to jedynie skrawek podłogi w korytarzu. Każdy z oddziałów postawił na warcie jednego człowieka, który miał zadbać, by nikt nie wyszedł na zewnątrz. Kolejnych dwu ludzi spotkało się u góry rozklekotanych schodów. Od tej chwili nikt po nich nie wejdzie ani nie zejdzie. Goblin i Jednooki zaś zeszli na dół, do piwnicy, chwilę ponarzekali na karygodne braki w stanie osobowym, a potem wymienili kilka przesadzonych komplementów, gdy każdy ustępował drugiemu pierwszeństwa wejścia do nory wroga.

Goblin zgodził się, że ostatecznie może to być on, choćby dlatego, że jest znacznie młodszy, szybszy i inteligentniejszy. Wrzucił kilka błędnych ogników w szczelinę, za którą panowały ciemności gęstsze niźli w samym sercu Kiny.

— Tutaj! — powiedział Goblin. — Ha! Mamy...

Jakby znikąd wyskoczył na nich płonący tygrys. Rzucił się na Goblina. Z boku podpłynął cień. Machnął czymś długim i cienkim, co owinął wokół szyi czarodzieja.

Jednooki opuścił koniec swej laski na nadgarstek Narayana dostatecznie mocno, by strzaskać mu kość. Chodzącej legendzie Dusicieli rumel wypadł z ręki i przeleciał skroś piwnicy.

Potem Jednooki wziął zamach z całej siły i cisnął czymś ponad głową Goblina w kierunku miejsca, skąd wyskoczył tygrys. Widmowe światło popłynęło w górę obłokiem luminescencyjnego bagiennego gazu. Drgnęło raptownie, ogarniając sylwetkę młodej kobiety. Ta zaczęła rozpaczliwie otrzepywać się, próbując strząsnąć z siebie drobinki poświaty.

Wykorzystując to, że jej uwaga była zajęta, Goblin wykonał szybki gest. Padła bez zmysłów na ziemię.

— Cholera! Jasna cholera! To działa. Jestem geniuszem. Przyznaj to. Jestem pierdolonym geniuszem.

— Kto tu jest geniuszem? Kto wymyślił ten plan?

— Plan? Jaki plan? Sukces zależy od szczegółów, karzełku. A kto wymyślił szczegóły? Każdy głupiec mógłby powiedzieć: chodźmy złapać tę dwójkę.

Obaj zapletli dłonie na piersiach i zaczęli sprzeczać się w najlepsze.

Wreszcie Jednooki powiedział:

— To proszę bardzo, teraz zaplanuj wszystkie szczegóły. Musimy jakoś się stąd wydostać z tymi ludźmi. I przejść przez wszystkich chyba Szarych, jacy łażą po świecie.

— Sprawa już załatwiona. Mają teraz tyle kłopotów, że nie będą się przejmować żadnymi przeklętymi trędowatymi. — Jednooki zabrał się do niezdarnych prób wciągnięcia żółtego ubioru przez głowę Córki Nocy. — Przypomnij mi, abym im w magazynie powiedział, że ta akurat umie stworzyć jedną czy dwie iluzje.

— Wiem, że w taki sposób właśnie mamy się stąd wydostać. — Jednooki zaczął ubierać Narayana Singha w następny kostium. Za kilka chwil Goblin również zmieni swe brązy na żółcie. Na górze schodów czterej towarzysze z Kompanii, wszyscy wywodzący się z Shadar, przebierali się za Szarych. — Mówię tylko, że nie trzeba było się modlić, aby zadziałało.

— Dlatego, że ja wszystko zaplanowałem?

— Oczywiście. Zaczynasz powoli łapać. Witamy w rzeczywistym świecie.

— Jeśli z tej sprawy wyjdziemy z gównem na rękach, to możesz sobie winić Śpioszkę, a nie mnie. To był jej pomysł.

— Musimy coś zrobić z tą dziewczyną. Zbyt dużo, cholera, myśli. Może przestaniesz się obijać? Ci cholerni Szarzy, co tam stoją, mają dość czasu, by pójść na obiad do domów i wrócić.

— Nie bij go tak mocno. Chcemy, żeby szedł o własnych siłach.

— Do mnie mówisz? Co ty, u diabła, robisz z... zabierz stąd swoje łapy, stary zbokolu.

— Kładę jej na sercu amulet, który ją będzie kontrolował, ty zaschnięty bobku. Żeby nie narobiła nam wstydu, zanim ją doprowadzimy do domu.

— Ach, tak. Prosta sprawa. W sumie, dlaczego nie spojrzeć na jaśniejszą stronę całej sprawy? Przynajmniej znowu zaczęły cię interesować dziewczyny. Zbudowana jest tak ładnie jak mamusia?

— Lepiej.

— Uważaj, co mówisz. To miejsce może być nawiedzone. A ja podejrzewam, że niektóre z tych duchów lubią pogadać sobie z innymi, nieważne co tam Murgen twierdzi. — Jednooki zaczął poganiać oszołomionego Narayana Singha po schodach w górę.

— Powoli zaczynam wierzyć, że się uda — krakał Jednooki. Oddział Szarych i grupa trędowatych stanowiły najwyraźniej znakomitą kombinację dla wydostania się z Ogrodu Złodziei, zwłaszcza gdy prawdziwi Szarzy, potraciwszy głowy, biegali bezładnie we wszystkie strony.

— Nie chciałbym ci złamać serca, staruszku — oznajmił

Goblin. — Ale chyba ktoś nas przyuważył. — Wciąż oglądał się przez ramię.

Jednooki też się obejrzał.

— Cholera!

W ich stronę zmierzał niewielki latający dywan, któremu towarzyszyły wrony nie wydające bodaj pojedynczego odgłosu. Duszołap. Już sama jej postawa mówiła o psotnej radości, jaka ją rozsadza.

Cisnęła czymś w ich stronę.

— Rozproszyć się! — krzyknął Goblin. — Nie pozwólcie tym dwóm uciec. — Sam stawił czoło opadającemu dywanowi, czując, jak serce podchodzi mu do gardła. W bezpośrednim starciu nie zostałaby z niego nawet mokra plama, Duszołap rozdeptałaby go równie łatwo jak robaka. Wyciągnął przed siebie chronioną rękawicą dłoń, schwycił opadającą czarną kulę, zamachnął się i odesłał pocisk z powrotem w niebo.

Duszołap wrzasnęła, wściekła się. Ludzie z Taglios zazwyczaj nie dysponowali takim opanowaniem. Skręciła dywanem w bok, omijając tor lotu pocisku. I dobrze zrobiła.

Znowu dopisało jej szczęście. Wyjąca kula ognista rozdarła przestrzeń, którą przed chwilą opuściła. Pocisk był tego samego rodzaju jak te, co wyżarły dziury w murach Pałacu i stopiły ciała tylu ludzi niczym kiepskie łojowe świeczki. I po chwili nie mogła już robić nic innego, jak tylko wciąż się uchylać. Omalże nie trafiły jej dwie kolejne kule ogniste. Schowała się za dachem jakiejś szopy, która dopiero oddzieliła ją od snajperów. Doprowadzili ją do skrajnej wściekłości, nie pozwoliła jednak, by gniew przytłumił jasność umysłu.

Nad jej głową wrony eksplodowały jak bezgłośne fajerwerki. Krew, ciało i lotki leciały w dół niczym deszcz.

W ciągu kilku sekund zrozumiała, co się dzieje, i już zaczęła naradzać się sama ze sobą sabatem głosów.

Mimo wszystko nie ukrywali się w granicach Chór Bagan. Nie natknęłaby się na nic w takiej sytuacji, gdyby tylko chcieli się wyślizgnąć z dzielnicy. A więc przyszli tu po coś, co nie miało wpaść w jej ręce.

— Są gdzieś w mieście. Ale nie udało się ich znaleźć. Nie natrafiliśmy na najlżejszy ślad, nie usłyszeliśmy bodaj jednej plotki, która — zgodnie z tym, co chcieli — nie miała dotrzeć do naszych uszu. Aż do teraz. To wymaga magii. Ten odważny maluch. To był ten ich człowiek-ropucha. Goblin. Chociaż Wielki Generał Armii Mogaba zapewniał nas, że osobiście widział jego ciało. Kto jeszcze przeżył? Czy to możliwe, że sam Wielki Generał jest znacznie mniej wiarygodny, niźli każe nam o sobie myśleć?

To nie było możliwe. Mogaba nie miał żadnych innych przyjaciół. Oddał tej sprawie wszystko.

Duszołap wylądowała, zeszła z dywanu, złożyła lekką bambusową ramę, potem owinęła wokół niej materię i rozejrzała się po ulicy. Poszli w tamtą stronę. Przyszli stąd. Czego tak bardzo chcieli, żeby się całkiem odsłonić? Wszystko, co uznawali za tak ważne, ją samą z pewnością również powinno zainteresować.

Wystarczyło wyszeptać tylko jedno słowo mocy, aby piwnica rozbłysła światłem. Brud i nędza, jakie w niej panowały, były doprawdy zatrważające. Duszołap powoli rozejrzała się dookoła. Najwyraźniej mężczyzna i jego córka. Jedna lampa. Rozrzucone ubrania. Kilka garści ryżu. Jakiś rybny gulasz. Po co przybory do pisania i inkaust? Co to jest? Księga. Ktoś właśnie zaczął ją spisywać, nadto w zupełnie nieznanym alfabecie. Kątem oka pochwyciła plamę poruszającej się czerni. Odwróciła się, przykucnęła, obawiając się ataku zdziczałego cienia. Skildirsha żywiły szczególnie zapalczywą nienawiść do tych, którzy ośmielali się im rozkazywać.

Szczur uciekł, porzucając to, co wcześniej go zainteresowało. Duszołap uklękła, podniosła z klepiska długi pas czarnego jedwabiu z zaszytą w jednym rogu antyczną srebrną monetą.

— Ach. Rozumiem. — Zaczęła śmiać się niczym młoda dziewczyna, która dopiero po pewnym czasie zrozumiała sens żartu wątpliwej przyzwoitości. Zabrała książkę i zanim wyszła, jeszcze raz obejrzała sobie wszystko. — Poświęcenie z pewnością się nie opłaca.

Kiedy znalazła się z powrotem na ulicy, znowu zmontowała dywan, nie dbając już o snajperów. Ci ludzie dawno już sobie poszli i teraz są daleko stąd. Znali się na swojej robocie. Ale wrony powinny ich wyśledzić.

Zamarła, patrząc w górę, ale tak naprawdę wcale nie widziała białej wrony, która przycupnęła na szczycie dachu rudery. — Skąd wiedzieli, gdzie tamci się kryją?

19

— Co się stało? — zapytała Sahra, gdy tylko weszła do środka, zanim zdjęła z siebie łachy Minh Subredil.

Sama wciąż jeszcze pozostawałam Dorabee Dey Banerjae.

— Jakimś sposobem straciliśmy Murgena. Goblin sądził, że przytrzymali go mocno w miejscu, ale kiedy żadnego z nas nie było, jakoś się wymknął i nie mam pojęcia, jak go teraz sprowadzić z powrotem.

— Muszę wiedzieć, co się stało w Ogrodzie Złodziei. Duszołap tam była. Cokolwiek próbowała osiągnąć, nie powiodło jej się, ale wróciła zupełnie odmieniona. Nie udało mi się podsłuchać wszystkiego, co mówiła do Radishy, jednak wiem, że coś znalazła albo coś zrozumiała, coś, co zupełnie odmieniło jej nastawienie. Jakby znienacka wszystko przestało być zabawne.

Odrzekłam:

— Och, nie mam pojęcia. Może Murgen rzeczywiście potrafiłby nam powiedzieć. Jeśli będziemy w stanie ściągnąć go z powrotem.

Dołączył do nas Goblin. Popychał przed sobą Jednookiego, drzemiącego w zapasowym fotelu na kółkach Banh Do Tranga. Oznajmił:

— Spoczywają w pokoju. Zaćpani. Narayan trochę się szarpał. Dziewczyna przyjęła wszystko z lodowatym spokojem. Ale to nią przede wszystkim trzeba się przejmować.

— Co z nim jest? — zapytałam, wskazując Jednookiego.

— Zmęczył się. To już jest stary człowiek. Chętnie zobaczyłbym, czy kiedy będziesz miała choćby połowę jego lat, uda ci się znaleźć w sobie bodaj część jego energii.

Sahra zapytała:

— Dlaczego powinniśmy się przejmować dziewczyną?

— Ponieważ jest córką swej matki. Nie dysponuje szczególnymi umiejętnościami, gdyż nie miała nikogo, kto by ją porządnie wyuczył, jednak ma naturalne predyspozycje do zostania wielką wiedźmą. Pewnie nawet jest równie potężna jak matka, jednak brakuje jej choćby szczątków zmysłu moralnego, jaki miała Pani. To aż z niej zieje...

— I nie jest to jedyna rzecz, która aż z niej zieje — zaświergotał Jednooki. — Pierwsze, co powinniście zrobić z naszą słodziutką, to wsadzić ją do balii z gorącą wodą. Potem wrzucić do środka kilka, co najmniej cztery, kostki mydła i pozwolić przez tydzień się moczyć.

Sahra i ja wymieniłyśmy spojrzenia. Jeśli z małą było aż tak źle, że Jednookiego to poruszyło, to musiało być to naprawdę coś.

Goblin wyszczerzył się od ucha do ucha, ale zdławił w sobie pokusę.

Powiedziałam:

— Słyszałam, że wpadliście na Protektorkę.

— Siedziała na jakimś dachu, czy gdzie, czekając tylko, co się wydarzy. Nie dostała tego, czego chciała. Kilka kul ognistych i musiała się schować, a potem nie wyściubiała nosa z ukrycia.

— Dotarliście do domu i nikt was nie śledził? — znałam odpowiedź, ponieważ wiedziałam, że zdają sobie sprawę z ryzyka. Nie zbliżyliby się nawet do tego miejsca, gdyby istniała najmniejsza szansa, że nie jest bezpieczne.

Jednak musiałam zapytać, nawet wiedząc, że gdyby im się nie udało, w tej chwili dom pełen już byłby Szarych.

— Z góry byliśmy przygotowani na rozprawę z wronami.

— Ze wszystkimi prócz jednej — warknął Jednooki.

— Co?

— Widziałem tam tę białą. Jednak nie poleciała za nami. Znowu Sahra i ja popatrzyłyśmy na siebie. Sahra powiedziała:

— Mam zamiar teraz przebrać się, odpocząć trochę i zjeść coś. Spotkajmy się za godzinę. Jeśli znajdziesz siły, Goblin, możesz spróbować sprowadzić Murgena z powrotem.

— Ty jesteś nekromantką.

— Ty jesteś tym, który twierdził, że udało się go osadzić na stałe.

Goblin zaczął coś mruczeć pod nosem. Jednooki zachichotał, ale bynajmniej nie zaofiarował się z pomocą. Zwrócił się do mnie:

— Jesteś już gotowa zabić swojego bibliotekarza?

Nie powiedziałam mu tego, jednak dziś wieczorem ta propozycja zdawała mi się już nieco bardziej przekonująca. Surendranath Santaraksita najwyraźniej podejrzewał, że Dorabee Dey Banerjae był kimś więcej niż ten, którego udawał. Albo może mną trzęsła taka paranoja, że słyszałam rzeczy, jakich Santaraksita nawet nie zamierzał powiedzieć.

— Nie martw się Kustoszem Santaraksita. Jest dla mnie bardzo dobry. Dzisiaj pozwolił mi zajrzeć do każdej książki, do jakiej tylko zechcę. Wyjąwszy zbiory zastrzeżone.

— Oho! — Jednookiemu zaparło dech. — W końcu komuś udało się znaleźć drogę do jej serca. I któżby pomyślał, że wystarczy do tego tylko książka? Pierwszemu daj imię po mnie, Dziewczynko.

Pomachałam mu pięścią przed nosem.

— Wybiłabym ci ostatniego zęba i nazwała sentymentalnym pierdzielem, gdyby nie wychowano mnie w szacunku dla starszych... nawet upierdliwych, odmóżdżonych i stetryczałych. — Mimo iż skonstruowana wokół dogmatu Jedynego Prawdziwego Boga, moja religia zawiera silny element kultu przodków. Każdy Yehdna wierzy, że jego ojcowie słyszą wznoszone do nich modły i mogą orędować za nim u świętych oraz samego Boga. Jeśli uznają, że właściwie czci się ich pamięć. — Mam zamiar pójść za przykładem Sahry.

— Zawołaj, jeśli będziesz potrzebowała trochę praktyki przed karesami z nowym chłopakiem. — Jego chichot zamarł jak ucięty nożem, gdy obok mnie przekuśtykała Gota. Kiedy obejrzała się, Jednooki z pozoru już znowu spał. Z pewnością to jakiś inny głupiec podszywał się pod niego, naśladując jego specyficzną wymowność.

Podczas oblężenia Jaicur ogłosiłam wszem i wobec, że już nigdy w życiu nie będę wybrzydzać na to, co jem. Że na wszystko, czym zostanę poczęstowana, reagować będę uśmiechem pełnym wdzięczności i wyraźnym, głośnym: „dziękuję". Ale czas ma swoje sposoby, by obezwładnić siłę takich przysiąg. Miałam już niemalże tak dosyć ryżu i wędzonej ryby, jak Goblin i Jednooki. Przełamanie tej rutyny kolacją złożoną z ryżu i świeżej ryby w niczym nie pomagało. Pewna jestem, że to właśnie przez tę dietę Nyueng Bao są ludem bardzo wyzutym z poczucia humoru.

Wpadłam na Sahrę, która wykąpana i wypoczęta, z rozpuszczonymi włosami wyglądała o dziesięć lat młodziej. Nietrudno było dostrzec, jakim sposobem dziesięć lat temu naprawdę mogła stanowić ucieleśnienie snów młodego mężczyzny.

— Wciąż mam jeszcze trochę pieniędzy, które zabrałam komuś, kto na południu stanął po niewłaściwej stronie — powiedziałam, wymachując kawałkiem ryby trzymanym w bambusowych pałeczkach. Nyueng Bao z uporem odmawiali posługiwania się bardziej nowoczesnymi sztućcami, które już od wieków były w powszechnym użyciu pośród niemalże wszystkich narodów tej części świata. A w posiadłości Do Tranga gotowaniem zajmowali się wyłącznie Nyueng Bao.

— Co? — Sahra nie potrafiła pojąć, o co mi chodzi.

— Wydam je. Jeśli da się za nie kupić wieprzowinę. — Religia Yehdna zakazuje spożywania wieprzowiny. Ale ja już wcześniej popełniłam tę pomyłkę, że urodziłam się kobietą, a więc przypuszczalnie i tak nie czeka mnie miejsce zarezerwowane w Raju. — Tudzież cokolwiek, co tylko nie żyje w wodzie i nie porusza się w taki sposób. — Jedną ręką zaczęłam naśladować falujące ruchy.

Sahra nie potrafiła mnie zrozumieć. Dla niej jedzenie było rzeczą całkowicie obojętną — póki miała co jeść. Ryba i ryż przez całą wieczność, to brzmiało dla niej zupełnie nieźle. I prawdopodobnie miała rację. Wszędzie dookoła było mnóstwo ludzi, którzy musieli jeść chhatu, ponieważ nie stać ich było na ryż. I jeszcze inni, których w ogóle nie stać było na jedzenie. Chociaż ostatnio Duszołap postarała się nieco przerzedzić ich szeregi.

Sahra zaczęła mi opowiadać o plotkach, wedle których wkrótce kolejny adept Bhodi miał stanąć przed wejściem do Pałacu i domagać się audiencji u Radishy. Ale zbliżałyśmy się właśnie do lepiej oświetlonego terenu magazynów, gdzie zazwyczaj starałyśmy się zrzucić z siebie niegodziwość naszych wieczorów i wtedy ona zobaczyła coś, co kazało jej przystanąć.

Zaczęłam już mówić:

— A więc będziemy potrzebowały kogoś, kto stanie obok... Sahra warknęła:

— A co on, u diabła, tutaj robi?

Teraz też zobaczyłam. Wujek Doj wrócił, przypuszczalnie zdecydowany znowu wtargnąć w nasze żywoty. Jego wyczucie czasu wydawało się ze wszech miar interesujące i co najmniej podejrzane.

Ciekawe wydało mi się również, że Sahra mówi po tagliańsku, kiedy jest zdenerwowana. Zdecydowanie miała powody do pretensji wobec własnego ludu, nadto w magazynie nikt nie używał Nyueng Bao, oprócz Matki Goty, powodowanej zresztą wyłącznie czystą złośliwością.

Wujek Doj był barczystym niskim mężczyzną i chociaż zbliżał się do siedemdziesiątki, w jego ciele dalej trudno byłoby znaleźć cokolwiek prócz mięśni i ścięgien, w duszy zaś — szczególnie ostatnio — paskudnych nastrojów. Zawsze nosił przy sobie długi, lekko zakrzywiony miecz, któremu nadał imię Różdżka Popiołu. Różdżka Popiołu była jego duszą. Tak mi kiedyś powiedział. Wujek Doj był swego rodzaju kapłanem, ale nigdy nie zatroszczył się, aby dokładniej wyjaśnić, na czym polega jego posługa. Najwyraźniej jednak wyznawana przezeń religia obejmowała sztuki walki i święte miecze. W rzeczywistości nie był niczyim wujkiem. Wujek to wśród Nyueng Bao tytuł wyrażający szacunek, a najwyraźniej wszyscy uważali Doja za człowieka godnego najwyższego szacunku.

Od czasu oblężenia Jaicur los Wujka Doja splótł się z naszymi, zawsze wprowadzając w nie więcej zamieszania niż korzyści. Wujek mógł przez lata całe pętać się nam pod nogami, a potem zniknąć na tygodnie, miesiące czy całe lata. Ostatnio nie było go przez ponad rok. Kiedy się pokazał, nawet przez myśl mu nie przeszło, aby opowiedzieć, co przez ten cały czas robił albo gdzie był; sądząc jednak tak z obserwacji Murgena, jak własnych, wciąż pilnie poszukiwał swego Klucza.

Doprawdy interesujące, że zmaterializował się tak szybko po tym, jak mnie oświeciło. Zapytałam Sahrę:

— Czy twoja matka opuszczała może dzisiaj magazyn?

— Mnie również przyszło na myśl to pytanie. Być może warto będzie to sprawdzić.

Niewiele ciepła zachowało się we wzajemnych stosunkach matki i córki. Murgen z pewnością nie był przyczyną tego stanu, jednak stał się jego symbolem.

Wujek Doj miał być rzekomo pomniejszym czarodziejem. Nigdy nie natrafiłam na przekonujące świadectwa tej hipotezy, wyjąwszy może tylko jego prawie nadnaturalne umiejętności szermiercze. Był stary i jego stawy powoli sztywniały. Odruchów nie miał już tak szybkich. Wciąż jednak nie potrafiłam sobie wyobrazić nikogo, kto choćby zbliżał się do jego poziomu. Ani też nie słyszałam nigdy o nikim, kto poświęciłby swe życie kawałkowi stali w ten sposób, jak to on uczynił.

Po krótkim namyśle doszłam do wniosku, że być może jednak dysponuję dowodami jego czarodziejskich zdolności. Nigdy nie miał najmniejszych kłopotów z przedostaniem się przez labirynty, jakie tworzyli Jednooki i Goblin, aby ustrzec nas przed wizytami niespodziewanych gości i mogącym wyniknąć z tego zamieszaniem. Ci dwaj powinni go związać, póki nie wyjaśni im, jak tego dokonał.

Zapytałam Sahrę:

— Jak chcesz to załatwić?

Jej głos pobrzmiewał tonami ostrymi niczym odgłos odłamków krzemienia ocierających się o siebie:

— Jeśli o mnie chodzi, to wrzućcie go do ciemnicy, razem z Singhiem i Córką Nocy.

— Wróg mojego wroga jest moim wrogiem, co?

— Nigdy za bardzo nie lubiłam Doja. Wedle zasad Nyueng Bao jest on wielkim i honorowym człowiekiem, bohaterem, któremu należy oddać wszelki szacunek. I równocześnie jest wcieleniem wszystkiego, co w moim ludzie przepełniało mnie niesmakiem.

— Tajemniczość, co?

Na jej ustach zaigrał nieznaczny uśmiech. Pod tym względem była taka sama jak pozostali Nyueng Bao.

— To mamy we krwi.

Tobo zauważył, że patrzymy i rozmawiamy. Podskoczył w naszą stronę. Był na tyle podekscytowany, że zapomniał już o tym, iż jest zawiedzionym młodym człowiekiem.

— Mamo, Wujek Doj wrócił.

— Też go widziałam. Powiedział, czego tym razem chce?

Ostrzegawczym gestem delikatnie przykryłam dłonią jej dłoń. Nie warto wszczynać sporów.

Doj, rzecz jasna, świetnie zdawał sobie sprawę z naszej obecności. Nigdy dotąd nie spotkałam człowieka tak doskonale świadomego tego, co dzieje się w całym otoczeniu. Niewykluczone, że słyszał również każde słowo, jakie wyszeptałyśmy. Nie postawiłabym złamanego grosza na to, że czas osłabił jego słuch. Żuł ryż i nie zwracał na nas żadnej uwagi.

Zwróciłam się do Sahry:

— Idź i powiedz mu cześć. Ja potrzebuję chwili, aby zrobić sobie twarz.

— Powinnam posłać po Szarych. Niech zrobią najazd na to miejsce. Jestem już tym wszystkim zbyt zmęczona. — Nawet nie zatroszczyła się, aby mówić ciszej.

— Mamo!

20

Bez mrugnięcia wytrzymałam spojrzenie Doja. Moja twarz pozostała chłodna i opanowana. W głosie nie pobrzmiewał nawet odległy ton emocji, gdy zapytałam:

— Co to jest Klucz? — Narayan Singh oraz Córka Nocy związani i zakneblowani, patrzyli, czekając na swoją kolej.

W oczach Doja zaigrała ledwie widoczna iskierka zaskoczenia. Nie byłam tą, po której spodziewałby się inkwizytorskich zapędów.

Znowu weszłam więc w rolę, tym razem egzekutora z gangu, który obraził nas kilka lat temu, Yajry Węża. Gang wypadł z interesu, zaś Vajra Wąż przeniósł się do lepszego świata, jednak spadek, jaki mi zostawił, niekiedy okazywał się użyteczny.

Doj mógł czerpać pociechę z uzasadnionego przypuszczenia, że nie będzie torturowany. Nie miałam zamiaru posunąć się aż tak daleko. Przynajmniej w jego przypadku. Losy Kompanii i Nyueng Bao do tego stopnia splotły się z sobą, że nie mogłabym Doja potraktować naprawdę brutalnie, nie czyniąc sobie równocześnie wrogów z naszych najlepszych sprzymierzeńców.

Doj nic nie odpowiedział. Nie oczekiwałam zresztą po nim choć odrobinę większej wymowności, niż można się spodziewać po kamieniu. Ciągnęłam więc dalej:

— Musimy otworzyć przejście na równinę lśniącego kamienia. Wiemy, że ty nie posiadasz Klucza. Wiemy też, gdzie należy zacząć poszukiwania. Z największą radością zwrócimy ci go, kiedy już uwolnimy naszych braci. — Przerwałam, dając mu czas, aby zaskoczył mnie odpowiedzią. Nie zrobił tego. — Ty zapewne masz swoje filozoficzne racje przemawiające za tym, by nie otwierać drogi. W tej kwestii musimy cię rozczarować. Droga zostanie otwarta. Tak czy inaczej. Przed tobą stoi tylko wybór, czy weźmiesz w tym udział, czy nie.

Wzrok Doja umknął w bok dokładnie na ułamek sekundy. Chciał coś wyczytać z postawy Sahry.

Stanowisko Sahry było całkowicie jasne. Jej mąż spoczywał pogrzebany pod równiną lśniącego kamienia. Życzenia samotnego kapłana, tudzież jakieś niejasne, nigdy do końca nie wyjaśnione kwestie okultystyczne nie miały dla niej żadnego znaczenia.

Nawet Banh Do Trang czy Ky Gota nie oferowali mu wyraźnego poparcia, aczkolwiek ostatecznie z pewnością zdecydują się opowiedzieć za nim, choćby mocą inercji dziesiątków lat.

— Jeśli nie będziesz z nami współpracował, wówczas nawet kiedy już zrobimy co trzeba, nie zwrócimy ci Klucza. Poza tym to my decydujemy, jaki jest charakter współpracy. Pierwszym jej krokiem jest położenie kresu wieloznaczności cechującej zazwyczaj rozmowę z Nyueng Bao, wymijającym odpowiedziom i selektywnej głuchocie.

Vajra Wąż nie był postacią, którą bym szczególnie lubiła. Imię wziął od mitycznych istot wężowych, zwanych tutaj nagami, żyjących pod ziemią i drwiących z umiłowania, jakim człowiek darzy swe dzieła. Problem z tą postacią polegał na tym, że potrafiłam wślizgnąć się w nią tak łatwo, jakby została na mnie skrojona. Aby stać się Vajrą Wężem, musiałam jedynie trochę zniekształcić własne emocje.

— Masz coś, czego potrzebujemy. Księgę. — Teraz już poruszałam się po omacku, mając nadzieję, że poprawnie wydedukowałam lub wręcz intuicyjnie wyczułam tok rozmaitych niejasnych wydarzeń, opierając się na tym, co wydobyłam z Murgena i lektury jego Kronik. — Ma mniej więcej tyle na tyle i jest gdzieś taka gruba, oprawiona w garbowaną skórę. W środku nie-wyćwiczonym charakterem pisma zapełniono karty w języku, którym nie mówił nikt od siedmiu stuleci. Jednym słowem, mowa o pierwszym tomie Księgi Umarłych, zagubionego świętego tekstu Dzieci Kiny. Być może nie zdajesz sobie z tego sprawy.

Natomiast Narayan i nawet Córka Nocy wyraźnie zareagowali na moje słowa.

Ciągnęłam dalej:

— Księga została wykradziona z fortecy Przeoczenia przez czarownika o imieniu Wyjęć. Ukrył ją, ponieważ nie chciał, aby wpadła w ręce Duszołap, nie chciał też, żeby dzieciak ją zatrzymał. Ty albo widziałeś, gdzie on ją schował, albo natknąłeś się na nią zaraz po tym, gdy to zrobił. Później takoż ukryłeś ją w miejscu tylko tobie wiadomym, niepomny faktu, że nic nie może na zawsze pozostać w ukryciu. W końcu czyjś wzrok spocznie na każdej rzeczy.

Ponownie dałam Dojowi czas, by powiedział coś od siebie. Znowu nie skorzystał z tego.

— Możesz więc wybierać. Powiadam ci wszak, że stajesz się coraz starszy, że następca, którego sobie wybrałeś, pogrzebany jest pod równiną wraz z moimi braćmi i że nie masz sprzymierzeńców bardziej ci oddanych niż Gota, której entuzjazm wszelako budzi ostatnimi czasy pewne podejrzenia. Możesz zdecydować, że nic nigdy nie powiesz, wówczas prawda powędruje za tobą w mrok. Klucz jednak zostanie tutaj. W cudzych dłoniach. Dano ci jeść? Czy Do Trang okazał się dobrym gospodarzem? Czy ktoś nie zechciałby naszemu gościowi podać czegoś do picia? Nie chcielibyśmy przecież, aby nam zarzucono brak gościnności.

— Nie wydobędziesz z niego ani słowa — poskarżył się Jednooki, gdy tylko znalazł się tam, gdzie Doj nie mógł już go słyszeć.

— Nie oczekiwałam tego. Chciałam tylko, żeby miał o czym myśleć przez jakiś czas. Porozmawiajmy więc z tą dwójką. Daj tu Singha, wyjmij mu knebel i odwróć tak, aby nie mógł odbierać znaków od dziewczyny. — Była naprawdę przerażająca. Nawet związana i zakneblowana, wręcz promieniowała niepokojącą siłą osobowości. Umieść ją wśród ludzi gotowych uwierzyć, że została muśnięta dłonią mrocznej boskości, a zrozumiesz, dlaczego kult Kłamców przeżywa tak gwałtowne odrodzenie. Ciekawe jednak, że było to zjawisko ostatnich lat. Że przez ponad dekadę ona i Narayan byli uciekinierami rozpaczliwie próbującymi zachować kontrolę nad nielicznymi ocalałymi Dusicielami i unikającymi agentów Protektorki, a teraz, dokładnie w chwili gdy m y mamy zamiar poszarpać kilka bród, o n i również oznajmiają wszem i wobec, że przetrwali.

Nie miałam najmniejszych kłopotów z wyobrażeniem sobie, jak umysł Gunni skojarzy te zjawiska, dopatrując się w nich omenów i złowróżbnych znaków zwiastujących nadejście Roku Czaszek.

— Narayan Singh — powiedziałam głosem wziętym od Vajry Węża. — Jesteś naprawdę upartym starcem. Dawno już powinieneś umrzeć. Być może żyjesz wciąż tylko z łaski Kiny. Ale może i z jej poręki trafiłeś w moje ręce. — My, Yehdna, jesteśmy dobrzy w zrzucaniu wszelkiej winy na Boga. Nic nie może się wydarzyć, co pozostanie w niezgodzie z wolą boską. Wiadomo więc, że to nikt inny jak On zmierzył głębokość brunatnej materii i z góry postanowił cię w nią cisnąć. — A żebyś nie miał wątpliwości, są to dłonie splamione krwią.

Singh spojrzał na mnie. Nieszczególnie się bał. Nie rozpoznał mnie. Jeśli nawet nasze ścieżki kiedyś się skrzyżowały, byłam dla niego zbyt mało ważna, aby mnie zapamiętał.

Córka Nocy jednak pamiętała. Myślała, że jestem pomyłką, której już więcej nie popełni. Ja sądziłam z kolei, że ona jest pomyłką, której my nie powinniśmy pod raz drugi popełniać, jakkolwiek może się okazać użytecznym narzędziem. Omalże nie napędziła stracha Vajrze Wężowi, który był przecież zbyt tępy, by pojmować lęk w kategoriach osobistych.

— Czujesz się zakłopotany wydarzeniami, a jednak się nie boisz. Pokładasz wiarę w swej bogini. Dobrze. Oto moje gwarancje. Jeśli będziesz współpracował, nie wyrządzimy ci krzywdy. Niezależnie od tego, jakie są rachunki krzywd.

Nie uwierzył w ani jedno moje słowo i nie mogłam go za to winić. To była zwykła gadanina z rodzaju: „dać komuś iskierkę nadziei", do której uciekali się śledczy, aby wymusić na skazanych kolaborację.

— W takim razie ból dotknie kogo innego. Próbował odwrócić się, by spojrzeć na dziewczynę.

— Nie tylko ją, Narayanie Singhu. Nie tylko ją. Chociaż od niej zaczniemy. Narayan, masz coś, czego chcemy. My z kolei mamy wiele rzeczy, które mogą okazać się dla ciebie cenne. Jestem upoważniona dokonać wymiany, w obliczu przysięgi złożonej wszystkim naszym bogom.

Narayan nie miał nic do powiedzenia. Na razie. Ale zaczynałam wyczuwać, że może nadstawić uszu na właściwie dobrane słowa.

Córka Nocy również to wyczuła. Zaczęła się nerwowo wiercić w więzach. Próbowała wydobyć z siebie jakiś odgłos. Będzie równie uparta jak jej matka i ciotka. To musi być coś we krwi.

— Narayanie Singhu. W innym życiu byłeś sprzedawcą warzyw w mieście zwanym Gondowar. Każdego kolejnego lata wyruszałeś w drogę, by prowadzić oddział swoich tooga. — Singh wydawał się zmieszany i zbity z tropu. Czegoś takiego się nie spodziewał. — Miałeś żonę, imieniem Yashodara, którą na osobności nazywałeś Lilią. Miałeś córkę, Khadityę — imię trochę nazbyt szczęśliwie dobrane. Miałeś trzech synów: Val-miki, Sugrivę i Aridathę. Aridathy nigdy nie zobaczyłeś na oczy, ponieważ urodził się dopiero po tym, jak Władcy Cienia pognali w niewolę wszystkich mężczyzn Gondowaru zdolnych do noszenia broni.

Narayan z każdą chwilą wydawał się coraz bardziej zakłopotany i zmieszany. Swoje życie przed najazdem Władców Cienia uważał za zamknięty rozdział. Od czasu nieoczekiwanego wybawienia poświęcił się bez reszty swej bogini i jej córce.

— Czasy, w których przyszło ci żyć, są tak niespokojne, że później zacząłeś kierować się całkowicie zrozumiałym założeniem, iż z twego poprzedniego życia nic nie przetrwało nadejścia Władców Cienia. Ale jest to fałszywe założenie, Narayanie Singhu. Yashodara powiła ci trzeciego syna, Aridathę, i żyła dostatecznie długo, by widzieć, jak zmienił się w dorosłego mężczyznę. Choć musiała znosić wielką nędzę i niedolę, twoja Lilia zmarła dopiero dwa lata temu. — W rzeczy samej, dokładnie wtedy, gdy ją odnaleźliśmy. Wciąż nie wiedziałam na pewno, czy niektórzy z moich braci w swej gorliwości zlokalizowania Narayana nie posunęli się przypadkiem za daleko. — Dwaj twoi synowie, Aridatha i Sugriva, wciąż żyją, podobnie jak twoja córka, Khaditya, chociaż używa obecnie imienia Amba, ponieważ ku swemu przerażeniu dowiedziała się, iż jej własny ojciec jest tym Narayanem Singhiem, którego otacza tak wielka niesława.

Kradnąc dziecko Pani, Narayan sam zadbał o to, by jego imię trafiło w poczet największych łotrów. Każdy, kto skończył swe lata, znał to imię i liczne złe opowieści, jakie się z nim wiązały — większość z nich stanowiła zresztą transpozycje lub hiperbole historii wcześniej przypisywanych jakimś innym ludzkim diabłom, których hańba zatarła się powoli wraz z upływem lat.

Udało mi się przyciągnąć jego zainteresowanie, choć starał się demonstrować obojętność. Rodzina jest najważniejsza dla wszystkich z nas, może tylko z wyjątkiem garstki.

— Sugriva wciąż pracuje w interesie warzywnym, aczkolwiek jego pragnienie ucieczki przed twoją reputacją zaprowadziło go najpierw do Ayodahk, a potem do Jaicur, kiedy Protektorka zdecydowała, że chce na powrót zasiedlić miasto. Uznał, że tam wszyscy będą obcy, więc będzie mógł stworzyć dla siebie bardziej dogodną przeszłość.

Żadnemu ze schwytanych nie umknęło moje nieszczęsne użycie słowa „Jaicur". Nie przyda im się to wprawdzie na nic, jednak będą już wiedzieli, że nie pochodzę z Taglios. Żaden Taglianin nie powie inaczej niż: Dejagore.

Ciągnęłam dalej:

— Aridatha wyrósł na wspaniałego młodego mężczyznę, silnego i przystojnego. Teraz jest żołnierzem, sierżantem w jednym z Miejskich Batalionów. Awansował szybko. Poznano się na jego talentach. Istnieją szansę, że został desygnowany jako kandydat do stopnia oficerskiego, których Wielki Generał kazał wybrać z całej armii.

Umilkłam. Nikt inny nie odezwał się ani słowem. Niektórzy słyszeli to wszystko po raz pierwszy, chociaż Sahra i ja zaczęłyśmy szukać tych ludzi już dawno temu.

Podniosłam się i wyszłam z pomieszczenia, by nalać sobie filiżankę herbaty. Nie potrafiłam każdorazowo przestrzegać reguł herbacianych ceremonii Nyueng Bao. Oczywiście w ich oczach jestem barbarzynką. Nie lubię również tych ich maleńkich filiżanek. Kiedy już postanowię napić się herbaty, chcę to zrobić na całego. Sparzyć ją mocną i wrzucić do środka mnóstwo miodu. Znowu zajęłam miejsce przed Narayanem. Podczas mej nieobecności nikt nie powiedział ani słowa.

— A więc, żywy święty Dusicieli, czy naprawdę wyzwoliłeś się ze wszelkich okowów ziemskiego życia? Czy może chciałbyś znowu zobaczyć swą Khadityę? Była taka mała, gdy odszedłeś. Czy chciałbyś zobaczyć swoje wnuki? Jest ich pięcioro. Wystarczy, że powiem słowo, a w ciągu tygodnia już tu będą. — Upiłam łyk herbaty, spojrzałam Singhowi głęboko w oczy i pozwoliłam, by jego wyobraźnia zaczęła pracować. — Ale z tobą będzie wszystko dobrze, Narayan. Mam zamiar osobiście tego dopilnować. — Uraczyłam go uśmiechem Vajry Węża. — Czy ktoś zechce zaprowadzić tych dwoje do pokojów gościnnych?

— Nic więcej nie masz zamiaru zrobić? — zapytał Goblin, kiedy już zostali wyprowadzeni.

— Mam zamiar pozwolić Singhowi pomyśleć o życiu, którym nie dane mu było żyć. Niech rozważy utratę tego, co jeszcze zeń pozostało. Niech zdejmie go strach o los jego mesjasza. A przecież może uniknąć tego wszystkiego, mówiąc nam po prostu, gdzie znaleźć upominek, który zabrał ze sobą z kryjówki Duszołap przy Kiaulune.

— Bez pozwolenia dziewczyny on nawet głębiej nie odetchnie.

— Zobaczymy, jak sobie radzi z podejmowaniem decyzji na własną rękę. Jeśli będzie się zbyt długo upierać, a nas zacznie gonić czas, możesz położyć na mnie zaklęcie, aby myślał, że ja to ona.

— A co z nią? — zapytał Jednooki. — Też chcesz apelować do jej życia osobistego?

— Tak. I zacznę od razu. Nałóż jej kilka tych zaklęć dławiących. Po jednym na każdy nadgarstek i kostkę. I podwójne wokół szyi. — Różne rzeczy robiliśmy, między innymi wypasaliśmy stada, a Jednooki i Goblin, z natury niewiarygodnie leniwi, opracowali dławiące zaklęcia, które zaciskały się, w miarę jak zwierzę odchodziło coraz dalej od zaznaczonego punktu. — To jest niezwykle zdolna kobieta, na dodatek ma po swojej stronie boginię. Wolałabym ją zabić i mieć z tym spokój, jednak jeśli to zrobię, nic nie uzyskamy od Singha. Gdyby jednak uciekła, wolałabym, aby nie przeżyła próby. Chciałabym, by chociaż padła bez zmysłów z braku powietrza. Nie chcę, aby miała regularne kontakty z kimkolwiek z naszych ludzi. Pamiętaj, co jej ciotka, Duszołap, zrobiła z Wierzbą Łabędziem. Tobo, czy Łabędź powiedział coś, co może być dla nas interesujące?

— On tylko gra w karty, Śpioszka. Przez cały czas gada, ale nic nie mówi. Trochę tak jak Wujek Jednooki. Szept:

— Ty go nakłoniłeś, aby tak powiedział, nieprawdaż, Żabi Pysku?

— Cały Łabędź — powiedziałam. Przymknęłam oczy i rozmasowałam czoło kciukami i palcami wskazującymi, próbując odpędzić od siebie Vajrę Węża. Jego gadzi brak empatii był naprawdę pełen pokus. — Jestem taka zmęczona...

— Wobec tego, czemu, do diabła, wszyscy nie odejdziemy na emeryturę? — zaskrzeczał Jednooki. — Najpierw, przez okres całego cholernego pokolenia, był Kapitan i to jego gówno z następnym rokiem w Khatovarze, od którego wrastaliśmy w glebę. Teraz wy, dwie kobiety i wasza święta krucjata wyzwolenia Uwięzionych. Znajdź sobie faceta, Dziewczynko. Spędź rok na pieprzeniu się z nim do utraty zmysłów. Nie uda nam się wyciągnąć tych ludzi. Zrozum wreszcie. Zacznij ich uważać za nieżywych.

Jego słowa brzmiały dokładnie jak głos zdrajcy, którego słyszę w moich myślach każdej nocy przed pójściem spać. W każdym razie ta część mnie, która wie, że Uwięzieni nigdy już nie wrócą. Zapytałam Sahrę:

— Czy możemy wywołać naszego ulubionego umarlaka? Jednooki, zapytaj go, co myśli o naszym planie.

— Ba! Żabi Pysk się nim zajmie. Ja potrzebuję trochę lekarstwa na poprawienie kondycji.

Uśmiechając się nieomal, mimo bolących stawów, Gota wykuśtykała z pomieszczenia w ślad za Jednookim. Przez jakiś czas nie będziemy oglądać tych dwojga. Jeśli dopisze nam szczęście, Jednooki upije się szybko i straci świadomość. Jeśli nie, zataczając się, będzie chodził wszędzie, szukając zwady z Goblinem, i będziemy musieli go uspokajać. Co może zmienić się w niezłą przygodę.

— No dobrze. Oto nasz skarb. — Sahrze ostatecznie udało się sprowadzić Murgena z powrotem do szkatułki wypełnionej mgiełką.

— Opowiedz mi o białej wronie — zaczęłam bez dalszych wstępów. Zmieszał się:

— Czasami się w nią wcielam. To nie zależy ode mnie.

— Dzisiaj wyciągnęliśmy Narayana Singha i Córkę Nocy z Chór Bagan. Była tam biała wrona. Ciebie zaś nie było tutaj.

— Nie było mnie też tam. — Jeszcze większe zakłopotanie. — Nie pamiętam, abym tam był.

— Sądzę, że Duszołap to spostrzegła. A ona zna swoje wrony. Murgen ciągnął dalej:

— Nie było mnie tam, ale pamiętam, co się wydarzyło. To przecież nie może mi się znowu dziać.

— Tylko się nie denerwuj. Opowiedz nam, co wiesz.

Murgen przystąpił do opowiadania wszystkiego, co Duszołap powiedziała i zrobiła, od momentu gdy zniknęła z oczu naszym snajperom. Nie chciał nam wyznać, skąd to wie. Nie przypuszczam, by potrafił.

Sahra powiedziała:

— Ona wie, że mamy Singha i dziewczynę.

— Ale czy wie, po co nam oni? Kompania ma zadawnione porachunki z tą dwójką.

— Będzie musiała zobaczyć ciała, żeby uzyskać pewność, iż nie chodziło o nic innego. Wciąż nie potrafi do końca uwierzyć, że Łabędź nie żyje. Bardzo podejrzliwa kobieta, ta Protektorka.

— Z trupem Narayana rzecz będzie łatwa... jeśli potrafimy tak zrobić, by wszystko wyglądało wiarygodnie. Wszędzie dookoła są miliony chudych, brudnych, małych staruchów ze spleśniałymi zębami. Ale z pewnością brakuje nam dwudziestoletnich piękności z błękitnymi oczami i skórą bledszą niż kość słoniowa.

— Szarzy zdecydowanie zaktywizowali się ostatnio — powiedziała Sahra. — Cokolwiek podejrzewa i czegokolwiek się domyśla, Protektorka nie chce, żeby w jej mieście ktoś bawił się w jakieś sztuczki.

— To kwestia, z którą Radisha mogłaby polemizować. Co przypomina mi o sprawie, która już od dawna kołacze się gdzieś w głębi mej pamięci. Posłuchaj i powiedz mi, co o tym myślisz.

21

W miarę jak adepci Bhodi przeciskali się przez tłum, gapie — z początku jeden, dwóch, potem coraz więcej — sięgali, by dotknąć ich pleców. Wierni znosili to z wyraźną niechęcią. Wiedzieli, że wielu ludzi ściągnęła tu nadzieja płochej rozrywki.

Cały rytuał przebiegał jak przedtem, jednak w zdecydowanie szybszym tempie; jasne również było, że Szarzy spodziewali się kłopotów i z góry opracowali plan działania.

Klęczący kapłan w pomarańczowych szatach wybuchnął płomieniem dokładnie w tej samej chwili, gdy Szarzy zaczęli usuwać pomocników zagradzających doń drogę.

Kłąb dymu wystrzelił w górę. Wewnątrz uformowała się czaszka Czarnej Kompanii, uroczne oko zdawało się spoglądać głęboko w dusze wszystkich świadków. Powietrze poranka wypełnił głos:

— Wszystkie ich dni są policzone.

A drewniana kurtyna osłaniająca prace nad odbudową jakby ożyła. Płonące cytrynową żółcią litery wielkości człowieka głosiły: „Woda śpi" i „Braciom nie pomszczonym". Pełzały powoli w tył i w przód.

Ponad głowami, na parapecie murów zmaterializowała się sama Duszołap. Jej sylwetka aż zastygła z gniewu.

Nie minęła sekunda i od płonącego adepta uniosła się jeszcze większa chmura dymu. Rozbłysła w niej twarz — najlepsze przedstawienie oblicza Kapitana, na jakie było stać Goblina i Jednookiego — i oznajmiła zdjętym trwogą i pogrążonym w milczeniu tysiącom:

— ,Rajadharma! Powinność Królów. Abyście to wiedzieli: Władza królewska na zaufaniu polega. Król jest najwyżej wyniesionym, ale i najbardziej pokornym sługą ludu".

Zdecydowałam się wymknąć z tłumu. Protektorkę z pewnością rozgniewa to do tego stopnia, że może zareagować jakimś impulsywnym i niszczycielskim czynem.

A może i nie. Nie sposób było przewidzieć, co ona zrobi. Chwilę później poczułam jednak nagły powiew wiatru. Rozgonił chmurę dymu. Rozniecił jednak równocześnie płomienie trawiące adepta Bhodi. Dookoła rozszedł się zapach spalonego mięsa.

22

Kiedy Mistrz Santaraksita chciał wiedzieć, dlaczego się spóźniłam, powiedziałam mu prawdę.

— Następny adept Bhodi dokonał samospalenia przed bramą Pałacu. Poszedłem to zobaczyć. Nie potrafiłem się powstrzymać. W całej sprawie były też jakieś czary. — Opisałam to, co widziałam. Podobnie jak wcześniej wielu naocznych świadków, Santaraksita zdawał się jednocześnie zaintrygowany i pełen awersji.

— Dorabee, jak ci się wydaje, dlaczego ci wyznawcy to robią?

Doskonałe wiedziałam, dlaczego to robią. Nie trzeba było geniusza, by przedstawić sobie ich motywacje. Jedynie ich determinacja mogła stanowić zagadkę.

— Próbują przekazać Radishy, że nie wywiązuje się ze swych zobowiązań wobec ludu Taglios. Uznali sytuację za tak rozpaczliwą, że postanowili uciec się do środków, których nie sposób zignorować.

— Ja również sądzę, że tak właśnie rzecz wygląda. Pozostaje jednak pytanie: Co może zrobić Radisha? Protektorka nie ustąpi tylko dlatego, że kilku ludzi uważa, iż jej rządy stanowią zagrożenie dla Taglios.

— Mam dzisiaj dużo do zrobienia, Sri, a czasu zostało niewiele.

— Idź, idź. Ja muszę zwołać zebranie bhadrhalok. Być może uda nam się dostarczyć Radishy środków, które pozwolą złagodzić nacisk twardego buta, pod którym trzyma nas Protektorka.

— Powodzenia, Sri. — Będzie mu potrzebne. Tylko najbardziej okropny uśmiech losu ze wszystkich, jakie zdarzyły się od początku czasu, może dostarczyć jemu i jego przyjaciołom narzędzi do załatwienia Duszołap. Poza tym istniały spore szansę, że bhadrhalok nie mają zielonego pojęcia, jak niebezpiecznego przeciwnika sobie wybrali.

Zamiotłam, wytarłam wszystko na mokro, sprawdziłam pułapki na szczury i dopiero po dłuższej chwili zdałam sobie sprawę, że niemalże wszyscy opuścili bibliotekę. Zapytałam więc starego kopistę, Baladityę, dokąd poszli. Poinformował mnie, że pozostali kopiści umknęli, gdy tylko starsi bibliotekarze udali się na swoje spotkanie bhadrhalok. Wiedzieli, że tamci do niczego nie dojdą, lecz jedynie spędzą całe godziny na narzekaniach, bezsensownym gadaniu i kłótniach, postanowili wiec zrobić sobie wakacje.

Nie była to sposobność, którą można przegapić. Zaczęłam przeglądać księgi, posunęłam się nawet do tego, by zajrzeć do zastrzeżonego działu. Baladitya nie miał o niczym pojęcia. Nie potrafiłby dostrzec nic, co znajdowało się dalej niż trzy stopy od jego nosa.

23

Jaul Barundandi przydał Minh Subredil do pomocy dziewczynę o imieniu Rabini, a potem posłał je, by posprzątały prywatne apartamenty Radishy pod kierunkiem kobiety o imieniu Narita, tłustej, wstrętnej jędzy owładniętej przesadnym przekonaniem o własnej ważności. Narita skarżyła się Barundandiemu:

— Potrzebuję jeszcze co najmniej sześciu kobiet. Gdy skończę z pokojami królewskimi, muszę jeszcze posprzątać komnatę rady.

— A więc proponuję, byś sama chwyciła za miotłę. Wrócę za kilka godzin. Spodziewam się zobaczyć znaczny postęp robót. Dałem ci najlepsze pracownice, jakie miałem pod ręką. — I Barundandi poszedł sobie, aby dokuczać komuś innemu.

Gruba baba ruszyła na Subredil i Rahini. Subredil nie miała pojęcia, kim była Narita. Nie pracowała ona nigdy przedtem w komnatach królewskich. Kiedy Subredil krążyła dookoła ze ścierką, wyszeptała:

— Kim jest ta kobieta, taka złośliwa? — Musnęła palcami swojego Ghangheshę.

Rahini zerknęła w prawo i w lewo, ale nie odważyła się unieść spojrzenia.

— Z pewnością nietrudno byłoby ci ją zrozumieć. Ona jest żoną Barundandiego.

— Wy dwie tam! Nie płaci się wam za plotkowanie.

— Wybacz, pani — powiedziała Sahra. — Nie wiedziałam, co mam teraz robić, a nie chciałam cię kłopotać.

Tłusta kobieta nachmurzyła się na moment, ale potem swoje niezadowolenie skierowała w inną stronę. Rahini uśmiechnęła się nieznacznie i wyszeptała:

— Jest dzisiaj w dobrym nastroju.

W miarę jak mijały godziny, a kolana, dłonie i wszystkie mięśnie zaczynały coraz bardziej boleć, Sahra powoli pojmowała, że ona i Rabini zostały przydzielone żonie Barundandiego bardziej z powodu tego, kim były, niźli dla pracy, którą potrafiły wykonywać. Nie były nazbyt bystre i nie należały też do szczególnie atrakcyjnych pracownic. Barundandi chciał, aby Narita uwierzyła, że takie właśnie kobiety zawsze zatrudnia. We wszystkich innych przypadkach, niewątpliwie on i jego pomocnicy bez skrupułów skorzystaliby z przewagi, jaką daje im posiadana cząstka władzy nad skrzywdzonymi i poniżonymi.

Nie był to dzień szczególnie sprzyjający poszukiwaniom. Pracy było więcej, niźli trzy kobiety potrafiły wykonać. Sahra nie miała więc żadnych szans na to, by zgromadzić kilka dodatkowych stronic ukrytych Kronik. A potem w jednej chwili, ledwie kilka godzin po świcie, atmosfera w Pałacu nagle zrobiła się swobodniejsza. Tu i ówdzie można było dostrzec wielkich i potężnych, jak przemieszczają się z miejsca na miejsce. Powoli zaczynały też docierać plotki, jakby cudem przenikając przez kamienne ściany. Kolejny adept Bhodi znalazł śmierć w ogniu u bram Pałacu, co Radishę kompletnie wytrąciło z równowagi. Sama Narita doniosła im:

— Jest bardzo przestraszona. Dzieją się rzeczy, nad którymi nie ma żadnej kontroli. Udała się do Komnaty Gniewu. Ostatnio czyni to nieomal codziennie.

— Do Komnaty Gniewu? — wymruczała Sahra. Nigdy przedtem o niej nie słyszała, ale nieczęsto przecież zdarzało jej się pracować w komnatach położonych tak blisko serca Pałacu. — Co to jest, proszę pani?

— Położone na uboczu pomieszczenie, w którym może wyrywać sobie włosy i rozdzierać szaty, wściekać się i płakać, a jej uczucia nie zatruwają otoczenia. Nie wyjdzie stamtąd, póki nie będzie w stanie ukazać światu całkowicie spokojnego oblicza.

Subredil zrozumiała: To była rzecz Gunni. Tylko Gunni potrafiliby wpaść na taki pomysł. Religia Gunni personifikowała wszystkie elementy ludzkiego otoczenia. Miała boga, boginię, demona czy dewę, rakszasę, wreszcie jakszę, czy kogo tam jeszcze, dla każdego przedmiotu i czynności, ci zazwyczaj byli nadto wyposażeni w kilka aspektów i awatarów oraz rozmaite imiona. W takiej sytuacji wielu spośród nich straciło ostatnio na znaczeniu, co nie zmienia faktu, że od dawna naprawdę rządzili światem.

Jedynie skrajnie bogaci Gunni mogli sobie pozwolić na kaprys w rodzaju Komnaty Gniewu — Gunni skazani na posiadanie tysiąca pomieszczeń, z których nie było żadnego pożytku.

Później tego samego dnia Subredil znalazła sposób, by ją przydzielono do służby w świeżo opustoszałej Komnacie Gniewu. Pomieszczenie było niewielkie i nie zawierało nic prócz maty leżącej bezpośrednio na wypolerowanej drewnianej podłodze i maleńkiej kapliczki poświęconej przodkom. Pełno w niej było dymu, a zapach kadzideł wręcz odbierał oddech.

24

— Dobrze się stało, że nie miałam przy sobie ani jednej stronicy z Kronik — powiedziała mi później Sahra. — Szarzy przeszukiwali nas, kiedy wychodziłyśmy. Jedna kobieta o imieniu Yancha próbowała ukraść maleńki srebrny kaganek. Cały jutrzejszy ranek spędzi na odbywaniu „kary" wymierzanej jej przez Barundandiego.

— Czy szef Barundandiego wie, co on robi?

— Nie przypuszczam. Czemu?

— Mogłybyśmy go tak zmanipulować, aby się zdradził. A potem go wydać.

— Nie. Barundandi jest diabłem, którego znamy. Uczciwym człowiekiem trudniej byłoby manipulować.

— Gardzę nim.

— Dlatego że jest godny pogardy. Czym nie różni się szczególnie od innych mężczyzn na stanowiskach zapewniających im tę drobną porcję władzy. Ale nie jesteśmy tu po to, aby reformować Taglios, Śpioszka. Naszym celem jest znalezienie sposobu na uwolnienie Uwięzionych. I nękanie naszych wrogów, kiedy nie stoi to w sprzeczności z celami pierwotnej misji. A dziś udało nam się odwalić porządny kawał roboty. Radishę zupełnie zdruzgotał nasz przekaz.

Sahra powiedziała mi, co odkryła. Potem ja opowiedziałam jej o własnym drobnym zwycięstwie.

— Dzisiaj dostałam się między regały zbiorów zastrzeżonych. I znalazłam coś, co może być oryginałem jednego z tomów Kronik, których kopie ukryliśmy w Pałacu. Znajduje się w opłakanym stanie, ale w sumie jest tam i wciąż nadaje się do czytania. Ponadto być może gdzieś są pozostałe tomy. Zdołałam przejrzeć tylko część prohibitów, bo potem musiałam pomóc Baladityi w szukaniu pantofli, żeby jego wnuk mógł odprowadzić go do domu.

Książka leżała na blacie stołu, poklepałam ją z dumą. Sahra zapytała:

— Czy nikt się nie zorientuje w braku?

— Mam nadzieję, że nie. Zastąpiłam ją jednym ze spleśniałych odrzutów, które ocaliłam przed śmietnikiem. Sahra uścisnęła moją dłoń.

— Dobrze. Dobrze. Ostatnio wszystko zaczyna iść coraz lepiej. Tobo, może byś poszedł poszukać Goblina? Mam pewien pomysł, o którym chciałabym z nim porozmawiać.

Powiedziałam:

— Sprawdzę, jak się miewają nasi goście. Być może któryś gotów jest wyszeptać mi prosto do ucha słodkie wyznanie.

Ale tylko Łabędziowi potrzebne były moje uszy, na dodatek bynajmniej nie dlatego, że chciał mi szeptać jakiekolwiek wyznania. Na swój sposób był równie niepoprawny jak Jednooki, chociaż w jego stylu bycia trudno było znaleźć coś jednoznacznie obraźliwego. Nie sądziłam, aby Łabędź był człowiekiem z gruntu zepsutym. Podobnie jak wielu innych padł ofiarą zbiegu okoliczności, a potem już tylko ze wszystkich sił starał się trzymać głowę ponad wirami nurtu wydarzeń.

Wujek Doj najwyraźniej nie był zadowolony z warunków, jakie mu zapewniliśmy, chociaż nikt nie uważał go za więźnia.

— Z pewnością damy sobie radę również bez tej książki — poinformowałam go. — W każdym razie i tak wątpię, abym była w stanieją przeczytać. Głównie chodzi mi o to, żeby się upewnić, że nie trafi z powrotem w ręce Kłamców. Tym, czego naprawdę potrzebujemy, jest twoja wiedza.

Doj był upartym staruchem. Nie odkrył w sobie jeszcze śladu gotowości na żadne układy czy szukanie sprzymierzeńców.

Zanim pożegnałam się z nim, zapytałam jeszcze:

— Czy wszystko musi umrzeć wraz z tobą? Czy będziesz ostatnim Nyueng Bao, który przestrzega zasad Drogi? Thai Dei nie zostanie twoim następcą, jeśli na zawsze utkwi pogrzebany pod lśniącą równiną. — Mrugnęłam doń. Rozumiałam Doja lepiej, niż mu się wydawało. Jego problem nie polegał na wewnętrznym konflikcie wyznawanych zasad moralnych, lecz stanowił kwestię kontroli. On chciał po prostu robić wszystko na swój sposób i zwyczajnie nie dać sobą manipulować.

Sam do mnie w końcu przyjdzie, jeśli nieustannie będę mu przypominała o jego moralności, o braku syna czy choćby ucznia. Nyueng Bao słyną ze swego uporu, jednak nawet oni nie postawią własnej niechęci do przystosowania się ponad wszelkie swe nadzieje i marzenia.

U Narayana byłam dość długo, by przypomnieć mu, iż wyrządzenie mu krzywdy nie leży w naszym interesie, ale że jedynym powodem, dla którego wciąż jeszcze Córce Nocy nic się nie stało, jest nadzieja zapewnienia sobie jego współpracy.

— Przez jakiś czas możesz trwać jeszcze w swym uporze. Zanim zajmiemy się tylko tobą, musimy jeszcze załatwić kilka spraw, ale potem skupimy się na zniszczeniu wszystkich twoich snów.

Do tego mniej więcej sprowadzała się moja praca z każdym z więźniów. Zmusić ich, by położyli na szali wszystkie swoje sny i nadzieje. Tym sposobem być może znajdę nawet jakąś boczną furtkę do historii, zyskując taką sławę czy niesławę, jak Duszołap i Stwórca Wdów, jak Cień Burzy i Długi Cień — zostanę zapamiętana na zawsze jako Morderca Snów.

Oczyma wyobraźni zobaczyłam siebie samą dryfującą poprzez noc jak Murgen; bez ciała, wlokłam za sobą bezdenny worek ciemnej nocy, do którego upchałam wszystkie sny, jakie udało mi się skraść niespokojnym śpiącym. W wizji tej byłam prawdziwym starożytnym rakszasą.

Córka Nocy nawet nie podniosła wzroku, kiedy przyszłam zobaczyć, co porabia. Siedziała zamknięta w klatce, której Banh Do Trang używał do trzymania najbardziej niebezpiecznych dzikich zwierząt. Czasami były to pantery, zazwyczaj jednak tygrysy; w pełni wyrośnięty samiec tygrysa wart był fortunę na rynku środków farmakologicznych. Ona została zakuta w łańcuchy. Kotom nigdy ich nie zakładano. Poza tym, jak podejrzewam, w jej żyłach krążyło sporo opium i wilczej jagody, którymi przyprawiano jedzenie. Nikt nie chciał potem żałować, że nie doceniono jej możliwości. Historia jej rodziny stanowiła jeden wielki katalog potworności. Poza tym przy jej boku stała bogini.

Rozum podpowiadał, abym zabiła ją od razu, zanim Kina znów po części otrząśnie się ze snu. Dzięki temu przez resztę mego życia mogłabym chodzić po ziemi, nie obawiając się końca świata. Spłodzenie Córki Nocy zajęłoby mrocznej bogini pokolenia.

Rozum jednakże konstatował równocześnie chłodno, że gdy dziewczyna umrze, Uwięzieni spędzą resztę życia w jaskiniach pod lśniącą równiną.

Po dłuższej obserwacji dziewczyny pojęłam, że bynajmniej nie jestem zwyczajnie ignorowana. W ogóle miała pojęcie o mojej obecności. Jej umysł błąkał się jednak gdzie indziej. Co bynajmniej, nie rodziło miłych przeczuć. Jeśli Kina potrafiła oddzielić jej duszę od ciała, podobnie jak zrobiła z Murgenem...

25

Mistrz Santaraksita zatrzymał się, żeby mi powiedzieć: — To bardzo ładnie z twojej strony, że zatroszczyłeś się wczoraj o Baladityę, Dorabee. Zupełnie o nim zapomniałem, tak bardzo spieszyło mi się na zebranie bhadrhalok. Jednak powinieneś w tej sprawie zachować pewien umiar, inaczej jego wnuk będzie oczekiwał, że zamiast niego odprowadzisz starego do domu. Ze mną tego też próbował.

Nie spojrzałam mu w oczy, chociaż dużo bym dała, żeby widzieć, co w nich było. W jego głosie wyczuwałam pewne napięcie, zdradzające, że coś chodzi mu po głowie. Jednak już i tak zbyt swobodnie traktowałam reguły konstrukcyjne postaci Dorabee. On z pewnością nie potrafiłby spokojnie spojrzeć w oczy przedstawicielowi kasty kapłańskiej.

— Zrobiłem tylko to, co należało, Mistrzu. Czy nie uczy się nas, byśmy okazywali szacunek i pomagali starszym? Jeśli nie będziemy tak postępować za młodu, kto nas będzie szanował i nam pomagał, gdy stracimy siły?

— W rzeczy samej. Niemniej, wciąż zdumiewasz mnie i intrygujesz, Dorabee.

Chciałam uciec od niewygodnego dla mnie tematu, więc zapytałam:

— Czy spotkanie bhadrhalok okazało się konstruktywne, Mistrzu?

Santaraksita zmarszczył czoło, po chwili jednak się uśmiechnął.

— Jesteś bardzo subtelny, Dorabee. Nie. Oczywiście, że nie. Jesteśmy bhadrhalok. Rozmawiamy. Nie działamy. — Przez chwilę w jego tonie pobrzmiało szyderstwo skierowane pod adresem własnej klasy. — Wciąż jeszcze będziemy debatować nad formą, jaką winien przybrać opór, kiedy Protektorka umrze już ze starości.

— Czy to prawda, co mówią, Mistrzu? Że ona liczy sobie już czterysta lat, a wciąż świeża jest niczym panna młoda? — Nie musiałam tego wiedzieć, po prostu chciałam tą konwersacją podtrzymać zaskakujące zainteresowanie Santaraksity moją osobą.

— Tak chyba głosi wiedza potoczna, której źródłem są pomocni najemnicy i ci podróżni, których Radisha przyjęła do siebie.

— Zapewne więc musi być wielką czarownicą.

— Czy słyszę w twoim głosie nutkę zazdrości?

— Czyż nie wszyscy będziemy żyć wiecznie? Spojrzał na mnie dziwnym wzrokiem.

— Zaiste będziemy, Dorabee. To życie jest jedynie przejściowym etapem.

Niewłaściwie się wyraziłeś, Dorabee Dey.

— Chodziło mi o życie na tym świecie. Ja jestem zasadniczo zadowolony z bycia Dorabee Dey Banerjae.

Santaraksita zmarszczył lekko czoło, ale puścił me słowa mimo uszu.

— Jak postępują twoje studia?

— Wspaniale, Mistrzu. Szczególnie podobają mi się teksty historyczne. Odkrywam w nich tak wiele interesujących opowieści o przeszłych wydarzeniach.

— Cudownie. Cudownie. Jeśli mogę ci w jakiś sposób pomóc...

Zapytałam więc:

— Czy istnieje pisany język Nyueng Bao? Albo czy może kiedyś istniał?

Tym pytaniem zabiłam mu chyba ćwieka.

— Nyueng Bao? Nie mam pojęcia. Dlaczegóż na wszystkie nieba, miałbyś...

— Chodzi o coś, co widziałem kilkakrotnie w pobliżu miejsca, gdzie mieszkam. Nikt nie ma pojęcia, co to oznacza. Nyueng Bao, którzy tam żyją, nie chcą nic powiedzieć. Ale nigdy nie słyszałem, żeby posługiwali się pismem.

Na chwilę oparł dłoń na moim ramieniu.

— Dowiem się dla ciebie. — Czułam, jak jego palce drżą. Wymruczał coś niezrozumiałego i szybko odszedł.

26

Doszły nas plotki, że wyznawcy Bhodi nie byli szczególnie uradowani, iż wtrąciliśmy się w ich przedstawienie pod bramą Pałacu. Zastanawiałam się, co sobie pomyślą, gdy do ich uszu dotrą wieści o naszym przedsięwzięciu w Semchi. Wszystko razem układało się jak najlepiej. Chyba że Duszołap myślała znacznie dalej w przód, niźli ktokolwiek z nas w najśmielszych snach podejrzewał.

Murgen odnalazł oddział Poronionego już daleko na drodze do wioski. Jechali znacznie szybciej niż grupa, którą Protektorka wysłała dla zrąbania Drzewa Bhodi. Tamci byli liczniejsi od naszych towarzyszy, jednak nie spodziewali się oporu. Za kilka dni przekonają się, jaki świat potrafi być paskudny.

Paskudna była też pogoda w mieście. Nadeszła pora burz. Nie zdążyłam na czas do domu, ponieważ zatrzymała mnie rozszalała nawałnica z piorunami, która zalała nadto parę ulic, inne zaś pokryła warstwą gradu o ziarnach średnicy cala. Kangali i inne dzieciaki wyległy na zewnątrz, próbując zbierać lód i piszcząc z bólu za każdym razem, gdy gradowa kula uderzała w nieosłoniętą skórę. Przez krótką chwilę powietrze było tak chłodne, że ledwo dawało się wytrzymać. Potem jednak burza poszła dalej i powrócił upał gorszy niż wcześniej. Odór miasta jeszcze się wzmógł. Jedna burza nie wystarczy, żeby je oczyścić, powoduje tylko, że wszystko zaczyna wypływać na wierzch. Przez następnych kilka dni owady będą się naprzykrzać jeszcze bardziej niż kiedykolwiek dotąd.

Przycisnęłam do piersi swój ciężar i powiedziałam sobie, że przecież nie muszę ani chwili dłużej tkwić w tym szambie.

— Znajdę jeszcze jedną i będę miała już wszystko, co może mi ofiarować biblioteka. — Moja nowa zdobycz leżała otwarta wprost na widoku. Rzecz jasna, nikt nie potrafił jej przeczytać. Nawet ja. Byłam jednak przekonana, że posiadam właśnie kolejny oryginalny tom z trzech pierwotnie zaginionych Kronik. Być może nawet pierwszy, taką ział obcością. Drugi, który znalazłam, najwyraźniej zapisany został tym samym alfabetem, aczkolwiek znacznie zmodyfikowanym i nieco przypominającym używany w przeznaczonym do wyrzucenia wolumenie, który udało mi się ocalić. Jeśli język był ten sam, ostatecznie będę w stanie go rozszyfrować.

Jednooki zachichotał.

— No. Masz więc wszystko oprócz kogoś, kto by to dla ciebie przetłumaczył. Wszystko oprócz nowego chłopaka. — Upierał się przy tym, że Kustosz Santaraksita z pewnością chce mnie uwieść. I że złamię mu serce, kiedy mu się w końcu uda i odkryje, że jestem kobietą.

— Dosyć już tego gadania, ty obleśny staruchu.

— Poświęcenie dla sprawy, Dziewczynko. — I gestami próbował mi zasugerować, co mam zrobić. Znowu pił. A może wciąż.

Pojawiła się Sahra. Cisnęła w moim kierunku gruby zwitek stronic.

— Możesz, Jednooki? Znajdź Goblina. Jest robota do wykonania. — Mnie zaś zapytała: — Dlaczego sobie na coś takiego pozwalasz?

— On jest niegroźny. I z pewnością jest już zbyt stary, żeby się zmienić. A jeżeli akurat mi dokucza, wiadomo przynajmniej, że nie pakuje się w coś, co może sprowadzić śmierć na nas wszystkich.

— A więc jednak poświęcasz się dla sprawy.

— Coś w tym rodzaju. To akurat było łatwe. — Pojawił się Goblin. — Co się stało Jednookiemu?

— Podłączył się do szlaucha. Co mam teraz zrobić? Sahra powiedziała:

— Mogę się dostać do Komnaty Gniewu. Reszta zależy od ciebie.

— Zrób to, a nigdy nie będziesz już mogła wrócić do Pałacu. Zdajesz sobie z tego sprawę, co?

— O czym wy mówicie? — zapytałam. Odpowiedziała Sahra:

— Przyszło mi do głowy, że moglibyśmy uprowadzić Radishę. Przy odrobinie szczęścia i sporej pomocy ze strony Goblina oraz Jednookiego.

— Goblin ma rację. Jeśli to zrobisz, wszystko wyjdzie na jaw, i wtedy lepiej, żebyśmy znajdowali się setki mil stąd. Mam lepszy pomysł. Jeśli już musimy zdradzić to, że potrafimy wedle woli wchodzić i wychodzić z Pałacu, zróbmy to w jakimś akcie terrorystycznym skierowanym przeciwko Duszołap. Znajdziemy jeden z jej dywanów i zrobimy coś takiego, by rozleciał się pod nią, kiedy będzie pędziła dwieście stóp ponad ziemią.

— Dobrze myślisz, Śpioszka. Wpisz to na swoją listę, Sahra. Naprawdę chciałbym przy tym być. Widok pewnie byłby taki, jak wówczas gdy Wyjęć wpakował się prosto w ścianę Wieży w Uroku. Człowieku, biegł chyba co najmniej trzy razy szybciej, niż potrafi koń, no i uderzył w ścianę. Łup! Włosy, zęby i gałki oczne rozsmarowane po całej...

— Przecież wyszedł z tego, ty idioto. — Wrócił Jednooki. — W tej chwili spoczywa pod równiną razem z naszymi chłopcami. — Charakterystyczny smród jednoznacznie zdradzał, że Jednooki skorzystał z chwili przerwy, by zaaplikować sobie leczniczą dawkę.

— Przestańcie. Już. — Dzisiejszego wieczoru Sahra była bardzo drażliwa. — Naszym następnym krokiem będzie neutralizacja Chandry Gokhale. Już zdecydowaliśmy. Innymi rzeczami możemy się martwić potem. Zauważyłam:

— Będziemy musieli odświeżyć nasze procedury ewakuacyjne, na wypadek gdyby trzeba było szybko wynosić się z Taglios. Im większa aktywność, tym większe szansę, że coś pójdzie źle. A w takim wypadku Duszołap natychmiast wsiądzie nam na karki.

Goblin zauważył:

— Ona nie jest głupia, jest tylko zwyczajnie leniwa. Zapytałam Sahrę:

— Odwołała już swoje cienie?

— Nie mam pojęcia. Nic nie słyszałam. Goblin zaczął narzekać.

— Tym, czego naprawdę potrzebujemy, jest recepta na obywanie się bez snu. Przez jakiś rok. Pozwól mi obejrzeć Ghangheshę Minh Subredil.

Sahra posłała Tobo, by przyniósł posążek. Chłopak potrafił być znacznie mniej nieprzyjemny, jeśli znajdował się wśród ludzi.

Gdy do środka wjechał Banh Do Trang, popychany przez jednego ze swoich ludzi, zapadło milczenie. Przybysz uśmiechnął się, jakby z prywatnego żartu. Uwielbiał nas zaskakiwać.

— Jeden z moich ludzi doniósł mi, że paru obcych schwytało się w mylące sieci. Z pozoru są zupełnie niegroźni. Starzec i niemowa. Ktoś powinien w jakiś nie budzący podejrzeń sposób wyprowadzić ich i skierować na właściwą drogę.

Słysząc te wieści, poczułam przeszywający mnie lekki dreszcz, jednak moja świadomość nie chciała dopuścić do siebie prawdy, póki biedni, przepracowani Tobo i Goblin — ten drugi też poszedł, ale trzymał się z dala, kiedy chłopiec odprowadzał intruzów w bezpieczne miejsce — nie wrócili i Goblin nie doniósł:

— Wydaje mi się, że twój chłopak poszedł za tobą do domu, Spioszka.

— Co?

— Otóż był to przerażony stary człowiek, który próbował wywrzeć na Tobo wrażenie faktem, iż jest bibliotekarzem. — Wielu Taglian zaiste byłoby pod wrażeniem. Umiejętność czytania sama w sobie stanowiła tutaj rodzaj czarów — Na swego pomagiera mówił Chałas. A wcześniej powiedziałaś...

Jednookiego niemalże skręciło ze śmiechu.

— Dziewczynka jest prawdziwym pożeraczem męskich serc! Cholera, oddałbym wszystko, żeby tam być, kiedy stary głupiec wsunie swoje łapy w jej spodnie i nie znajdzie tam tego, czego szukał.

Poczułam, że rumienię się ze wstydu. Nie sądzę, aby przydarzyło mi się to kiedykolwiek od czasu, jak mój wujek Rafi po raz pierwszy wsunął rękę pod moje sari i znalazł tam to, czego szukał. Ten cholerny głupiec, Santaraksita! Dlaczego w ten sposób musiał wszystko skomplikować?

— Dość już tego! — warknęła Sahra. — Jutro ma się odbyć posiedzenie Tajnej Rady. Myślę, że możemy z niego skorzystać, aby dopaść Gokhale. Ale będę musiała zabrać ze sobą Sawę i Shikhandini.

— Dlaczego? — zapytałam. Nie miałam najmniejszej ochoty wracać do Pałacu.

— To świetnie — uradował się Jednooki. — Nie pokażesz się jutro w bibliotece, a stary kozioł gotów jest jęczeć i skowytać, i zastanawiać się, co się stało, czy to wszystko przypadkiem nie jest jego wina, nawet jeśli doskonale będzie wiedział, że nie ma sposobu, byś mogła się dowiedzieć, że śledził cię do domu. On już połknął haczyk, Dziewczynko. Wszystko, co musisz teraz zrobić, to wyciągnąć go na brzeg.

Sahra warknęła po raz wtóry:

— Powiedziałam...

— Poczekaj chwilę. Być może on ma rację. Załóżmy, że zagram w grę Santaraksity? Aż do chwili gdy zrobi dla mnie moje tłumaczenia? Możemy nawet dołączyć go do naszej kolekcji. Nie przypuszczam, by miał liczną rodzinę. Dlaczego nie przyjrzymy się z bliska całej sprawie, nie stwierdzimy, ile czasu musi minąć, by ludzie zaczęli się zastanawiać, gdzie zniknął?

— Och, ależ ty jesteś paskudna, Dziewczynko — powiedział Jednooki. — Naprawdę jesteś podła.

— Możesz się sam o tym przekonać któregoś dnia, jeśli dalej będzie na mnie właził.

— A co z Gokhale? — zapytała Sahra.

— W porządku. Dlaczego zabierasz i mnie, i Tobo?

— Tobo po to, by w pewnym momencie zaczęło go swędzieć i poczuł, że musi się podrapać. Ty nas będziesz osłaniać. Tak na wszelki wypadek. Niech Tobo zabierze flet. — Flet Tobo stanowił zminiaturyzowany model miotających ogniste kule bambusów. — Może przekazać go tobie, gdy tylko wejdziemy do środka. — Tobo brał ten instrument za każdym razem, gdy towarzyszył matce do Pałacu. Próbowaliśmy zawsze uprzedzać ewentualne kłopoty. — I chcę też, żeby wspomnienia o tobie były świeże w pamięci Jaula Barundandi. A na pewno już będę musiała cię mieć ze sobą, kiedy porwę Radishę. Goblin, co możesz zrobić z moim Ghangheshą?

Nikt inny na całym świecie nie odważyłby się w tak bezpośredni sposób kierować małym czarodziejem. Ale Sahra to była Sahra. Nie musiała niczego się bać.

Zaczęła zbierać się do wyjścia. Miałam jeszcze inne rzeczy do załatwienia. Tobo zapytał:

— Czy mogę pokazać twoje Kroniki Murgenowi? Powiedział, że chce je przeczytać.

— Między wami zaczęło się jakoś układać?

— Tak myślę.

— Dobrze. Niech je obejrzy. Powiedz mu tylko, żeby nie patrzył na nie zbyt krytycznym okiem. Jeśli mu się nie spodobają, na pewno nigdzie nie pójdę i nie wykopię go spod ziemi.

27

Narayan wydawał się cokolwiek zbity z tropu moim nieustającym zainteresowaniem. Nie wydawało mi się, aby był sobie w stanie mnie przypomnieć. Teraz jednak wiedział już, że byłam kobietą udającą mężczyznę zwanego Śpiochem, którego spotykał, choć raczej rzadko, całe wieki temu.

— Miałeś już czas, aby się zastanowić. Zdecydowałeś się nam pomóc?

Spojrzał na mnie z nieskrywaną wściekłością, aczkolwiek nie było w tym żadnej osobistej nienawiści. Byłam przecież tylko szczególnie nieprzyjemną przeszkodą dzielącą go od nieuchronnego triumfu bogini. Jego myśli z powrotem powróciły w utarte koleiny.

— W porządku. Przyjdę do ciebie jutro w nocy. Zbliża się czas przepustki twojego syna, Aridathy. Przyprowadzimy go z wizytą.

Córki Nocy strzegł strażnik.

— Co ty tu robisz, Kendo?

— Nie spuszczam oka z...

— Odejdź. I nie wracaj. I przekaż innym słowo. Nikt nie pilnuje Córki Nocy. Jest zbyt niebezpieczna. Nikt nawet się do niej nie zbliża, o ile ja lub Sahra mu nie każemy. A wtedy na pewno nie robi tego sam jeden.

— Nie wygląda...

— Wcale nie musi, nieprawdaż? Zmykaj. — Podeszłam do klatki. — Jak dużo czasu będzie musiało upłynąć, zanim bogini znowu stworzy odpowiednie warunki dla narodzin następnej takiej jak ty? Jeśli zdecyduję się ciebie zabić?

Dziewczyna powoli uniosła wzrok. W jej oczach lśniła taka moc, że miałam ochotę skulić się pod jej wejrzeniem, jakoś się jednak opanowałam. Być może powinniśmy podawać jej nawet więcej opium, niż w tej chwili dostaje.

— Zastanów się nad tym, ile jesteś warta. I nad moją władzą zniszczenia tego. — Czułam się naprawdę dowartościowana. To były właśnie takie słowa, jakie ciskali sobie w twarz dewowie lub pomniejsi bogowie egzystujący na marginesach epickich opowieści snutych przez zawodowych bajarzy.

Spojrzała na mnie z wściekłością. W oczach znowu miała tyle siły, że postanowiłam, iż Kendo będzie musiał spędzić trochę czasu na osobności z Goblinem i Jednookim, którzy upewnią się, czy już przypadkiem nie został opętany.

— Myślę, że bez ciebie Rok Czaszek nigdy nie nadejdzie. I wiedz, że żyjesz wciąż tylko dlatego, że chcę czegoś od Narayana, który kocha cię niczym ojciec. — Singh naprawdę był jej ojcem, pod każdym praktycznie względem. Konowałowi okrutny Los odmówił tej szansy. Albo, by być bardziej precyzyjnym, nie Los, lecz wola Kiny. — Trzymaj się ciepło, kochana.

Odeszłam. Miałam mnóstwo do przeczytania. I trzeba było również coś napisać, jeśli dam radę. Moje dni były wypełnione po brzegi zajęciami i zbyt wiele wkradało się w nie zamieszania.

Postanawiałam coś zrobić, a potem o tym zapominałam. Kazałam innym coś zrobić, a potem też o tym nie pamiętałam. Naprawdę z utęsknieniem zaczynałam już wyglądać czasów, kiedy sukces — lub odpowiednio spektakularna porażka — zmusi nas do wyjazdu z miasta. Najchętniej wyniosłabym się dokądś, gdzie nikt mnie nie znał, i nie robiła nic przez parę miesięcy.

Albo przez resztę życia, gdyby przyszła mi na to ochota.

Tak dobrze rozumiałam, dlaczego wraz z każdym mijającym rokiem coraz więcej naszych braci poddawało się i znikało. Miałam jednak nadzieję, że odrobina sławy sprowadzi ich z powrotem.

Próbowałam czytać stronice, które Sahra wyniosła dla mnie z Pałacu, jednak tłumaczenie nastręczało mi tyle trudności, tematyka zaś była tak mało interesująca, a ja zmęczona, że miałam kłopoty ze skupieniem uwagi. Zaczęłam ni z tego, ni z owego myśleć o Mistrzu Santaraksicie. Myślałam o tym, że powinnam się uzbroić, kiedy wrócę do Pałacu. Zastanawiałam się, co Duszołap zrobi teraz, gdy już wie, że nie odcięła nas w Ogrodzie Złodziei. Wreszcie wybiegałam myślą w przyszłość, do czasów, gdy będę już stara i nie będę miała nikogo, zaczynając nabierać podejrzeń, że niektórzy bracia trzymają się Kompanii niezależnie od tego, co by się działo, ze względu na strach przed samotnością. Nie mieli po prostu żadnej innej rodziny.

Ja też nie miałam żadnej innej rodziny.

Nie będę oglądała się za siebie. Nie jestem taka słaba. Nie rozluźnię nawet na chwilę więzów samokontroli. Wytrwam. Zwyciężę samą siebie i zatriumfuję nad wszystkimi przeszkodami.

Zasnęłam, czytając po raz kolejny własne zapiski z relacji Murgena o przygodach Kompanii na lśniącej równinie. Śniłam o istotach, które tam spotkał. Gdzie byli mityczni rakszasowie i nagowie? Czy mieli cokolwiek wspólnego z cieniami albo z ludźmi, którzy stworzyli je z ofiar nieszczęsnych jeńców wojennych?

28

— Mam w związku z tym złe przeczucia — powiedziałam Sahrze, kiedy ona, Tobo i ja wyruszaliśmy na swój daleki spacer. — Pewna jesteś, że na ulicach nie ma cieni?

— Przestań tyle gadać, Śpioszka. Powoli zamieniasz się w starą babę. Ulice są bezpieczne. Jedyne potwory, jakie po nich chodzą, to ludzie. A z nimi potrafimy sobie poradzić. Będziesz bezpieczna w Pałacu, jeśli tylko nie wypadniesz ze swojej roli. Tobo też nic się nie stanie, póki będzie pamiętał, że tak naprawdę wcale nie jest Shikhandini i że zależy mu ogromnie, by jego matka utrzymała pracę. W naturze mężczyzn takich jak Jaul Barundandi leży to, iż zastraszają cię, włażąc ci do głowy, nie zaś czysto fizycznie. „Nie" stanowi dla nich odpowiedź. A ja przez to nie stracę pracy. Moje starania docenili również inni. Szczególnie zaś żona Barundandiego. Teraz już czas wejść w rolę. Tobo, ty również. Ty zwłaszcza. Wiem, że Śpioszka potrafi to zrobić, kiedy się dostatecznie skoncentruje.

Tobo był odziany jak przystało rozkwitającej młodej dziewczynie, córce Minh Subredil — miałam nadzieję, że uda nam się z powrotem przemycić go do magazynu niepostrzeżenie, w przeciwnym razie bowiem Goblin i Jednooki bezlitośnie go będą potem wyszydzać. Przy odrobinie matczynej pomocy z Tobo zrobiła się bardzo atrakcyjna młoda kobieta.

Jaul Barundandi również tak pomyślał. Minh Subredil była dzisiejszego dnia pierwszą, którą wezwano, a sam Barundandi tym razem zrezygnował ze zwyczajowego narzekania na fakt, iż Sawa stanowi część transakcji wiązanej.

Sawa później miała problemy z zachowaniem niewzruszonego wyrazu twarzy, kiedy zobaczyła żonę Barundandiego, Naritę, czekającą na kobiety, które miały dla niej pracować. Jednego spojrzenia na Shiki wystarczyło. Rodzina Minh Subredil zdecydowanie winna pozostawać w zasięgu jej spojrzenia.

Minh Subredil wykonała kawał dobrej roboty, wkupując się w łaski Narity. Kierowała się zresztą całkowicie zrozumiałą przesłanką, Narita bowiem zarządzała sprzątaniem w tych częściach Pałacu, które najbardziej nas interesowały.

W przeszłości Sawa nie pracowała zbyt wiele dla Narity. Subredil wyjaśniła więc przełożonej, jak to z nią jest. Tym razem Narita najwyraźniej potrafiła okazać biednej kobiecie więcej cierpliwości, niźli zdarzało jej się wcześniej, gdy ją spotykała. Powiedziała:

— Rozumiem. Jest mnóstwo prostych rzeczy, które także trzeba zrobić. Ostatniej nocy Radisha była szczególnie niespokojna. Kiedy ma kłopoty z zaśnięciem, często niszczy przedmioty i robi dużo bałaganu.

W głosie kobiety brzmiało prawdziwe współczucie. Ale lud Taglios kochał władającą nim rodzinę i najwyraźniej uznawał, że potrzeba jej więcej przestrzeni niźli ludziom z ulicy. Być może ze względu na ciężar, jaki musieli dźwigać, stosując się, przynajmniej dotychczas, do ustaleń Rajadharmy.

Subredil usadowiła mnie w miejscu, z którego mogłam wszystko widzieć, sama nie będąc zauważana. Ona i Narita przyniosły mi kilka mosiężnych precjozów, które wymagały wyczyszczenia. Rządząca rodzina najwyraźniej przepadała za mosiądzem. Sawa wyczyściła go już chyba całe tony. Ale było wiadomo, że niczego nie zniszczy.

Shiki podeszła do mnie i zapytała:

— Zaopiekujesz się moim fletem, Ciociu Sawo? — Wzięłam więc od niej instrument, obejrzałam nieuważnie, wykrzywiłam twarz w uśmiechu idiotki i wydobyłam parę kakofonicznych tonów. Tak, aby każdy widział, że jest to prawdziwy flet, a nie bynajmniej miniaturowy miotacz ognistych kul, zdolnych uczynić życie pierwszej piątki ludzi, którzy zanadto zbliżą się do zdenerwowanej flecistki, równocześnie krótkim i bolesnym.

Żona Barundandiego zapytała Shiki:

— Grasz na flecie?

— Tak, proszę pani. Ale niezbyt dobrze.

— W młodości uważano mnie nawet za utalentowaną flecistkę... — Dostrzegła męża, który już po raz drugi tego ranka zaglądał do sali, i najwyraźniej nabrała podejrzeń, iż nie interesują go wyłącznie postępy dziennej pracy. — Subredil, nie sądzę, aby mądre było przyprowadzanie tu twej córki. — A chwilę później warknęła: — Za chwileczkę wracam. Muszę porozmawiać z tym mężczyzną. Należy mu wyjaśnić kilka rzeczy.

W momencie gdy zniknęła za drzwiami, Minh Subredil zaczęła poruszać się z zaskakującą szybkością. Zniknęła w Komnacie Gniewu Radishy. Nie mogłam jej nie podziwiać. Nigdy nie myślała jaśniej niż wówczas, gdy znajdowała się w niebezpieczeństwie. Podejrzewałam, że naprawdę lubiła swoją rolę najpodlejszej służącej w Pałacu. A im bardziej ryzykowne wykonywała zadanie, tym bardziej efektywnie potrafiła działać.

Mimo ogromnej ilości pracy i częstych wycieczek Narity, ze wszystkich sił próbującej przeszkodzić wysiłkom męża pragnącego się znaleźć w pobliżu Shikhandini albo przenieść ją do innej grupy pracowników, wczesnym popołudniem opuściłyśmy prywatne apartamenty Radishy i zaczęłyśmy pracę w ponurej komnacie, w której obradowała Tajna Rada. Według krążących po mieście plotek, adepci Bhodi mieli wysłać kolejnego samobójczego naiwniaka pod bramę Pałacu. Radisha zdecydowana była za wszelką cenę do tego nie dopuścić.

Miałyśmy przygotować miejsce na posiedzenie Rady.

Plotka na temat Bhodi zrodziła się w umyśle Ky Sahry. Celem jej rozpowszechnienia było sprokurowanie spotkania twarzą w twarz Shikhandini z Chandrą Gokhale.

Minęły co najmniej dwie godziny, nim pojawili się urzędnicy, mali, cisi ludzie, którzy wszystko notowali. Potem przybył Purohita w towarzystwie eklezjalnych członków Tajnej Rady. Purohita nie raczył się zniżyć do zauważenia naszego istnienia, nawet mimo tego, iż Shiki początkowo pomyliła go z Gokhale i zatrzepotała rzęsami, aż Sahra dała jej znak, że ma przestać. Już słyszałam nawet wymówkę, którą będzie się później tłumaczyć: Wszyscy starzy ludzie wyglądają tak samo.

Ani Arjuna Drupada, ani Chandra Gokhale nie uważali się za starych.

Pracowałyśmy dalej wytrwale, całkowicie ignorowane przez wszystkich. Ludzie zamieszkujący Pałac, zwłaszcza zaś jego wewnętrzny krąg, mieli szczęście, że było wiele innych rzeczy, które chcieliśmy zrobić z własnym życiem. Gdyby nie chodziło o nie, moglibyśmy naprawdę rzezać ich masami. Ale pozbycie się Purohity niewiele by znaczyło w ogólnym planie strategicznym. Starsi kapłani zastąpiliby go następnym mężczyzną, równie paskudnym i ograniczonym, zanim jeszcze ostygłoby ciało Drupady.

Chandra Gokhale wszedł do środka i oczywiście nie przeoczył pomocnicy sprzątaczek. Sahra musiała wyciągnąć z Wierzby Łabędzia kilka sugestii dotyczących upodobań starego zboczeńca, ponieważ zatrzymał się jak wryty, patrząc na Shikhandini, jakby go ktoś zdzielił pałką między oczy. Shiki znakomicie odegrała swoją rolę. Była równocześnie i nieśmiałą dziewicą, i zalotną dziewczyną, jakby jej panieńskie serce omal nie chciało wyskoczyć z piersi. Bóg najwyraźniej tak ukształtował mężczyzn, że w dziewięćdziesięciu dziewięciu razach na sto nie potrafili nie połknąć takiej przynęty.

Barundandi najwyraźniej miał świetne wyczucie czasu. Przyszedł, aby zabrać nas z komnaty, dokładnie w chwili gdy Protektorka zstąpiła do niej niczym ciemny, rozzłoszczony orzeł. Gokhale obserwował nasze odejście oczyma okrągłymi jak dwa księżyce. Zanim zdążyłyśmy na dobre opuścić komnatę, już coś szeptał do jednego ze swych skrybów.

Jaul Barundandi niestety miał oko do pewnych spraw.

— Minh Subredil, wydaje mi się, że twoja córka oczarowała Głównego Inspektora Archiwów. Subredil wydawała się zaskoczona.

— Panie? Nie. Tak nie może być. Nie pozwolę, by moja córka wpadła w tę samą pułapkę, która zniszczyła życie mej matki i skazała mnie na ten okrutny świat.

Sawa złapała Subredil za rękę. Najwyraźniej przeraził ją ten gwałtowny wybuch, ale w rzeczywistości uściskiem ostrzegała ją tylko, by nie powiedziała niczego, co Barundandi mógłby przypomnieć sobie, gdy rozejdzie się wieść o zniknięciu Chandry Gokhale.

Być może powinnyśmy rozważyć zmianę planów. Nie chciałyśmy, by ktokolwiek miał choćby najmniejsze powody do skojarzenia zdarzeń, jakie będą miały miejsce w mieście, z którąkolwiek z nas.

Subredil powoli się uspokajała. Teraz już, zawstydzona i zalękniona, chciała tylko jak najszybciej wyjść.

— Shiki. Idziemy.

Gotowa byłam sama skopać tyłek Shikhandini. Zmieniała się w prawdziwą dziwkę. Ale zareagowała na polecenie matki.

Sawa zasiadła przedtem z boku z ostatnim brudnym mosiądzem, w nadziei, że nikt nie zwróci na nią uwagi podczas posiedzenia Tajnej Rady, ale Jaul Barundandi był czujny.

— Minh Subredil. Przyprowadź swoją szwagierkę. — Tymczasem próbował flirtować z Shikhandini. W zamian za swe starania otrzymał spojrzenie pełne niesmaku.

Minh Subredil nadała mi początkowego pędu, potem ruszyła za swą córką.

— Jak ci się wydaje, co niby tutaj robisz?

— Po prostu się bawię. Ten człowiek jest odrażającym starym zboczeńcem.

Cicho, jakby wcale nie przeznaczała tych słów dla uszu Barundandiego, podczas gdy było inaczej, Subredil powiedziała:

— Nigdy więcej nie baw się w taki sposób. Ci mężczyźni zrobią z tobą, co im się będzie podobało, i nikt w tej sprawie nie będzie mógł nic poradzić.

To ostrzeżenie bynajmniej nie było całkiem zmyślone. Ostatnią rzeczą, jakiej nam było trzeba, było to, aby jeden z władców tego miejsca zaciągnął Shikhandini do ciemnego kąta na małe macanki.

Coś takiego nie ma prawa się wydarzyć. Zresztą, w ogóle nie powinno być możliwe do pomyślenia. W przypadku zwyczajnych ludzi raczej nawet tak jest. Ale problemy zaczynają się wówczas, gdy ludzie wierzą, że nie stosują się do nich zwykłe zasady.

— Narita! — zawołał Barundandi. — Gdzie ty się podziewasz? Ta przeklęta kobieta. Znowu wymknęła się do kuchni. Albo gdzieś się zawieruszyła i teraz drzemie.

Słyszałam za naszymi plecami głos Radishy rozbrzmiewający w komnacie posiedzeń, ale nie potrafiłam wyróżnić żadnego pojedynczego słowa. Odpowiedział jej ktoś gniewnie. To musiała być Duszołap. Wolałam być nieco dalej od niej. Ruszyłam więc do wyjścia.

Sawa, rzecz jasna, robiła różne rzeczy, których inni ludzie nie potrafili pojąć. Subredil schwyciła ją i zaczęła sztorcować. Barundandi zwrócił się do niej:

— Zabierz to swoje stadko do kuchni, dostaniecie coś do zjedzenia Jeśli Narita tam będzie, powiedz jej, że chcę się z nią zobaczyć. W chwili gdy zniknął nam z oczu, oznajmiłam:

— Sawa ma zamiar się przejść. — Sawa wcale nie była zadowolona z tych kartek, które Subredil przynosiła Śpioszce. Subredil nie potrafiła ich przeczytać, nadto spieszyła się i najwyraźniej nie potrafiła znaleźć nic interesującego.

Miałam nadzieję, że zapamiętałam drogę. Nawet kiedy nosisz bransoletę z łyka, Pałac jest niezwykle skomplikowanym miejscem, a nie wędrowałam po nim od dni, w których kapitan był Wyzwolicielem i wielkim bohaterem tagliańskiego ludu. A nawet wówczas bywałam tu wyłącznie przypadkowym gościem.

Gdy tylko traciłam pewność wobec wybranej drogi, wyciągałam mały kawałek kredy i zostawiałam za sobą drobne znaki w alfabecie Sangel. Chociaż z ogromnym trudem, jednak udało mi się trochę opanować ten język podczas lat spędzonych na dalekim południu. Miałam nadzieję, że ktokolwiek odkryje te znaki, nie będzie miał pojęcia, czym są.

Znalazłam wreszcie pomieszczenie, w którym spoczywały ukryte stare księgi. Od razu było widać, że ktoś tu często przychodził. W kurzu zalegającym wszystko można było wyraźnie zauważyć ślady ludzkiej obecności, co już samo przez się mogło wywołać mnóstwo pytań, gdyby pomieszczenie zostało odkryte. Spróbowałam wyciągnąć ze stosu księgę, która wyglądała na najstarszą. Cholera, ależ była ciężka. Kiedy ją otworzyłam, przekonałam się, że niełatwo wyrwać z niej stronice. To w ogóle nie był papier, którego zresztą nigdy zbyt często nie używano w tej części świata. Potrafiłam wydzierać tylko po jednej. Co być może wyjaśniało, dlaczego Subredil chwytała za te, z którymi łatwo było sobie poradzić. Nie miała czasu, by wybierać i potem się mordować.

Martwiłam się, że być może ja też zniknęłam na zbyt długo, przekonana, iż Barundandi albo jego żona zdają sobie sprawę z mojej nieobecności. Miałam nadzieję, że nie przyjdzie im do głowy zastanawiać się, dlaczego, straciwszy mnie z oczu, Subredil nie wpada w histerię.

Mimo to wciąż wyrywałam stronice, póki nie miałam tylu, ile moim zdaniem nasza trójka była w stanie wynieść.

Schowałam wszystko w nieużywanym pomieszczeniu, niezbyt odległym od furtki dla służby, nie mając pojęcia, jak je odzyskamy, wychodząc z Pałacu, a potem przycupnęłam głęboko wewnątrz Sawy, omalże nie ocierając się o kompletny autyzm i zagubienie.

Inni służący pracujący na dniówki znaleźli mnie brudną i zalaną łzami, wciąż próbującą znaleźć drogę z powrotem do komnaty posiedzeń. Chwyciłam się mojej szwagierki jak tonący brzytwy, rozpaczliwie próbując wyrwać się z objęć szalejącej powodzi.

Jaul Barundandi bynajmniej nie był zadowolony.

— Minh Subredil, pozwalałem tutaj na obecność tej kobiety tylko przez wzgląd na ciebie, kierowany uprzejmością i miłosierdziem. Ale tego rodzaju zaniedbania są niedopuszczalne. My szukamy jej wszędzie, a praca nie jest wykonana... — Głos powoli zamierał mu w gardle. W naszą stronę zmierzały Radisha i Protektorka, wybierając dzisiaj niezwykłą dla siebie drogę. To był przecież obszar należący do tylnich schodów. Co oczywiście nic nie znaczyło, jeśli brać pod uwagę Duszołap. Ta kobieta nie miała choćby śladu wyczucia klasy bądź kasty. Na szczycie była Protektorka, a pod Protektorką wszyscy pozostali.

Sawa skuliła się pod ścianą i przykucnęła, chowając twarz w kolana. Subredil, Shikhandini i Jaul Barundandi po części próbowali zejść tamtym z drogi, po części zaś bezwstydnie się gapili. Shiki żadnej z tych kobiet nie widziała wcześniej.

Sawa zacisnęła pięści, tak żeby nikt tego nie widział. Subredil szeptała modlitwę do Ghangheshy. Jaul Barundandi trząsł się zdjęty trwogą. Shikhandini patrzyła, zdradzając typowo młodzieńczą niezdolność do odczuwania stosownego lęku.

Radisha nie zwróciła na nas uwagi. Przeszła obok, mówiąc równocześnie o wypruwaniu flaków adeptom Bhodi. W jej głosie jednak nie było znać choć śladu uczuciowego zdecydowania. Protektorka wszakże zwolniła kroku i uważnie się nam przyjrzała. Przez chwilę omal nie zwyciężył we mnie lęk, że naprawdę potrafi czytać w myślach. Potem poszła dalej, a Jaul Barundandi potruchtał za nią, zapominając w jednej chwili zarówno o nas, jak i Naricie, ponieważ Radisha warknęła mu przez ramię jakieś polecenie.

Sawa podniosła się i załkała:

— Chcę do domu.

Subredil zgodziła się, że na dzisiaj wystarczy.

Ani Szarzy, ani Gwardziści Królewscy nie przeszukiwali nikogo. Tu również los nam sprzyjał. Miałam bieliznę do tego stopnia wypchaną papierem, że potrafiłam symulować normalny chód tylko na przestrzeni jakichś kilkunastu jardów.

29

Na wieczornym spotkaniu szybko przedstawiłam swoje sprawy, a potem zaszyłam się we własnym kąciku, chcąc porównać świeżo zdobyte stronice z odpowiadającymi im w książce, którą ukradłam z biblioteki i o której sądziłam, że stanowi dokładną kopię — jeśli nie wręcz źródłowy oryginał — pierwszego tomu Kronik Czarnej Kompanii. Byłam tak radosna, że Jednooki zapewne musiał się nieźle bawić, przygadując mi za plecami.

Nawet nie przyszło mi do głowy, by rozpylać się, jak też wyszło nam kuszenie Chandry Gokhale.

Historia, która dotarła do mnie później, brzmiała następująco: Gokhale posłał człowieka, by śledził Shiki do domu. Kiedy tamten nie wrócił o w miarę stosownej porze — z tego względu, że wpadł na Popłocha i Iqbala Singha w miejscu, w którym absolutnie nie powinien przebywać; skończył tak, że popłynął w dół rzeki — Gokhale wybrał się do domu uciech specjalizującego się w dostarczaniu usług jemu, jego kolegom i tym wszystkim, których cechowały szczególne, ale bynajmniej wcale nie tak rzadkie gusty. Rzekołaz i kilku innych braci przejęło go, gdy opuścił Pałac; wraz z nim ujęto jeszcze dwóch ludzi, którzy mieli pożałować, że zapragnęli wkraść się w łaski Głównego Inspektora, towarzysząc mu podczas wieczoru zmysłowych rozkoszy.

Murgen z bliska obserwował wydarzenia. Wiedząc, że tak będzie, spokojnie mogłam oddać się studiowaniu nowych zdobyczy.

Ponad godzinę zabrało mi dojście do wniosku, że to, co dzisiaj przyniosłam do domu, rzeczywiście stanowi późniejszą wersję pierwszego ze wszystkich napisanych tomów Kronik, a większą część następnej godziny zrozumienie, że nic nie pojmę z sekretów księgi bez sprawnego pomocnika. Albo przynajmniej, że zabrałoby mi to znacznie więcej czasu, niźli miałam.

Chandra Gokhale z pozoru zmarł w domu rozpusty. Podobnie jak jego dwaj towarzysze. Byli świadkowie zajścia. Ludzie widzieli, jak ich zaduszono. Zabójcy w trakcie pośpiesznej ucieczki zgubili jeden czerwony rumel.

Szarzy nieomal natychmiast przybyli na miejsce. Załadowali trupy na wóz, mówiąc, że Protektorka chce mieć ciało Gokhale natychmiast z powrotem w Pałacu. Ale w kilka chwil po opuszczeniu domu rozkoszy Szarzy natychmiast przestali być sobą. Ruszyli w stronę rzeki, zamiast do Pałacu. Nadprogramowe zwłoki zabrała fala powodzi.

Biała wrona drzemiąca na dachu pobliskiego domu otworzyła oczy, kiedy ruszyli w dół wzgórza. Zatrzepotała skrzydłami i poleciała za nimi.

30

Murgen był na miejscu, kiedy do Duszołap dotarły pierwsze wieści. Raport potrzebował niewiarygodnie krótkiego czasu na pokonanie drogi do Pałacu i był zdumiewająco dokładny. Szarzy wiele się natrudzili, aby zadowolić swą panią.

Oddział niosący Gokhale do magazynu nie zdążył nawet jeszcze dotrzeć na miejsce.

Murgena poproszono, aby rozejrzał się trochę po apartamentach Protektorki. Pojęcia nie mieliśmy, jak ona mieszka. Nikt nigdy nie został zaproszony do jej komnat. Przynajmniej od czasu gdy Wierzba Łabędź otrzymał swą nagrodę.

Murgena należało potem dokładnie wypytać, jak ona żyje na co dzień.

Duszołap jednak nie wycofała się do swoich komnat. Natychmiast udała się na poszukiwanie Radishy.

Radisha wiedziała, że coś się przydarzyło Gokhale, ale nie otrzymała dokładnego raportu. Kobiety zasiadły w komnacie audiencyjnej dosyć surowych apartamentów Radishy. Duszołap opowiedziała o wszystkim, co jej doniesiono. Mówiła głosem trzeźwym i rzeczowym. Powiadano niekiedy, że Protektorka była najbardziej niebezpieczna i najłatwiej dawała się wyprowadzić z równowagi, kiedy porzucała swoje kaprysy i zdawała się najspokojniejsza oraz najbardziej poważna.

— Wychodzi na to, że Główny Inspektor praktykował niektóre obyczaje Perhule Khoji. W rzeczy samej, zapewniono mnie przed chwilą, że ta specyficzna słabość jest bardzo rozpowszechniona wśród wyższych urzędników jego ministerstwa.

— Krążyły różne plotki.

— I nic nie zrobiłaś?

— Prywatne przyjemności Chandry Gokhale, jakkolwiek godne pogardy są w moich oczach, nie przeszkadzały mu doskonale wypełniać obowiązków Głównego Inspektora Archiwów. Szczególnie dobrze radził sobie z tworzeniem nowych źródeł dochodów.

— Rzeczywiście. — Głos Duszołap, który przed chwilą jeszcze był chłodny i rzeczowy, jakby się trochę zawahał. Murgen miał potem donieść o rozbawieniu, jakie go ogarnęło, kiedy pomyślał, że być może ona naprawdę miała jakieś moralne zastrzeżenia. — Napadnięto go w ten sam sposób jak Khojiego.

— Sugerujesz więc, że być może ktoś żywi urazę do ministerstwa jako całości? Albo że Kłamcy za swój cel wybierają ludzi cechujących się tą akurat słabością?

— Gokhale nie zamordowali Kłamcy. Tego akurat jestem pewna. To zostało zrobione przez tych samych ludzi, którzy wywabili Łabędzia na zewnątrz i tam go zabili. Jeśli naprawdę go zabili.

— Jeśli? — Radishę najwyraźniej zaskoczyło to podejrzenie.

— Nie znaleźliśmy ciała. Zwróć uwagę, że tym razem również nie ma ciała. Ludzie przebrani za naszych żołnierzy natychmiast pojawili się na miejscu i zabrali trupy. Dwóch członków Tajnej Rady zaginęło na przestrzeni mniej niż tygodnia. Biorąc pod uwagę kwestie organizacyjne, należeli do najważniejszych. Dzięki nim cała maszyneria działała. Gdyby Wielki Generał znajdował się gdzieś tutaj, można by bez większych obaw pomyłki przewidywać, że on stałby się następnym celem. Ta banda kapłanów nic nie znaczy. Nic nie robią. Nie panują nad niczym. Moja siostra dowiodła, że jeśli się ich pozabija, w ciągu kilku chwil mogą zostać zastąpieni innymi nierobami. A nikt nie zastąpi ani Łabędzia, ani Gokhale. W szeregi Szarych już zaczyna wkradać się rozprzężenie.

Murgen odnotował sobie w pamięci, aby wspomnieć, że Wierzba Łabędź wcale nie musiał być takim figurantem, za jakiego chciał uchodzić w oczach świata.

— Dlaczego nie mieliby to być Dusiciele? — zapytała Radisha.

— Ponieważ temu akurat wężowi ci sami ludzie już wcześniej ucięli łeb. — Przedstawiła jej relację z wydarzeń w Ogrodzie Złodziei. Najwyraźniej nie zadała sobie trudu, by wcześniej o czymkolwiek poinformować Księżniczkę. Jasne było, że Protektorka uważa ją za konieczną, lecz młodszą wspólniczkę w swym przedsięwzięciu. — W ciągu kilku dni ci ludzie, o których myślałyśmy, że zostali na dobre zniszczeni, odcięli łeb jednemu wrogowi, a drugiego poważnie okaleczyli. Stoi za tym wszystkim jakiś naprawdę niebezpieczny intelekt. Wcale nie był niebezpieczny. Jego posiadaczka nawet nie miała tyle szczęścia, o ile ją posądzano. Ale umysł owładnięty stosowną dawką szaleństwa odkryje wzory i powiązania tam, gdzie tak naprawdę tylko los spiskował. A Duszołap zawsze czujnie rozglądała się w poszukiwaniu zła równie wielkiego jak ona sama.

— Wiedziałyśmy przecież, że nie pozostaną na zawsze w cieniu — powiedziała Radisha. I szybko się poprawiła: — Przynajmniej ja wiedziałam. Kapitan dostatecznie często mi o tym przypominał. — Nie powinna ekshumować przeszłości i otwarcie żałować błędów, jakie popełniła. Diabeł został głęboko pogrzebany, setki mil stąd. Kobieta uosabiająca znacznie bardziej bezpośrednie zagrożenie siedziała tu i teraz, tuż obok niej.

Protektorka to był błąd, na którego naprawienie, jak to od dawna już podejrzewała, nie starczy jej życia. Nie dbając o konsekwencje, zdecydowała się w swoim czasie na oślep dosiąść tygrysa. Teraz mogła jedynie mocno się trzymać, póki nie nastąpi koniec jazdy.

Duszołap powiedziała:

— Musimy wezwać Wielkiego Generała. Jeśli uda nam się obsadzić miasto jego żołnierzami, zanim wróg wykona następne posunięcie, będziemy dysponować siłą ludzką, która pozwoli nam ich wyśledzić. Powinnaś natychmiast wysłać rozkazy. I gdy tylko kurier bezpiecznie opuści miasto, obwieścimy, że Wielki Generał wraca. Wyjątkowa nienawiść, jaką żywią wobec Mogaby, każe im odroczyć wykonanie wszystkich innych planów, póki nie uda im się i jego porwać.

— Wydaje ci się, że potrafisz przewidzieć, co zrobią?

— Wiem, co ja bym zrobiła, gdyby znienacka opanował mnie ten rodzaj gwałtownego przypływu wybujałej ambicji, którą się najwyraźniej zarazili. Zastawiam się, czy to przypadkiem nie jest wstęp do jakiegoś zamachu stanu albo czegoś takiego.

Radisha, zniecierpliwiona tymi rozważaniami, wtrąciła pytanie:

— Co zrobią w następnej kolejności?

— Na razie informację o tym zatrzymam dla siebie. Nie chodzi o to, że ci nie ufam. — Duszołap prawdopodobnie siebie samą też bezustannie podejrzewała. — Po prostu chcę się upewnić, że zdołałam właściwie pojąć wzorzec działań i jestem zdolna przewidzieć, jak funkcjonuje ten nowy intelekt. Sama wiesz, że dysponuję pewnymi talentami w tym kierunku.

Niestety, Radisha doskonale wiedziała. Nie powiedziała nic. Duszołap również siedziała w milczeniu, jakby czekając, aż Księżniczka odezwie się pierwsza. Radisha jednak nie miała nic do powiedzenia.

Wreszcie Protektorka zaczęła myśleć na głos:

— Zastanawiam się, kto to może być? Czarodziejów znam jeszcze z dawnych czasów. Żaden nie miał dość ambicji, wyobraźni czy woli, aczkolwiek twardzi byli obaj wystarczająco.

Radisha wydała z siebie słaby pisk.

— Czarodzieje?

— Ci dwaj mali ludkowie. Ta para z cyklu „dzień i noc". Niewiele mają mocy, ale szczęścia nie sposób im odmówić.

— Oni przeżyli?

— Powiedziałam, że mieli szczęście. Czy przypominasz sobie kogoś, kto nie poszedł na równinę, a zdradzałby zadatki na potencjalnego przywódcę? Bo ja nie.

— Myślałam, że wszyscy ci ludzie nie żyją.

— Ja sądziłam podobnie, przynajmniej w większości przypadków. Nasz Wielki Generał twierdził, że większość ciał widział na własne oczy. Ale Wielki Generał dokonał identyfikacji, opierając się na złożeniu, że czarodzieje zostali zabici najpierw. Hm. A już zaczynałam go podejrzewać. Być może jedyną jego zbrodnią jest zwykła głupota. Czy przychodzi ci do głowy jeszcze ktoś inny?

— Nikogo takiego nie było w Kompanii, którą znałam. Ale był jeden taki Nyueng Bao, który miał coś wspólnego z żoną Chorążego. Rodzaj kapłana. Wydawał się całkowicie ogarnięty obsesją na punkcie broni i sztuk walki. Kilka razy zdarzyło mi się go spotkać. I nigdy nie uwzględniał go żaden raport.

— Mistrz Drogi Miecza? To by wiele wyjaśniało. Ale przecież wszystkich ich pozabijałam, kiedy... Zauważyłaś, że wciąż się okazuje, że żyją właśnie ci ludzie, którzy wedle wszelkich przesłanek powinni byli zginąć?

Usta Radishy jakby mimowolnie wygięły się w uśmiechu. Kobieta, która mówiła te słowa, mogła być uważana za patronkę wszystkich tych, których śmierć celebrowano za wcześnie.

— W grę wchodzą tu jakieś czary. A więc nie powinno być to dla nas szczególnym zaskoczeniem.

— Masz rację. Masz całkowitą rację. I zaangażowany jest w to miecz, który może mieć więcej niż jedno ostrze. — Duszołap podniosła się, najwyraźniej zamierzając wyjść. Jej głos zmienił się, nabrał okrutnych tonów. — Więcej niż jedno ostrze. Mistrz Drogi Miecza. Minęło już dużo czasu, odkąd złożyłam wizytę tym ludziom. Być może będą w stanie powiedzieć mi coś, co okaże się pomocne. — Energicznym krokiem wyszła z pomieszczenia.

Przez następnych kilka minut Radisha siedziała zupełnie bez ruchu, poważnie strapiona. Potem wstała i poszła do swej Komnaty Gniewu. Najwyraźniej wizyta miała potrwać dłużej. Niewidzialny szpieg podążył więc za Protektorką. Ona zaś, jak się wkrótce przekonał, zmierzała prosto na mury obronne. Po drodze wzięła jeden ze swoich małych jednoosobowych latających dywanów, przez cały czas kłócąc się ze sobą kilkunastoma swarliwymi głosami.

Murgen ledwie tego słuchał. Był zbyt zaskoczony i wstrząśnięty. W górze można było dostrzec białą wronę. Obserwowała Protektorkę, która pozostawała całkowicie nieświadoma obecności Murgena, chociaż była na nią bardziej wrażliwa niż ktokolwiek z żyjących, wyjąwszy jej siostrę. Jednak ptak bez problemów go zauważył. Przyjrzał mu się najpierw jednym okiem, potem przekrzywił łebek i spojrzał drugim. Wreszcie, po namyśle, mrugnął. A potem wzleciał w noc, w chwili gdy stado Protektorki poderwało się, by towarzyszyć jej podczas następnej podróży.

„Ale przecież ja jestem białą wroną!"

Utrata orientacji trwała jedynie moment, ale okazała się równie przerażająca, jak to bywało wiele lat temu, kiedy Murgen po raz pierwszy opuścił własne ciało.

31

— Tobo, lepiej sprowadź Wujka Doja, zanim zaczniemy dalej o tym rozmawiać — powiedziałam. Potem zobaczyłam Kendo i Popłocha. — Wreszcie wróciliście, chłopcy. Jak poszło?

— Doskonale. Dokładnie tak, jak zaplanowałaś.

Sahra zapytała:

— Otrzymałaś moją przesyłkę?

— Właśnie go wloką do środka. Wciąż jeszcze jest nieprzytomny.

— Rzućcie go gdzieś niedaleko, jak dojdzie do siebie, zaraz chciałabym z nim porozmawiać. — W oczach Sahry rozbłysły złe ogniki.

Zachichotałam.

— Duszołap sądzi, że postępujemy dokładnie według jakiegoś wspaniałego, dopracowanego we wszystkich szczegółach planu, ułożonego z najwyższą subtelnością przez jakiegoś mędrca strategii. Gdyby tylko wiedziała, że zwyczajnie błąkamy się w ciemnościach, mając nadzieję, że szczęście będzie nam dopisywać do czasu, aż uda się uwolnić Uwięzionych...

Jednooki obruszył się, warknął:

— Chcesz mi powiedzieć, że nasi geniusze strategii nie mają opracowanego następnego kroku, Dziewczynko?

— Mamy kilka możliwości. — Ja miałam. — I pewna jestem, że żadna z nich nie przyszła do głowy Duszołap, jako najbardziej nawet odległa hipoteza. Teraz zamierzam zaprosić Kustosza Santaraksitę na kolację do domu i zaproponować mu uczestnictwo w przygodzie jego życia.

— Hej-hej! Od początku wiedziałem.

Dołączył do nas Wujek Doj. Był nie na żarty zirytowany sposobem, w jaki go ostatnio traktowano. Od razu poinformowałam go:

— Jeden z naszych przyjaciół doniósł nam właśnie o treści rozmowy, którą odbyła Tysiąc Głosów z Radishą. Nie potrafię sobie wyobrazić, jak doszła do tego wniosku, ale Tysiąc Głosów uznała, że za wszystkie kłopoty, jakie jej się ostatnimi czasy przytrafiają, odpowiada jeden z Mistrzów Drogi Miecza, których rzekomo miała zabić już dawno temu. Kiedy ją po raz ostatni widziano, wybierała się właśnie do świątyni Vinh Gao Ghang, aby tam wypytać o tego człowieka. Być może nie jest ci obca ta świątynia.

Twarz Doja zmieniła się w maskę śmierci. Dłoń od miecza na moment zadrżała. Tik szarpnął prawą powieką. Odwrócił się do Sahry.

Sahra potwierdziła moje słowa:

— To prawda. Czego może się dowiedzieć na miejscu?

— Mów Mową Ludu.

— Nie.

Mistrz Drogi Miecza akceptował to, czego nie był w stanie kontrolować. Jeśli jednak chciałoby się powiedzieć całą prawdę, należałoby stwierdzić, że wyraz jego twarzy świadczył co najmniej o niezadowoleniu.

Powiedziałam:

— Wciąż masz tę księgę, której potrzebujemy. Ponadto sądzę, że możesz nam powiedzieć wiele rzeczy, które mogą się przydać.

Był upartym starcem. Już postanowił, że nie pozwoli, abym go zapędziła w kozi róg.

Ciągnęłam dalej:

— Tysiąc Głosów posłała po Mogabę. Chodzi jej o to, by armia pomogła nas wykurzyć z kryjówki. Jeśli mam być szczera, wolałabym wyjechać z Taglios, zanim to się zacznie. Najpierw jednak trzeba jeszcze dużo zrobić i wiele różnych rzeczy odnaleźć. Twoja pomoc mogłaby się okazać nieoceniona. Przypominam ci po raz kolejny, że twoi ludzie również spoczywają pod równiną... Hę?

— Co? Śpioszka? — zapytała Sahra. — Goblin! Zobacz, czy jej się nic nie stało!

— Ze mną wszystko dobrze. Czuję się świetnie. Po prostu wydaje mi się, że miałam to, co nazywacie objawieniem. Posłuchajcie. Wszystko wskazuje na to, że Duszołap myśli, iż Uwięzieni pomarli. Co z kolei oznacza, że Długiego Cienia również uważa za martwego. My wiemy, że jest inaczej, dlatego właśnie teraz niczym się nie martwimy. Ale jeśli ona nie wie, dlaczego nie zastanawia się wciąż, co chroni świat przed nawałą cieni?

Nagrodą za moje wysiłki były zupełnie puste spojrzenia, nawet ze strony czarodziejów.

Powiedziałam więc:

— Posłuchajcie, to oznacza, że mimo wszystko nie ma znaczenia, czy Długi Cień żyje, czy nie. Póki pozostaje za Bramą Cienia. Nad światem nie wisi miecz zagłady, który opadnie, gdy tylko szaleniec wyskrzeczy hasło. Oprócz najbystrzejszych czarodziei przeżyje jeszcze ktoś.

Dopiero wtedy mniej bystrzy czarodzieje załapali, o co chodzi. Oblicza pojaśniały im raptownie. Oczywiście, wcale nie chodziło o to, że któryś dbał szczególnie o losy świata po tym, jak już go opuszczą chwiejnym krokiem.

Pytanie, co mamy zrobić z Władcą Cienia, nigdy nie stanowiło dla nas istotnego problemu, bowiem zanim on mógł stać się głównym przedmiotem naszego zainteresowania, zawsze mieliśmy do pokonania znacznie ważniejsze przeszkody.

Sahra tyleż właśnie powiedziała:

— Jeśli nie jesteśmy w stanie otworzyć bramy, nie ma sensu martwić się, w jaki sposób mamy ją zamknąć przed tymi, których nie lubimy.

— Zastanawiam się po prostu, w jaki sposób dokonywali tego Władcy Cienia? Przy pomocy brutalnej siły? Czarna Kompania była wówczas wciąż daleko na północy, a Lanca Namiętności razem z nią. — Popatrzyłam na Wujka Doja. Pozostali również kolejno przenosili nań swe spojrzenia. Zaczęłam się zastanawiać na głos: — Czy to możliwe, że wielka hańba, która ciąży na Nyueng Bao, bynajmniej nie jest tak pradawna, jak początkowo sądziłam? Czy może być, że sięga dopiero kilka pokoleń wstecz? Czasów, kiedy po raz pierwszy, praktycznie rzecz biorąc z dnia na dzień, pojawili się Władcy Cienia?

Wujek Doj zamknął oczy. Przez jakiś czas trwał w ten sposób. Kiedy na powrót otworzył powieki, wyjrzała spod nich wściekłość.

— Chodź, przejdziemy się, Kamienny Żołnierzu.

Chandra Gokhale, Główny Inspektor Archiwów i koneser bardzo młodych dziewczynek w jednej osobie, właśnie w tej chwili zajęczał. Zwróciłam się do Doja:

— Daj mi jeszcze kilka chwil, Wujku. Muszę zabawić gościa. Obiecuję, że nie potrwa to długo.

Goblin klęczał już obok ministra, teraz poklepał go delikatnie po twarzy i pomógł usiąść.

Główny Inspektor wciągnął powietrze w płuca, najwyraźniej chcąc bluzgnąć stekiem przekleństw. Już, już otwierał usta, kiedy pochyliłam się nad nim i wyszeptałam:

— Woda śpi.

Głowa Gokhale odwróciła się jakby szarpnięta. W jednej chwili przypomniał sobie, gdzie mnie wcześniej widział. Goblin powiedział:

— Wszystkie ich dni są policzone, chłopie. I wygląda na to, że niektórym z was policzono ich nieco mniej niż innym. — Jego również Gokhale rozpoznał, choć przecież miał rzekomo być martwy. A kiedy przypomniał sobie wreszcie, gdzie przedtem widział Sahrę, zaczął się trząść.

Sahra zapytała:

— Przypominasz sobie, jak przy rozmaitych okazjach wyrządzałeś krzywdę Minh Subredil? Subredil z pewnością pamięta. Myślę więc, odpłacić ci się po pięciokroć. Za chwilę bracia umieszczą cię w klatce na tygrysy. Poza tym zostaniesz dobrze potraktowany. A za kilka dni być może sprowadzimy Purohitę, żeby dotrzymywał ci towarzystwa.

— Zaśmiała się tak wrednie, że mnie samą przeszył dreszcz. — Przez resztę swoich dni, wzywając Niebiosa, wzywając Ziemię, Dzień i Noc, jak bracia, Chandra Gokhale i Arjuna Drupada.

Część tego przekleństwa stanowił zwrot Nyueng Bao, którego nie zrozumiałam. Ale ogólny przekaz był jasny. Gokhale też nie miał kłopotów ze zrozumieniem. Będzie zamknięty przez resztę swoich dni w jednej klatce z człowiekiem, którego nienawidził najbardziej ze wszystkich.

Sahra zachichotała znowu.

Potrafiła nastraszyć każdego, kiedy robiła się tak wredna.

32

Kiedy prześlizgiwaliśmy się przez sieć zaklęć otaczających magazyn, uważnie obserwowałam starego kapłana. Nie miał żadnego amuletu z łyka. Ale ciągle kręcił głową w lewo i prawo, a niekiedy szarpnięciem odchylał ją do tyłu. Jego stopy wyraźnie chciały iść w inną stronę, jednak wola przepychała go przez iluzje. Najprawdopodobniej był to rezultat ćwiczeń na Drodze Miecza. Pamiętałam jednak, że Pani twierdziła, iż jest on pomniejszym czarodziejem.

— Dokąd idziemy, Wujku? I po co mnie tam zabierasz?

— Idziemy tam, gdzie żadne ucho Nyueng Bao nie usłyszy, co mam ci do powiedzenia. Po tym wszystkim starzy, dobrzy Nyueng Bao przyczepiliby mi etykietę zdrajcy. Młodzi Nyueng Bao nazwaliby mnie kłamliwym głupcem. Albo jeszcze gorzej. A ja? Zasadniczo opowiadałam się po stronie tego ostatniego poglądu, kiedy tylko słyszałam, jak wygłasza kazania o swej ścieżce do wewnętrznego spokoju poprzez obsesyjnie ponawiane przygotowania do walki. Jego filozofia trafiała tylko do bardzo nielicznych pracowników Banh Do Tranga, z których wszyscy byli Nyueng Bao i wszyscy byli zbyt młodzi, by wziąć udział w prawdziwej wojnie. Ja pojmowałam, że Droga Miecza nie jest ewokacją militarystycznego światopoglądu, inni jednak mieli kłopoty ze zrozumieniem tego faktu.

— Chcesz za wszelką cenę zachować swój wizerunek starego upartego skurczybyka, który nigdy nie da się przyłapać na gorącym uczynku, gdy pomaga podludzkiemu jengali upaść i roztrzaskać sobie nos.

Było zbyt ciemno, żeby stwierdzić z całą pewnością, ale zdawało mi się, że się uśmiechnął.

— Jest to z pewnością dosadne stwierdzenie faktu, ale niezbyt dalekie od prawdy. — Jego tagliański, zawsze dosyć płynny, teraz, kiedy nie miał innej publiczności, stał się jeszcze lepszy.

— Nie zapominasz chyba o tym, że w każdej cząstce otaczającej nas ciemności może kryć się nietoperz, wrona, szczur lub nawet jeden z cieni Protektorki?

— Nie ma czego się obawiać ze strony tych istot. Tysiąc Głosów wie już o wszystkim, co mam zamiar ci opowiedzieć.

Ale być może nie chciałaby, abym ja również wiedziała.

Przez czas jakiś szliśmy w milczeniu.

Taglios nieustannie mnie zadziwia. Doj przeszedł przez bogatą dzielnicę, gdzie całe rodziny pozamykały się w posiadłościach otoczonych przez strażników na murach. Młodzi z tych domów przebywali właśnie na Drodze Salara, która już od wieków dostarczała im rozrywki. Rozum podpowiadał, że tam, gdzie skupiało się bogactwo, winno być również mnóstwo żebraków, ale okazało się inaczej. Nędzarzom nie pozwalano swoją obecnością kalać widoku, jaki mieli przed sobą możni tego świata.

Tutaj, jak wszędzie indziej, w nozdrza wciskały się ostre wonie, ale tym razem były to zapachy drzewa sandałowego, goździków i perfum.

Następnie Doj zaprowadził mnie w plątaninę ciemnych, zatłoczonych uliczek dzielnicy świątyń. W pewnej chwili musieliśmy usunąć się na bok, aby przepuścić gang akolitów Gunni. Chłopcy nękali ludzi żyjących na ulicach. Przyszło mi do głowy, że mogą nam narobić kłopotów, które skończą się dla nich bardzo boleśnie, jednak ich niewłaściwe zachowanie nie było zupełnie pozbawione hamulców, co oszczędziło im rzeczonych konsekwencji. Hamulcem tym okazała się obecność trzech Szarych.

Shadar nie negowali systemu kastowego jako takiego, jednak uważali, że najwyższa kasta powinna obejmować nie tylko kapłanów i ludzi mocą urodzenia predestynowanych do zostania nimi, lecz również każdego wyznawcę wiary Shadar. A wiara ta, która jest skrajnie heretyckim i przesiąkniętym wpływami Gunni odłamem mojej własnej Jedynie Prawdziwej Wiary, wyraźnie nakazuje okazywać miłosierdzie słabym i nieszczęśliwym.

Szarzy zrobili więc użytek ze swoich bambusowych pałek i poinformowali młodzieńców, że jeśli chcą się poskarżyć, to mogą się udać bezpośrednio do Protektorki. Akolici okazali się sprytniejsi, niźli można było przypuszczać. Zmykali, aż się za nimi kurzyło, zanim Szarzy zdołali użyć gwizdków, by wezwać swoich przyjaciół do wzięcia udziału w pałowaniu.

Zwykła historia nocnego życia w wielkim mieście. Doj i ja powędrowaliśmy dalej.

W końcu przyprowadził mnie do miejsca zwanego Parkiem Jelenia — dziczy położonej tuż obok centrum miasta. Założony został przez jakiegoś despotę z minionych wieków.

Zwróciłam się do Doja:

— Naprawdę do niczego nie były mi potrzebne te ćwiczenia fizyczne. — Przyszło mi nawet do głowy, czy przypadkiem nie powziął jakiegoś szatańskiego planu zamordowania mnie i porzucenia mego ciała pod drzewami. Ale jaki byłby w tym sens?

Doj był Dojem. Z nim nigdy nic nie wiadomo.

— Tutaj czuję się znacznie lepiej — powiedział. — Ale nigdy na długo nie zostaję. Teren patroluje kompania strażników wynajętych, by trzymać z dala dzikich lokatorów. A dzikim lokatorem jest w ich oczach każdy, kto nie pochodzi z Taglios i nie należy do najwyższej kasty. To dobrze. Na tym pniu drzewa odcisnął się już chyba kształt moich pośladków.

O wspomniany pień właśnie się potknęłam. Powstałam i rzekłam:

— Słucham cię.

— Siadaj. To zajmie jakiś czas.

— Omiń wszystkie wstępy. — Był to kolokwializm Yehdna z Jaicur na określenie kłopotów z zapamiętaniem treści świętych pism, do którego to zajęcia zmuszano wszystkie dzieciaki. Chciałam powiedzieć: „Nie kłopocz się opowiadaniem mi, czyją to było winą i dlaczego zrobiwszy to, okazali się takimi krwiożerczymi niegodziwcami. Po prostu opowiedz mi, co się zdarzyło".

— Próba nakłonienia bajarza, by unikał upiększania opowieści, to jak proszenie ryby, aby żyła bez wody.

— Naprawdę muszę jutro rano wstać do pracy.

— Jak chcesz. Zdajesz sobie sprawę, nieprawdaż, że Wolne Kompanie Khatovaru i włóczące się po kraju bandy Dusicieli, mordujących w imię chwały Kiny, wywodzą się od wspólnych przodków?

— W ostatnio pozyskanych Kronikach jest wystarczająco dużo sugestii pozwalających przyjąć tę interpretację — przyznałam. Ostrożność wydawała mi się wskazana.

— Moja pozycja wśród Nyueng Bao mniej więcej odpowiada twojej, jako Kronikarza Czarnej Kompanii. Obejmuje jednak również rolę, jaką pełni kapłan w oddziale Dusicieli, którego zresztą wtórnym obowiązkiem jest troska o przekazywanie ustnej historii oddziału. Przez wieki toogowie zatracili swój szacunek dla wykształcenia.

Ze studiów, jakie prowadziłam, wynikało, że podczas tych samych wieków moja Kompania również znacznie się zmieniła. Zapewne w dużo większym stopniu, niźli to miało miejsce w przypadku oddziałów Kłamców. Oni pozostali w rodzimej kulturze, która na dodatek miała charakter raczej statyczny. Tymczasem Czarna Kompania nieustannie trafiała do coraz bardziej obcych krain, starych żołnierzy zastępowali młodzi rekrutowani spośród tubylczych ludów, którzy nie mieli żadnych związków z przeszłością ani nawet pojęcia o istnieniu Khatovaru.

Myśli Doja najwyraźniej biegły tym samym torem.

— Oddziały Dusicieli stanowią kiepską imitację pierwotnych Wolnych Kompanii. Czarna Kompania zachowała nazwę i garść wspomnień, jednak jeśli chodzi o filozofię, znacznie bardziej odbiegliście od pierwowzoru niźli Dusiciele. Wasz oddział jest całkowicie nieświadom swych prawdziwych początków i celowo w tej niewiedzy byliście utrzymywani, głównie przez działania bogini Kiny, lecz również — w mniejszym stopniu — innych, którzy nie chcieli, aby Kompania stała się tym, czym była za dawnych czasów.

Czekałam w milczeniu. On jednak najwyraźniej nie miał zamiaru nic więcej wyjaśniać. W takich sprawach z Dojem postępowało się nadzwyczaj trudno.

Zamiast tego zrobił coś, co jak przypuszczam było dlań jeszcze trudniejsze. Opowiedział mi prawdę o swym ludzie.

— Nyueng Bao są praktycznie czystej krwi potomkami żołnierzy jednej z Wolnych Kompanii. Jednej z tych, które postanowiły nie wracać.

— Ale to Czarna Kompania miała być rzekomo jedyną, która nie powróciła. Kroniki mówią...

— Mówią ci tylko tyle, ile wiedzieli ci, którzy je spisywali. Moi przodkowie przybyli tutaj już po tym, jak Czarna Kompania skończyła zamieniać kraj w bezludne pustkowie i ruszyła na północ, zatraciwszy pamięć o swym boskim posłannictwie. Zdezerterowała, porzuciwszy przeznaczoną jej drogę, powodowana głównie ignorancją w kwestii tego, na czym miałaby ona polegać. Ale w owym czasie walczyło w niej już trzecie pokolenie wojowników nie dbających o czystość krwi. Po prostu walczyła na wojnie, która była pierwszą, jaką zapamiętał wasz kronikarz, i w trakcie której omalże nie została wycięta w pień. Taki chyba los został przypisany Czarnej Kompanii. Na przemian to zredukowana do garstki ludzi, to odtwarzająca się znowu. I tak wciąż. Za każdym razem oczywiście musiała tracić część swej pierwotnej tożsamości.

— A los twojej Kompanii? — Zauważyłam, że nie wymienił jej nazwy. Po prawdzie, nie miało to znaczenia. Żadna z nazw nic by dla mnie nie znaczyła.

— Również pogrążała się w coraz głębszej ignorancji. Ja znam prawdę. Ja znam tajemnice i dawne rytuały. Ale jestem ostatni. W przeciwieństwie do reszty Kompanii, myśmy przyprowadzili ze sobą rodziny. Byliśmy późno poczętym eksperymentem. Mieliśmy zbyt wiele do stracenia. Zdezerterowaliśmy.

Uciekliśmy i ukryliśmy się na bagnach. Ale nasze dziedzictwo zachowywaliśmy w czystości. Prawie.

— A pielgrzymki? Starzy ludzie umierający w Jaicur? Hong Tray? I ten wielki, mroczny, przerażający sekret Nyueng Bao, którym tak się przejmuje Sahra?

— Nyueng Bao mają wiele mrocznych sekretów. Wszystkie Wolne Kompanie miały mroczne sekrety. Byliśmy narzędziami mroku. Żołnierzami Ciemności. Żołnierzami Kości, na których spoczywał obowiązek przetarcia Kinie drogi na świat. Kamiennymi Żołnierzami walczącymi o zaszczyt upamiętnienia na wieczność, które z imion zostaną złotymi literami wypisane na lśniącym kamieniu. Zawiedliśmy, ponieważ wiara naszych przodków okazała się niedoskonała. We wszystkich Kompaniach byli tacy, którzy okazali się zbyt słabi, aby sprowadzić na ziemię Rok Czaszek.

— Starzy ludzie?

— Ky Dam i Hong Tray. Ky Dam był ostatnim pochodzącym z wyboru kapitanem Nyueng Bao. Nie było nikogo, kto chciałby zająć jego miejsce. Hong Tray była wiedźmą dotkniętą przekleństwem widzenia przyszłości. Była ostatnim prawdziwym kapłanem. Kapłanką.

— Przekleństwo widzenia przyszłości?

— Nigdy nie przewidziała nic dobrego.

Wyczułam, że nie ma ochoty zagłębiać się bardziej w te kwestie. Przypomniałam sobie, że ostatnie proroctwo Hong Tray dotyczące Murgena i Sahry z pewnością musiało stanowić obelgę dla prawomyślnych Nyueng Bao — a jeszcze najprawdopodobniej nie wypełniło się do końca.

— Wielki grzech Nyueng Bao?

— Oczywiście zaczerpnęłaś ten pomysł od Sahry. A ona, jak wszyscy ci, którzy urodzili się już po nastaniu Władców Cienia, wierzy, że „grzech" był tym, co skłoniło Nyueng Bao do ucieczki na bagna. Ale jej wiara jest błędna. Ucieczka nie była spowodowana grzechem, lecz miała na celu przetrwanie. Prawdziwy najczarniejszy grzech nastąpił za mojego życia. — W jego głosie pojawiło się wyraźne napięcie. W głębi duszy zapewne szalały mu emocje.

Czekałam.

— Byłem małym chłopcem, który stawiał właśnie pierwsze kroki na Drodze Miecza, kiedy obcy przybył do naszego ludu. Okazał się bardzo miłym mężczyzną w średnim wieku. Nazywał się Ashutosh Yaksha. W starszym dialekcie naszego języka Ashutosh znaczy coś w rodzaju Rozpaczy Niegodziwych. Yaksha znaczy zaś mniej więcej to samo, co we współczesnym tagliańskim. — Czyli „dobrego ducha". — Ludzie już prawie gotowi byli uwierzyć, że jest on istotą nadprzyrodzoną, ponieważ miał białą skórę. Bardzo bladą, białą skórę, jaśniejszą niż Goblin czy Wierzba Łabędź, który czasami jednak trochę się opala. Jednak nie był przecież albinosem. Miał normalne oczy. Jego włosy zaś były równie jasne jak u Łabędzia. Jednym słowem, w oczach większości Nyueng Bao był postacią magiczną. Mówił naszym językiem, z dziwnym akcentem, ale dość płynnie. Powiedział, że chciałby studiować w świątyni Vinh Gao Ghang, której sława dotarła aż w jego dalekie strony.

Kiedy dopytywano się o jego pochodzenie, twierdził, że narodził się w „Krainie Nieznanych Cieni", otaczanej blaskiem gwiazdozbioru Pętli.

— Twierdził, że przybył z równiny lśniącego kamienia?

— Nie całkiem. Nigdy nie było to do końca jasne. Stamtąd lub z jeszcze dalszych krajów. Nikt bardzo go nie naciskał. Nawet Ky Dam ani Hong Tray, chociaż jego obecność martwiła ich. Bardzo szybko przekonaliśmy się, że Ashutosh jest potężnym czarownikiem. A w owych czasach wielu starszych ludzi wciąż pamiętało o początkach Nyueng Bao. Obawiano się, że być może został przysłany, aby nas wezwać do ojczyzny. Jednak przypuszczenie to okazało się błędne. Przez długi czas Ashutosh najwyraźniej nie robił nic więcej ponad to, po co rzekomo przybył, mianowicie studiował, chcąc przyswoić sobie wszelką wiedzę zgromadzoną w świątyni Ghangheshy, która była świętym miejscem od czasu, gdy Nyueng Bao po raz pierwszy osiedli na bagnach.

— Ale zawsze jest jakieś „ale", prawda? Ten człowiek mimo wszystko okazał się łotrem?

— Zaiste, okazał się. Ashutosh był tym człowiekiem, którego później znaliście pod imieniem Wirującego Cienia. Przybył do nas, aby odnaleźć Klucz, a wysłany został przez swego nauczyciela i mentora, którego wy poznaliście jako Długiego Cienia. W młodości człowiek ten usłyszał przypadkowo, że nie wszystkie Wolne Kompanie wróciły do Khatovaru. Z wiadomości tej wyciągnął wniosek, który nikomu innemu do głowy nie przyszedł, mianowicie, że każda Kompania, która dotąd nie wróciła, musi posiadać talizman zdolny do otwierania i zamykania Bramy Cienia. Przepełniony ambicjami człowiek mógłby użyć tego talizmanu, aby zawezwać rakszasów, a potem wysłać ich, by dla niego czynili zło. Władza zabijania staje się władzą ostateczną w rękach człowieka, który nie ma żadnych zahamowań, aby jej używać.

— A więc ten Ashutosh Yaksha znalazł Klucz?

— Upewnił się tylko, że on istnieje. Chytrze zdobył sobie zaufanie starszych kapłanów. Pewnego dnia ktoś się z czymś zdradził. Wkrótce potem Ashutosh oznajmił nam, że otrzymał wiadomość, iż jego nauczyciel, mentor i duchowy ojciec, Maricha Manthara Dhumraksha, przejęty jego doniesieniami na temat świątyni, zdecydował się sam złożyć w niej wizytę. Dhumraksha okazał się wysokim, niewiarygodnie chudym człowiekiem, który zawsze nosił na twarzy maskę, najwyraźniej z powodu deformacji.

— Usłyszałeś imię w rodzaju Maricha Manthara Dhumraksha i niczego nie podejrzewałeś?

W ciemnościach nie potrafiłam dojrzeć twarzy Doja, jednak wyczuwałam nieomal nieszczęśliwy mars tnący czoło. Powiedział:

— Byłem małym chłopcem.

— A Nyueng Bao nie interesowali się niczym, tylko swoimi własnymi sprawami. Tak. Ja jestem Yehdna, Wujku, ale rozpoznaję w imionach Manthara i Dhumraksha legendarne demony Gunni. Nawet jeśli żyjesz wśród pomniejszych istnień, możesz używać uszu do słuchania. W ten sposób, kiedy paskudny czarownik jengali podłoży ci nogę, będziesz przynajmniej miał jakąś wskazówkę.

Doj chrząknął zmieszany.

— Ten Dhumraksha to był złotousty człowiek. Kiedy się przekonał, że co każde dziesięć lat, jak to było wówczas w zwyczaju, grupa przewodzących naszemu ludowi podejmowała pielgrzymkę na południe...

— Przyłączył się do niej, a potem jakoś nabrał kogoś, by ten pozwolił mu obejrzeć Klucz.

— Prawie. Ale nie do końca. Tak. Odgadłaś prawidłowo. Pielgrzymki dochodziły do samej Bramy Cienia. Pątnicy spędzali tam dziesięć dni, czekając na znak. Nie wydaje mi się, aby ktokolwiek wiedział jeszcze, co to miałoby być. Jednak tradycji trzeba przestrzegać. Pielgrzymi wszelako nigdy nie brali ze sobą prawdziwego Klucza. Nieśli tylko jego dokładną replikę, obłożoną kilkoma prostymi zaklęciami, aby oszukać ewentualnego złodzieja. Prawdziwy Klucz zostawał w domu. Starzy ludzie tak naprawdę wcale nie chcieli otrzymać znaku z tamtej strony.

— Długi Cień ukradł go więc w pośpiechu.

— Tak właśnie się stało. Kiedy pielgrzymi przybyli do Bramy Cienia, zastali tam czekającego już na nich Ashutosha Yaksha wraz z sześcioma innymi czarownikami. Kilku z nich było uciekinierami z pomocnej domeny mroku, której służyła w owym czasie Czarna Kompania. Kiedy Dhumraksha użył fałszywego klucza, nastąpił nagły atak z drugiej strony Bramy Cienia. Zanim bramę dało się zaślepić, do czego zresztą Długi Cień wykorzystał moc swego prawdziwego imienia, zginęli trzej niedoszli Władcy Cienia. Ten, na którego mówiono Wyjęć, choć srodze poraniony, zdołał uciec. Ci, którzy przeżyli, wkrótce przemienili się w skłócone, walczące ze sobą potwory, które zastali twoi bracia, przybywszy tutaj. Efektem tej samej katastrofy było ponowne przebudzenie Matki Nocy, która zaczęła snuć plany sprowadzenia na ziemię następnego Roku Czaszek.

— I na tym polega wielki grzech Nyueng Bao? Że pozwoliliście, aby czarownicy was nabrali?

— W owych czasach nie mieliśmy szczególnie licznych kontaktów ze światem zewnętrznym. Rodzina Banh Do Tranga zajmowała się całością handlu z innymi krajami. Raz na dziesięć lat garstka starych ludzi pielgrzymowała do Bramy Cienia. Niemalże równie często asceci Gunni wkraczali na bagna w nadziei oczyszczenia swych dusz. Ci pustelnicy Gunni byli w oczywisty sposób szaleni, inaczej nie wybieraliby przecież bagien. Zawsze traktowano ich z daleko idącą tolerancją. A Ghanghesha znalazł dom.

— Jakie miejsce w tej opowieści przypada Tysiąc Głosów?

— Całą historię poznała z ust Wyjca mniej więcej w tym czasie, gdy zostaliśmy odcięci w Dejagore. Albo niedługo po tym. Zaraz jak wróciliśmy, przybyła do świątyni; najlepsi z nas byli wówczas zupełnie wycieńczeni, wszyscy starzy pomarli, również nasz Kapitan i Mówca, także wiedźma Hong Tray. Prócz mnie nie został już nikt, kto by o wszystkim wiedział — aczkolwiek Gota i Thai Dei znali część prawdy, Sahra troszeczkę, jako że wszyscy troje pochodzili z rodziny Ky Dama i Hong Tray. Tysiąc Głosów przyszła do świątyni pod moją nieobecność. Użyła swych mocy, aby zastraszyć i torturować kapłanów, póki nie wydali jej tajemniczego przedmiotu, powierzonego im na przechowanie całe wieki temu. Nawet nie pamiętali już, co to właściwie jest. Naprawdę nie sposób ich winić, ja jednak nie potrafię im wybaczyć. No i na tym właściwie koniec. Oto wszystkie sekrety Nyueng Bao.

Co do tej ostatniej kwestii, to miałam poważne wątpliwości.

— Wątpię. Niemniej jest to już jakaś płaszczyzna, na której możemy budować dalsze porozumienie. Zamierzasz z nami współpracować? Jeśli skłonimy Narayana Singha do wyznania, co zrobił z Kluczem?

— Jeśli złożysz obietnicę nigdy nikomu nie mówić tego, co powiedziałem ci dziś w nocy.

— Przysięgam na Kroniki. — To było zbyt łatwe. — Nie powiem słowa żadnemu stworzeniu. — Ale nie nadmieniałam nic o tym, że nie napiszę.

Od niego nie udało mi się wydobyć żadnej przysięgi.

Któregoś dnia w końcu i tak będzie musiał zmierzyć się z dylematem moralnym, z którym nie poradziła sobie Radisha, kiedy wydawało się, że oto Kompania wypełniła swoje zobowiązania wobec niej i nadchodził czas, gdy ona miała wywiązać się ze swoich. Kiedy Wujek Doj wydobędzie swych własnych ludzi spod równiny lśniącego kamienia, jego wiarygodność rozwieje się niczym dym.

Uznałam, że będę się nad tym zastanawiać dopiero, gdy przyjdzie czas. Zwróciłam się do Doja:

— Wciąż muszę wstać rano do pracy. A jest już znacznie później, niż było godzinę temu.

Podniósł się, najwyraźniej zadowolony, że nie zadawałam mu zbyt wielu pytań. Miałam wprawdzie ochotę poruszyć parę spraw, jak choćby to, dlaczego Nyueng Bao ryzykowali częstsze pielgrzymki do Bramy Cienia, odkąd Władcy Cienia zdobyli panowanie nad tymi terenami, zabierając nadto do towarzystwa kobiety, dzieci i starców. A więc i tak zapytałam, kiedy wracaliśmy. Odrzekł wówczas:

— Władcy Cienia udzielili na nie zgody. Przyczyniało się to dodatkowo do wzmocnienia ich poczucia wyższości. I dzięki temu mogliśmy utrzymywać ich w przekonaniu, że nie posiadamy prawdziwego Klucza, że wciąż go poszukujemy. Nasz własny lud wierzył, że to właśnie robimy. Tylko Ky Dam i Hong Tray znali całą prawdę. Władcy Cienia mieli może też nadzieję, że w końcu go dla nich znajdziemy.

— Tysiąc Głosów was rozszyfrowała.

— Tak. Jej wrony były wszędzie i wszystko słyszały.

— I w owych czasach miała bardzo sprytnego demona, gotowego służyć jej na każde skinienie. — Nie przestawałam go dręczyć przez całą drogę do magazynu, próbując chytrymi pytaniami wyciągnąć z niego resztę tajemnic, krążąc wokół kwestii otaczających białe plamy na mapie mojej wiedzy.

W najmniejszym stopniu nie udało mi się go nabrać.

Zanim powlokłam się do łóżka, złożyłam jeszcze ostatnią wizytę Sahrze, Murgenowi i Goblinowi.

— Słyszeliście wszystko?

— Większość — powiedział Murgen. — Zagoniony, stary niewolnik musiał zająć się również innymi obowiązkami.

— Myślisz, że mówił prawdę?

— Zasadniczo — przyznała Sahra. — Nie powiedział żadnych kłamstw, na których bym go przyłapała, ale nie wydaje mi się, żeby to była cała prawda.

— Cóż, oczywiście, że nie jest. On jest przecież Nyueng Bao od czubka głowy aż do swych poskręcanych palców u stóp. I poza tym jest czarodziejem.

Zanim Sahra zdążyła się obrazić, Goblin poinformował mnie:

— Razem z wami była tam biała wrona.

— Widziałam ją — odrzekłam. — Jak rozumiem, to był Murgen.

Murgen powiedział:

— To nie był Murgen. Ja byłem tam bezcieleśnie. Tak samo jak teraz.

— A wiec co to było? Kto to był?

— Nie mam pojęcia — odparł Murgen. Nie do końca mu wierzyłam. Może to była fałszywa intuicja, niemniej czułam przez skórę, że kogoś mocno podejrzewa.

33

Kustosz Santaraksita czekał tylko, aby nikt nie mógł nas usłyszeć, a potem podszedł do mnie:

— Dorabee, twoja karta spóźnień zaczyna już wyglądać niedobrze. Dwa dni temu się spóźniłeś. Wczoraj nie pokazałeś się wcale. Tego ranka również nie wyglądasz na zwartego i gotowego do pracy.

Faktycznie nie byłam. Każdego innego potraktowałabym ostro. W tym jednak wypadku ledwie zwróciłam uwagę, że jego słowa wypowiedziane zostały tonem zupełnie nie licującym z ich treścią. Wyczułam ulgę, którą zareagował na mój powrót, w jej tle zaś tchnienie strachu na myśl, że nigdy już nie przyjdę. Skłamałam więc:

— Miałem gorączkę. Nie potrafiłem utrzymać się na nogach dłużej niż po kilka minut za każdym razem. Próbowałem przyjść, ale byłem tak słaby, że w pewnym momencie zgubiłem się, a gdy w końcu oprzytomniałem, okazało się, że i tak idę do domu.

— Czy wobec tego powinieneś dzisiaj przychodzić do pracy? — Zmienił temat, w jego głosie rozbrzmiała niespodziewana troska.

— Dzisiaj czułem się już znacznie silniejszy. Poza tym nazbierało się mnóstwo zaległości. Naprawdę bardzo mi zależy na tej pracy, Sri. Nigdzie indziej nie będę tak blisko takiej ilości wiedzy.

— Gdzie jest twój dom, Dorabee? — Podniosłam miotłę. Śledził mnie wcześniej. A teraz wędrowały za nami spojrzenia, niektóre miały ten wszystkowiedzący charakter, z którego wnioskowałam, że Santaraksita być może w przeszłości uganiał się za innymi młodymi mężczyznami.

Na to pytanie byłam jednak przygotowana, ponieważ wiedziałem przecież, że za mną szedł.

— Z kilkoma przyjaciółmi z armii dzielę niewielki pokój na nabrzeżu w dzielnicy Sirada. — Sytuacja powszechnie spotykana w całym Taglios, gdzie mężczyźni przewyższali liczebnie kobiety w stosunku niemalże dwa do jednego, gdyż wielu zwabionych nadzieją odmiany losu, przybywało tutaj z dalszych części Terytoriów.

— Dlaczego kiedy wróciłeś, nie zamieszkałeś w domu, Do-rabee? Ho-ho.

— Sri?

— Twoja matka, twój brat, twoje siostry, ich mężowie, żony i dzieci, wszyscy wciąż mieszkają w tym samym miejscu, w którym wychowywałeś się jako dziecko. Sądzili, że nie żyjesz.

Jasna cholera! Poszedł, aby się z nimi zobaczyć? Co za wścibski facet.

— Nie układało mi się z tymi ludźmi, Sri. — Było to kłamstwo w żywe oczy, jeśli chodzi o Dorabee Dey Banerjaego. Człowiek, którego znałam, był bardzo blisko ze swoją rodziną. — Kiedy wróciłem z Wojen Kiaulunańskich, zmieniłem się tak strasznie, że nawet by mnie nie rozpoznali. Gdybym wrócił do domu, wkrótce dowiedzieliby się o mnie takich rzeczy, które kazałyby im mnie wydziedziczyć. Wolę, aby myśleli, że Dorabee zginął. Tak czy siak, chłopaka, jakiego pamiętają, już nie ma.

Miałam nadzieję, że moje słowa zinterpretuje zgodnie z własnymi pobożnymi życzeniami.

Wszedł w to.

— Rozumiem.

— Wdzięczny ci jestem za twoją troskę, Sri. Pozwolisz teraz, że cię zostawię? — Zabrałam się do roboty.

Pracowałam energicznie, głęboko zatopiona w myślach. To, co zamierzałam zrobić, wymagało, abym pozwoliła się uwieść. Ale w tych kwestiach nie miałam żadnego doświadczenia, jakkolwiek nie patrzeć na całą sytuację. Jednak starzy ludzie wciąż mi powtarzają, że jestem bystra, toteż po jakimś czasie doszłam do wniosku, że chyba widzę sposób, dzięki któremu wydarzenia potoczą się pożądanym torem, a równocześnie Surendranath Santaraksita nie będzie wystawiony na większe emocjonalne czy moralne ryzyko niźli wówczas, gdy podążał za mną do domu i musiałam wysłać Tobo mu na ratunek. O czym, rzecz jasna, nie miał pojęcia.

Późnym rankiem miałam słaby atak w miejscu, które pozwalało staremu Baladityi spłacić swój dług przez okazanie należnej troski. Zanim jednak Kustosz Santaraksita zdołał znaleźć odpowiednią wymówkę, aby zbliżyć się do mnie, doszłam do siebie i wróciłam do pracy.

Kilka godzin później wsadziłam sobie palec do gardła, aby zwymiotować obiad, a potem zrobiłam wielkie przedstawienie ze sprzątania. Odtąd bezustannie już miałam lekkie napady zawrotów głowy. Ostatni przytrafił mi się już po tym, jak większość bibliotekarzy i kopistów poszła do domów, nie przejmując się zupełnie groźbą dalszych opadów. Popołudniowa burza nie była tak straszna jak wiele wcześniejszych. W oczach Taglian stanowiło to zły znak.

Santaraksita doskonale odegrał swoją rolę. Zanim jeszcze minęły zawroty głowy, już był przy mnie. Nerwowo zaproponował:

— Lepiej byś może dał już sobie spokój, Dorabee. Zrobiłeś dzisiaj więcej, niż wynosi twoja dniówka. Reszta poczeka na ciebie do jutra. Odprowadzę cię, żeby ci się nic nie stało.

Cała sprawa mogła się zawalić, gdybym zaczęła protestować, że nie jest to konieczne. Powiedziałam więc tylko:

— Dziękuję, Sri. Twoje dobro nie zna granic. A co z Baladityą? — Wnuk starego kopisty znowu się nie pokazał.

— Właściwie mieszka po drodze. Po prostu najpierw odprowadzimy jego. — Próbowałam wymyślić jakiś gest, jakiś fragment roli, który rozbudziłby fantazję Santaraksity, ale nie potrafiłam. I tak okazało się to niepotrzebne. Ten człowiek był zdecydowany połknąć haczyk. A wszystko dlatego, że umiałam pisać.

Osobliwe.

Rzekołaz znalazł się w pobliżu biblioteki, kiedy Mistrz Santaraksita, Baladitya i ja opuściliśmy jej tereny. Wykonałam nieznaczny gest, aby go upewnić, że zrobimy, jak zostało postanowione. Następne znaki, które przekazałam mu, gdy szliśmy dalej, mówiły, że starego też trzeba zgarnąć, kiedy tylko Santaraksita i ja zostawimy go. Był świadkiem, z którego nietrudno będzie wyciągnąć zeznanie, że Kustosz Biblioteki ostatni raz widziany był w moim towarzystwie. Poza tym on też może się przydać.

Gdy znajdowaliśmy się już niedaleko magazynu, dostałam następnego lekkiego ataku. Santaraksita otoczył mnie ramieniem, abym nie upadła. Odpłynęłam w moje wewnętrzne schronienie i pozwoliłam się nieść nurtowi wydarzeń. W tej chwili byliśmy już otoczeni, z oddali, przez towarzyszy broni z Kompanii.

— Cały czas prosto — zwróciłam się do Santaraksity, na którego powoli zaczynały działać zewnętrzne zaklęcia mylące. — Chwyć mnie za rękę.

Kilka chwil później delikatne uderzenie w podstawę czaszki Mistrza Santaraksity umożliwiło mi porzucenie tej niemiłej roli.

— Mówią na mnie Śpioszka. Jestem Kronikarzem Czarnej Kompanii. Zostałeś tutaj sprowadzony, aby pomóc w tłumaczeniu materiałów napisanych przez kilku z moich najwcześniejszych poprzedników.

Santaraksita zaczął coś gniewnie mamrotać. Rzeźnik Kendo zakrył mu dłonią usta oraz nos tak, że nie mógł oddychać. Sytuacja ta powtórzyła się kilka razy, póki do członka kasty kapłańskiej nie dotarło, że istnieje jakiś związek między milczeniem a brakiem trudności z oddychaniem.

Wreszcie mogłam powiedzieć:

— Otacza nas naprawdę paskudna sława, Sri. I całkowicie sobie na nią zasłużyliśmy. Nie, nie jestem Dorabee Dey Banerjae. Dorabee rzeczywiście zginął podczas Wojen Kiaulunańskich. Walcząc po naszej stronie.

— Ho, ho! — krzyknął Jednooki, pojawiwszy się kilka chwil wcześniej. — Zdarzyło ci się niuchać pod niewłaściwym drzewem. Moja słodziutka tutaj jest dziewczynką i mówimy na nią Śpioszka.

Uśmiechnęłam się krzywo.

— Cholera! No i musimy znowu zacząć od początku, Sri. Teraz jakoś będziesz się musiał pogodzić z faktem, że kobieta potrafi czytać. Aha. Oto i Baladitya. Będziecie pracować razem. Dzięki, Rzeka. Miałeś jakieś kłopoty?

— Czego chcesz? — Padło drżącym głosem.

— Jak już powiedziałam, potrzebujemy tłumacza starych ksiąg. Tobo, przynieś książki z mojego biurka.

Chłopak poszedł, mamrocząc coś pod nosem na temat tego, kto tu zawsze musi przynosić i podawać.

Mistrz Santaraksita wykazał się daleko idącym opanowaniem, gdy odkrył, że tomy, na których tłumaczeniu mi zależało, zostały podprowadzone z jego własnych zbiorów zastrzeżonych. Tak naprawdę, to kiedy powiedziałam:

— Chcę, żebyś zaczął od tego — i pokazałam mu to, co uważałam za pierwszy tom Kronik, wyraźnie pobladł.

— Koniec ze mną, Dorabee... Przepraszam, młoda panno. Śpioszka, tak to było?

Ale chwilę później znowu zaczął protestować:

— Nie...

I Kendo ponownie go uciszył.

— Będziesz tłumaczył i będziesz przykładał się do pracy, Sri. W przeciwnym razie nie będziemy cię karmić. My nie jesteśmy bhadrhalok. Już dawno temu przestaliśmy gadać. Robimy co trzeba bez gadania. Miałeś po prostu pecha, że przypadkiem trafiło na ciebie.

Pojawiła się Sahra. Zupełnie przemoczona.

— Znowu pada. Widzę, że ryba już w saku. — Opadła na krzesło, przyjrzała się uważnie Surendranathowi Santaraksicie. — Jestem wykończona. Przez cały dzień w nerwowym napięciu. W południe Protektorka wróciła z bagien. Była w naprawdę podłym nastroju. W obecności nas wszystkich potwornie pokłóciła się z Radishą.

— Radisha się jej postawiła?

— No właśnie. Powoli dochodzi do granic wytrzymałości. Tego ranka pojawił się kolejny adept Bhodi, jednak Szarzy nie pozwolili na samospalenie. Potem Protektorka ogłosiła, że ma zamiar zabrać nam nasze noce, od zaraz szczując na nas cienie. Wtedy właśnie Radisha zaczęła krzyczeć.

Santaraksita zdawał się tak bezmiernie zdumiony wnioskami wynikającymi z rewelacji Sahry, że wręcz nie potrafiłam powstrzymać śmiechu.

— Nie — upierał się. — To nie jest śmieszne. — Ale w chwilę później przekonałyśmy się, że wcale nie chodzi mu o cienie. — Protektorka obetnie mi uszy. Co najmniej. Tych książek w ogóle nie powinno być w bibliotece. Miałem zniszczyć je już całe wieki temu, ale nie potrafiłem się zdobyć na zrobienie czegoś takiego z jakąkolwiek książką. A potem o nich zapomniałem. Powinienem je gdzieś zamknąć.

— Dlaczego? — warknęła Sahra. Nie uzyskała odpowiedzi. Zamiast tego zapytałam ją:

— Dokonałaś jakichś postępów?

— Nie miałam możliwości zabrania choć jednej stronicy. Za to dostałam się do apartamentów Radishy. Podsłuchiwałam ją i Duszołap. I zdobyłam nieco informacji innego rodzaju.

— Na przykład?

— Na przykład, że Purohita i wszyscy pozostali namaszczeni członkowie Tajnej Rady opuszczają jutro Pałac, aby uczestniczyć w synodzie starszych kapłanów poprzedzającym przygotowania do tegorocznego Druga Pavi.

Druga Pavi stanowi największe święto Gunni w całym tagliańskim roku. Taglios, wraz ze wszystkimi swoimi rozmaitymi kultami i niezliczonymi mniejszościami religijnymi, każdego dnia niemalże może poszczycić się obchodzonym właśnie świętem, jednak Druga Pavi przyćmiewa wszystkie pozostałe.

— Ale przecież nie obchodzi się go, zanim pora deszczowa nie dobiegnie końca. — Zaczynałam mieć w tej kwestii śmieszne przeczucia.

— Ja również mam w tej sprawie swoje przeczucia — przyznała Sahra.

— Rzeka, weź Mistrza i kopistę, a potem zadbaj, żeby mieli tyle wygód, ile tylko możemy im tu zapewnić. Niech Goblin nałoży im dławice, a potem upewni się, że zrozumieli ich działanie. — Zapytałam Sahrę: — Czy zdarzyło ci się słyszeć o tym wcześniej, zanim Duszołap wróciła z bagien, czy po tym?

— Oczywiście że po.

— Oczywiście. Ona coś podejrzewa. Kendo. Kiedy tylko jutro będzie dość światła, chcę żebyś natychmiast poszedł do Kernmi What. Spróbuj coś znaleźć na temat tego spotkania, nie zdradzając równocześnie, jak bardzo jesteś nim zainteresowany. Jeśli dokoła zauważysz więcej Szarych albo Shadar, nie zajmuj się sprawą. Po prostu wróć tu i powiedz, jak jest.

— Zakładasz, że okazja może być prawdziwa? — zapytała Sahra.

—r Będzie prawdziwa, jeśli rzeczywiście wyjadą z Pałacu. No nie?

— Może najlepiej byłoby ich zwyczajnie pozabijać? Przyczepić trochę rozbłyskowych pączków do ciał. Wtedy Duszołap naprawdę się wścieknie.

— Czekaj. Mam myśl. Być może zresztą przyszła mi do głowy wprost z al-Shiel. — Pomachałam palcem w powietrzu, jakbym odmierzała muzyczny takt. — Tak. Właśnie tak. Byłoby naprawdę po naszej myśli, gdyby Protektorka rzeczywiście zastawiła pułapkę z Purohitą w roli przynęty. — Wyjaśniłam dokładnie, o co mi chodzi.

— To jest naprawdę niezłe — skomentowała Sahra. — Ale jeśli ma działać, ty i Tobo będziecie musieli razem ze mną pójść do środka.

— A ja nie mogę. Niemożliwe, bym nie przyszła do pracy nazajutrz po zniknięciu Mistrza Santaraksity. Wezwij Murgena. Zobacz, czy dzisiaj nie kręcił się po Pałacu. Niech sprawdzi, czy jest pułapka, a jeśli tak, niech znajdzie, gdzie. Gdyby Duszołap miała być nieobecna, może ty i Tobo poradzicie sobie we dwójkę.

— Nie chcę pomniejszać twojego geniuszu, Śpioszka, ale to jest coś, o czym od dawna dużo myślałam. Właściwie przez całe lata. Możliwość, że coś takiego nastąpi, stanowiła zasadniczy motyw, dla którego ryłam korytarze coraz bliżej centrum wszystkich rzeczy. Prawda jest taka, że nie uda się z mniejszą liczbą ludzi niźli troje. Potrzebuję Shiki i potrzebuję Sawy.

— Pozwól mi pomyśleć. — Sahra zajęła się Murgenem, ja natomiast myślałam. Murgen zdawał się znacznie bardziej ożywiony i zainteresowany sprawami tego świata, zwłaszcza że w grę wchodzili żona i syn. Najpewniej zaczynał już powoli rozumieć, o co chodzi. — Wymyśliłam, Sahra! Możemy Goblina przebrać za Sawę.

— Nie ma, kurwa, mowy — powiedział Goblin. Potem powtórzył te słowa cztery czy pięć razy i w tyluż językach, na wypadek gdyby ktoś jednak nie zrozumiał. — Co się z tobą, kurwa, dzieje kobieto?

— Jesteś tak mały jak ja. Rozsmarujemy trochę soku z orzecha betelu na twojej twarzy i dłoniach, przebierzemy cię w mój strój Sawy, potem Sahra zaszyje ci usta, żebyś nie klął za każdym razem, gdy najdzie cię ochota, a wtedy nikt nie zauważy różnicy. Póki będziesz trzymał wzrok wbity w ziemię, jak to Sawa przez większość czasu czyni.

— Być może jest to jakiś pomysł — powiedziała Sahra, nie zwracając uwagi na niemilknące protesty Goblina. — Szczerze mówiąc, im dłużej się nad tym zastanawiam, tym bardziej mi się podoba. Bez urazy, ale podczas wielkiego skoku Goblin z pewnością przyda się bardziej niż ty.

— Wiem. A więc idziecie we trójkę. A ja mogę zająć się swoimi sprawami i prócz tego być jeszcze Dorabee Dey. Czy to nie cudowne?

— Kobiety — narzekał Goblin. — Nie potrafię z nimi wytrzymać, a one jednak nie chcą odejść. Sahra powiedziała:

— Lepiej zacznij się od razu uczyć od Śpioszki idiosynkrazji Sawy. — Do mnie zaś rzekła: — Dla Sawy będzie mnóstwo roboty. Zadbam o to. Narita też chętnie zobaczyłaby ją z powrotem. Tobo, będziesz musiał się trochę przespać. Nikt cię nie łączy z Gokhale, wciąż jednak musisz być czujny.

— Naprawdę nie mam ochoty tam iść, mamo.

— A myślisz, że ja mam? Wszyscy musimy...

— Tak. Myślę, że ty masz. Myślę, że dlatego wciąż tam chodzisz, ponieważ lubisz niebezpieczeństwo. Myślę, że może się to dla ciebie okazać naprawdę trudne, kiedy trzeba będzie zrezygnować z ryzyka. Myślę, że gdy się to stanie, będziemy musieli cię wszyscy uważnie obserwować, abyś nie zrobiła czegoś, w wyniku czego pozabijają nas razem z tobą.

Oto był dzieciak, który dużo myślał. Być może z odrobiną pomocy ze strony tego czy tamtego wujka. Jednak dla mnie brzmiało to tak, jakby najczystsza prawda przemawiała przez jego usta.

34

Usadowiłam się na krześle przed klatką, gdzie trzymano Narayana Singha. Nie spał już, ale nie zwracał też na mnie uwagi. Zaczęłam więc:

— Córka Nocy wciąż żyje.

— Wiem o tym.

— Naprawdę? Skąd?

— Wiedziałbym, gdybyście zrobili jej coś złego.

— Wobec tego powinieneś i to wiedzieć. Niedługo już potrwa, zanim coś złego jej się stanie. Jedynym powodem, dla którego jeszcze to nie nastąpiło, jest fakt, że zależy nam na twojej współpracy. Jeśli nie uda nam się jej uzyskać, wówczas nie ma powodu dalej jej karmić. Ani ciebie. Chociaż wciąż zamierzam dotrzymać słowa i zadbać o ciebie. Ponieważ chcę, abyś, nim będzie ci dane umrzeć, zobaczył, jak wszystko, co cenisz, obraca się w proch. No właśnie. Aridatha nie mógł być dziś wieczorem z nami. Jego dowódca obawia się niepokojów na mieście. Kolejny adept Bhodi postanowił się spalić. A więc będziemy musieli poczekać do jutrzejszego wieczoru.

Narayan wydobył z siebie coś pośredniego między szeptem a jękiem. Nie chciał dopuścić do siebie świadomości mego istnienia, ponieważ istnienie, a moje w szczególności, przyprawiało go o głębokie poczucie nieszczęścia. Co z kolei sprawiało, iż ja czułam się szczęśliwa, chociaż nie miałam do niego żadnej osobistej urazy. Moja wrogość wobec niego była zaiste bardzo aseptyczna, bardzo instytucjonalna i bardzo zaoczna, występowałam tu bowiem w imieniu moich braci, którym bezpośrednio zaszkodził. W imieniu moich braci, którzy spoczywali uwięzieni pod ziemią.

Zaproponowałam:

— Może powinieneś poprosić Kinę o przewodnictwo.

Ale też obrzucił mnie spojrzeniem. Narayan Singh nie miał śladu poczucia humoru i nie potrafił rozpoznać sarkazmu, nawet wówczas, gdy ten wyskakiwał z trawy pod jego nogami, zatapiając zęby w łydce.

Ciągnęłam więc dalej:

— Pozwól, że streszczę wszystko po raz ostatni: Nie zostało mi wiele cierpliwości. Nie zostało mi dużo czasu. Już wskoczyliśmy na grzbiet tygrysa. Zbliża, się wielka awantura.

Awantura. Uniwersalne określenie w męskim slangu na sprzeczkę między kobietami.

Czy rzeczywiście?

Właśnie przyszło mi to do głowy. W tej walce wszystkie byłyśmy kobietami. Sahra i ja. Radisha i Duszołap. Kina i Córka Nocy. Wujek Doj był równie daleko od patriarchalnej władzy, co którykolwiek z mężczyzn obecnie. Podobnie Narayan, który był głównie cieniem Córki Nocy. Dziwne. Dziwne.

— Narayan, kiedy zaczną się sypać pióra, nie będę już dłużej zainteresowana opieką nad twoją przyjaciółką. Ale możesz być pewien, znajdę czas, aby zająć się tobą.

Podniosłam się, chcąc odejść.

— Nie mogę tego zrobić. — Głos Singha był nieomal niesłyszalny.

— Popracuj nad tym, Narayan. Jeśli kochasz dziewczynę. Jeśli nie chcesz, aby twoja bogini musiała zaczynać znowu wszystko od zera. — Naprawdę sądziłam, że dysponuję taką władzą. Jeśli pozabijam odpowiednich ludzi, ułożę Kinę do snu na następny wiek. I tak też ostatecznie zrobię, jeśli nie będę w stanie wyciągnąć moich braci spod ziemi.

Banh Do Trang czekał na mnie w niewielkim kantorku, gdzie pracował i spał. Nie wyglądał dobrze, co wcale nie było dziwne. Nie był wiele lat młodszy od Goblina i nie dysponował też cudownymi mocami czarodzieja.

— Czym mogę służyć, Wujku?

— Jak rozumiem, Doj opowiedział ci historię naszego ludu. — Było go już stać tylko na ochrypły szept.

— Jakąś historię mi faktycznie opowiedział. Za każdym razem, gdy jakiś Nyueng Bao dzieli się ze mną swoimi tajemnicami, zawsze pozostają pewne wątpliwości.

— Hę, hę, hę. Jesteś bystra, Śpioszka. Kilka złudzeń i żadnych widocznych obsesji. Sądzę, że Doj był z tobą na tyle szczery, na ile potrafił się zmusić. Zakładając oczywiście, że ze mną również był szczery, gdy przyszedł się później naradzić. Ale przynajmniej usłyszał wreszcie, jak mówiłem mu, że to jest już nowy wiek. To właśnie chciała pokazać nam wszystkim Hong Tray, kiedy zdecydowała, że jengal ma być mężem Sahry. Wszyscy jesteśmy jak zagubione dzieci. Musimy podać sobie ręce. Hong Tray chciała, abyśmy to też zrozumieli.

— Mogła powiedzieć.

— To była Hong Tray. Prorokini. Prorokini Nyueng Bao.

Chciałabyś, żeby wydawała głupie proklamacje jak Radisha albo Protektorka?

— Właśnie tak.

Do Trang zachichotał. A potem wyglądało, jakby zasnął.

O co tu chodziło? Myślałam.

— Wujku?

— Och? Co? Przepraszam, młoda damo. Posłuchaj. Nie wydaje mi się, aby ktoś jeszcze o tym wspominał. Być może nie widział tego nikt prócz Goty i mnie. Ale miejsce to nawiedza duch. Widzieliśmy go kilka razy w ciągu ostatnich dwu nocy.

— Duch? — Czy Murgen zaczynał się powoli stawać tak silny, że widywali go również inni ludzie?

— To jest zimna i zła istota, Śpioszka. Przypomina coś, co jest najszczęśliwsze, gdy może czaić się w wejściach do grobowców albo ślizgać po kopcach czaszek. Jak ten dzieciak wampir w klatce na tygrysa. Powinnaś bardzo z nią uważać. A chyba powinienem położyć się do łóżka. Zanim zasnę tutaj i twoi przyjaciele będą gadać.

— Jeśli mają o mnie plotkować, nie potrafię wymyślić nikogo lepszego, w czyim towarzystwie chciałabym się znaleźć.

— Któregoś dnia, kiedy znowu będę młody. Podczas następnego obrotu Koła.

— Dobranoc, Wujku

Pomyślałam sobie, że mogłabym mu trochę poczytać, ale niemalże natychmiast zasnęłam. W pewnej chwili, otworzywszy oczy pośród nocy, przekonałam się, że duch Do Tranga naprawdę istnieje. Obudziłam się, od razu całkiem przytomna, i zobaczyłam stojącą w pobliżu drżącą sylwetkę przypominającą mniej więcej ludzką. Najwyraźniej obserwowała mnie. Stary wykonał dobrą robotę, opisując ją. Przez chwilę zastanawiałam się, czy to przypadkiem nie śmierć we własnej osobie.

Zniknęła, gdy tylko wyczuła, że nie śpię.

Leżałam przez jakiś czas, starając się wszystko zebrać w jedną całość. Murgen? Duszołap na przeszpiegach? Ktoś zupełnie nieznany? Albo, co wydawało się najbardziej prawdopodobne, dziewczyna w tygrysiej klatce na ektoplazmatycznej przechadzce?

Próbowałam się nad tym zastanowić, byłam jednak zbyt zmęczona i sen ogarnął mnie natychmiast.

35

Z miastem było coś nie tak. I nie chodziło tu tylko o unoszącą się nad nim zupełnie niezwykłą woń czystości. Deszcz padał przez większą część nocy. Ani nie o ogłupiałe spojrzenia żyjących na ulicach ludzi, którzy właśnie mieli za sobą najgorszą noc w życiu. Chodziło o coś jeszcze. Czuło się, jakby miasto powstrzymywało dech, i wrażenie to nasilało się w miarę zbliżania do biblioteki. Może chodziło o jakiś rodzaj czysto psychicznej reakcji.

Przystanęłam. Kapitan mawiał, że powinno się ufać swoim instynktom. Jeśli z pozoru coś jest nie tak, wówczas należy zastanowić się nad genezą tego wrażenia. Powoli obróciłam się dookoła.

Wokół nie było żadnego z ulicznych nędzarzy. To jednak można było jeszcze zrozumieć. Śmierć zebrała wśród nich swoje żniwo, a ci, co przeżyli, z pewnością kurczowo trzymali się wszelkiego schronienia, jakie mogli znaleźć, obawiając się, że za dnia Szarzy przejmą robotę cieni. Ale Szarych również nie było nigdzie w zasięgu wzroku. I ruch uliczny był zdecydowanie mniej intensywny, niż powinien. A spośród większości maleńkich, jednoosobowych straganów, gdzie wystawiano wszelkie możliwe towary, tylko nieliczne podjęły dziś rano pracę.

W powietrzu czuło się woń strachu. Ludzie czekali, aż coś się wydarzy. Jakby wcześniej widzieli coś, co nie wróżyło najlepiej nadchodzącemu dniowi. Nie sposób jednak było domyśleć się, o co właściwie chodzi. Kiedy zapytałam o to jednego z handlarzy, na tyle odważnego, by w ogóle znaleźć się na ulicy, on zignorował moje pytanie i zamiast odpowiedzieć, próbował przekonać mnie, że żadną miarą nie przeżyję następnego dnia bez grzebienia z kutego mosiądzu.

Coś mnie tknęło; przyszło mi do głowy, że być może przynajmniej po części ma rację. Zatrzymałam się, by wypytać kolejnego handlującego mosiądzem, którego stragan znajdował się w miejscu, skąd było już widać bibliotekę.

— Gdzie się wszyscy dzisiaj podziali? — zapytałam, oglądając równocześnie coś w rodzaju łyżeczki do herbaty o wydłużonej rączce, rzecz właściwie całkowicie bezużyteczną.

Gdy spojrzenie handlarza na moment umknęło w stronę biblioteki, zaczęłam się domyślać, że moje podejrzenia nie są bezpodstawne. I cokolwiek go tak nastraszyło, musiało to mieć miejsce zupełnie niedawno, żadna bowiem dzielnica Taglios nie pozostanie na dłużej cicha i spokojna.

Rzadko noszę przy sobie pieniądze, tego ranka jednak miałam parę monet. Kupiłam więc bezużyteczną łyżeczkę.

— Podarunek dla żony. Za to, że w końcu dała mi syna.

— Nie pochodzisz z tych okolic, nieprawdaż? — zapytał mosiężny jubiler.

— Nie. Jestem z... Dejagore.

Tamten pokiwał w milczeniu głową, jakby to wszystko wyjaśniało. Kiedy zbierałam się już do odejścia, wymamrotał:

— Nie spodoba ci się droga w tamtą stronę, Dejagoraninie.

— Aha?

— Nie spiesz się. Spróbuj ominąć ten pałac.

Zerknęłam w kierunku biblioteki. Nie zobaczyłam nic niezwykłego. Tereny wokół wyglądały całkiem normalnie, chociaż w ogrodzie pracowali jacyś mężczyźni.

— Aha. — Poszłam dalej naprzód, póki nie natrafiłam na wejście w boczny zaułek.

Skąd tutaj ogrodnicy? Przecież zatrudnić mógłby ich tylko Kustosz Biblioteki.

Ponad dachem budynku dostrzegłam jakieś regularne poruszenia. Kołujący wcześniej nad nim ptak sfrunął w dół i przysiadł na kutym żelazie bramy, ponad głową Chałasa. Z początku wzięłam go za samotnego gołębia, kiedy jednak zwinął skrzydła, zobaczyłam białą wronę, patrzącą znacznie bystrzejszymi oczyma, niźli kiedykolwiek się Chałasowi zdarzyło. Ale Chałas kompletnie już otępiał od ciągłego wystawania w bramie.

Kolejny znak ostrzegawczy.

Biała wrona spojrzała prosto na mnie. I mrugnęła. Albo może tylko przymrużyła oczy, jednak bardziej mi się podobała interpretacja sugerująca jej inteligencję i współudział w spisku.

Wrona sfrunęła na ramię Chałasa. Zaskoczony odźwierny omalże nie wyskoczył z sandałów. Ptak najwyraźniej musiał coś powiedzieć. Chałas podskoczył znowu, tym razem próbując ją złapać. Nie udało mu się, wbiegł do biblioteki. Kilka chwil później banda Shadar przebranych za bibliotekarzy wypadła z budynku, zaczęli rzucać kamieniami we wronę. W końcu ptak słusznie zauważył, że nic tu po nim.

Poszłam za jego przykładem, obierając wszelako inny kierunek. Miałam się znacznie bardziej na baczności, niż mi się to od lat zdarzało. Co się działo? Dlaczego tu byli? Najwyraźniej przyczaili się w zasadzce. Na mnie? A na kogo innego? Ale dlaczego? Co zrobiłam takiego, że się zdradziłam?

Może nic. Chociaż jeśli się nie pokażę w pracy i w ten sposób uniknę przesłuchania, może to stanowić bardzo poważny dowód świadczący przeciwko mnie. Ale nie byłam do tego stopnia szalona, by licząc na czysty blef, pakować się prosto do kotła Szarych.

Co się stało, już się nie odstanie. Nie ma powrotu. Żałować można tylko tego ostatniego tomu starożytnych Kronik, którego nie udało mi się zlokalizować i wynieść.

Przez całą drogę do domu próbowałam zrozumieć, co też wzbudziło podejrzenia Szarych. Nieobecność Surendranatha Santaraksity nie trwała przecież dostatecznie długo, by spowodować zainteresowanie czynników oficjalnych. Bywały poranki, gdy Kustosz Biblioteki pojawiał się znacznie później. W końcu przestałam się nad tym zastanawiać w obawie, że wywichnę sobie umysł. Murgen będzie mógł tutaj trochę powęszyć. Podsłuchując ich, na pewno znajdzie odpowiedź.

36

Murgen zajęty był szpiegowaniem, mimo że na świecie był środek dnia. Martwił się o Sahrę i Tobo. A może nawet trochę i o Goblina. Wróciwszy do domu, zastałam Jednookiego, skacowanego, ale czujnego, przy stole, na którym stała machina wytwarzająca mgłę. Matka Gota i Wujek Doj byli z nim, oboje skupieni i spięci. Bez trudu wywnioskowałam z tego, że Sahra zdecydowała się przeprowadzić najśmielszą z naszych dotychczasowych operacji. Ku memu zdumieniu, Jednooki pośpieszył w moją stronę — jeśli takim słowem można określić ociężałe szuranie stopami — i poklepał mnie po plecach.

— Słyszeliśmy, jak wchodzisz, Dziewczynko. Baliśmy się jak cholera, że mogłaś wpaść.

— Co?

— Murgen ostrzegł nas, że zastawiono pułapkę. Kiedy poszedł sprawdzić, w co Sahra się pakuje, usłyszał, jak kilku szefów Szarych rozmawiało o tym. Ta stara suka Duszołap była na miejscu i czekała na ciebie. Cóż, może nie konkretnie na ciebie, ale po prostu na kogoś, kto się tam kręci i kradnie książki, których zresztą w ogóle nie powinno tam być.

— Zgubiłam się, kochany staruszku. Jeszcze raz powoli, od początku, żebym coś zrozumiała.

— Ktoś szedł wczoraj za tobą i twoim chłopakiem. Przypuszczalnie podejrzewał raczej jego niż ciebie. Pewnie jakiś szpieg--amator na usługach Protektorki.

Doskonale wiedzieliśmy, że miasto pełne jest konfidentów, którym płacono zależnie od jakości dostarczonego towaru. Próbowaliśmy jakoś z nimi walczyć.

— Najwyraźniej jemu również musiał stawać na widok twego chłopaka.

— Jednooki!

— Dobrze, już dobrze. Na widok twojego szefa. W mniej lub bardziej dosłownym sensie. Poszedł więc i powiedział Szarym, że ten wstrętny, brudny staruch zamierza zmuszać do perwersji jednego z młodzieńców, którzy dlań pracują. Kilku Szarych udało się więc do biblioteki, zaczęło węszyć, zadawać pytania i szybko odkryli, że brakuje zaksięgowanych pieniędzy, ale również Santa-raksity, o czym jednak dowiedzieli się dopiero, gdy zaczęli ludzi wyciągać z łóżek i aresztować. Potem przekonali się też, że i kilku książek brakuje, włączywszy w to wielkie rarytasy i nawet parę takich, które już całe lata temu miały zostać usunięte z księgozbioru, ale nie zostały. Wtedy cała sprawa dotarła wreszcie do Duszołap. W ciągu dziesięciu sekund zatargała swój śliczny mały tyłeczek na miejsce, gdzie zaczęła grozić ludziom, że pożre ich żywcem, i męczyć każdego, czyj wygląd jej się nie podobał.

— A ja omalże nie weszłam w sam środek tego wszystkiego. — Zadumałam się: — Skąd oni wiedzieli, że księgi zniknęły? Zastąpiłam je odrzutami. — Ale może Mistrz Santaraksita, mając takiego bzika na ich punkcie, robił to samo?

Jeśli był do tego stopnia nieuczciwy, to udało mu się mnie oszukać.

Będziemy musieli poważnie porozmawiać.

— Z tego co Murgen był w stanie się dowiedzieć, Dorabee Dey Banerjae nie jest podejrzewany o nic gorszego prócz naiwności. Surendranath Santaraksita wszelako tkwi głęboko w gównie. Duszołap pewnie zabije go, odrywając mu po kolei wszystkie członki i każąc mu patrzeć, jak wrony pożerają je, w miarę gdy odchodzą od ciała. A potem z pewnością zrobi się jeszcze bardziej niemiła. — Jednooki wyszczerzył się w uśmiechu, w którym majaczył pojedynczy ząb. Nie stanowiło to szczególnie dobrej rekomendacji usług dentysty Kompanii. — Mów sobie, co chcesz o Duszołap, ale ona nie toleruje żadnej korupcji.

Co stanowiło zresztą, przynajmniej w oczach Jednookiego, kolejną plamę w jej aktach.

— Uszłam cało. — powiedziałam. — A oto kolejny temat do rozważań. Biała wrona czekała przy bramie zapewne po to, aby mnie ostrzec. W każdym razie podjęła wyraźną próbę porozumienia. Więc o co chodzi z Sahrą?

— Wszystko idzie, jak zaplanowała. Ten Jaul Barundandi to prawdziwy przygłup. Kupił kiepską imitację twojej Sawy wykonaną przez Goblina. Potem próbował odciągnąć Tobo od Sahry. Ta zagroziła, że powie jego żonie.

Minh Subredil z pewnością może mieć coraz większe kłopoty ze znalezieniem pracy, jeśli będzie dalej trwać w tak niewłaściwym nastawieniu.

— Odwody na miejscu?

— Dziewczynko, kto się tym gównem zajmuje od czasów poprzedzających jeszcze narodziny twojej babki?

— Nie zaszkodzi dwa razy sprawdzić. I ciągle sprawdzać. Ponieważ prędzej czy później będziesz musiał ratować kogoś, kto coś przeoczył. Oddział ewakuacyjny gotów do działania? — Było całkiem prawdopodobne, że trzeba będzie opuścić Taglios znacznie wcześniej, niż tego chciałam. Duszołap wkrótce już zacznie ścigać nas bez litości.

Jednooki powiedział:

— Zapytaj Do Tranga. Powiedział, że się wszystkim zajmie.

Być może cię zainteresuje, że Duszołap przestała obserwować Arjanę Drupadę, kiedy biblioteka stała się dla niej najważniejsza i potrzebowała na miejscu godnych zaufania ludzi.

— Brakuje jej ludzi nawet do tych kilku spraw?

— Brakuje jej takich, którym ufa. Większość tych, których miała, obserwuje teraz adeptów Bhodi, aby mogła uprzedzić ich za każdym razem, gdy zechcą pokazać światu nowego człowieka-pochodnię.

— A więc musimy uderzyć w Drupadę...

— Idź uczyć babcię wysysać jaja, Dziewczynko. Jak powiedziałem, gram już w tę grę od czasu, gdy mama twojej babci wciąż jeszcze moczyła pieluchy!

— A więc kto będzie pilnował magazynu? — Uruchamianie tylu operacji naraz oznaczało, że każdy z braci będzie miał jakieś zajęcie. Nie tylko Duszołap cierpiała na braki sił ludzkich.

— Ty i ja, Dziewczynko. Poza tym Kejter i Śliczny gdzieś się tu kręcą, udając wartowników i kurierów.

— Pewien jesteś, że Drupada jest czysty?

— Murgen sprawdza go co pół godziny. I tak często, skoro pewnie wolałby pilnować swojej kochanej. Przyjaciel Arjana jest czysty. Na razie. Ale jak długo to potrwa? Poza tym Murgen również nie spuszcza z oka Poronionego w Semchi. Sprawdza go co kilka godzin. Wychodzi na to, że tamto również dzisiaj się zdarzy. Duszołap chyba się posra. Kamieniami będzie srała. Brakuje chyba tylko tego jeszcze, żeby któryś z nas podszedł i ugryzł ją w cycek.

— Pilnuj swego języka. Język.

Wujek Doj wymruczał coś niezrozumiale.

Jednooki pochylił się nad projektorem mgły.

37

Mimo iż jeszcze wczoraj wieczorem myśl ta napełniła ją takim entuzjazmem, dzisiaj Sahra nie przestawała zamartwiać się Goblinem w roli Sawy. Na tym małym człowieczku nie można było polegać. Zawsze gotów był z czymś wyskoczyć...

Nie doceniała go. Nie przeżyłby tak długo, gdyby w poważnych sytuacjach wygłupiał się. Od początku był bardziej zdecydowany stać się Sawą, niźli ja kiedykolwiek potrafiłam wejść w tę rolę. Nie robił nic na własną rękę. Minh Subredil musiała go naprawdę prowadzić. Ostrożnie odgrywaną rolę Sawy wyposażył dodatkowo w urok niepozorności, tak że w ogóle nie rzucała się w oczy. Jaul Barundandi i wszyscy pozostali obrzucali tylko idiotkę przelotnym spojrzeniem i skupiali się na Shiki, która tego ranka zdawała się szczególnie atrakcyjna. Na rzemyku okalającym jej szyję kołysał się flet. Jednak każdego, kto chciałby siłą uszczknąć jej wdzięków, czekała przykra niespodzianka. Flet nie był nowy, natomiast posążek Ghangheshy, który niosła Shiki, jak najbardziej. Dzisiaj nawet Sawa miała przy sobie statuetkę boga. Zwróciło to uwagę Jaul Barundandiego, który drwił z Subredil:

— Kiedy zaczniesz nosić po jednym Ghangheshy w każdym ręku? — Podczas poprzedniej wizyty miał nieprzyjemności przez Shiki i teraz chciał się za to przynajmniej częściowo odegrać.

Subredil pochyliła się i wyszeptała coś do swego Ghangheshy, coś o wybaczeniu grzesznikowi, który w głębi serca jest przecież dobrym człowiekiem i któremu potrzeba tylko, aby znalazł przystań w światłości. Barundandi zdołał po części podsłuchać jej słowa. Na jakiś czas rozbroiła go.

Przekazał więc kobietę niespełna rozumu i jej dwie towarzyszki swej żonie, która ostatnimi czasy traktowała je niemal jak swoją własność. Rozpromieniała się zwłaszcza na widok Subredil, miała bowiem mnóstwo roboty do wykonania.

Narita również dostrzegła Ghangheshę.

— Jeśli siła wiary jest zdolna zapewnić ci lepsze życie podczas następnego obrotu Koła, Subredil, z pewnością czeka cię odrodzenie w kaście kapłańskiej. — Potem grubaska zmarszczyła brwi. — Ale nie zostawiłaś tu przypadkiem wczoraj swojego Ghangheshy?

— Co? Ach! Aha! Naprawdę zostawiłam? Myślałam, że zgubiłam go już na zawsze. Nie miałam pojęcia, co się z nim stało. Gdzie jest? Gdzie on jest?— Dokładnie przygotowała sobie sposób odegrania tego epizodu, chociaż wcześniej rzecz jasna Ghangheshę zostawiła umyślnie.

— Spokojnie. Spokojnie. — Miłosny związek Subredil z jej

Ghangheshą stanowił przedmiot żartów niemalże wszystkich w Pałacu. — Dobrze się nim zaopiekowaliśmy.

Na ten dzień zaplanowano mnóstwo pracy, co pod pewnym względem było korzystne. Pomagało jakoś zabić czas. Przez ładnych parę godzin bowiem i tak nic nie będzie można zrobić, a czy w ogóle cokolwiek się uda, w sporej mierze zależało od szczęścia. A tam, gdzie wszystko zależało od szczęścia, pewnie nie od rzeczy byłoby dalszych kilkunastu Ghangheshów.

Podczas przerwy obiadowej do grupy, w której resztki z kuchni jadła też Subredil, dotarły plotki o gniewie Protektorki wywołanym kradzieżą jakichś książek z królewskiej biblioteki. W tej chwili Protektorka była na miejscu zbrodni, osobiście prowadząc śledztwo.

Subredil rzuciła ostrzegawcze spojrzenie w stronę towarzyszek. Żadnych pytań. Żadnego martwienia się o ludzi, którym zapewne i tak nie można nijak pomóc.

Później tego samego dnia dotarły do Pałacu kolejne wieści. Purohita i kilku innych członków Tajnej Rady, wraz ze swoimi osobistymi strażnikami i garścią pochlebców, zostali zarżnięci na samych stopniach Kernmi What podczas akcji, która wyglądała jak w pełni zaplanowana operacja militarna wspomagana ciężkimi czarami. Raporty z miejsca zajścia były niejasne i często sprzeczne ze sobą, ponieważ spośród wszystkich jego uczestników bodaj tylko napastnikom nie zależało na natychmiastowym znalezieniu bezpiecznej kryjówki.

Subredil próbowała wziąć to pod uwagę, jednak nie udało jej się całkowicie skryć gniewu. Kendo Rzeźnik był naprawdę zbyt gwałtownym człowiekiem, by powierzać mu dowodzenie. A poza tym był zaprzysięgłym wyznawcą Yehdna. Gunni z pewnością nie będą uszczęśliwieni rozlewem krwi na stopniach swej głównej świątyni.

Wiele było gadania o znakach i omenach, które wykorzystano jako osłonę dla operacji, oraz o pułapkach, które wycofujący się zastawili za sobą. Nie było najmniejszych wątpliwości, ani kto jest odpowiedzialny za atak, ani kto zajmuje następne miejsce na liście proskrypcyjnej napastników. Każdą chmurę dymu, która nie głosiła: „Woda śpi", znaczyło przesłanie: „Braciom nie pomszczonym".

Dopiero od wczoraj krążyły plotki o wezwaniu Wielkiego Generała do Taglios, aby rozprawił się z umarłymi, którzy nie chcieli spokojnie spoczywać w grobach. W oczach ulicy wszystko wskazywało na to, że Kompania czeka na niego w pełni gotowa.

Sahra zaczynała się martwić. W takiej sytuacji Duszołap, gdy tylko usłyszy o ataku, z pewnością natychmiast opuści bibliotekę. Gdyby wróciła do Pałacu w stanie skrajnego podniecenia, należało chyba zrezygnować z całej operacji — czarodziejka będzie z pewnością nazbyt czujna, by rozsądnie było czegokolwiek próbować tuż pod jej nosem.

Niedługo po tym, jak wieści zaczęły krążyć po Pałacu, do pomieszczenia wpadła Radisha. Była zupełnie wytrącona z równowagi. Skierowała się prosto do Komnaty Gniewu. Sawa na moment uniosła spojrzenie znad czyszczonego właśnie mosiądzu, najwyraźniej nie na żarty zdenerwowana. Subredil odłożyła na bok ścierkę i poszła zobaczyć, jak wygląda sytuacja. Nikt nie zwrócił na nią nawet najmniejszej uwagi.

Niedługo po pojawieniu się Radishy — kiedy do pomieszczenia zerknął Jaul Barundandi, aby zobaczyć, jak idzie praca, i jakimś sposobem wdał się w sprzeczkę z Naritą — gdy nikt na nią nie patrzył, Sawa odeszła na bok. Nikt zrazu nie zauważył tego, co zrobiła, ponieważ Sawa właściwie nigdy nie postępowała w sposób rzucający się w oczy, a dzisiaj tę jej cechę wzmacniał nadto drobny czar.

Shiki zbliżyła się do matki. Twarz miała bladą i ściętą zmartwieniem, nieustannie muskała palcami flet. Wreszcie wyszeptała:

— Czy nie powinniśmy już pójść poszukać?

— Jeszcze nie czas. Zostaw swego Ghangheshę. — Shiki miała zrobić to już parę godzin temu.

Błyskawicznie przemierzająca Pałac plotka dotarła do ich uszu, chwilę później druga, jeszcze bardziej niemiła. Wróciła Protektorka, całkowicie wyprowadzona z równowagi. Teraz składała wizytę swoim cieniom. Szykowała się kolejna noc terroru na ulicach Taglios.

Kobiety zaczęły się naradzać, czy aby przypadkiem nie należałoby skończyć pracy, zanim Protektorka zdecyduje, że musi złożyć wizytę Radishy. Duszołap z pewnością nie uszanuje prywatności Księżniczki. Nie robiła nigdy tajemnicy ze swej pogardy dla tagliańskich obyczajów. Nawet Narita zdawała się gotowa przyznać, że kiedy Protektorka miała swoje nastroje, najlepiej było zejść jej z oczu.

W tej chwili Shiki odkryła, że jej ciocia zniknęła.

— Cholera jasna, Subredil — wściekła się Narita. — Obiecałaś, że po ostatnim razie będziesz na nią jeszcze bardziej uważać.

— Strasznie przepraszam, pani. Tak się wystraszyłam. Przypuszczalnie postanowiła tylko pójść do kuchni. Kiedy zgubiła się ostatnim razem, tam właśnie szła.

Shiki już biegła na poszukiwania. Nie trwało nawet minutę, kiedy rozległ się jej głos:

— Znalazłam ją, mamo.

Kiedy obie kobiety przybyły na miejsce, zobaczyły Sawę siedzącą bez zmysłów na posadzce i wspartą plecami o ścianę — na jej podołku spoczywała mosiężna lampa, a wszystko dookoła było brudne od wymiotów.

— Och, nie! — wykrzyknęła Subredil. — Tylko nie to! — I wśród bełkotu i bezskutecznych usiłowań doprowadzenia Sawy do przytomności jakoś zdołała zdradzić swe obawy, że być może jest ona ciężarna, gdyż została wykorzystana przez mężczyznę na stałe zatrudnionego w Pałacu.

W ciągu kilku sekund Narity już nie było, rozwścieczona pobiegła szukać męża. Subredil i Shiki poszły zaraz za nią, podtrzymując między sobą Sawę. Kierowały się w stronę furtki dla służby. Nikt nie zwrócił uwagi, że kobiety nie zabrały swoich Ghangheshów, że nie mają nawet tego, którego Subredil zapomniała wczoraj.

Przez wzgląd na stan, w jakim znajdowała się Sawa, oraz emocje targające Narita, wreszcie spodziewany wybuch niezadowolenia Protektorki kobiety odebrały zarobione pieniądze, a potem odeszły, bez konieczności spotkania twarzą w twarz z którymś pomocników Barundandiego. Znowu się udało.

Gdy zagłębiły się w kręte ulice otaczające Pałac, niemal natychmiast złożyły Sawę do krytego wozu ciągnionego przez woły. Subredil musiała wciąż napominać Shiki, by nazbyt otwarcie nie świętowała zwycięstwa.

38

— Wszystko, co zrobiliśmy, pewnie i tak ktoś widział — zwróciłam się do zgromadzonych żołnierzy. — Kiedy rozejdzie się wieść, że Radisha zniknęła, każdy z tych ludzi coś sobie przypomni i będzie próbował pomóc. A Duszołap słynie z tego, że potrafi oddzielić ziarno od plew.

— Jak również z tego, że ma na posyłki nadprzyrodzone moce, zdolne wyłowić ten jeden konkretny ślad spośród tysiąca błędnych tropów — zgłosił się na ochotnika Wierzba Łabędź. Był obecny podczas narady, ponieważ zgodził się zaopiekować Radishą. Kiedy się obudzi i odkryje, że na koniec jednak wpadła w ręce prześladującego ją demona, z pewnością przyda jej się znajoma twarz.

Banh Do Trang chciał się dowiedzieć:

— Macie zamiar się ewakuować czy nie? — Stary znajdował się na skraju załamania. Pracował cały czas, a wstał dobrze przed świtem.

— A możemy? — zapytałam.

— Możecie uciekać w każdej chwili, gdy sytuacja stanie się beznadziejna. Jednak minie jeszcze ładnych parę godzin, zanim barki zostaną w pełni wyposażone.

Nikt jednak nie miał ochoty uciekać. Przynajmniej nie od razu. Ludzie zżyli się z sąsiadami, pożenili z ich córkami. Każdy miał jakieś niedokończone sprawy. Na tym polega życie. Ta sama sytuacja nieustannie trapiła Kompanię na całej przestrzeni jej dziejów.

Sahra powiedziała:

— Wciąż nie udało ci się zmusić Narayana do wydania Klucza.

— Porozmawiam z nim. Rzeka już wrócił? Nie? A co z Kendo? Gdzie Kejter i Śliczny? — Wszyscy nasi ludzie zajmowali się jakimiś specjalnymi zadaniami. Dobry stary Jednooki wysłał ostatnich dwu, ledwie zresztą kompetentnych Kejtra i Ślicznego, aby zabili odźwiernego Chałasa, bowiem Murgenów! udało się ustalić, że to przez niego wybuchło całe zamieszanie w bibliotece. Co więcej, Chałas z grubsza wiedział, gdzie mieszkam.

Jednooki poinformował mnie:

— Kendo Rzeźnik właśnie przechodzi przez sieć. Arjana Drupada wygląda całkiem nieźle, jak na człowieka, który dostał kilkanaście razy nożem. Cicho.

Murgen próbował coś wyszeptać. Na zewnątrz grzmiało, z nieba sypał się grad. Nie byłam w stanie usłyszeć ani słowa.

— Murgen mówi, że zaczęło się w Semchi. Poroniony uderzył na nich w chwili, gdy zaczęli rozbijać obóz. Dopadł ich bezbronnych.

— Cholera! — zaklęłam. — Cholera, cholera, cholera!

— O co chodzi, Dziewczynko?

— Powinien poczekać, aż tamci zabiorą się do Drzewa Bhodi. W ten sposób nikt nie będzie wiedział, po co ich załatwiliśmy.

— Właśnie dlatego nie masz jeszcze mężczyzny.

— Co?

— Za dużo wymagasz. Wysłałaś Poronionego aby zabił paru ludzi. Jeżeli nie powiedziałaś mu na wstępie, że ma to być przedstawienie, że wszyscy nasi chłopcy mają walczyć tylko lewą ręką albo co tam, on zrobi wszystko oczywiście tak szybko, w sposób tak brudny i przy jak najmniejszym ryzyku dla naszych ludzi, jak to tylko będzie możliwe.

— Myślałam, że się domyśli...

— Myślałaś, Dziewczynko? Na tym, niewczesnym przecież, etapie swej kariery? Ty, gotowa w każdej chwili ogłosić zapisy na listę oczekujących, by móc zawiązać ci buty?

Rozgryzł mnie. I trafił w dziesiątkę. Spróbowałam zmienić temat.

— Jeśli zdecydujemy się ewakuować, będziemy musieli wysłać kogoś, aby ostrzegł Poronionego i ustalił miejsce spotkania.

— Nie zmieniaj tematu. Odwróciłam się.

— Kendo. Potrzebuje pomocy medycznej?

— Drupada? Już tak bardzo nie krwawi.

— To weźcie go i przedstawcie nowemu współlokatorowi. — Fakt, że akurat Jednooki mnie załatwił, wprawił mnie w szczególnie paskudny nastrój. Chwila wydawała się najlepsza, aby wróg zaznał go na własnej skórze. — Reszta niech się godnie zajmie Radishą. Nie chcemy, by ludzie mogli nas oskarżyć, że choćby złamaliśmy jej paznokieć.

Rzeźnik pokiwał głową i wymamrotał coś po nosem.

— Hej, zboczeńcu! — zawołałam do Głównego Inspektora Archiwów. — Nawet nie chcę słyszeć, jak mówisz, że Czarna Kompania nie dba o swoich gości, przygotowaliśmy ci więc prywatną ludzką zabawkę. Może ma nieco dłuższe ząbki, niż lubisz, ale potrwa to tylko do czasu, aż przyjdzie Protektorka i was wypuści.

Kendo wsparł but na plecach Drupady i kopnął go. Purohita wtoczył się do klatki. On i Gokhale skoczyli jak oparzeni w przeciwległe jej krańce i popatrzyli na siebie z wściekłością. Ponieważ ludzka natura jest, jaka jest, każdy z nich pewnie winił drugiego za swoją sytuację.

Zwróciłam się do Kendo:

— Teraz możesz się wyluzować. Zjedz coś. Prześpij się. Ale nie podchodź do dziewczyny.

— Hej, zrozumiałem od razu, Śpioszka. A potem jak zaczęła lunatykować, straciłem resztę wątpliwości. A więc nie przejmuj się.

— Daj mi powód, żebym nie musiała się przejmować.

— Dlaczego jej zwyczajnie nie ukręcimy łba?

— Ponieważ potrzebujemy Singha, aby otworzyć drogę przez Bramę Cienia. A on nam nie pomoże, jeśli nie będzie miał pewności, że dobrze traktujemy Córkę Nocy.

— Właściwie nigdy dobrze nie znałem żadnego z Uwięzionych. Jeśli o mnie chodzi, nie musisz ich wyciągać.

— Musimy ich wydostać ze względu na Kompanię, Kendo. Tak samo byśmy zrobili, gdybyś to ty tam został.

— Jasne. Racja. — Kendo Rzeźnik był jednym z tych ludzi, którzy niezależnie od wszystkiego widzieli tylko ciemniejszą stronę każdej sprawy.

— Odpocznij trochę. — W oczekiwaniu na raport Murgena o aktualnej sytuacji w Pałacu, poszłam porozmawiać z Narayanem.

Nie miałam najmniejszej ochoty uciekać, ale wiedziałam, że czas najwyższy, by Kompania ruszyła się z miejsca. Musieliśmy jednak wiedzieć, jak Duszołap zareagowała na porwanie. No i trzeba było wyciągnąć Goblina z Pałacu.

Jeżeli Duszołap nie ruszy za nami w pościg niczym wyjąca tropikalna burza, zacznę naprawdę się martwić o jej zamiary.

— Dzień upłynął naprawdę miło, dziękuję, panie Singh. Niezliczone godziny planowania i odrobina natchnienia złożyły się na naprawdę przyjemne dzieło. Jeszcze tylko jedna rzecz i ten dzień będzie można uznać za skończenie doskonały. — Wciągnęłam powietrze w nozdrza. Pachniało jakby Jednooki i przyjaciele znowu coś pędzili. Przypuszczalnie po to, by móc zabrać trochę z sobą, gdy przyjdzie uciekać.

Kopniakiem zebrałam do kupy kilka skór z jakiegoś zwierza leżących obok prętów klatki Singha i usiadłam. Nakarmiłam go odrobiną ostatnich plotek. Powiedziałam też:

— Żaden z waszych ludzi chyba nie przejmuje się wami dwojgiem. Być może okazaliście się odrobinę zbyt tajemniczy. Żałosne, jeśli cały kult zginie tylko dlatego, że wszyscy będą po prostu siedzieć i czekać, aby ktoś im powiedział, co dalej robić.

— Powiedziano mi, że mogę układać się z tobą wedle własnej woli. — Dziś wieczór nie było śladu płaszczenia się i lęku. Otrzymał skądś wsparcie. — Jestem gotów, by omówić z tobą kwestię posiadanego przedmiotu, jeśli otrzymam bezwzględne gwarancje, że Czarna Kompania nigdy nie wyrządzi żadnej krzywdy Córce Nocy.

— Nigdy to jest strasznie dużo czasu. Nie miałeś szczęścia. — Wstałam. — Goblin właściwie od zawsze chciał nad nią trochę popracować. Pozwolę mu chyba odciąć jej parę palców, choćby po to, żeby ci pokazać, iż wobec dawnych wrogów nie mamy nawet śladu wyrzutów sumienia czy litości.

— Zaproponowałem ci to, o co prosiłaś.

— Zaproponowałeś mi wyrok śmierci z opóźnieniem. Jeśli zgodzę się na taką bzdurę, za dziesięć lat ta wiedźma o czarnym sercu zacznie nas po kolei truć i staniemy przed tragicznym wyborem, czy dotrzymać słowa i zaakceptować śmierć, czy też złamać słowo i patrzeć jak nasza sława wali się w gruzy. Pewna jestem, że nie znasz zbyt dobrze północnej mitologii. W jednej z ich starszych religii pewien główny bóg dał się zabić, aby uwolnić rodzinę od obietnicy, którą pochopnie uczynił wrogowi, noszącemu ją później niczym żółw skorupę.

Narayan patrzył na mnie, zimny niczym kobra, czekając, aż zacznę pękać. I faktycznie zaczynałam, choćby przez to, że próbowałam wszystko wyjaśniać. Jednooki po sto razy mi powtarzał, że nie trzeba za dużo gadać.

— Po prostu nie zależy mi na żadnym wytworze do tego stopnia, by stawiać moich ludzi w sytuacji, jaką proponujesz. Szczególnie zaś nie chcę podejmować żadnych zobowiązań w imieniu tych, którzy zostali pogrzebani. Z drugiej jednak strony, może ty zechcesz wziąć na siebie jakieś zobowiązanie — zakładając oczywiście, że wyjdziesz żywy z całej sytuacji — na przykład, że nigdy odtąd nie będziesz się naprzykrzał Kompanii. Że zgodzisz się pójść do Kapitana i Porucznik i błagać o przebaczenie za porwanie ich dziecka.

Sama sugestia przejęła grozą żywą legendę Kłamców.

— Ona jest Dziecięciem Kiny. Córką Nocy. Tamci dwoje są nieważni.

— Najwyraźniej nie mamy jeszcze o czym rozmawiać. Do śniadania dostaniesz kilka paluszków.

Poszłam sprawdzić, czy Surendranath Santaraksita okazał się dobrym chłopcem i przyłożył do zadań, których realizacja — jak dałam mu do zrozumienia — mogłaby przyczynić się znacznie do złagodzenia niewygód niewoli. Ku memu zaskoczeniu zastałam go pogrążonego w pracy — z pomocą starego Baladityi tłumaczył zawzięcie to, co uważałam za pierwszy tom zagubionych Kronik. We dwójkę zapełnili już porządny stosik kartek.

— Dorabee! — powiedział Mistrz Santaraksita. — Cudownie. Twój przyjaciel z obcych krain wciąż nam powtarza, że kiedy zapełnimy tych kilka stronic, nie dostaniemy więcej we-linu. Chce, żebyśmy używali tego obrzydliwego zrobionego z kory materiału, jakim wciąż posługują się na bagnach.

Zanim na świecie pojawił się papier we współczesnym tego słowa znaczeniu, a także welin i pergamin, najpierw była kora. Nie mam pojęcia, z jakiego rodzaju drzewa pochodzi, tylko że delikatnie zdejmowano z niej wewnętrzne warstwy, potem suszono je i prasowano, aż otrzymywano materiał, na którym można było pisać. Aby powstała książka, składało się puste stronice, wierciło dziurę w górnym lewym rogu stosu, a potem wiązało wszystko razem rzemykiem albo wstążką, tudzież kawałkiem lekkiego łańcuszka. Banh Do Trang rzecz jasna preferował korę, ponieważ była zarówno tańsza, jak i bardziej tradycyjna i twardsza niż produkty zwierzęce.

— Porozmawiam z nim.

— Aż tak bardzo nam się nie spieszy, Dorabee.

— Na imię mam Śpioszka.

— Śpioszka to nie jest imię. To jest znamię choroby albo nieszczęścia. Wolę Dorabee. I będę mówił Dorabee.

— Mów, jak chcesz. Będę wiedziała, do kogo się zwracasz. — Przeczytałam parę stron. Miał rację. — To są jakieś nudne bzdury. Wygląda jak księga rachunkowa.

— Ponieważ głównie tym właśnie jest. Rzeczy, których chciałabyś się dowiedzieć, piszący te słowa uznawał za wiadome każdemu współczesnemu czytelnikowi. Autor nie pisał dla przyszłych pokoleń ani nawet dla tego, co miało przyjść po nim. Zapisywał zużyte hufnale, groty lanc i siodła. Wszystko, co miał do powiedzenia o stoczonej bitwie, to tyle że młodsi oficerowie oraz podoficerowie nie odnieśli się z oczekiwanym entuzjazmem do pomysłu zbierania broni zgubionej bądź porzuconej przez pokonanego wroga, woląc z tą robotą poczekać do następnego świtu. W efekcie maruderzy i okoliczni chłopi zdołali rozgrabić najlepsze części uzbrojenia.

— Zwróć uwagę, że autor nie zadbał nawet o to, by wymienić choćby jedno imię, osobę albo miejsce. — Zaczęłam czytać, nie czekając, aż Mistrz przerwie. Potrafiłam słuchać i czytać równocześnie, mimo iż byłam tylko kobietą.

— Podaje przebytą marszrutę i daty. Kontekst jednoznacznie sugeruje przyjęty system miar. Nietrudno go zrekonstruować. Ale co mnie najbardziej zadziwia, Dorabee, to kwestia, dlaczego przez całe nasze życie kazano nam się śmiertelnie bać tych ludzi. Nie znalazłem żadnego powodu do obaw. Księga jest kroniką oddziału rozdrażnionych małych ludzi, którym kazano wymasze-rować skądś, skąd wcale nie chcieli się ruszać, dla powodów, jakich nie potrafili pojąć, w pełni przekonani, że ich nieoficjalna misja potrwa kilka tygodni, najwyżej kilka miesięcy. A potem będą mogli wrócić do domu. Jednak miesiące piętrzyły się w lata, a lata w pokolenia. I nigdy tak naprawdę nie zrozumieli, dlaczego.

Z przetłumaczonego materiału wynikało również, że powinniśmy zrewidować nasze utrwalone przekonanie, w myśl którego Wolne Kompanie równocześnie runęły na świat w przemożnej orgii ognia i krwi. Jedyna inna kompania, o której wspominał tekst, zdążyła wrócić całe lata przed wyruszeniem Czarnej Kompanii, a po prawdzie, to wielu starszych podoficerów Kompanii służyło w stopniu szeregowego w tamtym bezimiennym oddziale.

— Powoli do mnie dociera — jęknęłam. — Przetłumaczymy to wszystko, przeczytamy wszystko, co zostało tam zapisane, i dalej nie będziemy nic rozumieli.

Santaraksita odparł:

— Niemniej, to jest znacznie bardziej ekscytujące niźli posiedzenie bhadrhalok, Dorabee.

Wówczas Baladitya odezwał się po raz pierwszy:

— Czy będziemy tu musieli umrzeć z głodu, Dorabee?

— Nikt wam nie przyniósł nic do jedzenia?

— Nie.

— Zadbam o to. Nie przestraszcie się, jeśli usłyszycie, jak krzyczę. Mam nadzieję, że zasmakuje wam ryż z rybą.

Zadbałam, by ich nakarmiono, potem zaszyłam się w swoim kącie na jakiś czas. Zapoznawszy się z treścią pracy Mistrza Santaraksity, poczułam, jak ogarnia mnie przygnębienie. Niestety, niekiedy zbyt wiele emocji angażuję w swoje cele, a potem cierpię potworne rozczarowanie, kiedy nic nie układa się po mojej myśli.

39

Obudził mnie Tobo.

— Jak możesz spać, Śpioszka?

— Chyba musiałam być zmęczona. Czego chcesz?

— Protektorka zaczęła wreszcie się wkurzać z powodu Radishy. Ojciec chce, żebyś przyszła i zobaczyła, co się dzieje. Wtedy nie będziesz musiała się dowiadywać wszystkiego z trzeciej ręki.

W tej chwili moje imię wydawało mi się szczególnie stosownie dobrane. Chciałam tylko leżeć na sienniku i śnić o jakimś innym życiu.

Kłopot ze mną był taki, że niczym innym nie zajmowałam się od ukończenia czternastego roku życia. Nie potrafiłam nic innego. Chyba że Mistrz Santaraksita gotów byłby zapomnieć urazy i z powrotem przyjąć mnie do biblioteki. Zaraz po tym, jak uda się pogrzebać Duszołap w dole głębokości pięćdziesięciu stóp, wypełnionym wrzącym ołowiem.

Przyciągnęłam sobie stołek, usiadłam między Sahrą i Jednookim, wsparłam łokcie na stole i wpatrzyłam się w mgłę, z której Murgen najwyraźniej odzywał się tylko wtedy, kiedy miał na to ochotę. Jednooki wściekał się nawet mimo tego, że tamten nie mógł go usłyszeć. Powiedziałam więc:

— Z tego zamieszania ktoś mógłby sobie pomyśleć, że się martwicie o Goblina.

— Oczywiście, że się martwię o Goblina, Dziewczynko. Zanim poszedł tam rano, karzełek pożyczył ode mnie lokalizator transejdetyczny. Nie wspominając, że wciąż jest mi winien kilka tysięcy pai za... no nieważne, w każdym razie wisi mi mnóstwo pieniędzy.

Wedle mojej wiedzy było raczej na odwrót. Jednooki zawsze był komuś coś winien, nawet wtedy, gdy wiodło mu się dobrze. A kilka tysięcy pai nie stanowiło bynajmniej żadnej fortuny, skoro pai był maleńkim ułomkiem tej jednolitej miary, której używa się do wyceniania klejnotów i metali szlachetnych. Potrzeba ich coś najmniej dwa tysiące, aby dać równowartość północnej uncji. Ponieważ Jednooki nie wyszczególnił, czy chodzi o złoto, czy srebro, prawdopodobnie myślał raczej o nisko cenionej miedzi. Innymi słowy, nie było tego wiele.

Tak naprawdę, martwił się o swego najlepszego przyjaciela, ale nie mógł tego powiedzieć na głos, ponieważ miał za sobą stuletnią historię obrażania go publicznie.

Gdyby zaś nawet istniał taki magiczny instrument jak transejdetyczny lokalizator, to Jednooki wynalazł go na godzinę przed pożyczeniem Goblinowi.

Wymamrotał:

— Jeśli ten mały, brzydki gówniarz pozwoli się zabić, to go chyba uduszę. Nie może mnie zostawić samego, żebym targał ten tobół... — W tym momencie zdał sobie sprawę, że myśli na głos.

Sahra i ja odnotowałyśmy w pamięci tę uwagę, by sprawdzić, o co chodzi z tą metaforą toboła. Brzmiało to jak plan znakomitego interesu właśnie w toku. Tajemnicze plany. Niespodzianka, niespodzianka...

Oblicze Murgena zmaterializowało się niemalże tuż przed moją twarzą.

— Duszołap straciła cierpliwość. Stado wron właśnie przyniosło wieści z Semchi. Wściekła się. Mówi, że wywlecze Radishę z Komnaty Gniewu, jeśli tamta nie wyjdzie za dwie minuty.

— Co z Goblinem? — warknął Jednooki.

— Ukrywa się — odparł Murgen. — Czeka na wschód słońca. — Nie chciał w nocy opuścić Pałacu, jak to zaplanowaliśmy pierwotnie. Duszołap spuściła cienie, tylko po to, by dać posmakować Taglios swego gniewu. Wystawiliśmy już kilka pułapek, przypadkowo rozsianych po prawdopodobnych dzielnicach, jednak nie oczekiwałam, że coś się złapie. Nabrzmiewało we mnie coraz silniejsze przeczucie, że szczęście właśnie nas opuściło.

Goblin miał wprawdzie przy sobie amulet odstraszający cienie, który jakoś uchował się z czasów wojen z Władcami Cienia, ale nie miał pojęcia, czy w ogóle jeszcze działa. Jako że jesteśmy tak bardzo błyskotliwi i przewidujący, nawet do głowy nam nie przyszło, żeby go wypróbować na prawdziwych cieniach, których skromnym zapasem przez czas jakiś dysponowaliśmy.

Nie można myśleć o wszystkim.

Ale trzeba się starać.

Kiedy cierpliwość Protektorki się wyczerpała i wściekła kobieta ruszyła, by wywlec Radishę z jej kryjówki, jeden z Gwardzistów Królewskich spróbował ją powstrzymać. Padł bez zmysłów pod lekkim dotknięciem. W końcu dojdzie do siebie. Protektorka nie była szczególnie mściwa. Przynajmniej dotąd.

Rozbiła drzwi wiodące do Komnaty Gniewu. I zawyła z rozpaczy, zanim jeszcze kawałki drzwi spadły na posadzkę.

— Gdzie ona jest? — Siła jej gniewu zdjęła trwogą przyglądających się tej scenie.

Szambelan w randze młodszego pomocnika, kłaniając się w pas i kiwając żywo głową, jęknął:

— Była tam, Wasza Łaskawość! Jeszcze ktoś inny upierał się:

— Nie widzieliśmy, żeby wychodziła. Musi tam być.

Odbijając się echem, skądś, jakby z oddali zarówno w czasie, jak w przestrzeni, dobiegł czyjś krótki śmiech.

Duszołap odwróciła się powoli, jej wzrok był niczym okrutna włócznia.

— Podejdźcie bliżej. Powtórzcie mi to. — Jej głos był rozkazujący, lodowaty, straszny. Zaglądała w jedną parę oczu po drugiej, wykorzystywała lęk, jaki wielu żywiło, myśląc, iż potrafi wyczytać najgłębsze tajemnice ludzkich myśli.

Żaden z ludzi Radishy nie zmienił swojej opowieści.

— Jazda stąd. Wynocha z apartamentów. Coś się tu stało. Nie chcę, żeby mi który przeszkadzał. Muszę się skoncentrować. — Odwróciła się znowu, powoli, wyostrzając zmysły czarownicy, aby dostrzec kształt rzeczy minionych. Okazało się to znacznie trudniejsze, niźli oczekiwała. Zbyt długo leniuchowała, nie dbała o trening i straciła formę.

Odległy śmiech znowu rozbrzmiał na krótką chwilę, zdając się tym razem odrobinę bliższy.

— Ty! — warknęła Duszołap na grubą kobietę, jedną ze sprzątaczek. — Czym się zajmujesz?

— Pani? — Narita ledwie była w stanie wyskrzeczeć odpowiedź. Jeszcze chwila, a straci panowanie nad pęcherzem.

— Właśnie wsunęłaś coś do lewego rękawa. Coś z ołtarza. — Pojedyncza biała świeca, niemalże już ogarek, wciąż płonęła w małej kapliczce poświęconej przodkom. — Chodź tutaj. — Duszołap wyciągnęła urękawicznioną prawą dłoń.

Narita nie potrafiła się oprzeć. Podeszła do mrocznej kobiety, tak kształtnej i złowrogo kobiecej w swych czarnych skórach. Przyłapała się na tym, że głupio zazdrości jej tak szczupłej figury.

— Daj mi to.

Narita niechętnie wyjęła Ghangheshę z rękawa. Zaczęła coś bełkotać o tym, jak to nie chciała, żeby jej przyjaciółka miała kłopoty; plotła zupełnie bez sensu, nie rozumiejąc, że gdyby nie próbowała schować Ghangheshy, Protektorka niczego by nie zauważyła.

Duszołap popatrzyła na maleńką glinianą figurkę.

— Sprzątaczka. To należy do sprzątaczki. Gdzie ona jest? Odległy, szyderczy śmiech.

— Ona jest najmowana na dniówki, pani. Mieszka w mieście.

— Gdzie?

— Nie wiem, pani. Nie wydaje mi się, aby ktoś wiedział. Nikt nigdy nie pytał. Nigdy nie miało to znaczenia. Jeden z pozostałych służących odważył się powiedzieć:

— Dobrze wykonywała swoją pracę.

Duszołap nie przestawała przyglądać się Ghangheshy.

— Coś tu jest dziwnego... Teraz to już ma znaczenie. Dla mnie. Dowiedzcie się.

— Jak?

— Nie obchodzi mnie to! Wymyślcie coś oryginalnego! Ale znajdźcie ją. — Duszołap cisnęła glinianą figurką o posadzkę. Odłamki posypały się na wszystkie strony.

Ponad podłogą zwinęło się pasemko widmowego dymu, skręciło niczym atakująca znienacka kobra, wysoka na stopę. Potem uderzyło Protektorkę.

Służący zawyli i zaczęli tratować się wzajem, próbując uciec. Wcześniej nigdy nie widzieli cienia, ale doskonale wiedzieli, do czego jest zdolny.

Śmiech był już bliższy, głośniejszy, trwał dłużej.

Duszołap sama zadziwiła wszystkich gwałtownym piskiem zaskoczenia i przerażenia, niczym młoda kobieta, która niespodzianie nastąpiła na węża. Tylko jej ubiór, a przede wszystkim zawsze otaczająca ją garść zaklęć ochronnych sprawiły, że nie padła ofiarą własnej najokrutniejszej broni.

Ale nawet w takiej sytuacji, przez jakąś minutę, niby dziecko odganiające się od komarów, odpędzała cień, z entuzjazmem starającym się położyć kres łączącemu ich związkowi. Kiedy nie udało jej się odzyskać nad nim kontroli, Duszołap w końcu go zniszczyła. Sądząc z konieczności zastosowania tak radykalnego środka, całą sprawę przygotował zaiste bystry umysł, przypuszczalnie w nadziei, że będzie zbyt rozzłoszczona, by zwracać uwagę przez ten ułamek sekundy potrzebny...

— Kobieto! Wracaj tu zaraz! — Protektorka wyciągnęła dłoń w kierunku, w którym uciekała Narita. Jakimś sposobem pojedyncze pasmo włosów kobiety przeplotło się przez palce Duszołap. W jednej chwili palce zalśniły. Powietrze zaskwierczało od elektrostatyki. Pozostali służący zajęczeli i pożałowali, że nie starczyło im nerwów choćby na próbę ucieczki.

Narita pojawiła się ponownie, drobiąc krótkimi kroczkami zombie.

— Tutaj! — powiedziała Duszołap. Wskazała punkt na posadzce Komnaty Gniewu. — Pozostali... Wynocha. Szybko. — Nie musiała ich dodatkowo zachęcać. — Grubasko. Opowiedz mi wszystko o istocie, która zawsze nosiła ze sobą Ghangheshę.

— Powiedziałam ci wszystko, co wiem — zapiszczała Narita.

— Nie. Nie powiedziałaś. Zacznij więc mówić. Być może to ona porwała Radishę.

Duszołap pożałowała tego, co powiedziała, w momencie gdy słowa opuściły otwór w jej hełmie.

Śmiech zabrzmiał jak diabelski rechot, dochodzący już wprost z korytarza. Głowa Protektorki, jakby szarpnięta, zwróciła się w tym kierunku. Nie wyczuła żadnego zagrożenia. Więc cała sprawa mogła chwilę poczekać.

— Nazywa się Minh Subredil. — Jedyne trzydzieści sekund zajęło następnie Naricie opowiedzenie wszystkiego, co wiedziała na temat Minh Subredil, jej córki Shikhandini i jej szwagierki Sawy.

— Dzięki — warknęła Duszołap. — Nie bardzo mi pomogłaś. I za to wynagrodzę cię w odpowiedni sposób. — Prawą dłonią schwyciła grubaskę za gardło, ścisnęła.

Kiedy ciało Narity obwisło w jej uścisku, śmiech zabrzmiał jeszcze raz. Towarzyszyło mu też jakieś słowo. Ardath? A może to było Silath? A może mogło to być...? Nieważne. Duszołap nie miała zamiaru tego słuchać, nie pozwoli z siebie szydzić. Pomknęła w kierunku źródła dźwięku, ale kiedy wypadła na korytarz, w zasięgu wzroku nie było nikogo.

Zaczęła wzywać straże, Szarych, ale przypomniała sobie, że właśnie zabiła jedyną osobę, która prócz niej wiedziała na pewno, iż Radisha zniknęła.

Radisha zamknęła się na głucho przed światem. Tyle tylko wszyscy powinni wiedzieć. Księżniczka mogła sobie żyć na zawsze tuż obok, w Komnacie Gniewu. Nie musiała przecież wtrącać się w sprawy świata. Miała przecież swoją dobrą przyjaciółkę, Protektorkę, która zajmie się dla niej zarządzaniem sprawami imperium.

Kolejny wybuch śmiechu, docierającego najwyraźniej zewsząd i znikąd. Duszołap energicznie wyszła z komnaty. To jeszcze nie koniec.

Biała wrona sfrunęła z mroku zalegającego pod sufitem korytarza i ciężko łopocząc skrzydłami, wylądowała obok ciała grubej kobiety. Na chwilę podsunęła swój dziób pod jej nozdrza, jakby szukając oddechu. Potem znienacka odfrunęła na bok, gdy jej wrażliwe uszy pochwyciły odgłos skradających się kroków. Do komnaty wsunął się Jaul Barundandi, trząsł się widocznie. Ukląkł obok kobiety. Schwycił ją za rękę. I tak zastygł, ze strumieniami łez spływającymi po policzkach, póki nie usłyszał, że Protektorka wraca, kłócąc się ze sobą chórem głosów.

40

— I co o tym powiesz? — zapytałam Sahrę. — Narita próbowała cię kryć. A potem Barundandi prawie się załamał, gdy zobaczył, co się z nią stało.

Sahra uniosła palec. Myślała.

— Murgen. Co wiesz o tej białej wronie?

Murgen wahał się przez moment, nim odpowiedział.

— Nic. — Co zapewne było prawdą, aczkolwiek powinno być rozumiane również tak, że ma określone podejrzenia. Sahra i ja znałyśmy go dostatecznie dobrze, by to wiedzieć.

Sahra ciągnęła dalej:

— Przypuśćmy więc, że powiesz mi, co twoim zdaniem się dzieje.

Murgen zniknął.

— O co tu, do diaska, chodzi? — warknęłam na Jednookiego. — Miałeś tak nastawić tę rzecz, żeby robił, co mu się powie.

— Tak też jest. Przez większość czasu. Być może po prostu zajął się realizacją wcześniejszych poleceń.

Ale w głosie starego głupca brzmiało coś, co kazało podejrzewać, iż nie ma pojęcia, co Murgen właściwie robi.

Duszołap pracowała szybko, potem wezwała wszystkich służących obecnych przy tym, jak wtargnęła do Komnaty Gniewu.

— Nieustanne zdenerwowanie okazało się ponad siły tej nieszczęsnej kobiety. Próbowałam ją wskrzesić, ale jej dusza nie chce wrócić. Z pewnością jest bardzo szczęśliwa tam, gdzie teraz przebywa. — Nie było świadków mogących zarzucić jej kłamstwo, niemniej drwiący śmiech urągał tym słowom. — Znalazłam też Radishę. Śpi. Wycofała się do Komnaty Gniewu i nie chce, żeby jej znowu przeszkadzano. Przez dłuższy czas woli pozostać w samotności. Powinnam wcześniej uszanować jej życzenia. Uniknęlibyśmy katastrofy. — Wskazała na ciało grubej kobiety.

Nawet służący, którzy wcześniej zaglądali do Komnaty Gniewu i nikogo nie widzieli, teraz musieli przyznać, że najwyraźniej w środku ktoś jest, ktoś, kto gniewnie chodzi w kółko, mrucząc pod nosem w charakterystyczny. dla Radishy sposób, i poprzez szczeliny nieporządnie odrestaurowanych drzwi wyglądający zupełnie tak samo jak ona.

Protektorka zaproponowała:

— Niech wszyscy w nocy odpoczną. Jutro zaczniemy naprawiać zamieszanie, jakie wywołałam. — Uważnie obserwowała swoich słuchaczy, próbując wyczuć, który z nich może narobić kłopotów.

Służba rozeszła się. Nie czuli nic prócz ulgi, że mogą znaleźć się jak najdalej od niej.

Duszołap usiadła i pogrążyła się w myślach. Nie było sposobu, aby stwierdzić, co się dzieje w jej głowie, póki nie zaczęła mamrotać szmerem mnogich głosów. Wówczas stało się jasne, że próbowała zrozumieć anatomię porwania. Jedną z ciekawszych jej zdaniem hipotez była ta, zgodnie z którą Radisha zaaranżowała wszystko sama.

Protektorka była bardzo podejrzliwa.

Po kolei odszukała i wypytała wszystkich ludzi, którzy mieli do czynienia z Minh Subredil, Sawą i Shikhandini, poczynając od Jaula Barundandiego, a kończąc na Deiu Mukharjee, człowieku, któremu Barundandi zazwyczaj zlecał wybieranie popychadeł spośród najmowanych na dniówki pracowników.

— Koniec z tym — poinformowała Mukharje'ego Protektorka. — Odnosi się to do ciebie i do wszystkich pozostałych, którzy się tym parali. Jeśli się dowiem, wsadzę cię do szklanej kuli i powieszę nad furtką dla służby, najpierw wywróciwszy ciało na nice. Dodam też kilka impów, które pożywią się na twoich wnętrznościach przez sześć miesięcy, bo tyle czasu zajmie ci umieranie. Zrozumiałeś?

Del Mukharjee znakomicie zrozumiał groźbę. Ale dalej nie pojmował, dlaczego Protektorka chce się wtrącać w zakres jego obowiązków.

Protektorka szczerze nienawidziła korupcji.

Po jakimś czasie doszła wreszcie do tego, że trzy kobiety weszły do Pałacu i że trzy kobiety zeń wyszły. Wydawało się nadzwyczaj prawdopodobne, że te trzy, które weszły, nie były tymi trzema, które wyszły. Jednak nikt wzrostu Radishy od tego czasu nie wychodził na zewnątrz.

Co oznaczało, że człowiek znający parę odpowiedzi wciąż znajduje się w środku.

Chichocząc złośliwie, Duszołap zaczęła rozglądać się w poszukiwaniu świadectw obecności dzikiego lokatora w niezamieszkanej dziczy Pałacu.

Goblin spał na starym zakurzonym łóżku. Od czasu do czasu jego chrapanie zamieniało się w parskanie i kasłanie, kiedy nozdrza zasysały porcję kurzu.

Ptasi skrzek zbudził go tak gwałtownie, że aż podskoczył i omal nie stracił przytomności, tak mu się zakręciło w głowie. Rozejrzał się dookoła. Nic nie zobaczył. Usłyszał cichy śmiech, a potem dziwaczny, kraczący głos, który brzmiał nieomal znajomo.

— Obudź się. Obudź. Ona nadchodzi.

— Kto nadchodzi? Kto mówi?

Nie było odpowiedzi. Nie wyczuł też obecności działania żadnej silnej magii. Ot, zagadka.

Goblin jednak doskonale zdawał sobie sprawę, któż może nadchodzić. Niewiele kobiet znalazłoby dość odwagi, by ścigać go tutaj pośród nocy.

Był gotów. W niewielkim plecaku miał dwie książki, które Śpioszka najbardziej chciała ocalić. Zabranie wszystkich trzech było fizyczną niemożliwością. Pułapki były już zastawione. Wszystko, co musiał zrobić, to przejść do pustej obecnie części Pałacu, którą dawno temu zajmowała Czarna Kompania, kiedy kwaterował tutaj jej sztab i kadra oficerska. Były sposoby niezauważonego wydostania się z budowli. On i Jednooki wykryli je jeszcze w dawnych czasach. Kłopot polegał na tym, że nieszczególnie uśmiechało mu się przebywanie po zmroku na ulicach, nieważne, czy z amuletem, czy bez.

Decydując się zakuć swe ciało w skórę i hełm, Duszołap zrezygnowała z większości wrażeń dotykowych. Nigdy nie zaznała dotknięcia czy też oporu, jaki stawia nić pajęcza rozpięta w poprzek korytarza. Dysponowała natomiast cudownie rozwiniętym zmysłem wyczuwania grożącego niebezpieczeństwa. Zanim Ghanghesha uderzył o posadzkę, już wykonywała pierwsze defensywne gesty. To właśnie tak czułe odruchy pozwoliły istotom takim jak ona, jej siostra Pani oraz Wyjęć, przeżyć tak długo. Tym razem miała już na podorędziu zaklęcia kontrolujące, wiszące wokół niej i błyszczące niczym zestaw narzędzi prosto spod igły.

Cień zamknięty wewnątrz figurki ledwie zdołał pojąć, co się dzieje, kiedy sam został zaatakowany, schwytany i poskromiony, a potem zwinięty i stłamszony w piszczącą, rozedrganą kulkę, zamkniętą w jednej z okrytych rękawiczkami dłoni Protektorki. Wesoły, młody głosik zawołał:

— Musisz się lepiej postarać.

Duszołap dalej szła przed siebie, rozbawiona pomysłem ciśnięcia cienia komuś w twarz. Ślad powoli zaczynał tracić wyrazistość, potem stał się mylący. Kolejne eksperymenty zdradziły, że przyczyn należy szukać w otoczeniu.

Korytarz obłożony został pajęczymi sieciami zaklęć tak subtelnych, że nawet ona mogła nic nie spostrzec, gdyby bardziej się spieszyła.

— Och, wy sprytne diabły. Od jak dawna to tu już jest? Aha. Widzę, że od bardzo dawna. Wciąż jeszcze byliście w łaskach. Przez cały czas się tutaj ukrywaliście? Z pewnością nie mogłam znaleźć was w mieście, jeśli nigdy stąd nie wyszliście.

I całkowicie innym głosem zapytała:

— Co my tu mamy? Pachnie, jakby za tymi drzwiami ukrywał się ktoś naprawdę bardzo przerażony. I nawet nie kłopotał się ich zamknąć. Myśli, że ja niby jestem głupia?

Czubkiem stopy pchnęła drzwi.

Gliniany Ghanghesha spadł w dół z miejsca między skrzydłem drzwi a ościeżnicą. Duszołap zachichotała. Ten cień złapała jeszcze szybciej i wcisnęła w drugą dłoń. Potem pchnęła drzwi do pomieszczenia.

W środku oczywiście nie było już nikogo. Co łatwo dawało się wyczuć. Niemniej panowała w nim osobliwa atmosfera. Domagająca się zbadania.

Stworzyła niewielki ognik, zawiesiła go nieruchomo, a potem odwracała się powoli, odczytując przeszłość pokoiku z subtelnych wskazówek. Wiele się tu działo. Większość najnowszej historii Czarnej Kompanii ukształtowała się w tym pomieszczeniu. Dalej dominował w nim silny zapach zastarzałego strachu, którego źródło zidentyfikowała ostatecznie jako dawno zmarłego tagliańskiego czarodzieja nadwornego, Kopcia.

Wszystkie te kwestie omówiła sama ze sobą grupą kłótliwych głosów. Pod koniec debaty wydawała się rozbawiona. Życie zazwyczaj dostarczało Duszołap wielkiej rozrywki.

— A co my tutaj mamy? — Spod zakurzonego, starego łóżka, na którym ktoś leżał jeszcze kilka minut temu, wystawało coś z wypisanymi atramentem na okładce literami. Bezmyślnie sięgnęła po przedmiot, otwierając dłoń, by go pochwycić. — Cholera! Ale głupota! — Zmarnowała kilka minut, aby odzyskać kontrolę nad cieniem. Tym razem był już bardzo żywotny. Wepchnęła go do wnętrza dłoni, w którym siedział już drugi. Oba były tam niesłychanie nieszczęśliwe. Jedyną rzeczą, której cienie zdawały się nienawidzić bardziej niż żywych, były inne cienie.

Ostatecznie Duszołap znalazła księgę z połową wydartych stronic. Tylko jedną.

— A więc tutaj wylądowały. Nigdy nie dowiedziałam się, kto je zabrał. Ciekawe, po co im one?

Kiedy już miała odejść, jeszcze raz rzuciła okiem na zniszczoną książkę.

— Zabierali te stronice po kilka za każdym razem. To musiało zająć mnóstwo czasu. Co oznacza, iż od bardzo dawna wchodzą i wychodzą swobodnie z Pałacu. Skąd dalej wynika, że Radisha jednak nie stoi za własnym zniknięciem. No, dobrze. Nie ma jej.

Wychodzi na jedno. Złapmy szczurka i pozwólmy mu poigrać z naszymi małymi przyjaciółmi.

W przeciwieństwie do Duszołap, Goblin nie widział w ciemnościach. Ale miał nad nią tę przewagę, że wiedział, dokąd idzie. Udawało mu się więc jakoś umykać przed pościgiem, póki nie wyślizgnął się na zewnątrz przez jedno z ukrytych wyjść. Nieco światła dawał fragment księżycowej tarczy prześwitującej to tu, to tam między spieszącymi po niebie chmurami, próbującymi dogonić Matkę Burzę. Goblin położył ostatniego Ghangheshę na widoku, na kamieniach bruku, potem pobiegł. Książki w plecaku boleśnie obijały się o plecy, pozbawiając go tchu. Wymruczał coś o dobrej wiadomości, że teraz już tylko z górki. Złe wiadomości natomiast były takie, że wokół panowały kompletne ciemności, cienie polowały swobodnie, a on nie był pewien skuteczności piętnastoletniego amuletu. Musiał trwać w nadziei, że miasto jest ogromne i garstka nocnych myśliwych wcale nie musi się na niego natknąć — tymczasem zaś dyszał ciężko, próbując zachować przewagę, jaką miał nad Duszołap.

Nie przyszło mu do głowy, że mogła odzyskać cienie, które zasadził na nią w glinianych figurkach, i że one również mogą go ścigać.

Duszołap wyszła na spowite nocą miasto dostatecznie szybko, by pochwycić jeszcze ślad swej zwierzyny, zmykającej wśród cieni zalegających między budynkami położonymi po drugiej stronie otwartego terenu otaczającego Pałac. Dostrzegła Ghangheshę i inne drobne przedmioty, które wyglądały jak porzucone w pośpiechu. Wyrzuciła dwa swoje cienie w powietrze, a równocześnie rozgniotła obcasem glinianą figurkę. Mały człowieczek będzie miał na karku stadko drobnej śmierci.

Teraz była już prawie pewna, że ściga czarodzieja zwanego Goblinem.

Wrzasnęła. Ból w stopie przekraczał wszystko, czego dotąd zaznała. Kiedy osunęła się na bruk, próbując całą siłą woli zmusić gardło do milczenia, zobaczyła trzy wściekle płonące kule Światła, które smugami pomknęły w noc, ścigając cienie, jakie posłała za Goblinem. Wciąż zmagając się z niewiarygodnym bólem, wydobyła sztylet i czubkiem ostrza wyjęła z obcasa kolejną ognistą kulę. Mina zdołała tymczasem przegryźć ciało aż do kości i uszkodzić je prawie na wysokość kostki — mimo normalnej ochrony, jaką miała na sobie.

— Będę kaleką — warknęła. — Oszukał mnie. Tak wszystko przygotował, żebym myślała, że będzie to kolejna łatwa pułapka z cieniem. — Teraz już w żadnym z głosów, którymi mówiła, nie było śladu rozbawienia. — Jeszcze mi za to zapłaci, mały chytry bękart.

Odrzucona na bok ognista kula przepalała się przez kamienie bruku. Dalej nie zwracając uwagi na ból, Duszołap spróbowała wstać. Przekonała się, że nie będzie w stanie iść normalnie. Mimo to jednak zupełnie nie krwawiła. Kula ognista wypaliła ranę.

— Moja ukochana siostro, jeśli nie jesteś jeszcze martwa, zabiję cię za wynalezienie tych przeklętych rzeczy.

Odpowiedział jej śmiech, odbijający się echem wśród umocnień Pałacu.

Biała smuga podążyła w ślad za Goblinem.

— Myślę, że tak czy siak kogoś zabiję. — Duszołap na czworakach ruszyła w stronę wejścia do Pałacu, nie przestając mamrotać. Targający nią ból zamknęła w odległym zakątku umysłu, a teraz koncentrowała się już tylko na jątrzącej wściekłości, którą spowodowały uszkodzenia jej spodni i rękawiczek powstałe w wyniku tej nieszczęsnej odysei.

41

— Potrafisz w to uwierzyć? — zapytałam. — Równie wkurzyło ją to, że niszczy sobie swój strój, jak to, że zgubiła Goblina i odniosła poważną ranę.

Jednooki zachichotał; odkąd Goblinowi udało się uciec, czuł ogromną ulgę.

— Potrafię.

— Co? Ty też?

— To są rzeczy z pomocy. Wszystko, co ma na sobie, to skóra. Wy ludzie jesteście kompletnie głupi, jeśli chodzi o takie rzeczy. Musi przypuszczalnie lecieć pięć tysięcy mil, gdy tylko zachce jej się nowej pary spodni. Co oznacza, że naprawdę musi uważać na talię i tyłeczek. Nie jak niektórzy... hej! Tylko bez bicia! Jesteśmy po tej samej stronie.

— Słyszysz, co ten mały zboczeniec mówi? — zapytałam Sahrę.

— Idź, zapytaj Łabędzia. — Jednooki wyszczerzył ząb. Ten, który wkrótce miał mu wypaść. — On ci powie, że ta baba ma również zalety.

Sahra była skrajnie rzeczowa.

— Co zrobimy, jeśli ona będzie zwyczajnie udawać, że z Radishą jest wszystko dobrze? Jak wielu ludzi normalnie ogląda na własne oczy Księżniczkę? Niewielu, jak wiadomo. I nie ma już Tajnej Rady. O to zadbaliśmy, mamy wszystkich prócz Mogaby.

— Nim również będziemy musieli się zająć — warknął Jednooki.

— Żebyśmy nie przesadzili. Wielkiego Generała będzie trudniej dopaść niż któreś z pozostałych. Zamyśliłam się na głos:

— Tak naprawdę wcale nie będzie musiała Radishy długo trzymać w ukryciu. Może ze dwa tygodnie, zanim nie zwoła nowej Rady, dobranej według tego, kto głośniej potrafi krzyczeć: „Tak, pani!" oraz „Jak wysoko?", kiedy każe im skakać.

Jednooki westchnął głęboko.

— Ona ma rację. Może wcześniej powinniśmy wziąć to pod uwagę.

Powiedziałam:

— Wzięłam to pod uwagę. Uwięzienie Radishy wydawało mi się najlepszym wyjściem. Możemy ją wypuścić na miasto w każdej chwili, gdy Duszołap zacznie za bardzo szaleć. I ona musi sobie z tego zdawać sprawę. Nie pozwoli, by pokusa zaprowadziła ją za daleko. Przynajmniej dopóki nie wymyśli, jak sobie z nami poradzić.

— Zrobi wszystko, co będzie mogła, aby odnaleźć i odzyskać Radishę — powiedziała Sahra. — Tego akurat jestem pewna. Co oznacza, że naprawdę musimy się pospieszyć i wydostać z miasta.

Odparowałam:

— Mam jeszcze jedną drobnostkę do załatwienia, zanim wyjedziemy. Niech nikt na mnie nie czeka. Murgen. Bądź kolegą i postaraj się wyjaśnić, jak to jest z tą drugą białą wroną.

Nie czekałam na reakcję. Teraz, kiedy Goblin był już bezpieczny, miałam wielką ochotę porozmawiać z naszym nowym więźniem.

Ktoś zaiste przyłożył się i zadbał o wygody Radishy. Nie zmuszono jej, aby weszła do klatki. Niemniej Jednooki z pewnością wyposażył ją w próbki dławiących zaklęć.

Przypatrywałam się jej przez czas jakiś, nie zdradzając własnej obecności. Kiedy Kompania przybyła za pierwszym razem do Taglios, Radisha już cieszyła się w nim znaczną reputacją. Walczyła również dobrze, jednak lata wywarły na niej swe piętno. Teraz wyglądała na starą, zmęczoną i pokonaną.

Zrobiłam krok naprzód.

— Traktowali cię dobrze, Radisha?

Obdarzyła mnie słabym uśmiechem. W jej oczach rozbłysły iskierki znamionujące równocześnie gniew i sarkazm.

— Wiem. To nie jest Pałac. Ale bywało gorzej. Włączywszy w to łańcuchy i w ogóle brak dachu nad głową.

— I skóry zwierząt?

— Żyłam tu przez ostatnie sześć lat. Można się przyzwyczaić. — Trwało to dłużej, jednak musiałam być całkowicie precyzyjna.

— Dlaczego?

— Woda śpi, Radisha. Woda śpi. Spodziewałaś się nas. Musieliśmy wrócić.

W tej chwili wszystko stało się dla niej całkowicie rzeczywiste. Oczy rozszerzyły się.

— Widziałam cię już przedtem.

— Wiele razy. Ostatnio na terenie Pałacu. A pewnego razu, dawno temu, również na terenie Pałacu, z Chorążym.

— Jesteś idiotką.

— Naprawdę? Możemy się przekonać, która z nas... Wtedy rozzłościła się nie na żarty. Poinformowałam ją:

— To w niczym nie pomoże. Ale jeśli musisz się wściekać, aby poczuć się lepiej, zastanów się nad jednym. Protektorka już zdołała zataić fakt twego zniknięcia. Jedyna osoba, która wiedziała o nim z całą pewnością... nie licząc oczywiście nas, bandytów... już nie żyje. Nastąpią dalsze śmierci. A ty będziesz wydawać coraz bardziej niesłychane proklamacje, schowana w anonimowości twojej Komnaty Gniewu. A za sześć miesięcy władza Protektorki, oparta na Szarych i tych, którym się będzie wydawało, że mogą skorzystać na przymierzu z nią, okrzepnie dostatecznie, by twoja osoba przestała się już liczyć. — Przynajmniej dopóki Duszołap będzie się jakoś godzić z Mogabą.

Nie wspomniałam o tym.

Radisha zaczęła mówić bardzo nieprzyjemne rzeczy o swej sojuszniczce.

Pozwoliłam jej tak ciągnąć przez chwilę, potem zaoferowałam inny slogan:

— Wszystkie ich dni są policzone.

— Co u diabła ma to znaczyć?

— Wcześniej czy później dopadniemy każdego, kto nam coś zrobił. Masz rację. To nie jest do końca normalne. Ale tacy właśnie jesteśmy. Wiesz, co się ostatnio działo. Tylko Protektorka i Wielki Generał pozostają jeszcze na wolności. Jednak wszystkie ich dni są policzone.

Coraz lepiej zdawała sobie sprawę z otaczającej rzeczywistości. Była jeńcem. Nie miała pojęcia, gdzie się znajduje. Nie wiedziała, jaki czeka ją los. Wiedziała tylko, że ci, którzy ją schwytali, będą z szaleńczą zaciekłością mścić doznane urazy, dokładnie tak jak obiecali, zanim popełniła pomyłkę i dała się uwieść śmiertelnym obietnicom Duszołap.

— Nie posiadasz oficjalnie uznanego potomka, nieprawdaż? Zaskoczyła ją ta zmiana tematu rozmowy.

— Co?

— Nie istnieje żadna niekwestionowana linia dziedziczenia. I znowu:

— Co?

— Obecnie nie tylko ciebie trzymam w niewoli, mam tu w dłoni całą przyszłość Taglios oraz tagliańskich terytoriów. Nie masz dziecka. Twój brat również pozostawał bezpotomny.

— Jestem już na to zbyt stara.

— Twój brat nie jest. A on wciąż żyje. I tak ją zostawiłam, z otwartymi ze zdumienia ustami, żeby miała czas pomyśleć.

Zastanawiałam się, czy nie odwiedzić Narayana Singha, w ten sposób zdradziłabym jednak, że mi nazbyt zależy. Poza tym też byłam zmęczona. Nie paktuje się z Kłamcą, nie dysponując pełnią władz umysłowych. Sen był jedynym kochankiem, w którego ramionach tak bardzo chciałam spocząć.

42

Grałam w tonka ze Ślicznym, JoJo i Kendo Rzeźnikiem — bardzo ciekawa gromadka. Przynajmniej troje z nas brało swoją religię cokolwiek na poważnie. JoJo naprawdę nazywał się Cho Dai Cho. Był Nyueng Bao i przynajmniej teoretycznie, osobistym strażnikiem Jednookiego. Jednooki nie chciał strażnika. JoJo nie chciał być strażnikiem. A więc szczególnie często nie wchodzili sobie w drogę, a reszta z nas widywała JoJo równie często co Wujka Doja. JoJo skarżył się:

— Cały czas kombinujecie razem, jak wyrolować biednego, głupiego chłopaka z bagien. Wiem o tym. Odrzekłam:

— Myślisz, że ręka w rękę idę z heretykiem i niewierzącym?

— Na nich też się zasadzisz, gdy już skończysz ogryzać moje kości.

Miałam właśnie niesłychanie dobrą passę.

Wszyscy się wściekają, gdy ich ulubiona ofiara nagle ma szczęście.

Powiedziałam:

— Pewnie się przyzwyczaję do tego, że nie będę musiała chodzić do roboty. — JoJo wyłożył szóstkę, której potrzebowałam do uzupełnienia środka pięciokartowego sekwensu. — Może to jest mój dzień.

— Najlepszy czas więc wyjść na miasto i poszukać ci mężczyzny.

— Goblin. Wciąż żyjesz. Duszołap była tak wściekła ostatniej nocy, że pomyślałam, iż to efekt późnej kolacji, jaką zrobiła sobie z ciebie w połowie drogi do domu.

Goblin poczęstował mnie swoim szerokim, żabim uśmiechem.

— Przez jakiś czas będzie śmiesznie chodzić. Do teraz nie potrafię uwierzyć, że naprawdę na to wlazła. — Jego uśmiech zniknął. — Myślałem trochę. Być może załatwienie jej w ten sposób było błędem. Mogłem ją zaprowadzić w miejsce, gdzie trafiłaby pod krzyżowy ogień...

— Nie dałaby się na to nabrać. Prawdę mówiąc, to nie ścigała cię dalej przypuszczalnie dlatego, że coś takiego podejrzewała. Chcesz się przysiąść?

Wszyscy trzej moi partnerzy popatrzyli złowrogo. Goblin to nie był Jednooki, ale i tak za grosz mu nie ufali. Wiedzieli, z pełnym przekonaniem, jakie rodzi ignorancja, że Goblin po prostu sprytniej oszukuje. A to, że — co łatwo było stwierdzić — przegrywał więcej, niż wygrywał, stanowiło tylko cześć zmyłki.

Być może już udało wam się tyle z życia zrozumieć, że człowiek uwielbia tworzyć sobie przesądy, których potem się trzyma i które stanowią dlań najbardziej niewzruszony autorytet w obliczu wszelkich refutacji i sprzeczności.

— Nie tym razem. — Goblin potrafił zrozumieć, co się dzieje. Ale on również pewnego dnia ich dopadnie, śmiejąc się jak głupek do swojej ręki. I dobrze im tak. — Mam robotę. Wszyscy mi się skarżą na ducha, który zeszłej nocy włóczył się po magazynie. Trzeba go będzie wyrwać z korzeniami.

Dostałam z góry przegraną rękę. Albo stopę. Rzuciłam karty.

— On sprawia, że czuję się głupio, nic nie robiąc. — Zebrałam ze stołu wygraną.

— Teraz mogłem cię skasować — zaczął narzekać Kendo.

— Dowiodłeś swej tezy. Kobiety nie potrafią grać w karty. Gdybym została dłużej przy stole, nie miałabym nawet miedziaka. A wtedy wy byście nie dostali w tym roku prezentów urodzinowych.

— W zeszłym roku też nie dostaliśmy.

— Pewnie dlatego, że musiałam grać z wami w tonka. Tak wam to raźno idzie, że naprawdę nie potrafię spamiętać, którzy z was, chłopcy, ciągle mi spuszczają baty.

Teraz wszyscy zaczęli narzekać. Goblin powiedział:

— Może mógłbym usiąść, rozegrać partyjkę lub dwie.

— Dobra, dobra. Lepiej pomóż Śpioszce. Albo niech Śpioszka tobie pomoże. — Przestali narzekać do czasu, aż wyszliśmy poza zasięg ich głosów.

Goblin zachichotał. Ja również. Powiedział:

— Powinniśmy wziąć ślub.

— Jestem dla ciebie za stara. Może Chandra Gokhale ci się spodoba.

— Czy oni doprawdy nie przypominają ci pary wygłodniałych szczurów? — Gokhale i Drupada nie przestawali się wadzić. Ich sprzeczki nie przeszły jeszcze w żadne poważniejsze fizyczne starcia, ale tylko dlatego że zostali ostrzeżeni w sposób jasno określający, iż zwycięzca takiego starcia poniesie straszliwą karę.

— Może jeden zabije i zje drugiego — powiedziałam. — Jeśli będziemy mieli szczęście.

— Próżne marzenia.

— Co sądzisz o tym duchu? Wzruszył ramionami.

— Wiesz, że to dziewczyna, nie?

— Raczej nie mam wątpliwości.

— Myślisz, że ona przechodzi przez to samo co Murgen, kiedy zaczynał? Obsuwanie się w głąb czasu i te rzeczy?

— Nie mam pojęcia. Jest między nimi różnica. Nikt nigdy nie widział, co się działo z Murgenem.

— Możesz ją powstrzymać?

— Przestraszyła cię?

— Boję się, że wyjdzie na zewnątrz i przyprowadzi pomoc — więc tak.

— Oho. O tym nie pomyślałem.

— A więc pomyśl, Goblin. Co z białą wroną? Czy ona może być białą wroną?

— Sądziłem, że Murgen jest białą wroną. Wiedział lepiej.

— Murgen jest tutaj, jest niewolniczym wywiadowcą Sahry.

— Nie byłby to pierwszy raz, kiedy Murgen był w tym samym miejscu i oglądał rzeczy z dwu odmiennych punktów widzenia.

— Mówił mi, że nie przypomina sobie, jak był wroną.

— Może dlatego, że jeszcze tego nie robił. Może to Murgen z przyszłego roku, albo skąd tam jeszcze.

Nie miałam pojęcia, co na to odpowiedzieć. Taka ewentualność nie przyszła mi do głowy. A Murgen robił już wcześniej takie rzeczy.

— Z drugiej strony, osobiście nie sądzę, by to był Murgen albo ten bachor. — Wyszczerzył się w swym szerokim, żabim uśmiechu. Wiedział, że tym mnie trafi.

I tak też się stało.

— Co? Ty mały szczurze. A więc kto to jest? Wzruszył ramionami.

— Mam parę pomysłów, ale jeszcze nie jestem gotów o nich mówić. Masz Kroniki. W nich się znajduje wszystko, czego trzeba, aby odtworzyć moje rozumowanie. — Zaczął zanosić się niepowstrzymanym chichotem, zadowolony, że — można tak powiedzieć — udało mu się pobić Kronikarza na jego własnym polu. — Ha, ha! — zawirował dookoła, puścił się w taniec. — Chodź, poznęcamy się trochę nad Narayanem Singhiem. Ojoj! Popatrz kogo tu mamy. Łabędź, jesteś już cholera za stary, żeby nosić takie długie włosy. Chyba że masz zamiar je zaczesywać wysoko, aż przykryją łysinę na ciemieniu.

Trzymałam palec nad głową Goblina, wskazując nim w dół. Przez całe swe życie nie widziałam na niej jednego włoska.

Łabędź powiedział:

— Miło widzieć, że twoje zakola również trochę się pogłębiają. Przypuszczalnie zbyt często bijesz głową w blat od spodu. — Łabędź popatrzył na mnie, uniósł brwi. — Wziął gandzię, czy co?

— Nic. Właśnie w końcu dotarło do niego, że wyszedł na ring z twoją dziewczyną i zwyciężył na punkty. — Jednak Łabędź zasugerował niezły pomysł, chociaż niebezpośrednio. Skoro konopie były zielskiem tak popularnym w tej części świata, dziwne byłoby, gdyby Goblin i Jednooki nie skorzystali z tej rozrywki.

Goblin zrozumiał, o czym myślę, mimo iż nie wymówiłam ani słowa. Poinformował mnie:

— Nie mamy z tym nic wspólnego, ponieważ od tego chrzani ci się w głowie.

— A od moczu rzecznego bawołu, który pędzicie tam z tyłu, się nie chrzani?

— To jest tylko lekarstwo, Śpioszka. Sama powinnaś spróbować. Na pewno ci posłuży.

— Moja dieta mi akurat wystarczy, Goblin. Gdyby tylko nie było w niej ryżu i ryby.

— To właśnie próbuję powiedzieć. Zrobimy zbiórkę, kupimy sobie świnię... mniejsza co Sahra powie. Nie ma nic wspanialszego niźli boczek z odrobiną fasoli...

Łabędź sam zaprosił się do towarzystwa na naszą siedemdziesięciodwustopową wycieczkę do klatki Narayana. Powiedział:

— Ja bym się też chętnie przyłączył. Nie jadłem boczku od ponad dwudziestu lat.

— Cholera — powiedział Goblin. — Ty się chcesz przyłączyć? Człowieku, ty już nawet imienia nie masz. Jesteś trupem.

— Mogę pobiec do Pałacu i pogrzebać pod materacem. Ostatnimi czasy nie powodziło mi się znowu aż tak źle.

— Nie chcesz za mnie wyjść, Śpioszka — powiedział Goblin. — Wobec tego powinnaś wziąć ślub z Łabędziem. Pod materacem ma schowany skarb i jest, cholera, już zbyt stary, żeby cię męczyć tymi męskimi sprawami. Narayan Singh. Podnieś swą kościstą, śmierdzącą gównem dupę z ziemi i gadaj ze mną.

Łabędź szepnął:

— Ucieczka z łap śmierci musi być naprawdę mocnym drągiem.

— Spodziewam się, że z tobą nie będzie inaczej, gdy znajdziesz się w wieku Goblina — zgodziłam się.

— Sądziłem, że tak jest w każdym wieku.

— To znaczy? — zapytałam.

— To znaczy, jak mniemam, że już dawno temu powinienem wyruszyć na północ. Nic tu już dla mnie nie zostało. Powinienem był odejść, kiedy Klinga i Cordy zginęli. Ale nie umiałem. I to nie tylko dlatego, że Duszołap trzymała mnie za kark.

— Hm?

— Jestem przegrany. Wszyscy byliśmy. Wszyscy trzej. Nie sprawdziliśmy się nawet jako żołnierze w starym imperium. Zdezerterowaliśmy. Dupę Klingi rzucili na pożarcie krokodylom, kiedy w rodzinnym kraju odszczekiwał się kapłanom. Nigdy nie udało nam się zrealizować żadnego projektu, żadnemu z nas. Ja i Cordy przybyliśmy tutaj, ponieważ kiedy zaczęliśmy uciekać, trzeba było dużo czasu, nim się zatrzymaliśmy. Teraz nie mam już żadnych przyjaciół ani nikogo, kto by mnie zachęcił do robienia różnych rzeczy.

Nie oświeciłam go w kwestii stanu zdrowia Klingi i Mathera, którzy znaleźli się pośród Uwięzionych, ale z okazji nie zrezygnowałam:

— Nie możesz się zupełnie nie nadawać. Praktycznie rzecz biorąc, od czasu jak tu przybyłeś, ciągle masz jakieś zlecenia od tagliańskich władców.

— Jestem outsiderem. Wielki, niezgrabny facet. Każdy wie, kim jestem, i każdy mnie pozna. Dlatego Protektorka czy Radisha wypychają mnie naprzód tam, gdzie mogę zbierać baty za wszystkie ich niepopularne decyzje.

— Teraz będą musiały znaleźć sobie kogoś innego.

— Nie patrz tak na mnie. Nie zaciągnę się do Czarnej Kompanii, nawet jeśli obiecasz, że wyjdziesz za mnie i zrobisz mnie Kapitanem. Wy chłopcy macie przeznaczenie wypisane na czołach.

— To czego chcesz?

— Ja? Ponieważ nie mam jaj albo chociaż tyle młodości, by wracać do domu... a poza tym, kiedy tam trafię, domu i tak już nie będzie... A chciałbym robić to, do czego się zabraliśmy po raz pierwszy, przybywszy na miejsce. Daj mi mały browar, abym mógł spędzić resztę czasu na ułatwianiu nieco ludziom życia.

— Pewna jestem, że Goblin i Jednooki byliby szczęśliwi, mając wspólnika.

— Ci dwaj? Nie ma mowy. Wypijają połowę produktu. Upiją się, posprzeczają, a potem zaczną rzucać w siebie baryłkami... Miał rację.

— Masz rację. Chociaż ostatnimi czasy wykazują znaczny wzrost samokontroli.

— Akurat coś pomoże, jeśli przez takiego pierdolca zostaniesz zabita. Zawsze mnie zaskakiwał ten facet. — Miał na myśli Narayana Singha. — Wygląda jak nieważny, mały wypierdek. Na ulicach są tysiące takich samych i żaden z nich nigdy nie zrobi nic ważniejszego oprócz skonania śmiercią głodową.

— Gdybym uznała, że coś z tego będzie, jego też bym zagłodziła na śmierć. Narayan. Jestem. Będziesz dzisiaj ze mną rozmawiał?

Singh uniósł wzrok. Wydawał się spokojny, nieomal pogodny. To trzeba było Dusicielom oddać — nie miewali problemów z sumieniem.

— Dzień dobry, młoda damo. Tak. Możemy porozmawiać. Postanowiłem wziąć sobie do serca twoją radę. Uciekłem się do mej bogini. I ona wyraziła zgodę na twoją suplikację. Mówiąc szczerze, zaskoczyło mnie to. Nie domagała się żadnej specjalnej klauzuli naszej umowy. W każdym razie innej niż życie i pomyślność jej głównych orędowników.

Łabędź był jeszcze bardziej zdumiony niż ja.

— Jesteś pewna, że masz tu właściwego faceta, Śpioszka?

— Pojęcia nie mam. Myślałam, że dalej będą się wykręcać, nawet gdy nie da się już nic dłużej odwlekać. — To wymagało odrobiny namysłu. Albo mnóstwa namysłu. I zapewne wcale niekoniecznie pozwalało ufnie spoglądać w przyszłość. — Jestem całkowicie zadowolona, Łabędź. Całkowicie. Gdzie jest Klucz?

Narayan uśmiechnął się nieomal równie paskudnie, jak czasami potrafił Jednooki.

— Zaprowadzę cię.

— Aha — mruknęłam. — Rozumiem. Komu w drogę, temu czas. Świetnie, kiedy będziesz gotów?

— Kiedy tylko dziewczyna dojdzie do siebie. Zapewne zauważyłaś, że jest chora.

— Tak, zaiste. Sądzę, że to musi być czas jej miesięcznej dolegliwości. — Do głowy przyszła mi straszna, naprawdę potworna myśl. — Ona nie jest w ciąży, co?

Z wyrazu twarzy Singha zrozumiałam, że coś takiego w ogóle nie mieści mu się w głowie.

— To dobrze. Jednak ostatecznie nic się nie zmienia, Narayan. Póki Kłamcy i Czarna Kompania spiskują razem, wy dwoje nie spotkacie się. Smutna prawda, Narayanie Singh, ale zwyczajnie ci nie ufam. A jej zaufam, gdy spocznie w grobie.

Uśmiechnął się w taki sposób, jakby posiadł jakąś tajemnicę.

— Ale spodziewasz się, że my zaufamy tobie.

— Opierając się na powszechnie znanym fakcie, że Kompania zawsze dotrzymywała słowa. No, tak. Oczywiście to była lekka przesada.

Narayan zerknął przelotnie na Wierzbę Łabędzia. Uśmiechnął się znowu.

— Przypuszczam, że to będzie musiało mi wystarczyć. Rozciągnęłam usta w żywym, aczkolwiek zupełnie sztucznym uśmiechu.

— Cudownie. Razem w to wchodzimy. Każę się ludziom przygotować do drogi. Daleko pojedziemy? Uśmiech.

— Niedaleko. Kilka dni na południe od miasta.

— Ha! Gaj Przeznaczenia. Powinnam się domyśleć. Odprowadziłam Łabędzia na bok. Przysiadłam się do chłopaków przy stole karcianym.

— Chcę, żeby syn Singha trafił tu jak najszybciej. — Nie zaszkodzi odrobina dodatkowej amunicji.

43

— Od kiedy nie ma nic do roboty, nie wiem, co z sobą począć — powiedziała do mnie Sahra. Wraz z Tobo zasiadła przed szkatułką pełną mgły, wymieniając z Murgenem posiadane informacje. Byłam zadowolona, widząc, że między matką a synem wreszcie zaczyna się układać.

Zaproponowałam:

— Zawsze jest robota dla tych, co chcą zająć się pączkami, które przypomną wszystkim o naszym istnieniu, gdy już odejdziemy. Zawsze należy coś spławić z prądem rzeki.

— Parafrazując Goblina: aż tak bardzo nie tęsknię za robotą, żeby naprawdę zgłaszać się na ochotnika. Coś się stało?

— Chłopcy właśnie przyprowadzili syna Singha. Facet nieźle wygląda. Przynieśli też kilka pisemnych obwieszczeń, które znaleźli na oficjalnych słupach ogłoszeniowych. Wywieszone już po odsunięciu się Radishy.

— Co mówią?

— Głównie proponują naprawdę wysokie nagrody za każdą informację prowadzącą do ustalenia tożsamości dowolnego członka bandy wandali podszywających się pod żołnierzy dawno już nieistniejącej Czarnej Kompanii i wywołujących publiczne zamieszki.

— Czy ktokolwiek w to uwierzy?

— Jeśli ona będzie to dostatecznie często powtarzać. Nieważne, że opowiada bajki. Istotna jest tylko wysokość proponowanych nagród. Dookoła przecież pełno ludzi, którzy z chęcią sprzedaliby własne matki. Rozstawi na ulicy paru gnojków rozrzucających pieniądze i chwalących się, jak je zarobili, i ktoś, kto rzeczywiście coś wie, może się zdecydować na obstawienie wygrywającego numeru.

— A więc dlaczego po prostu nie wyjedziemy? Tak czy siak, tutaj już nie jesteśmy w stanie wiele dokonać, nieprawdaż?

— Możemy dostać Mogabę.

— Niech świat tak myśli. Rozpuść plotkę, rozpuść serię plotek na temat Wielkiego Generała i Radishy. Gdy będziemy się ewakuować. Kiedy wyruszasz po Klucz?

— Nie mam pojęcia. Teraz staram się zyskać na czasie. Żeby zdążyć zawiadomić Poronionego. Sahra pokiwała głową.

— Dobrze myślisz. Singh na pewno będzie miał coś w zanadrzu. Wierzba Łabędź znienacka przyłączył się do nas.

— Dziewczyna ma jakiś problem.

Spojrzałam na niego ponuro. Sahra również, jednak miała dość grzeczności, by zapytać:

— Córka Nocy? Jaki problem?

— Myślę, że ma napad. Znaczy się coś w rodzaju ataku.

— Świetne wyczucie czasu — warknęłam. Równocześnie Sahra krzyknęła na Tobo i Goblina. Skrzywiłam się: — A co ty robisz koło niej, Łabędź?

Zarumienił się trochę i powiedział:

— Hm...

— Aha, ty debilny popaprańcu! Panią zniszczyłeś. Wzdychałeś do niej przez całe lata. Potem pozwoliłeś, by mała siostrzyczka Pani nagadała ci sprośności do uszka, przez co wyruchałeś kilkanaście milionów ludzi. A teraz najwyraźniej masz zamiar pozwolić, by to szczenię Pani wsadziło ci kółko do nosa, robiąc z ciebie jeszcze większego idiotę? Łabędź, jesteś naprawdę głupi i żałosny!

— Ja tylko...

— Ty tylko próbowałeś myśleć za pomocą czegoś, co na pewno nie nosi szlachetnej nazwy „mózgu". Jakbyś był jakimś odmóżdżonym piętnastolatkiem. Ta kobieta nie jest jakąś tam milutką dziewicą, Łabędź! Ona jest gorsza niż twoje najgorsze koszmary. Chodź tu.

Podszedł. Skoczyłam znienacka, gwałtownie, tak, jak zawsze chciałam zaskoczyć moich wujków. Czubek ostrza sztyletu wbił się odrobinę w skórę pod jego brodą.

— Naprawdę chcesz umrzeć całkiem głupią, poniżającą i bezsensowną śmiercią? To daj mi znać. Wszystkim się zajmę. Tak żeby pozostali nie musieli tym razem za to płacić.

Chichot Jednookiego wypełnił przestrzeń.

— Czy ona nie jest cudowna, Łabędź? Naprawdę powinieneś wziąć ją pod uwagę i zapomnieć o tych wszystkich swoich czarnych wdowach. — Znowu przywłaszczył sobie zapasowy wózek na kółkach Do Tranga, tym razem jednak napędzał go o własnych siłach.

— Dla ciebie również mogę zorganizować coś bezsensownego i poniżającego, starcze. Roześmiał mi się tylko w twarz.

— Zaprosiłaś tutaj tego żołnierza, Aridathę, aby spotkał się z dawno utraconym ojcem, Śpioszka. Więc się nim zajmij, zamiast stać i flirtować z Łabędziem.

Czasami potrafił być naprawdę wkurzający. I uwielbiał siebie samego w tej roli. Wystarczyło dać mu punkt zaczepienia... Zwróciłam się do Łabędzia:

— Wyjaśnisz Jednookiemu, o co ci chodziło z dziewczyną. Jednooki, zajmij się wszystkim. Rozwiąż problem. Dowolną metodą oprócz zabijania jej. Singh nigdy nie da mi klucza, jeśli zabijemy tę chudą małą... wiedźmę.

44

Niech to diabli. Na widok Aridathy Singha omal nie porzuciłam niezłomnego zamiaru odstraszania wszystkich mężczyzn. Był wspaniały. Wysoki, proporcjonalnie zbudowany, z pięknym uśmiechem ukazującym cudowne zęby, chociaż wyraźnie pełnym napięcia. Miał doskonałe maniery. Był dżentelmenem w każdym calu; zarzucić mu było można jedynie urodzenie. Powiedziałam doń:

— Twoja matka musiała być cudowna.

— Słucham?

— Nic. Nic. Tutaj mówią na mnie Spioszka. Ty jesteś Aridat-ha. Tyle powinno wystarczyć nam tytułem zawarcia znajomości.

— Kim wy jesteście, ludzie? Dlaczego mnie tu przyprowadziliście? — Nie wściekał się ani nie groził. Zabawne. Niewielu Taglian rozumiało, że w naszym przypadku jest to marnowanie czasu.

— Nie musisz wiedzieć, kim jesteśmy. Trafiłeś tutaj, aby spotkać się z człowiekiem, który również jest naszym więźniem. Różnica polega na tym, że ciebie wypuścimy po tym spotkaniu. Jego nie. Chodźmy.

Kilka chwil później, Aridatha Singh zauważył:

— Jesteś kobietą, nieprawdaż?

— Byłam, kiedy ostatni raz sprawdzałam. Jesteśmy na miejscu. To jest Narayan. Narayan! Wstawaj! Masz gościa. Narayan, to jest Aridatha. Zgodnie z obietnicą.

Aridatha spojrzał na mnie, próbując zrozumieć. Narayan gapił się na syna, którego w życiu nie widział na oczy, i dostrzegł w nim coś, co sprawiło, że nagle zmiękł, choć tylko na moment. Ale odtąd już wiedziałam, że mam na niego haka, póki tylko będę umiała postępować tak, by rzecz nie wyglądała na próbę namawiania do zdrady Kiny.

Cofnęłam się kilka kroków i czekałam, co się stanie. Nic się nie stało. Aridatha nie przestawał oglądać się na mnie. Narayan tylko patrzył. W końcu straciłam cierpliwość i zapytałam:

— Mam wysłać ludzi, żeby tu przyprowadzili również Kha-dityę i Sugrivę? Oraz ich dzieci?

Narayan trochę się wystraszył, Aridatha natomiast zrozumiał, dlaczego go porwano. Chodziło o rodzinę. Myślał jeszcze przez chwilę, aż wreszcie do niego dotarło. Kiedy znowu na mnie spojrzał, w jego oczach pojawiły się zupełnie inne błyski.

Powiedziałam więc:

— Nieważne, jak by się chciało, dużo dobrego nie da się powiedzieć o tym człowieku, ale nie możesz nazwać go złym ojcem. Los nigdy nie dał mu szansy na bycie ani dobrym, ani złym. — Wyjąwszy jego postępowanie względem dziewczyny, dla której zrobił wszystko, co możliwe, a która odpłaciła mu kompletną obojętnością. — Jest bardzo lojalny.

Aridatha zdał sobie sprawę, że w ogóle nie chodziło o niego. Że był tylko przynętą na Narayana Singha. Tego Narayana Singha, niesławnego przywódcę kultu Dusicieli.

Aridatha wyprostował się, podszedł naprzód i przywitał ojca w oficjalny sposób — czym całkowicie zawojował moje serce. Nie było w tym odrobiny uczucia, ale też niczego nie można było mu zarzucić

Obserwowałam ich, jak próbują znaleźć wspólny język, miejsce, od którego mogliby zacząć. I udało im się nadspodziewanie łatwo. Nigdy nie natrafiliśmy na żadne świadectwa przeczące uczuciom, jakimi Narayan Singh obdarzał swoją Lilię. Aridatha również bardzo poważał matkę.

— Ten facet jest naprawdę niezły, co?

Drgnęłam zaskoczona. Nie usłyszałam żadnego odgłosu. Ale tuż za mną stał Rzekołaz. Rzeka nie miał szczególnego talentu do cichego skradania się. Co upewniło mnie w alarmującym przeczuciu, że Aridatha Singh naprawdę wywarł na mnie wrażenie.

— Tak. Zaiste. Ale nie do końca łapię czemu.

— Cóż, ja ci powiem. Przypomina mi Wierzbę Łabędzia. Facet z gruntu przyzwoity. Tylko bystrzejszy. I wciąż na tyle młody, żeby życie nie zdążyło go zbrukać.

— Rzeka! Powinieneś sam siebie posłuchać. Mówisz prawie inteligentnie.

— Nie wspominaj o tym w obecności chłopaków. Jednooki zrozumie, dlaczego nie udaje mu się oszukać mnie w tonka częściej niż raz na dwa razy. — Znowu przyjrzał się Aridath-cie. — I przystojny jest również. Lepiej nie dopuszczaj go w pobliże twojego bibliotekarza. Zdradzi cię.

Kolejne złamane serce.

— Myślisz? Skąd...

— Nie mam pojęcia. Mogę się mylić.

— Kiedy będzie musiał wracać? Możemy go zatrzymać na całą noc?

— Przyszło ci do głowy, żeby samej sprawdzić? Rzeka zazwyczaj nie czepia się mnie szczególnie, wiedziałam wiec, że sama musiałam się prosić.

— Nie. Nie w ten sposób. To tylko jędza we mnie wpadła na pewien pomysł. Zanim wyjdzie na wolność, przedstawimy go Radishy.

— Teraz próbujesz się zemścić?

— Nie. Teraz pokazuję wiernemu poddanemu, że jego władczyni bynajmniej nie przebywa w Pałacu. On może potwierdzić plotki. Ponieważ umie powiedzieć prawdę.

— Nie zaszkodzi spróbować.

— Ty będziesz miał na oku tych dwóch. Ja pójdę pogadać z Kobietą.

Rzekołaz zmarszczył czoło. Oprócz Łabędzia nikt już od dawna nie określał Radishy tym mianem.

— Łatwo podchwytujesz niedobre nawyki.

— Może.

45

Zastałam Radishę głęboko pogrążoną w myślach. Nie spała, nie medytowała nawet, zwyczajnie chodziła w kółko, najprawdopodobniej dręczona bezmierną winą wyzwoloną przez bezczynność, na jaką skazana była ostatnio. Poczułam lekkie drgnienie współczucia. Ona i jej brat mogli być naszymi wrogami, jednak w głębi serca byli porządnymi ludźmi. Rajadharmę mieli we krwi.

— Proszę pani? — Rzeczywiście godna była szacunku, jednak nie potrafiłam się zmusić do używania tytułów książęcych. — Muszę z panią porozmawiać.

Powoli uniosła wzrok. Jej oczy, nawet gdy trwała pogrążona w rozpaczy, pełne były wiedzy i zainteresowania.

— Czy wszyscy członkowie mego dworu są moimi wrogami?

— Nie chcieliśmy widzieć w tobie wroga. A nawet dzisiaj honorujemy i respektujemy władzę królewską.

— Z pewnością, nie inaczej. Aby wciąż przypominać mi o moim szaleństwie. Jak ci Bhodi i ich samospalenia.

— Spór między tobą a nami nie osiągnie takiego stopnia natężenia jak waśń między nami a Protektorką. Z nią nigdy nie dojdziemy do zgody. Przecież nie spuściłabyś na miasto skildirsha. Ona gotowa jest zrobić to w każdej chwili. A głębia trawiącego ją zła jest olbrzymia, ona nawet nie dostrzega niegodziwości swych czynów.

— Nie mylisz się. Masz jakieś imię? Gdyby żyła dawno temu, oddzielona od nas kilkoma setkami lat, dziś pewnie uważalibyśmy ją za boginię. Ona posiada potęgę zdolną dla kaprysu niszczyć królestwa z łatwością dziecka rozrzucającego mrowisko po to tylko, by zobaczyć panikę owadów.

— Na imię mam Śpioszka. Jestem Kronikarzem Czarnej Kompanii. Jestem też tym łotrem, który stoi za większością waszych kłopotów. To, że się tu spotykamy, nie stanowi części żadnego większego planu, lecz jest rezultatem wykorzystania nadarzającej się sposobności. Chyba jednak wyszło na to, że przechytrzyliśmy samych siebie.

Radisha zaczęła uważniej wsłuchiwać się w to, co mówiłam.

— Mów dalej.

— Protektorka postanowiła, że nikt nie dowie się o twoim zniknięciu. Oficjalnie wciąż jesteś w swojej Komnacie Gniewu, gdzie oczyszczasz duszę i błagasz przodków o spokój serca oraz mądrość na nadchodzące trudne lata. Od czasu do czasu jednak robisz sobie przerwę, by ogłosić jakąś naprawdę kłopotliwą proklamację. Moi towarzysze przynieśli kilka takich. Nie potrafią czytać, więc nie kierowali się treścią. Przykłady są jednak jak najbardziej reprezentacyjne. Postaram się o więcej, jeśli ci zależy.

Radisha przeczytała najpierw proklamację o nagrodach. Była prosta i sensowna.

— Z pewnością musiała was zaniepokoić.

— Jasne.

— Ona nie ma pieniędzy. Co to jest? Dziesięcioprocentowa redukcja przydziału ryżu? Przecież nie racjonujemy ryżu. Nie musimy racjonować ryżu.

— Nie, wy nie musicie. Ale nie każdy, kto ma ochotę na ryż, może sobie nań pozwolić. A inni, którzy chętnie przestaliby go już jeść, nie mają widoków na nic innego.

— Wiesz, o co chodzi? — Radisha uderzyła w proklamację palcem wskazującym prawej ręki, jakby chciała przedziurawić ją na wylot. — Gotowa jestem się założyć. Wszystkie te obce osobowości. Przecież to tylko głosy. Możliwe też, że dyktując obwieszczenie, była w szczególnym nastroju. Te jej ataki. Wówczas głosy bez reszty chyba przejmują nad nią panowanie. Ale nigdy nie trwa to długo.

„Aha", powiedziałam do siebie w duchu. Ciekawy trop, godny tego, by później za nim pójść.

— Masz ochotę jakoś na nie zareagować? Nie dysponuję ludźmi, którzy obeszliby całe miasto, ale potrafię zadbać, by nowe proklamacje rozwieszone zostały w najważniejszych punktach miasta.

— Jak dowiedziesz, że są prawdziwe? Każdy może wziąć kawałek wygniecionego naada i coś na nim napisać.

— Pracuję nad tym. Mamy obecnie gościa, wysoce szanowanego żołnierza z Batalionów Miejskich. Sprowadziliśmy go tutaj, żeby się spotkał z innym więźniem. Myślę, że może rozpuścić informację o tym, iż również pozostajesz u nas w niewoli.

— Interesujące. Dobrze wiesz, co ona zrobi, nieprawdaż? Dowiedzie, że blefujesz. Stworzy kopię lub iluzoryczną imitację i każe ci pokazać prawdziwą Radishę. Czego nie zrobisz, ponieważ wcale nie chcesz zostać zabita. Zgadza się?

— Poradzimy sobie z tym. Protektorka jest w gorszej sytuacji. Nikt nie wierzy w ani jedno jej słowo. O tobie zaczynali powoli również w ten sposób myśleć, w miarę jak stawałaś się zwykłą figurantką w jej rękach. Skąd u ciebie taka nienawistna i zdradziecka postawa wobec Czarnej Kompanii?

— Nie byłam figurantką w jej rękach. Nie masz w ogóle pojęcia, ile jej zupełnie szaleńczych pomysłów zdołałam zniweczyć.

Nie powiedziałam jej, że doskonale wiem. Już rozdrażniłam ją do tego stopnia, by zaczęła mówić, ale postanowiłam jeszcze parę razy żgnąć.

— Czemu nienawidziłaś moich braci, zanim w ogóle jeszcze przypłynęli rzeką?

— Nie nienawidziłam...

— Może wybrałam złe słowo. Niemniej, podobną rzecz mam na myśli. Wszyscy Kronikarze przede mną doskonale to wyczuwali i zdawali sobie sprawę, że zwrócisz się przeciwko Kompanii, gdy tylko poczujesz, iż zniknęło zagrożenie ze strony

Władców Cienia. Nie miałaś na naszym punkcie takiej obsesji jak Kopeć, ale zaraziłaś się tą samą chorobą.

— Nie wiem. Przez ostatnie dziesięć lat dużo się nad tym zastanawiałam. Wszystko zaczęło się, kiedy wydałam rozkaz, aby was zaangażować. Ale Kopeć i ja nie byliśmy jedyni. Lud całego księstwa czuł w ten sam sposób. Te wspomnienia z dawnej epoki, kiedy Kompania...

— Nie było takiej epoki. Problem nawet w tym, że nikt nie postarał się zapisać prawdziwej historii i ocalić dokumentów z tamtych czasów. Z naszych własnych Kronik z owych czasów udało mi się odszyfrować tylko głupie zapiski służbowe. Jedyna bardziej przerażająca bitwa, na jakiej opis natrafiłam, miała miejsce, gdy Kompania liczyła sobie już trzy pokolenia. Stoczono ją nie tak znowu daleko stąd i na dodatek Kompania poniosła klęskę. Omalże została wycięta w pień. Trzy pierwsze tomy Kronik wpadły w ręce wroga. Od tego czasu pokrywały się kurzem na półkach w bibliotekach Taglios. Kiedy Kompania powróciła do Taglios, uniemożliwiono nam dostęp do nich. Popełniano wszelkiego rodzaju szaleńcze wręcz czyny, aby księgi te nie wpadły w nasze ręce. Przez te książki ginęli ludzie. A z tego, co dotąd wiem, jedynym sekretem, jaki krył się w tej całej sprawie i którego najwyraźniej trzeba było za wszelką cenę dochować, był fakt, że podczas tych pierwszych lat nie wydarzyło się nic szczególnego. Że żadną miarą nie był to wiek gwałtu i niekończącego się rozlewu krwi.

— Jak to możliwe więc, że wszyscy ludzie zamieszkujący kilkanaście księstw pamiętali coś, co nigdy nie miało miejsca, i bali się, aby nie wydarzyło się znowu?

Wzruszyłam ramionami.

— Nie mam pojęcia. Zapytamy Kinę, jak jej się udało tego dokonać. Na chwilę przedtem, nim ją zabijemy.

Z wyrazu twarzy Radishy wywnioskowałam, że uważa ten pomysł za mrzonkę, podobną do tych, którymi sama się żywiła.

Ciągnęłam więc dalej:

— Chcesz może pozbyć się swej opętanej przyjaciółki? Chcesz razem z nami zejść z haczyka? Chcesz doprowadzić do tego, by wrócił twój brat? — Prawdopodobnie możliwość, że Prahbrindrah Drah wciąż żyje, powoli zaczynała docierać do jej umysłu.

Radisha kilkakrotnie otworzyła i zamknęła usta, nie wydając żadnego dźwięku. Nigdy nie była szczególnie atrakcyjna, a teraz wiek i obecne położenie uczyniły ją wręcz odrażającą.

Ale czy powinnam ją oceniać? Czas dla mnie również nie był szczególnie łaskawy.

Zapewniłam ją:

— Da się to zrobić. Wszystkie te rzeczy.

— Mój brat nie żyje.

— Nie, nieprawda. O tym nie wie nikt spoza Kompanii. Nawet Duszołap. Ale ludzie pochwyceni w pułapkę pod powierzchnią równiny lśniącego kamienia trwają zastygli w czasie. Przynajmniej jakoś tak to wygląda. Nie rozumiem nawet podstaw zaangażowanej w to teorii mistycznej. Cała rzecz sprowadza się wszakże do tego, że wciąż tam są, że żyją, że można ich wydostać. Właśnie dobiłam targu, który zapewni posiadanie Klucza potrzebnego do otwarcia drogi.

— Możesz sprowadzić z powrotem mojego brata.

— Cordy'ego Mathera również.

Światło było słabe, niemniej dostrzegłam, jak nieznacznie pokraśniała jej szyja.

— Żadne tajemnice się przed wami, ludzie, nie uchowają?

— Niewiele.

— Czego chcesz ode mnie?

Nigdy nie oczekiwałam, że w rozmowie z Kobietą zajdę tak daleko. Mimo reputacji, jaką się cieszyła — osoby rozsądnej, rzeczowej i nie poświęcającej uwagi mrzonkom. Tak wiec, chociaż nie miałam z góry przygotowanej odpowiedzi, udało mi się szybko zaimprowizować listę życzeń.

— Możesz pokazać się w jakimś miejscu publicznym, gdzie zobaczy cię i rozpozna mnóstwo ludzi i gdzie będziesz mogła zaprzeć się Protektorki. Możesz amnestionować Czarną Kompanię. Możesz wyrzucić Wielkiego Generała. Możesz ogłosić, że przez piętnaście lat pozostawałaś we władzy złego czaru Duszołap, a teraz w końcu udało ci się uciec. Możesz znowu zrobić z nas dobrych facetów.

— Nie mam pojęcia, czy mnie na to stać. Zbyt długo bałam się Czarnej Kompanii. Wciąż się boję.

— Woda śpi — zacytowałam. — Co Protektorka dla ciebie zrobiła?

Na to Radisha nie znalazła odpowiedzi.

— Możemy sprowadzić z powrotem twojego brata. Pomyśl, jak się dzięki temu poczujesz. Rajadharma.

Ledwie panując nad swoim głosem, Radisha warknęła przez ściśnięte gardło:

— Nie wspominaj o tym! Czuję się tak, jakby wywlekano mi żywcem wnętrzności i duszono mnie nimi.

Czyli dokładnie w taki sposób, jak jej życzyłam nie raz, nie dwa razy, gdy znajdowałam się w mniej łaskawym nastroju.

Aridatha Singh spojrzał na mnie dziwnym wzrokiem.

— W ogóle nie przypomina Narayana Singha, jakiego sobie wyobrażałem. — Wizyta u jego władczyni nie wywarła na nim nawet w połowie takiego wrażenia, jak spotkanie z ojcem.

— Zazwyczaj tak jest, kiedy się kogoś bliżej pozna. Rzeka, odprowadzisz go do miejsca, gdzie go znalazłeś? — Była noc, to prawda, ale wciąż dysponowaliśmy dwoma ochronnymi amuletami, które pozostały z wojen z Władcami Cienia. Ich wygląd nie budził najmniejszych zastrzeżeń. Żałowałam, że nie dysponujemy kolejną setką, ale Goblin i Jednooki nie potrafili ich już dłużej wytwarzać. Nie wiedziałam dlaczego. Nigdy nie dopuszczali mnie do swych zawodowych tajemnic. Przypuszczam, że się po prostu za bardzo zestarzeli.

Nie potrafię się nie martwić, gdy myślę o przyszłości, w której ich już nie będzie. A przyszłość bez Jednookiego nie jest bynajmniej tak odległa.

O Panie Zastępów, zachowaj go, póki Uwięzieni nie wyjdą na wolność, a wszystkie nasze boje nie skończą się.

46

Ludzie biegali w tę i we w tę po całym magazynie. Jedni wciąż zajmowali się szaleńczymi przygotowaniami do ewakuacji Kompanii. Inni szykowali się, by towarzyszyć mi oraz Narayanowi do Gaju Przeznaczenia, skąd mieliśmy zabrać Klucz Nyueng Bao. Sami Nyueng Bao — wspólnicy Do Tranga oraz garstka ludzi jakoś tam powiązanych z Kompanią — zdenerwowani, zajmowali się przeróżnymi rzeczami, ale najwyraźniej tylko po to, by czymś zająć ręce. Byli przerażeni i skonsternowani.

Banh Do Trang przeszedł w nocy zawał. Prognozy Jednookiego nie rokowały szczególnie pomyślnie.

Zwróciłam się do Goblina:

— Nie twierdzę, że ona miała cokolwiek z tym wspólnego, niemniej Do Trang był pierwszym, który zrozumiał, że to dziewczyna włóczy się po nocy jako duch.

— Po prostu był stary, Śpioszka. Nikt mu nic nie zrobił. Jeśli chcesz znać moje zdanie, to i tak trwa to już za długo. Wciąż nie chce odejść, ponieważ martwi się o Sahrę. Ale z nią już jest wszystko dobrze. Wygląda na to, że jej mąż naprawdę wróci wreszcie na świat. Z drugiej strony, jest zbyt stary, żeby uciekać. Duszołap w końcu znajdzie to miejsce, z pewnością niedługo po tym, jak Mogaba wróci, i naprawdę zacznie szukać. Nie byłbym zaskoczony, gdyby się okazało, że Do Trang zwyczajnie postanowił, iż śmierć jest najlepszą rzeczą, jaką w zaistniałej sytuacji może dla wszystkich zrobić.

Głębokim smutkiem przejmowała mnie myśl o odejściu Do Tranga, przede wszystkim z tego powodu, że nie lubimy przecież patrzeć, gdy umierają ci, którzy są nam bliscy, ale również dlatego, że na swój cichy sposób był najlepszym przyjacielem, jakiego Kompania miała już od wielu pokoleń.

Jak wszyscy pozostali, próbowałam zatracić się w pracy. Dalej wiec przekonywałam:

— Goblin, nawet jeśli dziewczyna jest całkowicie bez winy, chcę, żebyś uniemożliwił jej włóczenie się po nocy. Zrób wszystko, co będziesz musiał, oprócz czegoś, co ją okaleczy na trwałe albo zabije.

Goblin westchnął. Ostatnio tak właśnie reagował, gdy ktoś próbował obciążyć go dodatkową pracą. Przypuszczam, że był już zbyt zmęczony, żeby narzekać.

— Gdzie Jednooki?

— Hmm... — Ukradkowe spojrzenie dookoła. Szept: — Nikomu nic nie mów. Myślę, że próbuje wykombinować, jak zabrać ze sobą sprzęt.

Pokręciłam głową i odeszłam na bok.

Zaraz zawołali mnie Santaraksita i Baladitya. Pogodzili się już ze swoją sytuacją i chętnie oddawali wyznaczonej pracy. Kustosz zdawał się być szczególnie podekscytowany prawdziwym akademickim wyzwaniem, jakie nie przydarzyło mu się od lat. Powiedział:

— Dorabee, w całym tym zamieszaniu zapomniałem powiedzieć, że znalazłem odpowiedź na twoje pytanie o pisany język Nyueng Bao. Był kiedyś takowy. Najstarsza z tych ksiąg napisana jest antycznym dialektem tegoż języka. Pozostałe to już tylko przykłady wczesnych narzeczy tagliańskich, aczkolwiek oryginał trzeciego tomu napisany został przy użyciu obcego alfabetu, w miejsce istniejącego naonczas rodzimego liternictwa.

— Stąd wniosek, że alfabet najeźdźców miał ściśle przyporządkowane jednostki fonetyczne, które w owym czasie musiały być znacznie bardziej precyzyjne od pisma tubylców. Racja?

Santaraksita zagapił się na mnie. Po chwili rzekł:

— Dorabee, nawet na moment nie przestajesz mnie zaskakiwać. Masz całkowitą rację.

— A więc, odkryłeś coś ciekawego?

— Czarna Kompania przyszła z miejsca, które już w owych czasach nosiło miano równiny lśniącego kamienia, a potem przez jakiś czas błąkała się po okolicznych księstwach, pogrążona w wewnętrznych sporach na temat tego, czy konieczne jest złożenie żywotów jej żołnierzy na ołtarzu przyszłego Roku Czaszek. Wśród kapłanów towarzyszących Kompanii nastroje były niemal entuzjastyczne, wśród żołnierzy była to opinia niespecjalnie popularna. Wielu z nich najwyraźniej zaciągnęło się tylko po to, by uciec z ziem zwanych Krainą Nieznanych Cieni, a nie dlatego, że zależało im na bliskim końcu świata.

— Kraina Nieznanych Cieni, tak? Coś jeszcze?

— Udało mi się zdobyć dużo wiarygodnych informacji na temat ceny hufnali do końskich podków cztery wieki temu oraz skąpego występowania kilku gatunków roślin o znaczeniu medycznym, które obecnie można znaleźć w każdym ogródku zielnym.

— Zaiste wstrząsający materiał. Próbuj dalej, Sri. Z początku chciałam mu powiedzieć, że zostanie ewakuowany razem z nami, ale potem postanowiłam go nie denerwować.

Najwyraźniej świetnie się bawił. Po co uświadamiać mu konieczność wyboru między uprowadzeniem a natychmiastową śmiercią. Pojawił się Wujek Doj.

— Do Trang chce się z tobą widzieć.

Poszłam za nim do maleńkiego kantorku, który stary stworzył dla siebie, odgradzając odległy kąt magazynu. Po drodze Doj ostrzegł mnie, że Do Trang nie jest już w stanie mówić.

— Sahra i Tobo już go odwiedzili. Do ciebie chyba też czuje sympatię.

— W następnym życiu chcemy się pobrać. Jeśli Gunni mają rację.

— Jestem już gotów do podróży. Przystanęłam.

— Co?

— Jadę z tobą do Gaju Przeznaczenia.

— Ale lepiej od razu zapomnij o jakichkolwiek pomysłach porwania Klucza.

— Zgodziłem się pomóc. Pomogę. Chcę tam być i zadbać, żeby Kłamca również dotrzymał słowa. Kłamca, droga pani Śpioszko. Kłamca. Zgodziłem się też oddać posiadany tom Ksiąg Umarłych. Jest ukryty po drodze na tamto miejsce.

— Bardzo dobrze. Obecność Różdżki Popiołu stanowić będzie rękojmię dla mnie i utrapienie dla wrogów. Doj zachichotał.

— Zaiste będzie.

— Nie wrócimy już tutaj.

— Zdaję sobie z tego sprawę. Kiedy odjedziemy, zabiorę ze sobą wszystko, co chciałbym zachować. Nie musisz udawać wobec Do Tranga. Zna swą ścieżkę. Uszanuj go i uhonoruj uczciwym pożegnaniem.

Zrobiłam coś więcej. Po raz pierwszy w moim dorosłym życiu rozpłakałam się. Przez całą minutę trwałam z twarzą wtuloną w pierś starego i szeptałam podziękowania za jego przyjaźń, potem złożyłam mu zupełnie szczerą obietnicę spotkania w następnym życiu. Oczywiście w oczach mego Boga była to lekka herezja, nie sądzę jednak, by On cały czas patrzył mi na ręce.

Banh słabym gestem uniósł dłoń i gładził mnie po włosach. A potem wstałam i poszukałam miejsca, gdzie mogłabym być całkiem sama ze swoim smutkiem i żalem po człowieku, z którym — jak się wydawało — nigdy nie byłam szczególnie blisko, a który jednak miał wywrzeć zdecydowany wpływ na resztę mojego życia. Wtedy też pojęłam, że kiedy me łzy przestaną płynąć, nigdy już nie będę na powrót tą samą Śpioszką. I że w istocie był to jedyny testament, jaki Do Trang chciał po sobie zostawić.

47

Największy problem towarzyszący ewakuacji trapił Kompanię każdorazowo, kiedy po dłuższym pobycie na jednym z miejsc trzeba było zebrać manatki i ruszać w drogę. Należało wyrwać korzenie. Rozerwać więzi. Ludzie musieli porzucić żywoty, które dla siebie stworzyli.

Niektórzy zwyczajnie nie odejdą.

Inni, którzy pójdą, powiedzą komuś, dokąd się udają.

Nominalna siła Kompanii wynosiła obecnie nieco ponad dwie setki ludzi, z których jedna trzecia w ogóle nie mieszkała w Taglios, ale stworzyła dla siebie tożsamości na terenach je otaczających, aby w razie czego wspierać braci realizujących jakąś misję poza murami miasta. Z grubsza rzecz biorąc, strukturą organizacyjną przypominaliśmy konspirację Kłamców. Po części było to zamierzone, ponieważ ludzie ci dosłownie wieki spędzili na uczeniu się najbezpieczniejszych sposobów przetrwania.

Kurierzy wyruszyli wcześniej, niosąc zakodowane hasła do wszystkich naszych najdalej mieszkających towarzyszy, aby ostrzec ich, że zbliżają się kłopoty. Nikt się nie dowie, co się dokładnie dzieje, lecz tylko że coś się szykuje i że jest to większa sprawa. Kiedy hasła dotrą do właściwych uszu, będzie już za późno, by wszystko odkręcić.

W ślad za kurierami ruszą w końcu pozostali, grupkami na tyle małymi, by nie zwracały uwagi, rozmaicie przebrani, opuszczając Taglios w porządku, który uznałam za dopuszczalnie ryzykowny. Ostatni wyjdą z miasta ci, których w nim najlepiej znano. Wszyscy ludzie mijać będą szereg punktów kontrolnych, trafiając na kolejne miejsca zbiórki, gdzie poinformuje się ich tylko o najbliższym celu marszruty. Zasadniczo jednak liczyliśmy głównie na to, że Duszołap nie rzuci się w pościg, zanim ci, którzy postanowili odejść, nie znajdą się dostatecznie daleko.

Ci, którzy postanowili nie odchodzić, otrzymali na to pozwolenie — pod warunkiem że dalej będą dbali o interesy Kompanii w danym miejscu. Nieźle jest posiadać kilku agentów w mieście, które Kompania, wedle wszelkich wskazań, opuściła.

To również była taktyka stosowana przez Kłamców od pokoleń.

Dalej będą się odbywać przedstawienia z cyklu światło i dym. Działalność demona Niassi wzmoże się nawet, skupiając na sobie aktywność Szarych. Od ludzi, którzy zostawali — nie dowiem się, którzy to, ponieważ wyruszę jako jedna z pierwszych — oczekiwano, że dopilnują, aby wszystko wyglądało jak szereg przypadkowych akcji, włamań i aktów wandalizmu, które dopiero potem nabiorą charakteru przemyślanej kampanii terroru, mającej osiągnąć swój szczyt na Druga Pavi. Jeśli Duszołap połknie przynętę, zajmie się zastawianiem pułapki na ten właśnie dzień.

Jeśli nie, każda zyskana godzina, zanim Protektorka zorientuje się, że znowu postąpiliśmy w sposób całkowicie nieoczekiwany, będzie oznaczała dla mych braci kolejne mile przewagi nad pościgiem. Pościgiem, który jak ufałam, z początku przynajmniej pójdzie w zupełnie niewłaściwą stronę.

48

Mój oddział opuszczał Taglios jako pierwszy. Wyruszyliśmy tego ranka, którego umarł Banh Do Trang. Towarzyszyli mi: Narayan Singh, Wierzba Łabędź, Radisha Drah, Matka Gota i Wujek Doj, Rzekołaz, Iqbal Singh ze swą żoną Suruvhiją, dwójką starszych dzieci i niemowlęciem, wreszcie jego brat Popłoch. Nadto wzięliśmy ze sobą kilka lekko objuczonych kóz oraz kury przytroczone do ich grzbietów, dwa osły, by Gota mogła na jednym lub drugim przejechać większość drogi, oraz wóz, ciągnięty przez woły, którym ze wszystkich sił staraliśmy się nadać, przeczący ich kondycji, znacznie smutniejszy i bardziej złachmaniony wygląd. Niemalże wszyscy jakoś się przebrali.

Shadar przystrzygli włosy i brody, a cała rodzina włożyła ubiory Yehdna. Ja pozostałam Yehdna, ale stałam się kobietą. Radisha natomiast zamieniła się w mężczyznę. Wujek Doj i Wierzba Łabędź ogolili głowy i ustroili w piórka adeptów Bhodi. Łabędź przyciemnił skórę farbą, nic jednak nie dało się zrobić z jego niebieskimi oczyma. Gota musiała się obejść bez ozdób Nyueng Bao.

Narayan Singh w niczym nie zmienił wyglądu, upodabniającego go bez reszty do tysięcy takich jak on.

Wyglądaliśmy na dziwną gromadkę, ale przecież jeszcze dziwniejsze grupy zbierały się, aby razem stawić czoło trudom podróży. Zresztą razem czas spędzać będziemy tylko wtedy, gdy przyjdzie pora na nocny spoczynek. Po drodze poruszaliśmy się rozciągnięci na przestrzeni ponad pół mili, jeden z braci Singh prowadził, drugi trzymał się z tyłu, podczas gdy Rzeka jechał najbliżej mnie. Bracia nieśli ze sobą instrumenty otrzymane od Goblina i Jednookiego. Jeśli Narayan, Radisha lub Łabędź oddalą się zanadto od niewidzialnej linii łączącej jednego z drugim, na ich gardłach zaczną zaciskać się zaklęcia dławiące.

Oczywiście nikogo z tej trójki o niczym nie poinformowano. Rzekomo teraz wszyscy byliśmy już tylko sprzymierzeńcami i przyjaciółmi. Jednak niektórym z moich przyjaciół ufam bardziej niż innym.

Na Kamiennej Drodze, którą jeszcze Kapitan położył między Taglios i Jaicur, nikt na nas nie zwrócił uwagi. Jednak taka gromadka, z niemowlęciem, wozem zaprzężonym w woły, regularnymi kapłanami Yehdny i czym tam jeszcze, to nie szpilka. Pora roku też była niezbyt właściwa. Deszcz sprawiał, że czułam się chora.

Ostatnim razem, gdy przemierzałam Kamienną Drogę, dosiadałam ogromnego czarnego ogiera, który bez pośpiechu potrafił pokonać dystans dzielący Taglios i Ghoja w ciągu jednego dnia i jednej nocy.

Cztery dni po opuszczeniu miasta od brodu Ghoja, stanowiącego pierwsze wąskie gardło naszej ucieczki, wciąż dzieliła nas odległość nie pozwalająca na spokojny sen. Po południu Wujek Doj oznajmił, że główna droga nie zaprowadzi nas już bliżej miejsca, w którym ukrył egzemplarz Księgi Umarłych.

— O, cholera — taka była moja reakcja. — Miałam nadzieję, że to będzie chociaż trochę dalej. Jeśli ktoś nas zatrzyma, jak wyjaśnimy posiadanie książki?

Doj podniósł ręce do góry w uspokajającym geście i uśmiechnął się.

— Jestem kapłanem. Misjonarzem. Wszystko zrzuć na mnie. — Mimo trudów podróży najwyraźniej był szczęśliwy. — Chodź, pomożesz mi ją wykopać.

— Co to jest? — zapytałam jakieś dwie godziny później. Dotarliśmy do miejsca, które znakomicie nadawało się na scenografię dawnych koszmarów Murgena na temat Kiny. Wokół niego wznosiła się dwudziestojardowa drewniana palisada.

— To jest cmentarz. Podczas chaosu, który towarzyszył pierwszej inwazji z Ziem Cienia, zanim jeszcze przybyła Czarna Kompania, być może także zanim jeszcze przyszłaś na świat, jedna z Armii Cienia wykorzystywała go jako obóz, a potem miejsce na nekropolię. Posadzili drzewa, aby skryć groby i pomniki przed oczyma wrogów. — Zauważywszy pełen przerażenia wyraz mojej twarzy, dodał jeszcze: — Na południu mają zupełnie inne obyczaje grzebania zmarłych.

Wiedziałam o tym. Byłam tam przecież. Widziałam wszystko na własne oczy. Nigdy jednak w takim natężeniu, promieniującym wręcz atmosferą przygnębienia.

— To jest tak ponure...

— Dzięki zaklęciu, jakim zostało obłożone. Uznali, że jak już wygrają wojnę, wrócą tu i zmienią to miejsce w mauzoleum. A tymczasem chcieli trzymać ludzi z daleka.

— Mam ochotę zastosować się do ich pragnień. Dla mnie jest tu zbyt strasznie.

— Nie jest tak źle. Chodź. Nie powinno nam to zabrać więcej niż kilka minut.

Zabrało trochę więcej, ale w istocie niewiele. Trzeba było tylko wyważyć drzwi jednego z bardziej cudacznych grobowców i wykopać tobołek zawinięty w kilka warstw natłuszczonej skóry.

— To jest miejsce warte zapamiętania — powiedział Doj, kiedy już wydostaliśmy się stamtąd. — Okoliczni mieszkańcy za nic się tu nie zbliżą. Ludzie z dalszych rejonów o nim nie wiedzą. Znakomita kryjówka.

— Wręcz nie mogę się doczekać okazji.

— W Gaju Przeznaczenia również ci się spodoba.

— Byłam tam już. Też mi się nie podobało, ale wtedy za bardzo przejmowałam się Dusicielami, żeby się bać duchów czy starożytnych bogiń.

— Kolejne dobre miejsce na kryjówkę.

Nie jestem chorobliwie podejrzliwa jak Duszołap, czasami mi się to jednak zdarza. A szczególną podejrzliwość budzi we mnie małomówny stary Nyueng Bao, któremu znienacka zbiera się na pogaduszki i okazywanie życzliwości.

— Kapitan kiedyś spędził tam trochę czasu — powiedziałam. — I również nie czuł się najlepiej. O co ci właściwie chodzi?

— O co mi chodzi? Nie rozumiem.

— Doskonale rozumiesz, staruszku. Wczoraj byłam tylko kolejną jengali, choć taką, którą musisz tolerować. Dzisiaj, zupełnie znienacka, nie proszony dajesz mi rady. Oto dopuszczasz mnie do skarbca zgromadzonej przez siebie wiedzy, jakbym była jakimś adeptem. Chcesz, żebym cię zastąpiła w twym dziele? — Mimo wszystko był starym człowiekiem.

— W miarę jak tempo i napięcie wydarzeń zaczęły narastać, zaś same wydarzenia toczyć się w niespodziewanym... aczkolwiek zasadniczo korzystnym... kierunku, coraz częściej i głębiej zastanawiałem się nad mądrością Hong Tray, nad zdolnością przewidywania przyszłości, jaką zdradzała, a nawet nad jej diabelskim poczuciem humoru i wierzę, że ostatecznie dotarło do mnie pełne znaczenie jej proroctw.

— Które równie dobrze mogą się okazać masą bzdur. Powiedz to Sahrze i Murgenowi, kiedy następnym razem ich zobaczysz. I postaraj się włożyć nieco szczerości w swe przeprosiny.

Moja próba bycia niemiłą bynajmniej nie zbiła go z tropu. Trzeba było dopiero nadejścia popołudniowego deszczu, nieco wcześniejszego niźli zwykle, bardziej ulewnego, któremu towarzyszyła naprawdę wściekła burza gradowa. Niektórzy z podróżujących drogą próbowali zbierać gradowe kulki, nim zdążą stopnieć, wyskakując spośród drzew, pod którymi zostawiliśmy resztę naszej gromady, Taglianie nigdy nie widywali śniegu, a burze pory deszczowej stanowiły jedyną okazję, przy której mogli podziwiać lód — wyjąwszy tych, którzy podróżowali znacznie dalej na południe, w głąb ziem stanowiących niegdyś Krainy Cienia, na wyżej położone obszary Dandha Presh.

Zabawa kulkami gradu stanowiła zajęcie stosowne dla młodzieży. Starsi, okutani w ubiory przeciwdeszczowe, chowali się pod drzewami tak głęboko, jak tylko mogli się wcisnąć. Niemowlę płakało bezustannie. Przerażały je odgłosy grzmotów. Popłoch i Iqbal próbowali równocześnie nie spuszczać dzieciaków z oczu i obserwować obcych. Byli przekonani, że każdy spotkany na drodze może być szpiegiem wroga. Co uważałam za jak najbardziej sensowne nastawienie.

Rzekołaz przechadzał się czujnie w tę i we w tę, przeklinając deszcz. Również zdawało mi się to całkiem sensowne.

Wujek Doj wykonał wspaniałą robotę, zręcznie przemycając swój bagaż. Usiadł obok Goty. Od razu zaczęła zrzędzić, ale bez zwykłego entuzjazmu.

Usiadłam obok Radishy. Teraz miała na imię Tadjik. Powiedziałam:

— Zaczynasz powoli rozumieć, dlaczego twojemu bratu życie w drodze wydało się tak atrakcyjne?

— Zakładam, że żartujesz?

— Nie do końca. Jakie były najgorsze przejścia dzisiejszego dnia? To, że zamoczyłaś stopy?

Mruknęła coś potakująco. Zrozumiała, o co mi chodzi.

— Przypuszczam, że to polityki najbardziej nie znosił. Tego, że niezależnie co sobie zamierzył, zawsze znalazło się stu egoistów chętnych podporządkować jego wizję osobistym korzyściom.

— Znałaś go? — zapytała Radisha.

— Niezbyt dobrze. Nie na tyle, by w rozmowie poruszać podstawowe kwestie. Ale nie był człowiekiem ukrywającym swoje poglądy.

— Mój brat? Pobyt z dala od miasta musiał zmienić go w większym stopniu, niż sądziłam. Kiedy mieszkał w Pałacu, nigdy nie obnażał przed nikim swego wnętrza. Byłoby to zbyt ryzykowne.

— W polu jego władza była znacznie bardziej jednoznaczna. Nie musiał starać się o zadowolenie nikogo prócz Wyzwoliciela. Ludzie powoli zaczynali go naprawdę kochać. Poszliby za nim wszędzie. I dlatego też, gdy zwróciłaś się przeciwko Kompanii, większość z nich zginęła.

— On naprawdę żyje? Nie manipulujesz mną dla jakichś własnych celów?

— Oczywiście, że tak. To znaczy, manipuluję tobą. Ale równocześnie prawdą jest, że on żyje. Wszyscy Uwięzieni żyją. Właśnie dlatego opuściliśmy Taglios, mimo że zdołaliśmy wam już zdrowo zaleźć za skórę. Chcieliśmy uwolnić naszych braci, zanim przedsięweźmiemy coś więcej.

Usłyszałam szept:

— Siostro. Siostro.

— Co?

Radisha nie odezwała się. Spojrzała na mnie badawczo.

— Ja tego nie powiedziałam.

Rozejrzałam się bacznie dookoła, niczego nie zauważyłam.

— Pewnie to szelest deszczu wśród liści.

— Mhm. — Radisha również nie była przekonana. Trudno uwierzyć, ale naprawdę zatęskniłam za Goblinem i Jednookim.

Znowu poszukałam Wujka Doja.

— Pani twierdziła, że jesteś pomniejszym czarodziejem. Jeżeli dysponujesz choćby iskrą talentu, proszę wykorzystaj go do sprawdzenia, czy nikt nas nie śledzi albo za nami nie jedzie. — Gdy tylko Duszołap zacznie nas szukać poza Taglios, cieniom i wronom odnalezienie nas nie zabierze dużo czasu.

Wujek Doj mruknął coś niezobowiązująco.

49

Nie na żarty przestraszyliśmy się dopiero rankiem kolejnego dnia, czyli dokładnie w chwili gdy mogłoby się zdawać, że mamy wszelkie powody, by bardziej optymistycznie patrzeć w przyszłość. Poprzedniego dnia udało nam się pokonać znaczny kawał drogi, wokół nie dostrzegliśmy dotąd żadnych wron, a wszystko wskazywało na to, że dotrzemy do Gaju Przeznaczenia, zanim spadną popołudniowe ulewy, co oznaczało z kolei, iż przed zmrokiem uda nam się zakończyć nasze sprawy i wydostać stamtąd. Czułam już przepełniające mnie zadowolenie.

W perspektywie wiodącej na południe drogi pojawiła się grupa jeźdźców kierujących się prosto na nas. Kiedy znaleźli się bliżej, wyraźnie można było dostrzec jednakowe mundury.

— Co mamy robić? — zapytał Rzeka.

— Mieć nadzieję, że to nie nas szukają. Nie przystawać. — Żołnierze w ogóle nie interesowali się podróżnymi jadącymi przed nami, aczkolwiek zmuszali wszystkich do ustąpienia im z drogi. Nie poruszali się galopem, ale też się nie ociągali.

Wujek Doj podszedł do osła, który akurat nie niósł nikogo na grzbiecie. Różdżka Popiołu spoczywała ukryta wśród gmatwaniny płótna i namiotowych kijków, składających się na bagaż zwierzęcia. Wśród bambusowych tyczek można by odnaleźć również kilka bezcennych miotaczy kul ognistych.

Naprawdę niewiele nam ich już zostało. I nigdzie nie zdobędziemy następnych, póki nie ekshumujemy Pani spod ziemi. Goblin i Jednooki sami nie potrafili ich wytwarzać — aczkolwiek Goblin przyznawał się, że jeszcze choćby dziesięć lat temu nie mieliby z tym kłopotu.

Byli już zbyt starzy na wszystko, co wymagało elastyczności myślenia oraz — przede wszystkim — fizycznej sprawności. Wedle wszelkiego prawdopodobieństwa, projektor mgły stanowił ich ostatni poważny wkład w naszą sprawę. A i tak większość niemagicznej pracy przy jego budowie wykonały młode dłonie Tobo.

Od strony oddziału jeźdźców wypatrzyłam błysk polerowanej stali.

— Lewa strona drogi — powiedziałam do Rzeki. — Wszyscy mają być po lewej stronie, kiedy trzeba będzie usunąć się im z drogi.

Ale zdecydowałam się zbyt późno. Idący w szpicy Iqbal już zdążył odskoczyć na prawo.

— Mam nadzieję, że starczy mu pomyślunku, by przeskoczyć, kiedy go miną.

— On nie jest głupi, Spioszka.

— No nie wiem, przecież poszedł z nami.

— Fakt.

Oddział jeźdźców okazał się tym, czego oczekiwałam: strażą przednią znacznie większej jednostki, która z kolei była awangardą Trzeciej Ochotniczej Dywizji Armii Tagliańskiej.

Trzecia Ochotnicza Dywizja stanowiła formację dowodzoną osobiście przez Wielkiego Generała. Co oznaczało, że Bóg zdecydował się postawić nas twarzą w twarz z Mogabą.

Próbowałam odpędzić myśli krążące wokół kolejnego paskudnego żartu, jaki wyciął nam Bóg. Tylko On jeden zna własne zamiary. Ja ze swej strony mogłam zadbać tylko, aby całość mego oddziału znalazła się po lewej stronie drogi. Rozluźniłam jeszcze bardziej szyk. Potem pozostało już tylko martwić się, kto z nas może zostać rozpoznany przez Mogabę bądź innych weteranów służących dostatecznie długo, by pamiętać Kiaulune albo Wojny z Cieniem.

Żadne z nas nie było szczególnie łatwe do zapamiętania. Kilkoro tylko służyło dostatecznie długo, by przecięły się ścieżki ich i Wielkiego Generała. To znaczy oprócz Wujka Doja, Matki Goty, Wierzby Łabędzia... racja! I Narayana Singha! Narayan był bliskim sprzymierzeńcem Wielkiego Generała w czasach poprzedzających wojnę z ostatnim Władcą Cienia. Ci dwaj niezliczoną ilość razy nachylali ku sobie głowy, by knuć swe niegodziwe plany.

— Muszę zmienić swój wygląd.

— Co? — Chudy, mały Kłamca zmaterializował się tuż obok, zaskakując mnie całkowicie. Jeśli potrafił tak się skradać...

— To będzie Wielki Generał Mogaba. Nieprawdaż? A on może mnie rozpoznać, mimo iż minęły lata, odkąd po raz ostatni staliśmy twarzą w twarz.

— Zdumiewasz mnie — przyznałam.

— Robię to, czego żąda bogini.

— Oczywiście. — Nie ma Boga oprócz Boga. A jednak codziennie mam do czynienia z boginią, która wywiera na moje życie wpływ znacznie bardziej namacalny. Bywały chwile, gdy musiałam wytężać wszystkie siły, aby nie myśleć za wiele. A w przebaczeniu swym bezmierny jest niczym ziemia. — Załóżmy, że zdobędziesz skądś jakieś inne rzeczy i zrezygnujesz z turbana? — Chociaż w jego przypadku brak jakichkolwiek zmian wydawał się rozwiązaniem idealnym. Jak już wcześniej wspominałam, Narayan Singh do złudzenia przypominał przeciętnego przedstawiciela większości mężczyzn Gunni. Przypuszczałam, że Mogaba miałby kłopoty z rozpoznaniem go, nawet gdyby wcześniej byli kochankami. Chyba że Narayan czymś się zdradzi. Ale jak by to miało się stać? Był Mistrzem Kłamców, żywą legendą kultu.

— To może wystarczyć.

Singh wycofał się. Obserwowałam go, nagle pełna podejrzeń. Nie mógł być nieświadom przynależnej mu z natury anonimowości. A więc może próbował zmusić me myśli, aby krążyły po wyznaczonych przez niego torach.

Żałowałam, że nie mogę po prostu poderżnąć mu gardła. Wcale mi się nie podobało to, co robił z moimi myślami. Łatwo mogłam nabawić się obsesji na punkcie tego, co naprawdę zamierza. Niemniej potrzebowaliśmy go. Bez niego nie zdobędziemy Klucza. Nawet Wujek Doj nie wiedział do końca, czego właściwie szukamy. Nigdy nie widział go na oczy ani też nie słyszał o Kluczu, nim ten został skradziony. Miałam nadzieję, że kiedy już go zobaczy, będzie w stanie go rozpoznać.

Przez chwilę zastanawiałam się, jak to się stało, że wystarczyły mu moje gwarancje, by zdecydował się pojechać z nami, ufając, iż nie zamordujemy Córki Nocy, kiedy będą rozdzieleni.

Oddział kawalerii minął nas. Ponieważ nie wchodziliśmy im w drogę, nie zwrócili na nas najmniejszej uwagi. Za nimi w odległości kilkuset jardów maszerował pierwszy batalion piechoty, wyglądający tak czysto, schludnie i imponująco, jak tylko Mogaba potrafił zmusić swych żołnierzy podczas marszu. Usłyszałam kilka propozycji tymczasowego małżeństwa, poza tym jednak żołnierze obojętnie potraktowali naszą obecność. Trzecia Ochotnicza była zdyscyplinowaną, zawodową dywizją, niejako przedłużeniem woli i osobowości Mogaby — w niczym nie przypominała bandy obszarpanych łotrzyków, z których składała się Kompania.

Byliśmy militarnym zerem. Nie potrafilibyśmy dziś się zebrać do kupy i pokonać równorzędnej siły kalek, a co dopiero stawić czoło formacjom takim jak Trzecia Ochotnicza. Kiedy wyciągniemy Konowała spod ziemi, chyba pęknie mu serce.

Mój optymizm powoli zaczynał się rozwiewać. Podróżowaliśmy teraz znacznie wolniej, ponieważ drogę tarasowali żołnierze. Można już było dostrzec znaki przydrożne wskazujące drogę do Gaju Przeznaczenia, wciąż jednak dzieliły nas od niego całe godziny marszu. Wóz i zwierzęta nie będą w stanie poruszać się szybko po błotnistym terenie.

Zaczęłam rozglądać się już za miejscem, w którym moglibyśmy przeczekać deszcz, chociaż z wcześniejszych wizyt tutaj nie potrafiłam sobie takiego przypomnieć. Kiedy zapytałam Wujka Doja, ten w niczym nie okazał się pomocny. Powiedział tylko:

— Żadnego poważniejszego schronienia nie ma przez całą drogę do Gaju.

— Ktoś powinien to sprawdzić.

— Masz jakieś powody, aby się martwić?

— Mamy do czynienia z Kłamcami. — Nie wspomniałam, że tutaj właśnie wyznaczyłam miejsce spotkania Poronionemu i oddziałowi wysłanemu do Semchi. Doj nie musiał o tym wiedzieć. Poroniony zresztą być może wcale jeszcze nie dotarł, jeśli musiał kryć się przed armią i patrolami Mogaby.

— Ja pójdę. Kiedy będzie to możliwe bez wzbudzania podejrzeń.

— Weź Łabędzia. Jeśli wpadniemy, to najpewniej przez niego. — Osoba Radishy również stanowiła ryzyko, chociaż jak dotąd nie zachowywała się, jakby miała zaraz zacząć wzywać pomocy. Jednak Rzekołaz cały czas był dostatecznie blisko niej, aby ścisnąć ją za gardło, gdyby choć pomyślała o głębszym oddechu.

Nie była głupia. Jeśli postanowiła nas zdradzić, z pewnością zaczeka do chwili, gdy będzie miała jakąś szansę przeżycia tej próby.

Wujek Doj i Wierzba Łabędź jakoś oddzielili się od kolumny na drodze, nie zwracając niczyjej uwagi, chociaż Wujek musiał zostawić Różdżkę Popiołu. Przyłączyłam się do Rzeki i Radishy. Zauważyłam:

— Te ziemie porządnie zagospodarowano od czasu, gdy je ostatnio widziałam. — Kiedy byłam młoda, większość ziem pomiędzy Taglios a Ghoja była zupełnie opuszczona. Wioski małe i biedne, ludzie żyli dosłownie na skrawkach ziemi. W owych czasach nie było żadnych samodzielnych farm. Teraz dostrzec je można było wszędzie, zakładali je pewni siebie i zaradni weterani albo uciekinierzy z umęczonych krain, które ongiś jęczały pod butem Władców Cienia. Wiele nowych gospodarstw skupiało się zaraz przy drodze i dlatego zejście z niej stawało się niekiedy niemożliwe.

Siły maszerujące na północ liczyły ponad dziesięć tysięcy żołnierzy, rozciągniętych na wielu milach drogi, nie licząc dekowników i markietanek, którzy musieli podążać jeszcze dalej za nimi. Wkrótce stało się jasne, że nie dotrzemy do Gaju Przeznaczenia przed deszczem, a być może nie zdążymy nawet przed zmrokiem.

Jeśli mogłabym wybierać, wolałabym nie znajdować się w pobliżu tego miejsca po zmroku. Wiele lat temu, raz jeden dotarłam tam nocą, wraz z oddziałem komandosów Kompanii, wysłanych aby schwytać Narayana Singha i Córkę Nocy. Udało się nam wówczas pozabijać wielu ich przyjaciół, ta dwójka jednak uciekła. Pamiętam tylko strach i zimno, wrażenia wywoływane przez gaj —jakby miał własną dusze, bardziej jeszcze obcą niźli dusza pająka. Murgen powiedział kiedyś, że znalezienie się w tym miejscu po zmroku było równie nieprzyjemne jak wędrowanie po snach Kiny. Chociaż Gaj należał do tego świata, miał w sobie coś niesamowitego.

Próbowałam wypytać Narayana, dlaczego jego poprzednicy wybrali właśnie ten gaj na swoje najświętsze miejsce? Czym się różnił od innych gajów w czasach, gdy ziemia nie poddawała się tak łatwo ludzkim wpływom?

— Dlaczego chcesz wiedzieć, Kronikarzu? — Singh podejrzliwie odniósł się do mojego zainteresowania.

— Ponieważ jestem z natury ciekawa. Czy nigdy nie interesowało cię, skąd biorą się rozmaite rzeczy i dlaczego ludzie robią to, co robią?

— Służę bogini.

Czekałam w milczeniu. Najwyraźniej uznał, że w ten sposób zamyka sprawę. Ponieważ sama poniekąd również jestem religijna, potrafiłam zrozumieć, co przyświecało jego odpowiedzi, chociaż nie uznawałam jej za satysfakcjonującą.

Parsknęłam z niesmakiem. Narayan odpowiedział chytrym uśmiechem.

— Ona naprawdę istnieje — powiedział.

— A imię jej — ciemność.

— Każdego dnia możesz wokół siebie dostrzegać skutki jej działań.

Nieprawda.

— Łgarstwo, mały człowieczku. Ale jeśli kiedykolwiek wyrwie się na wolność, myślę, że twoje słowa okażą się prawdziwe. — Nagle ta dyskusja zdała mi się nieznośna. Stanowisko, jakie w niej zajmowałam, zmuszało mnie do zgody na istnienie innego boga niźli mój, co zgodnie z dogmatami mojej religii miało być niemożliwe. — Nie ma Boga oprócz Boga.

Narayan znowu uśmiechnął się paskudnie.

I wtedy Mogaba zrobił jedyną dobrą rzecz, za jaką kiedykolwiek miałam mu być wdzięczna. Pojawiwszy się we własnej osobie, oszczędził mi ekwilibrystycznej i kłopotliwej gimnastyki myślowej, którą musiałabym uskuteczniać, aby w jakiś sposób nadać Kinie status upadłego anioła strąconego w otchłań. Wiedziałam, że da się to zrobić. Konstytutywne elementy mitologii Kiny można było na siłę uzgodnić z dogmatami jedynie słusznej wiary, nawet jeśli tylko wtórnie i nieco kosmetycznie, a ja skończyłam przecież kurs akrobatyki religijnej na tyle elegancki, by wzbudzić ukłucie dumy w sercach moich nauczycieli z lat dzieciństwa.

Mogaba i jego sztab znajdowali się mniej więcej w trzech czwartych długości kolumny. Wielki Generał jechał wierzchem, co było niespodzianką. Nigdy przedtem nie widziałam go na grzbiecie zwierzęcia. Jeszcze większe zaskoczenie wzbudzał jego wierzchowiec.

Był to jeden z czarnych ogierów czarodziejskiego chowu, które Kompania przywiozła ze sobą z północy. Do niedawna sądziłam, że wszystkie dawno pomarły. A przynajmniej nie widziałam żadnego od czasów wojen o Kiaulune. A ten nie tylko nie był martwy, ale najwyraźniej cieszył się nadzwyczajnym zdrowiem. Mimo swego wieku. Wydawał się też najwyraźniej znudzony sposobem podróżowania.

— Nie gap się — zwrócił mi uwagę Rzeka. — Ludzie interesują się tymi, którzy nimi się interesują.

— Myślę, że możemy sobie pozwolić na kilka spojrzeń. Mogaba z pewnością uważa, że na nie zasłużył. — Mogaba w każdym calu wyglądał jak Wielki Generał i potężny wojownik. Był wysoki i idealnie proporcjonalnie zbudowany, dobrze umięśniony, pięknie odziany, na błysk wyczesany. Ale przyprószone siwizną włosy nadawały mu starszy wygląd niż wówczas, gdy go pierwszy raz ujrzałam, zaraz po tym, jak Kompania wyzwoliła Jaicur spod okupacji Cienia Burzy. W owym czasie w ogóle nie miał włosów na głowie, którą wolał golić tuż przy samej skórze. Obecnie wydawał się w dobrym humorze, co w przeszłości raczej rzadko się zdarzało, skoro wszystkie jego plany brały w łeb, ponieważ Kapitan — z pozoru najzupełniej przypadkowo i chaotycznie — robił zawsze tę jedną jedyną rzecz, która zdolna była pokrzyżować mu szyki.

Kiedy Wielki Generał zrównał się z nami, jego wierzchowiec znienacka parsknął i szarpnął głową, a potem lekko przysiadł na zadzie, jakby właśnie spod kopyt wypłoszył węża. Mogaba zaklął, mimo iż nawet na moment nie stracił równowagi w siodle.

Z nieba rozległ się śmiech. A zaraz za nim sfrunęła biała wrona i przysiadła dokładnie na szczycie drzewca niesionego przez osobistego chorążego Wielkiego Generała.

Wciąż przeklinając, Mogaba nie zauważył, że jego wierzchowiec, mijając mnie, odwrócił głowę, by mi się przyjrzeć.

Ten cholerny zwierzak mrugnął do mnie.

Zostałam rozpoznana. Bestia musiała być tą właśnie, na której jechałam tak dawno temu, przez tyle setek mil.

Zaczynałam powoli robić się nerwowa.

Ktoś ze straży przybocznej Mogaby posłał ptakowi strzałę. Nie trafił. Strzała spadła niedaleko Popłocha, który krzyknął gniewnie, zanim zdążył pomyśleć. A Wielki Generał zwrócił swe niezadowolenie na łucznika.

Koń nie przestawał na mnie patrzeć. Zdławiłam w sobie pragnienie natychmiastowego rzucenia się do ucieczki. Być może jeszcze uda mi się jakoś wykaraskać...

Biała wrona wyskrzeczała coś, co mogło być szeregiem słów, niemniej w moich uszach brzmiało niczym zwykły jazgot. Wierzchowiec Mogaby podskoczył, próbując strząsnąć z siebie doznaną obrazę. Spojrzał przed siebie i ruszył truchtem. Dzięki temu przestali zwracać na nas uwagę — wędrujących na południe nędzników.

Wszyscy oprócz Suruvhii Iqbala wbili wzrok w ziemię i starali się maszerować nieco szybciej. Wkrótce najgorsze niebezpieczeństwo mieliśmy za sobą. Zajęłam miejsce obok Łabędzia.

Wciąż był tak zdenerwowany, że jąkał się, próbując mi opowiedzieć dowcip o gołębiach, które przybyły obsiąść Wielkiego Generała, mimo iż ten wciąż żył.

Ponad naszymi głowami rozległ się śmiech. Wrona, wysoko na niebie, była niemal niedostrzegalna na tle zbierających się chmur. Żałowałam, że nie mam obok siebie kogoś, kto wyjaśniłby mi jej poczynania.

Od lat wrony nie były dla Kompanii znakiem pomyślnym. Ale ta najwyraźniej wyświadczyła nam przysługę.

Czy to może być Murgen z jakiegoś innego czasu?

Murgen z pewnością nas obserwował, ale z tą wroną nie sposób było się porozumieć. A więc może tak...

Jeśli tak, to spotkanie, które właśnie się zdarzyło, zapewne dla niego również było przygodą i musiał zdawać sobie sprawę, że gdyby nas schwytano, jego szansę na wydostanie się malały do zera.

50

Ta krótka przygoda z Wielkim Generałem spowodowała, że nie udało się nam niepostrzeżenie zejść z drogi, póki deszcz nie zaczął padać tak ulewnie, że skrył nas przed wszystkimi prócz znajdujących się całkiem blisko. I dopiero dzięki temu mogliśmy robić, co chcieliśmy. Nasz zorganizowany marsz zmienił się w żałosną, nieskładną ucieczkę. Tylko Narayan Singh zdradzał pragnienie dotarcia do gaju. Ale i on się nie spieszył. Mimo iż nieczęsto zdarzało mi się poszczycić empatyczną wrażliwością, już zaczynałam żałować dzieci Iqbala.

Łabędź zauważył rzecz oczywistą:

— Singh będzie miał przewagę, jeśli doprowadzi nas na miejsce wkrótce po nastaniu nocy.

— Ciemność zawsze nadchodzi.

— Hę?

— Aforyzm Kłamców. Ciemność to ich czas. A ciemność zawsze zapada.

— Nie wydajesz się tym specjalnie zmartwiona. — Trudno było dosłyszeć, co mówi. Deszcz lał jak z cebra.

— Martwię się, chłopie. Byłam tu już przedtem. Nie jest to miejsce, które określiłbyś jako miłe. — Nie potrafiłam przekazać mu tego w sposób dostatecznie dobitny. Gaj Przeznaczenia był jądrem ciemności, lęgowiskiem wszelkiej beznadziei i rozpaczy. Wpijał się w duszę. Chyba że było się wierzącym. Ci, dla których stanowił święte miejsce, nie miewali takich kłopotów.

— Miejsca to tylko materialne konfiguracje przedmiotów, Spioszka. To ludzie bywają dobrzy lub źli.

— Zmienisz zdanie, kiedy dotrzemy na miejsce.

— Powoli zaczynam podejrzewać, że najpierw chyba utonę. Musimy to znosić?

— Jeśli znajdziesz gdzieś jakiś dach, będę szczęśliwa, mogąc się pod nim schronić. — Potężna nawałnica zaczęła właśnie szermować grotami błyskawic. Nie minie dużo czasu, a spadnie grad. Żałowałam, że nie mam porządniejszego nakrycia głowy. Choćby jednego z tych szerokich bambusowych kapeluszy, które rolnicy Nyueng Bao noszą podczas pracy na poletkach ryżowych.

Nie potrafiłam dostrzec już nikogo prócz Rzekołaza i Radishy. Jechałam więc za nimi w nadziei, że oni z kolei podążają za kimś innym. W nadziei, że nikt nie straci głowy i się nie zgubi. Przynajmniej nie dziś w nocy. Pozostawało ufać, że chłopcy z Semchi znajdowali się tam, gdzie się ich spodziewałam.

Kiedy zaczął padać grad, z mroku wyłonił się Iqbal. Pochylił się, próbując unikać żądeł pocisków. Ja zrobiłam to samo. Niewiele pomogło.

Iqbal krzyknął:

— Na lewo, w dół zbocza. Jest tam zagajnik jakichś roślin wiecznie zielonych. Lepsze to niż nic.

Łabędź i ja rzuciliśmy się w tę stronę. Kule gradu zaczynały stawały się coraz większe i biły gęściej, w miarę jak grzmiało głośniej, a błyskawice były bliżej. Przynajmniej jednak temperatura powietrza spadała.

We wszystkim istnieje jaśniejsza strona.

Ślizgałam się, przewracałam, toczyłam, w końcu wpadłam z impetem między drzewa. Wujek Doj i Gota oraz Rzeka i Radisha już byli na miejscu. Iqbal okazał się optymistą. Nie nazwałabym tych przeklętych ogigli drzewami. Zwykłe krzaczki cierpiące na przerost ambicji. Żaden nie miał nawet dziesięciu stóp wysokości; aby schronić się pod nimi, trzeba było położyć się w kałużach i mokrej kłującej ściółce. Jednak ich gałęzie osłabiały najgorsze uderzenia gradowej burzy, które z trzaskaniem i wyciem przedzierały się przez igły. Otworzyłam już usta, aby spytać o zwierzęta, ale wtedy usłyszałam meczenie kóz.

Poczułam się winna. Nie przepadam za zwierzętami. Jak tylko mogłam, unikałam wywiązywania się z przypadającej na mnie kolejności opieki nad nimi. Grad wpadał pod gałęzie i zacinał z boku. Łabędź schwycił jedną szczególnie pokaźną kulkę, otrzepał z ziemi, pokazał mi, uśmiechnął się i wsadził do ust.

— To jest życie — powiedziałam. — Kiedy jesteś z Czarną Kompanią, każdy dzień zamienia się w raj na ziemi. Łabędź odparł:

— To mogłoby być znakomite hasło werbujące.

Jak zwykle bywa, burza w końcu poszła dalej. Wypełzliśmy z kryjówki, policzyliśmy obecnych i okazało się, że nawet Narayana Singha nie brakuje. Żywy święty Dusicieli naprawdę nie chciał nas opuścić. Księga musiała być dla niego rzeczywiście ważna.

Deszcz przeszedł w lekką mżawkę. Wygramoliliśmy się z błota. Kiedy formowaliśmy szyk, wielu miało parę rzeczy do zakomunikowania swoim ulubionym bogom. Teraz nie rozciągaliśmy się już zanadto, wyjąwszy Wujka Doja, któremu udało się zniknąć w terenie pozbawionym prawie osłony.

Przez następną godzinę natrafialiśmy na kolejne znaki, które rozpoznawałam z opisu w Kronikach Konowała i Murgena. Nie przestawałam wypatrywać Poronionego oraz jego towarzyszy. Ani śladu. Miałam nadzieję, że to raczej dobry znak.

Najwyraźniej im później się robiło, tym otoczenie było coraz milsze w oczach Narayana Singha. Obawiałam się już, że uśmiechnie się naprawdę i tym sposobem ściągnie na nas klątwę. Zastanawiałam się nawet nad wspomnieniem imion jego dzieci, aby wiedział, że nie przestaję o nim myśleć.

Moje umiejętności wróżebne okazały się niezawodne. Do Gaju dotarliśmy o zmierzchu. Wszyscy byliśmy w żałosnym stanie. Niemowlę nie przestawało płakać. Ja nabawiłam się pęcherzy od chodzenia w przemoczonych butach. Z wyjątkiem Narayana nikt nie miał zamiaru już nic robić. Każdy chciał tylko paść gdzieś na ziemię, podczas gdy ktoś inny rozpali ogień, przy którym będzie można się wysuszyć i przygotować ciepły posiłek.

Narayan nalegał, abyśmy dotarli do świątyni Kłamców położonej pośrodku gaju.

— Tam będzie sucho — namawiał.

Jego propozycja nie wzbudziła szczególnego entuzjazmu. Chociaż ledwie przekroczyliśmy granice Gaju, już otaczała nas jego woń. Nie był to miły zapach. Zastanawiałam się, o ileż musiał być gorszy w czasach największego rozkwitu kultu Kłamców, kiedy często i licznie mordowali tu ludzi.

Miejsce miało swój niepowtarzalny charakter; było niesamowite, przeraźliwe. Gunni winą za to z pewnością obciążyliby Kinę, ponieważ wedle ich legend tu spadł jeden z fragmentów jej rozczłonkowanego ciała, czy coś w tym stylu. A równocześnie rzekomo pozostawała uwięziona w zaczarowanym śnie, w jakimś miejscu równiny lśniącego kamienia na lub pod jej powierzchnią. W religii Gunni duchy nie istniały. Inaczej niż w naszej, Yehdna. Albo u Nyueng Bao. Dla mnie ten las nawiedzały dusze wszystkich ofiar, które pomarły tutaj dla uciechy Kiny, dla jej chwały, czy też dla jakiego tam powodu, z którego Kłamcy zabijali.

Gdybym tylko o tym wspomniała, Narayan albo jeden z głębiej wierzących Gunni z pewnością poruszyłby kwestię rakszasów, tych złośliwych demonów, tych paskudnych jeźdźców nocy, zazdroszczących i bogom, i ludziom. Rakszasowie mogli udawać, że są duchami tych, którzy odeszli, choćby tylko po to, by przysporzyć więcej udręki żyjącym.

Wujek Doj powiedział:

— Niezależnie, czy nam się to podoba, czy nie, Narayan ma rację. Powinniśmy zająć najlepsze dostępne schronienie. Tam nie będziemy mniej bezpieczni niż tutaj. A przynajmniej nie będzie nam dokuczać ta wstrętna mżawka. — Deszcz po prostu nie chciał przestać padać.

Spojrzałam na niego uważnie. Był stary, zmęczony i z pewnością miał mniej powodów, by namawiać do dalszej drogi, niźli któryś z młodszych. A więc musiał mieć jakieś inne racje. Musiał coś wiedzieć.

Z Dojem zawsze tak było. Skłonić go, żeby się tą wiedzą podzielił — oto sztuka!

Ja jednak dowodziłam. Nadszedł czas, by podjąć niepopularną decyzję.

— Ruszamy dalej.

Narzekania, narzekania, narzekania.

Bliskość świątyni jeszcze bardziej dawała się we znaki niźli atmosfera panująca w Gaju. Nie miałam najmniejszych kłopotów ze zlokalizowaniem jej, mimo iż w ciemnościach nie można było nic dostrzec. Łabędź podszedł bliżej i zapytał:

— Jak to się stało, że nigdy nie zniszczyliście tego miejsca, póki byliście na górze?

Nie zrozumiałam pytania. Jednak Narayan, który szedł tuż przede mną, usłyszał i zrozumiał.

— Próbowali. Nie raz. Odbudowywaliśmy je, kiedy nikt nie patrzył. — I zaczął deklamować bełkotliwie jakąś pochwałę swej bogini, która zawsze strzegła budowniczych. Brzmiało to niczym przemówienie werbownika. Nie potrafił przestać, póki Popłoch nie trzepnął go bambusowym kijem.

To był jeden z tych kijów, chociaż Narayan nie mógł o tym wiedzieć. Gaj stanowił miejsce niezwykle mroczne, doskonałe na zasadzkę cieni. Popłoch postanowił zadbać o ciszę w naszych szeregach.

Ciągle zastanawiałam się, jakie też niegodziwości obmyśla obecnie Duszołap, mając Taglios zupełnie bezbronne u swych stóp.

Miałam nadzieję, że ludzie, którzy zdecydowali się pozostać, zrealizowali wyznaczone im zadania, zwłaszcza to polegające na ponownym przeniknięciu do Pałacu. Należało zjednać sobie Jaula Barundandiego i wciągnąć w całą sprawę dostatecznie głęboko, by nie mógł się wycofać, gdy gniew ustąpi miejsca rozsądkowi.

51

Niemowlę nie przestawało płakać, wtulając twarzyczkę w piersi matki i to nie po to, aby się najeść. Ten głos denerwował wszystkich. Każdy, kto życzył nam źle, nie miałby najmniejszych kłopotów ze znalezieniem nas. My z kolei nic byśmy nie usłyszeli poprzez odgłosy płaczu i szum wody ściekającej z obciążonych gałęzi drzew. Rzeka i Singhowie z Kompanii nie wypuszczali broni z rąk. Wujek Doj wydobył Różdżkę Popiołu i obnażył stal, nie dbając o to, że może zardzewieć.

Zwierzęta były równie przerażone jak dziecko. Kozy meczały i nie chciały iść dalej. Osły robiły się coraz bardziej uparte, jednak Matka Gota znała kilka sztuczek skłaniających oporne juczne bydlęta do marszu. Sztuczki te głównie opierały się na zadawaniu bólu.

Deszcz nie przestawał padać nawet na chwilę.

Narayan Singh objął prowadzenie. Znał drogę. To był jego dom.

Czułam obecną przed nami świątynię grozy, chociaż nawet nie potrafiłam jej zobaczyć. Sandały Narayana poświstywały na nasączonych wodą liściach. Z uwagą wsłuchiwałam się w otaczające odgłosy, ale nie usłyszałam żadnych obcych dźwięków, póki Wierzba Łabędź nie zaczął mamrotać pod nosem, łajając siebie samego za pójście za jedynym oryginalnym pomysłem, jaki kiedykolwiek wpadł mu do głowy. Gdyby go zlekceważył, siedziałby teraz przy kominku w swoim domu, słuchając płaczu rodzonych wnuków, zamiast znosić trudy cechujące wszystkie tajemnicze wyprawy, podczas których najlepszą rzeczą, jakiej można się spodziewać, jest utrzymanie się przy życiu dłużej niż pozostali. Potem zwrócił się do mnie z pytaniem:

— Śpioszka, brałaś kiedyś pod uwagę przyłączenie się do tego małego gówniarza?

Gdzieś w oddali zahukała sowa.

— Którego? I dlaczego?

— Narayana. Po to, by sprowadzić Rok Czaszek. Wtedy moglibyśmy w końcu siąść wygodnie i odpocząć, zamiast włóczyć się po deszczu i wśród całego tego gówna.

— Nie. Nie brałam.

Sowa zahukała znowu. W jej głosie brzmiał zawód. Odpowiedział jej szyderczo głos przypominający wroni śmiech.

— Ale po to przecież Kompania w ogóle przyszła tutaj, no nie? Aby sprowadzić koniec świata?

— Najwyraźniej dotyczyło to tylko starszych rangą oficerów.

Ale nie facetów, którzy musieli wykonać całą robotę. Być może nawet nie mieli zielonego pojęcia, o co w tym wszystkim chodzi. A wymaszerowali z wojskiem, ponieważ pozostanie w domu stanowiło wybór zdecydowanie mniej przyjemny.

— Niektóre rzeczy nigdy się nie zmieniają. Na własnej skórze się tego nauczyłem. Ostrożnie. Te schody są bardziej śliskie niż natłuszczone sowie gówno.

On również słyszał naradzające się ptaki. To było przysłowie z północy, które gubiło nieco sensu w tłumaczeniu.

Padało czy nie, kozy i osły jednoznacznie odmówiły podejścia choć odrobinę bliżej do świątyni Kłamców, przynajmniej do czasu aż w jej wejściu nie rozbłysło światło. Pochodziło od pojedynczej starej lampy oliwnej, wszakże w tych ciemnościach zdawało się nieomal jaskrawe.

Łabędź zauważył:

— Narayan wiedział od razu, gdzie szukać, no nie?

— Obserwuję go. Ani na chwilę nie spuszczam z niego oka. — Cokolwiek dobrego mogło przyjść z obserwowania Kłamcy.

Szczerze mówiąc, najbardziej liczyłam na Wujka Doja. Będzie go znacznie trudniej oszukać. Sam był starym oszustem. Ja w swej roli sztukmistrza musiałam tylko trzymać się tego, co umiem, a więc wymyślania paskudnych podstępów i pisania o tym, jak przebiegała ich realizacja.

Kiedy wchodziłam do świątyni, coś zatrzepotało ponad moją głową. Sowa albo wrona, nie spojrzałam dość szybko, by się przekonać. Zwróciłam się do Popłocha i Iqbala:

— Rozglądajcie się uważnie dookoła, póki wszystkiego nie sprawdzę. Doj. Łabędź. Chodźcie ze mną. I tak więcej wiecie o tym miejscu niż reszta.

Nieco z boku Rzeka i Gota przeklinali na czym świat stoi, próbując odzyskać panowanie nad kozami. Synowie Iqbala zasnęli jak stali, obojętni na siąpiący wciąż deszcz.

Narayan zagrodził mi drogę, zanim zdążyłam dać więcej niż kilka kroków do wnętrza.

— Najpierw muszę dopełnić rytuału konsekracji. W przeciwnym razie sprofanujesz święte miejsce.

To nie było moje święte miejsce. Nie dbałam więc o jego profanację. W istocie sam pomysł wydawał mi się interesującą rozrywką — zanim znowu zburzę to miejsce, tym razem zrównując je z powierzchnią ziemi. Jednak musiałam przecież ustąpić przed jego życzeniami. Przynajmniej na jakiś czas.

— Doj. Nie spuszczaj z niego oka. Popłoch. Ty też. — Gdyby żywy święty Kłamców zdecydował się coś kombinować, mógł go w każdej chwili odpowiednio potraktować swoim bambusem.

— Zawarliśmy porozumienie — przypomniał mi Narayan. Wydawał się lekko zbity z tropu. I to bynajmniej nie moim zachowaniem. Wciąż wszędzie wtykał nos, jakby szukał czegoś, co powinno tu być, a jednak nie potrafił tego znaleźć.

— Ty zajmij się wypełnieniem swojej części umowy, człowieczku. — Wyszłam na zewnątrz w mżawkę, która zmieniła się w coś w rodzaju gęstej, osiadającej grubymi kroplami mgły.

— Śpioszka — wyszeptał Iqbal ze swego miejsca u podstawy schodów. — Zobacz, co znalazłem.

Ledwie go usłyszałam. Dziecko nie przestawało zawodzić. Cierpliwa Suruvhija tuliła je i nuciła kołysankę. Sama ledwie wyszła z wieku dziewczęcego i podejrzewałam, że nie była zbyt bystra. Nie potrafiłam sobie wyobrazić szczęścia kobiety żyjącej takim życiem, jednak Suruvhija zdawała się być zadowolona, mogąc iść tam, dokąd uda się Iqbal. Lekki wiatr poruszał gałęziami drzew gaju.

— Co? — Oczywiście nie potrafiłam niczego dostrzec. Zeszłam po stopniach świątyni w wilgotną, mokrą ciemność.

— Tutaj. — Wepchnął coś w moje ręce.

Fragmenty materii. Świetnej materii, niczym jedwab, sześć czy siedem skrawków, każdy obciążony na jednym z rogów.

Uśmiechnęłam się prosto w oblicze nocy. Prychnęłam cicho. Moja wiara w Boga odzyskała swą moc. Demonica znowu zdradziła swe dzieci. Poroniony dotarł na czas do gaju. Teraz znajdował się gdzieś tam pośród ciemności, kryjąc nas, gotów sprawić Narayanowi kolejną okropną niespodziankę. Czułam się znacznie bardziej pewna siebie, kiedy wróciłam do środka i krzyknęłam na Narayana:

— Dawaj tu swoją kościstą dupę, Singh. Kobiety i dzieci marzną na zewnątrz.

Narayana trudno byłoby określić jako szczęśliwego świętego. Czegokolwiek szukał, ukrywając to pod pozorami chronienia

świątyni przed bezczeszczącą obecnością niewiernych, najzwyczajniej nie potrafił znaleźć.

Kusiło mnie, by cisnąć mu zdobyte rumel. Powstrzymałam się. Tylko by się rozzłościł i może nawet zechciał wycofać z umowy. Powiedziałam tylko:

— Miałeś dość czasu, aby konsekrować cały ten przeklęty las na wypadek obecności niewiernych, nie uważasz? Zapominasz, jak okropnie jest tu na zewnątrz?

— Powinnaś ćwiczyć się w cnocie cierpliwości, Kronikarzu. Jest to cecha niezwykle przydatna zarówno w twoim, jak i moim zawodzie. — Powstrzymałam się przed poinformowaniem go, że byliśmy dość cierpliwi, by nabrać go znowu. Wtedy na moment zdradził swoje rozdrażnienie. Rzucił coś na posadzkę. Trudno powiedzieć, żeby naprawdę stracił panowanie nad sobą, jednak po raz pierwszy widziałam go w innym stanie niźli całkowitego spokoju, w chwili gdy przecież powinien być panem sytuacji. Skinął na mnie i wyszeptał coś pod nosem. I wierzę, że wzywał imienia bogini swej nadaremno.

Obecna świątynia stanowiła ledwie cień tego miejsca, które niegdyś odwiedzili Konował i Pani. Posąg bóstwa był drewniany, nie wyższy niż pięć stóp i nadto niedokończony. Leżące przed nim dary wotywne stare i nędzne. Budynek nie roztaczał już wokół siebie tej złowieszczej, ponurej atmosfery miejsca, w którym poświęcono wiele żywotów ludzkich. Dla Kłamców nastały obecnie ciężkie czasy.

Narayan nie ustawał w swych poszukiwaniach. Nie potrafiłam się zmusić, by złamać mu serce i powiedzieć, że przyjaciele, których oczekiwał, pewnie trafili na przyjaciół, których ja się spodziewałam. W każdym związku należy zadbać o odrobinę tajemnicy.

Powiedziałam:

— Powiedz mi, gdzie możemy się swobodnie ulokować, a gdzie wolałbyś, żebyśmy nie wchodzili, a ja zadbam, by inni honorowali twoje życzenia.

Narayan spojrzał na mnie tak, jakby właśnie wyrosła mi dodatkowa głowa. Wyjaśniłam więc:

— Ostatnimi czasy dużo myślałam. Przez jakiś czas najprawdopodobniej będziemy współpracować. Będzie więc dla wszystkich lepiej, jeśli wzajemnie podejmiemy wysiłek szanowania obyczajów i filozofii drugiego.

Narayan zmył się jak niepyszny. Zabrał się do rozpalania ognia i wskazywania ludziom, gdzie mogą się rozłożyć. Wnętrze świątyni nie było wcale aż takie obszerne. Niewiele miejsca zostanie dla nas.

Singh ani na moment nie odwracał się do mnie plecami.

— Przestraszyłaś go na dobre — poinformował mnie Rzekołaz. — Teraz resztę nocy spędzi plecami do ściany, starając się nie spać.

— Mam nadzieję, że pomoże mu w tym moje chrapanie. Iqbal, nie rób tego. — Głupiec naprawdę zaczął pomagać Matce Gocie zabierającej się do gotowania. Stara przy garnkach to była prawdziwa katastrofa. Już miała zakaz gotowania dla kogokolwiek z Kompanii. Potrafiła zagotować wodę i nadać jej taki smak, że mogło zemdlić.

Iqbal uśmiechnął się uśmiechem, z którego cały świat mógł wyczytać, że powinien rychło zwrócić się do Jednookiego w sprawie bolącego zęba.

— Ogień będzie dla mnie.

— W porządku. —Znacznie lepiej. Znacznie, znacznie lepiej.

Stara pomogła Iqbalowi, a potem zabrała się do dojenia kóz. Zaczynałam powoli rozumieć Narayana. Może ja również powinnam spać plecami do ściany i starać się nie chrapać.

Gota nawet nie zrzędziła.

A Wujek Doj pozostał na zewnątrz, najpewniej po to, by radować się odświeżającą pogodą i miłym leśnym otoczeniem.

52

W tej paskudnej świątyni było sucho, ale jej wnętrze nie dawało się nagrzać. Wątpiłam, by cokolwiek prócz pożaru lasu zdolne było wygnać chłód panujący w tym miejscu; chłód, który wpijał się w kości i duszę niczym starożytny i okropny duchowy reumatyzm. Nawet Narayan Singh to czuł. Przykucnął przy ogniu, napięty, jakby w każdej chwili oczekiwał ciosu w plecy. Mruczał coś o zmęczeniu próbami, na jakie wystawiano jego wiarę.

Nie należę do współczujących i pełnych empatii braciszków. Ci, którzy nas obrazili, powinni spodziewać się nadejścia chwil bardzo niemiłych, jeśli tylko Bóg w swej wielkoduszności pozwoli nam o to zadbać. Nasza antypatia dla Narayana Singha miała już dość lat, żeby nabrać wręcz rytualnego charakteru. Dlatego też bynajmniej nie z sympatii powiedziałam:

— Jesteśmy przygotowani do przeprowadzenia wymiany. Posiadana przez nas Pierwsza Księga Umarłych za Klucz.

Uniósł głowę. Spojrzał mi prosto w oczy — prawdziwy Narayan, za Narayanem stanowiącym tylko maskę, na zimno rozważał me słowa. W kącikach jego oczu obudziła się czujność.

— W jaki sposób...

— Nieważne. Mamy ją. Umowa dotyczy wymiany. I jesteśmy gotowi wymiany dokonać.

Miejsce ostrożności zaczynało powoli zastępować wyrachowanie. Gotowa byłabym się założyć o przyzwoitą sumkę, że oceniał szansę na wymordowanie nas wszystkich we śnie — dzięki temu nie musiałby wywiązywać się ze swojej części umowy.

— Być może w twoich oczach, Narayan, rozwiązanie to będzie znacznie mniej eleganckie od zbiorowego morderstwa, ale czy nie moglibyśmy załatwić wszystkiego, jak pierwotnie ustaliliśmy? — zadrżałam. W świątyni zrobiło się jeszcze zimniej, jeśli to w ogóle było możliwe. — W istocie, gotowa jestem przyznać ci premię. Gdy tylko oddasz nam Klucz, możesz odejść. Dokąd chcesz. Wolny. Jeśli przysięgniesz, że więcej nie będziesz się wpieprzał w sprawy Czarnej Kompanii. — Przysięga, którą wedle mnie powinien złożyć bez namysłu, ponieważ w ustach Kłamcy byłaby ona nie więcej warta od kory, na której ją spisano. Kina przecież nie będzie oczekiwała, by dochował słowa danego niewiernej.

— Zaiste szczodra to propozycja, Kronikarzu — odparł Singh. Co samo w sobie już było podejrzane. — Pozwól, niech się z nią prześpię.

— Nie ma sprawy. — Strzeliłam palcami. Iqbal i Popłoch przygotowywali już pęta. — Jemu też przyczepcie dzwonek do obróżki na dzisiejszą noc. — Mieliśmy ich kilka, dla kóz. Przymocowane do pęt Narayana, podniosą wściekły hałas, gdy tylko się poruszy. Był wprawdzie mistrzem zręcznego skradania się, ale nie dosyć doskonałym, by zwierzęce dzwonki go nie zdradziły. — Ale nie zdziw się, kiedy wraz z powrotem światła i ciepła na świat, moja szczodrobliwość rozwieje się bez śladu. Ciemność zawsze zapada, jednak słońce też wschodzi.

Zdążyłam już owinąć się w koc. Otuliłam się nim ściślej, położyłam na posadzce i wierciłam przez chwilę w próżnej nadziei znalezienia wygodniejszej pozycji, a potem zapadłam w jeden z tych znękanych złem koszmarów, jakich może niechybnie spodziewać się każdy, kto spędza noc w Gaju Przeznaczenia.

Doskonale zdawałam sobie sprawę, że śnię. I znałam odwiedzane pejzaże snu, mimo iż nigdy dotąd nie widziałam ich na własne oczy. Pisała o nich Pani, pisał Murgen. Wizualny wymiar koszmarów nie męczył mnie zbytnio. Nic jednak nie przygotowało mnie na tak obrzydliwy smród; smród, który pochodzić mógł tylko z tysiąca bitewnych pól, gdzie przed tygodniem skończył się bój, smród gorszy niźli cokolwiek, co zapamiętałam z oblężenia Jaicur. Niezliczone wrony musiały ucztować na tym miejscu.

Po jakimś czasie zaczęłam też odczuwać czyjąś obecność, jeszcze odległą, ale coraz bliższą, i wtedy zdjął mnie strach, bowiem wcale nie chciałam stanąć twarzą w twarz z przerażającą boginią Narayana. Pragnęłam uciec, ale nie wiedziałam jak. Murgen, wymykając się Kinie, miał za sobą całe lata doświadczeń.

Wtedy zrozumiałam jednak, że nic mnie nie ściga. Wraz z świadomością tamtej obecności nie nadciągnęło odczucie wrogości. Tak naprawdę tamten ktoś znacznie lepiej zdawał sobie sprawę z tego, że ja tu jestem, niźli rzecz się miała na odwrót. I był wyraźnie rozbawiony moim niepokojem.

„Murgen?"

„To ja, moja uczennico. Przyszło mi do głowy, że dzisiaj zanocujecie tutaj właśnie. Miałem rację. Lubię mieć rację. Jest to jedna z radości stanu kawalerskiego, o których zupełnie nie pamiętałem, do czasu aż zostałem duchem".

„Nie wydaje mi się, aby Sahra doceniła..."

„Oczywiście, że nie. Zapomnij o tym. Nie mam czasu. Są rzeczy, o których powinnaś wiedzieć, a ja nie będę w stanie skontaktować się z tobą bezpośrednio, zanim nie wjedziesz na mroczne drogi równiny lśniącego kamienia. Słuchaj".

Słuchałam.

Życie w Taglios biegło naprzód bez większych niespodzianek. Skandal w królewskiej bibliotece oraz zniknięcie jej kustosza zostały przez Protektorkę wykorzystane dla odwrócenia uwagi od innych kłopotów. Duszołap najwyraźniej bardziej zainteresowana była obecnie umocnieniem swej pozycji niźli ściganiem niedobitków Czarnej Kompanii. Po wszystkich tych latach dalej nie traktowała nas z powagą, na jaką zasługiwaliśmy. Albo też była całkowicie przekonana, że może nas znaleźć i ekstermino-wać w każdej chwili, gdy tylko zaczniemy się jej naprzykrzać.

Ponieważ nie sposób było wykluczyć takiej możliwości, rada Murgena wydawała się oczywista. Uciekać jak najszybciej, póki mamy szansę.

Dobre wieści brzmiały następująco: Jaul Barundandi z prawdziwą radością zdecydował się przyłączyć do naszej sprawy, w nadziei pomszczenia żony. Zadanie, jakie mu wstępnie przydzielono — i które zrealizować miał tylko wówczas, gdy przekonany będzie, że go nie złapią i że nie zostawi żadnych śladów — polegało na przedostaniu się do apartamentów Protektorki, a następnie ukradnięciu, zniszczeniu bądź uszkodzeniu magicznych dywanów, które ukradła ona Wyjcowi. Jeśli uda nam się pozbawić ją środka lokomocji, nasze szansę gwałtownie wzrosną. Miał także werbować sprzymierzeńców — nie informując ich o tym, że w istocie pracują dla Czarnej Kompanii. Starożytne przesądy wciąż były żywe i narzucały się z ogromną siłą.

Brzmiało to świetnie, niemniej wolałam zachować ostrożność. Ludzie pchani wyłącznie pragnieniem zemsty stanowili — w najlepszym przypadku — wadliwe narzędzia. Jeśli Jaul pozwoli, aby obsesja całkowicie go pochłonęła, stracimy go, zanim wykona dla nas choćby jedno z tych cichych, długoterminowych zadań czyniących człowieka w szeregach wroga takim skarbem.

Złe wieści naprawdę były złe.

Główny oddział, podążający drogą wodną, minął właśnie deltę i obecnie poruszał się pod prąd rzeki Naghir, co oznaczało, że zacznie nas wyprzedzać wówczas, gdy będziemy docierali do Bramy Cienia.

Dwa dni wcześniej, podczas sesji pijackiego spotkania ze swym najlepszym przyjacielem Goblinem, Jednooki miał wylew.

Przeżył dzięki temu, że Goblin naprawdę szybko zareagował. Teraz cierpiał na lekki paraliż oraz zaburzenia mowy, jakie często towarzyszą powikłaniom poudarowym. I nawet nie potrafił przekazać Goblinowi tego, co tamten powinien wiedzieć, aby uporać się z problemem. Obecnie słowa, które Jednooki mówił bądź pisał, nie miały wielkiego związku z intencją wypowiedzi.

To kwestia, która potrafi doprowadzić do szału Kronikarza zmagającego się wszak wyłącznie z barierą czasu i wrodzoną głupotą.

Nigdy nie jesteś w stanie przygotować się na wszystkie ewentualności. Nieuniknione, kiedy wreszcie muśnie cię jego złe skrzydło, zawsze stanowi szok.

Jakby w odpowiedzi na świetny dowcip, kołujące nad nami wrony wybuchnęły posępnym, szyderczym śmiechem. Czaszki na polu szkieletów wyszczerzyły się, najwyraźniej również rozbawione.

Wysłuchałam jeszcze trochę pomniejszych wieści. Kiedy Murgen powiedział wszystko, co miał do przekazania, zapytałam:

„Czy możesz skontaktować się z Poronionym, jeśli jest w pobliżu? I wsunąć myśl do jego pustej łepetyny?"

„Może".

„Spróbuj. To".

Mój pomysł najwyraźniej Murgena rozbawił. Pośpieszył zaraz, by nawiedzać niezwykłe z pewnością sny Poronionego. Stado wron rozproszyło się, jakby już nic ciekawego nie trzymało ich na miejscu.

Dalej więc korzystałam z przywilejów, jakie daje obywatelstwo tej krainy koszmarów, mając równocześnie nadzieję, że tytuł ten nie zostanie mi przyznany na stałe, jak to się przydarzyło Pani i Murgenowi. Zastanawiałam się, czy Pani wciąż tędy gdzieś wędruje, i czy wędrówki te czynią jej pobyt w grobie męczarnią w piekle.

Wysoko na zupełnie nagim drzewie wylądowała wrona, machnęła dziobem w kierunku tego, co tutaj uchodziło za słońce. Nie potrafiłam od razu zrozumieć, o co chodzi, wydawała się jednak inna niż wszystkie wrony.

„Siostro, siostro, zawsze będę z tobą".

Poczułam, jak do wnętrza mej istoty wdziera się przerażenie, ściskając serce żelazną pięścią. Usiadłam wyprostowana jak struna. Chwyciłam za broń i w tej chwili poczułam przypływ trwogi oraz całkowitego ogłupienia.

Doj popatrzył na mnie z drugiej strony ogniska.

— Koszmary?

Zadrżałam od przeszywającego zimna.

— Tak.

— To jest zła strona nocowania w tym miejscu. Ale można się nauczyć nie dopuszczać ich do siebie.

— Wiem, jak sobie z nimi poradzić. Jak najszybciej wynieść się z tego zapomnianego przez boga miejsca. Jutro. Wcześnie rano. Zaraz po tym, jak Kłamca przekaże nam Klucz, a ty potwierdzisz jego autentyczność.

Wydało mi się, że pośród nocy słyszę słaby wroni śmiech.

53

Kiedy przyszła na mnie kolej, by objąć wartę, przekonałam się, że nie tylko ja miałam dziwaczne sny. Wszyscy spali źle, z Narayanem włącznie. Niemowlę Iqbala nawet na chwilę nie przestało pojękiwać. Kozy i woły, chociaż nie pozwolono im wejść do środka, również meczały, parskały i posapywały przez całą noc.

Gaj Przeznaczenia był po prostu Złym Miejscem. I nic nie da się na to poradzić. Niektóre rzeczy po prostu takie są — czarne albo białe.

Ranek nie okazał się wiele przyjemniejszy od nocy. A już przed śniadaniem Narayan spróbował się wymknąć. Rzekołaz wykazał się niemałym opanowaniem, sprowadzając go do nas w stanie wciąż pozwalającym mu chodzić o własnych siłach.

— A teraz chcesz mnie jeszcze wykiwać? — zapytałam. Dobrze więc odgadłam, co mu chodzi po głowie, nie chciałam jednak, aby domyślił się, że wiem, co się stało z przyjaciółmi, od których oczekiwał ratunku. — Myślałam, że chcesz dostać z powrotem tę książkę.

Wzruszył ramionami.

— Ostatniej nocy miałam sen. I nie był to dobry sen. Odwiedzałam w nim miejsca, do których bynajmniej nie miałam ochoty się udać, i spotykałam istoty, których nie chciałam widzieć. Ale to był prawdziwy sen. Obudziłam się pewna, że żadne z nas nie będzie miało szansy zdobycia tego, czego chce, jeśli nie wywiążemy się ze swoich części naszej umowy. A więc przyszłam, żeby powiedzieć ci, iż mam zamiar postąpić uczciwie: Księga Umarłych za Klucz.

Kiedy wspomniałam o śnie, w oczach Narayana zamigotała iskierka rozdrażnienia. Bez wątpienia on sam ostatniej nocy liczył na boskie oświecenie i zawiódł się.

— Chciałem tylko poszukać czegoś, co zostawiłem tu ostatnim razem.

— Klucza?

— Nie. Chodzi o osobisty drobiazg. — Przykucnął przy ognisku, na którym gotowało się śniadanie złożone z ryżu przygotowanego przez Matkę Gotę i Suruvhiję. Ku kompletnemu zdumieniu wszystkich, Radisha również próbowała pomagać. Albo, żeby rzecz ująć bardziej precyzyjnie, próbowała się nauczyć, co trzeba w takiej sytuacji robić, aby pomóc następnym razem. Żadna z kobiet nie darzyła pozycji Księżniczki szczególnym respektem. Gota krzywiła się i mamrotała coś pod adresem Radishy, zupełnie tak samo, jakby postępowała z którymś z nas.

Obserwowałam, jak Narayan się posila. Używał pałeczek. Wcześniej tego nie zauważyłam. Chcąc zadośćuczynić paranoi, która mną rządziła, zaczęłam gorączkowo sobie przypominać, czy przypadkiem w przeszłości nie jadł drewnianą łyżką. Wujek Doj, jak wszyscy Nyueng Bao, używał pałeczek. Twierdząc równocześnie, że mogą służyć jako jedna z najbardziej śmiercionośnych broni.

Oszaleję, jeśli choć na chwilę nie wypędzę Narayana ze swoich myśli.

Uśmiechnął się, jakby doskonale wiedział, co mi chodzi po głowie. Chyba trochę za bardzo wierzył w moje przyrzeczenia złożone w imieniu Kompanii.

— Pokaż mi księgę, Kronikarzu. Rozejrzałam się dookoła.

— Doj?

Tamten pojawił się w drzwiach świątyni. Czegóż znowu tam szukał?

— Tak?

— Pan Kłamca chce zobaczyć Księgę Umarłych.

— Wedle życzenia. — Wyszedł na zaścielone opadłymi liśćmi zewnętrzne schody świątyni, pogrzebał trochę w jednym z tobołów przytroczonych do oślich grzbietów i wyciągnął paczkę zawiniętą w naoliwione płótno, którą wydobyliśmy z grobu Żołnierza Cienia. Z ukłonem podał ją Kłamcy afektownym gestem, cofnął się kilka kroków, stanął z zaplecionymi na piersiach rękoma. Zauważyłam, że ramiona splótł w mistyczny nieco sposób. Różdżka Popiołu trafiła już na swoje miejsce na jego plecach. Przypomniałam sobie, że rodzina, która przyjęła Doja jako członka, żywiła wobec Narayana Singha i kultu Kłamców niegasnącą nienawiść. Kłamcy zamordowali To Tana, syna brata Sahry, Thai Deia. Thai Dei leżał pogrzebany pod powierzchnią równiny wraz z resztą Uwięzionych.

Wujek Doj niczego nie obiecywał Narayanowi Singhowi.

Zastanawiałam się, czy tamtemu w ogóle przyszło to do głowy. Zapewne tak, mimo iż temat ten nigdy nie pojawił się w jego obecności.

Zauważyłam również, że bez żadnego planu czy choć jednego znaku moi towarzysze rozstawili się tak, iż ze wszystkich stron otaczali nas uzbrojeni mężczyźni. Jedynie Łabędź nie bardzo potrafił zrozumieć, gdzie jest jego miejsce.

— Usiądź i zjedz trochę ryżu — zachęciłam go.

— Nienawidzę ryżu, Śpioszka.

— Zmierzamy do miejsca, gdzie, obawiam się, nic innego do jedzenia raczej nie dostaniesz. Mnie też on już wychodzi uszami.

Narayan z szacunkiem rozwinął naoliwione skóry, odłożył uważnie na bok, gotowe do ponownego wykorzystania. Księga, którą z nich wydobył, okazała się ogromna i brzydka. Jednak niczym właściwie nie różniła się od tomów, które oglądałam każdego dnia, gdy byłam Dorabee Dey Banerjae. Żadne zewnętrzne oznaki nie zdradzały, że oto mamy przed sobą najświętszą i najcenniejszą liturgicznie księgę najmroczniejszego kultu świata.

Narayan otworzył tom. Pismo zapełniające stronice było nierówne, nieporządne i rozchwiane. Córka Nocy przystąpiła do wypełniania kart księgi, gdy miała zaledwie cztery lata. W miarę jednak jak Narayan przewracał stronice, przekonywałam się, że najwyraźniej potrafiła się szybko uczyć. Jej charakter pisma stawał się coraz ładniejszy. Zobaczyłam również, że posługiwała się tym samym alfabetem, którego użyto do spisania pierwszego tomu Kronik. Czy obie księgi napisano w tym samym języku?

Gdzie był Mistrz Santaraksita, kiedy go potrzebowałam?

Gdzieś tam na rzece Naghir, wraz z Sahrą i Jednookim. Bez wątpienia narzekał na przydział i brak dobrych kolacji. Naprawdę kiepska sprawa, stary. Ja miałam tutaj podobne zmartwienia.

— Potwierdzasz autentyczność? — zapytałam. Narayan nie potrafił zaprzeczyć.

— A więc udało mi się wywiązać z mojej części umowy. Dołożyłam wszelkich starań, by doszło do jej realizacji. Teraz twoja kolej.

— Nie masz niczego do stracenia, Kronikarzu. Wciąż nie mogę się przestać zastanawiać, jak niby mam wynieść stąd cało moją głowę.

— Nie zrobię nic, żeby cię powstrzymać przed odejściem. Jeśli zemsta okaże się konieczna, będzie znacznie słodsza, gdy jej smaku przyjdzie zaznać później. — Narayan próbował odczytać moje prawdziwe zamiary. Zwyczajnie nie potrafił przyjąć niczego na wiarę. — Z drugiej jednak strony, nie ma sposobu, żebyś dokądkolwiek odszedł, nie mając Klucza. Będziemy wiedzieć, jeśli spróbujesz nam wcisnąć kopię. — Zerknęłam na Doja.

Narayan postąpił tak samo. Potem zdecydował się pogrążyć w modlitwie i zamknął oczy.

Może Kina zareaguje. W gaju robiło się powoli zimno jak w lodowni. Nagły poryw wiatru przyniósł cień zapachu z miejsca szkieletów.

Singh zadrżał, odemknął powieki.

— Muszę udać się natychmiast do świątyni. Sam.

— Nie ma z niej przypadkiem tylnego wyjścia, co? Singh uśmiechnął się nieznacznie.

— A nawet gdyby było, przydałoby się na coś?

— Nie tym razem. Twoja jedyna droga wyjścia z tej sytuacji polega na zapomnieniu o tym, że jesteś Kłamcą.

— Niech więc tak się stanie. Nie będzie Roku Czaszek, jeśli nie wykorzystam tej szansy.

— Pozwólcie mu iść — zwróciłam się do Doja stojącego między Narayanem a świątynią oraz do Rzeki i Popłocha, którzy czekali z bambusami w dłoniach, na wypadek gdyby małemu człowieczkowi udało się jakoś wyrwać.

— Coś długo go nie ma — poskarżył się Rzeka.

— Ale wciąż jest w środku — zapewnił nas Doj. — Klucz z pewnością został dobrze ukryty.

Albo go nie było. Nie potrafiłam zachować spokoju.

— Czego my właściwie tutaj szukamy? — zapytałam Doja. — Nie mam nawet pojęcia, czym ten Klucz jest. Kolejnym grotem lancy? — Lanca Namiętności otworzyła przed Konowałem równinę, a potem powiodła wszystkich Uwięzionych ku ich przeznaczeniu.

— Znam tylko jego opis. Jest to młot o dziwnym kształcie. Narayan z pewnością zaraz wyjdzie.

Pojawił się. Wydawał się odmieniony, ożywiony, nieco przestraszony. Rzekołaz dał znak swoim bambusem. Popłoch powoli uniósł swój. Singh doskonale wiedział, do czego zdolne są te tuby. Gdyby spróbował teraz uciekać, nie miałby żadnych szans.

W dłoni niósł coś, co wyglądało niczym wykuty w żelazie młot bojowy, stary, zardzewiały i paskudny, z głowicą pokrytą odpryskami i pęknięciami. Narayan niósł go w taki sposób, że musiał chyba być cięższy, niż się zdawał.

— Doj? — zapytałam. — Co myślisz?

— Pasuje do opisu, Kronikarzu. Wyjąwszy popękaną głownię. Singh powiedział:

— Upuściłem go. Popękał, kiedy uderzył w posadzkę świątyni.

— Spróbuj coś poczuć, Doj. Jeśli jest w nim jakaś moc, powinieneś ją dostrzec.

Doj zrobił, jak go prosiłam. Kiedy Singh podawał mu młot, Nyueng Bao wydał się zaskoczony jego ciężarem.

— To musi być to, Kronikarzu.

— Bierz swoją księgę i uciekaj, Kłamco. Zanim pokusa każe mi zapomnieć o obietnicach.

Narayan schwycił księgę, ale nawet nie drgnął. Patrzył na Suruvhiję i na dziecko.

Suruvhija rogiem jedwabnej czerwonej chusty ocierała ślinę z ust dziecka.

Głupcy! Idioci!

54

Kiedy przygotowywaliśmy się do drogi, jeden z dzieciaków Iqbala — starszy chłopak — zauważył szczególnie głębokie pęknięcie w głowicy młota. Reszta z nas zbyt była zajęta gratulowaniem sobie nawzajem i głośnym zastanawianiem się, co zrobi Kompania, gdy tylko wydobędziemy Uwięzionych spod równiny. Chłopak powiedział o swym odkryciu ojcu. Iqbal zaraz wezwał Popłocha i mnie.

Ponieważ jesteśmy już starszawi, dopiero po chwili zrozumieliśmy, o co mu chodzi. Osłabiony wzrok i inne takie.

— Wygląda jakby w środku była ze złota.

— To by wyjaśniało ciężar. Doj. Chodź tu. Czy słyszałeś kiedykolwiek, aby młot był w środku złoty?

Iqbal zaczął skrobać czubkiem noża. Kawałek żelaza odpadł.

— Nie rób — powiedział Doj. — Możesz zniszczyć.

— Niech się wszyscy uspokoją. To wciąż jest Klucz. Doj, przyjrzyj mu się uważniej. Ostrożnie. Nie chcę, aby te wszystkie lata i całe gówno, przez które przeszliśmy, teraz okazało się zupełnie na nic. I co? — Powoli zaczynała błyskać broń.

— Zobaczcie, kogo tu mamy? — powiedział Łabędź. — Skąd się wzięliście, chłopaki?

Pojawił się Poroniony ze swoim oddziałem. Wymieniliśmy spojrzenia. Wzruszył ramionami.

— Wyślizgnął się nam.

— Nie jestem zaskoczona. Spieprzyliśmy sprawę. On wiedział, że ktoś tu jest. — Suruvhija wciąż miała jedwabną szarfę udrapowaną na ramionach. — Dobra, ludzie. Ruszamy w drogę. Przecież chcemy przejechać przez most w Ghoja, zanim Protektorka zacznie nas szukać. — Od początku usiłowałam ich przekonać, że pokonanie mostu da nam znaczną przewagę.

Zwróciłam się do Poronionego:

— Zrobiliście dobrą robotę w Semchi, chłopcy.

— Mogło być lepiej. Gdybym się nad tym zastanowił, poczekałbym, aż zaczną niszczyć Drzewo Bhodi. Wtedy bylibyśmy bohaterami, a nie zwykłymi mordercami.

Wzruszyłam ramionami.

— Może następnym razem. Łabędź, powiedz tym kozom, że zostaną zjedzone, jeśli nie będą współpracować.

— Obiecujesz?

— Obiecuję, że się porządnie najemy, kiedy dotrzemy do Jaicur.

55

Dla tych, którzy spodziewali się nie wiadomo czego, przeprawa przez Bród Ghoja była następnym wielkim rozczarowaniem.

Zanim znaleźliśmy się w tym kolejnym wąskim gardle, wszyscy zdołali osiągnąć stan lekkiego roztrzęsienia. Wysłałam Poronionego na zwiady, a kiedy wrócił i doniósł, że uwagę zwracają tam jedynie na tych nielicznych podróżnych, którzy nie chcą zapłacić dwóch miedziaków myta za przejechanie mostu, tak naprawdę nie uwierzyłam w ani jedno jego słowo. Tych oszczędnych zresztą kierowano do starego brodu znajdującego się poniżej mostu. Ze względu na porę deszczową bród był obecnie nieprzechodni. A ruch na drodze gęsty. Żołnierze przydzieleni do straży na moście byli zaś zbyt zajęci łupieniem podróżnych i grą w karty, by nękać kogokolwiek innego.

Coś kazało mi jednak spodziewać się najgorszego.

Ghoja rozrosło się do rozmiarów małego miasteczka, służącego za przystanek tym, którzy podróżowali po Kamiennej Drodze, stanowiącej kolejny trwały legat Czarnej Kompanii. W ramach przygotowań do inwazji na Ziemie Cienia Kapitan kazał poprowadzić brukowany trakt od Taglios do Jaicur. Całość robót wykonali jeńcy wojenni. Ostatnimi czasy Mogaba wykorzystywał skazańców oraz zmuszonych do świadczenia pańszczyzny w robociźnie, chcąc wydłużyć trakt na południowy zachód, aż do miasta i terytoriów niedawno przyłączonych do tagliańskiego protektoratu.

Kiedy już bezpiecznie przekroczyliśmy Main, zaczęłam zastanawiać się nad następnymi krokami. Zwołałam naradę.

— Czy istnieje sposób, aby sfałszować nakaz aresztowania, który sprawi, że zatrzymają Narayana podczas pokonywania mostu? Odpowiedział Doj:

— To jest zbyt optymistyczny pomysł. Jeśli wyruszył na południe, już dawno nas wyprzedził. Łabędź dodał:

— Nie wspominając już o tym, że jeśli wpadnie w ręce Protektorki, ta dowie się wszystkiego, co on o was wie.

— Odezwał się specjalista.

— Nie zgłaszałem się na ochotnika do tej roboty.

— Dobrze już. Dowie się, prawda. On zaś wie, dokąd zmierzamy. I po co. A także, że mamy Klucz. Ale co wie o drugim oddziale? Jeśli nie zostanie złapany, może próbować ich dogonić i jakimś sposobem wyrwać im Córkę Nocy?

Nikt nie znalazł argumentu pozwalającego podważyć to rozumowanie.

— Proponuję więc, abyśmy od czasu do czasu poruszali tę kwestię w rozmowach, na wypadek gdyby Murgen był kiedyś w pobliżu i mógł usłyszeć. — Sahra nigdy nie obiecywała, że oszczędzi starą, pomarszczoną skórę Narayana. Może uda jej się zwabić go w zasadzkę i odzyskać ten niedokończony pierwszy tom Księgi Umarłych.

Łabędź wskazał dłonią.

— Ta wrona wciąż za nami leci.

Od południowego brzegu mostu i brodu strzegł mały, lecz wysoki fort. Ptak siedział na szczycie jego murów i obserwował nas. Od kiedy rozpoczęliśmy przeprawę, nawet nie drgnął. Być może on również zapragnął rozprostować kości.

Rzeka wyszeptał:

— Wciąż mamy jedną tubę bambusową z ognistymi kulami przeznaczonymi na wrony.

— Zostaw ją w spokoju. Nie wygląda jakby knuła coś złego. Przynajmniej na razie. — Pewna byłam, że już kilkakrotnie wcześniej usiłowała się z nami porozumieć. — Zawsze możemy ją zdjąć, kiedy to się zmieni.

Na moście Ghoja nie usłyszeliśmy nic nowego, prócz tradycyjnych narzekań na władzę. Plotki dotyczące wydarzeń w Taglios wydawały się wszystkim tak przesadzone, że nikt nie wierzył nawet w jedną dziesiątą tego, co słyszał. Później, kiedy już dotarliśmy do Jaicur i na jakiś czas zatrzymaliśmy się w mieście, nastrój towarzyszący plotkom zaczął przybierać inny charakter. Teraz dawało się w nim wyczuć delikatne napięcie, zdradzające, że wielki pająk siedzący w środku sieci zaczął się poruszać. Miało minąć jeszcze wiele czasu, zanim dotarły do nas jakieś konkretne wieści, ale to, co słyszeliśmy, nasuwało każdemu jeden wniosek — ruszać natychmiast i nie ociągać się po drodze.

Popłoch odkrył, że widziano człowieka odpowiadającego rysopisowi Narayana, jak czaił się w pobliżu sklepu prowadzonego przez jego syna Sugrivę, posługującego się obecnie innym nazwiskiem.

— Ten człowiek jednak ma swoje słabości. Czy powinniśmy zabić Sugrivę, skoro już tu jesteśmy?

— Nigdy nic nam nie zrobił.

— Ale jego ojciec zrobił. W ten sposób przypomnimy mu o nas.

— On nie potrzebuje przypomnienia. Jeżeli Narayan jest na tyle głupi, by uważać, że już z nim skończyliśmy, proszę bardzo. Ale w takiej sytuacji naprawdę chciałabym zobaczyć wyraz jego twarzy, kiedy go złapiemy.

Narayan wyróżniał się w tłumie mieszkańców Jaicur, ponieważ miasto wciąż zachowało część swego charakteru warownej twierdzy. Przez następnych kilka tygodni nas również ludzie dobrze będą pamiętać.

Kilka razy wybrałam się na włóczęgę po ulicach w poszukiwaniu śladów dzieciństwa, ale nie zostało z niego nic — ani ludzie, ani miejsca, ani dobre, ani złe rzeczy. Przeszłość istniała już tylko w mojej pamięci. Czyli tam, gdzie najbardziej chciałam ją pogrzebać.

56

Reguły rządzące polowymi operacjami Kompanii przypominają zasady, jakimi kieruje się w swej pracy prestidigitator. Rzecz jasna, wolelibyśmy, aby nasza publiczność w ogóle niczego nie widziała, jednak zdawaliśmy sobie sprawę, iż niewidzialność jest niepraktyczna. A więc próbowaliśmy pokazywać widzom coś zupełnie innego niźli widok oczekiwany. Stąd kozy i osły. Na południe zaś od Jaicur — całkowicie nowy wygląd i tożsamość dla każdego; rozbicie powiększonego oddziału na dwie niezależnie podróżujące „rodziny" oraz grupkę zawiedzionych poszukiwaczy szczęścia z południa, wracających do domu w rozpaczy i poczuciu porażki po tym, jak ich duch został złamany przez doświadczenia w Taglios. Całkiem sporo takich ludzi podróżowało ostatnio drogą. Należało ich obserwować. Wielu zapewne chętnie skorzystałoby z przewagi nad słabszymi, gdy tylko pojawiłaby się szansa. Na drogach nie było już właściwie żadnych patroli. Protektorki nie obchodziło ich bezpieczeństwo.

Doj, Łabędź, Gota i ja tworzyliśmy oddział awangardy. Wyglądaliśmy na niezbyt silnych, ale ten starzec wart był czterech czy pięciu zwykłych śmiertelników. Ostatecznie zmuszono nas tylko do jednej walki. Trwała dosłownie sekundy. Zostało po niej kilka śladów krwi wiodących w krzaki. Doj zdecydował, że zwłoki mogą przyciągnąć uwagę.

Teren wznosił się powoli, stając się coraz mniej gościnny. Czyste powietrze zapewniało dobrą widoczność, pozwalając dostrzec nawet odległe błyski szczytów Dandha Presh, wciąż wiele dni drogi na południe przed nami. Brukowana droga kończyła się porzuconym obozem pracy.

— Musieli skończyć się im więźniowie — zauważył Łabędź. Obóz ogołocony został ze wszystkiego, co można było zabrać ze sobą.

— To, co im się skończyło, to wrogowie, których Duszołap uważała za wartych zainwestowania w drogę. Zawsze może przecież znaleźć ludzi, którzy jej się nie spodobają, i wykorzystać ich w jakimś projekcie budowlanym. — A tak właśnie zrobiła na zachodniej trasie, po której podążała reszta Kompanii. Wybrukowaliby nawierzchnię aż do samego Charandaprash. Ich droga oraz wspomagające ją kanały kilka lat temu wciąż jeszcze były w budowie, aż Protektorka ostatecznie zdecydowała, iż skoro Wojny Kiaulunańskie naprawdę dobiegły końca, nie ma sensu ułatwiać życia Wielkiemu Generałowi oraz jego żołnierzom, i wymusiła na Radishy zablokowanie funduszy.

Zastanawiałam się też nad perspektywami stającymi przed Radishą. Podejrzewałam, że do chwili, gdy spowodowaliśmy jej zniknięcie, wierzyła, iż naprawdę rządzi. Dopiero przebywając wśród swych wiernych poddanych, zaczęła się uczyć.

Dotarliśmy nad Jezioro Tanji, do miejsca, które naprawdę kocham. Jezioro to wielka tafla lodowatobłękitnego piękna. Kiedy byłam znacznie młodsza, stoczyliśmy tutaj jedną z najgroźniejszych potyczek z istotami, którym Władcy Cienia zawdzięczali swe miano. Ponad dziesięć lat później wciąż łatwo było rozpoznać miejsca, gdzie stopiła się skała. W wąskich parowach przecinających zbocza wzgórz bez trudu zaś można było znaleźć stosy ludzkich kości, które czas wypchnął na powierzchnię ziemi.

— Jest to miejsce, z którym wiążą się mroczne wspomnienia — zauważył Doj. On również był tu podczas bitwy. Gota zresztą także, co chyba kazało się jej zatrzymać i pohamować narzekania, póki nie dojdzie do ładu z własnymi wspomnieniami.

W owych czasach przeżyła dość bólu.

Wrona przemknęła białą smugą nad naszymi głowami. Opadła na powierzchnię zbocza przed nami, po czym zniknęła z oczu wśród postrzępionych koron wysokich górskich sosen. Bez najmniejszych wątpliwości podążała za nami. Łabędź przysięgał, że pewnego razu próbowała wdać się z nim w rozmowę, akurat gdy odszedł na bok w krzaki, by sobie ulżyć.

Kiedy zapytałam, czego chciała, odparł:

— Hej, i tak już dosyć dostaję w kość, Śpioszka. Mam dosyć problemów. Nie chcę, żeby na dodatek wszyscy uważali mnie za faceta plotkującego z ptakami.

— Mogła mieć coś ciekawego do powiedzenia.

— Bez wątpienia. Ale jeśli naprawdę tak cholernie będzie chciała coś komuś powiedzieć, to przyjdzie do ciebie. Popatrzył w dół stoku i rzekł:

— Chowa się przed kimś.

— Ale nie przed nami. — Zerknęłam za siebie, w górę zbocza. Ziemia wydawała się tam nietknięta. Żadnych śladów po innych podróżnych. Poniżej miejsca, gdzie stałam, trakt wił się to brzegiem jeziora, to górskim zboczem, ale wszędzie, jak okiem sięgnąć, było zupełnie pusto. Nikt najwyraźniej nie przepadał za tą trasą. — Chętnie spędziłabym emeryturę na brzegu tego jeziora — zwróciłam się do Łabędzia.

— Miejsce z pewnością nie jest ku temu najlepsze, inaczej dawno ktoś by cię uprzedził.

Miał rację. Teraz te tereny były znacznie bardziej opustoszałe niźli dwadzieścia lat temu. Wówczas jezioro otaczały wioski.

— Oto i mamy — oznajmił Łabędź, oglądając się za siebie.

— Co? — Też spojrzałam. Chwilę trwało, zanim zrozumiałam, na co patrzy. — Aha. Ptak?

— To nie jest zwykły ptak. Wrona. Czarna wrona.

— Masz lepsze oczy ode mnie. Nie zwracaj na nią uwagi. Jeśli nie będziemy jej zauważać, nie powinna mieć powodów, by się nami zajmować. — A jednak poczułam, jak puls mi przyspiesza.

To mogła być zwyczajna zdziczała wrona, która nie ma nic wspólnego z Duszołap. Wrony nie są szczególnie wybredne, jeśli chodzi o posiłek.

Ale mogło być też i tak, że Protektorka zaczęła wreszcie szukać nas poza Taglios.

Biała wrona się chowa, czarna wrona lata w powietrzu i szuka. Co to oznacza?

Niezależnie co oznacza, i tak nie mogliśmy w tej sprawie nic zrobić. Aczkolwiek Wujek Doj ilekroć patrzył na czarną wronę, miał ten swój wyrachowany błysk w oku.

Po jakimś czasie ptak stracił zainteresowanie nami. Odfrunął. Powiedziałam do pozostałych:

— To nie powinno stanowić poważniejszego problemu. Wrony są bystre jak na ptaki, ale samotna wrona zwyczajnie nie potrafi zapamiętać bardziej skomplikowanych poleceń ani też zanieść swej pani wielu informacji. Jeśli w ogóle należała do niej. — Powinniśmy jednak zakładać, że tak właśnie jest. Wrony ostatnimi czasy występowały znacznie rzadziej niż dawniej. Ostatnio widywane były bodaj zawsze pod kontrolą Duszołap. Prawdopodobnie taka była właśnie przyczyna ich wymierania.

Jeśli ta była szpiegiem Protektorki i tak minie wiele dni, zanim dostarczy swój raport.

Doj zauważył:

— Jeśli poweźmie jakieś podejrzenia, za kilka dni możemy spodziewać się cieni w okolicy.

Duszołap nie dysponowała lepszymi szpiegami zdolnymi nas wyśledzić. Cienie podróżowały szybciej niż wrony, można było przekazywać im bardziej złożone polecenia, przynosiły z powrotem znacznie więcej informacji. Ale czy Duszołap była zdolna kontrolować je na taką odległość? Pierwotni Władcy Cienia mieli wielkie problemy z panowaniem nad swoimi zwierzątkami, w miarę jak rosła dzieląca ich odległość.

Ominęliśmy Jezioro Tanji. Nikt nie zrezygnował z okazji wykąpania się w lodowatej wodzie. Stara droga zawiodła nas następnie na Równinę Charandaprash, gdzie Czarna Kompania odniosła jedno ze swych największych zwycięstw, a Wielki Generał poniósł jedną ze swych najbardziej sromotnych klęsk — chociaż nie z własnej winy. Niemniej kapryśna historia nie przypisywała winy jego tchórzliwemu panu, Długiemu Cieniowi. Pozostałości po bitwie wciąż walały się na zboczach. Niewielki garnizon pilnował podejścia na przełęcz od strony Dandha Presh. Jego żołnierze najwyraźniej w ogóle nie byli zainteresowani uprzątaniem czegokolwiek albo choćby przyglądaniem się podróżnym. Nikt nie skontrolował członków mego oddziału. Nikt nie zadawał żadnych pytań. Pobrano od nas całkowicie nieoficjalną opłatę za przejście przełęczy i ostrzeżono, że w wysokich jej partiach teren może okazać się zdradliwy dla osłów, ponieważ na skałach wciąż jeszcze zalegał śnieg. Dowiedzieliśmy się także, że ostatnimi czasy ruch na drodze jest wzmożony. Wynikało stąd, że grupa Sahry również nie napotkała istotnych przeszkód i zgodnie z planem znajdowała się przed nami, mimo iż towarzyszyli jej starcy i niezbyt chętni do współpracy kompani.

Góry okazały się znacznie chłodniejsze i bardziej pozbawione życia niźli wyżyny, które pokonaliśmy wcześniej. Zastanawiałam się, jak też radzi sobie Radisha, co myśli o Imperium, które dla siebie wywalczyła, głównie rękoma Czarnej Kompanii. Zapewne choć odrobinę powinna się zdziwić.

I bardzo dobrze. Większość swego życia spędziła zamknięta w złotej klatce Pałacu.

Biała wrona pokazała się po kilku dniach, natomiast jej czarna krewniaczka już nie. Może Protektorka była zajęta gdzie indziej.

Żałowałam, że nie dysponuję talentem Murgena, pozwalającym na opuszczanie ciała. Od wyjazdu z gaju Przeznaczenia nie przyśnił mi się żaden sen, który bodaj w najbardziej odległy sposób można by uznać za proroczy. Wiedziałam równie mało jak wszyscy pozostali. Było to bardzo denerwujące — niemiła odmiana po długim czasie nieskrępowanego dostępu do tylu informacji.

Noce w górach bywają naprawdę chłodne. Powiedziałam Łabędziowi, że zaczyna mnie kusić, aby na poważnie wziąć jego propozycję odłączenia się od pozostałych i uwicia gdzieś tutaj razem gniazdka wraz z tawerną oraz browarem. Kiedy stawało się naprawdę zimno, kilka pomniejszych grzechów naprawdę nie miało znaczenia.

57

Chronologia kolejnych wydarzeń w Taglios nie jest do końca pewna, ponieważ nasz główny agent, Murgen, przez ostanie półtorej dekady miał dość swobodny stosunek do pojęcia następstwa czasowego. Jednak jego szkicowe raporty na temat zdarzeń, jakie miały miejsce w mieście po naszym wyjeździe, domagają się czegoś więcej niźli tylko przelotnej uwagi.

Z początku Protektorka niczego nie podejrzewała. Nasi towarzysze pozostali w Taglios rozmieścili swoje dymne pączki i rozpuszczali plotki, jednak z wyraźnie malejącym entuzjazmem, co ludzie natychmiast wyczuli. Równocześnie wszakże wśród mieszkańców szerzyły się podejrzenia, iż Protektorka pozbyła się rządzącej Księżniczki. Natychmiast zaczęły się piętrzyć trudności przed Duszołap.

Przybycie Wielkiego Generała wraz z jego siłami okazało się gwarancją spokoju. Ponadto uwolniło Protektorkę od konieczności onieśmielania przyjaciół i dało jej czas na ściganie prawdziwych wrogów. W ciągu kilku dni odkryła magazyn Nyueng Bao na nabrzeżu, teraz już zupełnie pusty, nie licząc kilku klatek zajmowanych przez zaginionych członków Tajnej Rady, z których żaden wszak nie był w stanie na powrót podjąć swych obowiązków. Na miejscu znajdował się oczywiście również cały arsenał pułapek na głupców, aczkolwiek żadna z nich nie była na tyle chytra, by stanowić dla Duszołap choćby drobną przeszkodę. Wielu Szarych nie miało jednak tyle szczęścia. Protektorka bez odrobiny miłosierdzia traktowała tych, którzy sami nie umieli o siebie zadbać.

— Lepiej pozbyć się tępaków teraz, kiedy zasadnicze ryzyko jest niewielkie — powiedziała Mogabie. Nastawienie Wielkiego Generała pasowało idealnie do jej słów.

Śledztwo prowadzone w sąsiedztwie nie przyniosło żadnych istotnych informacji, niezależnie do jak brutalnych uciekano się środków. Kupców Nyueng Bao oraz ich interesy skutecznie skrywała zasłona tajemnicy. Aby pozostać całkowicie anonimowi używali nawet magii. Aż do teraz przetrwała garstka mylących zaklęć.

— Czuję w tym rękę tych dwóch czarodziejów — mruczała Duszołap. — A przysięgałeś mi, że obaj nie żyją, nieprawdaż, Wielki Generale?

— Na własne oczy widziałem ich śmierć.

— A więc lepiej módl się, żebym nie zdenerwowała się, do tego stopnia, iżbyś mógł przeżyć i widzieć, jak umierają znowu, tym razem na dobre. — Przemawiała głosem rozpieszczonego dziecka.

Wielki Generał nie zareagował. Nawet jeśli słowa Duszołap przestraszyły go, nie pokazał nic po sobie. Nie zdradził też nawet śladu gniewu. Czekał, całkiem słusznie ufając, iż jest zbyt wartościowy, aby poświęcić go dla złośliwego kaprysu. Być może w głębi serca uważał nawet, że sama Protektorka nie jest tyle warta.

— Ani śladu po nich — mamrotała pod nosem parę chwil później Duszołap głosem chłodnego akademika. — Zniknęli. Jednak wrażenie ich obecności pozostało, równie wyraźne jak kubeł krwi ciśnięty na białą ścianę.

— Złudzenie — powiedział Mogaba. — Jestem pewien, że w Kronikach Czarnej Kompanii znajdziesz setki przypadków, kiedy to udało im się skierować spojrzenie wroga w jedną stronę, podczas gdy prawdziwy ruch nastąpił w zupełnie innym kierunku. Albo skłonili kogoś, by wierzył, że ich liczebność jest znacznie wyższa, niźli naprawdę była.

— Równie wiele przykładów mógłbyś znaleźć w moich dziennikach. Gdyby mi się chciało jakieś prowadzić. A nie chce mi się, ponieważ książki nie są niczym innym jak zbieraniną kłamstw, które autor chciałby wmówić czytelnikowi. — Głos, jakiego obecnie używała, był zupełnym przeciwieństwem głosu akademika sprzed chwili. To był głos człowieka, który z bolesnego doświadczenia wiedział, że wykształcenie stanowi tylko zestaw sposobów, do jakich ludzie uciekają się, by cię obrabować ze wszystkiego. — Nie ma ich, ale mogli zostawić szpiegów.

— Oczywiście, że zostawili. Taka jest podstawowa zasada doktryny wojennej. Ale będziesz miała naprawdę sporo kłopotów z ich znalezieniem. To zapewne ludzie, których nikt, ale to nikt, przenigdy by nie podejrzewał.

Gdy Protektorka rozmawiała ze swym mistrzem, Jaul Barun-dandi oraz dwaj jego asystenci podawali właśnie obiad. Ich obecność nie zwróciła uwagi żadnego z tej dwójki. Niezależnie od targającej nią paranoi, Duszołap niewiele uwagi zwracała na otoczenie. Każdy z członków pałacowej służby został poddany dokładnemu przesłuchaniu już w kilka godzin po zniknięciu Radishy, ale w wyniku tych działań nie odkryto żadnych wspólników porywaczy w murach Pałacu.

Protektorka doskonale zdawała sobie sprawę, że służba bynajmniej nie darzy jej choćby w połowie takim uczuciem jak Radishę. Ale nie martwiła się tym. Żaden posługujący się wyłącznie naturalnymi środkami skrytobójca nie mógł nawet marzyć o przeniknięciu jej osobistych magicznych szańców. A w owych czasach pod tym względem nie miała sobie równych na świecie. Czysta perwersja i uporczywa zdolność wymykania się cudzym zakusom zapewniły jej pozycję pozwalającą koronować się na królową świata. Gdyby jej się tylko chciało.

Któregoś dnia, kiedy wreszcie zaprowadzi porządek w swojej głowie, z pewnością będzie musiała się nad tym zastanowić.

W połowie jednego z nieczęsto jadanych posiłków Duszołap zastygła nieruchomo z nieprzeżutym kęsem w ustach. Powiedziała do Mogaby:

— Znajdź mi Nyueng Bao. Jakiegokolwiek Nyueng Bao. Zaraz. Natychmiast.

Szczupły, czarny olbrzym wstał, nie okazując nawet śladu emocji.

— Mogę zapytać po co?

— Ich główna kwatera znajdowała się w magazynie Nyueng Bao. Ci związani byli z Kompanią od czasu oblężenia Dejagore. Ostatni Kronikarz ożenił się z jedną z nich. Miał z nią dziecko. Ten związek może być czymś więcej niźli tylko historycznym zbiegiem okoliczności. — Oczywiście wiedziała znacznie więcej o Nyueng Bao, niźli była skłonna zdradzić.

Mogaba zamarkował jedynie cień ukłonu. Zasadniczo był zadowolony, mogąc pracować z Duszołap. Aprobował jej sposób myślenia. Poszedł więc poszukać kogoś, kto może dlań złapać kilka bagiennych małp.

Służący krążyli wokół Protektorki, nadstawiając uszu na jej najcichsze słowo. Przemknęła jej przez głowę leniwa myśl, że ta trójka należy do nielicznej grupki starających się uprzyjemnić jej życie, gdy tylko gościła w Pałacu. Na wypadek gdyby czegoś potrzebowała, jeden lub kilkoro sług towarzyszyło jej zawsze podczas wyprawy w labirynt opuszczonych korytarzy, które składały się po większej części na masyw Pałacu. Wprowadzali też odrobinę życia do jej osobistych apartamentów, które od dawna już były równie zimne, opustoszałe i zakurzone co puste kwartały.

Taka była ich natura. Mieli to we krwi. Musieli służyć. Bez Radishy, która zaspokajała ich potrzebę posiadania pana, zwrócili się ku niej.

Mogabie, jak zawsze, wszystko zajęło znacznie więcej czasu niźli powinno. Nie spodobało się jej to. Kiedy wreszcie łaskawie się zjawił, jej wypowiedź była skargą rozpieszczonego bachora.

— Gdzie byłeś? Dlaczego zabrało ci to tak dużo czasu?

— Przekonałem się, jak trudno schwytać wiatr. Nigdzie w mieście nie ma żadnego Nyueng Bao. Ostatnim razem widziano któregoś przedwczoraj rano. Wsiadali na pokład barki, która kierowała się w dół rzeki, na bagna. Najwyraźniej ludzie z bagien zaczęli opuszczać Taglios, jeszcze zanim Radisha zniknęła, a ty skaleczyłaś się w piętę.

Duszołap warknęła coś nieartykułowanego. Nie lubiła, gdy jej przypominano, że dała się podejść. Sama pięta stanowiła wystarczające przypomnienie.

— Nyueng Bao to uparty ludek.

— Słyną z tego — zgodził się Mogaba.

— Dwukrotnie dotąd składałam im wizytę. Za każdym razem najwyraźniej nie potrafili zrozumieć, co im chciałam przekazać. Przypuszczam, że będę musiała przemówić do nich znowu. I zabrać im wszystkich uciekinierów, jakim udzielili schronienia. — Doszła do oczywistego wniosku, że ocaleli z Kompanii wycofali się na bagna. Nyueng Bao już wcześniej przyjmowali uciekinierów. Gdyby tylko Protektorce zechciało się pogrzebać w bibliotece, znalazłaby świadectwa tej praktyki. Barki wiozące większą część stanu Kompanii popłynęły w dół rzeki. Tam właśnie trzeba się udać, żeby dostać się do delty, a poprzez nią na Rzekę Naghir, która stanowiła główny żeglowny szlak wodny wiodący na południe.

Duszołap poderwała się z krzesła. Wybiegła z komnaty, zdradzając ożywienie i entuzjazm nastolatki. Mogaba rozsiadł się i wbił wzrok w resztki swego posiłku, którego jeszcze nikt nie usunął ze stołu. Jeden ze służących wyszeptał:

— Myśleliśmy, że może zechcesz dalej jeść, panie. Jeśli zdecydowałeś inaczej, natychmiast wszystko zostanie posprzątane.

Mogaba spojrzał prosto w pustą twarz, na której jak maska zastygła chęć służenia. Niemniej odniósł przelotne wrażenie, że człowiek ten przypatruje się jego plecom, zastanawiając się, jak też wyglądałyby z wbitym sztyletem.

— Zabierz. Nie jestem już głodny.

— Jak pan sobie życzy. Girish, zanieś resztki do furtki, gdzie gromadzą się żebracy. Dopilnuj, by ich poinformowano, że Protektorka o nich dba.

Mogaba obserwował wychodzących służących. Zastanawiał się, skąd wrażenie nieszczerości u tego człowieka. Źródłem musiało być zapewne jego postępowanie, ale nie potrafił zanucić mu zachowania niegodnego w pełni oddanemu służącemu.

Duszołap weszła w amfiladę swych prywatnych pokoi. Im dłużej zastanawiała się nad Nyueng Bao, tym bardziej rozpierała ją złość. Czego trzeba, aby ci ludzie wreszcie pojęli? Doszła do wniosku, że na to pytanie da się znaleźć odpowiedź jeszcze przed wschodem słońca. Noc terroru cieni powinna w końcu skłonić do zwracania uwagi.

Duszołap rozumiała samą siebie znacznie lepiej, niźli podejrzewali ją o to inni ludzie. Zastanawiała się więc, skąd bierze się jej paskudny nastrój, dalece wykraczający poza zwyczajową kapryśność i łatwe uleganie irytacji. Odbiło jej się, uderzyła pięścią w piersi i beknęła po raz drugi. Może to przyprawione jedzenie... Poczuła, jak zaczyna ją znowu piec w żołądku. Miała też lekkie zawroty głowy.

Wspięła się na parapet, gdzie trzymała ostatnie dwa latające dywany, jakie jeszcze zostały na świecie. Można było się do nich dostać tylko drogą, którą właśnie obrała. Poleci na południe i zadba o to, by te bagienne małpy zapłaciły również za jej zgagę. Obiad był bowiem narodową specjalnością Nyueng Bao i składały się nań wielkie ohydne grzyby, jeszcze paskudniejsze węgorze i nieokreślone zupełnie warzywa w paląco-ostrym przyprawowym sosie, podawane na ryżowym talerzu. Było to ulubione danie Radishy, dlatego tak często je serwowano. Kuchnie nie miały zamiaru rezygnować z rutyny, tylko dlatego że Protektorka nie dbała o jadłospis.

Protektorce tymczasem znowu się odbiło. Coraz silniejsze pieczenie w żołądku wypalało jej wnętrzności.

Wskoczyła na większy dywan. Zaskrzypiał pod jej ciężarem. Rozkazała podróż w dół rzeki. Szybką.

Kilka mil poza Pałacem, czterysta stóp ponad dachami, kiedy pędziła szybciej niźli gołąb wyścigowy, uszkodzone części ramy podtrzymującej dywan zaczęły pękać. Gdy pierwsza puściła, naprężenia stały się natychmiast zbyt wielkie dla pozostałych. Dywan rozpadł się w ciągu kilku sekund.

Rozbłysk światła był tak jaskrawy, że z pewnością można było go zobaczyć na obszarze połowy miasta. Ostatnią rzeczą, którą lecąc w kierunku powierzchni rzeki, zobaczyła Duszołap, był wielki krąg liter głoszących: „Woda śpi".

Na chwilę przedtem, zanim przez okno dał się dojrzeć rozbłysk, zamyślony Mogaba odkrył na swym spartańskim posłaniu zwinięty, zapieczętowany list. Odbiło mu się, pomyślał, że dobrze, iż nie zjadł więcej tego mocno przyprawionego jedzenia, a potem zerwał woskową pieczęć i przeczytał: „Braciom nie pomszczonym". Później jego uwagę przyciągnęła nieoczekiwana błyskawica. On również ujrzał slogan wypisany na niebie. I cała praca, jaką włożył ostatnimi laty w naukę czytania, miała tylko do tego się przydawać?

Co teraz? Jeśli nie ma już Protektorki? Udawać, że również wycofała się w odosobnienie i tym samym skryć kłamstwo podwójną zasłoną?

Znowu mu się odbiło, usiadł na swym posłaniu. Wcale nie czuł się dobrze. To było dla niego zupełnie nowe, denerwujące odczucie. Nigdy wcześniej nie chorował.

58

W punkcie wojskowej kontroli granicznej, na który trafiliśmy przy południowym krańcu przełęczy, przesłuchiwał nas gadatliwy, niesłychanie ambitny młodzik wywodzący się z lokalnych plemion. Nie był jeszcze dość stary, by traktować nas z nadętą oficjalnością, niemniej wcześniej czy później na pewno się tego nauczy. Poza tym jednak wydawał się znacznie bardziej zainteresowany wieściami z północy niźli ewentualną kontrabandą czy rozpoznawaniem twarzy z listów gończych.

— Co się dzieje na północy? — koniecznie chciał wiedzieć. — Ostatnimi czasy widujemy tu mnóstwo uchodźców. — Obejrzał nasz lichy dobytek, nawet nie próbując zaglądać do środka.

Gota i Doj zatrajkotali do siebie w języku Nyueng Bao, udając że nie rozumieją silnie akcentowanego tagliańskiego młodego żołnierza. Ja wzruszyłam ramionami i odpowiedziałam z początku w jaicuriańskim, który w dostatecznym stopniu przypomina tagliański, aby dwoje ludzi nie miało zasadniczych kłopotów z porozumiewaniem się, tym sposobem jednak tylko rozdrażniłam młodego urzędasa. Nie miałam najmniejszej ochoty stać tu dłużej i plotkować z funkcjonariuszem.

— Nic nie wiem o pozostałych. My zostawiamy za sobą tylko dziesięciolecia nieszczęść i cierpienia. Słyszeliśmy, że na południu są większe możliwości, dlatego też porzuciliśmy Ziemię Zgryzoty i przyszliśmy tutaj.

Urzędnik zakładał, że mam na myśli ściśle określony kraj, na co też miałam nadzieję, a przecież Ziemia Zgryzoty jest wedle określenia Yehdna miejscem, w którym żył nawrócony, zanim zwrócił się ku Bogu.

— Powiadasz, że wielu wpadło na ten sam pomysł, co my? — zmusiłam się, aby w mym głosie zabrzmiało zmartwienie.

— Ostatnio zaiste. Dlatego właśnie boję się, że coś się dzieje. Obawiał się o stabilność imperium, z którym związał swój los. Nie potrafiłam się powstrzymać przed złośliwym żartem:

— Słyszałam plotki, że w Taglios Czarna Kompania wyszła z podziemia i teraz prowadzi otwartą wojnę z Protektorką. Ale o Czarnej Kompanii właściwie zawsze krążyły jakieś zwariowane opowieści. I nigdy nic z nich nie wynikało. I nie wpłynęły w żadnym stopniu na naszą decyzję.

Wyraz twarzy młodzieńca stał się jeszcze bardziej nieszczęśliwy. Przepuścił nas już bez dalszych pytań. Nie wspominałabym o nim wcale, ale był jedynym urzędnikiem państwowym, jakiego spotkaliśmy od czasu wyjazdu z Taglios, który dokładał realnych starań, by wykonywać swe obowiązki. I czynił to tylko w nadziei przyspieszenia awansu.

Właściwie ani razu nie pojawiła się potrzeba przywoływania skomplikowanej opowieści, którą wymyśliłam na użytek naszej czwórki, a wedle której Łabędź był moim drugim mężem, Gota matką mego świętej pamięci pierwszego małżonka, Doj zaś jej kuzynem, a wszyscy byliśmy uchodźcami wojennymi. Historia ta mogłaby się sprawdzić na każdym obszarze, który wcześniej zaznał poważniejszych walk. Taka zupełnie nieprawdopodobna rodzina, połączona dla celów przetrwania, nie stanowiła bynajmniej zjawiska odosobnionego.

Poskarżyłam się:

— Przez całą drogę tutaj pracowałam nad konsekwentną historią dla każdego z nas, a nigdy jeszcze nie musiałam się do niej odwoływać. Ani razu. Nikt tu nie wywiązuje się ze swoich obowiązków.

Doj uśmiechnął się i mrugnął do mnie, a potem zniknął na nierównym terenie obok drogi, aby odzyskać broń, którą wcześniej ukrył, gdy zbliżaliśmy się do punktu kontrolnego.

— Ktoś powinien w tej sprawie coś zrobić — oznajmił Łabędź. — Kiedy zobaczę następnego podoficera wicekróla, podejdę wprost do niego i pokażę mu, gdzie raki zimują. Wszyscy płacimy podatki. Mamy prawo oczekiwać więcej wysiłku od naszych urzędników.

Gota przebudziła się na tyle, by wyzwać Łabędzia od idiotów, po tagliańsku i w Nyueng Bao. Powiedziała mu jeszcze, że powinien się zamknąć, zanim nawet Bogu Głupców znudzi się opieka nad nim. Potem zamknęła oczy i znowu zaczęła chrapać. Gota zaczynała mnie martwić. Przez ostatnich kilka miesięcy z każdym dniem było w niej jakby mniej życia. Doj sądził, że chyba uznała, iż nie ma po co dłużej żyć.

Może dzięki Sahrze odzyska dawny animusz. Niedługo już powinniśmy dołączyć do pozostałych. Może Sahra jakoś ożywi ją pragnieniem uratowania Tai Deia oraz Uwięzionych.

Zamartwiałam się ewentualnymi konsekwencjami. Przez wszystkie te lata dokładałam wszelkich starań, by zapewnić powodzenie przedsięwzięciu, które rychło rozpoczniemy, a teraz po raz pierwszy zaczęłam się zastanawiać, co tak naprawdę może dla mnie oznaczać ten sukces. Ludzie, których tam pogrzebano, nigdy nie byli wzorami prawości i zdrowego rozsądku. Od niemal dwu dziesięcioleci krew powoli wrzała im w żyłach. Istniały małe szansę, że kiedy wyjdą na świat, będą chcieli przede wszystkim okazać mu braterską miłość.

Był jeszcze przecież demon — strażnik Shivetya, a także, gdzieś indziej, zaczarowana i skowana istota, którą czcili Narayan i Córka Nocy. Nie wspominając o niebezpieczeństwach i tajemnicach samej równiny lśniącego kamienia. A nawet nie znaliśmy jeszcze wszystkich zagrożeń.

Jedynie Łabędź miał niejakie doświadczenia. Jednak nie potrafił mi przekazać żadnej istotnej informacji. Podobnie zresztą jak Murgen przez te wszystkie lata, aczkolwiek jego przeżycia w dramatyczny sposób różniły się od doświadczeń Łabędzia. Murgen oglądał lśniącą równinę równocześnie w dwu światach. Łabędź chyba postrzegał jedną z wersji naszego świata w znacznie ostrzejszych konturach. Nawet po tak wielu latach potrafił z zadziwiającą dokładnością opisać poszczególne znaki.

— Jak to się stało, że nigdy wcześniej o tym nie mówiłeś?

— Nigdy niczego nie ukrywałem, Spioszka. Ale ten świat najwyraźniej jest tak skonstruowany, że ze zgłaszania się na ochotnika żadne korzyści nie wynikają. Gdybym przyznał się, że cokolwiek wiem o tym miejscu, już w następnej chwili stary dobry Wierzba Łabędź wracałby tam jako przewodnik oddziału najeźdźców pewnych, że uda im się napędzić śmiertelnego stracha wszystkim duchom, jakie nawiedzają to miejsce. Nie mam racji? Czy może właśnie mam?

— Nie jesteś taki głupi, jak każesz wszystkim o sobie myśleć. Sądzę, że nie widziałeś tam żadnych duchów.

— Nie takich, jakie Murgen miał widzieć, ale to nie oznacza, że nie czułem, jak czają się wszędzie wokół. Sama się przekonasz. Jak będziesz próbowała zasnąć w nocy, słysząc równocześnie głodne cienie wzywające cię z odległości kilku stóp. To jak wizyta w zoo, gdzie od wszystkich drapieżników świata dzieli cię tylko grubość krat. Krat, których nie widzisz, a nawet nie wyczuwasz ich obecności, a więc nie masz jak sprawdzić, czy w ogóle są godne zaufania. A cały ten diabelski bełkot również w niczym nie przyczynił się do uspokojenia moich nerwów, Śpioszka.

— Być może okaże się, że w ogóle nie będziemy musieli iść w góry, Łabędź... jeśli klucz, który posiadamy, został podrobiony albo na przykład stracił swoją użyteczność. Wówczas nie pozostanie nam nic innego do zrobienia, jak może tylko założyć browar i udawać, że w życiu nie słyszeliśmy o Protektorce, Radishy ani Czarnej Kompanii.

— Uspokój się, moje dziecko. Wiesz przecież doskonale, że ta rzecz okaże się na pewno prawdziwym Kluczem. Twój bóg, moi bogowie, czyiś bogowie mają słabość do Wierzby Łabędzia i już zadbają o to, aby ostatecznie przydarzyło mi się najgorsze z możliwych. Powinienem teraz uciekać jak najdalej od ciebie. Powinienem wydać cię w ręce najbliższego urzędnika królewskiego. Tylko że dzięki temu Duszołap dowiedziałaby się, że wciąż żyję. A wtedy zrobiłaby się naprawdę niemiła i chciałaby wiedzieć, dlaczego nie wydałem cię trzy, cztery miesiące temu.

— Nie wspominając już o tym, że prawdopodobnie posiwiałbyś, szukając urzędnika na tyle zainteresowanego, że chciałby cię wysłuchać.

— I to też.

Pojawił się Doj z bronią. Każdy wziął swoją i ruszyliśmy dalej. Łabędź nadal elokwentnie przedstawiał siebie w roli pierworodnego syna Złego Losu.

Od czasu do czasu zdarzały mu się napady wielkiego talentu dramatycznego.

Pół mili dalej trafiliśmy na niewielki wiejski rynek. Kilku starych i młodych, którzy nie na wiele mogli się przydać na farmie, wyczekiwało z nadzieją podróżnych wciąż jeszcze roztrzęsionych przejściem przez góry. Na sprzedaż mieli głównie świeże płody, jakie aktualnie rodziła ziemia, ale plotkami dzielili się za darmo, zwłaszcza jeśli stać cię było na dorzucenie paru kawałków od siebie. W ich oczach działania wokół Dandha Presh wydawały się szczególnie intrygujące.

Zapytałam młodą dziewczynę, która wyglądała, jakby była młodszą siostrą celnika stojącego na drodze.

— Pamiętasz dobrze ludzi, którzy ostatnio tędy przechodzili? Mój ojciec miał podążać przed nami, aby znaleźć miejsce na osiedlenie się. — Zaczęłam szczegółowo opisywać Narayana Singha.

Dzieciak okazał się płochą istotą, której nic nie obchodziło i która o nic nie dbała. Być może nie pamiętała nawet, co jadła na śniadanie. Nie przypominała sobie Narayana, ale poszła poszukać kogoś, kto mógł go pamiętać.

— Gdzie ona była, kiedy miałem jeszcze tyle lat, by poważnie myśleć o małżeństwie? — jęknął Łabędź. — Kiedy się trochę zestarzeje, będzie jeszcze piękniejsza, a nie ma dość bystrości, by wszystko skomplikować.

— Kup ją. Weź ze sobą. Wychowaj sobie.

— Nie jestem już taki ładny jak kiedyś.

Próbowałam wymyślić kogoś, do kogo ta uwaga nie miałaby zastosowania. Nawet Sahra nie pasowała.

Czekałam. Łabędź mruczał coś pod nosem. Doj i Gota chodzili w kółko, Wujek podchwytywał plotki, a Matka przyglądała się towarom. Oprócz rosnących na tych ziemiach warzyw i owoców niewiele tego było. Jakimś sposobem zdobyła jednak wynędzniałą kurę. Jedną z zalet naszej całej podróżującej gromadki był fakt, że ani Gunni, ani Shadar nie komplikowali sobie posiłków.

Dotyczyło to tylko Goty, która próbowała nam gotować. Może jednak, gdy Gota będzie spała, uda mi się zamordować kurę i potem upiec, zanim Matka się obudzi.

Dziewczyna przyprowadziła bardzo starego człowieka. Ale on również nie potrafił w niczym nam pomóc. Próbował najwyraźniej tylko powiedzieć mi to, co jego zdaniem chciałam usłyszeć. Jednak nie sposób było wykluczyć, że Narayan rzeczywiście jakiś czas temu przechodził przełęcz.

Miałam nadzieję, że Murgen trwa na posterunku i uczuliłam innych na wynikające stąd możliwości.

Doj i Gota ruszyli już w dalszą drogę, zanim ja zdążyłam skończyć z tubylcami. Zaskoczyło ich, że władam językiem na tyle biegle, żeby poradzić sobie z komunikacją. Gota wyraźnie była już zmęczona jazdą. Osiołkowi z pewnością też przyda się wytchnienie.

— To twoje zwierzątko? — zapytała dziewczyna.

— To jest osioł — odpowiedziałam, naprawdę zdziwiona, że nastręcza mi to tak niewielu problemów komunikacyjnych. Mieli tu przecież osły, nieprawdaż?

— To wiem. Chodziło mi o ptaka.

— Hm. No, cóż... — Na szczycie oślich juków przycupnęła biała wrona. Mrugnęła do mnie. Roześmiała się. Powiedziała: — Siostro, siostro — i trzepocząc skrzydłami, poderwała się w powietrze, by po chwili sfrunąć w dół górskiego zbocza.

Łabędź zauważył:

— A właśnie sobie myślałem, że odkryłem jaśniejszą stronę tej podróży. Tutaj nie pada.

— Być może zorientuję się, czy nie pozwolą mi zatrzymać dzieciaka. W zamian za twój silny grzbiet.

— Za bardzo się tu zadomawiamy, moja dobra żono... Śpioszka? Miałaś kiedyś prawdziwe imię?

— Anyanyadir, Zaginiona Księżniczka Jaicur. Ale właśnie teraz moja zła macocha odkryła, że wciąż żyję, i wezwała wszystkich książąt rakszasów, aby z nimi targować się o zamordowanie mnie. Hej! Żartowałam. Jestem Śpioszka. A ty znasz mnie praktycznie rzecz biorąc od momentu, kiedy się nią stałam, koniec i kropka. A więc niech tak zostanie.

59

Od pokonania gór przestała być to podróż do miejsca, gdzie niegdyś było Kiaulune. Podczas wojen z Władcami Cienia, jak i później podczas Wojen Kiaulunańskich między Radishą a tymi, którzy postanowili dochować wierności Czarnej Kompanii, kraina ta zaznała niewiarygodnych wręcz zniszczeń. Nieszczęśliwie się złożyło, że większość szczątków została usunięta, zanim nawet Duszołap uznała, że może już ogłosić zwycięstwo i udać się na północ z roszczeniami do tytułu Protektorki Wielkiego Taglios. Radisha powinna zobaczyć, jak ziemie te wyglądały w najgorszym dla nich czasie, może wtedy zrozumiałaby, do czego doprowadziła, nie dotrzymując umowy z Kompanią. Ale najgorsze istniało teraz już tylko w pamięci tych, co przeżyli. Hałaśliwa niegdyś dolina obecnie poszczycić się mogła dość dużym miastem i szachownicą nowych farm, zaludnionych przez mieszankę narodowości, byłych jeńców wojennych i dezerterów z każdej możliwej frakcji. Pokój zupełnie niespodzianie spadł na tę hałastrę, która z entuzjazmem rzuciła się, by go wykorzystać, pewna, iż nie potrwa długo.

Przeobrażenie starego Kiaulune, nazywanego niegdyś Pułapką Cienia, w nowe, noszące zwyczajne miano Nowego Miasta, nie objęło jednej rzeczy. W górze, na przeciwnym stoku doliny, w odległości wielu mil, za spiętrzonymi, porośniętymi zielskiem ruinami potężnej niegdyś twierdzy Przeoczenia, gdzie ziemia szybko przechodziła od żyznych zieleni w niemalże całkowitą nagość brązów, znajdowała się przerażająca konstrukcja zwana Bramą Cienia. Z miejsca, gdzie stałam, nie było jej widać, czułam wszelako jej zew. Zwróciłam się do moich towarzyszy:

— Teraz musimy uważać, by w pośpiechu wszystkiego nie zniszczyć. Może się on okazać naszym najgorszym wrogiem.

Brama Cienia była nie tylko jedyną drogą, którą mogliśmy dostać się na równinę, by wyzwolić Uwięzionych. Stanowiła także jedyne miejsce, przez które zamknięte na niej cienie mogły się wydostać, aby potraktować cały świat w taki sposób, jak ich kuzyni nędzarzy w Taglios. A sama brama znajdowała się w kiepskim stanie. Władcy Cienia osłabili i naruszyli poważnie jej konstrukcję, kiedy sięgali po cienie, które potem więzili.

— W tej kwestii całkowicie się zgadzamy — odparł Wujek Doj. — Cała tradycja kładzie nacisk na potrzebę ostrożności.

Ostatnimi czasy przestaliśmy się zgadzać. On zaczął na powrót flirtować z pomysłem, że Kronikarz Kompanii stanie się jego osobistym uczniem i w końcu przyjmie na siebie tę osobliwą rolę, jaką odgrywał wśród Nyueng Bao. Kronikarza Kompanii bynajmniej ta praca nie interesowała, ale Doj był jednym z tych ludzi, którzy natrafiają na potworne wręcz trudności, kiedy próbują zmusić swój umysł do zrozumienia słowa: „Nie!".

— To coś nowego — powiedziałam, wskazując niewielką budowlę położoną ćwierć mili poniżej Bramy Cienia, nieco z boku drogi. — I nie podoba mi się jej wygląd. — Z tak daleka trudno było jednoznacznie stwierdzić, ale budowla wyglądała jak niewielka forteca wzniesiona z kamienia wyszabrowanego z ruin Przeoczenia.

Doj chrząknął.

— Potencjalne komplikacje. Łabędź zauważył:

— Jeśli dalej będziemy tak stać i się gapić, ktoś może się na nas zdenerwować.

Uwaga nie całkiem pozbawiona słuszności, aczkolwiek wydawało się, że władza znajdowała się w stanie potwornego rozprężenia. Było oczywiste, że już od dłuższego czasu miasto nie miało żadnych kłopotów. Najprawdopodobniej od momentu gdy opuściła je Czarna Kompania.

— Ktoś... prawdopodobnie ja, ponieważ jestem tu jedyną, której wygląd zgadza się z tym, za kogo się podaje... będzie musiał dokładnie się tu rozejrzeć. — Wedle pierwotnego planu wszyscy mieli rozbić obóz niedaleko miejsca, gdzie obecnie stała nowa budowla.

Nie bardzo wiedziałam, co teraz zrobić. Ktoś powinien czekać, aż zejdziemy z gór. Miałam nadzieję, że chodzi tu tylko o niedopatrzenie Sahry. Od wieków była już poślubiona Kompanii, nigdy jednak nie nauczyła się myśleć jak żołnierz. Albo nikt nie pospieszył jej z dobrą radą, albo postanowiła zignorować otrzymaną radę, ponieważ, jak wielu cywilów, nie potrafiła zrozumieć, dlaczego nawet najmniejszych drobiazgów należy dopatrzeć — w efekcie być może nie uznała za stosowne wystawić wart oczekujących na nasze przybycie.

Modliłam się, aby tylko o to chodziło.

Nikt jakoś na ochotnika nie zgłaszał się do roli zwiadowcy. Byłam biedna. Kolejne pęcherze na stopach, podczas gdy oni będą sobie leniuchować w cieniu młodych pinii.

Biała wrona zmaterializowała się w kilka chwil po tym, jak pokonałam załom górskiego grzbietu i straciłam z oczu towarzyszy. Zanurkowała w moją stronę i zakrakała. Potem zrobiła to znowu. Próbowałam się od niej odganiać, jakby była jakimś wielkim, naprawdę dokuczliwym owadem. Zaśmiała się i po chwili była z powrotem; w jej krakaniu można było już wyróżnić słowa.

Zrozumiałam. Nareszcie. Ptak chciał, żebym za nim poszła.

— Prowadź, zwiastunie zagłady, ale pamiętaj, że nie jestem Gunni i nie powstrzymują mnie żadne święte tabu zabraniające jedzenia mięsa. Kilkakrotnie podczas najgorszych okresów mojej służby wojskowej zdarzało mi się kosztować, jeśli to jest właściwe słowo, wroniego gulaszu.

Ale ta konkretna wrona dbała tylko o to, by mi dogodzić. Zaprowadziła mnie prosto do istnego miasteczka namiotów, położonego na zboczu wzgórza tuż za przedmieściami Nowego Miasta. Nasi ludzie musieli tutaj udawać tylko zwykłych uchodźców, niemniej we wszystkim znać było rękę Sahry. Obóz był schludny, uporządkowany i czysty. Dokładnie zgodnie z wymogami Kapitana, chociaż pod jego nieobecność stosowano się do nich wyłącznie nominalnie.

Poczułam rodzący się w duszy wewnętrzny konflikt. Natychmiast pobiec przed siebie, aby spotkać wszystkich, których nie widziałam już od miesięcy? Czy wrócić po moich towarzyszy podróży? Kiedy zacznę się ze wszystkimi ściskać, mogą minąć godziny, zanim...

Oszczędzono mi tego wyboru. Tobo mnie zobaczył.

Pierwszym ostrzeżeniem był okrzyk:

— Śpioszka! — A potem z lewej strony wpadł na mnie kłąb rozedrganych ramion i nóg, ogarniając mnie zupełnie nieoczekiwaną masą uścisków.

Jakoś się wywinęłam.

— Ale urosłeś. — Faktycznie sporo. Był już wyższy ode mnie. I jego głos nabrał głębszych tonów. -— Nie mógłbyś już byś Shiki. Wielkim mężom tagliańskiej polityki chyba popękają serca.

— Goblin mówi, że już nastał czas, abym złamał kilka dziewczęcych serc. — Nie należało żywić szczególnych wątpliwości, że dysponuje takimi możliwościami. Zapowiadał się na przystojnego mężczyznę, któremu nie brakowało pewności siebie.

Co zupełnie niezwykłe, otoczyłam ramieniem jego biodra i razem poszliśmy do miejsca, gdzie już zaczynały się pokazywać znajome twarze.

— Jak minęła podróż?

— Głównie było mnóstwo zabawy, wyjąwszy chwile, gdy zmuszali mnie do nauki, co działo się przez mniej więcej cały czas. Sri Surendranath jest jeszcze gorszy niż Goblin, ale mówi, że kiedyś zostanę uczonym. A Matka zawsze się zgadza, kiedy tylko ktoś chce mnie zagnać do nauki. Ale udało nam się zobaczyć parę niezłych rzeczy. Ta świątynia w Praiphurbed, cała pokryta rzeźbami ludzi robiących to na wszystkie możliwe sposoby... och, przepraszam. — Zaczerwienił się.

Tobo miał w głowie zakodowany obraz mnie jako swego rodzaju cnotliwej mniszki. I większość mego dorosłego życia mogła tylko utwierdzić go w tym przekonaniu. Ale bynajmniej nie mam nic przeciwko międzyludzkim przygodom, choć po prostu sama nie jestem tym zainteresowana. Przypuszczalnie dlatego że, jak upierał się Łabędź, nigdy nie natrafiłam na człowieka, którego zwierzęcy magnetyzm potrafiłby całkowicie zdominować moje intelektualne zastrzeżenia. W swym własnym mniemaniu, Łabędź był głównym autorytetem w tych sprawach.

W każdym razie nie ustawał w propozycjach. Kto wie? Może kiedyś z ciekawości spróbuję, choćby tylko po to, żeby się przekonać, czy to możliwe, aby mnie ktoś dotknął, nie wywołując we mnie ochoty na natychmiastowe ukrycie się w mojej wewnętrznej kryjówce.

Teraz już inni wyszli mnie powitać, ze szczerością, która rozgrzała inne miejsce w moim wnętrzu — ciepłe, maleńkie, rozjarzone teraz żarem. Moi towarzysze. Moi bracia. Utonęłam w powodzi znajomych głosów. Teraz z pewnością uda nam się coś osiągnąć. Teraz musimy dokądś dojść. Teraz naprawdę możemy skopać komuś dupę, gdy będzie trzeba. Śpioszka była już na miejscu, zaraz wszystko ogarnie, a potem powie każdemu, gdzie i kiedy ma dźgnąć nożem.

— Bóg jeden zna wszystkie tajemnice i wszystkie żarty — powiedziałam — a ja mogę tylko pragnąć, by podzielił się ze mną tajemnicą żartu, który by wyjaśniał, dlaczego postanowił stworzyć niemiłą gromadkę najemnych morderców. — Małym palcem otarłam łzę, zanim ktokolwiek zdążył zauważyć, że przecież nie pada. — Wy chłopcy wyglądacie raczej tłustawo, jak na kogoś, kto od dawna jest w drodze.

Ktoś odrzekł:

— Cholera, czekamy tu na was przez cały pieprzony miesiąc. Przynajmniej niektórzy z nas. Najwolniejsi dotarli w zeszłym tygodniu.

— Co z Jednookim? — zapytałam, widząc Sahrę, przeciskającą się przez ciżbę.

— Wyjebany — powiedział ktoś. — Skąd mogłaś wiedzieć...? Uściskałyśmy się z Sahrą. Powiedziała:

— Zaczynaliśmy się już martwić. — W jej stwierdzeniu pobrzmiewał odległy akcent pytania.

— Tobo, twoja babcia i Wujek Doj czekają w lesie przy drodze do miasta. Pobiegnij do nich i powiedz, że mogą zejść na dół.

— Gdzie pozostali? — zapytał ktoś.

— Łabędź jest z nimi. Są trochę z tyłu. Po dotarciu na wyżyny podzieliliśmy się na trzy grupy. Wszędzie było pełno wron. Nie chcieliśmy robić dla nich zbyt oczywistego widowiska.

— Postąpiliśmy tak samo po zejściu z barki — poinformowała mnie Sahra. — Widzieliście dużo wron? My tylko kilka. Nie musiały wcale należeć do Protektorki.

— Cały czas towarzyszy nam ta biała.

— My ją również widzieliśmy. Jesteś głodna?

— Bez żartów. Od opuszczenia Jaicur jadłam jedzenie twojej matki. — Rozejrzałam się dokoła. Przyglądali się nam ludzie wcale nie należący do Czarnej Kompanii. Mogli być również uciekinierami, ale entuzjazm towarzyszący mojemu pojawieniu się z pewnością wywoła dużo gadania.

Sahra roześmiała się. Brzmiało to jak wyraz ulgi, nie zaś dobrego humoru.

— Jak się czuje matka?

— Wydaje mi się, że nie jest z nią najlepiej, Sahra. Zniknęła gdzieś wstrętna, zgorzkniała, stara Ky Gota. Większość czasu spędza pogrążona we własnych myślach, a kiedy odzyskuje świadomość, zachowuje się, jakby prawie wiedziała, na czym polega grzeczność.

— Chodź tutaj. — Sahra uniosła klapę namiotu. Był to największy namiot w całym obozowisku. — A Wujek Doj?

— Odrobinę bardziej powolny, ale to wciąż on. Chce, żebym zmieniła się w Nyueng Bao i stała jego uczennicą. Jakbym miała dość czasu, będąc aktualnie uczennicą Murgena. Powiada, że to dlatego, ponieważ nie ma nikogo, komu mógłby przekazać swoje obowiązki. Na czymkolwiek miałyby polegać. Najwyraźniej sądzi, że najpierw powinnam się zdecydować, a może potem on mi łaskawie cokolwiek wyjaśni.

— Macie Klucz?

— Mamy. Jedzie w jukach Wujka Doja. Ale Singh uciekł. Czego zresztą należało się spodziewać. Nie pokazał się tutaj? Przez całą drogę towarzyszyły nam plotki, z których można było wywnioskować, że wyprzedzał nas i powoli was doganiał. Wciąż masz dziewczynę?

Sahra pokiwała głową.

— Ale ona jest zupełnie grzeczna. Myślę, że powrotna podróż na południe przybliża ją tylko do Kiny. Rozsądek mi podpowiada, że powinniśmy złamać obietnicę i zabić ją. — Rozmościła się na poduszkach. — Dobrze, że wreszcie dotarłaś. Jestem zupełnie wykończona. Użeranie się z tymi wszystkimi ludźmi, kiedy nie ma nic do roboty... to cud, że nie wydarzyło się nic naprawdę poważnego... Kupiłam farmę.

— Co zrobiłaś?

— Kupiłam farmę. Niedaleko od Bramy Cienia. Powiedzieli mi, że gleba jest luźna, niemniej jest to miejsce, gdzie większość ludzi może trzymać się z dala od widoku, od kłopotów, a nawet mieć jakieś zajęcie przy budowie domu czy też uprawianiu ziemi, dzięki czemu w końcu być może nawet staniemy się samowystarczalni. Połowa oddziału tam obecnie przebywa. Większość tych, którzy są tutaj, również pracowałaby na miejscu, jednak Murgen powiedział, że dzisiaj dotrzecie na miejsce. Śliczny czas. Nie spodziewaliśmy się was przez najbliższych kilka godzin.

— Chcesz powiedzieć, że dokładnie wiecie, co się dzieje w dalekim świecie?

— Mam szczególnie utalentowanego męża, który jednak nie zawsze dzieli się ze mną wszystkimi informacjami. Z drugiej strony, ja nie zawsze dzielę się tym, co wiem, z pozostałymi. Ale liczę na to, że z tobą będzie to wyglądać inaczej. Są tysiące rzeczy, o których musimy porozmawiać, Śpioszka. Nawet nie wiem, od czego zacząć. Dlaczego więc nie od: jak się masz?

60

Bractwo powinno ruszać w drogę.

Goblin nie zaproszony wpadł do namiotu i wydyszał, że, zgodnie ze słowami Murgena, świąteczny nastrój wywołany moim przybyciem przyciągnął uwagę policyjnych informatorów i wzbudził podejrzenia lokalnych władz. Dotąd przed dokładnym zbadaniem spraw obozu dla uchodźców powstrzymywał je całkowity brak jakichkolwiek ambicji. Wysłałam Kendo oraz tuzin innych ludzi, aby zabezpieczyli południowe wyjście z przełęczy przez Dandha Presh, zarówno po to, by zagwarantować miłe powitanie dla tych, co mieli przyjść po mnie, jak i po to, by nikt nie pobiegł natychmiast na północ z wieścią o tym, gdzie nas można znaleźć. Kilka nielicznych drużyn posłałam z zadaniem aresztowania starszych oficerów oraz urzędników, zanim uda im się cokolwiek zorganizować. Na miejscu nie było żadnej prawdziwej, ustalonej, solidnej struktury władzy, ponieważ Protektorka sprzyjała rządom ograniczonej anarchii.

Od razu stało się oczywiste, że tym niegdysiejszym Krainom Cienia, mimo bliskości równiny lśniącego kamienia, centralna władzy w Taglios poświęca jedynie marginalną uwagę. Kłopoty w tym regionie raz na zawsze utopiono w powodzi krwi. Wielki Generał cieszył się tu reputacją, na którą jak najbardziej zasługiwał. W mieście stacjonowała garstka żołnierzy i właściwie nie było żadnych urzędników cieszących się jakimkolwiek autorytetem poza ścianami swych biur. Przypominało to więc do złudzenia cichą prowincję, idealną dla zsyłki ludzi, którzy mogą sprawiać kłopoty, a których nie chce się likwidować. Mimo to na całym obszarze było ich znacznie więcej niźli nas, a my wyszliśmy z żołnierskiej wprawy. Będziemy musieli opierać się na naszej inteligencji, szybkości, zajadłości, póki cały klan nie zbierze się razem i nie dobiegną końca przygotowania do podróży drogą na południe, ku krańcowi doliny.

— Dobra, a teraz, kiedy już ustanowiłaś na powrót swą władzę i masz chwilę czasu, by pogadać, jak się, u diabła, miewasz, Śpioszka? — zapytał Goblin. Wyglądał na wyczerpanego.

— Śmiertelnie zmęczona podróżą, ale wciąż pełna ducha. Miło pogadać z kimś, przy kim nie trzeba wciąż przechylać się do tyłu, aby spojrzeć mu w oczy.

— Wchodząc w te cholerne drzwi, takie właśnie gówno sobie pomyślałem. Wiedziałem, że musiał istnieć jakiś powód, dla którego za tobą tęskniłem.

— Słodszych rzeczy już chyba nie sposób powiedzieć. Co z Jednookim?

— Coraz lepiej. Skoro Gota już tu jest, pewnie będzie jeszcze lepiej. Ale całkiem dobrze już nigdy nie będzie. Będzie coraz wolniejszy, będzie się trząsł i miał ataki, podczas których będzie zapominał, co właśnie robił. I na zawsze już zostaną mu kłopoty z mówieniem, zwłaszcza gdy się zdenerwuje.

Pokiwałam głową, wzięłam głęboki oddech, powiedziałam:

— I to się znowu powtórzy, nieprawdaż?

— Może. Często tak się dzieje. Jednakowoż nie musi. — Potarł dłonią czoło. — Ból głowy. Potrzebuję trochę snu. Można się doprowadzić do szaleństwa, próbując dać radę z czymś takim.

— Jeśli potrzebujesz snu, spróbuj teraz się wyspać. Wszystko zaczyna powoli ruszać z miejsca. Kiedy zacznie się na dobre, będziesz nam potrzebny.

— Wiedziałem, że musi być jeszcze jakiś powód, dla którego za tobą tęskniłem. Nie jesteś na miejscu jeszcze dość długo, by wysmarkać nosek, a już ludzie latają dookoła, gotowi walić się wzajem po głowach.

— Taki już mam wesoły charakter. Myślisz, że powinnam odwiedzić Jednookiego?

— Jak chcesz. Ale pęknie mu serce, jeśli o nim zapomnisz. Prawdopodobnie już wychodzi z siebie, ponieważ ze mną zobaczyłaś się najpierw.

Zapytałam, gdzie znajdę Jednookiego, i wyszłam z namiotu. Zauważyłam, że uciekinierzy niezwiązani z Kompanią zaczynają się powoli wyślizgiwać z obozu. Teraz już nawet w Nowym Mieście dawały się dostrzec znaki ogarniającego je podniecenia.

Gota, Doj i Łabędź zmierzali do obozu, schodząc z górskiego zbocza. Tobo krążył wokół nich jak podekscytowany psiak. Zastanawiałam się przez moment, po której stronie stanie Łabędź, kiedy zacznie się prawdziwa zabawa. Najpewniej, tak długo jak to tylko możliwe, będzie się starał zachować neutralność.

— Wyglądasz lepiej, niż oczekiwałam — poinformowałam Jednookiego, który naprawdę coś robił, gdy wsadziłam głowę do namiotu. — To ta włócznia? Myślałam, że zgubiłeś ją już całe wieki temu. — Rzeczona broń była pięknie zdobionym śmiercionośnym narzędziem potężnej mocy magicznej, które zaczął rzeźbić jeszcze podczas oblężenia Jaicur. Pierwotnie zamierzał użyć jej przeciwko Władcy Cienia, Wirującemu Cieniowi. Później wciąż ją ulepszał, aby zmierzyć się z Długim Cieniem. Włócznia promieniowała takim mrocznym pięknem, że wydawało się grzechem wykorzystanie jej do zabicia kogoś.

Chwilę trwało, zanim Jednooki powrócił do rzeczywistości. Wreszcie spojrzał na mnie. Skurczył się jeszcze bardziej, od czasu gdy go po raz ostatni widziałam, a przecież nawet wówczas był już tylko szczątkiem Jednookiego, którego pamiętałam z czasów mej młodości.

— Nie zgubiłem.

Tylko dwa lakoniczne słowa. Żadnych zwyczajowych kreatywnych inwektyw, oskarżeń, obrażania się. Nie chciał zawstydzać samego siebie. Konsekwencje ataku musiały być znacznie bardziej dotkliwe emocjonalnie niźli cieleśnie. Przez dwieście lat całkowicie panował nad swym otoczeniem — wiek dalece przekraczający marzenia większości ludzi — a teraz nie mógł już sobie ufać, że uda mu się wypowiedzieć jedno poprawne, pełne zdanie.

— Wróciłam. Mam Klucz. Wszystko już ruszyło z miejsca.

Jednooki powoli pokiwał głową. Mam nadzieję, że zrozumiał. W Jaicur żyła kiedyś pewna kobieta, powiadali, że miała sto dziewiętnaście lat, kiedy umarła. Przez całe moje życie nie widziałam, by robiła coś innego, jak tylko siedziała w fotelu i śliniła się. Nie rozumiała niczego, co do niej mówiono. Trzeba było jej zmieniać pieluszki jak niemowlęciu. Trzeba było ją karmić jak dziecko. Nie chciałam, żeby coś takiego stało się z Jednookim. Przez większość swego czasu był stary, kłócił się ze wszystkimi, dokuczał wszystkim, ale stanowił fundament mego świata. Był moim bratem.

— Ta druga kobieta. Ta zamężna. Nie ma w sobie dość ognia. — Jego słowa stanowiły cień normalnej mowy. Kiedy mówił, ręce trzęsły się zbyt mocno, aby utrzymać narzędzia.

— Ona się boi zwycięstwa.

— I bać się go nie odnieść. Jesteś zajęta, Dziewczynko. — Cała twarz mu się rozjaśniła, ponieważ zdołał bez większych kłopotów aż tyle powiedzieć. — Robisz, co trzeba. Ale będę musiał z tobą niedługo znowu porozmawiać. Wkrótce. Ponieważ znowu mi się to dzieje. — Mówił powoli i z ogromną ostrożnością dobierał słowa. — Ty jesteś jedyna. — Jego wysiłek umysłowy był tak wielki, że cała rzecz sprawiała przykre wrażenie. Skinął dłonią, bym podeszła bliżej. — Żołnierze żyją. I zastanawiają się dlaczego.

Ktoś odrzucił gwałtownie klapę namiotu. Do wnętrza wlały się potoki jaskrawego światła. Wiedziałam, że to Gota, nawet jeśli nie mogłam jej zobaczyć. Można to było wyczuć po zapachu.

— Spróbuj nie zmuszać go zbytnio do mówienia. Jest bardzo słaby.

— Już wcześniej zetknęłam się z takim przypadkiem. — Chłodna, aczkolwiek uprzejma. Znacznie bardziej ożywiona, niźli jej się to zdarzało od dawna, wciąż jednak nie ta kostyczna, często całkiem irracjonalna Gota z ostatniego roku. — Bardziej przydam się tutaj. — Jej akcent był znacznie łatwiej słyszalny niż zazwyczaj. — Idź, zabij kogoś, Kamienny Żołnierzu.

— Minęło już trochę czasu, odkąd ktoś mnie tak nazywał. Gota ukłoniła mi się szyderczo, kiedy przechodziłam koło niej.

— Wojowniku Kości. Żołnierzu Ciemności, idź naprzód i wezwij Dzieci Umarłych z Krainy Nieznanych Cieni. Gdzie wszelkie zło umiera niekończącą się śmiercią.

Wyszłam na zewnątrz, całkiem zbita z tropu. A z tym o co znów chodziło?

I usłyszałam za sobą:

— Wzywając Niebiosa i Ziemię, i Dzień, i Noc. Wydawało mi się, że zaklęcie to słyszałam już gdzieś wcześniej, ale nie potrafiłam sobie przypomnieć ani gdzie, ani w jakim kontekście. Z pewnością musiało nastąpić to w sytuacji, w której jakaś osoba wyznania Nyueng Bao próbowała być szczególnie tajemnicza.

Podniecenie powoli rosło. Ktoś już zdążył ukraść jakieś konie... załatwił konie. Nie wyciągajmy pochopnych wniosków. Liczni jeźdźcy pędzili dookoła, nie kierując się żadnym racjonalnym planem. Przecież dla potrzeb takiej sytuacji coś powinno być już z góry przygotowane. Zaczęłam narzekać:

— Tak się właśnie dzieje, gdy nikt nie chce objąć dowództwa. Wy trzej, tam! Zaraz do mnie! W imię Boże, co wy robicie?

Po wysłuchaniu ich wymijających odpowiedzi wydałam wreszcie pierwsze rozkazy. Pogalopowali, roznosząc je do innych. Wymruczałam do siebie:

— Nie ma Boga prócz Boga. Bóg jest Wszechmogący, Niezmierzona Łaska Jego. Zmiłuj się nade mną, o Panie Pór. Spraw, by wśród moich wrogów zapanowało większe zamieszanie niźli wśród mych przyjaciół. — Czułam się jak w oku cyklonu niekompetencji.

Moja wina? Przecież tylko dotarłam na miejsce zbiórki. Skoro należało się tego spodziewać, ktoś powinien spotkać mnie w miejscu, gdzie nie było żadnych świadków, i w tajemnicy zaprowadzić na farmę Sahry. Dzięki temu zyskalibyśmy czas, aby jakoś dojść do siebie, i nikt by się nie wymądrzał.

Tak naprawdę nie mogliśmy się poszczycić żadną formalną organizacją, nie istniała ustalona struktura dowodzenia, nie dokonano podziału obszarów odpowiedzialności. Nie mieliśmy innych celów politycznych prócz zadawnionych waśni i głęboko zakorzenionego przekonania, że powinniśmy uwolnić Uwięzionych. Staliśmy się czymś niewiele więcej ponad osławioną bandę łotrów i to mnie martwiło. Po części była to bowiem moja wina.

Rozmasowałam kark. Nie potrafiłam odpędzić natrętnego przeczucia, że Kapitan będzie musiał nadrobić całe lata ochrza-niania nas. Niezależnie od wymówek, jakie mi przychodziły do głowy — byłam tylko zastępczynią Murgena, podczas gdy on spoczywał pogrzebany — to przecież oficjalnie zostałam naznaczona na jego uczennicę. Kronikarz często bywa Chorążym, a Chorąży ma przed sobą otwartą drogę awansu, ponieważ dowodzący uznają go za zasadniczo zdolnego do wykonywania obowiązków Porucznika, a w końcu zapewne również Kapitana. Co oznaczało, że Murgen musiał coś we mnie dostrzec już dawno temu, a Stary nie znalazł powodu, by zaprotestować. A ja nic nie zrobiłam, tylko bawiłam się świetnie, wymyślając kolejne stadia udręki dla naszych wrogów, podczas gdy kobieta, która wcale nie była zaprzysiężonym żołnierzem Kompanii, zaocznie niejako przejęła większość obowiązków dowódcy. Inteligencja, odwaga i determinacja Sahry nie pozostawiały nic do życzenia, jednak jej umiejętności jako żołnierza i dowódcy to już była nieco inna sprawa. Chciała dobrze, ale nie rozumiała strategii, które nie zostały utkane wokół jej osobistych celów i pragnień. Oczywiście zamierzała doprowadzić do wskrzeszenia Uwięzionych, ale kierowała się nie tylko dobrem Czarnej Kompanii. Chciała odzyskać męża. Dla Sahry Kompania była tylko środkiem do realizacji własnych celów.

Teraz mieliśmy zapłacić cenę mojej niechęci, aby uczynić ten ostatni krok i w całości poświęcić się realizacji celów Kompanii.

Tak naprawdę rzeczywiście stanowiliśmy niewiele więcej niźli bandę rzezimieszków, którymi byliśmy wedle Protektorki. Gotowa byłam się założyć, że jakikolwiek zdecydowany opór, na który natrafilibyśmy tutaj, zniszczyłby resztkę swoistego ducha Kompanii, jaka jeszcze w nas pozostała. Mieliśmy jeszcze zapłacić za zapomnienie kim i czym byliśmy. A mój gniew, skierowany zresztą głównie przeciw sobie samej, sprawił, że musiałam wszystkim naprawdę wydawać się jakimś nadnaturalnym zjawiskiem. Biegałam dookoła, wrzeszcząc i tocząc pianę z ust, nie minęło więc dużo czasu, a już zagnałam każdego do jakiejś pożytecznej roboty.

A wtedy żałosna garstka łachmaniarzy wynurzyła się z Nowego Miasta w stronę obozu dla uchodźców niczym stado upartych gęsi, gęgając i kołysząc się na boki. Było ich mniej więcej pięćdziesięciu. Nieśli broń. Stal była w zdecydowanie lepszym stanie niźli wymachujący nią żołnierze. Lokalny zbrojmistrz najwyraźniej znał się na swej pracy. Ktokolwiek jednak wyćwiczył rekrutów, nie miał o swojej pojęcia. Byli jeszcze bardziej żałosni niż moja banda. Poza tym moi chłopcy mieli tę przewagę, że już wcześniej rozwalali innym łby, a przez to mieli niewielkie opory przed zrobieniem tego znowu. Zwłaszcza jeśli ktoś im zagrażał.

— Tobo. Idź znajdź Goblina.

Chłopak zerknął na zbliżający się motłoch.

— Potrafię sobie poradzić z tą żałosną zbieraniną, Spioszka. Jednooki i Goblin nauczyli mnie swoich sztuczek.

Trochę przerażający pomysł: histeryczny nastolatek z ich umiejętnościami i wariackim brakiem odpowiedzialności.

— Niewykluczone. Możliwe też, że jesteś bogiem udającym śmiertelnika. Ale nie rozkazuję ci, żebyś sobie z nimi poradził. Rozkazałam ci, żebyś poszedł poszukać Goblina. Ruszaj,

Jego twarz pokryła się rumieńcem gniewu, ale poszedł. Gdybym była jego matką, kłóciłby się ze mną, póki banda południowców nie zalałaby nas dokładnie.

Ruszyłam w kierunku nadciągających żołnierzy, boleśnie świadoma, że wciąż mam na sobie te łachmany, które przywdziałam w dniu, gdy skrycie opuszczaliśmy Taglios. Jeśli chodzi o broń, to również nie nosiłam przy sobie nic, o czym w ogóle warto by wspominać. Do pasa miałam przytroczony krótki, szeroki miecz, którego nigdy nie wykorzystywałam do niczego prócz rąbania drewna. Zresztą nawet w swoim najlepszym okresie należałam do żołnierzy, którzy stojąc w oddali, strzałami powalają niespodziewającego się ataku wroga.

Znalazłam sobie odpowiednie miejsce, stanęłam z rękami zaplecionymi na piersiach i czekałam.

61

Na pierwszy rzut oka było widać, że nikt nie włożył szczególnego wysiłku w wyćwiczenie tych żołnierzy, lub bodaj przyzwoite ich umundurowanie. Co idealnie odzwierciedlało pogardę Protektorki dla drobnych szczegółów. Zresztą, co niby mogłoby grozić tagliańskiemu imperium tutaj, na najdalszych jego kresach? Nad granicą, której nie przekroczy już nikt.

Oficer dowodzący tą bandą miał poważną nadwagę, z czego mogłam wyciągnąć określone wnioski odnośnie do całej lokalnej milicji. Pokój trwał już od ponad dziesięciu lat, jednak czasy nie były przecież wcale tak pomyślne, aby wyżywić licznych grubasów.

Oficer zadyszał się tak ciężko, że z początku nie potrafił wykrztusić słowa. Postanowiłam więc zacząć:

— Dziękuję za wasze przybycie. Zdradza ono decyzję umysłu zdolnego przewidzieć nieuchronny tok wydarzeń i wykazać inicjatywę. Niech twoi ludzie złożą broń na tym miejscu. Zakładając, że wszystko potoczy się przewidzianym torem, zapewne w ciągu dwóch, trzech dni pozwolimy im wrócić do domów.

Oficer łapczywie nabrał powietrza w płuca, równocześnie próbując zrozumieć to, co właśnie usłyszał. Najwyraźniej ta mała istotka żywi jakieś szaleńcze przekonania odnośnie do swego panowania nad sytuacją.

Pozwoliłam, by moje łachmany rozchyliły się na tyle, aby zobaczył medalion Czarnej Kompanii, który niczym wisiorek nosiłam na szyi na srebrnym łańcuszku.

— Woda śpi — oznajmiłam mu, pewna, że plotki miały dość czasu, by roznieść nasz slogan aż do najdalszych krańców imperium.

Chociaż nie udało mi się onieśmielić jego ludzi do tego stopnia, by natychmiast sami złożyli broń, zyskałam kilka chwil, by zebrała się reszta mojej grupy. A zaiste przypominali nadzwyczaj ponurą bandę rzeźników. Goblin i Tobo podeszli bliżej i stanęli obok mnie. Sahra krzyknęła na swego syna, gdzieś z tyłu, ale nie zwrócił na nią uwagi. Zdecydował, że odtąd jest już jednym z dużych chłopców, a ten śmierdziel, Goblin, tylko umacniał go w jego fantazjach.

Powtórzyłam więc:

— Proponuję, abyście złożyli broń. Jak się nazywasz? Jaką masz szarżę? Jeśli nie oddacie broni, wielu osobom może stać się krzywda, a większość z nich to będą twoi ludzie. Ale to się nie musi tak skończyć. Jeśli będziecie współpracować.

Młody grubas dyszał w milczeniu. Nie miałam pojęcia, czego właściwie oczekiwał. W każdym razie miało to wyglądać inaczej. Przypuszczam, że przyzwyczaił się do skutecznego zastraszania uciekinierów, zbyt wyczerpanych, by protestować przeciwko kolejnemu poniżeniu.

Goblin zachichotał.

— To twoja szansa, chłopcze. Pokaż, co potrafisz.

— Ćwiczyłem, kiedy nikt nie patrzył. — I Tobo zaczął coś szeptać, ale głosem zbyt cichym, żebym mogła wyróżnić słowa. Zresztą nie minęło parę sekund, a nie miałam już głowy do wsłuchiwania się w żadne słowa. Tobo zaczął zmieniać się w coś, co bynajmniej nie przypominało chudego nastoletniego chłopca. Tobo zaczął zmieniać się w coś, obok czego z pewnością nie chciałam blisko stać.

Dzieciak był zmiennokształtnym? Niemożliwe. Tej sztuki uczysz się przez całe wieki.

Początkowo uznałam, że zaraz stanie się jakimś mitycznym stworzeniem, trollem, ogrem czy też inną zdeformowaną i obdarzoną długimi kłami istotą, dalej z grubsza przypominającą człowieka — on jednak nie ustawał w wysiłku przemiany, uzyskując efekt owadopodobny, modliszkowaty, ale równocześnie wielki i naprawdę paskudny, a nadto śmierdzący. Rósł coraz bardziej i z każdą chwilą stawał się coraz bardziej wstrętny, coraz bardziej śmierdzący.

W tym momencie zdałam sobie sprawę, że sama też nie pachnę najpiękniej. Tego zazwyczaj dowiadujemy się pośrednio, po wyraźnej reakcji otoczenia, ponieważ sami nie czujemy.

Zgodnie z tym, czego się nauczył od swoich mentorów, Tobo właśnie rozwijał przed naszymi oczami iluzję, nie przechodząc do jej rzeczywistego przekształcenia. Jednak południowcy nie mogli o tym wiedzieć.

Sama również byłam jej częścią. Z szerokiego uśmiechu Goblina łatwo mogłam wywnioskować, kto stał za tym szczególnym żartem. Jego wpływ zresztą był z pewnością tak subtelny, że mogłam niczego nie zauważyć, gdyby nie zaalarmowało mnie to, co działo się z Tobo.

Najwyraźniej byłam istotą wziętą z jakiegoś bardziej tradycyjnego koszmaru. Czymś, co spodziewasz się ujrzeć, jeśli ci od pokoleń powtarzają, że Czarna Kompania składa się z facetów, którzy jedzą swoje własne dzieci, kiedy z różnych względów nie mogą już upiec twoich.

— Niech twoi ludzie złożą broń. Zanim on wyrwie mi się spod kontroli.

Tobo zaszczekał narządami aparatu gębowego. Posuwistym ruchem dał krok naprzód, kręcąc dziwnie owadzim łbem, jakby się zastanawiał, od kogo zacząć ucztę. Oficer chyba natychmiast instynktownie wyczuł, że drapieżniki zawsze zaczynają od najgrubszych osobników. Tak jak stał, rzucił broń na ziemię, bojąc się podejść choćby na krok w stronę Tobo. Powiedziałam:

—- Żołnierze, może pomożecie tych chłopcom pozbyć się ich zabawek. — Moi ludzie patrzyli równie ogłupiałym wzrokiem jak tubylcy. Ja sama byłam lekko oszołomiona, ale wciąż jeszcze skłonna do konfrontacji, by skorzystać z okazji, póki mieliśmy psychologiczną przewagę. Przeszłam i stanęłam po drugiej stronie grupki żołnierzy, by poczuli się osaczeni z obu stron przez potwory, o których nie mogli przecież do końca wiedzieć, iż stanowią wyłącznie iluzje. Sztuka czarowników potrafi niekiedy przywołać na świat naprawdę paskudne istoty. Przynajmniej tak słyszałam.

Musiała być to prawda. Moi bracia opowiadali mi o tych, które sami widzieli. Z Kronik dowiedziałam się o innych.

Południowcy zaczęli składać broń. Śliczny, Pryszcz, czy kto tam, pamiętali, by położyć ich na ziemi. W miarę jak kolejni robili, co im kazaliśmy, pozostali znajdowali w sobie coraz mniej ochoty, by się nam przeciwstawiać.

Sahra nie potrafiła dłużej trzymać się z boku. Wczepiła się w Goblina.

— Co zrobiłeś z moim synem, ty szalony staruchu! Mówiłam ci, że nie chcę, aby igrał z...

Z otworu gębowego Tobo wydobył się syk, zaraz potem zaszczekał. W kierunku twarzy Sahry powędrowało bardzo długie odnóże zakończone szponem.

Chłopak pożałuje później tych zabaw.

Wujek Doj wtrącił się w samą porę.

— Nie teraz, Sahra. Nie tutaj. — Odciągnął ją do tyłu. Jego uścisk z pewnością nie był szczególnie delikatny. Gniew Sahry nie osłabł, jednak głos zmienił brzmienie. Ostatnią rzeczą, jaką usłyszałam, nim odeszła dość daleko, było złorzeczenie pamięci babki, Hong Tray.

Powiedziałam:

— Goblin, dosyć już tego przedstawienia. Nie dogadam się z tym facetem, jeśli będę wyglądać jak matka wszystkich rakszasów.

— To nie ja, Śpioszka. Ja tu jestem tylko po to, by się przyglądać. Załatw to z Tobo. — Sądząc z głosu, był niewinny niczym dziecię.

Tobo jednak był nie do gadania, najwyraźniej zbyt wiele radości przysparzało mu odgrywanie strasznego potwora. Znowu wiec powiedziałam do Goblina:

— Jeśli już zamierzasz uczyć go takich rzeczy, spróbuj poświęcić trochę czasu na lekcje samodyscypliny. Nie wspominając już o tym, że musisz go nauczyć, aby nie oszukiwać ludzi. Doskonale wiem, kto tu komu co robi, Goblin. Zaraz przestań.

Bynajmniej nie zdziwiło mnie, że Tobo ma talent. Właściwie było to w pewnym stopniu nieuniknione. Miał to we krwi. Martwiło mnie natomiast, że Goblin oraz najprawdopodobniej również Jednooki postanowili zdradzić mu sekrety swej sztuki. Moim zdaniem Tobo był akurat w wieku jak najbardziej niestosownym, by wkraczać na ścieżkę wszechmocy. Jeśli nikt nie będzie kontrolował go w okresie, gdy należy się uczyć panowania nad sobą, zmienić się może w kolejne dorosłe dziecko, równie chaotyczne wewnętrznie jak Duszołap.

— Wszystko jest przewidziane w programie nauczania, Śpioszka. Ale musisz też zdać sobie sprawę, że on jest znacznie bardziej dojrzały i odpowiedzialny, niźli ty lub jego matka gotowe byłybyście przyznać. Nie jest już dzieckiem. Musisz pamiętać, że większość tego, co w nim dostrzegacie, to rzeczy, które wam pokazuje, ponieważ myśli, że tego właśnie po nim oczekujecie. To jest dobry dzieciak, Śpioszka. Wszystko będzie dobrze, jeśli ty albo Sahra nie zamatkujecie go na śmierć. On jest w takim wieku, że powinniście wycofać się i pozwolić, by sam się potykał, albo później wszystkiego pożałujecie.

— Rady odnośnie do wychowywania dzieci w ustach kawalera?

— Nawet kawaler może być dość bystry, by wiedzieć, kiedy wychowanie dziecka dobiega końca. Śpioszka, ten chłopak ma wielki hybrydalny talent. Bądź dla niego dobra. On jest przyszłością Czarnej Kompanii. I to właśnie przewidziała ta babcia Nyueng Bao, kiedy po raz pierwszy zobaczyła Sahrę i Murgena razem, jeszcze podczas oblężenia.

— Cudowna dedukcja, staruszku. A ty akurat wybrałeś sobie tę niewłaściwą chwilę, żeby mi o tym powiedzieć, co zresztą jest dla ciebie typowe. Mam tu właśnie pięćdziesięciu jeńców, z którymi muszę coś zrobić. Mam tu pulchnego i malutkiego nowego chłopaka i muszę go przekonać, że w jego własnym interesie jest skłonienie kolegów dowódców, by z nami współpracowali. Nie mam natomiast czasu na zajmowanie się kłopotami związanymi z dojrzewaniem Tobo. Chciałabym, żebyś coś zrozumiał. Gdyby to jeszcze do ciebie nie dotarło, nasza obecność tutaj przestała być tajemnicą. Oto na nowo rozpoczęły się Wojny Kiaulunań-skie. Będę doprawdy zaskoczona, jeśli pewnego dnia nie pojawi się tutaj Duszołap we własnej osobie. A teraz zdejmij ze mnie to odrażające przebranie, abym mogła zrobić to, co trzeba.

— Ach, ależ ty jesteś uparta! — Goblin sprawił, że iluzja zniknęła. Aura otaczająca chłopca również się rozwiała. Tobo wydawał się zaskoczony, że tak łatwo można sobie z nim poradzić, ale mały czarodziej złagodził nieco cios, jakim musiało to być dla niego, natychmiast rozpoczynając fachową krytykę tego, co osiągnął.

Byłam pod głębokim wrażeniem tego, co przed chwilą widziałam. Ale Tobo jako przyszłość Kompanii? To naprawdę budziło we mnie niepokój, nawet jeśli zgodzić się z nie do końca niekwestionowany m założeniem, że Kompania ma przed sobą w ogóle jakąś przyszłość.

62

Kopnęłam grubego oficera czubkiem buta.

— Chodź. Wstawaj. Musimy pogadać. Śliczny, kiedy już sprzątniesz ich broń, pozostali też mogą usiąść. Niedługo i tak pewnie puszczę ich do domów. Goblin, masz ochotę porozmawiać z Sahrą? Raz na zawsze załatwić tę sprawę, żeby potem nie wybuchła nam w twarz w najgorszym momencie?

Gruby oficer jakoś się podniósł. Wyglądał bardzo, ale to bardzo nieszczęśliwie, co akurat potrafiłam pojąć. Nie był to z pewnością najlepszy dzień w jego życiu. Wzięłam go pod ramię.

— Chodź, pójdziemy sobie na spacer.

— Jesteś kobietą.

— Nie zaprzątaj sobie tym głowy. Masz jakieś imię? Albo rangę czy tytuł?

Uraczył mnie swym regionalnym imieniem, długim na kilkanaście wersów, pełnym niemożliwych do opanowania mlaśnięć i gardłowych akcentów, które dodatkowo zanieczyszczały język i tak z góry już zupełnie niedostosowany do normalnego ludzkiego aparatu mowy. Na dowód przypomnę, że sama nie byłam w stanie opanować go na poziomie wyższym niźli zupełnie łamany, mimo iż całe lata spędziłam na tym obszarze.

Wybrałam więc z drugiej listy słowo, które wydawało się określać jego miejsce w genealogii narodu.

— A więc będę mówić na ciebie Suvrin, dobrze? — Zamrugał. Po chwili zrozumiałam, o co chodzi. „Suvrin" to było zdrobnienie. Zapewne od dwudziestu lat nikt oprócz własnej matki się do niego tak nie zwracał.

No cóż. Ja miałam miecz. On nie.

— Suvrin, zapewne słyszałeś plotki, wedle których nie jesteśmy szczególnie miłymi ludźmi. Chciałabym cię uspokoić. Wszystko, co kiedykolwiek słyszałeś, to czysta prawda. Ale tym razem nie przyszliśmy tu po to, aby plądrować, rabować i gwałcić wszystkich, na których się natkniemy, jak to było ostatnim razem. Po prostu zdarzyło się nam tędy przechodzić i mamy nadzieję wywołać najmniejsze z możliwych zakłócenie normalnego toku życia, zarówno waszego, jak i naszego. Czego chcę od ciebie... zakładając, że zdecydujesz się współpracować, woląc to niż grób i zastępstwo kogoś, kto myśli inaczej... to tylko odrobina oficjalnej pomocy, dzięki której będziemy mogli nieco szybciej powędrować dalej. Za szybko mówię jak dla ciebie?

— Nie. Dobrze opanowałem twój język.

— Nie to miałam... nieważne. O co chodzi. Zamierzamy pójść wyżej, na równinę lśniącego kamienia...

— Po co? — W jego głosie zabrzmiało najczystsze przerażenie. Od czasu nastania Władców Cienia zarówno on, jak i jego przodkowie żyli w nieustannym strachu przed równiną.

Przecież nie będę mu tłumaczyć.

— Z tego samego powodu, dla którego kurczak przeszedł przez drogę. Aby dostać się na drugą stronę.

Dla Suvrina to wyjaśnienie najwyraźniej było na tyle nowe, że nie potrafił wymyślić żadnej odpowiedzi. Ciągnęłam więc dalej:

— Przygotowania zajmą nam trochę czasu. Musimy zgromadzić zapasy i ekwipunek. Musimy najpierw wyjaśnić kilka rzeczy. Poza tym jeszcze nie wszyscy nasi ludzie przybyli na miejsce. Zajmując się tym wszystkim, nie mam ochoty toczyć wojny. Chcę, abyś powiedział mi, jak jej uniknąć.

Suvrina stać było tylko na nieartykułowany jęk.

— Jak mam to rozumieć?

— Nigdy nie chciałem iść do wojska. To wszystko przez ojca. Pragnął mnie oddalić od rodziny, wysłać gdzieś, gdzie nie przynosiłbym mu wstydu, ale równocześnie chciał, żebym robił coś, co w jego opinii nie naruszało godności rodziny. Uznał, że jeśli zostanę żołnierzem, niczego nie zepsuję. Nie mam przecież żadnych wrogów, przed którymi mógłbym najeść się wstydu.

— Różne rzeczy się zdarzają. Z tego twój ojciec powinien zdawać sobie sprawę. Żyje na tym świecie dość długo, by dochować się dorosłego syna.

— Nie znasz mojego ojca.

— Byłbyś zaskoczony. Spotkałam w życiu mnóstwo takich jak on. Przypuszczalnie wielu było znacznie gorszych. To nic nowego, Suvrin. I odnosi się to do rozmaitych ludzi. Ilu żołnierzy tu macie? Jak wielu, dajmy na to, po tej stronie gór? Czy ktoś z nich darzy Taglios szczególną lojalnością? Czy porzucą służbę dla Taglios, jeśli teraz okaże się, że przełęcz jest zamknięta? — Terytoria położone na południe od Dandha Presh były rozległe, ale osłabione. Długi Cień eksploatował je bezlitośnie przez czas dłuższy niż żywot pokolenia, a późniejsze wojny z Władcami Cienia i Wojny Kiaulunańskie doszczętnie je zniszczyły.

— Hm... — Wykręcał się, ale niezbyt mocno. Tylko na tyle, by nie ponieść szczególnej ujmy we własnych oczach.

Resztę dnia spędziliśmy razem. Suvrin przeszedł stosowną drogę — od niechętnego jeńca poprzez nerwowego pomocnika aż do pomocnego sprzymierzeńca. Nietrudno było sobie z nim radzić, aż nazbyt chętnie reagował na skromne pochwały i wyrazy wdzięczności. Doszłam do wniosku, że przez całe jego młodzieńcze życie wszyscy musieli szczędzić mu dobrego słowa.

I umierał ze strachu, że zniszczę go w chwili, gdy tylko odmówi współpracy.

Resztę żołnierzy puściliśmy do domów zaraz po tym, jak nasi opróżnili zbrojownię Nowego Miasta. Większość broni w niej zgromadzona wyglądała, jakby została zebrana ze starych pól bitewnych i traktowana później z całkowitą pogardą przez tego samego zbrojmistrza, którego robotę podziwiałam nie tak dawno temu.

Znalazłam zresztą tego człowieka i powołałam w nasze szeregi. Był kimś w rodzaju primadonny, mistrzem o kapryśnym, artystycznym nastawieniu. Pomyślałam, że to coś akurat dla Jednookiego, ten da sobie z nim radę.

Suvrin towarzyszył mi, kiedy poszłam odwiedzić zakupioną przez Sahrę farmę. Jakkolwiek był kiepskim dowódcą, jednak stał na czele wszystkich sił zbrojnych stacjonujących w regionie Kiaulune. Nie świadczyło to dobrze o wartości jego żołnierzy albo o mądrości czy oddaniu jego przełożonych. Postanowiłam jednak mieć go pod ręką. Był użyteczny jako symbol, jeśli już nie w innej roli.

Zanim wyruszyliśmy, zadbałam, by pozostali mieli również coś do roboty. Każdemu przydzieliłam posterunek albo służbę w patrolu, niemniej nie rozśrodkowałam naszych sił, abyśmy na każde zagrożenie mogli zareagować natychmiast, całą dostępną siłą.

Zwróciłam się do Suvrina:

— Zneutralizowałam całą prowincję, wyjąwszy ten mały fort pod Bramą Cienia. Co? — Warownia zamknęła przed nami swe bramy. Ludzie wewnątrz nie zareagowali na wiadomość, jaką im wysłałam.

Suvrin pokiwał głową. Jemu również przychodziły do głowy rozmaite myśli. Za późno.

— Wyjdą, jeśli ty im rozkażesz?

— Nie. Nie są z tych stron. Zostawił ich Wielki Generał, aby strzegli dostępu do Bramy Cienia.

— Ilu ich jest?

— Czternastu.

— Dobrzy żołnierze? Odrzekł zakłopotany:

— Znacznie lepsi od moich. — Co mogło jednak znaczyć tylko tyle, że potrafili równo maszerować.

— Opowiedz mi o tym forcie. W jaki sposób gromadzą wodę i zapasy?

Suvrin zaczął coś wymijająco mamrotać.

— Suvrin, Suvrin. Trzeba było się wcześniej zastanowić.

— Hm...

— Głębiej już nie ugrzęźniesz. Nie pozostało ci teraz nic innego, jak znaleźć sposób wyjścia z całej sytuacji. Zbyt wielu ludzi było dotąd świadkami twojej kolaboracji. Przykro mi, chłopie. Wpadłeś. — Walczyłam, jak mogłam, aby nie osunąć się w rolę Vajry Węża, z całą jej uwodzicielską siłą. Była naprawdę tak bardzo użyteczna.

— Odwagi, kuzynie Suvrin. Wszyscy jakoś musimy z tym żyć. Nie możemy zrobić nic, jak tylko przywdziać uśmiech trupiej czaszki i szarpać ich za brody, i wyrywać im pióra z ogona. Jesteśmy na miejscu. Wychodzi na to, że to tutaj. — W ciemnościach zamajaczyła kiepsko skonstruowana buda. Światło przesączało się przez szczeliny w dachu i ścianach. Zastanawiałam się, po co tyle kłopotów. Może budowa jeszcze nie dobiegła końca. Za nią widziałam zarysy namiotów.

Kiedy szarpnęłam za klamkę, żeby wpuścić Suvrina do środka, na kalenicy dachu coś się poruszyło. Biała wrona. Usłyszałam cichy chichot.

— Siostro, siostro. Taglios się budzi. — Potem rozpostarła skrzydła. Obserwowałam, jak znika w poświacie skrawka księżyca. Słowa były całkowicie zrozumiałe.

Wzruszyłam ramionami i weszłam do środka. Białą wroną będę się przejmować może w przyszłym tygodniu, gdy znajdę wreszcie chwilę, by przytulić głowę do poduszki.

— Czy ktoś z was, chłopcy, zdaje sobie sprawę, że prowadzimy wojnę? Że w takich okolicznościach każda armia, jaką świat znał od początku dziejów, wystawia warty wypatrujące tych, którzy może zechcą się podkraść?

Kilkadziesiąt twarzy bez wyrazu wpatrzyło się we mnie. Goblin zapytał:

— Nikogo nie widziałaś?

— Nikogo tam nie ma, więc jak mogłam kogoś zobaczyć, staruszku?

— Doprawdy. A jednak dotarłaś tutaj żywa. — Wynikało z tego jednoznacznie, że tam na zewnątrz były naprawdę paskudne pułapki, zdezaktywowane wyłącznie mocą szybkich decyzji wartowników, których nie tylko nie widziałam, ale których obecności nawet nie podejrzewałam.

— Pragnę jeszcze dodać, że przynajmniej parę razy na każde stulecie trzeba wziąć kąpiel. — Nie można było tego powiedzieć o większości przedstawicieli tłumu wbitego w ciasne wnętrze kryjówki. Pewnie dlatego zostawili tyle szczelin w dachu i ścianach. — To jest mój nowy przyjaciel, Suvrin. Były kapitan lokalnego garnizonu. Poszeptałam mu chwilę do uszka i zdecydował, że nam pomoże, ponieważ zależy mu, abyśmy odeszli stąd, zanim Protektorka zechce się pokazać i wszystkim uprzykrzyć życie.

Ktoś w tyle powiedział:

— W moje też możesz trochę poszeptać... ała! Za co mnie, kurwa, walnąłeś, Łabędź? Vajra Wąż powiedział:

— Koniec z tym. Łabędź, trzymaj łapy przy sobie. Vigan, nie chcę słyszeć, jak po raz drugi otwierasz paszczę. Powinieneś wiedzieć lepiej. A więc, co wy, chłopcy, zrobiliście w celu obalenia tej wieży przy Bramie Cienia?

Nikt nie powiedział słowa.

— Z pewnością musieliście coś zrobić, kiedy tak sobie siedzieliście. — Gestem objęłam otoczenie. — Udało się wam zbudować dom. Kiepsko. Może powinnam raczej użyć słowa: barak. I na nic więcej nie było was stać? Nie ma żadnych zwiadowców? Nikt nie wymyślił żadnego planu? Nie przedsięwziął żadnych przygotowań? Może coś się działo takiego, o czym nie mam pojęcia?

Goblin niepostrzeżenie stanął obok mnie. Całkowicie niezwykłym dla siebie tonem wyszeptał:

— Nie poruszaj tych kwestii. To nie jest właściwa chwila. Po prostu powiedz ludziom, co mają robić i niech to robią.

Od czasu do czasu potrafię jednak zaufać mądrości małego czarodzieja.

— Siadaj. Oto co zrobimy. Zgromadźcie wszystkie miotacze kul ognistych, jakie uda się znaleźć. Vigan, wybierz dziesięciu ludzi. Sam będziesz niósł najcięższy miotacz. Pozostali niech

wezmą lżejsze. Jeśli nie znajdzie się dość dla was, weźcie łuki. Od razu zajmiemy się tą sprawą. Vigan, zrób zbiórkę swojej drużyny.

Wstał człowiek, który wcześniej popełnił ten błąd, że mnie zdenerwował. Kwaśnym tonem wymienił swoich ludzi. Najprawdopodobniej tych, którzy ostatnimi czasy zdenerwowali jego. I tak się to wszystko toczy.

W ciągu kilku minut, podczas których Vigan zebrał ludzi, skłoniłam pozostałych, by powiedzieli mi wszystko, co powinnam wiedzieć.

63

Kazałam ludziom otoczyć fort. Nieśliśmy zapalone pochodnie i nie czyniliśmy żadnych wysiłków, aby ukryć swą obecność. Zgodnie z rozkazem Vigan niósł najcięższą bambusową tubę o wewnętrznej średnicy trzech cali. Zwrócił się do mnie:

— Nie ma ich już więcej jak parę sztuk, w tej zostały trzy kule.

— Powinno wystarczyć. O, tutaj będzie dobrze. — Dobry snajper z mocnym łukiem mógł nam sprawić kłopoty, ale takowi we współczesnej armii tagliańskiej byli bardzo nieliczni. Mogaba był wojownikiem. Wierzył, że prawdziwi mężczyźni walczą pierś w pierś, zbryzgani przelewaną krwią wroga. Był to jego słaby punkt, który wykorzystywaliśmy parę razy podczas Wojen Kiaulunańskich i wykorzystamy jeszcze nieraz, póki się nie połapie.

Goblin podczołgał się i zajął pozycję za nami. Tobo był z nim. Nie odezwali się słowem, co dla chłopaka musiało stanowić prawdziwą próbę. Potrafił gadać nawet przez sen.

— Co mam zrobić? — zapytał Vigan.

— Poczęstuj ich jednym. Skroś kamiennego ornamentu nad bramą. — Głośniej zaś powiedziałam: — Zostać na miejscach. Nikt nic nie robi, póki nie powiem.

Vigan dwukrotnie próbował zwolnić kurek, ale nic się nie stało.

— Jest pusta? — zapytałam.

— Podobno wcale nie.

Goblin poradził:

— A więc spróbuj jeszcze raz. Minęło ponad dziesięć lat, odkąd jej ostatnio używano. Może potrzebuje trochę dotarcia? Zamyśliłam się:

— Założę się, że nikt nie dbał o czyszczenie mechanizmu. A wy, chłopcy, deliberowaliście, czemu chcę wynająć zbrojmistrza. Ruszaj. Zakręć znowu. Ostrożnie, żeby nie stracić celu z oczu.

„Łup! Psst-Psst-Psst-ziuu!" — w dal. Kula ognista przebiła się równo przez dwa zewnętrzne mury niezbyt okazałych umocnień oraz to, czym wypełniono przestrzeń między nimi. Kamień zaczął parować i rozpływać się. Szkarłatna kula w powietrzu mknęła jeszcze przez kilka mil, póki pchała ją do przodu bezwładność, a potem ciemniała, dryfując ku ziemi gdzieś za ruinami Przeoczenia.

— Przesuń się kilka jardów w lewo, obniż celownik o pięć stóp, a potem zrób to znowu.

Vigan zaczynał się powoli nieźle bawić. Kiedy wędrował na nowe stanowisko, w jego ruchach była jakaś skoczność. Tym razem potrzebny był tylko jeden dodatkowy obrót kurka, żeby wypuścić ognisty pocisk.

Paląca kula w kolorze cytryny przebiła umocnienia na wylot. Musiała coś ważnego zahaczyć po drodze. Kiedy pojawiła się po drugiej stronie, nie miała już prawie wcale energii.

Ponad szczytem wieży wykwitł pióropusz pary.

— Musieliśmy chyba trafić w beczkę z wodą — powiedziałam. Woda z kulami ognistymi tworzyła naprawdę nieprzyjemną kombinację, rodzącą istne eksplozje przegrzanej pary. — Suvrin, gdzie jesteś? — Dwie kule ogniste powinny przyciągnąć uwagę tych w środku, powinny zmusić do myślenia tych, co przeżyli. Teraz należało się skupić na celności ognia. — Suvrin! Czy kiedykolwiek byłeś w środku tej sterty kamienia?

Grubas ruszył niechętnie. Gdy znajdował się już niedaleko, blask padł na jego twarz. Żołnierze broniącego się garnizonu z pewnością go zapamiętają. Wyraźnie dostrzegałam, że mnie też miałby ochotę okłamać. Ale zabrakło mu odwagi.

— Tak.

— Jaki jest układ wnętrza? Z pewnością nie może być szczególnie skomplikowany...

— Nie jest. Zwierzęta i magazyny na parterze. Bramę można wesprzeć wszystkim, co będzie pod ręką, żeby nie dała się wbić do środka. Mieszkają na pierwszym piętrze. Jest tam po prostu jedna wielka sala. Palenisko, na którym przyrządza się posiłki, sienniki i stojaki z bronią, to wszystko.

— A dach stanowi zasadniczo teren przeznaczony do walki, prawda? Poczekaj chwile, Vigan. Nie marnujmy więcej kul ognistych, niż to konieczne. Niech teraz pomyślą chwilę nad tym, co się stało. Może postanowią skapitulować. Wiedzą, że nie zrobiłam nic złego ludziom Suvrina. Tobo, przejdź się dookoła i powiedz wszystkim, że jeśli już chcą wystrzelić kulę ognistą, niech tak celują, aby przeszła przez drugie piętro. Najlepiej jak najniżej. Prawdopodobnie padną na podłogę, kiedy poczują nadchodzącą śmierć.

— Mogę strzelić z jednej z tych rzeczy, Śpioszka?

— Najpierw zanieś wiadomość. — Obserwowałam, jak odchodzi. Zręcznie mu to szło, nie narażał się niepotrzebnie. Przez szczeliny łucznicze prześwitywały twarze ukrytych za nimi obrońców. Kilka strzał poleciało w naszą stronę i nie trafiwszy w nic, spadło na ziemię. — Gdyby ktoś pytał, to mamy dokładne mapy tego miejsca aż do ostatniego siennika i stołu, wiemy też dokładnie, gdzie wycelować każdą kulę ognistą, aby uzyskać najlepszy efekt.

— Znowu masz całkowitą rację. Jak zawsze zresztą. Nic nie mów przez moment. Coś się tu dzieje. Ci ludzie wcale nie są tak wystraszeni, jak powinni.

Jeszcze mówiłam, kiedy zobaczyłam twarz wychylającą się ponad parapetem. A spośród nocy wyfrunęła biała wrona. Strąciła żołnierzowi skórzany hełm z głowy.

Zawołałam:

— Wszyscy wstawać! Coś kombinują!

Goblin już zaczął mruczeć pod nosem. Palcami wyczyniał jakieś dziwne rzeczy.

Na dachu małego fortu pojawili się żołnierze. Każdy trzymał coś w dłoni, gotowe do rzutu. Bez mojego przyzwolenia kilka kul ognistych pomknęło w ich stronę. Jeden grenadier padł, ale wcześniej zdążył jeszcze cisnąć w powietrze swój granat.

Zobaczyłam błysk szkła. Takiego samego, jakiego wiele lat temu Jednooki używał do budowania bomb ognistych. Kilka jeszcze wciąż mieliśmy. Ale rzucanie przeciwko nam bomb ognistych mijało się z celem. Byliśmy poza zasięgiem rzutu.

— Celuj nisko! — krzyknęłam. — Idą cienie! — Był to okrzyk, którego nikt od wieku nie słyszał, ale weterani pamiętali i zareagowali bez wahania.

Goblin już biegł kołyszącym się krokiem skroś zbocza, tak szybko jak tylko pozwalały mu stare kości, wciąż mrucząc i kręcąc młynki palcami, między którymi przeskakiwały różowe iskry, obsypując resztki włosów. Wyrwał z rąk jednego z ludzi cienką, małą tubę bambusową. Oznakowana czarnymi pasami, była przeznaczona właśnie przeciw cieniom.

Pofrunęły kule ogniste. Kilka przedziurawiło forteczkę. Inne pomknęły za cieniami wylewającymi się z pękniętych szklanych pojemników. Za moimi plecami Suvrin zaczął jęczeć. Zwróciłam się doń:

— Nie uciekaj. Wtedy na pewno cię dopadną. Uwielbiają gonić ofiarę.

Z wnętrza fortecy dobiegały teraz liczne wrzaski. Ogniste kule przebijające się przez jej mury trafiały w ludzi. Na swój sposób kule ogniste były równie paskudne jak mordercze cienie.

Jeden z moich ludzi zaczął wrzeszczeć, kiedy dopadł go cień. Ale tylko on miał pecha. Zaklęcie Goblina również trochę pomogło. Szybka reakcja strzelców z miotaczami okazała się najskuteczniejsza.

Goblin strzelał ognistymi kulami z tuby, którą przed chwilą porwał, ale celował na północ zamiast w stronę upartego małego fortu. Przestał po kilku zaledwie próbach. Wrócił do mnie.

— Wykonali swoją robotę, ci dzielni chłopcy, tam w forcie. Przekazali ostrzeżenie. — Mówił tonem kwaśnym jak plasterek cytryny pod językiem.

— Więc, jak rozumiem, Duszołap nie zginęła, wpadając do wody. — Wydarzenia w Taglios poznałam do momentu, gdy dywan Protektorki rozpadł się w powietrzu, a ona spadła z impetem czterysta stóp w dół do rzeki. Relację przerwano w tym momencie, nie dlatego, żeby całe wydarzenie uczynić szczególnie dramatycznym, ale ponieważ zbyt wiele się działo, aby starczyło czasu na opowiedzenie reszty. Zwłaszcza że w grę wchodziła osoba Murgena. Murgen najwyraźniej pracował przez cały czas, kojąc lęki i troski Sahry.

— Ona jest jedną z Dziesięciu, Których Schwytano, Śpioszka. Tym ludziom niełatwo zrobić krzywdę. Do diabła, ona przeżyła, kiedy obcięto jej głowę. Przez jakieś piętnaście lat nosiła ją ze sobą w skrzynce.

Jęknęłam. Czasami naprawdę łatwo było zapomnieć, że Duszołap była kimś więcej niźli tylko niemiłą, odległą, podstarzałą władczynią.

— Mają tam jeszcze jakieś niespodzianki? — pytanie skierowane było do Suvrina, ale odpowiedział Goblin:

— Gdyby mieli, już by ich użyli. Masz zamiar iść tam po nich?

— O, do diaska, nie! Komuś może stać się krzywda. Oprócz nich, oczywiście. Suvrin, idź tam i powiedz im, że jeśli się poddadzą w ciągu najbliższej półgodziny, pozwolę im odejść. Jeśli nie, pozabijam wszystkich, nim minie godzina.

Grubas zaczął już protestować. Vigan dźgnął go czubkiem sztyletu w zadek. Zapewniłam Suvrina:

— Jeśli coś ci zrobią, pomszczę cię.

— Zdjęłaś mi wielki ciężar z serca. Goblin zapytał:

— Jak masz zamiar kogokolwiek pomścić? Biorąc pod uwagę, że nie zamierzasz wchodzić po nich do środka?

— Właśnie po to ma się czarodziei. Wygląda to na wspaniałą sposobność udzielenia Tobo lekcji w warunkach polowych.

— Czyż jestem zaskoczony? Nie bardzo. Od czterystu lat zawsze to samo: „Co teraz zrobimy? Nie mam pojęcia. Niech Goblin się tym zajmie". Powinienem pójść na spacer, a ty sama sobie wymyślaj, co robić.

— Jestem zmęczona. Mam zamiar siedzieć tutaj i dać odpocząć moim oczom, póki Suvrin nie wróci.

Słyszałam, jak Goblin mówi do Vigana, żeby wystrzelił jeszcze jedną ognistą kulę ciężkiego kalibru w róg umocnień, celując wzdłuż ściany tak, aby całą energię zużyła na przeżarcie się przez wapień, z którego ją zbudowano. Potem było solidne „łup!", po którym doszła mnie zaraz woń przegrzanego wapienia. Kiedy odpływałam w sen, słyszałam, jak Goblin mówi coś o wykurzeniu ich stamtąd.

64

Powierzchnia rzeki, w którą uderzyła Duszołap bynajmniej nie zapewniała miękkiego lądowania, jednak oczywiście nie było to równoznaczne z upadkiem z tej samej wysokości na kamień. Lot zresztą trwał dostatecznie długo, by Protektorka zdążyła się przygotować na lądowanie.

Jednak nawet wówczas zderzenie okazało się na tyle gwałtowne, by na jakiś czas pozbawić ją przytomności. W przerwach między przekleństwami zdołała rzucić odpowiednie czary. Kiedy odzyskała świadomość, dryfowała w dół rzeki z falą powodzi, z głową ponad powierzchnią wody. Trwała deszczowa pora roku, poziom wody był wysoki, a nurt bystry. Dużo wysiłku kosztowało ją dopłynięcie do południowego brzegu. Kiedy wreszcie wygramoliła się z odmętu, znajdowała się dobre pięć mil w dół rzeki od miejsca, gdzie do niej wpadła, czyli już poza granicami właściwego miasta, w regionie słynącym z szakali, zarówno z cztero-, jak i dwunożnej odmiany. Powiadano również, że w nocy można tu spotkać polującą panterę, przy brzegu od czasu do czasu krokodyla, i nie minęło znów tak wiele lat, od kiedy po raz ostatni zawitał tu tygrys z dolnego biegu rzeki.

Oczywiście żadna ogarnięta szałem bądź żądzą krwi istota nie mogła sprawić Protektorce najmniejszych kłopotów. Wokół niej skupiło się stado wron liczące setkę osobników; trzymały straż. Pozostałe fruwały w ciemnościach, póki nie zebrały się szeregi nietoperzy. Ptaki i nietoperze razem potrafiły odstraszyć wszystkich padlinożerców i drapieżców, póki Duszołap nie obudziła się i w napadzie nagłego rozdrażnienia nie odpędziła krążącego wokół stada szakali.

Chwiejnie poszła w stronę pobliskiego domu, mrucząc coś o starzeniu się i braku odporności. Powoli odzyskiwała siły. W głosie, którym obrzuciła inwektywami okrutny czas, pojawiło się drżenie.

W końcu dotarła do domku lichwiarza, gdzie zażądała transportu z powrotem do Pałacu. Na miejscu znalazła się tuż przed śniadaniem, w nastroju tak paskudnym, że cała służba natychmiast za punkt honoru przyjęła stanie się niewidzialną. Tylko Wielki Generał przyszedł zapytać o jej samopoczucie. I natychmiast odszedł, gdy zaczęła pluć śliną i warczeć na niego.

Choć tak chętnie lubiła nurzać się w paranoi, Duszołap nie podejrzewała, że jej wypadek był czymś więcej niźli wynikiem zbiegu okoliczności, póki podczas przygotowań do kolejnego lotu, mającego na celu zabawienie Nyueng Bao, nie zbadała dokładnie swego drugiego dywanu. Wtedy odkryła, że części lekkiej drewnianej ramy, na której był rozpięty, zostały osłabione przez podpiłowanie w najważniejszych miejscach.

W ciągu kilku sekund pojęła kto i dlaczego to zrobił. Natychmiast posłała po Jaula Barundandiego i jego współpracowników.

Niespodzianka. Barundandiego nigdzie nie można było znaleźć. Odwołała go z Pałacu trudna sytuacja rodzinna, jak powiedział, dokładnie na kilka chwil przed jej powrotem. Tyle donieśli jej Szarzy, gdy kazała im całą rzecz zbadać.

— Cóż za zdumiewający zbieg okoliczności. Znajdźcie go. Znajdźcie ludzi, z którymi zazwyczaj pracował. Mam z nimi wiele rzeczy do omówienia.

Szarzy rozproszyli się. Wszakże jeden szczególnie śmiały kapitan został z nią, by złożyć raport dotyczący innej sprawy:

— Plotki w mieście głoszą, że Bhodi mają zamiar podjąć na nowo próby samospalenia. Chcą, by Radisha wyszła do nich i osobiście zajęła się skargami.

Te wieści w żaden sposób nie wpłynęły na poprawę nastroju Duszołap.

— Zapytaj ich, czy chcą, abym im dostarczyła potrzebnej do tego nafty. Dzisiaj czuję szczególny przypływ miłosierdzia. Zapytaj ich też, czy mogą się powstrzymać do czasu, aż cieśle wzniosą trybuny, aby więcej wiernych poddanych Radishy mogło cieszyć się tym widowiskiem. Nie dbam o czyny szaleńców. Wynoś się stąd! Znajdź tego robaka, Barundandiego! — Głos, którym mówiła te słowa, znamionował potężną dawkę szaleństwa.

Jaul Barundandi miał szczęście w nieszczęściu. Udało mu się uniknąć zwracania uwagi nietoperzy, wron i cieni, które Protektorka spuściła ze smyczy, gdy tylko Szarzy donieśli o niepowodzeniu poszukiwań, ostatecznie jednak, gdy kara za jego złapanie dostatecznie wzrosła, padł ofiarą donosiciela. Oficjalne kłamstwo głosiło, że zaatakował i poważnie poranił Radishę oraz że jedynie szybka interwencja Protektorki i udział jej najpotężniejszych zaklęć uratowały życie Księżniczki. Wedle doniesień stan Radishy był bardzo poważny.

Lud Taglios kochał swoją Radishę. Jaul Barundandi przekonał się wkrótce, że nie ma żadnych przyjaciół oprócz swych wspólników, i to właśnie jeden z nich zdradził go w zamian za częściowy udział w nagrodzie (większość przywłaszczyli sobie oficerowie Szarych) oraz chwilową nietykalność.

Jaul Barundandi cierpiał straszliwie na mękach i chcąc jak najszybciej pozbyć się bólu, ze wszystkich sił starał się współpracować —jednak po prostu nie potrafił powiedzieć Protektorce nic z tego, co chciała wiedzieć. Ostatecznie więc kazała go zamknąć w klatce zawieszonej dokładnie piętnaście stóp ponad miejscem, które adepci Bhodi zazwyczaj wybierali dla poświęcenia swych żywotów, i wydała obwieszczenie zachęcające przechodniów do rzucania weń kamieniami. Miał tak wisieć w nieskończoność, nękany nieustającą udręką, jednak już podczas pierwszej nocy ktoś zdołał podrzucić mu zatruty kawałek owocu, równocześnie kładąc poniżej trupy zdrajcy i jednego z Szarych, każdemu wsadzając w usta papier, który głosił: „Woda śpi". Zanim ich odnaleziono, wrony zdążyły już mocno poszarpać ciała.

Wtedy też po raz ostatni widziano godła Czarnej Kompanii, jednak ich pojawienie się wystarczyło, aby doprowadzić Protektorkę nieomal do utraty zmysłów. Przez wiele dni wciąż dochowujące jej lojalności resztki Szarych były nadzwyczaj zajęte aresztowaniami, przy czym większość z ujętych stanowili ludzie, którzy naprawdę nie mieli zielonego pojęcia, czym mogli zdenerwować Duszołap.

Ostatecznie nigdy więc nie dotarła na bagna Nyueng Bao, mimo iż oczywiście dokonała niezbędnych napraw ostatniego dywanu. Z każdą godziną Taglios stawało się coraz bardziej podzielone. Całą uwagę musiała poświęcać tłumieniu niepokojów nabrzmiewających w mieście.

Potem dotarł do niej wierny, zszargany, mały cień, który przebył całą drogę przez góry i lasy, rzeki i jeziora oraz równiny, aby przynieść jej wieści o tym, co stało się na dalekim południu.

Duszołap wrzasnęła krzykiem tak straszliwym, że całe miasto natychmiast dowiedziało się o aktualnym stanie jej uczuć. Imigranci zaczęli powtórnie zastanawiać się, czy przypadkiem nie wracać do domów.

Wielki Generał i dwaj oficerowie jego sztabu wyłamali drzwi do apartamentów Protektorki, pewni, że potrzebna jej będzie pomoc. Zastali ją jednak wściekle przechadzającą się po komnacie i debatującą ze sobą co najmniej sześcioma głosami.

— Mają Klucz. Muszą mieć Klucz. Musieli zamordować Kłamcę. Być może zawarli sojusz z Kiną. Dlaczego mieliby tam pójść? Dlaczego mieliby pójść na równinę po tym, co się stało poprzednim razem? Co ich tam wciąż ciągnie? Czytałam ich Kroniki. Nic w nich nie ma. Co mogą wiedzieć? O Krainie Nieznanych Cieni? Nie mogli przecież stworzyć całkowicie nowej i niezależnej tradycji ustnej od czasu, kiedy służyli mi na północy. Gdyby było to coś ważnego, jeden z nich zapisałby wszystko. Po co? Po co? Co oni wiedzą, a czego nie wiem ja?

Duszołap zdała sobie sprawę z obecności Mogaby i jego ludzi. Ci ostatni nerwowo rozglądali się dookoła, próbując pojąć, skąd dobiegają głosy. Kiedy Duszołap była porządnie zdenerwowana, głosy dochodziły jakby ze wszystkich stron naraz.

— Ty. Złapałeś już dla mnie moich terrorystów?

— Nie. I nie złapię, póki nie zgłosi się jakiś obrażony członek rodziny, który uzna to za znakomity sposób wyrównania rachunków. Zapewne i tak nie zostało ich więcej niż garstka i prawdopodobnie nie znają się nawzajem. Z tego, co udało mi się usłyszeć, wnoszę, że wrócili do Pułapki Cienia. — On sam pracował kiedyś dla Władcy Cienia o imieniu Długi Cień. Nie potrafił się pozbyć nawyku określania Kiaulune mianem, jakie nadał mu były pracodawca.

— Dokładnie. Wracamy do miejsca, w którym byliśmy piętnaście lat temu. Tylko że teraz mają Radishę i Klucz. — Ton jej głosu nie pozostawiał wątpliwości, że całkowitą winą obarcza właśnie jego.

Mogaba nie przejął się tym szczególnie. Przynajmniej nie od razu. Był przyzwyczajony, że obwinia się go o błędy innych, nadto nie wierzył, by niedobitki Czarnej Kompanii mogły stanowić jakieś realne zagrożenie w najbliższym czasie. Zostali pobici nazbyt druzgocąco i zbyt długo nie było ich na scenie.

Tylko we własnych fantazjach bardziej przypominali żołnierzy niźli Kłamcy. Nawet ci członkowie sił porządkowych z południa, którzy przypominali w istocie postacie z opery komicznej, powinni ostatecznie być zdolni do pokonania ich i pogrzebania. W Krainach Cienia nie znajdą choćby odrobiny sympatii dla siebie. Tamci ludzie naprawdę dobrze zapamiętali ostatnią wizytę Czarnej Kompanii.

— Ten Klucz? Co to takiego?

— Środek umożliwiający pokonanie bez uszczerbku Bramy Cienia. Talizman, dzięki któremu możliwe jest podróżowanie przez równinę. — Jej głos przedtem brzmiał pedantycznie. Teraz zabarwił go gniew. — Kiedyś był w moim posiadaniu. Dawno temu. Dzięki niemu mogłam pójść tam w górę i przyjrzeć się wszystkiemu. Długi Cień, gdyby wówczas o tym wiedział, chyba wyszedłby z siebie. W jeszcze większym stopniu, niźli to się temu eunuchowi zdarzało. Ale przedmiot zginął podczas pierwszych zamieszek wokół Kiaulune. Podejrzewam, że Kina zasnuła mój umysł siecią złudzeń, podczas gdy Kłamca Singh ukradł zarówno Klucz, jak drogą córeczkę mojej siostry. Nie potrafię sobie wyobrazić, dlaczego ta hałastra miałaby ochotę pójść na pustynię po ostatniej katastrofie, ale jeśli oni czegoś chcą, jest to dostateczny powód, abym im w tym przeszkodziła. Przygotuj się do podróży.

— Nie możemy zostawić Taglios bez nadzoru na czas wystarczający, by dotrzeć do Pułapki Cienia. Nie mamy już ogiera, a gdyby nawet, nie byłby zdolny ponieść dwóch jeźdźców.

Duszołap poczuła się zupełnie zbita z tropu.

— Co?

— Czarny ogier z pomocy. Ten, na którym jeździłem przez te wszystkie lata. Zniknął. Rozbił swój boks w stajni i uciekł. Mówiłem ci w zeszłym miesiącu. — Najwyraźniej nie potrafiła sobie przypomnieć.

— Polecimy.

— Ale... — Mogaba nienawidził latania. W czasach, kiedy był generałem Długiego Cienia, niemalże codziennie musiał latać razem z Wyjcem. Wciąż źle wspominał te czasy. — Sądziłem, że większy dywan został właśnie zniszczony.

— Mały też uniesie nas dwoje. Ale to będzie ciężka przeprawa. Będę musiała często odpoczywać. Mimo to jesteśmy w stanie dostać się na miejsce i wrócić, zanim ci ludzie zorientują się, że nas nie ma, i spróbują wykorzystać sytuację. Tydzień na podróż w obie strony. Dziesięć dni na miejscu.

Wielki Generał mógłby od ręki przedstawić kilkanaście zastrzeżeń, jednak ugryzł się w język. Gdy w grę wchodziły opinie, których nie miała zamiaru wysłuchiwać, Protektorka była jeszcze gorsza niż Długi Cień.

Duszołap ciągnęła dalej:

— Kiedy już będziemy na miejscu, przebierzemy się i przenikniemy w ich szeregi. Chcę, żebyś zwracał uwagę na młot, mniej więcej taki i taki, zrobiony z kutego żelaza, ale znacznie cięższy, niźli powinien być.

Mogaba skłonił się lekko. Nie wyraziła swoich obaw, jak trudne może okazać się dla obydwojga zmieszanie z tłumem, który ścigali.

Duszołap rozkazała:

— Przygotuj swoich ludzi. Przez kilka tygodni będą musieli utrzymać miasto pod kontrolą.

Mogaba wyszedł, nie wspominając, że proponowany czas nieobecności już się wydłużył. Na zajmowanym przezeń stanowisku często trzeba było przemilczać własne odczucia.

Rozbawiona Protektorka obserwowała, jak odchodzi. Nawet w połowie nie udało mu się ukryć swych uczuć tak dobrze, jak sądził. Ale ona od tylu już wieków zaprawiała się w swej niegodziwości i zbadała wewnętrzne sanktuaria ludzkich dusz tak dokładnie, że naprawdę potrafiła niemal czytać w myślach.

65

Mała forteca przechylała się powoli jak lekko podgrzany woskowy model. Gdy tylko zasnęłam i nie mogłam się wtrącać, Goblin przekazał magiczne roboty oblężnicze w ręce Tobo, który wykonał zupełnie niezłą robotę, wykurzając wroga z kryjówek. Mały paskud najwyraźniej brał lekcje od znacznie dłuższego czasu, niźli on lub jego mentorzy skłonni byli przyznać.

Żołnierze garnizonu wynosili właśnie swych zabitych i rannych, kiedy obudził mnie krzyk. Usiadłam wyprostowana. Powoli wstawał świt. I cały świat się zmienił.

— Jakiś problem, Śliczny? — zapytałam.

Jeden z moich weteranów rozpoznał jednego z tamtych.

Diabeł sam przyszedł, żeby wszystko wyjaśnić.

— Ten facet, który dowodzi. To jest Khusavir Pete, Śpioszka. Pamiętasz, myśleliśmy, że zginął, kiedy Batalion Bahrata został wycięty w pień w zasadzce pod Kushkhoshi.

— Pamiętam. — I przypomniałam sobie również coś, o czym Śliczny nie wiedział; fakt, którego znajomość dzieliłam wyłącznie z Murgenem, przechodzącym wówczas jako duch obok miejsca rzezi. Khusavir Pete, w owym czasie zaprzysiężony brat z Kompanii, poprowadził największą siłę, jaką jeszcze wtedy dysponowaliśmy, prosto w pułapkę, która na dobre odebrała nam szansę odegrania większej roli podczas Wojen Kiaulunańskich. Khusavir Pete dobił targu. Khusavir Pete zdradził swoich braci. Khusavir Pete zajmował wysoką pozycję na mojej liście ludzi, których chciałam choć raz jeszcze w życiu spotkać, aczkolwiek do tej pory byłam jedyną, która wiedziała, że on sam przeżył i że za zdradę nagrodzony został wysokim stanowiskiem, pieniędzmi i nowym nazwiskiem. Widząc go jednak, niektórzy ludzie szybko skojarzyli fakty.

— Trzeba było ją poprosić, żeby twarz ci również zmieniła — powiedziałam, kiedy zakrwawionego cisnęli mi pod nogi. — Chociaż i tak pewnie lepiej ci się udało, niźli się spodziewałeś, gdy ona nakłoniła cię do zdrady. — Popatrzyłam mu w oczy. To, co zobaczył w moich, przekonało go, że nie ma sensu czemukolwiek zaprzeczać. Vajra Wąż wyszedł ze mnie, by się zabawić.

Coraz więcej ludzi zbierało się wokół nas, większość nie wiedziała, o co chodzi, póki im nie wyjaśniłam, jak Duszołap skusiła Khusavira Pete'a, aby zdradził i pomógł zgładzić ponad pięciuset naszych braci i sprzymierzeńców. Słowa powitania, z którymi przyszli, szybko zmieniły się w wyszukane sugestie sposobów zredukowania oczekiwanej długości życia zdrajcy. Pozwoliłam mu słuchać, póki ręce naprawdę nie poszły w ruch. Potem rozkazałam Goblinowi:

— Schowaj go gdzieś. Może się jeszcze przydać.

Podniecenie powoli zamierało. Pozwoliłam sobie na przyzwoity posiłek. Mój nastrój poprawił się znacznie, skorzystałam więc z okazji, aby spędzić trochę czasu w towarzystwie Mistrza Surendranatha Santaraksity.

— Życie, jakie prowadzisz, najwyraźniej ci służy — powiedziałam mu na wstępie. — Wyglądasz teraz znacznie lepiej, niż wtedy gdy opuszczaliśmy miasto. — I była to szczera prawda.

— Dorabee? Chłopcze, myślałem, że nie żyjesz. Mimo wszystkich nie kończących się zapewnień. — Pochylił się nieco w moją stronę i wyznał: — Nie wszyscy twoi towarzysze są całkiem uczciwi.

— Może jakimś cudem Goblin i Jednooki zaproponowali, że nauczą cię grać w tonka?

Bibliotekarzowi udało się przybrać niewinny wyraz twarzy.

— Nie grać z nimi, to lekcja, którą każdy musi sobie przyswoić.

Niewinność przemieniła się w diabelski błysk.

— Myślę, że mi też udało się czegoś ich nauczyć. Kiedy byłem młodszy, jednym z moich hobby były sztuczki karciane.

Nie potrafiłam się nie roześmiać na myśl, że te łotry dostały to, na co zasłużyły.

— Odkryłeś może coś, co będzie dla mnie użyteczne?

— Przeczytałem każde słowo w każdej książce, którą zabraliśmy ze sobą, włączywszy w to całość współczesnych kronik twojej kompanii spisanych w znanych mi językach. Nie znalazłem nic godnego uwagi. Próbowałem nawet wydedukować treści kronik, których nie umiałem odczytać, porównując materiał przepisany w więcej niż jednym języku.

Murgen też poświęcił temu mnóstwo pracy. Miał naprawdę bzika, jeśli chodzi o ciągłe przepisywanie materiału w jaśniejszy sposób, a jednym z jego wielkich projektów było przejrzenie Kronik Pani i Kapitana w celu znalezienia nieścisłości i skonfrontowania ich ze świadectwami dostarczonymi przez innych uczestników zdarzeń oraz równoczesna transkrypcja ich na współczesny tagliański. Wszyscy robiliśmy to naszym poprzednikom, do pewnego stopnia przynajmniej, tak że każdy ostatni tom Kronik w rzeczywistości stanowił wynik niezamierzonego współautorstwa wielu.

Powiedziałam więc:

— Wleczemy ze sobą mnóstwo książek, nieprawdaż?

— Jak ślimaki niosące historię własnego życia na grzbietach.

— Tym właśnie jesteśmy. W każdym razie, ładna metafora. Czy te wszystkie studia nie stają się po jakimś czasie ogłupiające?

— Chłopak nie pozwala mi na otępienie.

— Chłopak?

— Tobo. Jest naprawdę bystrym studentem. Bardziej jeszcze nawet zdumiewającym niźli ty swego czasu.

— Tobo?

— Wiem. Któż by się tego spodziewał po Nyueng Bao? Niszczycie wszystkie tradycyjnie utrwalone pojęcia, Dorabee.

— Moje również trzęsą się w posadach. — Tobo? Albo Santaraksita miał ukryty talent wzbudzania w uczniach inspiracji, albo Tobo przeszedł objawienie i zrządzenie boskie wyposażyło go w nowe motywacje. — Pewien jesteś, że to Tobo, a nie jakiś podrzutek?

Demon we własnej osobie wsadził głowę do środka.

— Śpioszka. Popłoch, Rzekołaz i reszta już tu idą. Dzień dobry, Mistrzu Santaraksita. — Tobo naprawdę wydawał się uszczęśliwiony, że może tu przebywać. — Akurat nie mam żadnych innych obowiązków. Aha, Śpioszka, ojciec chce z tobą rozmawiać.

— Gdzie? — Wszystko działo się trochę zbyt szybko. Nie było nawet chwili, aby porozmawiać z Murgenem o najważniejszych wydarzeniach.

— W namiocie Goblina. Wszyscy prócz matki uznali, że to będzie dla niego najbezpieczniejsze miejsce.

Nie miałam kłopotu z wyobrażeniem sobie irytacji Sahry, której odebrano w ten sposób nawet nieliczne chwile sam na sam z mężem.

Kiedy wychodziłam z namiotu, młodzieniec i stary mężczyzna siedzieli już nad książką. Ostrzegłam Santaraksitę znaczącym spojrzeniem, które jednak było niepotrzebne.

Goblina nie było w domu. To jasne. Wykonywał właśnie kolejne zadanie z długiej listy wręczonej mu przeze mnie. Zachichotałam.

Nie bardzo byłam w stanie uwierzyć, że jedna istota ludzka potrafi narobić tyle bałaganu w tak ograniczonej przestrzeni.

Wnętrze namiotu Goblina nie było wiele szersze, niż wynosił wzrost któregoś z nas, a długości miało dwa razy tyle. W najwyższym miejscu od dachu dzieliły mnie dwa cale wolnej przestrzeni. Umeblowanie składało się właściwie wyłącznie z czegoś, co wyglądało jak stołek mleczarki. Góra złachmanionych koców zdradzała miejsce, w którym spał. Resztę wolnego miejsca zajmował całkowity chaos wszelkich przedmiotów, zasadniczo wyglądających na śmietnik wielu poprzednich lokatorów. Znalezienie wiodącego motywu w tym zbiorze było niemożliwe.

Wszystko to musiały być towary zgromadzone już po przybyciu na miejsce. Sahra nigdy nie pozwoliłaby zabrać na barkę takich śmieci.

Projektor mgielny stał u wezgłowia woniejącego posłania Goblina. Z nieporządnie przekrzywionego instrumentu wyciekała woda.

— Jeśli to jest najbezpieczniejsze miejsce na trzymanie tej cholernej rzeczy, to wynika stąd, że cała Kompania cierpi na iluzje własnej wielkości.

Z mgielnego projektora dobiegł mnie szept. Usiadłam nisko, tuż przy nim, dzięki czemu mogłam dokładniej zapoznać się z zapachami na trwałe otaczającymi łóżko Goblina. Kilka z nich musiało zapewne wywodzić się jeszcze z czasów, gdy nosił pieluszki.

— Co?

Nawet wtedy, kiedy Murgen najbardziej się wysilał, był ledwie słyszalny.

— Więcej wody. Musisz dolać więcej wody do urządzenia, w przeciwnym razie za chwilę nie będzie już żadnej mgły.

Zaczęłam wyciągać aparat z namiotu.

Murgen tak się rozzłościł, że przez chwilę nawet mówił głośniej:

— Cholera, nie! Przynieś do mnie wodę, a nie zanoś mnie do wody. Jeśli musisz wlec mnie dookoła, to przynajmniej poczekaj do czasu, aż uzupełnisz we mnie wodę. I nie trać czasu. Za kilka chwil stracę zakotwiczenie w tym świecie.

Znalezienie galona wody zmieniło się w prawdziwe wyzwanie.

— Co ci zabrało tyle czasu?

— Szukanie wody zamieniło się w drobną przygodę. Wychodzi na to, że żadnemu z tych idiotów nie przyszło do głowy, że należałoby mieć jej trochę pod ręką. Gdyby na przykład armia królewska zdecydowała się rozbić obóz między nami a strumieniem, z którego ją czerpiemy, a który znajduje się w odległości mili. Jak mam ją wlać do środka?

— Z tyłu jest korek. Jeśli chcesz, żeby się poprawiło, spróbuj poczytać im trochę z Kronik. Jak to robią w świątyniach. I jak to czasami ja robiłem. Wybierz coś stosownego dla sytuacji, w jakiej się znajdujecie. „W owych czasach Kompania pozostawała w służbie..." i tak dalej, aby mieli przed oczyma przykłady, dlaczego naniesienie na wzgórze więcej wody, niźli bezpośrednio potrzeba, może się okazać przydatne i tak dalej. To są dorośli ludzie. Nie możesz po prostu wydzieraniem się zmuszać ich do robienia właściwych rzeczy. Ale kiedy zaczniesz im czytać, usłyszą opowieści o czymś, co jakiś Kronikarz zrobił kiedyś indziej, i sami zrozumieją, że zawsze należy uprzedzać uderzenie fali gówna. W ten sposób przyciągniesz ich uwagę.

— Tobo mówił, że chciałeś ze mną porozmawiać.

— Muszę cię poinformować, co się dzieje gdzie indziej. I chcę ci podać kilka sugestii odnośnie do przygotowań do wejścia na równinę. Pierwszą jest postulat uważnego wysłuchania Wierzby Łabędzia, najważniejszą wszak konieczność zdecydowanego poprawienia dyscypliny. Równina jest miejscem śmiertelnie niebezpiecznym. Gorszym nawet niż Równina Strachu, której nie możesz pamiętać. Tam nie da się zignorować reguł i pozostać przy życiu. Jedna z sugestii, które mogą pomóc, to ta, aby nie palić ani nie grzebać człowieka zabitego wczoraj przez cień. Niech ci, którzy uniknęli tego losu, patrzą na niego i myślą o tym, co się stanie z wami wszystkimi, jeśli choć jeden spieprzy sprawę tam w górze. Przeczytaj im ustępy zawierające opis naszych przejść. Niech Łabędź poświadczy.

— Mogę wziąć tylko kilka godnych zaufania osób i z nimi was wydobyć.

— Możesz. Ale reszta świata nie okaże szczególnej sympatii ludziom, których zostawisz. Obecnie cień zmierza na północ, aby powiadomić Duszołap, gdzie ma was szukać. Być może ona już wie dosyć, aby domyśleć się, co próbujecie zrobić. Bynajmniej nie zależy jej, aby spotkać się znowu z Konowałem i siostrą, mającymi na dodatek wszelkie powody do żywienia poważnych pretensji. Przybędzie tutaj najszybciej, jak się da. A oprócz Duszołap jest jeszcze Narayan Singh. Wspiera go Kina, a więc niesamowicie trudno go wyśledzić, od czasu do czasu potrafię jednak na mgnienie dostrzec jego obecność. Przebywa po tej stronie Dandha Presh, przypuszczalnie gdzieś niedaleko. Chce odbić Córkę Nocy i udostępnić jej księgę, którą przehandlowałaś za Klucz. Który, tak na marginesie, powinnaś odebrać Wujkowi Dojowi, zanim skusi go pomysł przedsięwzięcia czegoś na własną rękę. I nich Goblin go zbada.

— Hm? — Tego ranka był prawdziwą skarbnicą wiedzy; najwyraźniej wszystko miał z góry poukładane.

— W tym Kluczu jest coś więcej, niźli da się dostrzec na pierwszy rzut oka. Mam przeczucie, że Kłamca czegoś nie zauważył. Doj nieustannie skrobie go, próbując odkryć, co się kryje wewnątrz żelaza. Musimy więcej się o nim dowiedzieć, zanim mu zaufamy. A dowiedzieć się musimy szybko. Nie minie wiele czasu, nim cień dotrze do Taglios.

— Rzeka i Popłoch już przybyli. To są ludzie, którym przynajmniej w połowie można zaufać. Gdy tylko wypoczną, przekażę im część roboty. Potem będę się martwić...

— Martw się już teraz. Niech Łabędź zostanie twoim sierżantem. Jest doświadczony i nie ma już wyboru, jak tylko iść za nami. Duszka nigdy nie uwierzy, że jej nie zdradził.

— O tym nie pomyślałam.

— Nie musisz wszystkiego robić sama, Śpioszka. Jeśli chcesz zostać dowódcą, będziesz się musiała nauczyć, jak mówić ludziom, co ma być zrobione, a potem usuwać się im z drogi i pozwalać to robić. Jeśli będziesz cały czas patrzeć im przez ramię, jak nie przymierzając matka, nigdy nie uzyskasz wiele. Uwiodłaś już tego grubasa?

— Co?

— Tego lokalnego buraka i żołnierzyka. Tego, który nie potrafiłby maszerować krok w krok, nawet gdyby mu pomalować stopy na różne kolory. Pogrążyłaś go już?

— Ty o jednym, kiedy ja o drugim. Zupełnie się już zgubiłam.

— Pozwól, że ci nakreślę, jak wygląda sytuacja. Zapomniałaś mu powiedzieć, że Duszka z pewnością tu wpadnie. Musisz go nakłonić do zawarcia umowy. On zachowuje swoją robotę. Pomaga nam stąd odejść, aby jak najprędzej się nas pozbyć. Kiedy nie patrzy, ty ustawiasz go w taki sposób, że kiedy uderza fala gówna, nie ma wyboru, jak tylko udać się na poszukiwanie szczęścia w naszym towarzystwie.

— W takim sensie go pogrążyłam. Na siedemdziesiąt procent.

— Hej. Poszepcz mu trochę do uszka. Weź do buzi jego miłosny mięsień. Zrób wszystko, co musisz. Jeśli Duszka go straci, nikomu innemu w tych okolicach nigdy już nie zaufa.

Kiedy wpadłam odwiedzić ich znowu, Goblin używał niemalże tego samego języka co Murgen. Radę tamtego najwyraźniej uznał za idealną.

— Złap grubaska za jego fujarkę i nie puszczaj nawet na moment. Od czasu do czasu ściśnij go trochę, żeby nie przestał się uśmiechać.

— Zapewne już ci to mówiłam, ale jesteś zwykłym cynicznym błotojadem.

— To przez wszystkie te lata czekania aż Jednooki znowu zacznie. Byłem słodką niewinną istotą, zanim przystałem do tego oddziału. Co się do ciebie również odnosi.

— Urodziłeś się już cyniczny i zepsuty. Goblin zachichotał.

— Jak sądzisz, co jeszcze trzeba załatwić, zanim pójdziemy w góry? Ile, twoim zdaniem, zajmie to czasu?

— Jeśli Suvrin będzie współpracował, z pewnością nie potrwa to wieczność.

— Nigdy, nawet na chwilę nie zapominaj, że nie masz dużo czasu. Ile jeszcze mam o tym gadać. Duszołap nadchodzi. Nie widziałaś, jak to wygląda, gdy ona skoncentruje się na czymś bez reszty.

— Wojny Kiaulunańskie się nie liczą? — Chyba rzeczywiście musiał zobaczyć coś zupełnie przerażającego. Był zdecydowany postawić na swoim.

Wojny Kiaulunańskie się nie liczą. Dla niej to była tylko rozrywka.

Zmusiłam się do złożenia wizyty, której dotąd unikałam.

Córka Nocy miała spętane kostki. Zamknięto ją w żelaznej klatce, której pręty pokrywała gruba warstwa zaklęć, powodujących tym większy ból, im dalej od nich znalazła się nieszczęsna ofiara. Mogła oczywiście uciec, ale to ją będzie bolało. Jeśli przesadzi i posunie się za daleko, umrze.

Wyglądało na to, że dołożono wszelkich możliwych starań, aby ją zneutralizować. Wyjąwszy rozwiązanie ostateczne, do którego nakłaniał mnie rozum. Nie miałam żadnych powodów, by zachować ją przy życiu — oprócz tego, że dałam słowo.

Podczas posiłków i temu podobnych ludzie zmieniali się po kolei przy jej klatce, pełniąc służbę parami. Sahra nie zaniedbywała swych obowiązków. Doskonale zdawała sobie sprawę z zagrożenia, jakie stanowi dziewczyna.

Od pierwszego spojrzenia omalże nie skręciło mnie z zazdrości. Mimo niekorzystnej sytuacji, w jakiej się znalazła, wciąż była piękna, przypominała swoją matkę, której ktoś ofiarował nowsze ciało. Lecz zza ślicznych błękitnych oczu wyglądało coś nieskończenie starszego i bardziej mrocznego. Przez chwilę czułam się nie jak w obecności Córki Nocy, ale ciemności wcielonej.

Miała mnóstwo czasu na nawiązanie najbardziej intymnego kontaktu ze swą duchową matką.

Uśmiechnęła się, jakby doskonale świadoma węży mrocznej pokusy, pełzających po czarnych korytarzach mej duszy. Miałam ochotę wziąć ją do łóżka. Miałam ochotę ją zamordować. Miałam ochotę uciekać, błagając o litość. Sporego wysiłku woli i gimnastyki umysłu wymagało przypomnienie sobie, że Kina oraz jej córka nie były złem w sensie, jaki ludzie z północy, albo chociaż moi współwyznawcy Vehdna, nadawali temu pojęciu.

Aczkolwiek... imię jej ciemność.

Cofnęłam się parę kroków, odrzuciłam jak szeroko klapę namiotu, aby mój sprzymierzeniec, blask dnia, mógł przeniknąć do wnętrza. Uśmiech zniknął z twarzy dziewczyny. Cofnęła się pod najdalszą ścianę klatki. Nie potrafiłam wymyślić, co mam powiedzieć. Tak naprawdę to nie miałyśmy sobie nic do powiedzenia. Niby po co miałam z nią plotkować i przekazywać mniej istotne wieści z zewnętrznego świata — chyba tylko po to, by skłonić ją do zrobienia czegoś innego prócz czekania.

Bez wątpienia natomiast dysponowała cierpliwością swej duchowej matki.

Coś mnie uderzyło w plecy. Schwyciłam za rękojeść krótkiego mieczyka.

Trzepot białych skrzydeł zniszczył moją starannie ułożoną fryzurę. Szpony wczepiły się w moje ramię. Córka Nocy patrzyła na białą wronę i po raz pierwszy od długiego czasu na jej twarzy odbiły się prawdziwe emocje. Pewność siebie jakby nieco osłabła. Przez szczeliny w masce sączył się strach. Wcisnęła się w kraty za plecami.

— Spotkaliście się wcześniej? — zapytałam. Wrona wyskrzeczała coś, co brzmiało jak:

— Kra! Wiranda!

Dziewczyna zaczęła drżeć w widoczny sposób. Gdyby to było możliwe, zapewne zbladłaby jeszcze bardziej. Szczęki zaciskała tak mocno, że na zębach chyba popękało jej szkliwo. Zanotowałam sobie w pamięci, żeby omówić tę sprawę z Murgenem. On wiedział coś o tej wronie.

Co mogło tak dogłębnie wstrząsnąć dziewczyną?

Wrona zaśmiała się. Wyszeptała:

— Siostro, siostro — i wyfrunęła z powrotem na światło dnia, gdzie przestraszyła jednego z żołnierzy, za co obrzucił ją stekiem wyzwisk.

Patrzyłam na dziewczynę, obserwując, jak z powrotem chowa się w głębi stalowego kokonu otaczającego jej wnętrze. Wreszcie odpowiedziała mi spojrzeniem. Czułam, jak strach obecny w niej jeszcze chwilę temu, ulatnia się. W jej oczach byłam niczym, mniej niż robakiem, z pewnością czymś znacznie mniej istotnym niż naderwany paznokieć na początku długiej drogi przez wieki.

Zadrżałam i uciekłam spojrzeniem.

To był naprawdę przerażający dzieciak.

66

Wstawaliśmy przed świtem. Kładliśmy się po zachodzie słońca. W ciągu dnia wykonywaliśmy mnóstwo ćwiczeń, z rodzaju tych, które już od zbyt dawna zaniedbywano. Tobo z fanatycznym niemalże poświeceniem pracował nad usprawnieniem swych zdolności iluzjonisty. W ramach wysiłków zmierzających do pogłębienia i wzmocnienia poczucia wspólnoty naszego bractwa, odgrywającego tak wielką rolę w tym, czym była Kompania, wprowadziłam zwyczaj codziennego czytania Kronik. Z początku natrafiłam rzecz jasna na opór, jednak sama idea chwyciła, zyskując z czasem coraz większą popularność, w miarę jak narastało przekonanie, że — naprawdę! — wyruszymy na lśniącą równinę albo zginiemy tutaj przed Bramą Cienia, kiedy Duszołap przybędzie napisać ostatni rozdział naszej historii.

Odnowiony rygor ćwiczeń natychmiast zaczął się odpłacać z nawiązką. Osiem dni po tym, jak zdobyliśmy fort pod Bramą Cienia, kolejna hałastra, do złudzenia przypominająca tę, którą wcześniej przyprowadził Suvrin, tyle że liczniejsza, wypadła z terenów otaczających Nowe Miasto od zachodu. Dzięki Mur-genowi zostaliśmy dostatecznie wcześnie uprzedzeni. Z pomocą Tobo oraz asystującego mu Goblina założyliśmy klasyczną zasadzkę Kompanii, wykorzystującą iluzje i zaklęcia nękające, które wprowadziły zamieszanie i zdezorganizowały szeregi członków oddziału, mających zresztą już wcześniej kłopoty ze zrozumieniem, o co właściwie w tym wszystkim chodzi. Uderzyliśmy szybko, z całej siły, bezlitośnie, i w ciągu kilku minut zagrożenie przestało istnieć. W rzeczywistości królewskie odwody rozpadły się tak szybko, że nie udało nam się wziąć tylu jeńców, ilu bym chciała, chociaż zmusiliśmy do złożenia broni większość oficerów. Suvrin bez wahania zidentyfikował tych, których znał.

Suvrin obecnie był już praktycznie rzecz biorąc rekrutem Kompanii, tak wielkie było jego pragnienie przynależności do większej całości i zasłużenia sobie na akceptację tych, którzy go otaczali. Odczuwałam coś na kształt poczucia winy, wykorzystując go w ten sposób.

Jeńcy, których wzięliśmy, zostali wykorzystani jako przymusowa siła robocza, kładąca podwaliny naszej przyszłości. Większość z radością się temu poddała, ponieważ obiecałam, że tych, którzy będą ciężko pracować, uwolnię przed naszym wymarszem na pustynię. Ci natomiast, którzy pracować nie będą, posłużą nam za tragarzy. Swoją rolę odegrały też plotki rozpuszczane wśród naszych więźniów, że po drugiej stronie Bramy Cienia przewidujemy konieczność składania ofiar z ludzi.

Goblina znalazłam w towarzystwie Jednookiego, który jak się zdawało, znacznie szybciej dochodził do siebie pod obecność Goty. Pewnie dlatego, że więcej sił potrzebował, aby zmykać przed nią i potrawami, jakie weń wpychała. Nie wiem. Klucz leżał na małym stoliczku między nimi. Doj, Tobo i Gota przyglądali się z boku. Nawet Gota zamknęła usta na kłódkę.

Rzecz dziwna, ale Sahry wśród nich nie było.

Za daleko się posuwała w okazywanym Tobo niezadowoleniu. Podejrzewałam wszakże, iż chodzi tu o coś więcej, niźli gotowa była przyznać. W znacznej części jej nastroje warunkowały obawy przed najbliższą przyszłością.

— Dokładnie tutaj — powiedział Jednooki, kiedy pochyliłam się naprzód, aby zobaczyć, co robi Goblin. Mały łysy człowieczek miał w dłoniach lekki młoteczek i dłuto. Delikatnie uderzył jednym w drugie. Od Klucza odpadł kawałek żelaza. I tak to najwyraźniej trwało już od jakiegoś czasu, ponieważ mniej więcej połowa żelaza już została usunięta, obnażając przedmiot wykonany ze złota. Tak byłam zaskoczona brakiem choćby śladu chciwości u czarodzieja, że omal nie zapomniałam się zaniepokoić, co też wyprawiają z Kluczem.

Otworzyłam już usta, by coś powiedzieć. Jednooki, nie podnosząc wzroku, poinformował mnie:

— Nie nasraj w gacie, Dziewczynko. Niczego nie zepsujemy. Klucz to ta rzecz w środku. Ten złoty młot. Zechcesz nachylić się trochę bliżej? Być może ty potrafisz odczytać, co na nim napisano.

Pochyliłam się. Objęłam wzrokiem litery odsłonięte przez usunięte żelazo.

— Wygląda jak ten sam alfabet, którym napisano pierwszy tom Kronik. — Nie wspominając już o pierwszej Księdze Umarłych. O której nie powiedziałam.

Goblin końcem dłuta wskazał wyraźny symbol widoczny w kilku miejscach.

— Doj mówi, że widział ten znak w świątyni Gaju Przeznaczenia.

— I tam też jest jego miejsce. — Nie był mi obcy. Mistrz Santaraksita zapoznał mnie z jego znaczeniem. — To jest osobiste godło bogini. Jej własnoręczny podpis, jeśli wolicie takie określenie. — Nie wspomniałam o imieniu. Zaproponowałam: — Nie wymawiajcie imienia. W żadnej z jego form. W obecności tego przedmiotu z absolutną pewnością przyciągnie to jej uwagę. — Wszyscy zagapili się na mnie. Zapytałam: — Nie zrobiliście tego dotąd, nieprawdaż? Nie? Wujku, nie wiedziałeś, czym może tak naprawdę okazać się ta rzecz, co? — Miałam wrażenie, iż Narayan Singh nigdy by nam go nie oddał, gdyby tylko wiedział, co posiada. Podejrzewałam nawet, że przedmiot ten istniał wyłącznie po to, aby opiekujący się nim kapłan mógł w każdej chwili zwrócić uwagę swej bogini. Nawet w mojej religii w dawnych czasach ludzie nawiązywali znacznie bardziej bezpośrednie i przerażające związki z boskością. Tak przynajmniej utrzymywały pisma. Ale nigdzie w mitologii Kiny nie pojawiał się żaden złoty młot, przynajmniej na ile potrafiłam sobie przypomnieć. Może Mistrz Santaraksita będzie w stanie powiedzieć mi coś więcej.

Goblin dalej skrobał talizman. Ja patrzyłam. W miarę jak odpadały kolejne fragmenty, wszystko szło coraz szybciej.

— To nie jest żaden młot — powiedziałam. — To jest rodzaj kilofa. Przedmiot kultu Kłamców. Każdy Kłamca ma taki kilof jak ten. Oczywiście nie są wykonane ze złota. Używają ich podczas pochówku po dokonanym morderstwie. Aby skruszyć kości swych ofiar, które dzięki temu zajmą mniej miejsca w grobie. Czasami wykorzystuje się go także do kopania grobów. Wszystko z towarzyszeniem odpowiednich ceremonii, rzecz jasna, mających uradować Kinę. Naprawdę uważam, że ktoś powinien pokazać to Córce Nocy i zobaczyć, jak ona zareaguje.

Poczułam się nagle wystawiona na tysiące par oczu, które tylko czekały, aż zgłoszę się na ochotnika. Poinformowałam ich:

— Nie mam zamiaru. Idę się położyć.

Ale tamci nie przestawali patrzeć. Sama sobie przyznałam dowództwo. A takim czymś nie powinien zajmować się nikt inny prócz dowódcy.

— W porządku. Wujku. Tobo. Goblin. Będziecie mnie ubezpieczać. Ten dzieciak dysponuje talentami, których zasięgu jeszcze nawet nie podejrzewamy. — Ostrzeżono mnie, że nocą wciąż próbuje opuszczać swe ciało, mimo ograniczeń, jakie na nią nałożono. Była przecież nieodrodną córką swej matki, jak więc mieliśmy stwierdzić, co może się wydarzyć, jeśli zostanie skazana na zbyt dotkliwe niewygody.

Tobo zaprotestował.

— Nie lubię się do niej zbliżać. Od tego dostaję gęsiej skórki. Goblin jednak poparł mnie w tej sprawie.

— Chłopcze, każdemu na jej widok ciarki chodzą po plecach. Ona jest najbardziej przerażającą istotą, na jaką natrafiłem podczas stu pięćdziesięciu lat życia. Musisz się do tego przyzwyczaić. Jakoś sobie z tym poradzić. To jest część tej roboty. Do której, jak mówią, zostałeś stworzony i o którą zresztą sam prosiłeś.

Ciekawe. Goblin jako mentor i nauczyciel wydawał się znacznie bardziej racjonalny i przekonujący niźli Goblin leser i dekownik.

Mały czarodziej zaproponował:

— Poniesiesz Klucz. Jesteś młody i silny.

Kiedy weszliśmy do namiotu, Córka Nocy nawet nie uniosła wzroku. Być może nie zdawała sobie sprawy z naszej obecności. Na pozór pogrążona była w medytacji. Być może komunikowała się z Mroczną Matką. Goblin kopnął pręty jej klatki, które miło zagrzechotały, roniąc deszcze rdzy.

— No cóż, tylko spójrzcie. Czy nie chytra?

— Co jest? — zapytałam.

— Opracowała jakieś zaklęcie, które rzuciła na kratę. Rdzewieje w tempie sto razy szybszym, niż powinna. Bystra dziewczynka. Tylko że...

Bystra dziewczynka popatrzyła na nas. Znowu spojrzałyśmy sobie w oczy. To, co się w nich kryło, zdjęło mnie mrozem aż do kości.

— Tylko co? — zapytałam.

— Tylko że wszystkie niewolące i kontrolujące ją zaklęcia zakotwiczone są w klatce. Wszystko, co się stanie z klatką, stanie się też i z nią. Spójrz na jej skórę.

Natychmiast zrozumiałam, co ma na myśli. Córka Nocy w ścisłym sensie słowa oczywiście nie zardzewiała, jednak jej skóra wydawała się równie zniszczona i pokryta plamami jak powierzchnia żelaza.

Powoli przeniosła wzrok na Wujka, Goblina, Tobo... i aż dech jej zaparło, jakby widziała chłopaka po raz pierwszy w życiu. Podniosła się powoli, przysunęła bliżej krat, wciąż patrząc mu w oczy. Potem nieznaczny mars przeciął jej czoło. Spojrzenie przeskoczyło na przedmiot, który chłopak trzymał w dłoniach.

Otworzyła usta, z których, gotowam przysiąc, wydobył się odgłos przypominający ryk rozzłoszczonego słonia. Oczy powiększyły się. Pochyliła się naprzód. Pęta spadły z nóg. Pręty klatki zatrzeszczały i uroniły kolejny deszcz rdzy. Ugięły się, ale nie pękły. Wyrzuciła ręce przed siebie w rozpaczliwym wysiłku dosięgnięcia Klucza. Drobne płatki skóry poczerniały i opadły z jej dłoni. Ale wciąż była piękna.

Zauważyłam:

— Sądzę, że spokojnie możemy uznać, iż ten przedmiot posiada wielkie znaczenie dla Kłamców.

— Możesz spokojnie uznać — zgodził się Goblin. Całe ramię dziewczyny powoli zaczynało wyglądać jak porządnie poparzone.

— A więc zabierzmy go stąd i zobaczmy, co jeszcze odkryjemy. I niech klatka zostanie wzmocniona, jej pęta zaś zmienione. Tobo! — Chłopak patrzył na dziewczynę, jakby po raz pierwszy dostrzegł w niej kobietę. — Nie mów mi tylko, że właśnie się zakochał. Załamię się, jeśli na dodatek trzeba będzie tym się jeszcze przejmować.

— Nie — zapewnił mnie Wujek Doj. — To nie jest miłość, jak sądzę. Ale to może być mgnienie przyszłości.

Chociaż próbowałam naciskać, nie powiedział już nic więcej. Wciąż był przecież Wujkiem Dojem, tajemniczym kapłanem Nyueng Bao.

67

Zaraz po porażce kolumny odwodów wszystko zaczęło się pięknie układać. Murgen powiedział, że nikt już nie jest w stanie nam się przeciwstawić, przynajmniej bez pomocy zza gór. Niestety, pomoc ta była już w drodze. Duszołap przemieszczała się na południe drogą powietrzną, krótkimi, nierównymi skokami, które jednak przybliżały ją do celu znacznie szybciej, niż byłoby do tego zdolne jakiekolwiek zwierzę — nawet jeden z magicznych ogierów, pochodzących z Wieży w Uroku — jednak dalej zdecydowanie wolniej, niźli należało oczekiwać po magicznym dywanie. Dawno, dawno temu Wyjęć potrafił w ciągu jednej nocy pokonać odległość między Przeoczeniem a Taglios.

Duszołap musiała odpoczywać przez kilka godzin na każdą godzinę spędzoną w powietrzu. Mimo to uparcie dążyła naprzód. A wpływ, jakie te wieści wywarły na żołnierzy, okazał się iście elektryzujący. Skoro zostały tylko dni, albo może wręcz godziny, wszyscy zakasali rękawy i wzięli się do roboty. Prawie nikt się nie obijał, nikt nie marnował sił na darmo, lecz wszyscy naprawdę porządnie przykładali się do szlifowania wojskowych umiejętności.

Suvrin był na miejscu wraz z żołnierzami i musztrował ich, aż biły nań siódme poty. Chociaż był z nami od niedawna, zaczął już tracić wagę i wyraźnie było widać, że łapie formę. Wkrótce po tym, jak Murgen i Goblin zaczęli do spółki wydawać regularne raporty o postępach Duszołap, podszedł do mnie.

— Chciałbym zostać z wami, proszę pani — poprosił.

— Czego chciałbyś? — byłam zaskoczona.

— Nie jestem do końca pewien, czy chciałbym zostać żołnierzem Czarnej Kompanii, ale wiem na pewno, że nie chcę tu być, kiedy przybędzie Protektorka. Otacza ją sława osoby rzadko zwracającej uwagę na wymowę faktów. To, że i tak próżny byłby mój opór wobec was, nie wywrze na niej wrażenia.

— Co do tego z pewnością się nie mylisz. Skoro zdezerterowałeś — ponieważ, wykonując zleconą ci przez nią pracę, zostałbyś zabity — ona ułoży wszystko tak, że czego byś nie zrobił, śmierci i tak nie unikniesz. A jeśli się da, będzie to znacznie mniej przyjemna śmierć. W porządku, Suvrin. Dotrzymałeś słowa i dobrze pracowałeś.

Zamrugał.

— Wiesz, co faktycznie znaczy słowo „Suvrin"?

— Mniej więcej tyle co: „młodszy". Ale teraz jesteś już z nim związany. Większość żołnierzy Kompanii nie posługuje się imionami nadanymi im po urodzeniu. A nawet jeśli używają imion, to i tak nie posługują się własnymi. W ten sposób odrzucają swoją przeszłość. I z tobą będzie tak samo. Skrzywił się.

— Zamelduj się u Mistrza Santaraksity. Póki nie znajdę ci czegoś do roboty, twoim zadaniem będzie asystowanie mu. Ze starego Baladityi nie ma już wielkiego pożytku. Jest jeszcze gorszy niż Santaraksita, który już spóźnia się z pakowaniem, ponieważ książki wciąż odwracają jego uwagę. — Santaraksita zdobył na miejscu kilka antycznych woluminów, które cudownym sposobem przetrwały niezliczone katastrofy nawiedzające te obszary w ciągu ostatnich paru dziesięcioleci.

Suvrin skłonił się.

— Dziękuję. — Kiedy odchodził, jego kroki zdradzały przypływ świeżej energii.

Podejrzewałam, że on i Mistrz Santaraksita mają wiele ze sobą wspólnego. Cholera, Suvrin nawet potrafił czytać.

Przede mną zmaterializował się Tobo.

— Ojciec kazał ci powiedzieć, że Duszołap dotarła już do Charandaprash. I postanowiła tam chwilę odpocząć przed pokonaniem Dandha Presh.

— Kolejnych kilka godzin łaski. Świetnie. Znaczy, że są szansę, iż nie znajdzie tu już nic prócz naszych śladów. Jak ci się układa z matką? Zrobiłeś cokolwiek w tej sprawie?

— Ojciec mówi też, że masz ustawić kogoś z rogiem alarmowym, kto zadmie w momencie, gdy Protektorka znajdzie się niebezpiecznie blisko. I że powinnaś już odwołać patrole obserwujące przełęcz, na wypadek gdyby Duszołap odechciało się jednak odpoczywać.

To był faktycznie dobry pomysł.

Popłoch i Rzekołaz mieli pecha, że znaleźli się blisko, kiedy akurat spojrzałam w tę stronę. Wysłałam ich, żeby ściągnęli wartowników.

— Tobo, nie możesz ignorować swej matki. Skończy się na tym, że będzie między wami gorzej, niż było między nią a twoją babką.

— Śpioszka... dlaczego mi po prostu nie pozwolisz dorosnąć?

— Ponieważ jesteś jej dzieckiem, ty idioto! Nie rozumiesz tego? Nawet kiedy będziesz miał dwa razy tyle lat co Jednooki, wciąż będziesz jej dzieckiem. Jedynym dzieckiem, którego nie zabrał okrutny los. Pamiętasz przecież, że twoja matka miała jeszcze inne dzieci i straciła je?

— No... tak.

— Nigdy nie miałam dzieci. Nigdy nie chciałam ich mieć. Po części dlatego, że potrafię sobie wyobrazić, jaką potwornością może być obserwowanie śmierci własnego ciała i krwi i niemoc zaradzenia temu. Dla was, Nyueng Bao, rodzina jest rzekomo nadzwyczaj ważna. Chcę, żebyś odłożył na bok to, co teraz robisz. Już. A teraz idź i usiądź na tamtym głazie. I przez najbliższe dwie godziny spróbuj nie myśleć o niczym innym, jak tylko o tym, ile dla twojej matki znaczyło przyglądanie się, jak umierają twój brat i siostra. Pomyśl o tym, jak bardzo musiało jej zależeć, żeby nigdy więcej nie przechodzić przez to samo. Pomyśl o tym, jak to jest być nią, po tym wszystkim, przez co przeszła. Jesteś bystry dzieciak. Potrafisz to sobie wyobrazić.

Kiedy dostatecznie długo przebywasz z pewnymi ludźmi, potrafisz intuicyjnie wyczuć ich reakcję. Nie miałam więc kłopotów z wyobrażeniem sobie, jak początkowo obrusza się, chcąc mi przypomnieć, że byłam młodsza, niż on jest teraz, gdy przystałam do Kubła i Kompanii — co rzecz jasna niewiele miałoby wspólnego z meritum argumentacji, ale co stanowi narzędzie, za jakie często chwyta się w jego wieku.

— Jeśli chcesz coś powiedzieć, najpierw zastanów się, czy ma to sens. Ponieważ jeśli nie potrafisz myśleć logicznie i logicznie argumentować, wówczas próżne nadzieje, abyś odniósł poważniejszy sukces na polu magii, niezależnie od twoich talentów. Wiem. Wiem. Wszystko, co dotąd zobaczyłeś, utwierdza cię w przekonaniu, że im większy czarodziej, tym bardziej zwariowany. Ale w granicach zakreślonych przez ich szaleństwo każdy z nich pozostaje rygorystycznie, wręcz matematycznie racjonalny. Cała potęga ich umysłów służy ich szaleństwu. Kiedy popełniają błąd, dzieje się tak dlatego, że pozwalają emocjom lub pragnieniom zastąpić miejsce rozumu.

— W porządku. Wygrałaś. Będę siedział na tej cholernej skale, póki nie urodzę. Och, ojciec kazał jeszcze powiedzieć, że Narayan Singh jest gdzieś niedaleko. Może wyczuć Kłamcę, ale nie potrafi odkryć dokładnego miejsca jego pobytu. Kina chroni go w swych snach. Ojciec mówi, że powinnaś poprosić białą wronę, aby go poszukała. Jeśli dasz radę ją znaleźć i zmusić do słuchania przez wystarczająco długi czas.

— Łowczyni Wron. Może taki powinnam przyjąć pseudonim. Brzmi znacznie chwalebniej niż Spioszka.

— Tobo też brzmi znacznie chwalebniej niż Spioszka. — Tobo podszedł do głazu i usiadł na nim w sztywnej pozycji. Miałam nadzieję, że zasiałam ziarna, które wzejdą, nawet kiedy będzie starał się ze wszystkich sił myśleć o czymś innym.

— Przynajmniej ty możesz zmienić imię, kiedy dorośniesz... — Głupia. Za każdym razem, kiedy mi się tylko spodoba, mogę przecież kazać wszystkim, żeby nazywali mnie stosownie do tego, co sobie wydumam.

Łowczyni Wron musiała zrezygnować ze swego imienia. Okazała się kompletną niezgułą. Biały potwór gdzieś zniknął i nie sposób było go znaleźć. A więc poszłam posiedzieć trochę z Sahrą, aczkolwiek przyjęcie, jakie mi zgotowała, trudno nazwać entuzjastycznym. Wspominałyśmy dawne dni — ciężkie czasy, niedostatki jej męża — póki nie uznałam, że na tyle doszła do siebie, aby wysłuchać tego, co mam do powiedzenia o Tobo.

On zaś sam, łotr, zarobił kilka punktów, pokazując się o właściwiej porze z gałązką oliwną. Zdecydowałam się opuścić towarzystwo, póki rzeczy szły ku dobremu. Miałam nadzieję, że zapanuje pokój, choć nie wierzyłam, by przetrwał wieki.

Duszę bym oddała za jeden spokojny tydzień. Przez tydzień można by się dowiedzieć, czy uda się wskrzesić Uwięzionych. Za tydzień albo będziemy martwi na lśniącej równinie, albo powrócimy niczym potęga ostatecznej zagłady. Albo może...

68

Ciemną nocą, kiedy nawet wartownicy prawie spali, rozbrzmiał róg alarmowy. Ale człowiek, któremu powierzono tę funkcję, chyba zakochał się w swej robocie. Dął i dął. W ciągu kilku chwil w obozie zawrzało. I ja też stałam pod nocnym niebem, z sercem w gardle, wciąż upewniając się, że chaos jest tylko pozorny, a nie rzeczywisty. Wszyscy byli spokojni i skoncentrowani. Nie dostrzegłam śladów paniki. Trudno było nie odczuwać zadowolenia. Nawet odrobina ćwiczeń i dyscypliny to lepiej niż nic.

Zajrzałam do namiotu Goblina. Sahra i Tobo już w nim byli, bynajmniej nie skłóceni. Chyba jakoś udało mi się dotrzeć do dzieciaka. Powinnam większą uwagę zwracać na oboje. W wolnym czasie, którego jak wiadomo mam nadmiar. Pochyliłam się nisko nad projektorem mgły.

— Jakie wieści? Murgen wyszeptał:

— Duszołap jest w powietrzu i leci na południe. Planuje przybyć tu wkrótce po wschodzie słońca. Doskonale wie, gdzie jesteście. Podczas ostatniego wypoczynku wysłała cień, aby rozpoznał wasze pozycje. Wiele się jednak nie dowiedziała. Cień nie ośmielił się podejść na tyle blisko, by podsłuchać, o czym mówicie. Jej plan polega na tym, by przywdziać jedno ze swoich przebrań i przeniknąć do waszego obozu, gdzie dowie się, co naprawdę zamierzacie. Od początku działa w oparciu o założenie, że my wszyscy jesteśmy martwi. Mimo iż przecież nie pozabijała nas własnoręcznie po tym, jak wpadliśmy w jej pułapkę. Uciekła, wierząc, że za kilka dni będziemy martwi. Przypuszczam, iż wiedza o tym, że Konował i Pani wciąż żyją, będzie dla niej wstrząsem, który zrujnuje jej plany na najbliższy wiek.

— Jak szybko leci? Przepraszam. Powiedziałeś, że będzie tu o świcie. Mogaba jest z nią? — To była różnica; jeśli tak, mogła dotrzeć na miejsce mniej gotowa do natychmiastowej walki. Co z kolei każe nam uruchomić inne plany.

— Nie. Jeśli uda jej się dostać między was, znaleźć odpowiedzi na dręczące ją pytania, wtedy dopiero uderzy, zmiażdży jednym ciosem, zdobędzie Klucz i dopiero potem wróci po Wielkiego Generała. — Murgen wykrzywił się, wypowiadając ten tytuł. Fakt, że ostatecznie ani razu nie pobiliśmy go w otwartym starciu podczas Wojen Kiaulunańskich, nie umniejszał naszej dlań pogardy, jako dezertera i zdrajcy.

— Ostrzeż nas, jeśli zrobi coś nieoczekiwanego. Sahra, sprawdzałaś co u twojej matki?

— Przelotnie. Doj i JoJo pomagają jej oraz Jednookiemu. Sądzę, że powoli zaczynał popadać w delirium. Wciąż mamrocze coś pod nosem o krainie nieznanych cieni, wzywa niebiosa i ziemię, dzień i noc.

— Wszelkie zło umiera tam niekończącą się śmiercią.

— To też. O co chodzi?

— Nie mam pojęcia. Gdzieś usłyszałam ten wers. Ma coś wspólnego z równiną, ale dokładnie nie wiem, o co chodzi. Może Doj będzie w stanie ci powiedzieć. Obiecał współpracę i większą otwartość, ale gdy odrzuciłam propozycję zostania jego uczennicą, nic z tego nie wyszło. Przypuszczalnie wina leży w takim samym stopniu po jego, jak po mojej stronie. Nie znalazłam czasu, żeby go trochę choć nacisnąć. Miałam robotę do wykonania. — Wyszłam z namiotu.

Cały chaos zaczynał powoli przybierać coraz bardziej zorganizowane formy. Przygotowaliśmy pochodnie i latarnie wzdłuż całej drogi do Bramy Cienia. Oddział naszych najodważniejszych ludzi już czekał w pobliżu bramy, oświetlając ją jeszcze wyraźniej i rozsypując kolorową kredę, która miała nam posłużyć do oznaczenia przejścia. Juczne zwierzęta stały w szyku. Podobnie tabor wozów. Niemowlęta płakały, dzieci zawodziły, a psy szczekały bez wytchnienia. Zewsząd, spoza zasięgu światła dochodziły odgłosy, jakie zazwyczaj wydają ludzie błądzący w nieprzeniknionych ciemnościach. Więźniów, którzy byli już całkowicie przekonani, że weźmiemy ich ze sobą na równinę, by tam złożyć w ofierze, wygnano z obozu w stronę Nowego Miasta. Niektórzy twardsi towarzysze chcieli wykorzystać ich jako tragarzy, a kiedy przestaną być użyteczni, pozbyć się ich. Zgłosiłam sprzeciw. Po zabiciu kilku pierwszych zaczęliby opierać się i buntować, poza tym nie moglibyśmy ich zjeść po skonsumowaniu ładunku. Nie chodziło nawet o to, by większość z nas w ogóle brała mięso do ust. Ale ci, którzy wybrali taką dietę, nie zrezygnują z niej na początku.

Wypatrzyłam przeciskającego się przez tłum Wierzbę Łabędzia. Wydawał na prawo i lewo rozkazy, jak urodzony instruktor musztry. Podeszłam bliżej.

— Ogarnęła cię nostalgia za dawnymi dobrymi czasami, kiedy byłeś głównym Szarym?

— Prawdziwy geniusz taktyki, którego imienia nie będziemy wymieniać w obecnym towarzystwie, odesłał wszystkich starszych sierżantów pod Bramę Cienia. A nie wyznaczył nikogo, kto zajmowałby się sprawami tutaj na dole.

Nie wymieniony z imienia geniusz musiał przyznać mu rację. Rzeka, Popłoch, Śliczny, wszyscy ludzie, których znałam dłużej, i którym ufałam najbardziej, byli na górze lub gdzieś indziej w ciemnościach. Myślę, że po prostu uznałam, iż Sahra i ja same sobie poradzimy. Zapominając, że w istocie będę biegała wszędzie, podejmując decyzje za wszystkich, którzy nie potrafią sami zdecydować, co począć.

— Dzięki. Jeśli nie otrzymam lepszej propozycji do dnia czterdziestych urodzin, może jeszcze za ciebie wyjdę. Łabędź zamarkował stuknięcie obcasami.

— Tak. A ile masz dzisiaj?

— Siedemnaście.

— Tak jak sądziłem. Oraz może dwadzieścia lat doświadczeń plus zmęczenie materiału.

— Niełatwo jest dzisiaj być nastolatką. Po prostu zapytaj Tobo. Nikt nigdy nie miał tak ciężko jak on. Zachichotał.

— Jeśli już o dzieciach mowa, kto się opiekuje Córką Nocy? Zastrzegam, że tym kimś nie chcę być ja.

— O rany! Myślałam, że Goblin i Doj wezmą to na siebie. Ale Goblin jest zajęty, pomaga śledzić Duszołap, a Doj musi się martwić Gotą i Jednookim. Dzięki, że mi przypomniałeś. — Ruszyłam z powrotem ku namiotowi Goblina. — Hej, Mały Pryszczu! Zostaw wszystko Sahrze i Tobo. Musimy załadować Córkę Nocy.

Goblin wyłonił się z namiotu, mrucząc coś pod nosem, ogarnął wzrokiem zamieszanie, jęknął.

— W porządku. Weźmy się do tego. Tylko, jak to się, kurwa, stało, że nigdy nie nadaliśmy jej imienia? Co z tego, że żadnego nie chce. W klatce też żyć nie chce. Nawet Oj Boli byłoby łatwiejsze niż nazywanie jej przez cały czas Córką Nocy. O, żesz! A co to, kurwa, jest? — Spojrzał ponad moim ramieniem, w dół zbocza.

Odwróciłam się, zobaczyłam świecącą pośród ciemności parę szkarłatnych oczu, które zbliżały się coraz szybciej. Schwyciłam za miecz. Potem, usłyszawszy tętent kopyt, zamarłam ze zmarszczonym czołem. Wreszcie powiedziałam:

— Hej, chłopie! To ty? Co, do diaska, tutaj robisz? Myślałam, że znalazłeś sobie robotę u zdrajcy.

Wielki czarny ogier podszedł bliżej, skłonił głowę, aby prych-nąć w moje włosy za lewym uchem. Objęłam jego kark. Kiedyś, dawno temu byliśmy przyjaciółmi, ale nie sądziłam, że związek był na tyle bliski, by ogier zechciał opuścić Mogabę i podążać za mną przez setki mil, gdy tylko zrozumiał, że wciąż żyję. Stworzenia te wyhodowano magicznym sposobem, aby służyły Pani z Wieży, zasadniczo jednak nie powinny mieć nic przeciwko przechodzeniu z rąk jednego pana w drugie. Ten należał do Murgena, zanim trafił się mnie; potem go straciłam.

— Powinieneś jak najszybciej stąd zmykać — powiedziałam mu. — Naprawdę nie najlepszy wybierasz sobie czas. W ciągu kilku godzin Duszołap na nas tu wsiądzie. Jeśli nie będziemy już wszyscy na równinie.

Koń przyjrzał się moim towarzyszom oraz tej części Kompanii, którą mógł dostrzec, i zadrżał. Potem, przeniósłszy spojrzenie na Łabędzia, wydał z siebie aż nazbyt ludzkie prychnięcie.

Poklepałam go po karku.

— Nie jestem pewna, czy przypadkiem nie masz racji, ale Wierzba umie odpokutować za grzechy. Wrażliwość moralną chowa tylko za maską cynizmu. Jak chcesz, możesz ruszać z nami. Ja nie jadę. Przynajmniej bez siodła.

Łabędź zachichotał.

— Tyle jeśli chodzi o triumfalnych jeźdźców Vehdna, gardzących siodłem i strzemieniem.

— Nie obrażając siebie samej, muszę zauważyć, że większość z tych dumnych jeźdźców miała ponad sześć stóp wzrostu.

— Poszukam ci drabiny. I obiecuję, więcej ani słowa na temat tego, jak powiodło się tym jeźdźcom, kiedy spotkali się z kawalerią znającą i siodła, i strzemiona.

— Ugryź go, chłopie.

Ku memu zdumieniu ogier pochylił łeb i skubnął rękę Wierzby. Łabędź aż odskoczył.

— Zawsze miałeś paskudny charakter i złe maniery, dupku.

— Akurat odpowiednie dla ciebie towarzystwo.

— Nie chciałbym przerywać miłosnych pogaduszek, Łowczyni Wron — wtrącił Goblin — ale wydawało mi się, że mieliśmy coś zrobić z Oj Boli.

— Sarkastyczny, podsłuchujący błotojad. To ja miałam, nieprawdaż? I przeoczyłam jeszcze naszego starego kumpla Khu-savira Pete'a, co? Ostatnimi czasy jakoś nie miałam okazji do niego zajrzeć. Wciąż żyje? — Koń dmuchnął mi znowu we włosy. Może on znacznie bardziej tęsknił za dawnymi dobrymi czasami niż ja.

— Mogę sprawdzić. Zupełnie zapomniałaś o nim, układając ramowy plan.

— Och, nie zapomniałam. Wcale a wcale. Dla Khusavira Pete'a mam misję specjalną. A jeśli mu się powiedzie, to nie tylko zostanę przy życiu, ale zapomnę mu wszystko, co zrobił pod Kushkoshi.

Ktoś krzyknął. Szkarłatna kula ognista przeszyła mroki nocy. Nie trafiła w cel. Uderzyła natomiast w namiot. Potem w następny, aż wreszcie wpadła do nieporządnie postawionego baraku, który ludzie zbudowali, czekając na mój przyjazd. We wszystkich miejscach zaprószyła ogień.

— To był Narayan Singh — powiedział Wierzba Łabędź, streszczając w jednym zdaniu to, co kilkudziesięciu ludzi widziało w chwili karminowego rozbłysku. — I miał Oj Boli...

— Możesz się tym zająć, Łabędź. — Zaczęłam krzyczeć na tych, którzy byli najbliżej, próbując zorganizować pościg. Goblin zauważył:

— Uspokój się, Śpioszka. Wszystko, co należy zrobić, to czekać, aż zacznie krzyczeć, a potem pójść i wziąć ją z tego miejsca.

Zapomniałam o niewiarygodnej zupełnie sieci nadzorujących zaklęć, którymi związano Córkę Nocy. Im dalej będzie od klatki, tym bardziej wzrośnie jej ból. W postępie geometrycznym. A potem, w odległości znanej tylko Goblinowi i Jednookiemu, dławiące zaklęcia zareagują gwałtownie i zacisną się od razu do końca. Narayan może ją uprowadzić, ale wyłącznie kosztem jej śmierci. Chyba że...

Zapytałam.

— Zaklęcia można zdjąć tylko z zewnątrz. Mogłaby sobie być swoją matką i siostrą naraz, wszystkimi Władcami Cienia oraz Dziesięcioma, Których Schwytano w jednej osobie i dalej ktoś musiałby jej pomóc się uwolnić.

— W porządku. A więc poczekamy na krzyki.

Nie było żadnych krzyków. Ani wtedy, ani później.

Murgen szukał, jak potrafił. Nie znalazł po nich śladu. Kina śniła potężny sen, chroniąc swoich wybranych. Goblin upierał się, że muszą być gdzieś w pobliżu, że nie ma sposobu, aby Córka Nocy rozerwała więź ze swoją klatką.

Zwróciłam się do Łabędzia:

— Wobec tego weź kilku ludzi i zatargaj tę klatkę do Bramy Cienia. Zmusimy ją, aby za nami podążała.

Ostrzegawczy róg odezwał się znowu. Duszołap pokonała przełęcz. Była już po naszej stronie Dandha Presh. Na wschodzie można już było dostrzec pierwszy brzask.

Czas ruszać.

69

W miarę jak Duszołap zbliżała się do celu, zręcznie omijając skały, na jej dywanie gorzał coraz bardziej gwałtowny spór. Słońce płonęło oślepiającym ogniem za jej plecami. Jakaś jej część chciała zapomnieć o przyjętym wcześniej planie przebrania się i przeniknięcia do obozu wroga. Ta część chciała pojawić się niczym mordercza burza niszcząca wszystko i wszystkich, którzy nie byli Duszołap. Ale takim czynem wystawi się na kontratak ludzi, którzy w przeszłości nie raz dowiedli swych umiejętności bojowych. Kreatywność była jednym z najbardziej drażniących wymiarów tradycji Czarnej Kompanii.

Osadziła dywan na ziemi i zeszła zeń, a potem ukryła się pod drobnym zaklęciem. Zaczęła się skradać w kierunku obozu Kompanii, ostrożnie za każdym razem przemierzając po kilka jardów, póki nie znalazła dobrego miejsca na kryjówkę, która da jej możliwość spokojnego stworzenia iluzji i przeprowadzenia drobnych zmian kształtu, zapewniających nierozpoznawalność. Praca wymagała całkowitego skupienia.

Z tyłu, przez krzaki, niedaleko od miejsca, gdzie wylądowała, pełzł naprzód Wujek Doj — odwołał się do swych niewielkich magicznych mocy, aby upewnić się, że nigdzie nie ma zastawionych sideł, a potem za pomocą toporka, nie wykonując żadnych zbędnych ruchów, zniszczył latający dywan Duszołap. Może był już stary i nie potrafił szybko maszerować, ale wciąż był szybki i zręczny. Zdążył wrócić już niemal pod samą Bramę Cienia, kiedy Duszołap pojawiła się, wyglądając nieomal jak wcielenie bałaganiarskiej męskiej młodości.

Biała wrona, usadowiona niepewnie na łaknącym deszczu krzaku, obserwowała jej przejście. W chwili gdy nie mogła już nic zobaczyć, nawet gdyby się akurat obejrzała, ptak z trzepotem skrzydeł poleciał do miejsca, gdzie zmieniła swą postać, i zaczął przetrząsać ubranie oraz wszystko, co po sobie zostawiła. Nie przestawał równocześnie wydawać takich odgłosów, jakby naprawdę mówił do siebie.

Duszołap weszła na teren obozu, gdzie spodziewała się zastać niedobitki Czarnej Kompanii. Obóz był pusty. Unosząc głowę, dostrzegła długą kolumnę, która zdążyła już pokonać Bramę Cienia. Tylko jeden mężczyzna z mieczem na plecach wciąż jeszcze był po tej stronie, ale i on poruszał się szybko; kilku ludzi czekało nań po drugiej stronie.

Zdobyli jednak Klucz! I wykorzystali go! Powinna była przybyć szybciej na miejsce! Powinna zaatakować! Cholera, każdy dobrze wiedział, że subtelnością nic się z tymi ludźmi nie zdziała. Hej! Musieli skądś wiedzieć, że ona się zbliża. Trudno to inaczej wyjaśnić. Wiedzieli, że tu leci, i wiedzieli, gdzie się znajduje w danej chwili, i...

Pierwsza kula ognista była tak precyzyjnie wymierzona, że urwałaby jej głowę, gdyby Duszołap właśnie nie przysiadła na ziemi. W następnej chwili poleciały następne, z wielu różnych miejsc. Zapaliły krzaki i rozbiły skały. Protektorka padła na brzuch i zaczęła pełznąć. Zanim zatroszczy się o urażoną godność, trzeba wydostać się spod ześrodkowanego ognia. Niestety, cokolwiek zrobiła, nie zdawało się na nic. Zabójcy najwyraźniej dokładnie znali miejsce jej pobytu, a jej przebranie nie zmyliło ich nawet na moment.

Kiedy zapora kul ognistych zaczęła powoli ogarniać ją ze wszystkich stron, udało jej się schować w głęboką dziurę, która jeszcze do niedawna najwyraźniej służyła jako dół na odpadki. Nieważne. Obecnie każde schronienie było bezcenne. Teraz snajperzy już jej nie dostaną, chyba że wyjdą z ukrycia i sami po nią przyjdą.

Skorzystała z tej chwili zwłoki, by wymyślić, przygotować i przeprowadzić kontratak. Obejmował on mnóstwo barw, ognia i wrzących oleistych eksplozji, które wszak niewielki odniosły skutek, bowiem ocaleli napastnicy uciekli poza Bramę Cienia w momencie, gdy skryła się w dziurze.

Wyszła na powierzchnię. Nic się nie stało. Spojrzała wściekłym wzrokiem w górę stoku. Więc tak. Już nawet snajperzy znaleźli się po drugiej stronie Bramy Cienia. Stało tam mniej więcej dziesięciu ludzi, czekając, aby zobaczyć, co ona pocznie. Próbowała odzyskać spokój. Tylko nie dać się sprowokować i nie zrobić nic głupiego. Ponadto Brama Cienia była już naprawdę w kiepskim stanie. Jeden wściekły, bezmyślny ruch i można ją zniszczyć tak, że nie da się już tego naprawić.

Zdusiła w sobie dławiącą ją wściekłość. Była tak stara w swej niegodziwości. Czas był jej najbliższym sprzymierzeńcem. Wiedziała co to cierpliwość.

Kuśtykając, udała się w górę, zmuszając gniew, by wykrwawił się w ruchu, ze spokojem, którego żadna normalna istota ludzka zachować by nie potrafiła.

Stok tuż pod Bramą Cienia pokryty był łatami i paskami różnobarwnej kredy. Środkiem biegła wyraźnie zaznaczona bezpieczna ścieżka. Duszołap nie uległa pokusie, by po niej pójść. Być może zapomnieli, że już raz przeszła tę drogę. A może nie przyjmowali do wiadomości, że potrafi sobie przypomnieć, iż w owych czasach bezpieczna ścieżka wchodziła pod Bramę Cienia osiem stóp dalej na zachód, dokładnie obok zardzewiałej, poskręcanej żelaznej klatki, która leżała przewrócona na bok, jakby była całkiem wyzutą z sił umierającą istotą. Pogroziła palcem.

— Nieładnie, nieładnie.

Wierzba Łabędź — niech diabli wezmą jego zdradzieckie gnaty, co dawno już winny ziemię gryźć! — i rodzina Nyueng Bao oglądali się obojętnie za siebie. Biały czarodziej, Goblin, uśmiechał się pod nosem, najwyraźniej pamiętając, komu Duszołap zawdzięcza to, iż nie może obecnie normalnie chodzić. A paskudna mała kobieta śmiała się śmiechem pełnym nieskrywanego zła. Powiedziała jeszcze:

— Nie chodzi o to, że próbowałam cię zwabić, Słodziutka. Zwabiłam cię. — Uniosła dłoń i wystawiła środkowy palec w geście najwyraźniej wyuczonym od ludzi z północy. — Woda śpi, Protektorko.

A co, u diabła, to miało znaczyć?

70

Żadna istota ludzka nie potrafi skakać tak wysoko, jak udało się to Duszołap. Poderwała stopy dziesięć stóp nad powierzchnię ziemi, dosłownie ułamek sekundy wcześniej, nim kula ognista rozerwała powietrze w miejscu, gdzie przed momentem stała. Zaiste, nie powinnam mleć swoim przeklętym ozorem. Pobłażanie sobie zawsze tak się kończy. Ile istnieje opowieści i sag, w których bohaterowi udaje się ocaleć, ponieważ jego wróg marnuje czas na przechwałki i pobłażanie sobie przed ostatecznym zabiciem go? A więc dodajcie do tej listy kolejną pozycję, kiedy to Kronikarz Kompanii Śpioszka dopuściła się właśnie takiego nieprawdopodobnie głupiego czynu i wzbudziła niepotrzebną czujność u swej niedoszłej ofiary.

Oczywiście nie sposób zaprzeczyć, że była szybka. Legendarnie szybka. Biedny stary Khusavir Pete zdołał wystrzelić jeszcze tylko dwie ogniste kule, zanim Duszołap dorwała go tam, gdzie trwał przykuty łańcuchami.

Wszystko nie potoczyło się w sposób, na jaki liczyłam. Teraz Khusavir Pete miał przed sobą parę ciężkich chwil, którymi spłaci zaciągnięty u nas dług.

Kątem oka pochwyciłam jakiś ruch — biała wrona sfrunęła z nieba niczym pikujący jastrząb. Skręciła jednak w ostatniej chwili i odleciała na bok. Wymruczałam pod nosem:

— Siostro, siostro. — Powoli uczyłam się chyba odczytywać takie wiadomości.

— Chodź tu, Tobo. — W tej chwili on niósł Klucz. Miał maszerować z przodu, na czele kolumny, zmarnował jednak trochę czasu, chcąc zobaczyć fajerwerki. Był jedynym spośród nas, któremu nie dostawało na tyle rozsądku, aby się bać. Ponieważ jednak nie szedł na czele kolumny, gdzie być powinien, procesja stanęła. Gdy do mnie podchodził, na jego twarzy malowało się poczucie winy. Spodziewał się porządnego złajania. Które też go nie ominie, ale później.

— Unieś Klucz w górę.

— Ale czy to nie...

— Kompania to nie jest klub dyskusyjny, Tobo. Pokaż jej Klucz. Zaraz.

Gniewnym gestem wzniósł Klucz do góry. Światło poranka rozjarzyło jego złoty kieł.

Duszołap nie zareagowała w sposób widoczny. Ale tak naprawdę ten pokaz nie był zamierzony dla niej. Chciałam, żeby Narayan Singh dowiedział się, co wypuścił z rąk.

Rzecz jasna, był to Klucz, ale prócz tego była to również jakaś starożytna i święta relikwia kultu Kiny, Dusicieli. W czasach jego świetności każdy kapłan oddziału Dusicieli nosił jego replikę. Wymamrotałam:

— Raz się wygrywa, raz się przegrywa, Narayan. W zamieszaniu udało ci się odbić dziewczynę. Ale ja zachowałam to. I noszę go bez przeszkód. Ty masz Córkę Nocy i możesz ją zabrać, dokąd chcesz. Jeśli będziesz w stanie nieść i ją, i jej klatkę. — Goblin i Jednooki zmajstrowali arcydzieło paskudnej magii. Nie byłaby w stanie uciec, nawet gdyby zniszczyła klatkę. Cokolwiek stanie się z jej więzieniem, stanie się również z nią.

Bynajmniej nie byłam zadowolona, że muszę klatkę zostawić, jednak po prostu nie chciała przejść przez Bramę Cienia. Można by temu zaradzić, używając dostatecznie dużo fizycznej siły, jednak zanim zaczęły latać ogniste kule, nie zgromadziłam przy sobie dość ludzi.

Życzę ci szczęścia, Dziecko Ciemności, kiedy będziesz musiała podczas swych niegodziwych knowań wszędzie wlec za sobą całe to żelastwo.

Miałam nadzieję, że Singh zostawił Księgę Umarłych schowaną gdzieś po drugiej stronie Dandha Presh, tak że minie dużo czasu, zanim dziewczyna będzie mogła dostać ją w swe ręce.

Wystarczająco dużo, abym dotarła tam, gdzie chciałam dotrzeć i osiągnąć, com sobie zamierzyła.

— Już dobrze, Tobo. Teraz wracaj na czoło i każ ruszać tej hałastrze. Łabędź. Opowiedz mi o tych kręgach, gdzie można się zrobić obozem. I postaraj się najdokładniej, jak tylko potrafisz, ocenić, kiedy możemy spodziewać się kłopotów spowodowanych uszkodzeniem ochrony drogi.

— Najbliższe znajdują się w odległości kilku godzin drogi. I chociaż my wykorzystywaliśmy je jako miejsce na obozowisko, przypuszczam, że tak naprawdę stanowiły skrzyżowania dróg. W nocy łatwiej zobaczyć, co mam na myśli. — I złowieszczo dodał: — Sama zobaczysz. Wtedy wszystko się zmienia.

Nie podobało mi się brzmienie tych słów.

Wciąż trzymałam się tylnej straży, która znajdowała się w połowie drogi na grzbiet, kiedy Duszołap odkryła najwyraźniej, co się stało z jej latającym dywanem. Odgłosy jej gniewu dotarły do nas mimo wygłuszającej bariery, jaka oddzielała równinę od reszty świata. Równocześnie zadrżała ziemia.

Wujek Doj stał akurat niedaleko, na samym skraju drogi, czekając na jakiś znak odniesionego sukcesu. Powiedziałam:

— Najwyraźniej nie podoba się jej perspektywa pieszego powrotu do domu. — Mój przyjaciel koń stał za mną, spoglądając mi przez ramię. Wydał z siebie odgłos, który swobodnie można by uznać za stłumiony śmiech, gdyby nie dobywał się z pyska konia.

Doj pozwolił sobie na rzadko pojawiający się u niego uśmiech. Najwyraźniej był bez reszty zadowolony z siebie.

Wierzba Łabędź zapytał:

— Co znowu zrobiłaś?

— To nie ja. To Doj. Zniszczył jej ostatni środek transportu. Teraz musi na własnych nóżkach odbyć całą drogę. A znajduje się w odległości setek mil od swego przyjaciela. Prócz tego Goblin już wcześniej zajął się jedną z jej stóp, tak że nie może ani biegać, ani tańczyć.

— Chcesz mi powiedzieć, że stworzyliście następnego Kulawca?

Był dosyć stary, aby pamiętać tę nemezis Kompanii. Nie potrafiłam zaprzeczyć jego słowom. Śmiech zamarł na moich ustach. Często czytałam te Kroniki, ponieważ napisał je sam Kapitan, gdy był młodszy.

— Nie, nie przypuszczam. Duszołap nie ma w sobie tyle zapiekłego jadu i boskiej niemalże złośliwości, jakie targały Kulawcem. Nie popada w takie obsesje jak on. Ona przypomina bardziej chaos wcielony, podczas gdy on był czystą podłością.

Pokazałam Łabędziowi zaciśnięte kciuki.

— Lepiej zajmę miejsce na przedzie i będę udawała, że wiem, co dalej robić. Tobo?

— Poszedł naprzód, nie czekając na ciebie — powiedział Doj. — Obraził się.

Zdałam sobie sprawę, że kolumna znów ruszyła, co oznaczało, iż Tobo dotarł już na równinę, niosąc przed sobą Klucz niczym ochronny talizman.

Naprawdę trzeba było się poważnie zastanowić nad tym, że ten twór, najwyraźniej uznawany przez Dusicieli za świętość nad świętościami, dotarł z równiny do mojego świata za sprawą przodków Nyueng Bao. Powinnam pomyśleć, ile też może znaczyć Klucz obecnie dla ich ostatniego w pełni inicjowanego kapłana.

71

Coś przyciągnęło moją uwagę chwilę przedtem, zanim dotarłam na grzbiet wzniesienia, skąd mogłam po raz pierwszy objąć spojrzeniem lśniącą równinę. Mała żabka, umaszczona na czarno, lecz paskowana i poznaczona skrętami ciemnej zieleni na grzbiecie. Jej oczy miały barwę świeżej krwi. Przywarła do blado nakrapianej płaszczyzny szaro-czarnej skały. Rozpaczliwie próbowała uciec, odskoczyć, jednak miała uszkodzoną prawą tylną nogę, przez co tylko kręciła się bezradnie w miejscu.

— A skąd, do diaska, ona się tu wzięła? Przecież tutaj nie może nic żyć. — Spodziewałam się, że już niedługo chmary much podążające za zwierzętami zaczną się coraz bardziej przerzedzać, w miarę jak przypadkowe ruchy roju wynosić je będą poza strefę ochronną, gdzie czyhały zabójcze cienie.

Łabędź powiedział:

— Nie przetrwa długo. Upuściła ją biała wrona. Przypuszczam, że miała jej posłużyć jako przekąska. — Wskazał dłonią.

Na białą wronę. Śmielszy niż kiedykolwiek dotąd, ptak wił sobie gniazdko na grzbiecie mojego przyjaciela, mistycznego ogiera. Koń zdawał się całkowicie ukontentowany. Może tylko patrząc na mnie, nieco ironicznie się uśmiechał.

— Właśnie sobie przypomniałem — zaczął Łabędź. — Niezależnie, jaki stąd pożytek. Ostatnim razem, kiedy tędy wędrowaliśmy, Konował kazał wszystkim żołnierzom Kompanii dotknąć odznakami i amuletami czarnego pasa biegnącego środkiem drogi. Zaraz po tym, jak przytknął do niego grot lancy będącej drzewcem sztandaru. Być może to tylko próżny gest. Jednak ja jestem przesądnym facetem i czułbym się znacznie spokojniejszy...

— Masz rację. A więc nie wywołuj wilka z lasu. Ostatnimi czasy przeczytałam na nowo wszystko, co Murgen miał do powiedzenia o tej podróży, i on również uznał to za dobry pomysł. Tobo! Stój! — Chłopak raczej nie był w stanie usłyszeć mnie przez hałas, jaki powodowała maszerująca kolumna, miałam jednak nadzieję, że ludzie przekażą mu moje słowa. Jeszcze raz obrzuciłam wzrokiem nieszczęsną żabę i zdumiałam się, że wrona była na tyle bystra, aby z niej zrezygnować. Potem przyspieszyłam kroku, by dogonić naszego nieopierzonego czarodzieja.

Kolumna przystanęła. Tobo otrzymał moją wiadomość. Zdecydował się do niej zastosować. Może usłyszał coś od białej wrony.

Jego matka i babka były razem z nim w miejscu, gdzie na mnie czekał, dbając, by nie popełnił żadnych głupstw. Był rozdrażniony zwłoką. Już zdążył wyprzedzić wszystkich prócz Sahry i Goty...

Ach! Przypomniałam sobie, że Murgen miał identyczne kłopoty z Lancą Namiętności.

Gdy po raz pierwszy ogarnęłam wzrokiem równinę, zdjęła mnie groza. Jej bezmiar był nieopisany. Aż do linii horyzontu była płaska niczym stół. Trudno było mieć wątpliwości, iż oto patrzy się na twór gigantyczny, niemniej całkowicie sztucznego pochodzenia.

— Opanuj się, Tobo. Ani kroku dalej — zawołałam. — Prawie o czymś zapomnieliśmy. Musimy wziąć Klucz i dotknąć nim czarnego pasa, który biegnie środkiem drogi.

— Jakiego czarnego pasa? Odpowiedział Łabędź:

— Tym razem nawet w połowie tak dobrze go nie widać. Ale jak się przyjrzysz, z pewnością zobaczysz. Był. Znalazłam.

— Chodź tutaj. Z tego miejsca na pewno go zobaczysz.

Tobo cofnął się niechętnie. Może powinnam Gocie kazać nieść Klucz. Z czysto fizycznych powodów — nie potrafiłaby poruszać się tak szybko, aby wyprzedzić resztę z nas.

Zagapiłam się w przestrzeń za jego plecami, czując lekkie muśnięcie tej pasji, każącej iść przed siebie, coraz szybciej. Teraz z każdą chwilą znajdowałam się bliżej mych braci... Ciemnoszare chmury zaczęły zbierać się nad naszymi głowami. Murgen wspominał w którymś miejscu o permanentnej powłoce chmur, których jednak próżno byłoby szukać w nocy. Nie potrafiłam wypat-rzeć nawet najlżejszego śladu zrujnowanej fortecy, znajdującej się rzekomo kilka dni drogi przed nami. Widziałam natomiast liczne kamienne kolumny, jedyne struktury zakłócające idealną gładź równiny.

— Widzę go! — krzyknął Tobo, wskazując palcem w dół. Mały idiota zamachnął się kilofem, wbijając jego czubek w powierzchnię drogi.

Ziemia zadrżała.

Nie było to wprawdzie żadne potężne trzęsienie ziemi, jak te, pamiętane przez wielu z nas sprzed lat, które obróciły w zgliszcza połowę Ziem Cienia. Wstrząs był jednak na tyle silny, że ludzie zaczęli gadać, a zwierzęta zaprotestowały.

Promienie wschodzącego słońca musiały jakimś sposobem choć musnąć równinę, wszystkie bowiem kamienne kolumny roziskrzyły się znienacka. Ludzie zaczęli się głośno zachwycać. Powiedziałam:

— Przypuszczalnie dlatego właśnie nazywają ją równiną lśniącego kamienia. Łabędź zaprotestował.

— Nie wydaje mi się. Ale mogę się mylić. Pamiętaj, co powiedziałem o odznakach Kompanii.

— Nie zapomniałam.

Tobo wydobył kilof z powierzchni drogi. Ziemia poruszyła się znowu, równie delikatnie jak poprzednio. Kiedy podeszłam bliżej, stał z oczyma wbitymi w powierzchnię drogi, zupełnie skonfundowany.

— Sama się zaleczyła, Śpioszka.

— Co?

— Kiedy uderzyłem, ostrze weszło tak, jakby powierzchnia była zupełnie miękka. A kiedy wyciągnąłem go, droga sarna zaleczyła swoje skaleczenie.

Łabędź zauważył:

— Teraz znacznie łatwiej można zauważyć środkowy pas.

Miał rację. Może to przez blask słońca.

Ziemia zadrżała znowu. W głosy rozprawiających za moimi plecami wkradł się inny ton, dawało się wyczuć głównie przerażenie i odrobinę prawie mistycznej zgrozy. Obejrzałam się.

Przed moimi oczyma, na miejscu, z którego przyszliśmy, kłębił się ku niebu wielki grzyb ciemnoczerwonego dymu, nakrapiany delikatnymi czarnymi rozbłyskami. Górna powierzchnia zdawała się na pozór całkiem zestalona, jednak w miarę jak wznosił się i kołysał, odpadały odeń fragmenty jakichś śmieci.

Goblin wybuchnął śmiechem tak donośnym i pełnym złośliwości, że musiał być chyba słyszalny w promieniu wielu mil.

— Ktoś znalazł mój ukryty skarb. Miałem nadzieję, że wreszcie kiedyś udzielę jej naprawdę bolesnej lekcji. — Znajdowałam się na tyle blisko, by słyszeć, jak dodał szeptem: — Naprawdę chciałbym, żeby ten wypadek okazał się śmiertelny, jednak to pewnie próżne nadzieje.

— Zapewne masz rację.

— Wystarczyłoby, gdyby okulała na drugą nogę. Powiedziałam:

— Sahra, jest coś, co mogłabyś dla mnie zrobić. Pamiętasz, jak Murgen opowiadał, że wciąż gnało go naprzód, kiedy tu naonczas przyszli? Z Tobo dzieje się to samo. Spróbuj nieco go kontrolować.

Sahra wydała z siebie zmęczone westchnienie. Pokiwała głową.

— Zatrzymam go, kiedy będzie trzeba. — Wydawała się jednak dziwnie apatyczna.

— Nie chcę, żebyś go zatrzymywała. Chcę tylko, żeby szedł dostatecznie powoli, aby inni mogli za nim nadążyć. Później może się to okazać ważne. — Zdecydowałam, że my dwie będziemy chyba musiały trochę porozmawiać na osobności. Tak, jak to kiedyś miałyśmy w zwyczaju, zanim nagle okazało się, że tyle jest spraw do załatwienia. Gołym okiem można było dostrzec, że Sahra najwyraźniej musi wyrzucić z siebie parę rzeczy, i że ktoś powinien pomóc jej w uporządkowaniu ich, przewietrzeniu, ewentualnie odłożeniu na bok, póki jej serce nie zdoła samo się uleczyć.

Naprawdę tego potrzebowała. Ale za zaistniałą sytuację nikogo nie mogła winić prócz samej siebie. Nie chciała zaakceptować świata takim, jakim był. I wydawała się już skrajnie zmęczona nieustanną z nim walką. Przez to wszystko zaczynała coraz bardziej przypominać swoją matkę.

— Załóż mu smycz, jeśli będzie to konieczne — podpowiedziałam jej.

Tobo spojrzał na mnie wściekłym wzrokiem. Zignorowałam jego reakcję. Wygłosiłam krótką mowę, podczas której zasugerowałam, by każdy, kto ma przy sobie odznakę Czarnej Kompanii, przycisnął ją do powierzchni drogi dokładnie w tym miejscu, w którym Tobo ją skaleczył. Potem odbyło się głośne czytanie dla zgromadzonych, w którym przedstawiłam przygody Murgena na równinie. Nikt nie podważył moich sugestii ani nie protestował, gdy kazałam się do nich stosować. Kolumna ruszyła znowu, powoli, w tempie naprędce improwizowanych sposobów pośredniej choćby konsekracji zwierząt i tych, którzy nie dysponowali odznakami Kompanii. Pozostałam na swoim miejscu i dla każdego, kto przechodził obok mnie, miałam parę krzepiących słów. Ostatecznie zdumiała mnie liczba kobiet i dzieci, i ogólnie rzecz biorąc wszystkich tych, którzy nie brali udziału w walce, a którzy znaleźli jakiś sposób zabrania się z oddziałem. Kapitan byłby nie na żarty przerażony.

Ostatni minął mnie Wujek Doj. Co było nieco niepokojące. Jeden Nyueng Bao z tyłu, kolejni Nyueng Bao z przodu, prowadzący kolumnę zaś półkrwi... Ale przecież cała Kompania stanowiła rodzaj mieszanego małżeństwa. W całym tłumie znajdowali się tylko dwaj ludzie, którzy wchodzili w jej skład, kiedy przybyła z północy. Goblin i Jednooki. Z Jednookim był już niemalże koniec, a Goblin robił, co tylko mógł, aby niepostrzeżenie przekazać Tobo ile się tylko da magicznych umiejętności, zanim i jego dosięgnie nieunikniony los.

Ruszyłam wzdłuż wolno pełznącej pojedynczej kolumny ludzi i zwierząt, wciąż patrząc w przód, ku jej szpicy, abym, gdyby wydarzyło się coś nowego, mogła natychmiast znaleźć się na miejscu. W twarzach ludzi, których mijałam, nie dostrzegałam żadnego uniesienia wywołanego poczuciem misji. Wyglądały raczej, jakby poraziła je cicha rozpacz. Nie były to dobre objawy. Oznaczały tyle, że euforia naszych pomniejszych zwycięstw zupełnie gdzieś się rozwiała. Większość zdała sobie sprawę, że teraz są tylko zwyczajnymi uchodźcami.

Zagadnął mnie Łabędź:

— Na północy mamy takie wyrażenie: „Z deszczu pod rynnę". Wygląda na to, że właśnie coś takiego tutaj zrobiliśmy.

— Naprawdę?

— Uciekliśmy przed Duszołap. Ale co teraz?

— Teraz pomaszerujemy przed siebie, póki nie znajdziemy naszych pogrzebanych braci. A potem ich wyzwolimy z uwięzienia.

— Nie jesteś taką idiotką, jaką udajesz, nieprawdaż?

— Nie, nie jestem. Ale lubię udowadniać ludziom, że rzeczy nie zawsze są takie trudne, jakimi chcą je widzieć. — Przelotnie rozejrzałam się dookoła, aby sprawdzić, czy ktoś nie podsłuchuje. — Mam te same wątpliwości, które żywią pozostali, Łabędź. Wstąpiłam na tę drogę głównie dlatego, że podobnie jak pozostali, nie wiedziałam, co z sobą począć; wzniosłe ideały były mniej ważne. Czasami spoglądam na swoje życie i wydaje mi się ono naprawdę żałosne. Straciłam ponad dziesięć lat na konspirowanie i dopuszczanie się zbrodni, wszystko po to, bym mogła wykopać spod ziemi czyjeś stare kości i by ten ktoś z kolei powiedział mi, co mam robić dalej.

— Poddaj się Woli Nocy.

— Co?

— Brzmi jak coś, co mógłby powiedzieć Narayan Singh, nieprawdaż? W czasach mego pradziadka był to slogan zwolenników Pani. Wierzyli, że gdy tylko cała władza skupiona zostanie w ręku właściwej osoby o dostatecznie silnej woli, zrodzi to pokój, dobrobyt i bezpieczeństwo. I w mniejszym lub większym stopniu tak się rzeczywiście stało. Księstwa, które „Poddały się Woli Nocy", zwłaszcza te położone bliżej centrum imperium, przez całe pokolenia były pełne pokoju i dobrobytu. Zarazy, epidemie i głód odeszły w przeszłość. Wojna stała się ciekawostką z dalekich, bardzo dalekich stron. Przestępców ścigano z zaciekłością, która odstraszała praktycznie rzecz biorąc wszystkich, prócz zupełnych szaleńców. Ale na granicach imperium zawsze działo się niedobrze. Słudzy Pani, Dziesięciu, Których Schwytano, wszyscy dążyli do budowania odpryskowych imperiów własnych, którym nigdy nie brakowało zewnętrznych wrogów. Poza tym wciąż były żywe dzielące ich starożytne waśnie. Do diabła, nawet pokój i dobrobyt tworzą swoich wrogów. Jeśli wiedzie ci się dobrze, zawsze znajdzie się ktoś, kto będzie chciał odebrać ci wszystko.

— Nigdy dotąd nie widziałam w tobie filozofa, Łabędź.

— Cóż, okazuję się zupełnie niesamowity, jeśli tylko włożyć trochę trudu w bliższe poznanie mnie.

— Nie wątpię. Ale co chcesz właściwie powiedzieć?

— Sam nie wiem. Zabijam czas, kłapiąc szczęką. Może dzięki temu podróż szybciej zleci. A może po prostu chciałem ci przypomnieć, żebyś zanadto nie przejmowała się wybrykami natury ludzkiej. Od niepamiętnych czasów co chwilę moje życie zostaje wywrócone na nice, a los bezwzględnie wyrywa korzenie, gdziekolwiek je zapuszczę, ciskając mnie na ślepo w nieznaną przyszłość, i na dodatek nic więcej nie mogę się od niego spodziewać, jak tylko kopa w dupę... a więc naprawdę nie mogę do tego podchodzić inaczej jak z filozoficznym spokojem. Cieszę się chwilą. W zupełnie innym kontekście, jednak naprawdę Poddaję się Woli Nocy.

Religia, w jakiej mnie wychowano, nigdy jakoś nie potrafiła skazić mnie fatalistycznym stosunkiem do świata. Poddaj się Woli Nocy? Złóż swój żywot w Boskie dłonie? Bóg jest Wielki, Bóg jest Dobrem. Bóg jest Litościwy, nie ma Boga prócz Boga. Tego nas uczono. Ale filozofowie Bhodi mogą mieć rację, kiedy mówią nam, że najlepiej służyć bogom, służąc po prostu swoim bliźnim.

— Niedługo zapadnie noc — przypomniał mi Łabędź.

— To jest jedna z tych rzeczy, o których staram się nie myśleć — wyznałam. — Ale Narayan Singh miał rację. Ciemność zawsze nadchodzi.

I kiedy nadeszła, przekonaliśmy się, jakim niesamowitym talizmanem jest Klucz.

— Zauważyłaś, że kolumny lśnią nawet wówczas, gdy niebo wygląda, jakby zaraz miało zacząć padać?

— Zauważyłam. — Murgen ani razu nie wspomina tego zjawiska. Zastanawiałam się, czy nie zrobiliśmy przypadkiem czegoś, czego nikt przed nami nie dokonał. — Czy ostatnim razem, jak tu byłeś, też się tak działo?

— Nie. Kiedy na równinę bezpośrednio padały promienie słońca, wówczas wszystko błyszczało, ale ani razu nie było tak, jakby świeciła własnym światłem.

— Mhm. A zimno było tak samo? — W miarę przemijania dnia robiło się coraz chłodniej.

— Pamiętam coś jakby górski chłód. Ale nic niemożliwego do zniesienia. Stać. Brzmi jak odgłosy niezłej zabawy.

U czoła kolumny podniosły się krzyk i wrzawa. Z miejsca, gdzie się znajdowałam, nie potrafiłam nawet odkryć przyczyny zamieszania, a co dopiero odpowiednio zareagować.

— Co jest?

— Dzieciak się zatrzymał. Wygląda na to, że coś znalazł.

72

Otóż Tobo znalazł szczątki jednego z Nar, Sindawe, niegdyś wybitnego oficera Kompanii, a niewykluczone, że również brata łotra Mogaby. Pewne było tylko, że ci dwaj aż do oblężenia Jaicur — kiedy to Mogaba zdecydował się uzurpować sobie dowództwo Kompanii — byli ze sobą blisko niczym bracia.

— Ludzie, odsuńcie się — warknęłam. — Pozwólcie specjalistom rzucić okiem na sytuację. — Specjalistą był Goblin, który opadł na kolana i powoli zbadał miejsce wokół zwłok, kiwając głową w górę i w dół, mamrocząc pod nosem jakieś zaklęcia, starając się niczego nie dotykać, póki nie zdobył pewności, że nie istnieje żadne niebezpieczeństwo. Ja przyklęknęłam obok.

— Dotarł znacznie dalej, niż należałoby oczekiwać — powiedział Goblin.

— Był twardszy niż niewyprawiona skóra. To cienie? — Ciało tak właśnie wyglądało.

— Tak. — Goblin delikatnie je popchnął. Potoczyło się odrobinę. — W środku nic już nie zostało. To jest tylko mumia wyschnięta na kość.

Ktoś za moimi plecami zasugerował:

— Przeszukaj go, ty imbecylu. Może niósł jakąś wiadomość.

Obejrzałam się za siebie. Tuż za mną stał Jednooki, opierając się na wstrętnej czarnej lasce. Z wysiłku aż cały się trząsł. Chociaż może to tylko wpływ panującego chłodu. Przedtem jechał na jednym z osiołków, przywiązany do siodła, żeby nie spadł, gdyby zdarzyło mu się zdrzemnąć, co ostatnimi czasy było niemalże regułą.

Zaproponowałam:

— Przesuńmy go na skraj drogi. Nie możemy zatrzymywać na dłużej tego tłumu. Nim dotrzemy do miejsca, gdzie będzie można zanocować, mamy jeszcze do przejścia osiem mil. — Te osiem mil wzięłam zupełnie z kapelusza, faktem jednak pozostawało, że musimy bez zwłoki ruszać. Byliśmy lepiej przygotowani na ten marsz niźli nasi poprzednicy, jednak nawet nasze zapasy były ograniczone. — Łabędź, kiedy będzie przechodził obok ciebie muł z namiotem, odetnij go z szeregu.

— Hę?

— Będzie nam potrzebny tobogan. Aby zabrać ciało. Twarze tych, którzy byli w stanie dosłyszeć moje słowa, pobladły jak na komendę.

— Wciąż jesteśmy Czarną Kompanią. Nie zostawiamy naszych poległych. — Co nie było ściśle mówiąc prawdą, ale trzeba przecież ze wszystkich sił dążyć do realizacji ideału, w przeciwnym razie nic nie uchroni go przed deprecjacją. Prawo równie stare jak sam wynalazek waluty głosi, że gorszy pieniądz wypiera z rynku lepszy. To samo odnosi się do zasad etycznych, moralności i reguł rządzących postępowaniem. Jeśli zawsze wybierasz łatwiejszą rzecz, wówczas zapewne zabraknie ci zdecydowania, kiedy konieczne okaże się zajęcie trudniejszego stanowiska. Należy zawsze robić to, co uznaje się za słuszne. A zazwyczaj doskonale wiadomo, co to jest. Dziewięćdziesiąt dziewięć razy na sto kwestia nie pozostawia większych wątpliwości, a jednak wszyscy zajmują się głównie wynajdywaniem wymówek pozwalających uniknąć zrobienia tego, co trudne, albo bodaj niewygodne.

— Tu jest jego odznaka — powiedział Goblin, pokazując wszystkim zręcznie odrobioną srebrną czaszkę, w której oczodole osadzony był szkarłatny rubin zdający się świecić własnym światłem. Sindawe sam ją sobie zrobił. To było wspaniałe dzieło jubilerskiej roboty, pochodzące spod niewątpliwie utalentowanej ręki. — Chcesz ją wziąć?

Taki był obyczaj, który utrwalał się stopniowo od momentu przyjęcia odznak, jeszcze w czasach gdy Kompania pozostawała w służbie Duszołap, a Kapitan był po prostu młodym żołnierzem bez własnego zdania, z gęsim piórem w ręku. Odznaki poległych przekazywane były nowym ochotnikom, od których następnie oczekiwano, że dowiedzą się wszystkiego o tym, który ją nosił, co miało zapewnić ciągłość imiennej tradycji.

„Jest to szczególny rodzaj nieśmiertelności".

Podskoczyłam. Z ust Sahry wydobył się odgłos znamionujący zaskoczenie. Przypomniałam sobie, że coś podobnego zdarzyło się również ostatnim razem Murgenowi. Chociaż wówczas tylko on cokolwiek zauważył. Należało się zastanowić. Może powinnam się z nim skonsultować. Cała drużyna dbała o tak ostrożny transport projektora mgły, jak to tylko było w ludzkiej mocy. Nawet Tobo musiał akceptować rozkazy dostosowujące tempo marszu do szybkości, na jaką było stać obsługę naszego najcenniejszego z instrumentów.

Tobo jednak nieszczególnie dobrze radził sobie z wypełnianiem rozkazów.

Ze skrzypieniem osi przejechały obok wozy. Juczne zwierzęta wzdragały się przed szczątkami Sindawe, ale nigdy na tyle żywo, by ryzykować opuszczenie bezpiecznej przestrzeni drogi. Zaczynałam już podejrzewać, że lepiej ode mnie potrafią wyczuć niebezpieczeństwo, ponieważ ja w kwestii ocalenia życia musiałam polegać bez reszty na samym intelekcie. Jedynie czarny ogier zdawał się nieporuszony losem Sindawe.

Biała wrona zdradzała natomiast nadzwyczajne zainteresowanie zwłokami. Odnosiłam wrażenie, że musiała znać wcześniej Sindawe i teraz go opłakiwała. Bez sensu. Chyba że, jak to ktoś kiedyś zasugerował, Murgen był tam w środku, wyrzucony poza obręb własnego czasu.

Pojawił się Mistrz Santaraksita, prowadząc za sobą osiołka. Na grzbiecie zwierzęcia siedział okrakiem kopista Baladitya. Jadąc, nie odrywał wzroku od kart księgi, całkiem nieobecny duchem. Być może dlatego, że słabymi oczyma nie potrafił zobaczyć nawet najbliższego otoczenia. Albo nie wierzył w istnienie świata poza swymi księgami. Linę, na której szedł następny osioł, uwiązaną miał do nadgarstka. Biedne zwierzę chwiało się wręcz pod ciężarem ładunku, obejmującego głównie opasłe tomy i narzędzia bibliotekarskiego fachu. Wśród ksiąg znajdowały się również wypożyczone mu Kroniki, w tym również te, które wcześniej wyszabrowałam z biblioteki.

Santaraksita wyłamał się z szeregu.

— To jest tak absolutnie podniecające, Dorabee. W moim wieku mieć jeszcze takie przygody. Ucieczka przed przerażającą czarownicą i nieziemskimi potęgami drogą wiodącą przez starożytny, magiczny twór. To jak wejście między karty starych Wed.

— Cieszę się, że ci się podoba. Ten człowiek był jednym z naszych braci. Przygoda dogoniła go mniej więcej czternaście lat temu.

— I wciąż jest w jednym kawałku?

— Na równinie nie żyje nic, co nie ma prawa tu żyć. Uwzględniając nawet muchy czy zwierzęta padlinożerne, które w każdym innym miejscu zajęłyby się ciałem.

— Ale są tu wrony. — Wskazał ptaki kołujące w oddali. Wcześniej ich nie zauważyłam, ponieważ nie wydawały żadnych odgłosów, a nadto było ich tylko kilka. Kolejnych kilkanaście przysiadło na kapitelach kamiennych kolumn. Najbliższe — kilkaset jardów przed nami.

— One nie przybyły tutaj na ucztę — powiedziałam. — Są oczami Protektorki. Potem wracają do niej i opowiadają o wszystkim, co robimy. Jeśli jednak po zmroku dotkną powierzchni kamienia, skończą jak Sindawe. Hej, Łabędź. Przekaż słowo na przód i tył kolumny, natychmiast. Niech nikt nie niepokoi tych ptaków. Cokolwiek byśmy zrobili, możemy wyrwać dziury w osłonie, jaką daje przeciw cieniom droga.

— Zdecydowanie chcesz, abym jednak trafił na listę proskrypcyjną naszej Duszki, nie tak?

— Co?

— Ona jeszcze nie wie, że przeżyłem, tak? Te wrony wskażą jej mnie palcem. Roześmiałam się.

— Akurat w tej chwili niezadowolenie Duszołap nie powinno cię martwić. Nie dostanie cię, choćby nie wiem co.

— Nigdy nie wiadomo. — Odszedł, by powiedzieć pozostałym, że chcę, aby te obserwujące nas wrony traktowano niczym ulubione zwierzątka.

— Dziwny i intrygujący człowiek — zauważył Santaraksita.

— Dziwny na pewno. Ale on jest obcy.

— W tym miejscu wszyscy jesteśmy obcy, Dorabee.

Trudno zaprzeczyć. Rzeczywiście. Mogłam zamknąć oczy, a i tak nie potrafiłam zapomnieć o przerażającym wrażeniu, jakie wywoływała otaczająca mnie równina. W istocie im bardziej próbowałam je od siebie odegnać, tym silniej je odczuwałam. Kiedy na nią nie patrzyłam, równina zdawała się tak samo świadoma mojej obecności, jak ja zdawałam sobie sprawę z jej istnienia.

Kiedy już zadbałam o zwłoki Sindawe, podjęłam dalszą wędrówkę u boku Mistrza Santaraksity. Bibliotekarz naprawdę był tak podniecony, jak twierdził. Wszystko zdawało mu się cudowne. Z wyjątkiem pogody.

— Zawsze jest tu tak zimno, Dorabee?

— To jeszcze nawet nie jest zima. — Śnieg znał jedynie z opowieści. O lodzie wiedział, że jest to coś, co spada z nieba podczas gwałtownych burz pory deszczowej. — Z pewnością może być jeszcze zimniej. Nie wiem. Łabędź mówi, że nie pamięta, aby poprzednim razem było tak zimno, ale pora roku była wówczas inna i okoliczności wejścia na wyżynę również. — Gotowa byłam się założyć, iż nieczęsto nad równiną rozlegał się uporczywy płacz niemowlęcia albo szczekanie psa. Jeden z dzieciaków jakoś przemycił ze sobą zwierzę i teraz było już za późno, aby cokolwiek z tym zrobić.

— Jak długo potrwa cała wyprawa?

— Ach. Jest to pytanie, którego jak dotąd nikt nie odważył się zadać. Obecnie i tak lepiej ode mnie znasz wczesne Kroniki. Miałeś całe miesiące na ich studiowanie, podczas gdy mnie nie starczyło nawet czasu, aby własną zaktualizować. Co mówią o równinie?

— Nic.

— Ani słowa o tym, kto ją zbudował? Ani dlaczego? Można domniemywać, że Kina miała jakiś związek z jej tworzeniem. Podobnie jak Wolne Kompanie Khatovaru oraz demon Shivetya. Sądzimy, że istota uwięziona w fortecy, ku której zmierzamy, jest właśnie tym demonem, pilnującym miejsca spoczynku Kiny. Z mizernym skutkiem, jak widać, ponieważ starożytnemu królowi Rhaydreynakowi udało się zapędzić Kłamców jego epoki do tych samych jaskiń, w których Duszołap zamknęła Uwięzionych. Ponadto doskonale wiemy, że gdzieś tam pogrzebane są Księgi Umarłych. Wujek Doj twierdzi — nie przedstawiając wszakże żadnych przekonujących dowodów — iż Nyueng Bao są potomkami kolejnej Wolnej Kompanii, ale równocześnie Wujek i Matka Gota niekiedy wspominają o rzeczach, które bynajmniej nie stanowią fragmentów zwyczajowej wiedzy.

— Dorabee?

Na twarzy Mistrza Santaraksity pojawił się tymczasem grymas, który widziałam zawsze, gdy udawało mi się go zaskoczyć. Uśmiechnęłam się i poinformowałam go:

— Powtarzam to sobie każdego dnia, dwadzieścia razy dziennie. Tylko zazwyczaj nie robię tego na głos. Chyba miałam nadzieję, że możesz coś do tego dodać. Potrafisz? Z doświadczenia wiemy, że dotarcie do fortecy zajmuje trzy dni. Zakładam, że warownia usytuowana jest pośrodku równiny. Całą jej przestrzeń pokrywa sieć chronionych dróg i kręgów, w których te drogi się przecinają. A tam, gdzie istnieją drogi, musi również być miejsce, do którego prowadzą. Stąd wniosek, że gdzieś musi istnieć przynajmniej jeszcze jedna Brama Cienia. — Uniosłam wzrok. — Co o tym sądzisz?

— Całą kwestię naszego przetrwania uzależniłaś od spekulacji na temat istnienia innego wyjścia z równiny?

— No. Tam, skąd przyszliśmy, nie można już wrócić.

Znowu to spojrzenie.

Idący obok mnie w całkowitym milczeniu, przysłuchujący się tylko, Suvrin też patrzył podobnym wzrokiem. Powiedziałam:

— Chociaż większość życia spędziłam wśród Gunni, wciąż nie do końca oswoiłam się z bardziej ezoterycznymi fragmentami ich legend. A jeszcze mniej wiem na temat starszych, mniej znanych kultów, nie nastawionych na działalność ewangeliczną. Wiecie coś może o Krainie Nieznanych Cieni? Która najwyraźniej przywoływana jest w takich aforyzmach: „Wszelkie Zło Umiera Tam Niekończącą się Śmiercią" oraz „Wzywanie Niebios i Ziemi, Dnia i Nocy".

— Ta ostatnie kwestia jest łatwa, Dorabee. Jest to inwokacja Najwyższej Istoty. Możesz również usłyszeć ją jako: „Wzywanie Ziemi i Wiatru, Morza i Niebios" albo nawet: „Wzywanie Wczoraj i Dzisiaj, Jutra i Dzisiejszej Nocy". Określenia te nie są skomplikowane, a skoro każdego dnia trzeba odmówić określoną liczbę modlitw, nietrudno całkiem bez namysłu do nich się odwoływać. Pewien jestem, że ci Yehdna, którzy naprawdę poważnie traktują swe obowiązki religijne, znają podobne skróty.

Poczułam ukłucie winy. W ciągu ostatnich sześciu miesięcy moje obowiązki religijne ucierpiały wręcz makabrycznie.

— Jesteś pewien?

— Nie. Ale brzmi to przekonująco, nieprawdaż? Spokojnie! Pytałaś o Gunni. W kontekście innej religii mogę się całkowicie mylić.

— Oczywiście. A co z Wojownikiem Kości, Kamiennym Żołnierzem albo Żołnierzem Ciemności?

— Przepraszam? Dorabee?

— Nieważne. Chyba że coś ci przyjdzie do głowy. Lepiej pobiegnę na czoło kolumny i trochę przyhamuję Tobo.

Kiedy mijałam czarnego ogiera i białą wronę, ta ostatnia zachichotała i wyszeptała znowu swoje:

— Siostro, siostro. — Ptak najwyraźniej słyszał całą rozmowę. Wcale nie musiał to być Murgen ani też jakiś stwór Duszołap, wciąż jednak nie sposób było odmówić jej nadzwyczajnego wprost zainteresowania sprawami Czarnej Kompanii, skłaniającego do angażowania się w jej kłopoty. Ptak wydawał się ukontentowany tym, że zmierzamy wciąż na południe i najwyraźniej nie mamy możliwości powrotu.

Idąca za mną grupa, w której maszerował Mistrz Santaraksita, zatrzymała się. On i Baladitya wbili spojrzenia w lico pierwszej kamiennej kolumny, na którym wciąż gdzieniegdzie rozbłyskiwały złote litery.

„Jest to nieśmiertelność szczególnego rodzaju".

73

Mieszkańcy niegdysiejszych Ziem Cienia kryli się gdzie popadło, kiedy przez ich kraj wędrowała Nemezis, wolno, lecz niepowstrzymanie zmierzając ku przełęczy w górach Dandha Presh. W niejednym miejscu pojawienie się Duszołap dało początek plotce o odrodzeniu Khadi, która znowu przyszła poigrać ze światem.

Przepadała wręcz za dobrym żartem sytuacyjnym.

Świadkowie na własne oczy widzieli boginię w jednym z jej najbardziej przerażających wcieleń. Była całkowicie naga, wyjąwszy pasek z wysuszonych penisów i naszyjnik z dziecięcych czaszek. Jej skóra była czarna niczym wypolerowany mahoń. Nie miała na ciele choćby jednego włoska. Z jej ust szczerzyły się wampirze kły, a z ramion wyrastała dodatkowa para rąk. Wydawała się wysoka na dziesięć stóp. Jeśli kogo nie dostrzegła, mógł mówić o szczęściu. Ludzie uciekali przed nią gdzie pieprz rośnie.

Nie była sama. Za nią szła również naga kobieta o skórze białej tak jaskrawą bielą, jak głęboka była czerń karnacji iluzorycznej postaci Duszołap. Miała pięć i pół stopy wzrostu. Nawet unurzana w brudzie, pokryta siniakami i skaleczeniami, wciąż zdawała się atrakcyjna. Jej oblicze było całkowicie pozbawione wyrazu, jednak w oczach nie gasła nienawiść. Jeśli chodzi o ozdoby, mogła poszczycić się tylko jednym elementem — jarzmem na ramionach, do którego przymocowano dziesięciostopowy łańcuch. Łączył ją z zardzewiałą żelazną klatką, unoszącą się za nią w powietrzu. W klatce siedział zamknięty kościsty stary mężczyzna, który najwyraźniej niedawno odniósł poważne obrażenia, włączywszy w to złamaną nogę i kilka kiepsko wyglądających oparzelin. Dziewczyna wlokła klatkę za sobą. Od początku męczarni nie odezwała się ani słowem, nawet wówczas, gdy potwór poganiał ją smagnięciami. Być może w ogóle zatraciła zdolność mówienia.

Narayan Singh miał to nieszczęście, że wszedł na założoną przez Goblina minę, co z pewnością nie bardzo zgadzało się z pieczołowicie opracowanym planem tamtego.

Kłamca miał w klatce wielką oprawną księgę. Był zbyt słaby, aby wciąż ją zamykać. Wiatr igrał z jej kartami. Od czasu do czasu kolejny podmuch, dając upust psotnej naturze, wyrywał którąś ze stronic, akurat słabiej trzymaną przez nadwerężone szwy grzbietu.

Zapadając się od czasu do czasu w stan całkowitego delirium, Narayan roił, iż oto wreszcie wpadł w ręce swej bogini, która albo karała go właśnie za jakieś zapomniane wykroczenia, albo przeniosła wprost do Raju. I niewykluczone, że miał rację. Duszołap nie myślała jeszcze o tym, jaki pożytek może mieć z żywego Narayana Singha. A więc nie troszczyła się szczególnie, by go w tym stanie utrzymać. Córkę Nocy też niespecjalnie obchodziło, co z nim będzie.

74

Udało mi się dogonić Tobo, zanim w rozpędzie minął krąg na skrzyżowaniu dróg.

— Tu się zatrzymamy — powiedziałam, uwiesiwszy się na jego ramieniu.

Spojrzał na mnie takim wzrokiem, jakby sobie próbował przypomnieć, kim jestem.

— Cofnij się do kręgu.

— W porządku. Nie musisz zaraz się tak rządzić.

— Dobrze. Nareszcie znowu jesteś sobą. Tak. Właśnie że muszę. Najwyraźniej nikt inny nie potrafi cię powstrzymać — Kiedy weszliśmy z powrotem na obszar kręgu, powiedziałam jeszcze: — Tutaj powinien być... tak. Dokładnie w tym miejscu. — W powierzchni drogi znajdował się otwór, głęboki na cztery cale i szeroki jak średnica mego nadgarstka. — Włóż tutaj rękojeść kilofa.

— Po co?

— Żeby dostać się w chroniony obszar, cienie muszą nadejść właśnie z tej strony. No już. Zrób to. Czeka nas jeszcze dużo pracy, jeśli mamy rozbić w miarę bezpieczny obóz. — Zbyt wielu nas było, aby wszyscy zmieścili się wewnątrz kręgu. Oznaczało to, że niektórzy będą musieli spędzić noc na drodze, co Murgen zdecydowanie odradzał.

W każdym razie chciałam, aby znaleźli się tam tylko najspokojniejsi. Murgen gwarantował, że każda noc na równinie stanowi przygodę jedyną w swoim rodzaju.

Suvrin odnalazł mnie, kiedy próbowałam zmusić Iqbala i jego rodzinę, aby przemieścili się bliżej środka kręgu. Zwierzęta już zostały tam zagnane. Ja zaś nie potrafiłam pozbyć się wrażenia, że równina naprawdę nie lubi, gdy depczą po niej tak twarde kopyta.

— Co jest, Suvrin?

— Mistrz Santaraksita chętnie się z tobą zobaczy, gdy tylko będziesz miała czas. — Wyszczerzył zęby, jakby nigdy w życiu jeszcze tak dobrze się nie bawił.

— Suvrin, wrzucasz gandzię, czy co?

— Po prostu jestem szczęśliwy. Udało mi się uniknąć konieczności wzięcia udziału w uroczystościach państwowych na cześć odwiedzin Protektorki. Dzięki temu nic mi się nie stało i pewnie, póki co, nie stanie. Przeżywam właśnie największą przygodę mojego życia, odwiedzam miejsca, których istnienie jeszcze kilka tygodni temu nikomu w moim pokoleniu nie przyszłoby do głowy. To nie potrwa długo. To po prostu nie może dłużej potrwać. Ciągła passa nieustającego szczęścia. Ale teraz bawię się świetnie. Oprócz tego, że bolą mnie stopy.

— Witamy w Czarnej Kompanii. Przyzwyczaisz się do tego. Naszym godłem powinny być pęcherze, a nie czaszka ziejąca płomieniem. Czy coś istotnego się dzisiaj zdarzyło?

— Wydaje mi się, że może Mistrz Santaraksita na coś wpadł. W przeciwnym razie dlaczego by się kłopotał wysyłaniem po ciebie?

— Im dłużej z nami przebywasz, robisz się coraz bardziej śmiały i sarkastyczny.

— Zawsze mi się wydawało, że kiedy się nie boję, jestem znacznie zabawniejszy.

Rozejrzałam się dookoła. Zastanawiałam się, czy dla tego głupca również nie znaleźć miejsca gdzieś w środku.

— Zaprowadź mnie do staruszka.

Nie mógł przestać kłapać dziobem. Mogło się to skończyć tylko w jeden sposób.

— On jest niesamowity, nieprawdaż?

— Santaraksita? Nic o tym nie wiem. Ale normalny z pewnością nie jest. Nie zdziw się, jeśli nagle poczujesz jego rękę w swoich spodniach.

Suvrin umiejscowił siebie i starego dokładnie na skraju kręgu, od wschodu. Z pewnością sam Santaraksita musiał wybrać to miejsce. Znajdowało się akurat naprzeciw najbliższej ze stojących kamiennych kolumn. Bibliotekarz siedział na modłę Gunni ze skrzyżowanymi nogami, tak blisko krawędzi, jak się tylko odważył, obserwując obelisk.

— To ty, Dorabee? Chodź i posiedź ze mną.

Zdławiłam nagły przypływ niecierpliwości, usiadłam. Nie potrafiłam dłużej wytrzymać w tej pozycji. W Kompanii, mimo iż ze Starej Gwardii zostało nas już tylko dwóch, dalej stosowaliśmy się do północnych obyczajów — używaliśmy krzeseł, stołków i tak dalej. Cóż znaczy inercja.

— Na co patrzymy, Mistrzu? — Oczywiste było, że obserwuje pionowy kamień.

— Przekonajmy się, czy jesteś tak bystry, za jakiego siebie uważasz.

To było wyzwanie, którego nie mogłam zignorować. Wbiłam wzrok w kolumnę i czekałam, aż prawda sama się objawi.

Zestaw liter na chwilę się rozjarzył. Bez związku z promieniami zachodzącego słońca, które właśnie wpełzło za osłonę chmur i czerwienią malowało otoczenie. Po chwili powiedziałam do Santaraksity:

— Wygląda na to, że grupy liter wyświetlane są wedle jakiegoś porządku.

— Sądzę, że zasadniczo chodzi tu o porządek, w jakim należy je czytać.

— Z góry na dół? I z prawa w lewo?

— Czytanie z góry na dół w kolumnach nie jest niczym niezwykłym w starożytnej literaturze świątynnej. Niektóre atramenty schły naprawdę wolno. Jeśli pisałeś w liniach poziomych, czasami zdarzało się, że rozmazywałeś wcześniejszą pracę. Pisanie z góry na dół w kolumnach z prawej do lewej według mnie sugeruje leworęczność. Być może ci, którzy umieścili te stele, byli w przeważającej części mańkutami.

Uderzyło mnie, że pisanie w dowolny sposób, jaki tylko okaże się najwygodniejszy, może prowadzić do sporego zamieszania. Wyraziłam swoją opinię.

— Absolutnie, Dorabee. Odszyfrowanie starożytnego pisma zawsze stanowi wyzwanie. Szczególnie, jeśli kopista miał mnóstwo czasu i nadto skłonność do żartów. Widziałem rękopisy tak sporządzone, że można je było czytać zarówno poziomo, jak pionowo, a za każdym razem opowiadały inną historię. Bez wątpienia robota kogoś, kto nie musiał się troszczyć o swój następny posiłek. Dzisiejsze reguły zapisu upowszechniły się nie dalej jak kilka pokoleń temu. Powszechna zgoda na nie wynikała po prostu z pragnienia zagwarantowania, by zawsze dawało się odczytać cudze dzieło. A mimo to zasady te właściwie w ogóle nie przeniknęły do świeckiej populacji.

Większość tego wiedziałam już wcześniej. Ale nie protestowałam, ponieważ jemu potrzebne były te chwile intelektualnej pedanterii. Bez nich czuł się chyba niekompletny. Poza tym, nic mnie to nie kosztowało.

— A co tu mamy?

— Nie jestem do końca pewien. Moje oczy nie są tak dobre, aby wszystko wyłapać. Jednak litery na kamieniu bardzo przypominają te, którymi została napisana najstarsza z twoich ksiąg; nawet udało mi się odczytać kilka słów. — Pokazał mi swoje zapiski. Nie było tego dość, aby stworzyć sensowny przekaz.

— Wydaje mi się, że zasadniczo mamy tu imiona. Zapewne ułożone w sposób stosowany w świętych pismach. Może to coś w rodzaju apelu przodków.

— Jest to szczególny rodzaj nieśmiertelności.

— Z pewnością. W każdym wielkim mieście znajdziesz podobne pomniki. Ci, którzy uznawali siebie za prawdziwie bogatych i nie wątpili we własną historyczną doniosłość, zawsze mogli pozwolić sobie na żelazo. Zazwyczaj jednak wznoszono je, aby uczcić wybitnych królów i zdobywców, którzy chcieli aby nadchodzące pokolenia o nich nie zapomniały.

— I każdy z tych, jakie kiedykolwiek widziałam, stanowił całkowitą zagadkę dla ludzi żyjących właśnie wokół niego. Tym samym jest to chyba szczególnie kiepski rodzaj nieśmiertelności.

— I o to właśnie chodzi. Wszyscy osiągamy należną nam nieśmiertelność na tamtym świecie, niezależnie jak byśmy ją pojmowali, ale wszyscy chcemy być pamiętani na tym. Przypuszczam więc, że kiedy kolejny zmarły przybywa do nieba, z góry już wszystko o nim wiedzą. Mimo iż jestem praktykującym Gunni, nie potrafię pozbyć się cynizmu, kiedy myślę o tym, co ludzkość wniosła do doświadczenia religijnego.

— Zawsze intrygował mnie twój sposób myślenia, Mistrzu Santaraksito, ale w obecnych okolicznościach zwyczajnie nie mam czasu, by siedzieć tutaj i dumać o niezliczonych słabościach ludzkiej natury. Ani bodaj natury Boga. Czy też bogów, jak wolisz.

Santaraksita zachichotał.

— Czy nie wydaje ci się zabawne, jak odwróciły się nasze role? — Kilka miesięcy spędzonych w prawdziwym świecie uczyniło dla niego prawdziwe cuda. Zaakceptował sytuację, w której się znalazł, i próbował czegoś się z niej nauczyć. Brałam nawet pod uwagę to, iż stał się sympatykiem kultu Bhodi.

— Obawiam się, że znacznie mniej we mnie z myśliciela, niźli ci się wydaje, Mistrzu. Nigdy nie starcza mi na to czasu. Najpewniej po prostu tylko powtarzam, czego nauczyłam się od innych.

— Ja zaś podejrzewam, że zdolność przetrwania w twoim fachu każdego ostatecznie nastraja znacznie bardziej filozoficznie, niźli gotowy byłbyś przyznać, Dorabee.

— Albo czyni zeń jeszcze większego brutala. Żaden z tych ludzi nie był nigdy wzorowym poddanym. Santaraksita wzruszył ramionami.

— Zaiste, jesteś niesamowity, niezależnie, czy tego chcesz, czy nie. — Wykonał gest w kierunku stojącego kamienia. — Cóż, oto stoi. Być może chce nam coś przekazać. A być może stanowi tylko ostatni ślad po nieznanych, których prochy dawno użyźniły glebę. Niewykluczone wręcz, że próbuje się z nami porozumieć, ponieważ niektóre litery chyba się zmieniają. — Koniec ostatniego zdania wypowiedział z jakimś szczególnym napięciem. — Dorabee, te napisy nie pozostają przez cały czas identyczne. Muszę przyjrzeć się z bliska jednej z tych steli.

— Nawet o tym nie myśl. Prawdopodobnie będziesz martwy, zanim dojdziesz na miejsce. A przez ciebie mogą zginąć też pozostali.

Wydął wargi.

— To jest najniebezpieczniejsza część całej przygody — ciągnęłam dalej. — W tej partii nie ma miejsca na żadne innowacje i odchylenia od ustalonego toku spraw, czy też ekspresję własnej osobowości. Widziałeś ciało Sindawe. Po ziemi nigdy dotąd nie chodził lepszy czy silniejszy człowiek. A nie zasłużył sobie na taki los. Kiedy tylko poczujesz napływ twórczych pomysłów, zwyczajnie popatrz na ten tobogan. A potem popatrz po raz drugi. Pfe! Już pachnie jak wnętrze stajni. Odrobina wiatru z pewnością by nie zaszkodziła. — Póki nie będzie wiał w moją stronę.

Zwierzęta stały stłoczone razem i otoczone przez ludzi, żeby nie mogły zrobić nic głupiego, na przykład wyjść poza obszar ochronny kręgu. A roślinożercy mają skłonności do wytwarzania znacznych ilości produktów ubocznych.

— W porządku. W porządku. Postaram się, by robienie głupstw nie weszło mi w nawyk, Dorabee. — Uśmiechnął się.

— Naprawdę? A co sądzisz o sposobie, w jaki tu trafiłeś?

— Może to jest tylko hobby. — Potrafił się śmiać z samego siebie. — Jest głupota i głupota. Widok żadnego z tych głazów nie zmieni mego kamyczka w menhir.

— Nie jestem pewna, czy to komplement, czy obraza. Obserwuj więc lepiej skałę i daj mi znać, kiedy powie cokolwiek interesującego. — Przyszło mi do głowy, że być może te kolumny są w jakiś sposób powiązane z menhirami, na jakie Kompania natrafiła w miejscu zwanym Równiną Strachu, na długo zanim zaciągnęłam się w jej szeregi. Tamte kamienie nawet chodziły i mówiły... chyba że Kapitan przesadzał znacznie bardziej, niźli go o to podejrzewałam. — Stać! Popatrzcie tam. Dokładnie na samej krawędzi drogi. To jest cień, więc zachowajcie ostrożność. Noc już dość późna, żeby zaczęły wypełzać z kryjówek.

Nadszedł czas, abym obeszła wszystko dookoła, upewniając się, że wszędzie panuje spokój. Cienie nie dostaną nas, jeśli nikt nie zrobi nic głupiego. Mogą jednak spróbować wywołać panikę w tym samym celu, w którym myśliwi nagonką płoszą zwierzynę.

75

Mimo naszej liczebności, ilości zwierząt, jakie ze sobą zabraliśmy, oraz moich pesymistycznych rokowań, wszystko szło dobrze. Goblin i ja na zmianę robiliśmy obchód kręgu oraz korzystającej z osłony drogi, wysuniętej na północ reduty naszych stanowisk. Ludzi przepełniały wręcz dobre chęci. Przypuszczam, że sporo wspólnego miały z tym cienie przylegające do powierzchni naszej niewidzialnej osłony i kłębiące się przy niej niczym złe pijawki. Nic tak dobrze nie wpływa na ludzkie nastawienie, jak bliskość paskudnej śmierci.

— Z tego kręgu wychodzą i wchodzą doń jeszcze inne drogi prócz tej, którą przyszliśmy, i tej, którą jutro wyruszymy — poinformowałam Goblina. — Dlaczego nie możemy ich zobaczyć?

— Nie mam pojęcia. Może chodzi o magię. Może powinnaś zapytać Jednookiego.

— Czemu jego?

— Byłaś z nami dość długo, by poznać prawdę. On wie wszystko. Po prostu zapytaj. A on ci powie. — Najwyraźniej mniej już się martwił o przyjaciela. Wrócił czas zwykłych docinków.

— Wiesz, chyba masz rację. Ostatnio nie nadarzało się zbyt wiele okazji porozmawiania z nim, ale zauważyłam, że dokłada wszelkich starań, by znowu zmienić się w zrzędliwego starucha. Dlaczego więc nie pójdziemy go obudzić, by przekazać mu dowodzenie, a sami przyłożymy na chwilę głowy do poduszki? — Tak też uczyniliśmy, z drobnymi zmianami planu, najpierw upewniwszy się, że rozdzielono kolejność wart przy każdym ewentualnym wejściu na obszar kręgu, niezależnie od tego, czy dawało się je dostrzec, czy nie. Z pomocą Goty i Wujka Doja Jednooki wciąż był zdolny wzmocnić nieco własną osłonę. Tylko że nie bardzo chciał się do tego przyznać.

Przypuszczam, że gdy rozeszliśmy się każde w swoją stronę, Goblin również poszedł i wyszeptał do Tobo parę słów.

Ułożyłam się właśnie wygodnie na moim wspaniałym kamiennym łożu, kiedy Sahra wprosiła się na pogawędkę. Byłam naprawdę zmęczona i nie potrafiłam okazać choć odrobiny życzliwości. Od samego początku pragnęłam tylko, żeby sobie poszła. Toteż nie została długo.

Powiedziała tylko:

— Murgen chciał z tobą porozmawiać, ale powiedziałam mu, że jesteś wyczerpana i musisz odpocząć. Kazał mi cię ostrzec, że dziś w nocy możesz mieć szczególnie żywe, niepokojące sny. Ale nie przejmuj się, nigdzie się nie ruszaj i nie panikuj. Muszę iść, przekazać Goblinowi, Jednookiemu, Wujkowi i innym, żeby ostrzegli pozostałych. Spróbuj odpocząć. — Poklepała grzbiet mojej dłoni, dając do zrozumienia, że wciąż jesteśmy przyjaciółkami. Mruknęłam coś i zamknęłam oczy.

Murgen miał rację. Noc na lśniącej równinie stanowiła przygodę nieporównywalną z innymi. Wszystkie znaki orientacyjne zostały na swych miejscach, jednak zdawały się widmowymi obiciami tego, czym były za dnia. I nie należało ufać niebu.

Równina wciąż była gęstwą wszystkich odcieni szarości, teraz jednak wyglądała jak rozjarzona ukrytym źródłem światła, które powodowało, że kąty i krawędzie zaznaczały się ostrzej. Raz uniosłam wzrok i zobaczyłam księżyc w pełni na niebie usłanym gwiazdami, a dosłownie kilka chwil później chmury z powrotem zaciągnęły je nieprzeniknioną powłoką. Słowa wypisane na stojących kamieniach wydawały się nie znać spoczynku, o czym Murgen ani razu nie wspominał w relacji ze swej wizyty. Obserwowałam je przez moment, rozpoznając poszczególne litery, ale żadnych słów. Niemniej, zobaczyłam coś, o czym będę musiała następnego ranka powiedzieć Mistrzowi Santaraksicie. Inskrypcje na kolumnach rzeczywiście zaczynały się w górnym prawym rogu i należało je czytać w dół. Ale tylko w pierwszej kolumnie. W drugiej kolumnie trzeba już było czytać z dołu do góry. A potem w trzeciej znowu na dół. I tak dalej.

Moją uwagę przykuwały jednak głównie istoty przemykające między słupami. Widziałam naprawdę wielkie cienie, stwory, których obecność wywierała dostateczne wrażenie, by przestraszyć i spłoszyć mniejsze, tchnące głodem na powierzchni naszej osłony. Te wielkie nie miały zamiaru podchodzić bliżej. Otaczała je aura nieskończonej, niegodziwej cierpliwości, z której promieniowała pewność, że gotowe są czekać nawet tysiąc lat, póki któreś z nas nie spieprzy sprawy, otwierając szczelinę w murze naszej tarczy.

We śnie wszystkie drogi wiodące do naszego kręgu były jednakowo widoczne. Lśniące linie kartograficznej siatki biegły ku rozjarzonym kopułom w oddali. Jedynie nasza trasa północ--południe wyglądała na w pełni nadającą się do użytku. Jakby droga wiedziała, o co nam chodzi, albo wiedziała, czego od nas chce.

W jednej chwili ogarnęło mnie uczucie przemożnego zdumienia, zadziwienia, trwogi, uniesienia — zrozumiałam, że aby zobaczyć to, co właśnie widzę, muszę znajdować się przynajmniej kilkanaście stóp ponad poziomem, na którym normalnie znajdują się oczy. Skąd dalej wniosek, że musiałam opuścić własne ciało w taki sam sposób, w jaki zdarzało się to Murgenów!, a chociaż wcześniej po tysiąckroć żałowałam, że nie dysponuję tą umiejętnością, nadto aktualny widok był zupełnie porażający, kiedy zaoferowano mi taką sposobność, ryzyko zdało mi się zbyt wielkie, by mu ulec. Wzniosłam modły do nieba. Bogu trzeba przypominać o własnym istnieniu. Wyraziłam całkowite i ekstatyczne, najzupełniej szczere zadowolenie z bycia Śpioszką pozbawioną choćby iskry mistycznego talentu. Jeśli ktoś w mojej bandzie musi zajmować się takimi rzeczami, niech przekleństwo magicznego talentu przypadnie Goblinowi, Jednookiemu czy Wujkowi Dojowi, komukolwiek innemu, wyłączywszy może Tobo, chociaż to on właśnie był przepowiedzianą przyszłością Kompanii. Tobo wciąż zbyt kiepsko radził sobie z samodyscy-pliną, aby obdarzać go kolejnymi zdolnościami.

Małe cienie trzepotały w pobliżu niby stadko gołębi. Na tym szczeblu bytu, na którym żyły duchy, bynajmniej nie były milczące, jednak nie próbowały się komunikować, czyniły to jedynie między sobą. Kilka chwil zabrało mi zamknięcie uszu na ich głosy.

Znacznie bardziej niepokojące były niebiosa ponad moją głową. Kiedykolwiek spoglądałam w górę, wzrok mój napotykał zachodzące tam dramatyczne odmiany. Raz widziałam nieprzeniknioną warstwę chmur, innym razem rozjarzone dziko pole gwiazd i księżyc w pełni. Potem gwiazd było znacznie mniej, za to świecił dodatkowy księżyc. Jeszcze innym razem ponad wiodącą na południe drogą lśniły gwiazdy wyraźnie układające się w jakąś konstelację. Jej kształt zgadzał się dokładnie z opisem gwiazdozbioru nazywanego przez Murgena Pętlą. Jak dotąd zawsze podejrzewałam, że Pętla stanowiła wymysł Matki Goty.

A potem, tuż przed złotym kilofem, dostrzegłam skupioną trójkę szkarad, o których spotkaniu Murgen donosił w relacji ze swej pierwszej nocy na równinie. Byli jakszasami? Rakszasami? Próbowałam znaleźć dla nich miejsce w mitologii Gunni lub choćby nawet Kiny, ale najzwyczajniej w świecie nie pasowali do żadnej. Aczkolwiek bez wątpienia nie potrafiłam wyczerpać wszystkich możliwości. Gunni są znacznie bardziej elastyczni w kwestiach doktrynalnych niźli moi rodzimi Yehdna. Uczy się nas, że nietolerancja stanowi przywilej naszej wiary. Swoboda teologii Gunni natomiast ma być jednym z powodów, dla których wszyscy oni cierpieć będą pośmiertne męki wiecznego ognia. Jako bałwochwalcy.

Bóg jest Wielki. Bóg jest Miłosierny. W Łaskawości Swej jest Niczym Ziemia. Ale dla niewierzących może się stać jak kapryśne, złośliwe dziecko.

Rozpaczliwie próbowałam przypomnieć sobie szczegóły doniesienia Murgena o spotkaniu z tymi widmowymi istotami. Nic nie przychodziło mi do głowy, mimo iż własnoręcznie spisywałam jego wspomnienia. Nie umiałam nawet z całą pewnością określić, czy jego nocni goście byli identyczni jak ci, których miałam właśnie przed sobą. Oni z wyglądu przypominali ludzi, z pewnością jednak brakowało im ludzkich cech. Być może ich twarze to były maski, odrobione w pyski bestii. Sądząc z szaleńczych gestów, chcieli, abym dokądś za nimi poszła. Coś podobnego — tak mi się zdawało — wydarzyło się chyba podczas wyprawy, w której uczestniczył Murgen. On nie pozwolił się nigdzie odciągnąć. Ja również, aczkolwiek zbliżyłam się do nich i próbowałam nawiązać rozmowę.

Oczywiście w obecnym stanie, bez ciała i zdolności operowania materialnymi przedmiotami, nie potrafiłam tworzyć dźwięków. A oni nie znali żadnego z języków, jakimi mówiłam, całą sprawę należało więc uznać za przedsięwzięcie z góry skazane na porażkę.

Najwyraźniej zdenerwowało ich to strasznie. Sądzili chyba, że sobie z nich szydzę. W końcu odwrócili się i odeszli, pogrążeni w wielkim gniewie.

— Murgen, nie mam pojęcia, gdzie jesteś. Ale będziesz musiał spędzić trochę czasu na instruowaniu mnie w paru sprawach.

Paskudne sylwetki zniknęły. Kłopot z głowy. Może teraz uda mi się trochę przespać. Naprawdę przespać, bez tych wszystkich nazbyt rzeczywistych snów i straszliwych, niesamowitych znaków na niebie.

Zaczęło padać, z czego domyśliłam się w końcu, które niebo jest prawdziwe i pod którego osłoną spoczywam ja, wiercąca się niespokojnie od dotyku pierwszych zimnych kropli na twarzy. Nic na to nie można było poradzić. Na równinie nie da się wznieść namiotów ani zbudować schronienia. W istocie, kwestia pogody w ogóle się nie pojawiła podczas narad, na których układaliśmy plany ekspedycji. Nie mam pojęcia dlaczego, przypuszczalnie zawsze była do omówienia jakaś większa, ważniejsza sprawa, która właśnie się przypomniała, a która wcześniej umknęła strategom mego zespołu. I jak zawsze, dopiero stając oko w oko z katastrofą lub porażką, rodzi się zdumienie, że można było przeoczyć rzecz oczywistą.

Jakimś sposobem musieliśmy dojść do wniosku, że na równinie kwestia pogody w ogóle się nie pojawia. Może dlatego, że Kroniki Murgena nie mówiły o niej. Niemniej, ktoś przecież musiał zdawać sobie sprawę, że zaistnieje taki problem. Ktoś najpewniej nawet o tym wspomniał.

Już wcześniej było chłodno, zanim jeszcze zaczął padać deszcz. Teraz z każdą chwilą robiło się coraz zimniej. Wstałam wściekła i zaczęłam pomagać w rozpakowywaniu rzeczy, pod którymi można będzie się schronić, oraz zbiorników do gromadzenia wody. Wreszcie skonfiskowałam kawałek namiotowej płachty i dodatkowy koc, zawinęłam się w nie i położyłam znowu, postanowiwszy ignorować deszcz, padający obecnie z nieba pod postacią uporczywej mżawki. Kiedy jest się zmęczonym, nie liczy się nic oprócz snu.

76

Gdy trafiłam z powrotem do krainy snów, Murgen już tam na mnie czekał.

— Wydajesz się zaskoczona. Mówiłem, że spotkamy się na równinie.

— Mówiłeś. Ale ja nie mam teraz na to najmniejszej ochoty. Teraz powinnam tylko spać.

— Spisz. Obudzisz się równie świeża, jakbyś w ogóle nie śniła.

— Nie podoba mi się również to bezcielesne snucie się dookoła.

— Nie rób tego.

— Nie potrafię nad tym zapanować.

— Potrafisz. Po prostu musisz chcieć. To jest kwestia zupełnie podstawowa. Większość osób instynktownie daje sobie z nią radę. Popytaj jutro wśród ludzi, przekonasz się, jak wielu spośród nich potrafi bodaj przypomnieć sobie, że wyzwolili się z ciała.

— Każdy to potrafi zrobić?

— Tutaj. W tym miejscu każdy potrafi. Musi tylko tego pragnąć. Większość nie chce tego w sposób tak zdecydowany, że nawet nie zdaje sobie sprawy z istnienia samej możliwości. Co zresztą nie ma znaczenia. I nie po to tu jestem.

— Dla mnie raczej ma znaczenie. To jest trochę przerażające. Jestem tylko zwykłym dzieciakiem z miejskich marginesów...

— Podaruj sobie zwyczajowe narzekania, Śpioszka. Marnujesz czas. Przypuszczalnie wiem o tobie tyle, ile sama o sobie wiesz. Ale są inne rzeczy, o których powinnaś się dowiedzieć.

— Słucham.

— Jak dotąd nieźle sobie radziłaś z równiną, stosując się do zaleceń Kronik. Trzymaj się zasad, które wypracowaliśmy, a nie czekają was żadne poważniejsze kłopoty. Nie ociągajcie się. Nie wystarczy wam wody... nawet jeśli zarżniecie zwierzęta, jak zaplanowaliście. Tu, gdzie jestem, będziecie mogli stopić lód, ale jeśli podróż potrwa zbyt długo, skończy się na zabiciu większej liczby zwierząt, niż trzeba. I dbajcie o nie, póki jeszcze żyją. Nie dopuśćcie, by z pragnienia zaczęły szaleć, bo wtedy zniszczą tarczę ochronną. Potrafi sama się odnowić, ale na to potrzeba czasu. Cienie nie dadzą wam czasu.

— Więc uszkodzenie tarczy, które zabiło Sindawe i pozostałych, nie stanowi zagrożenia?

— Nie. Jutro znajdziecie Kubła. Ostrzegam cię teraz, żebyś miała czas się przygotować.

Byłam przygotowana. Byłam przygotowana już od dawna. Widok ciała zmarłego Kubła będzie dla mnie z pewnością trudny, ale jakoś sobie z tym poradzę.

— Skoro już tu jestem, powiedz mi, co powinnam zrobić.

— Wszystko robisz dobrze. Tylko się nie ociągaj.

— Powinnam podzielić oddział? Wysłać straż przednią?

— To nie byłoby szczególnie roztropne. Nie byłabyś w stanie nadzorować poczynań oddziału, z którym nie miałabyś kontaktu. A to właśnie ktoś spośród nich z pewnością schrzaniłby wszystko i spowodował naszą śmierć.

— Waszą również?

— Jeśli ty zawiedziesz, nikt inny już nas nie wydobędzie. Poza wami nikt nie wie, że jeszcze żyjemy.

— Córka Nocy i Narayan Singh wiedzą. Najprawdopodobniej. — Z pewnością podsłuchali dość, aby się domyślić.

— Co oznacza, że teraz Duszołap również wie. Ale sama rozumiesz, nie bardzo potrafię sobie wyobrazić, aby któreś z nich miało szczególną ochotę wskrzeszać umarłych z grobu. Nie wspominając już o tym, że obecnie Bramę Cienia da się otworzyć tylko od tej strony. To jest ostatnie rozdanie, Śpioszka. A stawką jest wszystko.

Nie przypomniałam Murgenowi, że Narayanowi Singhowi i jego podopiecznej jak najbardziej zależy na wskrzeszeniu kogoś, kogo można by praktycznie rzecz biorąc uznać za współmieszkańca ich grobu. Miał jednak rację w kwestii Bramy Cienia, oczywiście przy założeniu, że na zewnątrz naprawdę nie został już żaden Klucz.

— No i jak to się stało, że wiedziałam z góry, co będziesz miał mi do powiedzenia?

Obdarzył mnie uśmiechem, jakim przypuszczalnie zdobył ongiś serce Sahry.

Powiedziałam więc:

— Powinieneś zobaczyć się z Sahrą.

— Już się z nią widziałem. Dlatego właśnie tyle czasu minęło, zanim się wreszcie spotkaliśmy.

— Cóż mogę jeszcze rzec? Och. Widziałam te istoty... te... — Nie miałam pojęcia, jak się nazywają, więc spróbowałam je opisać.

— Washane, Washene i Washone, zbiorowo określani mianem Nef. Oni również spacerują po snach.

— Również?

— Ja spaceruję po snach. Możesz mnie dostrzec tylko oczyma swojej duszy. I tylko dlatego, że w pewien sposób jesteś taka sama. Nef są tutaj przez cały czas. Albo zostali uwięzieni, albo nie mają już ciał, do których mogliby wrócić. Nie byłem w stanie się dowiedzieć. Tak strasznie chcą się porozumieć... ponieważ najwyraźniej na czymś bardzo im zależy... ale nie potrafią się nauczyć, jak to robić. Pochodzą z innego świata. Jeśli jednak nie mają już własnych ciał, być może potrafią opanować cudze, więc uważaj z nimi.

— Te... hm... o czym ty właściwie mówisz?

— Och. Jeszcze o tym nie rozmawialiśmy, nieprawdaż?

— O czym?

— Naprawdę sądziłem, że większości się domyśliłaś, że potrafisz czytać między wierszami. Kompanie musiały skądś przybyć, a chyba nie sądzisz, że naprawdę można wyżyć na gładkim blacie nagiego kamienia. A więc przyszły tutaj skąd inąd. Z jakiegoś zupełnie innego miejsca, ponieważ równina jest na tyle mała, że można ją bez trudu obejść i przekonać się, że nigdzie na niej nie mogłyby powstać armie. Za nią ziemia po prostu staje się coraz mniej gościnna i robi się coraz zimniej.

— Jestem naprawdę ciężka w pomyślunku, szefie. Powinieneś chyba narysować mi to na obrazku.

— Niespecjalnie zależało mi, by inni wiedzieli o moich odkryciach. Nie chciałem, żebyście przestraszyli się do tego stopnia, by w ogóle zrezygnować z akcji ratunkowej.

— Jesteś moim bratem. Zignorował moje zapewnienie.

— W ogóle tu nie śpię, więc miałem dość czasu, aby sobie wszystko obejrzeć. Przeprowadziłem dokładne eksploracje. Jest szesnaście Bram Cienia, Śpioszka. I piętnaście z nich prowadzi w miejsca nie należące do naszego świata. A przynajmniej kiedyś tak było. Obecnie większość jest nieczynna, a w takim stanie istnienia, jaki mi przypadł w udziale, nie potrafię dostrzec, co znajduje się po drugiej stronie, jeśli faktycznie się tam nie znajdę. A nie mam na tyle nerwów, aby spróbować, ponieważ raczej podoba mi się mój świat i nie chcę ryzykować, że gdzieś ugrzęznę, jeszcze dalej odeń niż obecnie.

— Tylko cztery bramy są jeszcze wciąż aktywne. Prowadząca na nasz świat jest tak bardzo uszkodzona, że przypuszczalnie nie przetrwa już dłużej niż kilka pokoleń.

Zgubiłam się. Zupełnie. Na coś takiego nie byłam przygotowana. A jednak przecież miał rację, wspominając o czytaniu między wierszami.

— Co to wszystko ma wspólnego z Kiną? Próżno szukać w jej legendzie choć słowa na ten temat. Tak właściwie co to ma w ogóle wspólnego z nami? W naszej legendzie też tego nie ma.

— Niestety jest, Śpioszka. Prawda jest po prostu tak archaiczna, że z czasem uległa całkowitemu wypaczeniu. Przyjrzyj się uważniej mitologii Gunni. Mnóstwo w niej wzmianek o innych płaszczyznach bytu, innych domenach rzeczywistości, rozmaitych niebiosach i tak dalej. Źródła tych opowieści datują się na czasy sprzed przyjścia Czarnych Kompanii, tysiąc lat wstecz albo i więcej. Udało mi się odkryć, że kiedy pierwsza Wolna Kompania zeszła z równiny, mniej więcej sześćset lat temu, użyto naszej Bramy Cienia po raz pierwszy od co najmniej ośmiu wieków. To dość czasu, żeby odmienić kształt prawdy.

— Czekaj, czekaj. Z tego, co mówisz, wynikają rzeczy, z którymi nie do końca chyba potrafię się pogodzić.

— A więc lepiej otwórz oczy i nadstaw uszu, Śpioszka, ponieważ to nie wszystko. A wątpię, bym odkrył bodaj dziesiątą część prawdy.

Moja dusza ma swoją ciemną, cyniczną, nieufną stronę, skłaniającą mnie niekiedy do kwestionowania motywacji najlepszych nawet przyjaciół.

- Jak to się stało, że aż do teraz nikt o tym nie wspomniał? Przecież dla ciebie to nie są żadne nowości?

— Nie. Nie są. Ale powiadam ci, chciałem się stąd wydostać. Jak cholera. Zdecydowałem się więc nie przekazywać wam żadnej informacji, która mogłaby was zniechęcić.

— Zniechęcić? O czym ty, do diaska, mówisz?

— Kina i Uwięzieni nie są jedynymi istotami śpiącymi pod równiną. Można się tam dogrzebać wielu prawd, które wstrząsnęłyby podstawami naszego świata. Prawd, którym, jak sobie wyobrażam, nie pozwolono by wyjść na jaw, nawet gdyby trzeba w tym celu wzniecać święte wojny i dopuszczać się masowych rzezi. Prawd, które tak są przerażające, że z łatwością mogłyby doprowadzić do zagłady i mojej rodziny, i Kompanii.

— Próbuję otworzyć oczy i nadstawić uszu, ale mam z tym kłopoty. Czuję się, jakby mi kazano zaglądać w otchłań.

— Staraj się dalej. Od wieków już chyba przebywam w tym miejscu i wciąż nie potrafię do końca się z tym oswoić. Najlepiej będzie, jeśli nakreślę ci zarys dziejów równiny.

— Zaiste. Czemuż by nie? To może okazać się nawet interesujące.

— Wciąż nie potrafisz wyzbyć się tej złośliwości, cóż? Może Łabędź ma rację i naprawdę wszystkim, czego ci trzeba jest... nieważne. Nieważne. Słuchaj uważnie. Równina została stworzona tak dawno temu, że nikt, z żadnego świata, nie ma pojęcia, kto ją zbudował, jak ani po co, chociaż należy sądzić, że została pomyślana jako droga między światami.

— Skąd więc cienie, kamienne kolumny i...

— Nie dam rady wyjaśnić wszystkiego, jeśli mi będziesz wciąż przerywać.

— Przepraszam.

— Na początku była więc równina. Tylko równina, z siecią dróg, które należało przemierzać w określonym porządku, aby dostać się do innych światów. Ogólnie rzecz biorąc, aby móc znowu ją opuścić, każdy podróżnik musiał przejść przez wielki krąg pośrodku równiny. W owych czasach nie było żadnych cieni ani Bram Cienia, żadnych wyniosłych kolumn, potężnej fortecy w wielkim kręgu, jaskiń pod powierzchnią kamienia, śpiących bogów, Uwięzionych, żadnej Księgi Umarłych. Nie było nic prócz równiny. Rozstajów dróg różnych światów. Albo może czasów. Jedna z nieortodoksyjnych szkół myślenia twierdzi, że wszystkie bramy otwierają się na ten sam świat, ale w odstępach niekiedy dziesiątków tysięcy lat.

Pewnego razu, ale wciąż głęboko w niewyobrażalnej starożytności, natura ludzka dała znać o sobie i kandydaci na zdobywców zaczęli hulać w tę i we w tę po równinie. W okresie zawieszenia walk spowodowanego wyczerpaniem wojujących stron mędrcy kilkunastu światów połączyli swe siły, aby dokonać pierwszych modyfikacji równiny. Zbudowali fortecę pośrodku wielkiego kręgu i obsadzili ją garnizonem wywodzącym się z rasy stworzonych do tego celu nieśmiertelnych strażników, których zadaniem miało być uniemożliwienie przemarszu armii z jednego świata do drugiego.

I teraz dopiero powoli dochodzimy do okresu, który można określić mianem protohistorii równiny i który stanowi epokę znajdującą swe kiepskie i zniekształcone odbicie w mitologii Gunni.

Niezależnie od przeszkód na swej drodze, ludzie gnani pasją podboju nie dadzą się łatwo zniechęcić. Kina początkowo była najwyraźniej jednym z tych przeciętnych, mrocznych i okrutnych władców, jacy pojawiają się co kilka stuleci, jak na przykład pierwszy mąż Pani, tyle że w odróżnieniu od niego, była kolejną w szeregu tych, których obecnie wspomina się jako bogów ze względu na wpływ, jaki wywarli na swoje czasy. Cały ten sabat postanowił wzmocnić trochę Kinę, by potrafiła pokonać „demony" na równinie. Podtuczona mocą zmieniła się w istotę, którą z braku lepszego określenia należałoby nazwać boginią. I zachowywała się tak brzydko, jak winni oczekiwać jej sprzymierzeńcy, czego skutki w mniejszym lub większym stopniu znamy z mitologii. Kiedy jednak Kina zasnęła, jej alianci otworzyli pod równiną labirynt jaskiń i pogrzebali ją gdzieś w jego otchłani. Potem stworzyli Shivetyę, Niezłomnego Strażnika, aby jej strzegł. Niewykluczone zresztą, że powołali do służby demona o tym imieniu, ocalałego z rzezi dokonanej przez Kinę, wzmocnili go trochę i kazali wykonywać tę robotę — jeśli wolisz rzadziej spotykaną wersję legendy. Potem, najwyraźniej zbyt wyczerpani, by odzyskać dawną wielkość, rozpłynęli się we mgle. A Kina ostatecznie i tak skończyła na pierwszym miejscu, pomimo tego że uwięziona.

Dlaczego jej po prostu nie zabili? Jest to coś, czego nigdy nie rozumiałem, czytając opowieści o tych waśniach bogów. Istnieje tylko jedna wersja mitu Kiny, w której jej wrogowie ośmielają

się zrobić coś więcej, niż wyłącznie ułożyć ją do snu. Według tej opowieści, rozrzucone po świecie kawałki porąbanego ciała bogini dalej żyły, próbując same złożyć się w jedną całość.

Przypuszczam, że zapewne dysponowała jakimś rodzajem zaklęcia uruchamianego w momencie jej śmierci, które splatało losy innych bogów z jej losem. Żaden z tych ludzi nawet na moment nie zaufałby drugiemu. Wszyscy zapewne mieli przygotowane z góry rozmaite systemy chroniące ich, podobnie jak Długi Cień, który związał swój los ze stanem Bramy Cienia.

— Ależ Brama Cienia nie zależy już od tego, co się z nim stanie. Przynajmniej póki on pozostaje wewnątrz.

— To był tylko przykład, Śpioszka. Trzymajmy się historii równiny. O tym, co nastąpiło po upadku Kiny, dokumenty milczą, najwyraźniej jednak przybyli i przeminęli kolejni zdobywcy. Zrodziło to dalsze wysiłki, mające na celu ich zniechęcenie, przy równoczesnym utrzymaniu funkcji komunikacyjnej równiny. Stworzono wówczas bramy i Klucze. Na jednym ze światów zebrali się czarownicy i wydarli dusze milionom jeńców wojennych, tworząc cienie szalejące od nienawiści wobec wszystkiego, co żyje. Było to równoznaczne z całkowitym zamknięciem równiny jako takiej. To oczywiście skłoniło inną jeszcze rasę do stworzenia tarczy chroniących kręgi i drogi. Nikt nie wie na pewno jak ani kiedy pojawiły się kamienne kolumny. Są one najnowszym uzupełnieniem wyglądu równiny, przypuszczalnym dziełem prekursorów obejmującego wiele światów ruchu religijnego, który zrodził Wolne Kompanie. Jak rozumiem, kamieni tych nie kopie się w kamieniołomach, pod tym względem przypominają raczej sztuczne wytwory. Niewrażliwe na działalność cieni i obojętne wobec tarcz ochronnych, równocześnie potrafią dostroić się do rozmaitych Kluczy, jakich używano w wieku Wolnych Kompanii.

— To już jest dla mnie zbyt wiele. Dużo czasu zabierze mi przetrawienie tego wszystkiego. Kina jest jednak zupełnie realna?

— Całkowicie. Leży pogrzebana gdzieś pode mną. Nigdy jakoś mnie nie kusiło, żeby jej poszukać. Nic chciałbym przypadkiem jej uwolnić. Nie wyobrażam sobie wprawdzie, jak miałbym tego dokonać, jednak wolę nie przekonywać się w najbardziej nieprzyjemny sposób.

— Co z Rhaydreynakiem i Księgą Umarłych? Jak oni pasują do całej łamigłówki? — Wojny Rhaydreynaka z wiernymi Kiny miały o kilka wieków poprzedzać pojawienie się Wolnych Kompanii, jednak osobliwe podobieństwa między jednymi a drugimi zdawały się sugerować istnienie wspólnych korzeni.

— Okoliczności powstania Czarnych Kompanii należą w istocie do wydarzeń raczej kiepsko poznanych, mimo iż miały miejsce stosunkowo niedawno. Na przestrzeni kilkuset lat stworzono wiele Kompanii. Wymaszerowały z kilku rozmaitych światów, kierując się w rozmaite miejsca, nadto w ich skład wchodzili przedstawiciele różnych sekt wyznawców Kiny. Celem większości najwyraźniej była misja o charakterze raczej badawczym, nie zaś podbój albo służba najemna w obcych krainach czy wreszcie Rok Czaszek. Z rozmaitych przesłanek wnioskuję, że ostatecznie chodziło przede wszystkim o to, by znaleźć świat godny zaszczytu poświęcenia go jako ofiary na ołtarzu Roku Czaszek.

— A więc banda światów zdecydowała się sprzymierzyć przeciwko nam?

— Władza Kiny obejmowała wiele światów. Jej diabelstwo stanowi najwyraźniej cechę niemal powszechną.

— A my wyciągnęliśmy krótszą zapałkę i tym sposobem pogrzebana została w naszym świecie?

— Nie jesteś już w naszym świecie, Śpioszka. Obecnie znajdujesz się pomiędzy. To, gdzie trafisz, zależy od bramy, przez którą wyjdziesz. A obecnie masz przed sobą tylko jedno wyjście. Brama Cienia do tego świata leży na wprost, po drugiej stronie równiny. Wygląda to trochę tak, jakby sama równina zawężała liczbę dostępnych możliwości.

— Nie łapię tego. Dlaczego miałoby tak być?

— Czasami wydaje się, jakby równina sama była żywa, Śpioszka. Albo przynajmniej jakby potrafiła myśleć.

— Stamtąd pochodzimy? Tam Kapitan próbował wrócić przez większość swego życia?

— Nie. Ta Kompania nie może wrócić do Khatovaru. Konował nie dotrze nigdy do ziemi obiecanej. Wiodąca doń Brama Cienia jest nieczynna. Świat, do którego zmierzacie, w znacznej mierze przypomina nasz własny. Inne światy znają go pod nazwą, którą na tagliański można przetłumaczyć mniej więcej jako: Krainę Nieznanych Cieni.

Nie namyślając się wiele, dopowiedziałam:

— Wszelkie Zło Umiera Tam Niekończącą się Śmiercią.

— Co? — Najwyraźniej go zaskoczyłam. — Tak. Skąd wiedziałaś? Tam żyli ludzie, którzy dokonali tych wszystkich morderstw, dających początek cieniom.

— Słyszałam to gdzieś. Od Nyueng Bao.

— Tak. Nyueng Bao De Duang. We współczesnym Nyueng Bao zwrot oznaczający kolokwialnie coś w rodzaju: „Synowie Wybrani", właściwie niezrozumiały w literalnym sensie. W dniach, kiedy ich przodkowie zostali wysłani z Krainy Nieznanych Cieni, wykładał się z grubsza jako: „Synowie Umarłych".

— Niemało się dowiedziałeś — zauważyłam.

— Nie ma się czym chwalić, biorąc pod uwagę to, od jak dawna tu tkwię. Spróbuj chociaż przez dziesięć lat, Śpioszka. Nic nie rozprasza twojej uwagi, nie ma na kogoś zwalić winy za każdym razem, gdy wszystko idzie nie po twojej myśli.

— Nie żartuj. Teraz zanosi się na to, że będę musiała pracować nawet przez sen.

— Już niedługo. Ktokolwiek siedzi teraz przy instrumencie wytwarzającym mgłę, najwyraźniej próbuje mnie zmusić, żebym się z nim skontaktował. Dlaczego nie zakradniesz się tam i nie przyłożysz gnojowi, żeby mnie nie ściągali za każdym razem, gdy ktoś nie wie, jak rozłupać orzeszek, czy też jeszcze co tam innego.

— Mowy nie ma, były szefie. Sama targam pełny worek orzeszków.

— Powinnaś... — Murgen zniknął jak zdmuchnięty. Mogłabym przysiąc, że słyszę śmiech podsłuchującej wszystko białej wrony.

77

— Jak to się stało, że jesteś taka drażliwa? — zapytał Wierzba Łabędź, kiedy warknęłam na niego właściwie bez powodu. — Jakieś babskie dolegliwości?

Zarumieniłam się. Ja, po dwudziestu latach spędzonych wśród najbardziej nieokrzesanych mężczyzn, jacy kiedykolwiek chodzili na dwóch łapach. — Nie, głupku. Po prostu nie spałam szczególnie dobrze ostatniej nocy.

— Co?

Słowo wyrwało mu się z gardła, jak ostatni wrzask z piersi umierającego szczura.

— Nie spałam dobrze ostatniej nocy.

— Ach, tak. Nie spała nasza mała Śpioszka. Chłopaki, ludzie, Ro, Rzeka, kto jeszcze... może ktoś zechce otworzyć gębę i przypomnieć nam o zeszłonocnym Ryku pośród Deszczu?

Dopiero Rzekołaz mnie oświecił:

— Szefowa, ostatniej nocy twoje chrapanie było niczym odgłosy tygrysa w rui. Ludzie wstawali i przenosili się na drogę, aby być jak najdalej od tych hałasów. Inni chcieli cię zadusić albo przynajmniej wsadzić ci worek na głowę. Założę się, że gdyby ktoś prócz ciebie wiedział, co, u diabła, robimy i dokąd zmierzamy, wylądowałabyś na tym toboganie obok generała Sindawe.

— Przecież jestem takim słodkim, delikatnym kwiatuszkiem. W ogóle nie robię takich rzeczy jak chrapanie. — Już wcześniej oskarżano mnie o tę zbrodnię, ale tylko żartem, nigdy z taką pasją.

Rzeka parsknął.

— Łabędź postanowił się z tobą nie żenić.

— Jestem przerażona. Pogadam z Jednookim, może znajdzie jakieś lekarstwo.

— Lekarstwo? Ten facet nie potrafi nawet samego siebie wyleczyć.

Powędrowałam poszukać czegoś do zjedzenia. To, co znalazłam, ledwie warte było włożonego wysiłku i zdecydowanie nie gwarantowało uczucia sytości. Przez długi jeszcze czas przyjdzie nam się ograniczać do skąpych racji. Nim ukończyłam poranne obrządki, czoło kolumny już zdążyło ruszyć. Humory były nieco lepsze niż wieczorem. Przeżyliśmy noc. A wczoraj naprawdę nieźle dokopaliśmy Protektorce.

Nastroje zmieniły się, kiedy natrafiliśmy na szczątki Kubła.

Wielki Kubeł, właściwe nazwisko Cato Dahlia, niegdyś złodziej, później oficer Czarnej Kompanii, był dla mnie kimś w rodzaju ojca. Nigdy nic nie mówił, ja zaś nie pytałam, podejrzewam jednak, że przez cały czas wiedział, iż jestem kobietą. W swoim czasie zdarzało mu się być bardzo niemiłym dla moich męskich krewnych.

Nie należało do szczególnej przyjemności stać się przedmiotem gniewu Kubła.

Udało mi się jednak nie załamać. W końcu miałam dość czasu, aby przyzwyczaić się do myśli, że już go nie ma, chociaż w moim sercu zawsze tliła się iskierka irracjonalnej nadziei, że Murgen się myli, że śmierć przeoczyła Kubła i teraz leży zagrzebany razem z Uwięzionymi.

Ludzie sami, bez rozkazu położyli jego ciało na toboganie obok Sindawe.

Powlokłam się dalej w kolumnie, zagubiona w jednym z tych niewytłumaczalnie bezładnych ciągów myślowych, które często nawiedzają głowę w takich chwilach.

W miejscu, gdzie spędziliśmy noc, został po nas okropny bałagan, zwłaszcza mnóstwo zwierzęcych odchodów. Uwięzieni też chyba nie sprzątali po sobie, wędrując po tej samej drodze. Jednakże oprócz osobliwie wypreparowanych zwłok nie było nawet śladu po tych, co znaleźli się tu wcześniej. Żadnych stosów odchodów, żadnych ogryzionych i odrzuconych kości, żadnych odpadków roślinnych, żadnych węgli z piecyków, nic. Przetrwały tylko ludzkie ciała — wyschnięte truchła.

Trzeba będzie poruszyć tę kwestię w rozmowie z Murgenem. Tymczasem uczyniłam sobie z niej przedmiot umysłowego ćwiczenia, mający odwrócić moją uwagę od rozpamiętywania losu Kubła.

Wlekliśmy się na południe. Chmury przyniosły deszcz, potem poszły dalej, zresztą deszcz okazał się tylko mżawką, a i wiatr z rzadka zawiewał. Drżałam na całym ciele i powoli zaczynałam się martwić, by chłód nie przyniósł śniegu z deszczem bądź nawet wręcz śniegu. Nie spotkało nas nic złego. Na koniec w oddali wypatrzyłam nasz cel — rozmytą sylwetkę tajemniczej fortecy pośrodku równiny.

Od pewnego czasu wiatr wiał już nieprzerwanie.

Ludzie zaczynali uskarżać się na zimno. Inni narzekali na wilgoć. Prawie wszyscy na jedzenie, a byli też tacy, którzy narzekali na narzekających. Czułam, że niewielu już widzi przed nami jasną przyszłość.

Przez cały dzień, mimo wysiłków Łabędzia, Sahry i jeszcze kilku osób, czułam straszliwą samotność, graniczącą omalże z poczuciem beznadziejnego opuszczenia. Tylko Wujek Doj okazywał mi obojętność, ponieważ wciąż jeszcze gniewał się, ze nie chciałam zostać jego uczennicą. Nie ustawał w swych manipulacjach emocjonalnych. Kilka razy złapałam się na tym, ze próbuję wycofać się do sekretnego miejsca we własnym wnętrzu i musiałam sobie powtarzać, że przecież teraz nie ma po temu potrzeby. Żaden z tamtych ludzi nie mógł obecnie wyrządzić mi krzywdy. Zresztą i tak bym na to nie pozwoliła. Całkowicie panowałam nad nimi. Przetrwali tylko w mej pamięci...

„Nawet to jest szczególnym rodzajem nieśmiertelności".

My, Yehdna, wierzymy w duchy. I wierzymy w zło. Zastanawiałam się czasami, czy Gunni przypadkiem nie mają choćby po części racji. Dla nich ból wywołany odejściem ukochanych osób ma charakter znacznie mniej osobisty, bardziej fatalistyczny, a nadto akceptowany jest jako konieczna faza życia, które wszak nie kończy się na tej jednej przemianie.

Jeśli Gunni, mocą jakiegoś dziwacznego i niezrozumiałego boskiego żartu, rzeczywiście weszli w posiadanie najbardziej trafnej teologii, w poprzednim życiu musiałam być złą, naprawdę niedobrą dziewczynką. Pozostawało mieć nadzieję, że przynajmniej zabawiłam się... Wybacz mi, O Panie Godzin, Któryś Jest Litościwy i Miłosierny. Zgrzeszyłam w mym sercu. Tyś Jest Jedynym Bogiem. Nie Ma Żadnych Innych Przed Tobą.

78

Za każdym razem, gdy wiatr postanawiał nieco zelżeć, w powietrzu wirowały płatki śniegu. Gdy zaś odkrywał w sobie nowe pokłady ambicji, ciskał w nas drobiny lodu kłujące skórę twarzy i dłoni. Narzekania ludzi, chociaż czasami brzmiały doprawdy niepokojąco, nigdy nie osiągnęły poziomu nawet cienia buntu. Wierzba Łabędź biegał bezustannie wzdłuż kolumny, gadając ze wszystkimi i przypominając, że i tak nie mamy dokąd iść, jak tylko dalej naprzód. Aura najwyraźniej nie miała wpływu na jego usposobienie. Chyba tylko dodawała mu wigoru. Wciąż wszystkim powtarzał, jak to będzie cudownie, gdy spadnie prawdziwy śnieg i przykuje świat powłoką, powiedzmy, pięciu-sześciu stóp. Wówczas doprawdy wszystko nareszcie zacznie lepiej wyglądać, tak jest! Gwarantowane! Sam wychowywał się w takich warunkach i tylko one potrafiły z człowieka zrobić prawdziwego mężczyznę.

Równie często docierały do moich uszu określone sugestie — fizycznie niemożliwe do wykonania dla wszystkich, prócz ściśle określonego gatunku robaków — wraz z krzykami ludzi kierującymi błagalne jęki pod adresem Jednookiego, Goblina czy nawet Tobo, aby zatkali Łabędziowi usta kneblem murarskiej zaprawy.

— Dobrze się bawisz? — zapytałam go.

— O, tak. A ciebie przynajmniej nikt za nic nie obwinia.

Z jego chłopięcego uśmiechu łatwo wywnioskowałam, że bynajmniej nie bawi się w żadnego niepożądanego bohatera. Ze mną również grał w swoje gierki.

Wszyscy ludzie z północy dysponowali chyba tą umiejętnością. Nawet kapitan i Pani czasami się tak wobec siebie zachowywali. A Jednooki i Goblin... może rzeczywiście atak, jaki poraził małego czarnego czarodzieja, został zesłany przez bogów. Nie potrafiłam sobie wręcz wyobrazić, żeby któryś z tych dwóch w pełni sił zrezygnował z okazji równie wspaniałej jak ta.

Kiedy zasugerowałam coś w tym stylu Łabędziowi, początkowo nie potrafił zrozumieć, o co mi chodzi. Gdy wyjaśniłam, zauważył:

— Nie o to chodzi, Śpioszka. Wyjąwszy chwile, gdy są zalani w trupa, ci dwaj nie robią nic, co by zagrażało komukolwiek prócz nich samych. Ja patrzę na to z zewnątrz, ale już dwadzieścia lat temu zrozumiałem w czym rzecz. Jak ty mogłaś nie pojąć?

— Masz rację. Ja też o tym wiem. Po prostu na siłę szukam spraw, które mogą pójść źle. A kiedy przygotowuję się na najgorsze, opadają mnie ponure nastroje. Jak to możliwe, że ty jesteś tak wesoły?

— Przyczyna leży przed nami. Jeszcze dzień, najwyżej dwa. Powiem „cześć" moim starym kumplom, Cordy'emu i Klindze.

Zerknęłam na niego z ukosa. Czy to możliwe, że jako jedyny z nas bardziej cieszył się, niźli obawiał ewentualności wynikających z uwolnienia Uwięzionych? Wszyscy ci ludzie prócz jednego spędzili ostatnich piętnaście lat zamknięci w pułapkach własnych umysłów. A bynajmniej nie miałam pewności, czy Murgen przypadkiem nie dokładał wszelkich starań, aby wmówić nam pozory swej normalności. Pozostali zaś... pewna sprawa, że co najmniej kilku z nich wyjdzie na świat w stanie kompletnej, rozszalałej furii. Reszta mych towarzyszy również nie miała w tej kwestii szczególnych wątpliwości.

Nikomu obawy te nie dawały się bardziej we znaki niźli Radishy.

„Tadjik" był nieomal całkowicie niewidzialny po tej stronie Dandha Presh. Chociaż Rzekołaz i Popłoch trzymali się blisko, Radisha, nie potrzebowała strażników, niewielkie miała też żądania. Skupiona na sobie, schowana za własnymi myślami. Im dalej znajdowaliśmy się od Taglios, im bliżej była swego brata, tym bardziej zatapiała się w sobie. W drodze, po opuszczeniu Gaju Przeznaczenia, byłyśmy dla siebie nieomal jak siostry. Jednak po Jaicur wahadło zaczęło się wychylać w drugą stronę, a w ciągu tygodnia spędzonego po tej stronie gór nie zamieniłyśmy nawet stu słów. Nie byłam z tego powodu zadowolona. Lubiłam jej towarzystwo, konwersacyjną zręczność i ostry dowcip.

Nawet Mistrzowi Santaraksicie ostatnimi czasy nie udawało się nawiązać z nią kontaktu, chociaż wcześniej naprawdę bawiła ją jego uczona afektacja. W ich rozmowach głupota jakiegoś argumentu potrafiła się szybciej obnażyć, niźli zręczny rzeźnik patroszy kurę.

Rozmawiając z Wierzbą Łabędziem, wspomniałam o problemie.

— Założę się, że to nie myśli o bracie napawają ją lękiem. W każdym razie nie może chodzić głównie o niego. Przypuszczam, że martwi się brakiem możliwości powrotu. Gdy zdała sobie sprawę, że prawdopodobnie jest to wycieczka w jedną stronę, wówczas ogarnęła ją czarna rozpacz.

— Hm?

— To chodzi o Rajadharmę. Dla niej to nie jest tylko poręczny slogan propagandowy, Śpioszka. Ona bierze rządzenie Taglios całkiem na poważnie. A ty kazałaś jej przez całe miesiące przemierzać kraj i oglądać, co Protektorka zrobiła z nim w jej imieniu. Musisz zrozumieć, że zdenerwowało ją, jak została wykorzystana. A jeszcze musi pogodzić się z tym, że przypuszczalnie nigdy nie będzie miała szansy nic w tej sprawie zmienić. To wcale nie tak trudno zrozumieć.

Ale on trzydzieści lat przebywał blisko niej.

— Wrócimy przecież.

— Och, jasne. Nawet jeśli spełni się ta jedna szansa na milion i naprawdę wrócimy, jak sądzisz, czyja armia będzie na nas czekać? Może wojska Duszołap?

— Jasne. Ale mówię ci, że zapomni o nas w ciągu sześciu miesięcy. Znajdzie sobie jakąś bardziej interesującą rozgrywkę.

— I ty powiadasz: „Woda śpi"? Czemu nie zastosować tego powiedzenia do Duszołap, Śpioszka? Nie znasz jej. Nikt jej nie zna... może Pani, choć i ona tylko odrobinę. Ale ja byłem z nią bliżej niźli ktokolwiek inny... przez jakiś czas. Nie był to w ścisłym słowa znaczeniu mój wybór, niemniej tak się stało. Próbowałem przyglądać się jej uważnie, mniejsza już co z tego miałem. Ona nie jest do końca nieludzka i nie jest również tak próżna ani beztroska, jak chciałaby, aby o niej myślano. Ostatecznie, kiedy myślisz o Duszołap, nie wolno ci zapominać o jednej istotnej kwestii. A mianowicie, że przetrwała w świecie, w którym najgroźniejszym jej wrogiem była Pani z Wieży. Pamiętaj, że przy Pani Władcy Cienia wyglądaliby w swoim czasie na niedouczonych rozrabiaków.

— Jesteś dzisiaj naprawdę męczący, co?

— Stwierdzam tylko fakty.

— Proszę bardzo, oto jeden z faktów. Woda śpi. Za kilka dni będzie miała przeciwko sobie kobietę, która kiedyś była Panią z Wieży.

— Lepiej wypytaj Murgena, czy w ogóle będzie jej się chciało wstawać. Założę się, że tam, gdzie leży, nie jest nawet w połowie tak zimno. — Wiejący nad równiną wicher zaczynał już kąsać przeszywająco i nieustępliwie.

Nie powiedziałam, że przecież musi znać prawdę. Nawet jeśli nic nie pamiętał, to wszak własnoręcznie pomagał Duszołap zatargać Uwięzionych do jaskiń, w których spoczywali.

Na północnym niebie pojawiły się umęczone wrony, walczące z podmuchami wiatru. Niewiele już miały sobie do powiedzenia.

Okrążyły nas kilkakrotnie, potem z wysiłkiem nabrały wysokości i na skrzydłach wichury pofrunęły do Mamy. Niewiele będą jej mogły przekazać.

Natrafialiśmy na kolejne ciała, czasem po dwa, po trzy razem Okazuje się, że spora liczba Uwięzionych w ogóle nie została pochwycona. Przypomniałam sobie doniesienia Murgena, zgodnie z którymi po ucieczce Duszołap prawie połowie oddziału udało się wydostać na świat. I oto byli. Większości nie potrafiłam sobie przypomnieć. Pochodzili przede wszystkim z Taglios lub Jaicur, nie zaś ze Starej Gwardii, co oznaczało, że zaciągnęli się, kiedy na północy załatwiałam sprawę zleconą mi przez Murgena.

Dotarliśmy do miejsca, gdzie spoczął Suyen Dinh Duc, strażnik przyboczny Nyueng Bao przydzielony Kubłowi. Ciało Duca zostało starannie przygotowane do ceremonialnego pożegnania. To, że Kubeł przystanął pośrodku tej całej grozy, aby uczcić jednego z najcichszych i najbardziej niepozornych towarzyszy Nyueng Bao, wiele mówiło na temat charakteru mego przybranego ojca — oraz samego Duca. Kubeł zrezygnował z ochrony. Nie chciał osobistego strażnika. A Suyen Dinh Duc nie chciał go opuścić. Czuł, że zmusza go do pozostania siła potężniejsza od woli Kubła. Przypuszczam, że kiedy nikt nie patrzył, zachowywali się wobec siebie jak przyjaciele.

Do oczu napłynęły mi łzy, których nie musiałam ocierać, kiedy znaleźliśmy samego Kubła.

Wierzba Łabędź i Suvrin próbowali mnie pocieszać. Obaj nie bardzo sobie z tym radzili, nie wiedząc do końca, czy wolno im mnie przytulić. Z pewnością nie zareagowałabym, ale nie miałam pojęcia, jak im to przekazać bez słów. Słowa wprawiłyby mnie w zbyt wielkie zmieszanie.

W końcu, kiedy wszyscy Nyueng Bao zebrali się, oddając cześć jednemu ze swoich, Sahra podeszła, by mnie pocieszyć.

Łabędź zaczął coś burczeć. Biała wrona wylądowała mu na lewym ramieniu i zaczęła skubać jego ucho. Jednym okiem mierzyła ciało zmarłego, drugim resztę z nas.

Wujek Doj zauważył:

— Twój przyjaciel był widać całkowicie przekonany, że ktoś kiedyś jeszcze pójdzie tą drogą, Kronikarzu. Zostawił ciało Duca ułożone w sposób, który nazywamy: „Z Szacunkiem dla Cierpliwego Spoczynku", tak czynimy zawsze, kiedy właściwy pogrzeb z różnych względów musi się odwlec. Ani bogowie, ani diabły nie nękają zmarłego, który spoczywa w takiej postawie. Siąknęłam nosem.

— Woda śpi, Wujku. Kubeł wierzył. Wiedział, że wrócimy.

Wiara Kubła z pewnością była silniejsza od mojej. Moja ledwie wyszła obronną ręką z Wojen Kiaulunańskich. Bez nie-gasnącego pragnienia Sahry, aby wskrzesić Murgena, nie przetrwałabym czasów rozpaczy. Nie stałabym się na tyle silna, by wytrwać, kiedy Sahrę z kolei opadały wątpliwości.

A teraz byliśmy już tutaj, nie mogąc pójść już nigdzie indziej, jak tylko przed siebie. Otarłam oczy.

— Nie mamy czasu, żeby tak stać tutaj i gadać. Nasze zapasy są na wyczerpaniu. Załadujmy go więc... Doj wszedł mi w słowo.

— Wolelibyśmy zostawić go tak jak jest, w miejscu, gdzie spoczywa, póki nie będzie czasu na odprawienie stosownych ceremonii.

— A te miałyby polegać...

— Co?

— Od czasu oblężenia Jaicur nieczęsto bywałam świadkiem zgonów Nyueng Bao. Twój lud dobrze sobie radzi z omijaniem śmierci. Niemniej widziałam pogrzeby kilku ludzi z twego plemienia i ich odejściu nie towarzyszył żaden szczególny rytuał. Jednych palono na stosach, jakby należeli do Gunni. Innych grzebano w ziemi, podle obyczaju Yehdna. Widziałam nawet zwłoki namaszczone paskudnie pachnącymi olejkami, a potem zawinięte niczym mumia i zawieszone głową w dół na gałęzi.

Doj powiedział:

— Każdy pogrzeb z pewnością był dostosowany do osoby i sytuacji. To, co czyni się z ciałem, nie jest najważniejsze. Ceremonie są po to, aby ułatwić przejście duszy do jej nowego stadium istnienia. I to one są decydujące. Jeśli się ich zaniedba, dusza zmarłego może w nieskończoność błąkać się po świecie.

— Jako duch? Czy spacerujący po snach? Doj zdawał się zaskoczony.

— Hę? Duch? Jako nie znająca ukojenia dusza, która chce dokończyć dzieła przerwanego przez śmierć. A ponieważ jest to niemożliwe, po prostu wędruje przed siebie.

Chociaż duchy Yehdna to niegodziwe dusze skazane na błąkanie się po świecie przez Boga We Własnej Osobie, nie miałam kłopotów ze zrozumieniem, o co chodzi Dojowi.

— A więc zostawimy go tutaj. Chcesz postać obok niego? Aby upewnić się, że nic mu się nie stanie podczas przemarszu kolumny? — Kubeł umiejscowił Duca na samym skraju drogi, aby jego spokoju nie zakłócili przerażeni uciekinierzy idący za nim.

— W jaki sposób zginął? — zapytał Łabędź. Potem jęknął, zaskoczony. Biała wrona znowu uszczypnęła go w ucho. Wszyscy odwrócili się, aby nań spojrzeć.

— Co masz na myśli? — zapytałam.

— Pomyśl. Skoro cień dostał Duca, warstwa ochronna musiała być w tym miejscu zdezaktywowana, jak więc ktoś mógł ułożyć jego ciało w stosownej pozycji? Racja? A więc umarł w jakiś inny sposób, nim... — W jego głowie jakby otwierały się kolejne klapki.

— Duszka to zrobiła! — zakrakała wrona. Głos był Skrzekliwy, ale słowa wyraźnie zrozumiałe. — Kra! Kra! Duszka to zrobiła!

Nyueng Bao zaczęli napierać na Łabędzia.

— Duszołap to zrobiła — przypomniałam im. — Prawdopodobnie za pomocą magicznej miny pułapki. Zanim Duc dotarł do tego miejsca, ona była już dziesięć mil dalej. Pamiętajcie, że jechała na koniu. Z tego, co pamiętam o Ducu, przypuszczalnie zobaczył, jak Kubeł wchodzi w pułapkę i zagrodził mu drogę.

Gota wskazała oczywisty fakt:

— Protektorka nie byłaby w stanie zastawić żadnej magicznej miny pułapki, gdyby nie została uwolniona. — Jej tagliański znienacka zrobił się najlepszy, jaki kiedykolwiek w jej ustach słyszałam. Ogień płonący w oczach jednoznacznie świadczył, że chciała być dobrze zrozumiana.

Sahra wyszeptała:

— Suyen Dinh Duc i mój ojciec byli kuzynami w drugim stopniu.

Powiedziałam:

— Już raz przez to przechodziliśmy, ludzie. Nie możemy oczyścić z winy Wierzby Łabędzia, ale możemy mu wybaczyć, uwzględniając okoliczności jego zbrodni. Czy ktokolwiek z was naprawdę myśli, że poradziłby sobie, stając twarzą w twarz z Protektorką? Nikt? Ale niektórzy z was w głębi serc tak uważają. — Kilku Nyueng Bao straciło gdzieś swą arogancję. — Macie możliwość się sprawdzić. Wracajcie i spróbujcie dowieść własnej wartości. Brama Cienia was wypuści. Duszołap z pewnością nie mogła odejść daleko. Utyka. Szybko ją dogonicie. O cóż więcej można prosić? — Urwałam. — Co? Nie ma chętnych? Wobec tego zejdźcie z Łabędzia.

Biała wrona zakrakała szyderczo.

Zobaczyłam kilka pełnych namysłu, pozbawionych wyrazu twarzy, jednak Goty wśród nich nie było. Gota w całym swoim życiu ani razu się nie pomyliła — wyjąwszy ten jeden, kiedy sądziła, że się myli.

Łabędź postanowił zostawić sprawę własnemu biegowi. Jak to robił już od wielu lat. Uczył się u najsurowszej nauczycielki. Zaproponował:

— Powiedziałaś, że musimy ruszać, Śpioszka. Aczkolwiek sądzę, że kiedy skończą im się opowieści, my, mięsożercy, powoli zaczniemy dobierać się do wegetarian.

— Weź Klucz, Tobo. Dzięki, Sahra. Sahra odwróciła się.

— Matko, zostań z Tobo. Nie pozwól mu iść szybciej, niż sama jesteś w stanie.

Ky Gota, odwracając się od nas, coś jeszcze mruczała pod nosem. Poszła jednak w ślad za Tobo. Kiedy się spieszyła, jej kołyszący się chód potrafił wprowadzić w błąd. Dogoniła chłopaka, schwyciła za koszulę. I tak poszli razem, a jej usta nawet na chwilę się nie zamykały. Chociaż z natury nie jestem hazardzistką, założyłabym się, że wściekała się na żałosnych śmiertelników, jakimi wszyscy byliśmy w jej oczach.

Zauważyłam:

— Ky Gota najwyraźniej doszła już do siebie.

Żaden z Nyueng Bao nie znalazł powodów, aby świętować tę okoliczność.

Milę dalej dotarliśmy do jedynych zwierzęcych szczątków, jakie pozostały po wcześniejszej ekspedycji. Kości i pasma wyschniętego mięsa zwalone na stos, tak splątane, że nie sposób było orzec, od ilu zwierząt pochodziły i czy zostały zebrane razem jeszcze za ich życia, czy dopiero po śmierci. Całe to ponure kłębowisko zdawało się powoli zapadać pod powierzchnie równiny. Za następne dziesięć lat nie zostanie po nim śladu.

79

Ohydni wędrowcy snów powrócili po zmroku. Dzisiaj znacznie więcej przekonania wkładali w swoje wysiłki. Deszcz również znów zaczął padać. Też jakby z większym przekonaniem, a nadto towarzyszyły mu błyskawice i grzmoty, utrudniające zaśnięcie. Sytuacji nie poprawiała zimna woda lejąca się z nieba i z jakiegoś powodu gromadząca w kręgu, w którym obozowaliśmy. Jego powierzchnia wcale nie była nachylona, jednak wydawało się, że woda wpada do niecki. Zwierzęta napiły się do woli. Żołnierze z mego oddziału również. Popłoch i Rzekołaz każdemu mówili, aby zadbał o napełnienie worków na wodę i manierek. Kiedy wreszcie ktoś na głos począł błogosławić nasz szczęśliwy los, zaczął padać śnieg.

Udało mi się trochę przespać, ale nie miałam miłych snów. W świecie duchów panowało niesamowite zamieszanie i część z niego przesączała się w moje sny. Potem córka Iqbala doszła do wniosku, że świetnym pomysłem może się okazać przepłakanie całej nocy. Przez jej płacz pies zaczął wyć. A może było na odwrót.

Cienie roiły się na tarczy naszej osłony. Wywoływaliśmy w nich znacznie większe zainteresowanie niźli intruzi z wyprawy Murgena. Sam mnie o tym powiadomił.

Cienie pamiętały wieki dawno już minione. Docierały do mnie strzępki ich snów.

Lub raczej koszmarów. Wszystko, co potrafiły sobie przypomnieć, to okropności z czasów, gdy ludzie podobni jak dwie krople wody do Nyueng Bao całymi grupami zamęczali je na śmierć, podczas gdy wielcy i mali czarownicy nękali oszalałe dusze, które kiedy nadchodził czas porzucenia ciała, były już tak przepełnione nienawiścią wobec wszystkich istot żywych, że nawet stworzenia tyleż nieznaczne co karaluch wzbudzały w nich natychmiastową zaciekłą żądzę mordu. Niektóre cienie, mające już wcześniej we krwi drapieżność i zło, stały się tak niegodziwe, że atakowały i pożerały nawet inne cienie.

Ofiary tego procederu szły w miliony. A jedynym usprawiedliwieniem odpowiedzialnych za niego był fakt, że stworzyli te potwory, posługując się jeńcami najeźdźców, niekończącymi się falami napływających ze świata, w którym szalony król-czarownik osiągnął pozycję niemalże boską, a potem postanowił podporządkować sobie bez reszty wszystkich szesnaście światów.

Zanim cienie położyły kres temu napływowi, równinę zasłały dziesiątki tysięcy ciał. Liczne monstra uciekły do sąsiednich światów. Wszędzie, gdzie się znalazły, szerzyły terror i zniszczenie, póki bram nie zmodyfikowano w taki sposób, aby uniemożliwić ich przejście. Równina opustoszała na wieki. Potem przyszła epoka, gdy bez większego entuzjazmu wznowiono wymianę handlową, póki jakiś geniusz nie opracował barier ochronnych, osłaniających obecnie drogi i kręgi.

Cienie widziały wszystko. Nic nie zapominały. Widziały i pamiętały misjonarzy Kiny, którzy uciekli z mojego świata w momencie największej furii Rhaydreynaka. W każdym ze światów, do którego zdołali dotrzeć, zawsze znalazło się paru gotowych nadstawić ucha na mroczną pieśń bogini, byli wśród nich nawet synowie twórców cieni.

Trudno przypuszczać, by w obliczu takich ograniczeń i niebezpieczeństw handel był szczególnie prężny. Trzeba było naprawdę stanowczych ludzi, aby brać na siebie ryzyko pokonania równiny. Szczyt wymiany przypadał na czasy, gdy ze świata, który my znaliśmy pod nazwą Khatovaru, wyruszyły kolejne ekspedycje, aby zdecydować, który ze światów najlepiej nadaje się na gospodarza kosmicznego obrządku, nazwanego Rokiem Czaszek.

Wyznawcy Kiny z innych światów przyłączyli się do tych poszukiwań. Kompanie maszerowały i wracały. Nie sposób było zaprowadzić zgody w szeregach wiernych. Osiągnięto w istocie bardzo niewiele. Na koniec jednak wypracowano ugodę. Poświęcony powinien zostać przede wszystkim świat, który w tak odrażający sposób potraktował Dzieci Kiny. Potomkowie Rhaydreynaka zbiorą plony tego, co on zasiał.

Wysłane kompanie bynajmniej nie składały się z rzesz fanatyków. Równina była niebezpieczna. Niewielu ludzi miało ochotę na podróż przez nią. Większość żołnierzy rekrutowała się więc z przymusowego poboru albo z szeregów drobnych przestępców pod dowództwem nielicznych fanatycznych kapłanów. Nie oczekiwano ich powrotu. Rodziny wyruszających odprawiały ceremonie pogrzebowe, zanim ich synowie, zwani Wojownikami Kości albo Kamiennymi Żołnierzami, dali choć jeden krok na równinie — mimo iż kapłani obiecywali każdorazowo, że ich nieobecność nie potrwa dłużej niż kilka miesięcy.

Nieliczni, którzy powrócili, zazwyczaj docierali do domów w stanie całkowitego wyczerpania, tak odmienieni, zgorzkniali i nieprzystępni, że otrzymywali miano Żołnierzy Ciemności.

Nigdzie tam, gdzie zapuściła korzenie, religia Kiny nie zdobyła sobie ogromnych rzesz wyznawców. Zawsze liczona w poczet mniejszości, w końcu straciła nawet tę siłę, jaką się cieszyła, w miarę jak mijały pokolenia, zaś początkowy zapał ustępował miejsca nieuchronnej, nudnej i tępej władzy funkcjonariuszy. Jeden świat po drugim odwracał się od Kiny i od ambicji związanych z równiną. Nastała Epoka Mroku. Jedna brama po drugiej rozpadała się i nikt ich nie naprawiał. Z tych, które spotkał inny los, i tak nikt nie korzystał. Światy starzały się, wyczerpane, zmęczone, rozpaczliwie poszukiwały dróg do odrodzenia. Niewykluczone, że przodkowie Nyueng Bao byli ostatnim wielkim oddziałem, który przeszedł z jednego świata do drugiego. Nadto w jego skład weszli czciciele Kiny uciekający przed prześladowaniami, jakie nastąpiły w czasach, gdy większość ludów ich świata opanowała szaleńcza wręcz ksenofobia i z determinacją wzięły się do eksterminacji wszelkich obcych wpływów. Przodkowie Nyueng Bao, Synowie Umarłych, przysięgali powrócić do swej Krainy Nieznanych Cieni w glorii zwycięstwa. Ale, rzecz jasna, ponieważ po drugiej stronie równiny znaleźli bezpieczną przystań, ich potomkowie szybko zapomnieli, kim i czym wcześniej byli. Tylko garstka kapłanów pamiętała — i to w nie do końca poprawnej wersji — historię własnego ludu.

Cichy głos ledwo przedostał się do mojej świadomości.

„Siostro, siostro", powiedział. Nie zobaczyłam nic, poczułam tylko pierzasty dotyk. Ale to wystarczyło, aby dusza ma skręciła się, sprężyła i przeskoczyła w zupełnie inne miejsce, w którym, kiedy nabrałam wreszcie widmowego oddechu, nozdrza me zaraz wypełnił smród rozkładających się ciał. Stałam pośrodku morza kości. Jego powierzchnia poruszała się w rytm jakichś nieznanych przypływów.

Coś się stało z moimi oczami. Pole widzenia było zniekształcone, a obecne w nim przedmioty — rozdwojone. Uniosłam dłoń, by przetrzeć powieki... i zobaczyłam białe lotki.

Nie! Niemożliwe! Przecież nie mogę za Murgenem podążać jego ścieżką. Nie mogę pozwolić, by zerwały się więzi kotwiczące mnie w moim czasie. Wcale tego nie chciałam! Chciałam tylko...

„Kra!" Ale nie dochodziło to z mojego dzioba.

Przed moimi oczami przemknęła czarna sylwetka, rozłożyła skrzydła, zaczęła zwalniać. Szpony sięgnęły w moją stronę.

Odwróciłam się gwałtownie, sfrunęłam z martwej gałęzi, na której przed momentem siedziałam. I natychmiast tego pożałowałam.

Znalazłam się w odległości paru jardów od oblicza szerokiego na pięć stóp. Miała więcej kłów niźli rekin zębów. Była bardziej mroczna niż środek nocy. Jej oddech niósł ze sobą smród rozkładającego się ciała.

Udało mi się jakoś umknąć przed machnięciem gigantycznej szponiastej dłoni, a triumfalny uśmiech zamarł na potwornych hebanowych wargach. I wtedy ja, Śpioszka, znalazłam się na skraju przerażenia, od którego naprawdę można zmoczyć się w spodnie — jednak prócz mnie i mojego strachu we wronie było coś jeszcze. I to coś świetnie się bawiło.

„Siostro, siostro, tym razem było blisko. Ta suka robi się coraz bardziej chytra. Ale mnie nie zaskoczy. Nie jest w stanie. Ani nigdy nie zrozumie, dlaczego nie jest".

Do kogo odnosi się „mnie"?

Ćwiczenie dobiegło końca. Znowu znajdowałam się we własnym ciele na równinie, deszcz padał mi na głowę, wstrząsały mną dreszcze. Równocześnie oczyma duszy obserwowałam igraszki spacerujących po snach. Przez chwilę układałam sobie w głowie to, czego doświadczyłam, dochodząc ostatecznie do wniosku, że jego celem było przekazanie mi wiadomości: Kina wiedziała, że nadchodzimy. Śniąca bogini przez ostatnie dziesięciolecia markowała tylko spokój. Cierpliwość znała przecież od podszewki. Poza tym, być może, przekazano mi też inna wiadomość.

Kina dalej jest Matką Kłamstwa. Niewykluczone, że nic z tego czego dowiedziałam się ostatnio, nie było w całości lub choćby po części prawdą. Jeśli tylko Kina znalazła sposób na wniknięcie w ocienione ścieżki moich myśli. Nie wątpiłam, że potrafi. Przed nastaniem Starej Gwardii udało się jej zainfekować całe pokolenia i całe kraje histerycznym strachem przed Czarną Kompanią.

Gotowam przysiąc, że wyczułam jej rozbawienie, gdy zdała sobie sprawę, że zasiała we mnie ziarno głębszej i bardziej trwałej nieufności wobec tego, co mnie otacza.

80

Suvrin obudził mnie wcześnie. Głos miał ponury. W ciemnościach nie potrafiłam dojrzeć jego twarzy.

— Kłopoty, Śpioszka — wyszeptał. I musiałam przyznać mu rację. Pierwszy zdał sobie sprawę z konsekwencji, jakie mogą pociągnąć za sobą opady śniegu. Z drugiej jednak strony, widział znacznie więcej tego białego świństwa niźli którekolwiek z nas prócz Łabędzia. A i Wierzba przebywał z dala od stron, gdzie padał śnieg dostatecznie długo, aby się zdążył postarzeć.

Chciało mi się jęczeć i zawodzić, ale na nic by się to przecież zdało, a sytuację trzeba było opanować natychmiast.

— Dobrze kombinujesz — pochwaliłam go. — Dzięki. Obejdź wszystkich w tę stronę i obudź sierżantów. Ja pójdę w drugą. — Mimo dręczących koszmarów czułam się wypoczęta.

Obecność tarczy chroniącej obozowisko nie miała najmniejszego wpływu na padający śnieg. Co znaczyło, że granice bezpiecznego obszaru przestały być widoczne. Wśród cieni wyczuwałam narastającą żądzę mordu. Już wcześniej miały okazję być świadkami czegoś takiego. Jeśli wszyscy zaczną nerwowo biegać dookoła, znaczy, że czas przekąski się zbliża.

Po naszej stronie mieliśmy Goblina i Jednookiego. I jeszcze Tobo. Powinni być w stanie wyznaczyć, którędy przebiega granica.

Ale do wykonania swej roboty potrzebowali choć promyka światła.

Osobiście upewniałam się, że wszyscy zostali obudzeni, że zdawali sobie sprawę z groźby sytuacji, zwłaszcza matki. Zadbałam, by do wszystkich dotarło, że przed nadejściem świtu nikomu nie wolno ruszyć się z miejsca.

Dziw nad dziwy, nikt nie zrobił nic głupiego. Kiedy światła było już dość, czarodzieje zaczęli kreślić linie na śniegu.

Wyznaczyłam drużyny, które miały dodatkowo oznaczyć granice bezpiecznej przestrzeni.

Wszystko szło tak dobrze, że już czułam przepełniającą mnie pychę, kiedy nadszedł czas ruszać. Wtedy przekonałam się, że dzień zapowiada się na długi — z czego oczywiście powinnam wcześniej, choćby tylko instynktownie, zdawać sobie sprawę.

Następny etap podróży Uwięzionym zabrał tylko kilka godzin. Nam zabierze znacznie więcej. Zniszczona forteca zniknęła w tumanach padającego śniegu. Ci bardzo starzy ludzie będą musieli dokładnie oznaczać kierunek każdego następnego kroku, wędrując po obu stronach niosącego Klucz Tobo i uważając, aby nie wysforować się przed niego. Na wszelki wypadek.

Pierwsze ćwierć mili przebyliśmy w tempie, które niezbyt dobrze rokowało. Mieliśmy zbyt wiele gąb do wykarmienia i zbyt skąpe zapasy. Żywność już była surowo racjonowana. Ludzi należało jak najszybciej przeprowadzić na drugą stronę równiny, wyznaczywszy pierwej mniej liczny oddział, który zajmie się uwolnieniem Uwięzionych.

— Sytuacja powoli wymyka się spod kontroli! — krzyknął Goblin. —Jeśli zrobi się gorzej, to wylądowaliśmy dupą w Gównianym Strumyku.

Miał rację. Jeśli śnieg przejdzie w zadymkę, możliwe, że niczym już nie będziemy musieli się martwić. Jeśli pogoda pogorszy się znacznie, pomrzemy tu wszyscy, czyniąc Duszołap najszczęśliwszą dziewczynką na świecie.

Którą i tak zapewne już była, miała bowiem dość czasu, by pojąć, że w tej chwili nikt jej nie przeszkodzi i może ulegać wszystkim zachciankom, jakie jej przyjdą do głowy. Woda śpi? Co z tego. Te dni minęły.

Nie minęły, przynajmniej dopóki jeszcze mam siłę utrzymać się na nogach.

Łabędź przyłączył się do mnie przy śniadaniu.

— Jak samopoczucie mojej żonki dziś rano?

— Dominuje w nim oziębłość. — Cholera! Ledwie otworzę usta, a już wychodzą ze mnie stajenne maniery. Łabędź uśmiechnął się.

— Od lat podejrzewałem. Ale czy to nie coś? Ma już więcej niż cal.

— To faktycznie nie byle co, w porządku. Niestety, nie pozwalam sobie na używanie języka, którym powinno się go opisać. Większość tych ludzi nigdy nie widziała śniegu. Patrz, czy nikt nie robi nic głupiego. Rzuć okiem na Radishę. Nie chcę, żeby jej się coś stało, ponieważ ktoś nie potrafi zrobić użytku z własnej głowy.

— Dobra. Śniłaś ostatniej nocy?

— Oczywiście, że tak. Udało mi się też spotkać z Kiną, praktycznie rzecz biorąc twarzą w twarz.

— Na wschód od nas widziałem światła na drodze. Udało mu się mnie zainteresować.

— Naprawdę?

— We śnie. To były tylko zwykłe błędne ogniki. Może jakieś wspomnienia równiny, albo co. Kiedy poszedłem zobaczyć, nic nie znalazłem.

— Z wiekiem robisz się coraz odważniejszy, nie?

— Wszystko się jakoś tak samo stało. Gdybym się zastanowił, nigdy bym tego nie zrobił.

— Chrapałam ostatniej nocy?

— Umocniłaś się na pozycji kobiecego mistrza wszech czasów. Jesteś już gotowa do konkurencji na wyższym poziomie.

— To musi mieć coś wspólnego ze snami.

Pojawiła się Sahra. Wyglądała skrajnie ponuro. To, co się działo, nie podobało jej się w najmniejszym stopniu — ani śnieg, ani sposób, w jaki próbowaliśmy z nim sobie poradzić. Jednak nie powiedziała słowa na ten temat. Rozumiała, że jest już trochę za późno, by robić z siebie zatroskaną mamusię. Niezależnie od tego, czy się to jej podoba, czy nie, to dzięki jej chłopakowi jakoś dawaliśmy sobie dotąd radę.

Jednooki przekuśtykał obok, posiłkując się laską, którą ktoś dla niego zrobił z bambusowej tuby pomniejszego miotacza. Nie miałam pojęcia, czy przypadkiem nie jest dalej uzbrojony. Ponieważ miało się do czynienia z Jednookim, podejrzenia były jak najbardziej na miejscu. Poinformował mnie:

— Przez cały czas nie dam rady, Dziewczynko. Ale póki będę mógł, nie zrezygnuję.

— Pokaż Tobo, co należy robić, i niech zajmie twoje miejsce, kiedy się tylko nauczy. Gota poniesie kilof, a ty siadaj na konia. Z grzbietu będziesz im doradzał, co robić.

Stary pokiwał tylko głową, nawet nie chciało mu się wynajdywać powodu do kłótni, co wiele mówiło o jego osłabieniu. Goblin jednak spojrzał na mnie wilkiem, zakładając z góry, że na niego spadnie większość roboty. Ale tylko wzruszył ramionami, tłumiąc pokusę dyskusji.

— Tobo. Stój. Zdajesz sobie sprawę, co nas dzisiaj czeka?

— Tak, Śpioszka.

— A więc oddaj swojej babce Klucz. Gdzie jest ten mój koński kumpel? Dawać go tutaj. Podsadźcie Jednookiego. — Zauważyłam, że biała wrona zrezygnowała ze swego miejsca na grzbiecie rumaka. W istocie, ptaka nigdzie nie było widać. — Hop, staruszku.

— Kogo nazywasz starym, Dziewczynko? — Jednooki znalazł się równie wysoko jak przedtem jego głowa.

— Ciebie, bo zestarzałeś się tak, że jesteś już niższy ode mnie. Dawaj tu swój zadek. Naprawdę chcę jeszcze dzisiaj dotrzeć na miejsce. — Skarciłam Goblina twardym spojrzeniem, na wypadek gdyby jednak przyszło mu do głowy wkładanie kija w szprychy. Odpowiedział pozbawionym wyrazu spojrzeniem. A może tylko przepełnionym arogancją?

Zepsuty ze mnie dzieciak. Wszystko musi iść po mojej myśli. Mniej więcej koło południa w lekko sypiącym śniegu zamajaczył przed nami niewyraźny zarys fortecy. Kiedy tylko Tobo załapał sposób wyznaczania granic drogi dostatecznie biegle, by nadążać za Goblinem, oddział ruszył naprzód w tempie ograniczanym wyłącznie krokami Matki Goty. A ją najwyraźniej gnał niepohamowany pęd, każący mknąć ku przeznaczeniu, jakie zawsze odnajdywał w sobie ten, który akurat niósł Klucz.

Mój wrodzony pesymizm nie potrafił znaleźć dla siebie pożywki. Gdyby chłopcy Iqbala nie odkryli przyjemności zabawy w śnieżki, w ogóle nie miałabym, na co się skarżyć. A i to tylko by mnie rozbawiło, gdyby kilka chybionych pocisków nie pomknęło w moją stronę.

Dotarliśmy wreszcie do wspominanej przez Murgena rozpadliny — rozdarcia w powierzchni równiny, za które odpowiedzialna musiała być niewyobrażalna potęga. Skutki trzęsienia ziemi, które to sprawiło, odczuwano w samym Taglios. Po tej stronie Dandha Presh zrównało z ziemią całe miasta. Zastanawiałam się, czy podobne zniszczenia przyniosło innym światom połączonym z równiną.

Zastanawiałam się też, czy trzęsienie wywołały przyczyny naturalne. A może zostało spowodowane przedwczesnymi próbami Kiny otworzenia oczu i obudzenia się ze snu?

— Łabędź! Wierzba Łabędź! Dawaj tutaj.

Matka Gota zatrzymała się na krawędzi rozpadliny tylko dlatego, że nie potrafiła iść dalej. Reszta hałastry tłoczyła się ciasno za plecami idących w szpicy, bowiem każdy chciał popatrzeć. Warknęłam:

— Rozstąpcie się, ludzie! Rozstąpcie. Dacie przejść człowiekowi. — Zapatrzyłam się na zrujnowaną fortecę. Ruina to zapewne zbyt mocne słowo, niemniej budowla znajdowała się w stanie postępującego rozpadu, którego już nie sposób określić pojęciem zaniedbania. Podejrzewałam, że gdyby pierwotnie stacjonujący w niej garnizon golemów wciąż gdzieś przebywał w pobliżu, stan budowli byłby doskonały i nawet w tej chwili można by dostrzec całą załogę na zewnątrz, pilnie otrzepującą łaty śniegu przywarłe do wszystkich nierówności murów.

Łabędź zaczął narzekać:

— Musisz się w końcu zdecydować, kochanie. Albo chcesz, żebym opiekował się Radishą, albo...

— Dobra, przestań. Nie mam czasu. Jest mi zimno, jestem wściekła i chcę, żeby to się wreszcie skończyło. Przyjrzyj się tej szczelinie. Jest taka sama jak wcześniej? Mimo iż wciąż wywiera spore wrażenie, nawet w połowie nie jest tak szeroka, jak wywnioskowałam z opowieści Murgena. Każdy, prócz może tylko niemowlęcia Iqbala, jest w stanie ją przekroczyć.

Łabędź przyjrzał się rozpadlinie.

Już na pierwszy rzut oka można było stwierdzić, że jej krawędzie są nieostre. Kamień wydawał się w tych miejscach zmiękczony i półpłynny niczym toffi.

— Nie. Była zupełnie inna. Wychodzi na to, że powoli się goi. Nawet w ćwierci nie jest tak szeroka, jak była. Założę się, że następne pokolenia nie zauważą nawet blizny.

— A więc równina jednak potrafi sama leczyć swoje uszkodzenia. Ale nie działa na rzeczy, które później jej przydano. — Gestem wskazałam fortecę. — Wyjątkiem znowu są zaklęcia chroniące drogi.

— Najwyraźniej.

— Zacznijmy więc przechodzić. Łabędź, trzymaj się z Tobo i Gotą. Nikt inny nie wie, dokąd dalej pójść. A, tutaj jesteś — zareagowałam na niecierpliwe „kra!" ponad głowami. Jeśli przekrzywiłam nieco głowę i przymrużyłam oczy, mogłam dostrzec białą wronę przycupniętą na blankach. Patrzyła w naszą stronę.

Wciąż nie przestając mamrotać pod nosem, aczkolwiek teraz już raczej dobrodusznie, Łabędź przeszedł przez szczelinę, poślizgnął się, upadł, podparł dłonią i powstał, wyrzucając z siebie stek zupełnie nieprawdopodobnych północnych inwektyw. Ludzie zaśmiali się jak jeden mąż.

Wezwałam Popłocha i Rzekołaza.

— Chcę żebyście wymyślili, jak przeprowadzić zwierzęta i wozy. Jeśli trzeba, zapędźcie też Suvrina do roboty. Twierdzi, że ma trochę saperskiego doświadczenia. I nie przestawajcie wszystkim powtarzać, że jeśli dalej zachowają spokój i będą ze sobą współpracować, dzisiejszą noc prześpimy w ciepłym i suchym miejscu. — Dobra, może tylko suchym. Ciepło to już byłoby chyba zbyt wiele szczęścia.

Wujek Doj i Tobo pomogli Matce Gocie przekroczyć szczelinę. Sahra poszła w ślad za nimi. A potem kilku następnych Nyueng Bao. Znienacka w jednym miejscu zebrało się strasznie dużo Nyueng Bao. Moja paranoja zaczęła się niespokojnie wiercić i mrużyć podejrzliwie oczy.

Powiedziałam:

— Goblin. Jednooki. Chodźcie tu. Poroniony? Gdzie jesteś? Chodź z nami. — Na Poronionego mogłam liczyć. Kiedy wskażę dłonią i powiem: „zabij!", okaże się równie szybki i pozbawiony moralnych rozterek co trzymana w dłoni włócznia.

Wujek Doj nie przegapił moich działań, a musiał zdawać sobie sprawę, że nawet teraz ufam mu jedynie częściowo. Wydawał się równocześnie zirytowany i rozbawiony. Powiedział:

— Nie ma tu nic, co mogłoby zainteresować moich ludzi, Kronikarzu. Wszystko, żeby ułatwić robotę Tobo.

— To pięknie. To pięknie. Nie chciałabym wystawiać przyszłości Kompanii na najmniejsze nawet ryzyko.

Doj zmarszczył czoło, rozczarowany moim sarkazmem.

— Nie zdobyłem jeszcze twego serca, Kamienny Żołnierzu?

— A starałeś się? Wciąż zwracasz się do mnie dziwnymi imionami, a ani razu nie wyjaśniłeś ich znaczenia.

— Wszystko wkrótce się wyjaśni. Obawiam się.

— Oczywiście. Kiedy tylko dotrzemy do Krainy Nieznanych Cieni. Prawda? Lepiej módl się, żeby w twojej doktrynie nie było żadnych półprawd tudzież jawnych podstępów. „Wszelkie Zło Umiera Tam Niekończącą się Śmiercią". To wciąż może okazać się prawdą.

Doj odpowiedział mi złym spojrzeniem, ale poza tym nie wyglądał jakby miał się złościć czy coś knuć.

Powiedziałam:

— Łabędź. Pokaż drogę.

81

— Sądzę, że dalej już nie potrafię was zaprowadzić — oznajmił Łabędź. Mówił, powoli cedząc słowa, jakby nie potrafił dojść do ładu z własnymi myślami. — Nie do końca to łapię. Rzeczy wypadają mi z pamięci. Wiem, że poprzednim razem dotarliśmy dalej niż tylko do tego miejsca. Pamiętam wszystko, co wówczas robiliśmy. Kiedy jednak próbuję sobie przypomnieć coś konkretnego, natychmiast zapominam o wszystkim, co dzieliło pobyt tutaj a ucieczkę galopem przez równinę. Jakbym miał to w głowie, ale tylko do chwili, gdy nie spróbuję sobie przypomnieć. Tyle pamiętam. Może Duszołap namieszała mi w głowie.

— To jest dopiero eufemizm wszech czasów — wymamrotał Goblin.

Łabędź nie zwrócił na niego uwagi. Skarżył się dalej:

— Tak naprawdę zjechaliśmy już z równiny i wtedy dopiero zrozumiałem, że inni za nami nie jadą.

Nie byłam pewna, czy chcę mu wierzyć, teraz jednak nie miało to większego znaczenia. Odkaszlnęłam, zasugerowałam:

— A może byś spróbował na ślepo zgadnąć? Może twoja dusza pamięta to, czego nie przypomina sobie umysł?

— Najpierw musicie mi tu poświecić.

— I po co mam czarodziejów? — rzuciłam pytanie w mrok. — Z pewnością nie po to, by zniżali się do tak przyziemnych czynności jak oświetlenie drogi. Im to nie jest potrzebne. Widzą w ciemnościach.

Goblin mruknął coś niepochlebnego o kobietach, które pozwalają sobie na sarkazm. Głośno zaś rzekł do Łabędzia:

— Siadaj tutaj i niech się przyjrzę twojej głowie.

— Mi pozwól! — rozdarł się w tej samej chwili Tobo. — Pozwól mi zrobić światło! To akurat potrafię. — Nawet nie czekał na pozwolenie. Żółte i srebrne iskierki biegały po jego uniesionych dłoniach, żywe i rącze. Jednak otaczająca nas ciemność cofnęła się o krok, co skonstatowałam z niechęcią.

— No, no! — powiedziałam. — Popatrzcie tylko na niego.

— Dysponuje siłą i entuzjazmem młodości — zgodził się Jednooki. Zerknęłam przez ramię. Wciąż siedział na grzbiecie czarnego ogiera, z szyderczym uśmiechem, jednak wyraźnie wyczerpany. Biała wrona przycupnęła przed nim. Patrzyła jednym okiem na Tobo, drugim przyglądała się naszemu otoczeniu. Wyglądała na rozbawioną. Potem Jednooki też zaczął chichotać.

Tobo aż pisnął z zaskoczenia.

— Czekaj! Stój! Goblin! Co się dzieje?

Robaczki światła wspinały się po jego rękach. Nie reagowały na coraz bardziej natarczywe rozkazy do odwrotu. Tobo nie wytrzymał i zaczaj się otrzepywać. Jednooki i Goblin wybuchnęli gromkim śmiechem.

Tymczasem obu udało się zrobić coś, co przywróciło Łabędziowi jasność myśli. Wyglądał teraz jak człowiek, który właśnie przełknął wielki zimny kufel przywracających wiarę w siebie wspomnień.

Sahra nie widziała nic śmiesznego w sytuacji, w której znalazł się Tobo. Wrzasnęła na czarodziejów, aby coś zrobili. Omalże nie wyszła z siebie, co wyraźnie zdradzało napięcie, w jakim żyła ostatnimi czasy.

Doj poinformował ją:

— Nic mu nie grozi, Sahra. Po prostu na chwilę pozwolił sobie na utratę koncentracji. To się zdarza. To stanowi część nauki — musiał te lub podobne słowa powtarzać kilkakrotnie, zanim Sahra wreszcie uspokoiła się, a na jej twarz wypełzł grymas wyzywający i wstydliwy równocześnie. Goblin zwrócił się do Tobo:

— Minie trochę czasu, zanim z powrotem odzyskasz konieczny poziom koncentracji. — Za chwilę było już dosyć światła, żeby zobaczyć ściany ogromnej komnaty. Człowiek zręczny w jakiejś dziedzinie zawsze sprawia wrażenie, że wszystko przychodzi mu łatwo. Mały łysy czarodziej nie był wyjątkiem od tej reguły. Zwrócił się do Jednookiego: — Pomóż Łabędziowi zachować jasność myśli.

Uznałam, że wnętrze zapowiada przyjemną odmianę po noclegu w miejscu zdanym na kaprysy aury. Żałowałam tylko, że brak nam paliwa, by je porządnie ogrzać.

— Teraz gdzie? — zapytałam Łabędzia. Od jakiegoś czasu w myślach żałowałam, że nie udało mi się podczas snu znaleźć Murgena i wydobyć od niego wskazówek topograficznych.

Biała wrona zakrakała i poderwała się w powietrze, siedzący na grzbiecie konia Jednooki klął, ponieważ oberwał skrzydłami po twarzy.

Zaczynałam powoli rozumieć tego stwora.

— Niech ktoś zaobserwuje, dokąd ona poleci. Czy któryś z czarowników-geniuszy nie mógłby posłać za nią światła? — Tobo odzyskał już kontrolę nad swoimi ognikami i teraz działały jak należy, jednak pochłaniały całą jego uwagę. Miałam nadzieję, że wyrośnie z fazy „więcej-wiary-we-własne-siły-niż-rozumu", zanim spowoduje jakąś naprawdę poważną katastrofę.

Wujek Doj pełnym godności krokiem poszedł za wroną. Uznałam, że powinnam przyłożyć się do sprawy inaczej niż tylko poprzez wykrzykiwanie rozkazów, więc ruszyłam za nim. Kula zielonego światła, którego barwa z jakichś powodów kojarzyła mi się z trądem, nadpłynęła z tyłu nad moją głowę i rozgościła się w splątanej czuprynie. Skóra na głowie zaczęła mnie swędzić. Niewykluczone, że Jednooki w ten sposób wyraził swoją opinię na temat poziomu mojej higieny, którą faktycznie, przyznaję, ostatnimi czasy nieco zaniedbałam.

— To mnie nauczy zdejmować mój cholerny hełm — jęknęłam, Ale nie chcąc mu dawać satysfakcji i patrzeć na pełen samozadowolenia bezzębny uśmieszek, nie obejrzałam się za siebie.

Tak naprawdę nigdy nie nosiłam hełmu. Niech Bóg broni, dopiero byłoby mi zimno. Na głowie miałam tylko skórzaną wyściółkę pod hełm, która ledwie ratowała moje uszy przed ukąszeniami mrozu. Zima była jedną z tych rzeczy, których grupa planowania nie przewidziała.

Przeszłam szybko obok Doja, którego całkowicie zaskoczył widok moich włosów. Ale już po krótkiej chwili wyszczerzył się w uśmiechu tak szerokim, jakiego jeszcze u niego nie widziałam. Rzuciłam mu krwiożercze spojrzenie. Na nieszczęście, aby to zrobić, musiałam się odwrócić; wówczas przyłapałam Jednookiego oraz Goblina jak wymieniali ukradkowe uśmiechy i przyklepywali dłonie. Nawet Sahra nieznacznie odwróciła głowę, by skryć swe rozbawienie. W porządku. A więc zupełnie niespodziewanie stałam się księżniczką błaznów Kompanii, co? Zobaczymy. Ci dwaj jeszcze...

Nagle zdałam sobie sprawę, że w ten sposób zmusili mnie do zaakceptowania ich sposobu myślenia. Niedługo zacznę zastawiać na nich pułapki, żeby z góry uprzedzić wyrównanie rachunków.

Wrona zakrakała ochryple. Siedziała już na zimnej kamiennej posadzce. Przechadzała się w tę i we w tę, nagle bez reszty zniecierpliwiona. Szpony cicho zgrzytały na kamieniach. Opadłam na kolana. Pozwoliła mi podejść tak blisko, że niemal mogłam ją dotknąć, a potem w podskokach oddaliła się w ciemność.

Kiedy ludzie i zwierzęta weszli w ślad za nami do środka, wnieśli dodatkowe światła i mnóstwo hałasu. Każdy z nowo przybyłych chciał wiedzieć, co się dzieje.

Przykucnęłam i przytuliłam policzek do posadzki, a wtedy odległa poświata wydobyła z mroku sylwetkę wrony.

Zwróciłam się do Doja:

— Skądś tam dochodzi światło. Tędy Uwięzieni przedostali się do wewnętrznej fortecy. — Położyłam się na brzuchu. W ścianie kamienia łatwo można było dostrzec szczelinę tak ciemną, że zdawała się niewidzialna nawet przy tym świetle, którym dysponowaliśmy. Nie potrafiłam dostrzec, co jest po drugiej stronie.

Doj podszedł bliżej i też przytulił policzek do posadzki.

— Rzeczywiście. Zawołałam:

— Potrzebujemy tutaj więcej światła. I może jakieś narzędzia. Rzeka. Popłoch. Niech ci ludzie zaczną tu rozbijać coś w rodzaju obozu. I zastanówcie się, co można zrobić dla ochrony przed zimnem. — To będzie trudne. W zewnętrznych murach ziały liczne szczeliny.

Goblin i Jednooki przestali wreszcie śmiać się jak głupi do sera i ruszyli w moją stronę, przybierając miny zawodowców. Wzięli również ze sobą Tobo, trzymając się postanowienia, by uczyć go fachu bezpośrednio w działaniu i z pierwszej ręki.

Dysponując większą ilością światła, łatwiej mogłam dostrzec to, na co próbował zwrócić moją uwagę ptak — szczelinę, którą Duszołap zapieczętowała zaraz po rzuceniu na Uwięzionych swego podłego zaklęcia.

— Są tu jakieś zaklęcia albo magiczne miny-pułapki? — zapytałam.

— Dziewczynka jest geniuszem — warknął Jednooki. Jego mowa stawała się powoli coraz bardziej bełkotliwa. Rozpaczliwie potrzebował odpoczynku. — Ptaszek przecież przeleciał przez nią i nie zmienił się w obłoczek dymu. Prawda? Coś stąd wynika?

— Żadnych zaklęć — powiedział Goblin. — Nie zwracaj na niego uwagi. Po prostu jest wściekły, bo od tygodnia nie mieli z Gotą dla siebie ani odrobiny prywatności.

— Mam zamiar załatwić ci całą prywatność, jakiej będziesz potrzebował przez kilka eonów, Karzełku. Mam zamiar wsadzić twoją pomarszczoną starą dupę...

— Dosyć! Zobaczmy, czy nie uda nam się powiększyć trochę tej dziury.

Po drugiej stronie wrona wydawała zniecierpliwione odgłosy. Szczelina musiała być powiązana z Uwięzionymi, nawet jeśli nie siedział w niej Murgen, działający z jakiegoś zapadłego kąta czasu. Na pewno wolałabym, żeby nie był to Murgen z przyszłości. Łatwy stąd bowiem wniosek, że rezultatu naszych obecnych wysiłków raczej nie sposób nazwać pomyślnym.

Narzekałam i warczałam. Przechadzałam się w tę i we w tę, podczas gdy pół tuzina ludzi poszerzało dziurę, a każdy z nich narzekał na brak światła. W niewielkim stopniu przyczyniałam się do wsparcia ich wysiłków. Być może ta rzecz w moich włosach stanowiła powód komentarzy Goblina i Jednookiego na temat mojej błyskotliwości. Chociaż wątpiłam, by po ledwie dwustu latach potrafili rozwinąć u siebie dosyć bystrości i subtelności uzasadniającej takie komentarze.

Wokół mnie gromadził się coraz większy tłum.

— Rzeka — warknęłam — mówiłam przecież, żebyś znalazł tym ludziom jakieś zajęcie. Tobo, gdzie się pchasz. Chcesz, żeby głaz spadł ci na łeb?

Czyjś głos za moimi plecami zaproponował:

— Trzeba będzie lepiej poświecić i wtedy dopiero zdecydujemy, czy potrzebuje stemplowania. Odwróciłam się.

— Poroniony?

— Miałem górników w rodzinie.

— A wiec jesteś kimś najbardziej zbliżonym do zawodowca z całej gromadki.

Jednooki wskazał kciukiem Goblina.

— Ten tu karzełek też ma doświadczenie sapera. Pomagał podkopywać mury obronne Temberu. — Twarz przeciął mu paskudny uśmiech.

Goblin pisnął, jednoznacznie dając do zrozumienia, że „Tem-ber" nie jest epizodem jego życia, który wspominałby miło. Nie potrafiłam sobie przypomnieć, abym natrafiła na wzmiankę o nim w Kronikach. Rozum podpowiadał więc, że wydarzenia te musiały mieć miejsce na długo przedtem, nim Konował został Kronikarzem, a to nastąpiło, kiedy był bardzo młody.

Dwaj bezpośredni poprzednicy Konowała, Młynarz Ladora i Kanwas Blizna, żywili taką niechęć do swych obowiązków, że o ich czasach niewiele wiadomo — prócz tego, co ich następcy zrekonstruowali na podstawie tradycji ustnej oraz ocalałych wspomnień. Właśnie podczas tej epoki Konował, Otto i Hagop zaciągnęli się do oddziału. Konował sam niewiele ma do powiedzenia na temat tych czasów.

— Mam więc stąd wnosić, że nie powinnam wierzyć święcie w zdolności inżynieryjne Goblina? Jednooki zakrakał niczym wrona.

— W roli inżyniera nasz mały kolega zachowuje się niczym drwal. Gdzie on idzie, wszystko pada pokotem.

Warknięcie Goblina było niczym ostrzegawczy odgłos wydany przez gardło brytana.

— Rozumiesz, ten tutaj chudy, mały, łysogłowy geniusz sprzedał Staremu pomysł, że można wślizgnąć się do fortecy Temberu tunelem wydrążonym pod jego murami. Głębokim tunelem. Ponieważ ziemia jest miękka. To miało być łatwe. — Jednooki krztusił się; mówiąc te słowa, nie potrafił opanować śmiechu. — I miał rację. Cała sprawa rzeczywiście była łatwa. Kiedy jego tunel dotarł do murów, fragment ściany się zapadł. A pozostali wtargnęli do środka przez szczelinę i wycięli Temberinosów w pień.

Goblin warknął:

— A jakieś pięć dni później ktoś sobie wreszcie przypomniał o górnikach.

— A innemu ktosiowi dopisało cholerne szczęście, że miał tak dobrego przyjaciela jak ja, któremu chciało się kopać. Stary chciał zwyczajnie postawić nagrobek.

Goblin jeszcze bardziej się rozzłościł.

— Wcale tak nie było. A prawda jest taka, że tunel nigdy by się nie zawalił, gdyby ten dwunogi przejrzały psi rzyg nie grał w jedną ze swoich głupich gierek. Widzisz, prawie zapomniałem. Nigdy nie odpłaciłem ci za tamto. Nigdy nie powinieneś wyciągać tej sprawy, ty ludzka suszona śliwko. Cholera! Prawie ci się udało uciec i umrzeć, zanim ci się odpłaciłem. Wiedziałem, że o nic dobrego ci nie chodzi. Ten atak miałeś celowo, co?

— Oczywiście że tak, pomyleńcu. Korzystam z każdej szansy, jaka się trafi, by umrzeć. Po to tylko, żebyś mnie więcej nie żgał w plecy. Chcesz spróbować tego samego? Uratowałem twoją dupę, a ty do mnie w ten sposób? Nie masz głupca nad starego głupca. Proszę bardzo, zaczynaj, ty łysa mała ropucho. Może w ciągu ostatnich paru lat zrobiłem się trochę wolniejszy, ale wciąż jestem o trzy kroki szybszy i dziesięć świateł pochodni bardziej błyskotliwy niż jakiś biały jak robak...

— Chłopcy! — warknęłam. — Dzieci! Mamy robotę do wykonania. — Kiedy byli młodzi i mieli dość energii, żeby kłócić się przez cały czas, musieli całą Kompanię doprowadzać do szaleństwa. — Od tej chwili wymazaniu ulegają rejestry wszystkiego, co wydarzyło się przed moimi narodzinami. Chodzi tylko o to, żebyście otworzyli mi tę dziurę, a ja potem przejdę na drugą stronę i zobaczę, co mamy dalej robić.

Dwaj czarodzieje nie przestali warczeć na siebie, mruczeć pod nosem, grozić sobie nawzajem i podejmować drobnych prób sabotowania pracy drugiego, jednak ostatecznie zaprzęgli swe olbrzymie doświadczenie do poszerzania szczeliny.

82

Kiedy szczelina została poszerzona dość, aby można było przez nią przejść, rozpętał się krótki spór, kto ma z niej skorzystać pierwszy. Zapanowała powszechna zgoda: „nie ja". Ale kiedy wreszcie przykucnęłam, aby ruszyć pomiędzy cienie w nadziei, że chociaż zdołam zobaczyć, co mnie pożera, na kilka sekund przedtem, zanim zatrzasną się szczęki, kilku panów wykazało się nagle szlachetnością i rycerskością. Podejrzewam, że nie bez znaczenia był fakt, iż dwu spośród nich, mianowicie Łabędź i Suvrin, nie pochodziło z szeregów Kompanii.

Goblin jęknął:

— Dobrze. Dobrze. Teraz sprawiacie, że wychodzimy na jakieś świnie. Zejdźcie mi z drogi, wszyscy. — Ruszył naprzód.

W sumie przecież nawet nie musiał się schylać.

Ja natomiast odrobinę pochyliłam głowę, kiedy podążyłam w ślad za nim.

Nie potrzebowałam nikogo, kto byłby szlachetny i rycerski i kto poszedłby tam przede mną.

— Nie ma Boga ponad Boga — wymruczałam. — Ogromne i Tajemne są Jego Dzieła. — Weszłam już na pięć stóp w głąb i wpadłam na Goblina, który też zatrzymał się, aby popatrzeć. — Zakładam, że to jest ten golem-demon Shivetya.

— Albo jego wstrętny młodszy braciszek.

Murgen nie informował mnie na bieżąco o stanie golema. Z ostatniego raportu na jego temat wynikało, że znajdował się dokładnie o jedno trzęsienie ziemi od obsunięcia w bezdenną otchłań, wciąż przyszpilony do wielkiego drewnianego tronu licznymi srebrnymi sztyletami. Zauważyłam:

— Wychodzi na to, że tu również równina potrafi sama leczyć swe rany. — Pochyliłam się.

Zawrotna otchłań wciąż była na swoim miejscu. Łapiąc równowagę, musiałam na chwilę przymknąć oczy. Shivetya wciąż trwał ponad nią, jednak średnica szczeliny nie dorównywała opisom Murgena. Zabliźniające się krawędzie zdołały nawet nieco wyprostować drewniany tron. Shivetyi nie groziło już bezpośrednie niebezpieczeństwo obsunięcia. Teraz jego pozycja pozwalała domniemywać, że za kilka dziesięcioleci zaryje nosem w kamienie posadzki, a drewniany tron przygniecie go od góry.

Wierzba Łabędź przyłączył się do mnie. Od razu powiedział:

— Ta rzecz nie poruszyła się nawet na odrobinę od ostatniego razu.

Sprzeciwiłam się:

— Myślałam, że nic sobie nie potrafisz przypomnieć.

— Cokolwiek zrobili ci mali pierdziele, najwyraźniej działa. Potrafię rozpoznać rzeczy, kiedy na nie patrzę. Goblin zwrócił się do Łabędzia:

— Biorąc pod uwagę, co mogłoby się wydarzyć, gdyby Shivetya zaczął hasać sobie swobodnie, jego bezruch wydaje się całkiem niezłym rozwiązaniem. Nie uważasz?

— Potrafiłbyś trwać bez ruchu przez piętnaście lat? Wtrąciłam się:

— On trwa w bezruchu znacznie dłużej, Łabędź. Jest przykuty do tego tronu na setki lat. Albo nawet na tysiące. Musiał zostać przyszpilony, zanim jeszcze uciekający przed Rhaydreynakiem Kłamcy przybyli tu po drodze do innych światów i ukryli gdzieś Księgi Umarłych. — Tą uwagą ściągnęłam na siebie kilka spojrzeń; szczególnie uważnym obdarzył mnie Mistrz Santaraksita. Nie podzieliłam się jeszcze z nimi opowieściami, którymi uraczył mnie Murgen. — W przeciwnym razie załatwiłby się z nimi na dobre. Wszystko bowiem wskazuje na to, że usadzono go tutaj, aby pilnował stworzeń z tego samego rodzaju co oni. Tak myślę.

— Kto go przyszpilił? — zapytał Goblin.

— Nie mam pojęcia.

— Taka informacja mogłaby się przydać. Nie wolno spuszczać oka z faceta, który potrafi czegoś takiego dokonać.

— Zapewne — zgodził się Łabędź. Uśmiechał się nerwowo.

On słucha — powiedziałam. Przeszłam kilka kroków wzdłuż krawędzi otchłani, przykucnęłam. Z tego miejsca mogłam dojrzeć oczy demona. W powiekach ziała wąska szczelina. Zorientowałam się także, że zamiast dwojga oczu ma troje, to trzecie osadzone było ponad normalną parą, pośrodku czoła. Tej kwestii nigdy wcześniej nikt nie poruszał, chociaż dokładnie czegoś takiego należałoby oczekiwać po demonie stworzonym na modłę Gunni.

Przeoczenie wyjaśniło się samo, gdy tylko demon zdał sobie sprawę z mego zainteresowania. Trzecie oko zamknęło się i zniknęło.

Zwróciłam się do Łabędzia:

— Ten tron wygląda na solidnie zrobiony?

— No, tak. Czemu?

— Po prostu zastanawiam się, czy nie można by go nieco przesunąć, nie wpychając równocześnie do tej dziury.

— Nie jestem inżynierem, ale wygląda mi na to, że trzeba cholernie dużo roboty, aby go postawić. Oczywiście, że da się przesunąć. Ale jeden głupi ruch... to jest diabelnie głęboka dziura. Jednak...

Ciekawscy wciąż się gromadzili za naszymi plecami. Gwar ich pogaduszek zaczynał powoli działać mi na nerwy. Każdy pojedynczy nawet szept zmieniał się tu w bełkot licznych ech, nadających całemu miejscu jeszcze bardziej przerażający charakter.

— Proszę wszystkich o ciszę. Nie słyszę własnych myśli. — Mój głos musiał zabrzmieć bardziej nieprzyjemnie, niż to zamierzyłam. Ludzie uspokoili się. I zagapili na mnie. Zapytałam: — Czy ktoś ma koncepcję, jak odwrócić tę rzecz we właściwą stronę i odsunąć ją od szczeliny?

— Skąd w ogóle ten pomysł? — zapytał Jednooki. — Dużo byłoby z tym szarpaniny, Dziecko. Suvrin zapytał:

— Przy wykorzystaniu sprzętu, jaki mamy pod ręką?

— Tak. I trzeba to zrobić dzisiaj. Chcę, by wraz z pierwszym brzaskiem większość ludzi była już w drodze na południe.

— To oznacza zastosowanie brutalnej siły. Część z nas powinna stanąć po drugiej stronie szczeliny i zrównoważyć szczyt tronu, tak by ludzie i zwierzęta po tej stronie mogli wykorzystać dźwignię do przywrócenia mu pozycji pionowej. Z zastosowaniem lin.

Łabędź powiedział:

— Jeżeli będziesz chciała wyprostować go w taki sposób jak stoi, tylni koniec ześlizgnie się przez krawędź. A do wnętrza ziemi daleka droga.

— Skąd w ogóle ten pomysł? — dalej dopytywał się Jednooki. I znowu zignorowałam jego słowa.

Skupiłam uwagę na dyskusji, jaka rozgorzała między Łabędziem a Suvrinem. Pozwoliłam jej toczyć się swobodnie przez kilka minut. Potem oznajmiłam:

— Wygląda na to, że Suvrin jest tu jedynym pozytywnie myślącym. A więc on dowodzi. Suvrin, weź kogo tylko chcesz. Wykorzystaj wszystko, co ci przyjdzie do głowy. Usadź dla mnie Shivetyę z powrotem. Słyszałeś, Niezłomny Strażniku? Panowie, jeśli macie jakieś pomysły, podzielcie się nimi z panem Suvrinem.

Suvrin powiedział:

— Nie mogę... Nie chciałem... Nie powinienem... Sądzę, że najpierw powinniśmy porządnie oszacować ciężar, z jakim będziemy mieli do czynienia. I musimy zrobić jakiś pomost nad szczeliną. Panie Łabędź, pan się tym zajmie. Młody pan Tobo natomiast, jak rozumiem, jest wykształcony matematycznie. Zakładam, że możesz mi pomóc obliczyć, z jaką masą mamy się borykać?

Tobo uśmiechnął się i ruszył w kierunku tronu, wcale nie zdradzając onieśmielenia obecnością demona.

— Jedna poprawka — wtrąciłam. — Łabędź będzie mi potrzebny. Był tu już wcześniej. Popłoch, ty i Iqbal wymyślicie, jak przechodzić na drugą stronę. Wierzba. Chodź ze mną.

Gdy znaleźliśmy się w miejscu, z którego pozostali nie mogli nas usłyszeć, Łabędź zapytał:

— Co jest grane?

— Nie chciałam nikomu przypominać, że Kompania już wcześniej doszła tutaj. Ktoś mógłby żywić urazę do człowieka, który uniemożliwił naszym poprzednikom dostanie się dalej.

— Och, dzięki. Pewnie. — Zerknął za siebie na grupkę Nyueng Bao. Matka Gota wciąż żywiła urazę. Gdzieś pod tym kamieniem spoczywał jej syn.

— Być może patrzę na świat pod dziwnym kątem. Wierzę, że każdy z nas winien ponosić odpowiedzialność za swoje czyny, ale nie do końca jestem pewna, czy zawsze rozumiemy, dlaczego coś robimy. Czy ty właściwie wiesz, dlaczego uwolniłeś Duszołap? Założę się, że niejedną chwilę, tu czy tam, zajęło ci zastanawianie się nad tą kwestią.

— Wygrałabyś. Z tym, że nie o chwilę chodziło, lecz raczej niejeden rok. I wciąż nie potrafię tego wyjaśnić. Zrobiła mi coś, zupełnie nie wiem, jakim sposobem. Posługiwała się tylko oczy-, ma. To trwało przez całą drogę po równinie. Przypuszczalnie manipulowała uczuciami, jakie żywiłem wobec jej siostry. Kiedy nadszedł wreszcie czas, wydawało mi się, że robię rzecz całkiem właściwą. Nie miałem najmniejszych wątpliwości, póki nie było już za późno i nie pędziliśmy na wyścigi z cieniem.

— I dotrzymała słowa. Zrozumiał, o co mi chodziło.

— Dała mi wszystko, co obiecywały jej oczy. Wszystko, czego nigdy nie mogłem dostać od jej siostry, której naprawdę pragnąłem. Można jej wiele zarzucić, ale Duszołap zawsze dotrzymuje danego słowa.

— Czasami dostajemy to, czego chcemy, i przekonujemy się, że na nic nam to było.

— Jasna sprawa. Historia mojego życia, Śpioszka.

— Na równinę weszło mniej więcej pięćdziesięciu ludzi. Wam dwojgu udało się wydostać. Trzynastu zginęło po drodze. Reszta wciąż gdzieś tu jest. A znaleźli się tam między innymi przez ciebie. A więc będziesz potrzebny, żeby mi pokazać, gdzie są. Wciąż masz luki w pamięci czy zacząłeś już sobie przypominać?

— Och, te zaklęcia działają. Wszystko do mnie wraca. Ale wcale niekoniecznie zorganizowane w ten sam sposób, jak wówczas, gdy się działo. A więc okaż cierpliwość, gdy mi się czasem pomiesza.

— Rozumiem. — Gdy rozmawialiśmy, nie spuszczałam oka z pozostałych. Sahra wyglądała, jakby sama fundowała sobie zupełnie niepotrzebne konflikty wewnętrzne. Doj zdawał się bardzo chętny skorzystać z okazji, gdy tylko takowa się pojawi. Gota łajała za coś Jednookiego, równocześnie ponurym okiem zerkając w stronę Łabędzia. Goblin próbował wśród kłębiącego się tłumu ustawić projektor mgły. — Wygląda na to, że jest tu więcej światła, niżby wynikało z doniesień Murgena.

— Znacznie więcej. I jest również cieplej. Gdybym miał zgadywać, powiedziałbym, że ma to związek z procesem zdrowienia, który cały czas trwa.

Poczułam, że jak na panującą we wnętrzu temperaturę, mam na sobie za dużo rzeczy. Nie było ciepło, ale z pewnością znacznie cieplej niż na równinie, a nadto wiatr nie dawał się we znaki.

— Gdzie są Uwięzieni?

— Tam są schody. Musimy zejść na milę w głąb ziemi.

— Zniosłeś po nich trzydziestu pięciu nieprzytomnych ludzi i zdążyłeś wrócić na czas, aby zdążyć przed cieniami wychodzącymi o zmroku?

— Duszołap wykonała większość roboty. Miała na podorędziu zaklęcie, które sprawia, że wszystko unosi się w powietrzu. Związaliśmy ich razem liną, a potem ciągnęliśmy jak sznur serdelków. Właściwie to ona ciągnęła. Ja byłem z drugiego końca. Mieliśmy kłopoty z przepchaniem ich przez zakręty. Ale znacznie łatwiej poszło, niż gdybyśmy musieli targać ich po jednym.

Pokiwałam głową. Znałam inne przypadki, gdy Duszołap używała tego samego zaklęcia. Wyglądało na bardzo przydatne. Moglibyśmy na przykład użyć go tu i teraz, aby wyprostować tron mego przyszłego kumpla, Shivetyi.

Ciekawe. Pewnego razu Murgen wspomniał, że imię to oznacza „Nieśmiertelny", aczkolwiek ostatnio podano mi znaczenie: „Niezłomny Strażnik". Wraz z całkowicie nowym zestawem mitów stworzenia i czego tam jeszcze.

Poczułam w sobie potrzebę rzucenia się naprzód i natychmiastowego ruszenia w dół, po schodach. Wróciłam jednak, żeby porozmawiać z pozostałymi. Większość bandy zajęta była próbami odwrócenia tronu Shivetyi na prawą stronę mocą samych słów, użytych do rozmowy o przedsięwzięciu. Suvrin poinformował mnie:

— To sposób, żeby nie marznąć. — Oraz nieco rozładować napięcie. Słyszałam liczne narzekania kwestionujące inteligencję dowódcy, któremu zachciało się zabawiać z czymś takim jak ta wielka potworna istota na tym obrzydliwym tronie.

Zebrałam wszystkich zainteresowanych.

— Łabędź zna drogę na dół, do jaskiń. Jego pamięć z każdą chwilą jest coraz lepsza. — Goblin i Jednooki omal nie popękali z dumy. Nie dałam im szansy, żeby mogli sobie przy wszystkich złożyć gratulacje. — Idziemy na zwiady. Chcę, żeby pozostali rozbili tu obóz. Przede wszystkim jednak macie ustalić, jak się jutro podzielimy, by większość mogła ruszyć przez równinę w bezpieczne miejsce. — Sprawę tę wałkowaliśmy bezustannie: jak mamy podzielić oddział, zostawiając minimalną liczbę ludzi z maksymalną ilością zapasów, by wydobyli Uwięzionych, podczas gdy reszta powędruje dalej, ku — miałam nadzieję — bardziej sprzyjającym klimatom.

W myśl opinii Doja, całkiem zresztą racjonalnej, powinniśmy zupełnie zignorować Uwięzionych, póki nie przekroczymy równiny, nie zdobędziemy przyczółka w Krainie Nieznanych Cieni i nie będziemy w stanie zorganizować lepiej przygotowanej i wyposażonej ekspedycji. Jednak żadne z nas nie miało pojęcia, co też napotkamy po drugiej stronie przejścia, nazbyt wielu zaś zwyczajnie nie potrafiło porzucić naszych braci właśnie teraz, gdy byliśmy już tak blisko.

Powinnam wydobyć z Murgena więcej informacji, kiedy jeszcze dysponowaliśmy jakąś swobodą działania. Pozostały czas bezwzględnie ograniczał możliwości wyboru.

Kiedy Doj powtórzył swą propozycję, Sahra zareagowała tak gorąco, że ołów gotów byłby się stopić. Pomysł wskrzeszenia męża mógł napawać ją niepokojem, nigdy jednak nie pozwoli odsuwać go na późniejszy okres rozwiązania kryzysu.

Łabędź pochylił się nad moim ramieniem i wyszeptał:

— Jeśli chcesz stać tu i czekać, aż ci wszyscy ludzie dojdą ze sobą do ładu w jakiejkolwiek kwestii, to wiedz, że zanim to nastąpi, będziemy już bardzo starzy i wygłodniali.

Miał rację. Zdecydowaną.

83

Nim jeszcze dotarliśmy do schodów, uznałam, że codzienną porcję gimnastyki mam już za sobą. Powoli zaczynały do mnie docierać rozmiary tej komnaty w sercu fortecy. Sylwetki moich ludzi zmalały w oddali. Zauważyłam:

— Musi mieć przynajmniej milę średnicy.

— Dokładnie prawie tyle. Kilka jardów mniej, wedle Duszołap. Nie mam pojęcia dlaczego. Żałuję, że nie wzięliśmy pochodni. Ostatnim razem, gdy tu byłem i nie było tyle pyłu, widziałem na posadzce jakieś wzory, ale Protektorka nie pozwoliła mi marnować czasu na przyglądanie się im.

Pył faktycznie zalegał wszystko grubą warstwą. Na zewnątrz nie było go prawie wcale. Najwyraźniej równina nie tolerowała nic obcego, prócz ciał najeźdźców. Nawet tutaj nie znaleźliśmy jeszcze choć śladu po zwierzętach lub ekwipunku, który Uwięzieni zabrali na południe.

— Jak daleko jeszcze?

— Już prawie dotarliśmy. Rozglądaj się za uskokiem.

— Uskokiem?

— Schodkiem wiodącym na dół. Ma tylko osiemnaście cali, jednak możesz złamać nogę, jeśli nieuważnie na niego wejdziesz. Ostatnim razem skręciłem kostkę.

Znaleźliśmy uskok. Zanim zeszłam na dół, zatrzymałam się jeszcze, by obejrzeć się za siebie. Wszyscy geniusze zajmowali się zadaniami, jakie im przydzieliłam. Nieco bliżej zobaczyłam Sahrę, Radishę oraz kilkoro pozostałych, którzy nie otrzymali żadnych konkretnych poleceń i którzy najwyraźniej zdecydowali się pójść za mną. Przyznałam:

— Masz rację. To wygląda jak jakaś intarsja. Jeśli starczy czasu, może uda nam się bliżej temu przyjrzeć. — Obejrzałam krawędź kamienia. — Jest łagodnie zaokrąglona i wypolerowana.

— Ta część posadzki ma kształt koła. I wymiary równe nieomal dokładnie jednej osiemdziesiątej średnicy równiny. Wedle Duszołap. Wyniesiony fragment, na którym stoi tron demona, jest z kolei pomniejszonym osiemdziesięciokrotnie odpowiednikiem tej części posadzki.

— Przypuszczalnie musi być w tym jakiś sens. Czy ma to coś wspólnego z Uwięzionymi?

— O niczym takim nie wiem.

— Wobec tego będziemy się nad tym zastanawiać później.

— Schody zaczynają się tutaj.

Zaczynały się tuż pod ścianą. Pęknięcie posadzki naruszyło jej konstrukcję. Ściana, zawaliwszy się, częściowo zasypała szczelinę, potem, w miarę jak rozpadlina zasklepiała się, gruz powoli był z niej wypychany.

Początek schodów wyznaczał po prostu prostokątny otwór ziejący w posadzce. Potem stopnie wiodły w dół, mniej więcej równolegle do zewnętrznej ściany, z dala od szczeliny w podłodze, która w tym miejscu zabliźniła się zresztą nieomal całkowicie. Nie było poręczy.

Po dwudziestu schodkach dotarliśmy na podest liczący osiem stóp na osiem. Po prawej stronie dalsze zejście prowadziło w dół. Wyglądało jak niekończąca się droga do wnętrza ziemi. Słabe światło jakoś docierało do środka, wystarczająco, by widzieć, gdzie się stawia stopy.

Sahra i Radisha zbliżyły się do nas na tyle, bym mogła słyszeć, jak rozmawiają, nie potrafiłam jednak odróżnić poszczególnych słów. Obie kobiety najwyraźniej przerażała najbliższa przyszłość.

Rozumiałam, co czują. U zarania realizacji własnych ambicji sama byłam nerwowa. Przynajmniej odrobinę.

— Chcesz iść pierwsza? — zapytał Łabędź. Głosowi, jakim złożył swą propozycję, wyraźnie brakowało entuzjazmu.

— Są tu jakieś magiczne miny-pułapki, albo coś?

— Nie. Prawdopodobnie chciała coś założyć, tak na wszelki wypadek, gdyby ktoś któregoś dnia szedł tą drogą, albo zwyczajnie dla złośliwej uciechy, ale nie starczyło jej czasu. Zbyt dużo i zbyt długo się ociągała, tak naprawdę, to nie wierzyłem, że w ogóle uda nam się uciec. Pewien jestem, że by się nie udało, gdyby nie była tym, kim jest. Rzuciła czar, który odpędził cienie. Zresztą była tu już wcześniej. Miała praktykę.

— No przecież!

— Co?

— Nic. Właśnie sobie coś przypomniałam. — O ja głupia. Przez te wszystkie lata zastanawiałam się, jak Łabędź i Duszołap znaleźli czas, żeby pogrzebać Uwięzionych, unikając równocześnie pożarcia przez cienie, i przeoczyłam rzecz oczywistą, mianowicie fakt, że Duszołap była wielką czarownicą i już wcześniej nabyła doświadczenia w manipulowaniu cieniami. Możesz przegapić rzeczy oczywiste, jeśli nie zdajesz sobie sprawy, że nie otworzyłeś dostatecznie szeroko oczu swego umysłu.

Wybacz mi, o Panie Godzin. Bądź Litościwy. Okaż Łaskę. Zamknę granice mojej duszy, gdy tylko uwolnię mych braci.

W tej chwili Łabędź z pewnością nie miał zamiaru narażać mnie na niebezpieczeństwo. Ruszyłam w dół.

Odpowiedzialni za wykonanie roboty architekci, inżynierowie i kamieniarze bynajmniej nie dążyli do osiągnięcia geometrycznej perfekcji. Chociaż ta część klatki schodowej mniej więcej cały czas biegła równo w dół, to tu, to tam miała skłonność do odchylania się odrobinę od linii prostej. Stopnie nie miały również identycznej wysokości. Budowniczowie okazali się przynajmniej na tyle przewidujący, aby co kawałek umieścić podest. Miałam wrażenie, że kiedy znowu zaczniemy się wspinać, odległości między nimi będę mierzyć w milach.

— Jeśli obecność Jednookiego okaże się konieczna, będziemy musieli go nieść z powrotem. Inaczej nie przeżyje wspinaczki.

— Lepiej zacznij się zastanawiać, co zrobisz, kiedy dotrzemy na dół.

— Nie potrafię zdecydować, co zrobię, zanim nie zobaczę, z czym mamy do czynienia.

— Trzeba było wezwać waszego dżinna z lampy. On by ci powiedział.

— Nigdy nie mówił wiele o miejscu, w którym się teraz znajduje. Przynajmniej od czasu, kiedy sam tam trafił. Jakby coś mu nie pozwalało. Sama śniłam o nim kilka razy, ale nie mam pojęcia, jak precyzyjne są moje sny.

Łabędź jęknął.

— Naprawdę nie prosiłem się na tę włóczęgę.

— Będzie aż tak źle?

— Nie chodzi o schodzenie. Ale kiedy pójdziemy w drugą stronę, z pewnością zmienisz nastawienie.

— Nie wiem. Już się trochę zadyszałam.

— Wobec tego zwolnij. Kilka minut nie zrobi różnicy. Po tych wszystkich latach.

Miał rację, lecz równocześnie nie miał. Jeśli patrzeć ze stanowiska Uwięzionych, nie było pośpiechu. Ale z naszego punktu widzenia, przy kurczących się zapasach, czas mógł odegrać rolę decydującą.

Łabędź ciągnął dalej:

— Musisz zwolnić, Śpioszka. Naprawdę. Za chwilę zrobi się ostro.

Słusznie. Lecz równocześnie dramatycznie umniejszył całą sprawę.

Klatka schodowa skręciła lekko w prawo. Powoli zbliżała się do przepaści szczeliny, otwartej przez trzęsienie ziemi, które miało miejsce jeszcze za czasów Władców Cienia.

W tym miejscu ocalała jedynie połowa przestrzeni schodów. Wisiały w ścianie urwiska. A po mojej prawej ręce ziała przepaść. Głębia aż nazbyt dobrze oświetlona czerwonopomarańczowym światłem, którego źródłem musiał być sam kamień, ponieważ najwyraźniej dobiegało zewsząd równocześnie. Doskonale zdawałam sobie z tego sprawę, chociaż miałam problemy z odemknięciem powiek dostatecznie szeroko, by coś przez nie zobaczyć. Skądś pełzły w górę smugi oparów. Powietrze zdawało się jeszcze cieplejsze. Zapytałam:

— Nie zmierzamy przypadkiem wprost do Piekła, co? — Niektórzy Yehdna wierzyli, że al-Shiel jest miejscem, gdzie dusze łotrów będą płonąć przez wieczność.

Łabędź zrozumiał.

— Nie do twojego Piekła. Ale przypuszczam, że dla zamkniętych w dole jest to Piekło nie gorsze od innych.

Zatrzymałam się na resztkach podestu. Tuż pode mną stopnie miały dwie stopy szerokości. Wychylając się nieznacznie, mogłam łatwo zauważyć, że klatka schodowa została skonstruowana wewnątrz większego szybu, o przekroju przynajmniej dwudziestu stóp. Wypełniono go następnie kamieniem ciemniejszym od tego, w którym go wydrążono. Może musiał być tak wielki, żeby dało się zaciągnąć na dół ciało Kiny. Zapytałam:

— Potrafisz sobie wyobrazić rozmiary tego projektu?

— Ludzi dysponujących rzeszami niewolników nie onieśmielają wielkie projekty. O co chodzi?

— Mam lęk wysokości. Dalej będę potrzebowała mnóstwa modlitw i nieco otuchy. Chciałabym, żebyś poszedł pierwszy. I żebyś szedł wolno. I chcę, żebyś trzymał się blisko, bym mogła cię dotknąć. Wyznaję zasadę, że swoim lękom należy patrzeć prosto w oczy, ale jeśli zrobi mi się niedobrze i strach mnie zupełnie sparaliżuje, chcę móc iść dalej z zamkniętymi oczyma. — Byłam zdumiona spokojnym i racjonalnym brzmieniem własnego głosu.

— Rozumiem. Prawdziwy problem polega na tym, kto będzie patrzył zamiast mnie? Och! Nie panikuj, Śpioszka. Żartowałem! Dam sobie radę. Naprawdę.

Z pewnością nie była to najgorsza rzecz, z jaką miałam w życiu do czynienia. Ani razu nie ogarnęła mnie panika. Ale było to trudne. Nawet kiedy Łabędź przysiągł mi, że przepaść zabezpieczona jest niewidzialną barierą ochronną, a potem zademonstrował jej istnienie, zwierzę wewnątrz mnie chciało tylko wydostać się do miejsca, gdzie ziemia jest płaska i zielona, nad głową rozpościera się niebo i gdzie może nawet rośnie kilka drzew.

Łabędź zapewniał, że tracę niesamowite widoki, zwłaszcza z najniższego poziomu otwartej klatki, z którego wciąż jeszcze można było dostrzec otchłań — gdzie światło było jaśniejsze, a spienione mgły lizały stopy, skrywając prawdziwą głębię. Ani razu nie otworzyłam oczu, póki znowu nie znaleźliśmy się w przestrzeni ograniczonej ścianami.

Na samej górze zaczęłam liczyć schody, aby uzyskać pewne pojęcie, jak głęboko zejdziemy, niemniej straciłam rachubę, udając muchę pełzającą po ścianie. Moją uwagę w całości pochłonął własny strach. Ale wyglądało, że pokonaliśmy spory kawałek drogi zarówno w pionie, jak i w poziomie.

Niemalże natychmiast po tym, jak ta myśl przyszła mi do głowy, schody skręciły w lewo, a potem jeszcze raz w lewo. Pomarańczowo-czerwone światło zniknęło. Kilka ostrych zakrętów, a później całkowita ciemność, która schwyciła mnie za gardło zupełnie nowym rodzajem lęku. Ale nic mnie nie ukąsiło i nic nie przyszło zabrać mi duszy.

Wreszcie światło zapełgało znowu, rozjaśniając mrok tak powoli, że nie sposób było stwierdzić, kiedy pojawiło się po raz pierwszy. Przesycała je jakaś złota poświata, było jednak strasznie zimne. A wkrótce po tym, jak zdałam sobie sprawę z jego istnienia, zrozumiałam, że niedługo dojdziemy do celu.

Klatka schodowa wychodziła wprost na naturalną jaskinię. W swoim czasie była zamknięta, jednak trzęsienia ziemi zwaliły ściany, którymi ją odgrodzono.

— Jesteśmy prawie na miejscu. Uważaj, jak stawiasz stopę. Kamienie nie są tu szczególnie stabilne.

— Co to jest?

— Co?

— Ten dźwięk.

Nasłuchiwaliśmy. Po chwili Łabędź powiedział:

— Sądzę, że to wiatr. Kiedy byliśmy tu w dole, czasami można było wyczuć podmuch wiatru.

— Wiatr? Milę pod ziemią?

— Nie proś mnie, żebym ci to wyjaśnił. Po prostu jest. Chcesz dla odmiany iść pierwsza?

— Tak.

— Tak sobie właśnie pomyślałem, że będziesz chciała.

84

...złote jaskinie, gdzie obok drogi siedzieli starcy, zesztywniali w czasie, żywi, lecz niezdolni poruszyć choćby powieką. Ich obłęd ciął powietrze milionem pojedynkujących się brzytew. Niektórych pokrywały lśniące sieci lodu, jakby milion bajecznych jedwabników osnuł ich kokonami delikatnych niteczek zamarzającej wody. Zaczarowany las sopli zwisał ze stropu jaskini.

W taki właśnie sposób Murgen opisał je kilkadziesiąt lat temu. Opis zachował aktualność, chociaż obecnie światło nie było tak złote, jak oczekiwałam, a delikatne koronki lodu wydawały się drobniejsze i bardziej skomplikowane. Starcy siedzący pod ścianami, pochwyceni w sieci, nie mieli jednak w sobie nic z szaleńców o szeroko rozwartych oczach, którzy występowali w wizjach Murgena. Nie żyli. Lub spali. Nie dostrzegłam choć jednej odemkniętej powieki. Ani twarzy, którą bym rozpoznała.

— Wierzba, kim są ci wszyscy ludzie? — Ostry wiatr wciąż dął pod stropem jaskini wzniesionym na wysokość kilkunastu stóp, przez niemal tak samo szeroki jej tunel, ponad względnie płaskim podłożem, nachylającym się jednak w oddali. Faktura dna przypominała starodawną, zamarzniętą glinę, pokrytą skórą delikatnego oszronionego futra.

— Ci? Nie mam pojęcia. Byli już tutaj, kiedy zeszliśmy na dół. Nachyliłam się, uważając jednak, by niczego nie dotknąć.

— Te nie są naturalnego pochodzenia.

— Tak przynajmniej wyglądają.

— A więc były tutaj przez cały czas. Były tutaj, zanim zbudowano równinę.

— Może. Prawdopodobnie.

— I ktokolwiek pogrzebał Kinę, wiedział o nich. Wiedzieli Kłamcy, ścigani aż tutaj przez Rhaydreynaka. Hm. Ten na przykład jest zdecydowanie martwy. Zmumifikowany, niemniej życia nie ma w nim ani iskierki. — Ciało było zupełnie wyschnięte. W zagięciu kolana i rozdartej materii na łokciu prześwitywały obnażone kości. — Tamci? Kto wie? Może odpowiedni czar byłby zdolny postawić ich na nogi i w jednej chwili zaczęliby biegać dookoła niczym dzieci Iqbala?

— Dlaczego mielibyśmy ich budzić? Musimy wydostać naszych chłopców, których pogrzebałem wraz z Duszka. Są tam. — Wskazał w stronę, gdzie podłoga unosiła się łagodnie, gdzie docierało światło jeszcze bardziej wyzute z pozłoty, nabierając odcienia lodowego niemal błękitu.

Światła w ogóle nie było dużo. Nawet w połowie nie tyle, ile w widzeniu, jakiego doświadczyłam. Być może wtedy chodziło raczej o zakorzeniony w psychice błędny ognik, bardziej odpowiedni dla oczu spacerującego po snach, nie zaś czysto przestrzenne światło. Zadumałam się:

— Może potrafiliby powiedzieć nam coś interesującego.

— Już ja ci powiem coś interesującego — wymamrotał pod nosem Łabędź. A potem normalnym już głosem dodał: — Nie sądzę. A przynajmniej nie wierzę, aby było to coś, co któreś z nas chciałoby usłyszeć. Duszołap robiła wszystko, aby ich nawet nie dotknąć. Przeniesienie naszych jeńców obok, bez dotykania któregoś, stanowiło najtrudniejszą część zadania.

Pochyliłam się, aby przyjrzeć się kolejnemu spośród starców. Nie przypominał przedstawiciela żadnej ze znanych mi ras.

— Muszą pochodzić z któregoś spośród tych innych światów.

— Może. Tam, gdzie się wychowałem, jest takie powiedzenie: „Nie budźcie śpiącego licha". Brzmi jak rada idealnie dostosowana do naszej sytuacji. Nie dowiemy się, jak tu trafili.

— Nie mam zamiaru wypuszczać stąd na świat żadnego diabelstwa, prócz własnego. Ci tutaj różnią się od tamtych.

— Ostatnim razem widziałem tu ludzi różnych ras. Wątpię, aby coś się od tego czasu zmieniło. Mam wrażenie, że wrzucono ich tutaj w zupełnie różnych epokach. Widzisz, jak wiele lodu nagromadziło się wokół tych facetów? A najwyraźniej potrzeba na to wieków.

— Au!

— Co?

— Uderzyłam głową w ten cholerny sopel.

— Hmm. Ciekawe, jak mi się udało go ominąć...

— Bądź dalej taki mądry, a kopnę cię w kolano, Dryblasie. Nie wydaje ci się, że tu jest zimniej, niż być powinno? — Nie był to wytwór mojej wyobraźni ani także efekt ukąszeń lodowatego wiatru.

— Jak zawsze. — Uśmiech zniknął z jego twarzy. — To oni. Tak myślę. Zaczynają sobie zdawać sprawę, że ktoś tu jest. To się z każdą chwilą robi coraz bardziej wyczuwalne. Jeśli za bardzo będziesz zwracać na to uwagę, może ci się nieźle dać we znaki.

Potrafiłam wyczuć powolne narastanie tego... cokolwiek to było. Szaleństwo zdolne do materializacji, jak mniemam. Przynajmniej takie sprawiało wrażenie.

— Jak to się dzieje, że możemy sobie tak tutaj chodzić? — zapytałam. — Dlaczego my nie zamarzniemy?

— Gdybyśmy zostali tu dość długo, aby zasnąć, prawdopodobnie tak by się wszystko skończyło. Ci ludzie musieli stracić przytomność, zanim ich tutaj zniesiono.

— Naprawdę? — Dotarliśmy do miejsca, gdzie lodu było znacznie mniej. W zamarzniętej warstewce na posadzce wciąż można było dostrzec ślady zostawione wiele lat temu przez Duszołap i Wierzbę Łabędzia. Twarze siedzących tu starców były inne. Przypominali Nyueng Bao, wyjąwszy jednego, który był wysoki, chudy i blady jak śmierć. — Ale nie śpią przecież? — Kilka par otwartych oczu zdawało się mnie śledzić. Wolałam wierzyć, że to tylko moja wyobraźnia, pobudzona przerażającą atmosferą jaskini. Ani razu nie udało mi się dostrzec nawet drgnienia.

Odgłos kroków.

Podskoczyłam bardzo wysoko, pewnie gdzieś na wysokość wzrostu niskiego słonia, zanim zrozumiałam, że to muszą być Sahra, Radisha i ktokolwiek, kto tam jeszcze zdecydował się nie brać udziału w podniecających przedsięwzięciach trwających właśnie na górze.

— Idź, powstrzymaj tych ludzi, żeby tu nie wchodzili i nie wywracali wszystkiego do góry nogami. Zorientuję się w rozkładzie tego miejsca i spróbuję wykombinować, co powinniśmy zrobić.

Łabędź zmarszczył czoło, jęknął parę razy, warknął coś nieartykułowanego, potem jednak, uważnie dając małe kroczki, wrócił po lekko pochyłym podłożu jaskini do miejsca, w którym łączyła się z klatką schodową. Przez całą drogę mamrotał do siebie pod nosem. I nie mogłam go za to winić. Nawet ja widziałam, że właściwie nic nigdy nie szło po jego myśli.

Dałam krok w stronę, w którą wiodły stare ślady. I poczułam, jakby ktoś wyrwał ziemię spod mych stóp. Twardo uderzyłam w podłoże, a potem ześlizgiwałam się po nim, póki nie zatrzymałam się tam, gdzie stał Łabędź. Przynajmniej w przekonujący sposób potrafił udawać, że go to bawi.

— Nic ci się nie stało?

— Uderzyłam się w bok. I jeszcze boli mnie nadgarstek.

— Powinienem cię uprzedzić. W oszronionych miejscach ta podłoga może się okazać bardzo zdradziecka.

— Masz szczęście, że nie przeklinam.

— Hę?

— Specjalnie zapomniałeś. Jesteś równie paskudny jak Jednooki czy Goblin.

— Czy ktoś tu właśnie nie wzywał imienia mego nadaremno? — Z miejsca, gdzie schody uchodziły do jaskini, dobiegał głos Jednookiego, przerywany rozpaczliwym rzężeniem charakterystycznym dla gruźlików.

— Bóg jest Wielki, Bóg jest Dobrem, Bóg jest Wszechwiedzący i Wszechłaskawy. Ukryte są Jego Zamiary, ale Czyny Sprawiedliwe. — I niech oszczędzi mi Misterium Swych Zamiarów, albowiem i tak zawsze trapi mnie Mizeria Jego Zamiarów. — Co on tu robi? — zapytałam Łabędzia. — Wszystko jedno. Już wiem. Zostawię go tutaj. Na pewno nie będę wynosiła go stąd na własnych plecach, tylko po to, by od wysiłku nie dostał następnego ataku. Walnij go w głowę, kiedy nie będzie patrzył. — Na nowo podjęłam wędrówkę w głąb jaskini. — Spróbuję jeszcze raz. — Głosem niesłyszalnym dla nikogo innego wiodłam dalej moją rozmowę z Bogiem. Jak zwykle On ani razu nie podjął trudu obrony przede mną Swoich Dzieł. Moja wina, że jestem kobietą.

Omal nie przegapiłam przejścia od starożytnych typów antropologicznych Nyueng Bao do ludzi Kompanii, ponieważ pierwsze ciała z czasów najnowszych należały do osobistej straży Nyueng Bao. Zatrzymałam się dopiero wówczas, gdy rozpoznałam człowieka o imieniu Pham Quang. Przez chwilę przyglądałam mu się uważnie.

Potem wycofałam się ostrożnie.

Jeśli się uważnie patrzyło, granica była nietrudna do zobaczenia. Moi bracia i ich sprzymierzeńcy mieli na sobie tyleż mniej lodu, ile potrafi zebrać się w ciągu wieków. Wokół nich zaczynały dopiero kształtować się kokony delikatnych pajęczyn, spowijających starsze ciała. Narastały one strasznie szybko, biorąc pod uwagę od jak dawna niektóre z tych ciał musiały pozostawać pogrzebane. Być może podczas swej wizyty Duszołap pofolgowała swemu poczuciu estetyki.

Między moimi braćmi dostrzegłam też kilka ciał tak starodawnych, że nie było ich widać spod lodowych kokonów. Obecności ciał w ich wnętrzu domyśliłam się po nieco przygiętych ku ziemi pozycjach, identycznych jak w przypadku Uwięzionych.

Nagle olśniło mnie. Być może obecność Jednookiego mimo wszystko na coś się przyda. Tutaj, na dole, Duszołap mogła poświęcić odrobinę czasu, aby zastawić jedną czy dwie pułapki, ot tak, powodowana kaprysem.

Generałowie Nar, Isi i Ochiba, siedzieli oparci o ścianę jaskini po przeciwnej stronie niż Pham Quang. Oczy Ochiby pozostawały otwarte. Gałki nie poruszały się, lecz również nie były skupione na mnie. Przykucnęłam, uważając jednak, żeby go nie dotknąć.

Brązowe tęczówki jego oczu pokrywała wilgoć. Na ich powierzchni nie znać było najdrobniejszego pyłku, nawet kryształka lodu. Otworzył je parę chwil temu.

Dreszcz przebiegł mi po plecach. Nawiedziło mnie bardzo dziwne przeczucie. Oto poczułam, jakbym spacerowała pośród umarłych. Według niektórych religii dalekiej północy, skąd przybył Łabędź, przywożąc ze sobą podróżnicze opowieści, Piekło było krainą lodu. Moja fantazja, karmiona przerażeniem, jakie wzbudziło we mnie położenie mych braci, bez większego trudu potrafiła dostrzec w tym miejscu kruchtę Piekła.

Podniosłam się ostrożnie i odsunęłam od Ochiby. W tym miejscu podłoże jaskini było nieomal zupełnie płaskie. Moi bracia nie siedzieli stłoczeni razem. Najwyraźniej rozproszono ich na przestrzeni następnych kilkuset stóp, a ze względu na zakręt jaskini nie byłam w stanie zobaczyć ich z miejsca, w którym się znajdowałam. Wśród nich majaczyły kolejne kokony przedwiecznych starców.

— Widzę Lancę! — oznajmiłam. Naprawdę cudownie. Teraz będziemy mogli podzielić się na dwa pododdziały, a każdy z nich zachowa możliwość wejścia na równinę.

Mój głos odbił się echem i zabrzmiał, jakby było nas wiele, a wszystkie mówiłybyśmy w tym samym czasie. Jak dotąd i Łabędź, i ja staraliśmy się mówić cicho. Echa wzniecane naszymi głosami nie były głośniejsze niźli widmowe szepty, aczkolwiek mamrotały właściwie bez ustanku.

— Nie dotykaj jej — powiedział Jednooki. — Co ty wyprawiasz, Dziewczynko? Nie masz pojęcia, z czym tu mamy do czynienia? — Jakimś sposobem udało mu się wyminąć Łabędzia i teraz zmierzał prosto w moją stronę. Był, cholera jasna, strasznie żywy jak na dwustuletnią ofiarę ataku. Ta sprawa najwyraźniej bardzo go podnieciła.

Wzbudziło to we mnie pewne podejrzenia. Ale nie miałam teraz czasu, by się domyślać, o co też może mu chodzić.

Zajrzałam w oczy następnego spośród tych, których powieki były odemknięte — wysoki, kościsty, blady mężczyzna, który musiał być czarownikiem o imieniu Długi Cień. Był jeńcem Kompanii. Z ekspedycją wybrał się dlatego, że ani Konował, ani Pani nie ufali wystarczająco żadnemu z jego ewentualnych strażników, a zabić go nie było można ze względu na kondycję Bramy Cienia, której trwanie — z czego zdawali sobie sprawę — zależało od jego życia. I dobrze, że okazali się tak nieufni. Gdyby zostawili Władcę Cienia, tym samym dając mu swobodę knucia wszelakich niegodziwości, jakie mogła zrodzić jego wyobraźnia, świat nasz byłby zupełnie innym, znacznie straszniejszym miejscem. Zło Duszołap było kapryśne i zmienne. Złośliwość oraz szaleństwo Długiego Cienia — głębokie i nie znające wytchnienia.

I teraz właśnie owo szaleństwo wyglądało mu z oczu. Na liście w mej pamięci pojawił się haczyk przy jego imieniu, oznaczający, że jego właściciel z pewnością pozostanie tam, gdzie jest. Inni mogli mieć jakieś plany względem niego, ale teraz nie oni dowodzili. Jeśli uda nam się wymyśleć sposób wzmocnienia Bramy Cienia wiodącej do naszego świata, pewnie nawet stracimy go na miejscu.

Wędrowałam dalej, w milczeniu sortując ofiary, co chwilę zadziwiona tym, że tak wielu twarzy nie potrafię rozpoznać. Wielu ludzi zaciągnęło się w okresie, gdy pozostawałam z dala od głównego nurtu wydarzeń.

— O, cholera!

— Co? — Jednooki znajdował się już tylko parę kroków za mną i był coraz bliżej. Jego głos odbijał się dziwnie zgrzytliwym echem.

— To Astmatyk. Staza go nie objęła.

Jednooki chrząknął, najwyraźniej nie zrobiło to na nim żadnego wrażenia. Stary Astmatyk pochodził z tego samego plemienia co Jednooki, aczkolwiek był przynajmniej sto lat młodszy od niego. Nigdy za sobą nie przepadali.

— I tak żył dłużej, niż powinien. — Astmatyk, kiedy wiele lat temu przyłączył się do Kompanii podczas jej marszu na południe, był już stary i umierał na suchoty. Ale jakoś dotarł do tego miejsca, mimo słabości i trudów, jakie musiał znosić.

— Tu są Świeca i Cięte. Oni również nie żyją. Oraz kilku Nyueng Bao i dwaj Shadar, których nie znam. Coś się stało. Razem czyni to siedmiu martwych ludzi, wszyscy na jednej kupie.

— Nic nie ruszaj, Dziewczynko! Nie dotykaj niczego, na co pierwej nie spojrzę.

Zamarłam bez ruchu. Nadszedł czas, by zdać się na jego umiejętności.

85

— Jeszcze ich nie znalazłam! — odwarknęłam Radishy i Sahrze. — Nie mam zamiaru dać ani kroku dalej, póki Jednooki powie, że samą swoją obecnością kogoś nie zabiję. — Wbrew wszelkim radom, będą pchać się tak daleko, jak im tylko na to pozwolić. Potrafiłam zrozumieć, że chcą zobaczyć swych mężów, braci i chłopaków, ale powinny mieć dość rozumu, by się powstrzymać, póki nie dowiemy się, co można, a czego nie można zrobić, nie ryzykując wyrządzenia żadnej krzywdy rzeczonym mężom, braciom i chłopakom.

Sahra obrzuciła mnie ostrym spojrzeniem, pełnym poczucia krzywdy.

— Przepraszam — oznajmiłam nieszczerze. — Daj spokój. Pomyśl. Sama widzisz, że w tym miejscu staza nie objęła wszystkich. Łabędź, jak daleko jeszcze trzeba zapuścić się tym tunelem? — Z miejsca, gdzie stałam, można było dostrzec osiem nieruchomych kształtów, żaden jednak nie nasuwał skojarzeń z Kapitanem, Panią, Murgenem, Thai Dejem, Cordym Matherem czy Klingą; dalsza część jaskini niknęła za zakrętem. — Jak dotąd nie mogę się jeszcze doliczyć mniej więcej jedenastu ludzi.

— Nie pamiętam — poskarżył się Łabędź. Basowe echa jego głosu zaczęły ścigać się po jaskini. Mój głos, operujący w górnych rejestrach, wywoływał znacznie gorsze efekty.

— Zaklęcie pamięci przestaje działać?

— Nie sądzę. Wydaje mi się po prostu, jakbym w tej sytuacji nigdy nie uczestniczył. Wciąż nie bardzo umiem zrekonstruować, co się tu na dole w ogóle zdarzyło.

Jeden z głównych problemów polegał na tym, że nikt z nas tak naprawdę nie wiedział, ilu dokładnie było Uwięzionych. Łabędź mógł się okazać najlepszym świadkiem, ponieważ jechał z nimi całą drogę, z drugiej wszakże strony nie zwracał na to uwagi, a rozmawiał tylko z kluczowymi osobami. Po Murgenie nigdy nie można było się spodziewać znaczniejszej pomocy, ponieważ po tym, jak sam stał się jednym z Uwięzionych, najwyraźniej nie był w stanie dokonywać eksploracji bezpośredniego otoczenia miejsca swego zamknięcia.

— Najpierw powinniśmy obudzić Murgena. Nikt inny nie będzie znał wszystkich imion i twarzy. — Nieznane mi twarze mogły w ogóle nie należeć do żołnierzy Kompanii. — Jednooki. Spróbuj wymyślić, jak można obudzić tych ludzi. Gdy tylko znajdę Murgena, chcę, aby jak najszybciej doprowadzono go do stanu pozwalającego na rozmowę. Mogę ruszać dalej? — Kłótliwe echa zaraz przypomniały mi, że muszę mówić cicho. Jednooki zirytowany odpowiedział:

— Tak. Tylko nikogo nie dotykaj. I niczego, czego nie znasz. I przestań mnie popędzać.

— Potrafisz ich wyciągnąć z tej staży?

— Jeszcze nie wiem, dobra? Byłem zbyt zajęty odpowiadaniem na głupie pytania. Jednak jak mnie zostawisz w spokoju choć na chwilę, być może będę w stanie się dowiedzieć.

Wszyscy robili się coraz bardziej drażliwi i prawie nikt już nie zwracał uwagi na maniery. Westchnęłam, potarłam czoło i skronie, ponieważ zaczynałam powoli odczuwać narastający ból głowy, i wsłuchałam się w odgłosy wydawane przez kolejnych ludzi schodzących po schodach.

— Wierzba, postaraj się trzymać tych głupców z dala, póki Jednooki nie będzie gotów. — Spojrzałam przed siebie bez szczególnego entuzjazmu. Jaskinia nie tylko zakręcała w prawo, lecz jej podłoże robiło się coraz bardziej strome. Wypolerowane w ciągu wieków wodną erozją, było pokryte cienką warstwą lodu. Każdy krok mógł okazać się zdradziecki.

— Kra!

Gdzieś tu musiała być biała wrona. Bez przerwy właściwie dawała znać o swym istnieniu, a za każdym razem w jej krakaniu było więcej niecierpliwości.

Ostrożnie ruszyłam naprzód. Kiedy dotarłam do bardziej stromego miejsca, uklękłam i odgarnęłam na bok szron, aby łatwiej mi było iść na czworakach. Zwróciłam się do Sahry i Radishy:

— Jeśli już naprawdę musicie za mną iść, bądźcie jeszcze ostrożniejsze niż ja.

Uparły się. Były ostrożne. Żadna z nas nie poślizgnęła się i nie zjechała z całej długości stromizny.

— To Długi Cień i Skierka — powiedziałam. — A ten kłębek łachmanów to z pewnością Wyjęć.

W istocie, ten kłębek bez najmniejszych wątpliwości był kalekim Mistrzem Czarów. Daleko na północy był kiedyś jednym z popleczników Pani, a potem naszym wrogiem tu, na południu. W niewolę dostał się w tym samym czasie co jego sprzymierzeniec Długi Cień, a Pani musiała mieć w głowie jakiś pomysł na wykorzystanie go, w przeciwnym razie nie zostawiłaby go przecież przy życiu. Z pewnością jednak, póki ja dowodzę, nie wyjdzie na wolność. Na swój sposób był jeszcze bardziej szalony niż Długi Cień.

Wrona złajała mnie, że się ociągam.

Wyjęć nie spał. Dysponował wolą tak potężną, że potrafił poruszać gałkami ocznymi, aczkolwiek na nic więcej stać go nie było. Jedno spojrzenie na szaleństwo w tych ciemnych oczach i wiedziałam od razu, że temu człowiekowi nie wolno pozwolić powrócić na świat.

— Zachowajcie przy nim skrajną ostrożność — przestrzegłam. — Albo was załatwi z równą łatwością, jak Duszołap załatwiła Łabędzia. Wyjęć nie śpi. Może ruszać oczami.

Jednooki powtórzył moje ostrzeżenie, nie bardzo zwracając uwagę na jego treść.

— Nie zbliżajcie się do niego.

Wrona zaczęła się skarżyć w głos. Po jaskini od razu rozbiegł się wyjątkowo nieprzyjemny pogłos.

— Ach. Radisha. Tu jest twój brat. I wygląda na to, że w całkiem niezłym stanie. Nie! Nie dotykaj! Przypuszczalnie właśnie przypadkowy dotyk zanieczyścił zaklęcia staży chroniące tych, którzy teraz są martwi. Musisz zachować cierpliwość, tak samo jak wszyscy pozostali.

Wydała z siebie odgłos przypominający głębokie warknięcie.

Pokryty lodem strop jaskini nad naszymi głowami wydał z siebie szereg trzasków, które wplotły się w kolejne salwy ech.

Ciągnęłam dalej:

— To trudne. Wiem. Ale obecnie cierpliwość jest najlepszą drogą, aby wydostać ich stąd bez większego ryzyka. — Kiedy już byłam pewna, że zdoła się powstrzymać, ruszyłam dalej, cal za calem. Biała wrona krakała zniecierpliwiona. Pomyślałam na głos: — Ufam, że kiedyś dane mi będzie skręcić kark temu stworzeniu.

Radisha przypomniała mi:

— Doprowadzisz do tego, że będziesz miała złą karmę. W następnym życiu możesz się wcielić we wronę albo w papugę.

— Jednym z uroków bycia Yehdna jest to, że nie musisz martwić się następnym życiem. A Bóg, Wszechpotężny, Miłosierny, w ogóle nie dba o wrony. Chyba że chce zesłać plagę na nieprawych. Ktoś wie może, czy Mistrz Santaraksita wybiera się na dół? — Moje zdolności organizacyjne jakby gdzieś zniknęły, zdławione pragnieniem znalezienia jak najszybciej wszystkich Uwięzionych. Dopiero teraz przyszło mi do głowy, że wiedza uczonego, zwłaszcza tutaj, może okazać się użyteczna, jeśli uda mu się skojarzyć cokolwiek z otoczenia z jakimś fragmentem znanej -mitologii.

Nikt nie odpowiedział.

— Jeśli będzie trzeba, poślę po niego. Aha. Sahra, to twój ukochany. Nie dotykaj! — Powiedziałam to odrobinę zbyt głośno. Nad naszymi głowami załomotały echa. Kilka drobniejszych stalaktytów odpadło od stropu. Uderzając w podłoże, roztrzaskały się z niemal metalicznym odgłosem.

Wrona przemówiła bardzo wyraźnie:

— Chodźcie tutaj!

Ja natomiast, dostrzegając ją wreszcie, powiedziałam:

— Jeśli twoje maniery nie zmienią się natychmiast, możesz w ogóle się stąd nie wydostać.

Ptak przechadzał się nerwowo w tę i z powrotem przed miejscem, gdzie siedzieli Konował i Pani. Duszołap zostawiła ich przytulonych do siebie, w taki sposób ułożywszy ich ciała, że Kapitan jednym ramieniem otaczał kibić Pani, ona zaś drugą jego rękę tuliła obiema dłońmi na podołku. Kilka innych delikatnych sugestii zawartych w ich postawach pozwalało domniemywać, że w tej martwej naturze Duszołap wspięła się na szczyty swego złośliwego poczucia humoru.

Jeśli Duszołap zastawiła jakieś pułapki, z pewnością będą właśnie tutaj.

— Jednooki. Potrzebuję pomocy. — Natura wszelkich pułapek, jakie mogły tu być, znajdowała się poza obszarem moich kompetencji.

Oczy Pani były otwarte. Jej wzrok zupełnie czysty. Była wściekła. A biała wrona chciała mi wszystko na ten temat opowiedzieć.

— Cierpliwości — doradziłam, sama omalże nie tracąc jej ze szczętem. — Łabędź. Jednooki. Chodźcie tutaj. — Łabędź pojawił się pierwszy, mimo że miał dalej. Zapytałam: — Przypominasz sobie co takiego specjalnego z nimi robiła? Może jakieś drobne, chytre sztuczki?

— Nie. Nie przejmowałbym się tym. Kiedy się nimi zajmowała, już myślała o tym, co zrobi w następnej kolejności. Ona taka właśnie jest. Gdy coś zaczyna, to jest to jej cały świat i robi wszystko bez namysłu. Ale im bliżej końca, tym bardziej traci przekonanie.

— Miło usłyszeć, że ma jakieś ludzkie cechy. — W ogóle tak nie myślałam. — Jednooki. Rozejrzyj się, czy nie ma tu jakichś magicznych min-pułapek. I w końcu się zdecyduj. Powiedz mi, czy jesteś w stanie wydostać tych ludzi z powrotem, do cholery! — Ból głowy nie chciał jakoś przejść. Ale, dzięki Bogu, nie stał się też bardziej dokuczliwy.

Spadł kolejny sopel.

— Wiem. Wiem. Słyszałem za pierwszym razem, jak pytałaś. — A potem warknął, że już wie, jak mi wyczarować lepsze życie erotyczne.

Spojrzałam w dal za Konowałem i Panią. Jaskinia ciągnęła się jak okiem sięgnąć. Blade światło ledwie rozpraszało jej mrok. W tym miejscu poświata traciła już resztę złotego blasku. Muśnięcie srebra, dotyk szarości, trochę lodowatego błękitu. Przed nami skała osadowa chyba ustępowała prawdziwym pokładom lodu.

— Wierzba, czy Duszołap w ogóle tam poszła, gdy tu byliście? Podążył spojrzeniem za moim wzrokiem.

— Nie. Ale mogła to zrobić podczas jednej ze swoich wcześniejszych wizyt.

Widać było, że ktoś niedawno, w skali czasu właściwej tym jaskiniom, szedł w tamtą stronę. W szronie pozostały wyraźne ślady. Podejrzewałam jednak, że gdybym zechciała pójść za nimi, bynajmniej nie spodobałaby mi się ta wycieczka. Ale nie inaczej postąpię. Nie mam wyboru. Zawiodłam już raz, pozwalając na ucieczkę Narayanowi i Córce Nocy. I próżno mi było szukać usprawiedliwień w fakcie — cóż z tego, iż zapewne prawdziwym, że Kina musiała przecież służyć im swoją pomocą. Powinnam była się lepiej przygotować.

— Jednooki. Porozmawiaj ze mną. Możesz wskrzesić tych ludzi czy nie?

— Zajmij się swoimi sprawami, słodziutka. Minie jeszcze trochę czasu, zanim zaczniemy głodować. — To ten lód musiał mieć Łabędź na myśli, gdy wspominał o nim na równinie.

— Zmarnowałeś już dosyć czasu, więcej nie będziesz miał — poinformowałam Jednookiego. — Potrafisz to zrobić? Tak czy nie. Mów zaraz.

— Nie jestem w najlepszej formie, potrzebuję więcej odpoczynku. — Mówił powoli, słowa zlewały się, niewyraźne, układając się w dziwny rytm utrudniający nadążanie za ich znaczeniem. Rzecz jasna, miał rację. Wszyscy potrzebowaliśmy odpoczynku. Ale musieliśmy również załatwić nasze sprawy i wydostać się z równiny. Widmo głodu powoli stawało się rzeczywistością. I nie zamierzało odejść. Obawiałam się, że ostatecznie zmieni się w towarzysza tak bliskiego i przerażającego, jak to się stało podczas oblężenia Jaicur.

Z góry postanowiłam, że przyjmę strategię zaproponowaną przez Wujka Doja. Teraz wydobędziemy jedynie kilku ludzi. Później wrócimy po resztę. Oznaczało to jednak dokonanie paru okrutnych wyborów. Niezależnie od tego, co zrobię, i tak ktoś mnie znienawidzi. Gdybym była naprawdę sprytna, wymyśliłabym jakiś dobry, staromodnie-goblinowy sposób na obarczenie winą wszystkich wokoło. Przecież ci, którym kazano czekać, nie mogliby znienawidzić wszystkich.

I oto jestem — dobra, staromodna, pełna pobożnych życzeń Śpioszka. Mówimy przecież o istotach ludzkich. Jeśli istnieje jakiś sposób na to, aby okazać się niewdzięcznym, niemiłym czy wyzbytym ze zdrowego rozsądku, to istoty ludzkie na pewno go znajdą i zastosują w praktyce. Z werwą i entuzjazmem, jak również w chwili, która z pewnością będzie najmniej stosowna.

86

— Czy w ogóle ktoś został na górze? — zapytałam. Jakiś czas temu, kiedy oczy mi się już zupełnie kleiły, postanowiłam uciąć sobie krótką drzemkę, która trwała nieco dłużej, niż zamierzyłam, i która z kolei mogłaby się zmienić w prawdziwy sen, gdyby nie ci wszyscy ludzie kręcący się wokół i nie pozwalający tak naprawdę zasnąć. Pamiętałam, że śniłam, ale nie potrafiłam sobie przypomnieć o czym. W nozdrzach czułam jeszcze silny odór Kiny, nietrudno się więc domyślić, dokąd powędrowała moja dusza.

Jednooki siedział obok, najwyraźniej dotrzymując mi towarzystwa w chrapaniu. Pojawił się zmartwiony Goblin, by sprawdzić, czy jego najlepszy przyjaciel przypadkiem nie obsunął się zbyt głęboko w sen, który mógł dlań stać się snem wiecznym. Za moimi plecami Matka Gota prowadziła przewlekły spór z białą wroną. Klasyczny dialog dwojga nie zainteresowanych słuchaczy.

Goblin mruknął:

— Od tej chwili nie rób nic na siłę, Śpioszka. Zawsze sprawdź najpierw, czy przypadkiem nie zrobisz krzywdy któremuś ze swych przyjaciół.

Słyszałam, jak Tobo mówi coś pośpiesznie, cicho, tonem całkowicie rzeczowym. W innym miejscu Wujek Doj mocno hałasował.

— Co się dzieje?

— Zaczęliśmy ich budzić. Nie jest to tak skomplikowane, jak się obawialiśmy, ale wymaga trochę czasu i ostrożności, a ludzie, których wydostaniemy ze staży, po przebudzeniu nie będą się do niczego nadawali... mówię ci to na wypadek, gdybyś przewidywała dla nich jakieś miejsce w swoich planach. Jednooki wszystko opracował, zanim stracił przytomność. — Mały czarodziej zrobił się nagle jakby bardziej ponury.

— Stracił przytomność? Jednooki stracił przytomność? Z wyczerpania? — Taką miałam nadzieję.

— Nie mam pojęcia. Nie chcę wiedzieć. Przynajmniej na razie. Pozwolę mu trochę odpocząć. Najlepiej tutaj, na krawędzi staży. Może nawet nieco głębiej w polu, jeśli okaże się to konieczne. Gdy odzyska trochę sił, wyciągnę go i zbadam. — W jego głosie trudno byłoby doszukać się optymistycznych tonów.

Powiedziałam:

— Jeśli będzie trzeba, możemy go zostawić w stazie, póki nie będziemy w stanie zapewnić mu właściwej kuracji. — Co z kolei przypomniało mi o innej kwestii — Nie chcesz chyba obudzić wszystkich naraz, prawda? Nie damy rady niańczyć i wykarmić tego całego tłumu. — Po piętnastu latach spędzonych nieruchomo w pozycji siedzącej, Uwięzieni z pewnością nie będą w stanie sami zadbać o siebie, niezależnie od ewentualnych własności staży. Niewykluczone, że wyjdą z niej słabi i bezradni jak dzieci, zmuszeni uczyć się wszystkiego od początku.

— Nie, Śpioszka. Obudzimy pięcioro. To wszystko.

— Hm. Dobrze. Hej! A co się, do diaska, stało ze sztandarem? Był tutaj obok. Jestem Chorążym. Muszę wiedzieć, gdzie...

— Wyniosłem go na schody. Ktoś może go zabrać przy okazji, w drodze na górę. Przestaniesz się wreszcie wściekać? To jest przecież specjalność Sahry.

— Mówiąc o Sahrze... Tobo! A ty dokąd się wybierasz? — Gdy rozmawiałam z Goblinem, chłopak przeszedł obok nas i ruszył ku dalszej części jaskini.

— Chcę tylko zobaczyć, co tam jest.

— Nie. Zostaniesz tutaj i pomożesz swojemu wujkowi oraz Goblinowi zadbać o twego ojca, Kapitana i Porucznika.

Obrzucił mnie wściekłym spojrzeniem. Od czasu do czasu dalej wychodził z niego zwykły chłopiec. Na widok jego wydętych ust zachciało mi się śmiać.

Wierzba Łabędź podszedł do nas i stanął obok.

— Mam problem, Śpioszka.

— Mianowicie?

— Nie mogę znaleźć Cordy'ego. Cordy'ego Mathera. Nigdzie go nie ma.

Kątem oka dostrzegłam, że klęcząca obok ciała brata Radisha słucha, co mówimy. Wstała powoli i spojrzała w naszą stronę. Nie powiedziała ani nie zrobiła niczego, co mogłoby zdradzić choćby ślad zainteresowania. Intymny charakter jej związków z Matherem nie był bynajmniej tajemnicą poliszynela.

— Jesteś pewien?

— Jestem pewien.

— A ściągnąłeś go na dół?

— Oczywiście.

Odkaszlnęłam. Zdawałam sobie sprawę z jeszcze jednej nieobecności, którą wszak postanowiłam ignorować, póki nie znajdzie się dla niej jakieś racjonalne wyjaśnienie. Zaklęta pod postacią czarnej pantery, zmiennokształtna Liza Bowalk również pojechała na równinę jako jeniec Kompanii, teraz wszakże nie było jej ani wśród martwych na górze, ani wśród Uwięzionych na dole.

Liza Bowalk darzyła Czarną Kompanię nie dającą się wręcz opisać nienawiścią, zwłaszcza Jednookiego, którego winiła za uwięzienie w ciele kota. Musiałam więc zapytać:

— A co z panterą? Wierzba? Jej również nigdzie nie ma.

— Z jaką panterą? Ach. Pamiętam. Nie wiem. —Rozglądał się dookoła, jakby sądził, że zaraz gdzieś wypatrzy swego przyjaciela Mathera, ukrytego za stalagmitem. — Pamiętam, że musieliśmy ją zostawić na górze, ponieważ klatka nie chciała przejść przez pierwszy zakręt schodów. To znaczy, przeszłaby, gdybyśmy z Duszołap nie mieli pozostałych na głowie, ale równocześnie nie mogliśmy zajmować się i jednym, i drugim. A więc Duszołap zdecydowała zostawić klatkę na później. Nie mam jednak pojęcia, co się z nią później stało. Niewiele pamiętam z tego, co się działo od momentu, gdy zeszliśmy tu na dół. Może Jednooki mógłby mnie poczęstować kolejną dawką zaklęcia przywracającego pamięć. — Spoglądając w kierunku wejścia do jaskini, gładził pasma swoich włosów i nawijał na palce, zupełnie jak dziewczyna. — Pamiętam, że zostawiłem Cordy'ego dokładnie tutaj, odrobinę wyżej niż Klingę, gdzie, jak mi się wydawało, może być nieco wygodniej.

„Dokładnie tutaj" oznaczało miejsce na skraju grupy siedmiu zmarłych. Musiał być jakiś związek.

— Goblin, co jest grane? Budzimy tych ludzi czy nie? — Jakbym nie słyszała ani słowa z tego, co powiedział wcześniej.

Goblin zareagował grymasem, który zaraz zmienił się w jeden z jego szerokich, żabich uśmiechów.

— Już wyciągnąłem Murgena.

— Wyciągnąłeś na górę? Potrzebny mi tutaj, żeby odpowiadał na pytania.

— Mówię, że wydobyłem go ze staży, kretynko. Nigdzie dalej go nie ruszałem. Teraz pracuję nad Panią i Kapitanem. Tobo i Doj zaczęli się przymierzać do Thai Deja i Prahbrindranaha Draha.

Sama bym lepiej tego nie zrobiła. Obudzenie dwu ostatnich miało posłużyć wyłącznie celom politycznym. Mało prawdopodobne, by któremuś zależało szczególnie na chwale czy przetrwaniu Kompanii.

Poszłam do miejsca, gdzie leżał Murgen i chrapał. Jedyne zmiany, jakie zauważyłam we wnętrzu jaskini, sprowadzały się do panującego zamieszania i topniejących lodowych sieci. Przykucnęłam.

— Czy ktoś pomyślał, aby zabrać na dół koce? — Ja nie pomyślałam. Z pewnością zasłużyłam na miano osoby całkowicie niezorganizowanej, przynajmniej jeśli chodzi o planowanie operacji w czasie rzeczywistym. Nie pamiętałam ani o zapasowych ubraniach, ani kocach, ani żadnym innym sprzęcie. Tylko rozlew krwi i ogólny chaos potrafię zaplanować naprawdę świetnie.

Jednak gdzieś tu na dole powinny znajdować się komnaty pełne skarbów. Widziałam kilka przelotnie w moich snach. Być może da się w nich coś pożytecznego znaleźć — jeśli w ogóle do nich dotrzemy.

Zaburczało mi w brzuchu. Powoli robiłam się głodna. To mi przypomniało, że zapewne niedługo sytuacja stanie się rozpaczliwa.

Murgen otworzył oczy. Wyraźnie próbował zdobyć się na coś więcej, choćby nieznaczny grymas czy uśmiech dla Sahry, jednak okazało się to ponad siły. Spojrzał na mnie. Wyszeptał:

— Księgi. Weźcie... Córka... — Znowu zamknął powieki.

Goblin miał rację. Uwięzieni raczej nie będą żwawo podskakiwać i nie ruszą w tany.

Wiadomość od Murgena była jasna. Gdzieś tutaj były Księgi Umarłych. Należało się nimi zaopiekować, nim Córka Nocy otrzyma następną szansę ich skopiowania. A ja nie miałam najmniejszych wątpliwości, że tak będzie, mimo że dziewczyna pozostawała w rękach Duszołap. Kina jej przecież nie opuści.

— Zajmę się nimi. — Nie miałam wszakże zielonego pojęcia, jak niby to zrobić.

87

Operacja ratunkowa toczyła się gładko niczym dobrze naoliwiona machina oblężnicza, której brakuje tylko kilku mniej ważnych części. Goblin wysłał już Murgena i Konowała na powierzchnię w zrobionych naprędce noszach.

Konował nie odezwał się nawet słowem, nie podjął też żadnych innych wysiłków w celu porozumienia się, mimo iż był obudzony i świadomy. Patrzył na mnie przez dłuższą chwilę. Nie miałam pojęcia, co może się dziać w jego głowie. Pozostawało wierzyć, że jednak zachował zdrowe zmysły.

Zanim go wynieśli, Murgen zdołał jeszcze delikatnie uścisnąć moją dłoń. Potraktowałam to jako wyraz wdzięczności i próbę dodania otuchy.

Wcale mi się nie podobało, że jego stan uniemożliwia wspomożenie nas informacjami albo radą. Dotąd niewiele myślałam, co zrobię, gdy Uwięzieni już się zbudzą. Działałam, opierając się na założeniu, że chyba wolno mi będzie wrócić do moich Kronik — a gdyby Murgen sam chciał zostać Kronikarzem, może zatrzymam funkcję Chorążego.

Mimo iż próbowałam wysłać na górę ostrzeżenie, że wspinaczka w drugą stronę jest okropna, coraz więcej ludzi schodziło na dół.

Przekleństwa białej wrony chwilami zamieniały się w na poły zrozumiały bełkot, póki całkiem nie straciła głosu. Myślałam o Pani. Od dawna przebywała w ciele tego pierzastego szpiega i ani na moment nie zdradziła swojej tożsamości, nawet kiedy razem znalazłyśmy się w jednym mózgu, jednak teraz najwyraźniej traciła kontrolę. Samokontrolę. Zapewniałam ją nieustannie, że trafi na górę zaraz, gdy tylko znajdą się tragarze zdolni ją tam zanieść. Doj, Sahra i Gota przygotowywali do transportu Thai Deja. Pozwoliłam im wyruszyć. Potem przyjdzie kolej na Jednookiego, następnie Pani. Prahbrindranah Drah tym razem będzie ostatni.

Tobo zdawał się głęboko zafascynowany spotkaniem twarzą w twarz z ojcem, dotąd najwyraźniej chyba nie bardzo potrafił uwierzyć w jego namacalne istnienie. Okoliczności rozłączyły rodziców właściwie prawie zaraz po jego poczęciu.

Chłopak ruszył za resztą swojej rodziny. Zawołałam:

— Tobo, zostań tutaj. Masz robotę. Z ojcem zobaczysz się, kiedy już wyślemy na górę Panią i Księcia. Cześć, Suvrin. Co cię tu sprowadza?

— Ciekawość. Ciekawość Sri Santaraksity. Upierał się, że musi zobaczyć jaskinie. Doprowadzał mnie do szaleństwa, wciąż

wynajdując nowe odwołania do nich w legendach różnych religii. Nie wybaczyłby sobie, gdyby znalazł się tak blisko i nie zobaczył ich na własne oczy.

— Rozumiem. — Teraz zauważyłam już starego bibliotekarza. Szedł powoli wzdłuż szeregów starców, przyglądając się każdemu i mrucząc coś pod nosem. Prawie podskakiwał z podniecenia. Łabędź szedł za nim, uważając na każdy jego ruch. Bibliotekarz aż rwał się, by dotknąć, wręcz powąchać, każdy kawałek starożytnego metalu czy ubrania. Najwyraźniej nie potrafił pojąć, że ci starcy wciąż żyją, chociaż ich ciała tak łatwo mogą ulec zniszczeniu.

— Łabędź. Dawaj go tutaj. — Nie tak dawno przecież pragnęłam skorzystać z jego ekspertyzy. Cichszym głosem powiedziałam Suvrinowi: — Jeśli nie da rady sam iść, poniesiesz go na własnym grzbiecie. A ja będę szła zaraz za tobą, dodając ci energii ostrym grotem włóczni.

Suvrin najwyraźniej już wcześniej się nad tym zastanawiał. I bynajmniej go ta perspektywa nie pociągała.

— Ten człowiek nie ma pojęcia... Przerwałam.

— Co z Shivetyą?

— Tron stoi prosto, z dala od szczeliny. Jednak nie mogę powiedzieć, aby Shivetya był szczególnie wdzięczny.

— Powiedział coś albo zrobił?

— Nie. Wnioskuję to z jego wyrazu twarzy. Raz go upuściliśmy. Sam pewnie również nie byłbym nikomu wdzięczny, gdyby tak mnie traktowano.

Santaraksita dyszał ciężko, kiedy do nas dotarł. Był podekscytowany.

— Wędrujemy prawdziwymi śladami mitu, Dorabee! Zacząłem już błagać Pana Światłości, aby pozwolił mi żyć dość długo na zdanie sprawy z moich przygód przed bhadrhalok!

— Którzy nazwą cię kłamcą, zanim zdążysz powiedzieć więcej niż kilka zdań. Sri, doskonale wiesz, że Zacnych Ludzi nie interesują prawdziwe przygody. A teraz chodźcie wszyscy ze mną. Czeka na nas kolejna przygoda w podróży do krainy mitu. — Skierowałam się w głąb jaskini.

Wkrótce okazało się, że ktoś szedł przede mną tą drogą.

Z początku podejrzewałam, że Tobo dotarł dalej, niźli mi się pierwotnie zdawało. Potem zrozumiałam, iż ślady w warstwie szronu są znacznie starsze, co przypuszczalnie oznaczało, że musiała się tutaj w swoich poszukiwaniach zapuścić Duszołap. A tam otwierały się przejścia do małych bocznych jaskiń, niektóre tylko dość szerokie, aby mógł się nimi przecisnąć dorosły. Przestwór głównej jaskini stawał się coraz węższy. Najpierw musieliśmy się pochylić, potem zaczęliśmy iść na czworakach. Ktokolwiek szedł tędy wcześniej, najwyraźniej postępował tak samo.

— Wiesz, co robisz? — zapytał Łabędź. — Wiesz, dokąd właściwie idziemy?

— Oczywiście że wiem. — Jedna z zasad dowodzenia: Zawsze sprawiać wrażenie, że panuje się nad sytuacją, nawet jeśli w istocie jest zupełnie inaczej. Należy tylko uważać, żeby nie weszło to w nawyk. W końcu ludzie zawsze się zorientują.

Byłam tu już w moich snach. Ale najwyraźniej nie tak do końca, ponieważ co kilka stóp odkrywałam szczegóły, których nie zapamiętałam z koszmarów. A potem natrafiliśmy na coś, czego już nie sposób było określić mianem szczegółu ze snu.

Omal nie nadziałam się nosem na podeszwę buta, gdyż uwagę moją całkowicie pochłonęło odczytywanie śladów utrwalonych w powłoce szronu pokrywającego podłoże jaskini. Opowiadały historię kogoś, kto zdjęty paniką, próbował za wszelką cenę się stąd wydostać. Nie tylko powłoka lodu była zdarta, w niektórych miejscach również kamień był zarysowany bądź odłupany.

— Sądzę, że znaleźliśmy Mathera, Wierzba. — To był jeden z tych dziwnych momentów, kiedy zwraca się uwagę na zupełnie trywialne szczegóły. Pomyślałam tylko, że Cordy Mather dawno powinien oddać buty do naprawy. Nie przyszło mi od razu do głowy zastanawiać się, jak noga leżącego na brzuchu człowieka może wykręcić się palcami ku górze. — Lepiej przystańmy na moment i dokładnie wszystko sprawdźmy. Nie przypuszczam, by ktoś sam mógł sobie coś takiego zrobić.

Łabędź powiedział:

— Ściągnę Goblina. Zaczekajcie, póki nie wrócimy.

— Spokojna głowa. Jeszcze nie przestało mi zależeć na mojej skórze. Gdybym ją straciła, miałabym czego żałować podczas naszego miodowego miesiąca. — Wyciągnęłam miecz, a potem podniosłam się powoli, póki nie dotknęłam głową stropu.

Cordy Mather wczołgał się na wybrzuszenie w podłożu. I śmiertelna przygoda spotkała go, zanim zdążył przejść na drugą stronę.

Suvrin przysunął się bliżej. W całkowicie nie wyjaśniony dla mnie sposób nagle zdałam sobie boleśnie wręcz sprawę z obecności mężczyzny. Na szczęście on wykazywał jeszcze większą indolencję w sprawach damsko-męskich niż ja. Przypuszczalnie więc zupełnie nie zauważył mojej nerwowej, krępującej reakcji.

Dziwne. Poczułam napływ emocji, które jednak z pewnością nie stanowiły zachęty do czynu. Od czasu do czasu odczuwałam takie nagłe, przypadkowe z pozoru podniety, niektóre naprawdę skrajnie trudne do opanowania. Przez dziewięćdziesiąt dziewięć procent czasu jednak nawet nie myślę o możliwości przygody w łóżku z mężczyzną.

Być może nie powinnam droczyć się z Łabędziem.

Suvrin powiedział:

— Z pewnością nie wygląda to dobrze. Jak myślisz, co się stało?

— Nie zamierzam nawet zgadywać. Mam zamiar siedzieć tu i zaczekać na specjalistę.

— Mogę zerknąć? — zapytał Santaraksita.

Suvrin ruszył wstecz. Ale przekonał się zaraz, że staruszek jest zbyt gruby, aby można się było obok niego przepchnąć. Tak więc musieliśmy wszyscy cofnąć się o dwadzieścia jardów, aby Santaraksita mógł z kolei nas wyminąć. Nieustannie napominałam go, aby nie posuwał się dalej niż ja przed chwilą.

— Nie mam najmniejszej ochoty cię stamtąd wyciągać. — Jednak nie sposób nie przyznać, że znaczne wyszczuplał od czasu, gdy dla niego pracowałam. — Poza tym przecież chcesz wrócić do domu i opowiedzieć o wszystkim bhadrhalok.

— Jeśli o nich chodzi, to niestety zapewne masz rację, Dorabee. Nie uwierzą w ani jedno słowo. I nie tylko dlatego, że są Ludźmi Zacnymi, ale także ze względu na to, że Surendranath Santaraksita nigdy w życiu nie przeżył choćby jednej przygody. I nigdy nie czuł takiej potrzeby, póki przygoda nie przyszła do niego.

— Bogaci mogą sobie pozwolić na marzenia. Biedni umierają, aby mogły się spełniać.

— Nie przestajesz mnie zdumiewać, Dorabee. Kogo cytowałaś?

— V. T. C. Ghosh. Był asystentem B. B. Mukerjee'ego, jednego z sześciu Bhomparańskich uczniów Sondhela Ghose „Janaki".

Oblicze Santaraksity aż pojaśniało.

— Dorabee! Jesteś doprawdy cudowny. Dziw nad dziwy. Uczeń zaczyna prześcigać mistrza. Z jakiego źródła korzystałeś? Nie przypominam sobie, abym wśród dzieł ze szkoły janakańskiej czytał coś o Ghoshu albo Mukarjee'm.

Uśmiechnęłam się jak dzieciak, któremu udała się psota.

— To dlatego, że cię nabrałam. Wymyśliłam ten cytat, Sri. — Ale teraz zdumiał się chyba jeszcze bardziej.

Naszą rozmowę przerwało pojawienie się Goblina.

— Łabędź mówi, że macie truposza.

— Tak. Z tej strony wygląda jak Cordy Mather. Jednak nie widziałam twarzy. Postanowiłam niczego ruszać, póki nie dowiemy się, co się stało. Nie chcę, aby to samo przydarzyło się mnie.

Goblin chrząknął.

— Tłuścioszku, może cofniesz się trochę, żebym mógł tam przejść? Ten tunel robi się strasznie ciasny, no nie? Uważaj, żeby twój pulchny tyłeczek gdzieś go nie zakorkował. A w ogóle, jak wpadłaś na pomysł, żeby się tu wczołgać, Śpioszka?

— Gdzieś na końcu tej drogi Kłamcy ukryli swoje Księgi Umarłych.

Goblin obrzucił mnie osobliwym spojrzeniem, jednak najwyraźniej postanowił na tym poprzestać. Rozmawiałam z duchami w maszynach mgły. Ptaki do mnie mówiły. Nawet teraz, w pewnej odległości, podążał za mną mówiący ptak. Obecnie nie miał wprawdzie wiele do powiedzenia, ponieważ całkowicie ochrypł, jednak od czasu do czasu potrafił wydusić z siebie jeszcze jedno czy dwa przekleństwa, uchylając się przed czyimś kopniakiem.

— To ciekawe.

— Tak też sobie pomyślałam.

— Aha. No. A jednak to nie czary. Czysto mechaniczna pułapka. Uruchamiana sprężyną. Ukłucie zatrutą igłą. Przypuszczalnie czeka cię jeszcze dwadzieścia takich, zanim dotrzesz na miejsce. Jak myślisz, po co Mather tu polazł?

— Może się obudził, zobaczył, że trafił tu na dół, i nie wiedział, gdzie jest ani co się stało. Spanikował i próbował uciec, tyle tylko, że wybrał zły kierunek. Założę się, że to przez niego ci goście tam nie żyją. Pewnie próbował ich obudzić.

Goblin chrząknął znowu.

— Dobra. Tę rozbroiłem. Lepiej będzie, jak pójdę przodem i zobaczę, czego tu jeszcze nie ma. Ale najpierw musimy wyciągnąć Mathera, żeby szło się obok niego przecisnąć.

— Jeśli ty potrafisz się przecisnąć obok niego, ja też dam radę.

— Tak, dasz radę. Ale co z twoim narzeczonym i twoim gachem? Trochę za bardzo obrośli w tłuszcz. — Mruknął coś i zaklął cicho, próbując przeciągnąć szczątki Mathera ponad wybrzuszeniem w podłożu. Po raz pierwszy zauważyłam, że w tej znacznie bardziej ograniczonej i zatłoczonej przestrzeni echa są zupełnie inne. Prawie całkiem umilkły.

88

Wcale nie sądzę, byśmy naprawdę całymi milami wędrowali do miejsca, gdzie starożytni Kłamcy ukryli swe skarby i relikwie, jednak kiedy tam dotarliśmy, moje ciało było innego zdania. Goblin rozbroił następnych kilkanaście pułapek, co najmniej drugie tyle nie przeszło próby czasu. Podziemny wiatr jęczał i zawodził obok nas w ciasnych przejściach. Pozbawiał resztek ciepła. Ale nie potrafił mnie zniechęcić. Doszłam w końcu tam, dokąd dojść chciałam. A kiedy już się tam znalazłam, z głodu byłam gotowa schrupać wielbłąda.

Od śniadania minęło naprawdę sporo czasu. Miałam przerażające przeczucie, że jeszcze więcej dzieli mnie od kolacji.

— Atmosfera niczym w świątyni, nieprawdaż? — zapytał Suvrin. Wydawał się znacznie bardziej opanowany niż nasza trójka. Chociaż wychował się bliżej tego miejsca niźli którekolwiek z nas, znacznie gorzej znał mitologię Mrocznej Matki.

Zatrzymał się, objął wzrokiem trzy pulpity i trzy spoczywające na nich wielkie księgi, potem odwrócił się do mnie i wyszeptał: — Proszę. — Z worka na plecach wyciągnął kawałek kruchego ciasta z nasion lnu i podał mi.

— Musisz chyba czytać w moich myślach.

— Mówisz do siebie. Nie sądzę, abyś do końca zdawała sobie z tego sprawę. — Miał rację. To był kiepski nawyk, którego winnam zaraz się pozbyć. — Słyszałem, co mówiłaś, kiedy czołgaliśmy się tunelem.

To były prywatne rozmowy z moim Bogiem. Sądziłam, że wszystko ogranicza się do wewnętrznego dialogu. Ale oto pojawiła się kwestia jedzenia. I proszę bardzo, jest jedzenie. A więc może jednak Wszechmogący wywiązuje się ze swych obowiązków?

— Dzięki, Goblin. Wyczuwasz tu jakąś magię albo pułapki? — Echa powróciły, aczkolwiek miały już inny tembr. Znajdowaliśmy się wewnątrz wielkiej komnaty. Podłoga i ściany były z litego lodu, wypłukanego i wypolerowanego przez strumień zimnej wody. Zakładam, że niewidzialny sufit powstał w ten sam sposób. Faktycznie panowała tu atmosfera świętości, cóż z tego, że mrocznej.

— Nie ma tu żadnych pułapek, które byłbym w stanie wyczuć. Ale takie rzeczy znajdowałyby się chyba tylko na zewnątrz, co myślicie? — Mówił takim głosem, jakby próbował samego siebie przekonać.

— Prosisz mnie, abym ci nakreśliła portret psychologiczny czcicieli diabłów i rakszasów? Kapłani Yehdna gwarantują, że nie ma takiego zła lub hańby, do którego nie byliby zdolni ci najbardziej potępieni z niewiernych. — Przynajmniej sądziłam, że takie byłoby ich zdanie, gdyby usłyszeli o Dusicielach. Ja sama nie wiedziałam o ich istnieniu, póki nie przystałam do Kompanii.

Suvrin powiedział:

— Sri, nie sądzę, abyś powinien...

Mistrzowi Santaraksicie od razu wpadły w oko niezwykłe, starożytne księgi i po prostu nie mógł się powstrzymać, by nie podejść bliżej i dokładniej się im przyjrzeć. Zgadzałam się całkowicie z Suvrinem.

— Mistrzu! Nie szarżuj...

Przez pierwsze pół sekundy odgłos przypominał rozrywanie płótna namiotu, skończył się czymś w rodzaju trzaśnięcia z bata. Mistrza Santaraksitę podrzuciło ponad posadzkę grzesznej kaplicy, skręciło wpół, a potem cisnęło w naszą stronę, po torze tylko w niewielkiej mierze podlegającym wpływom grawitacji. Suvrin próbował go jeszcze złapać. Goblin próbował się uchylić. Santaraksita bokiem odbił się od Suvrina i rykoszetem poleciał w moją stronę. Ostatecznie wszyscy leżeliśmy razem, zbici w jedną plątaninę rąk i nóg.

Biała wrona miała nam do powiedzenia parę bardzo obraźliwych rzeczy.

— Ty i ja, i garnek do gulaszu, zwierzaczku — wyszeptałam, kiedy byłam w stanie zaczerpnąć tchu. Szarpnęłam Goblina za nogę. — Żadnych więcej pułapek, co? Takie rzeczy zostawiliby poza jaskinią, co? A więc co to, u diabła, było?

— To była magiczna mina-pułapka, kobieto. I na dodatek cholernie subtelna, jeśli już przy tym jesteśmy. Nie do wykrycia, póki Santaraksita w nią nie wszedł.

— Sri? Stało się coś? — zapytałam.

— Tylko moja duma ucierpiała, Dorabee — wydyszał. — Tylko moja duma. I jeszcze... chyba tydzień minie, zanim odzyskam oddech. — Stoczył się z Suvrina, podniósł odrobinę, stając na czworakach. Jego skóra przybrała zdecydowanie zielonkawy odcień.

— Czyli lekcja nic nas nie kosztowała — pocieszyłam go. — Nie pakuj się w nic, póki nie wiesz, co to jest.

— Pomyślałby kto, że przeżywszy ostatni rok, powinienem o tym pamiętać, nieprawdaż.

— Zaiste, można by tak pomyśleć.

— I niech nikt nie pyta przypadkiem, jak się czuje Młody — jęknął Suvrin. — Jemu na pewno nic się stać nie mogło.

— Oczywiście, że nic ci się nie mogło stać — poinformował go Goblin. — Skoro to on wylądował na twojej głowie. — Mały czarodziej pokuśtykał przed siebie. Kiedy dotarł do miejsca, w którym Santaraksitę poderwało z ziemi, jego ruchy stały się nagle bardzo ostrożne. Wystawił pojedynczy palec, powoli, w żółwim tempie, jeden cal na sekundę.

Odgłos rozrywania znacznie mniejszego kawałka płótna. Goblin zakręcił się wokół własnej osi, ramiona odrzucił do tyłu. Chwiejnie przeszedł kilka kroków, zanim osunął się na kolana tuż obok mnie.

— Po całym tym czasie zrozumiał w końcu, na czym polega naturalny porządek rzeczy.

Goblin potrząsał dłonią w taki sposób, jak to się robi, oparzywszy palec.

— Jasna cholera, ci spryciarze. To jest naprawdę dobre zaklęcie. Nieźle strzela. Nie rób tego!

Suvrin rzucił kawałkiem lodu.

Odbity pocisk, lecąc w naszą stronę dosłownie o włos minął jego głowę. A potem uderzył w ścianę jaskini, obsypując białą wronę okruchami lodu. Ptak miał na ten temat sporo do powiedzenia. A potem jeszcze puścił parę wiązanek. Zaczynałam się zastanawiać, czy Pani przypadkiem nie zapomniała, że przecież sama nie jest białą wroną, a jedynie pasażerką korzystającą z oczu albinosa.

Goblin wsadził kontuzjowany palec do ust, przykucnął i przez dłuższą chwilę rozglądał się po komnacie. Ja przycupnęłam obok niego, ale dopiero po dłuższej chwili, którą poświęciłam na upewnienie się, że Mistrz Santaraksita i Suvrin nie zrobią czegoś jeszcze gorszego.

Do komnaty wślizgnął się Łabędź, płosząc wronę. Tym razem ptak zmilczał. Usadowił się na stronie, wyglądając jak król wszelkiego stworzenia. Łabędź usadowił się obok mnie.

— No, no. Mimo zamierzonej prostoty wywiera spore wrażenie.

— To są oryginały Ksiąg Umarłych. Ponoć równie wiekowe jak sama Kina.

— A więc dlaczego siedzicie, nic nie robiąc?

— Goblin próbuje wykombinować, jak się do nich dostać. — Opowiedziałam, co się wydarzyło.

— Cholera. Najlepsze zawsze mnie omija. Hej, Młody! Idź tam i pokaż nam jeszcze raz tę sztuczkę z lataniem.

— To Mistrz Santaraksita latał, panie Łabędź. — Suvrin najwyraźniej musiał jeszcze popracować nad swoim poczuciem humoru. Brakowało mu właściwego Czarnej Kompanii nastawienia.

Zapytałam:

— Dlaczego sam nie spróbujesz, Wierzba? Idź po książkę.

— Obiecujesz, że pozwolisz mi na sobie wylądować?

— Nie. Ale prześlę ci buziaka, gdy będziesz przelatywał obok.

— Nie zaszkodziłoby, gdybyście się zamknęli na chwilę — powiedział Goblin. Wstał. — Ale dzięki temu, że jestem oszałamiająco, niewiarygodnie wręcz błyskotliwy, i tak całą rzecz rozpracowałem, mimo waszego gadania. Dostaniemy się do pulpitów, używając jako wytrycha złotego kilofa. Pewnie dlatego Narayan Singh był tak zdenerwowany, kiedy zobaczył, co dostaliśmy.

— Tobo wciąż ma ten kilof — powiedziałam. Chwilę później dodałam: — Tylko się nie podepczcie, targając go na wyścigi.

— Wobec tego chodźmy razem i wtedy każdy będzie po równo cierpiał — zaproponował Goblin. — O to przecież chodzi w tej całej Czarnej Kompanii. Dzielimy razem i dobre, i złe chwile.

— Próbujesz mnie podstępem skłonić do uwierzenia, że to jest jedna z tych dobrych? — zapytałam, wypełzając z jaskini w ślad za nim.

— Nikt nie chciał nas dzisiaj zabić. Nikt nawet nie próbował. To brzmi dla mnie jak definicja dobrej chwili.

Miał rację. Zdecydowanie.

Być może moje nastawienie jako żołnierza Kompanii również domaga się nieco uwagi.

Za mną Suvrin jęczał, że powoli czuje się jak suseł. Obejrzałam się za siebie. Łabędzia najwyraźniej poraził atak zdrowego rozsądku, każąc mu zająć miejsce z tyłu, co gwarantowało, że Mistrz Santaraksita nie będzie się ociągał i zabawiał z rzeczami mogącymi jeszcze zmienić opinię Goblina na temat dzisiejszego dnia.

— Dokąd on polazł? — zastanawiałam się w głos. Ludzie wciąż jeszcze pracowali w jaskini starożytnych, przygotowując Panią i Prahbrindraha Draha do transportu po schodach. Ale Tobo wśród nich nie było. — Nie pobiegł przypadkiem na górę, nieprawdaż? — Wprawdzie dysponował energią młodości, nikt jej jednak nie posiada aż tyle, aby kierując się przypadkowym impulsem, biegać po tych schodach.

Kiedy spacerowałam wokół, mrucząc do siebie i szukając dzieciaka, Goblin zrobił rzecz oczywistą — przepytał świadków. Zanim jeszcze zdążyłam doprowadzić się do porządnej wściekłości, uzyskał odpowiedź.

— Śpioszka. Poszedł sobie.

— Niespodzianka, niespodzianka... co? — Ale to nie koniec. Mały czarodziej był wyraźnie zdenerwowany.

— Poszedł w prawo, Śpioszka.

— On... och. — Teraz dopiero poczułam wzbierającą we mnie pasję. Krew mnie zalała, trzeszczało mi w głowie, w uszach rozbrzmiewało jednostajne: ktoś-za-to-zapłaci. — Ten idiota! Ten kretyn! Ten przeklęty głupiec! Obetnę mu nogi! Zobaczymy, może uda się go dogonić.

W prawo oznaczało: w dół. W prawo oznaczało: głębiej do wnętrzności ziemi i wstecz czasu, jeszcze niżej w rozpacz i mrok. W prawo mogła wieść tylko droga do miejsca spoczynku Matki Kłamstw.

A kiedy wyszłam z jaskini z zamiarem pójścia w prawo, wzięłam ze sobą sztandar. Z ust białej wrony dobyło się pełne aprobaty krakanie. Goblin warknął:

— Pożałujesz, zanim przejdziesz sto stopni, Śpioszka.

Nim jeszcze dotarliśmy tak daleko, już mnie kusiło, by porzucić to cholerstwo. Był zbyt długi, aby targać go w ograniczonej przestrzeni klatki schodowej.

89

— Te schody chyba nie mają końca — zwróciłam się do Goblina. Dyszeliśmy ciężko, mimo iż droga wiodła przecież w dół. Mijaliśmy wyloty innych jaskiń, otwierające się na klatkę schodową. Wszędzie napotykaliśmy ślady wizyt istot ludzkich, które miały miejsce w odległej przeszłości. Skarbce i cmentarzyska. Podejrzewałam, że Sri Santaraksicie, Baladityi i mnie nie starczyłoby życia, aby chociaż skatalogować wszystkie tajemnice pogrzebane pod powierzchnią równiny. A każda cholerna starożytna rzecz, którą mijaliśmy, wołała do mnie syrenim głosem-

Tobo jednak wciąż był przed nami i wydawał się głuchy na nasze wołanie. Być może po prostu nie chciał marnować czasu i oddechu, odpowiadając, podobnie jak my nie reagowaliśmy na dochodzące z coraz większej dali okrzyki Suvrina i Santaraksity. Miałam naprawdę wielką nadzieję, że porazi ich przebłysk zdrowego rozsądku i zrezygnują.

Goblin ignorował moje uwagi. Nie miał siły mówić.

Zapytałam:

— Nie masz jakiegoś zaklęcia, przez które będzie szedł wolniej albo które pozbawi go przytomności? Martwię się. Nie mógł zajść tak daleko, by nas nie słyszeć. Cholera! — Zaplątałam się w drzewce sztandaru. Znowu.

Goblin tylko pokręcił głową i nie ustawał w marszu.

— Nie słyszy nas. — „Puf". „Puf". — Ale nie zdaje sobie z tego sprawy.

Dostatecznie jasno powiedziane. Schody miały gdzieś swój koniec. A tam drzemała Królowa Kłamstwa, przytomna wszak na tyle, by zwieść pewnego siebie, przekonanego o własnej nieomylności chłopaka, który dysponował śladem talentu i który wszedł w posiadanie narzędzia mogącego stanowić paskudną broń w dłoniach ludzi pragnących obezwładnić ją i zagwarantować, by jej sen trwał wiecznie.

Po chwili musieliśmy zwolnić. Nienaturalne światło osłabło na tyle, że nie można było dostrzec podłoża pod stopami. Chwilowe podmuchy wiatru głaszczącego nasze policzki nie były już zimne. Niosły ślad znanego, wstrętnego odoru.

Kiedy Goblin to poczuł, zwolnił i rozpaczliwie próbował odzyskać oddech, wreszcie jednak musiał wciągnąć smród pełną piersią.

— Minęło już trochę czasu, odkąd ostatni raz stawałem twarzą w twarz z bogiem — powiedział. — Nie mam pojęcia, czy dysponuję jeszcze tym, czego trzeba, żeby wszczynać z nim awanturę.

— Czego ja się dowiaduję? Nigdy nie zdawałam sobie sprawy, że mam za towarzysza doświadczonego adwersarza bogów.

— Do tego trzeba młodości. Do tego trzeba wiary we własne siły. Trzeba zuchwałości. A przede wszystkim trzeba mnóstwa głupoty i sporo szczęścia.

— Wobec tego dlaczego po prostu nie usiądziemy i nie zaczekamy, aż wszystkie cechy, których Tobo ma aż w nadmiarze, pozwolą mu wykaraskać się z opałów? Choć muszę wyznać, że obawiałabym się, czy wystarczy mu szczęścia.

— Też mi to przyszło do głowy, Śpioszka. Uroczyście i szczerze cię zapewniam. On musi dostać swoją lekcję. — Zakłopotany, może nawet odrobinę przestraszony, ciągnął dalej: — Ale on ma kilof. Kompania go potrzebuje. On jest przyszłością. Ja i Jednooki to dzisiaj i wczoraj. — Znowu zaczął iść szybciej, co oznaczało natychmiastowe nasilenie intensywności moich zmagań ze sztandarem.

— Co to znaczy, że on jest przyszłością?

— Nikt nie żyje wiecznie, Śpioszka.

Nie zwolnił ani na moment. Weszliśmy we mgłę, która dodatkowo utrudniała i tak już ryzykowny marsz w półmroku. Widoczność spadła do zera, a kolejne kroki stały się tym bardziej zdradzieckie dla niskiej osoby próbującej targać długą tyczkę w dół ciasnych i nieprzewidywalnych schodów. Wilgotne powietrze było aż ciężkie od smrodu. Z niczym nie dawało się go porównać, prócz chyba tylko mgieł gromadzących się nad niosącą trupy falą powodzi, która zalała Jaicur podczas oblężenia.

Wysoko na schodach rozległ się przeszywający wrzask. Przed oczyma przemknęły mi obrazy rozmaitych monstrów radośnie rozszarpujących Suvrina i Mistrza Santaraksitę.

Wrzask nie chciał ścichnąć, zbliżając się szybciej niźli istota ludzka byłaby w stanie schodzić po tych stopniach.

— Co to jest, do diabła? — warknął Goblin.

— Nie... — Wrzask ucichł. Równocześnie spróbowałam dać kolejny krok w dół i zorientowałam się, że jest to niemożliwe. Zachwiałam się, oszukana przez ciemność. Lanca uderzyła w strop nad głową, potem w ścianę. Początkowo pomyślałam, że dotarliśmy do następnego podestu, póki nie zmacałam wokoło gruntu czubkiem stopy i nie znalazłam żadnej krawędzi. — Co tam masz? — zapytałam.

— Za mną są schody. Ściana po prawej biegnie naprzód jakieś sześć stóp, potem się kończy. Wszystko na poziomie parteru.

— U mnie jest ściana po lewej stronie, która się ciągnie nie wiadomo jak daleko i też parter. Ba! — Coś mnie uderzyło w plecy. Chwilę przedtem, zanim się to stało, ostrzegł mnie łopot ptasich skrzydeł, bijących rozpaczliwie, by uniknąć zderzenia.

Biała wrona zaklęła szpetnie, lądując na podłodze. Przez chwilę łaziła tu i tam, potem zaczęła się wspinać na mnie. Widok musiał być niezły, zapewne, gdyby tylko było światło, dzięki któremu moglibyśmy go podziwiać.

Zwalczyłam w sobie pokusę każącą oderwać stwora i cisnąć nim w ciemność. Należało zakładać, że przybył tu na pomoc.

— Tobo!

Mój głos poniosła przestrzeń, potem wrócił szeregiem ech. W ciężkim od oparów powietrzu słowa pobrzmiewały tonem rozpaczy.

Chłopak nie odpowiedział, ale chyba się poruszył. W każdym razie coś się poruszyło. Słyszałam szelest w odległości nie większej niźli dwadzieścia stóp.

— Goblin. Wytłumacz mi.

— Zostaliśmy oślepieni. Przez czary. Tak naprawdę tutaj jest światło. Pracuję nad odzyskaniem wzroku. Podaj mi rękę. Nie rozłączajmy się.

Wrona wymamrotała:

— Siostro, siostro. Idź prosto przed siebie. Patrz śmiało. Przejdziesz przez ciemność. — W ciągu ostatniego roku jej dykcja poprawiła się znacznie. Być może zresztą wpływ na to miała bliskość sił powodujących ptakiem.

Zaczęłam macać wokół siebie, znalazłam Goblina, chwyciłam kurczowo, upuściłam sztandar, podniosłam go i znowu kurczowo wpiłam się w małego czarodzieja.

— W porządku, jestem gotowa.

Wrona wiedziała, o czym mówi. Po kilkunastu krokach dotarliśmy do oświetlonej jaskini w lodzie. To znaczy, w miarę oświetlonej. Przyćmione, szarobłękitne światło sączyło się do wnętrza przez przejrzyste ściany, jakby tuż za kilkoma stopami lodu właśnie było samo południe. Znacznie więcej blasku roztaczała wokół siebie kobieta śpiąca na katafalku pośrodku wielkiej komnaty, jakieś siedemdziesiąt stóp od nas. Tobo stał w pół drogi między nami a nią i oglądał się za siebie, całkowicie zaskoczony naszym widokiem, nie potrafiąc równocześnie pojąć, ani co tu robi, ani gdzie właściwie jest.

— Ani kroku, chłopcze — warknął Goblin. — Nie waż się

nawet głębiej odetchnąć, póki ci nie powiem, że jest to bezpieczne.

Sylwetka postaci na katafalku pozostawała nieco rozmyta, jakby spowijało ją drżące od gorąca powietrze. A mimo to wiedziałam, że mam przed sobą najpiękniejszą na całym świecie istotę. Wiedziałam, że kocham ją nad życie, że pragnę tylko podbiec do niej i pić bez tchu z jej cudownych ust.

Biała wrona kichnęła mi w ucho.

Cały nastrój prysł.

— No i gdzie my to już wcześniej widzieliśmy? — zapytał Goblin głosem wręcz ociekającym sarkazmem. — Ona musi być straszliwie słaba, w przeciwnym razie wydobyłaby z naszych umysłów coś znacznie lepszego niż tę starą bajkę o Śpiącej Królewnie. Na południe od Morza Udręk nie ma choć jednego takiego zamku.

— Zamku? Co? Jakiego zamku? — Słowo oznaczające zamek w ogóle nie występuje w tagliańskim czy jaicuriańskim. Tylko dzięki temu, że spędziłam mnóstwo czasu, wertując stare Kroniki, wiedziałam, iż chodzi mu o coś w rodzaju fortecy.

— Wedle tego, co widzę, znajdujemy się w wieży opuszczonego zamku. Wszędzie dookoła wiją się bezlistne pnącza dzikiej róży. Zalegają całe tony chyba pajęczych sieci. W środku zaś piękna blondynka, spoczywająca w otwartej trumnie. Aż się prosi, by ją ktoś pocałował i obudził do życia. Jednak drugie dno tej historii, o którym zazwyczaj się nie wspomina i z istnienia którego nasza niewdzięczna gospodyni najwyraźniej nie zdaje sobie sprawy, stanowi fakt, iż jędza z opowieści niemalże na pewno była wampirzycą.

— Ja widzę coś zupełnie innego. — Pieczołowicie, szczegół za szczegółem opisałam lodową komnatę i spoczywającą pośrodku na katafalku kobietę, która na pewno nie była blondynką. Podczas gdy mówiłam, Goblin rzucił wreszcie na Tobo subtelne zaklęcie, które zupełnie oszołomiło chłopaka tak, że nie był w stanie się poruszyć.

Goblin zapytał:

— Pamiętasz swoją matkę, Spioszka?

— Niejasno przypominam sobie kobietę, która mogła nią być. Umarła, kiedy byłam mała. Nikt mi o niej nigdy nie mówił. — Nie musieliśmy tego przerabiać. Tu i teraz była robota do wykonania. Miałam nadzieję, że ton mego głosu i wyraz twarzy jednoznacznie dają do zrozumienia, co myślę.

— O co chcesz się założyć, że to, co widzisz, jest wyidealizowanym obrazem twojej matki, naładowanym dodatkowo mnóstwem prowokującej seksualności?

Nie kłóciłam się z nim. Mogło i tak być. On znał się na dziełach ciemności. Wciąż jednak powoli szłam naprzód, póki nie zrównałam się z Tobo.

— Skąd wniosek, że jeśli dostatecznie szybko i zręcznie ją podejść, okaże się, iż wcale nie ma dobrego kontaktu ze światem zewnętrznym. — Dwadzieścia lat temu okazało się już, że Kinie ani myślenie, ani działanie nie wychodzą najlepiej, gdy trzeba poruszać się w czasie rzeczywistym, a największe sukcesy odnosi, rozciągając swe działania na całe lata. — Ja jestem już zbyt stary na takie kuszenie, ty zaś masz w sobie za mało erotyzmu i nazbyt niejasną tożsamość seksualną. — Uśmiechnął się słabo. — Natomiast dzieciak jest akurat we właściwym wieku. Oddałbym palec u stopy albo dwa, żeby zobaczyć to, co on widzi. Już! — Machnął dłonią. Tobo osunął się na posadzkę bezwładnie jak szmaciana lalka. — Łap młotek. Chwyć go mocno. Nie zbliżaj się do niej bardziej niźli to konieczne. Weź Tobo z powrotem do drzwi. — W jego głosie wyraźnie było słychać świadomość starości i pustki oraz rozpacz, której nie chciał z nikim dzielić.

— Co się dzieje, Goblin? Powiedz mi. — Była to sytuacja, w której nikt nie powinien brać na siebie całego niebezpieczeństwa.

— Oto stoimy twarzą w twarz z wielką manipulatorką, która od dwudziestu pięciu lat wtrąca się w nasze sprawy. Jest bardzo powolna, ale równocześnie znacznie bardziej niebezpieczna niż wszystko, co napotkaliśmy dotąd.

— Wiem o tym. — Jednak czułam tylko uniesienie. Duch we mnie gorzał. Wszystkie moje ukryte wątpliwości, od tak dawna już tłumione, teraz wydawały się trywialne, wręcz głupie. Ta śliczna istotka nie była bogiem. Nie w taki sposób jak mój Bóg jest Bogiem. Wybacz mi moją słabość i me wątpliwości, O Panie Zastępów. Ciemność jest wszędzie i mieszka w nas wszystkich. Odpuść mi więc teraz, gdy bije godzina mej śmierci.

W Łaskawości Swej jest On Niby Ziemia.

Schwyciłam Tobo za ramię i siłą podniosłam. Trzymałam go równie mocno jak sztandar. Nie miał ochoty łatwo ulec. Zdezorientowany, nie walczył jednak, kiedy odciągnęłam go od śpiącej postaci.

Odwróciłam oczy. Była zaiste pięknem wcielonym. Spojrzeć na nią, znaczyło ją pokochać. A pokochać, znaczyło poddać się bez reszty jej woli, zatracić w niej. O Panie Godzin, wejrzyj na mnie i ustrzeż w obecności pomiotu Al-Shiel.

— Tobo, daj mi kilof. — Próbowałam nie myśleć o tym, do czego mogę wykorzystać to diabelskie narzędzie. Z tak bliska Kina mogła wyrwać mi tę myśl z głowy.

Poruszając się wolno, Tobo wyjął kilof spod koszuli i podał mi.

— Mam! — powiedziałam Goblinowi.

— A więc idźcie już!

Kiedy już zaczęłam się wycofywać, na oświetloną przestrzeń wypadli Suvrin i Santaraksita, ciężko dysząc. Obaj zamarli, patrząc na Kinę. Zdjęty nieco trwogą, Suvrin oznajmił:

— Cholera! Ona jest wspaniała!

W oczach Mistrza Santaraksity wyraźnie odbijały się wewnętrzne zmagania.

Suvrin ruszył naprzód. Ślinił się. Tępym końcem kilofa uderzyłam go w to czułe miejsce na łokciu. Nie tylko przyciągnęłam jego uwagę, ale również wytrąciłam go z zauroczenia Kiną.

— Matka Kłamców — powiedziałam mu. — Pani Złudzeń. Odwróć się. Wyprowadź stąd chłopaka. Zaprowadź go do matki. Sri, nie zmuszaj mnie, żebym tobie również zrobiła krzywdę.

Z ust śpiącej kobiety wydobyło się coś jakby pasmo mgły i zawisło ponad nami. Na chwilę przybrało kształt z grubsza przypominający człowieka, przywodząc mi na myśl efryty, nieszczęsne duchy pomordowanych. Miliony takich diabłów mogły czekać na jeden tylko gest Kiny.

— Uciekajcie, do cholery! — powiedział Goblin.

— Uciekajcie — powtórzyła biała wrona.

Nie uciekłam. Schwyciłam Santaraksitę i zaczęłam go wlec.

Goblin mówił coś do siebie o tym, że żałuje, iż nie miał na tyle zdrowego rozsądku, by ukraść włócznię Jednookiego, jeśli już musiał się pakować w takie coś.

— Goblin! — Rzuciłam w jego stronę drzewcem sztandaru. Zupełnie niezamierzenie kij upadł, odbił się od posadzki, podskoczył kilkakrotnie, a potem pochylił i wsunął prosto w wyciągniętą dłoń małego czarodzieja. Odwrócił się, a iluzje otaczające Kinę zniknęły.

90

Nawet jeśli Kina kiedyś była człowiekiem, jeśli któraś z niezliczonych odmian jej mitu rzeczywiście zawierała w sobie choć ziarno prawdy, to mnóstwo pracy włożono później w uczynienie jej paskudną.

Ona jest Matką Kłamców, Śpioszka. Matką Kłamców. Ta wielka, odrażająca postać z krostami, z których niczym ropa wypływają niemowlęce czaszki, w równym stopniu może być prawdziwym wcieleniem Kiny co śpiąca piękność.

Odór zastarzałej śmierci stał się nie do zniesienia.

Patrzyłam na ciało, spoczywające teraz na lodowej podłodze. Miała ciemną, purpurowo-czarną skórę tancerki śmierci z moich snów, ale Shivetya przy niej wydawał się mały. Jej ciało było nagie. Wrażeniu wywieranemu przez idealne kobiece proporcje przeczyły tysiące blizn znaczących skórę. Nie poruszała się, nawet nie oddychała.

Kolejna smużka mgły uniosła się z wielkiego nozdrza.

— Zwiewajcie stąd! — wrzasnął Goblin. Znienacka skoczył gdzieś w prawą stronę, Lanca Namiętności uderzyła w cel, którego nie byłam w stanie dostrzec. Grot Lancy zapłonął, pokryły go niebieskie płomyki jak od zapalonego alkoholu.

Przerażający, niesamowity krzyk wdarł się w mój umysł. Suvrin i Mistrz Santaraksita jęknęli jak jeden mąż. Tobo pisnął. A z dzioba białej wrony wydobył się stek zupełnie nie powiązanych ze sobą obscenicznych słów. Pewna jestem, że też musiałam mieć swój udział w tym chórze. Kiedy, ponaglając, kopałam i popychałam pozostałych, zdałam sobie sprawę, że gardło mam całe obolałe.

Goblin zakręcił się w lewą stronę, pchnął grotem Lancy w pasmo mgły, które dokładnie przed momentem opuściło nozdrze Kiny.

I znowu bladoniebieskie światło spowiło grot Lancy. Tym razem, zanim zniknęło, objęło również dobrą stopę drzewca. A na ostrych krawędziach grotu zalśniły maźnięcia ciemnorubinowej poświaty.

Kolejne pasmo esencji wydostało się z nosa Kiny.

Wejścia do komnaty już nie skrywała mgła ani mrok. Kina całą swą uwagę musiała skupić w innym miejscu. Suvrin i San-taraksita ruszyli po schodach, marnując oddech na paplaninę o tym, co właśnie przeżyli. Uderzyłam głową w Tobo z całą siłą, na jaką było mnie jeszcze stać.

— Wynosimy się stąd!

Kiedy otworzył usta, aby zaprotestować, uderzyłam go znowu. Nie chciałam słuchać jego wyjaśnień. Niczego nie chciałam słuchać. Nawet boskiego objawienia. To mogło poczekać.

— Goblin! Zabieraj stamtąd swoją smutną dupę. Już nas tu nie ma.

Trzecie pasmo przebił grot Lancy. Tym razem ogień wspiął się dwa jardy po drzewcu, chociaż z pozoru nie wyrządził drewnu żadnych szkód. Jednakże tym razem grot tak się rozgrzał, że na styku trzonu zaczęło dymić.

Goblin zaczął się wycofywać, ale kolejne pasmo dymu uniosło się w powietrze i podryfowało szybciej, niźli on się poruszał, blokując wejście na schody. Kilkakrotnie próbował je przebić, jednak za każdym razem odsuwało się poza zasięg broni. Wciąż odcinało jedyną drogę ucieczki.

Nie jestem żadną czarownicą. I choć całe życie spędziłam w bezpośredniej bliskości czarodziejów, wiedźm i kogo tam jeszcze, nie mam pojęcia, jak funkcjonuje ich umysł, kiedy oddają się swej profesji. Tak więc, nigdy dowiem się na pewno, jaki proces myślowy doprowadził Goblina do jego decyzji. Ale ponieważ znałam go przez większość mojego życia, musiałam wyciągnąć wniosek, że zrobił to, co zrobił, ponieważ wierzył, że jest to najlepsza rzecz, jaką zrobić można.

Ponieważ nie potrafił dać sobie rady z nawleczeniem mglistej istoty na Lancę, a równocześnie zauważył, że pojawiła się następna, oskrzydlając go z drugiej strony, mały człowieczek o żabiej twarzyczce po prostu odwrócił się, opuścił grot Lancy i ruszył w kierunku Kiny. Wydał z siebie gromki, pełen wściekłości okrzyk i wbił broń przez mięsień ramienia prosto w klatkę piersiową poniżej jej prawej piersi. Na moment przedtem, nim grot wszedł w ciało, jedna ze smużek dymu ustawiła się tak, by zablokować cios. Grot Lancy płonął, wbijając się w demoniczne cielsko.

Atak drugiej widmowej istoty zmienił Goblina w żywą pochodnię.

Ale przez wrzask bólu wciąż można było słyszeć słowa nakazujące się nam wynosić. Goblin dalej napierał na Lancę, zagłębiając ją coraz bardziej w ciało Kiny, zapewne kierowany jakąś szaleńczą, dziką nadzieją przebicia jej czarnego serca.

Błękitne płomienie pożerały ciało Goblina. Puścił Lancę, rzucił się na lodowatą podłogę. Tarzał się, próbował zgasić płomienie uderzeniami dłoni. Na nic. W pewnej chwili jego ciało zaczęło się topić niczym świeca ciśnięta w ogień.

Krzyczał i krzyczał.

Na tym psychicznym poziomie egzystencji, na którym wyczułam jej obecność parę chwil wcześniej, Kina również krzyczała i nie mogła przestać. Tobo wrzasnął. Ja też wrzasnęłam i chwiejnie ruszyłam po schodach, rejterując, mimo iż jakaś szalona część mej duszy chciała wracać i pomóc Goblinowi. A nie byłoby większego szaleństwa. Niszczycielka władała jaskinią wedle swej woli.

Goblin zadał jej cios ze wszystkich sił, jednak tak naprawdę nie mógł on wywrzeć poważniejszych skutków niźli skubnięcie ucha śpiącego tygrysa, na jakie stać wilcze szczenię. Doskonale zdawałam sobie z tego sprawę. I wiedziałam, że przyłapany wilczek próbował tylko zyskać na czasie, by reszta stada mogła uciec.

Wydyszałam:

— Tobo, idź naprzód tak szybko, jak tylko potrafisz. Powiedz pozostałym. — Był młodszy, szybszy, dojdzie na górę znacznie prędzej, niżbym ja potrafiła.

Był przyszłością.

Postaram się zatrzymać wszystko, co będzie próbowało iść za nim po schodach.

Na dole nie ustawały krzyki wyrywające się z obu gardeł. Goblin wykazał się znacznie większym uporem niźli podczas któregokolwiek sporu z Jednookim.

Wspinaliśmy się tak szybko, jak tylko potrafił poradzić Mistrz Santaraksita. Trzymałam się z tyłu, w każdej chwili gotowa odwrócić się i zasłonić tym plugawym kilofem. Wierzyłam, że moc talizmanu osłoni nas.

Schody nie tonęły już w mroku. Widzialność była znacznie lepsza niż wówczas, gdy schodziliśmy na dół. Była w istocie tak dobra, że gdyby nie podesty przełamujące ciąg, moglibyśmy widzieć na milę w górę.

Zanim jeszcze wrzaski ucichły, już ledwie chwytałam oddech i musiałam walczyć z kurczami w nogach. Suvrin już zdążył raz upaść, wymiotując te żałosne resztki, które zawierał jego żołądek. Mistrz Santaraksita musiał wydawać się obecnie chyba najtwardszy z nas, trzeba przyznać, że ani razu się nie poskarżył, chociaż był tak blady, iż należało poważnie się obawiać, czyjego serce wytrzyma.

Kiedy wszyscy razem zatrzymaliśmy się, by złapać oddech, spojrzałam w dół, wsłuchując się w złowieszczą ciszę.

— Bóg jest Wielki. — Rozpaczliwy wdech. — Nie ma Boga ponad Boga. — Wdech. — W Łaskawości Swej jest Niczym Ziemia. — Wdech. — On Nie Opuści Nas w Najgorszej Godzinie. — Wdech. — O Panie Stworzenia, Zaiste Jestem Twym Dzieckiem.

Mistrz Santaraksita najwyraźniej miał jeszcze dość tchu w płucach, by mnie złajać:

— Znudzi się i znajdzie sobie coś innego do roboty, Dorabee, jeśli nie przejdziesz do rzeczy.

— Jak to idzie? — Wdech. — Pomocy!

— Lepiej. Znacznie lepiej. Suvrin! Wstawaj.

Biała wrona niczym strzała przemknęła w tunelu klatki schodowej i omalże mnie nie przewróciła, lądując na mym ramieniu. Sama utrudniłam jeszcze wszystko, próbując się uchylić przed nadlatującym ptaszyskiem. Za co dostałam po twarzy roztrzepo-tanymi skrzydłami.

— Wspinajcie się — powiedziała. — Powoli, bez paniki. Równym tempem. Ja będą strzec tyłów.

Wspinaliśmy się więc przez następne pięć lub dziesięć dni. Czułam, jak doskwiera mi głód. Przerażenie i brak snu sprawiały, że widziałam rzeczy, których tak naprawdę wcale nie było. Nie oglądałam się za siebie w obawie, że zobaczę jakiegoś ścigającego nas potwora. Szliśmy coraz wolniej, w miarę jak wysiłek wyczerpywał naszą energię i wolę oraz zdolność regeneracji. Przejście z jednego podestu na drugi zmieniało się w poważną wyprawę, wymagając skrajnego zupełnie natężenia siły woli. Potem zaczęliśmy robić odpoczynki między podestami, chociaż ani Suvrin, ani Santaraksita nigdy tego nie zaproponowali.

Wrona poradziła mi:

— Zatrzymajcie się i prześpijcie.

Nikt się z nią nie sprzeczał. Są granice tego, jak daleko może kogoś zaprowadzić przerażenie i jak wiele można zeń zaczerpnąć. My właśnie osiągnęliśmy nasze granice. Przytomność straciłam tak szybko, że później twierdziłam, iż usłyszałam pierwsze swoje chrapnięcie, zanim jeszcze głowa moja dotknęła kamieni podestu. Zasypiając, zdałam sobie sprawę, że wrona poderwała się w ciemność, znowu poleciała na dół.

91

— Śpioszka?

Moja dusza chciała podskakiwać i miotać się w przerażeniu. Moje ciało było do tego niezdolne i całkiem możliwe, że z zupełną obojętnością przyjęłoby najgorszy nawet los. Byłam tak zesztywniała i obolała, że zwyczajnie nie potrafiłam się ruszyć.

Mój umysł wciąż jednak pracował nieźle. Myśli biegły rączo niczym górski strumień.

— Hę? — Wciąż próbowałam w jakiś sposób zmusić do ruchu choćby jeden mięsień.

— Spokojnie. To ja, Wierzba. Otwórz oczy. Jesteś bezpieczna.

— Co ty robisz tu na dole?

— Gdzie na dole?

— Hmm...

— Znajdujecie się na podeście poprzedzającym wejście do jaskini starców.

Wciąż próbowałam się podnieść. Powoli, mięsień za mięśniem, ciało stopniowo podporządkowało się woli. Rozejrzałam się dookoła, ale obraz świata docierał do mnie niby przez mgłę. Suvrin i Mistrz Santaraksita wciąż jeszcze spali.

Łabędź powiedział:

— Są zmęczeni i nie ma co się dziwić. Twoje chrapanie usłyszałem aż w jaskini na górze. Ukłucie strachu.

— Gdzie jest Tobo?

— Poszedł na samą górę. Wszyscy poszli. Kazałem im iść.

Zostałem na wypadek... Wrona zabroniła mi schodzić w dół. Ale co znaczy jeden podest. Myślisz, że dasz radę iść? Nie poniosę wszystkich. Ledwie sam podołam wejść na górę.

— Uda mi się przejść jedno piętro. Do jaskini. Na razie powinno wystarczyć.

— Do jaskini?

— Mam tam jeszcze coś do zrobienia.

— Jesteś pewna, że nie chcesz od razu pójść na górę?

— Jestem pewna, Wierzba. — O ile wiedziałam, mogła to być sprawa życia lub śmierci. Całego świata. Wielu światów. Ale po co dramatyzować? — Możesz przywrócić tych dwu do stanu używalności? I skierować na górę? — Nie wydawało mi się, aby Mistrz Santaraksita zniósł widok tego, co zamierzałam w następnej kolejności zrobić.

— Wyprawię ich na górę. Ale sam zostanę z tobą.

— To nie będzie konieczne.

— Mylisz się, będzie. Ledwie trzymasz się na nogach.

— Dam sobie radę.

— Ty pójdziesz naprzód i będziesz gadać. Ja będę za ciebie nadstawiał policzek. Ale zostaję.

Przez dłuższą chwilę patrzyłam na niego twardym wzrokiem. Nie umknął spojrzeniem. Nie zdradził też żadnej pobudki stojącej za jego decyzją, prócz troski o towarzysza broni, którego podejrzewał o wyraźne oznaki słabości na umyśle. Przymknęłam powieki, a potem, po jakiejś półminucie, otworzyłam i spojrzałam w głąb schodów.

— Bóg wysłuchał.

Łabędź właśnie męczył się z Suvrinem. Oficer z Ziem Cienia miał otwarte oczy, ale wydawał się niezdolny do ruszenia ręką czy też nogą.

Wymamrotał:

— Muszę być żywy. W przeciwnym razie tak by nie bolało. — W jego oczach rozbłysło przerażenie. — Wydostaliśmy się? Odpowiedziałam:

— Wydostajemy. Wciąż jeszcze mamy długą drogę do przejścia.

— Goblin nie żyje — powiedział Łabędź. — Usłyszałem od wrony, kiedy przyleciała na górę się posilić.

— Gdzie jest ten stwór?

— Na dole. Pilnuje.

Poczułam przeszywający dreszcz. Znowu muśnięcie paranoi. Między Panią a Kiną istniał związek już od czasu, gdy Narayan Singh i Kina wykorzystali ją w roli naczynia, w którym poczęta została Córka Nocy. Tym samym stworzyli połączenie, które Pani dodatkowo chytrze ugruntowała i uczyniła nierozrywalnym, aby tym sposobem w nieskończoność czerpać moc bogini.

— Wybacz mi, o Panie. Przegnaj te bezbożne myśli z mego serca.

Łabędź zapytał:

— Hę?

— Nic, to część niekończącego się dialogu miedzy mną a moim Bogiem. Suvrin! Kochanie. Jesteś gotów wykonać dla mnie kilka wymachów i podskoków?

Suvrin odpowiedział mi ponurym jak burza marsem na czole, do którego zdążyłam się już jednak przyzwyczaić.

— Walnij ją, Łabędź. W chwilach takich jak ta wesołość powinna być uznana za zbrodnię przeciwko prawom ziemi i niebios.

— Za chwilę tobie również zrobi się wesoło. Gdy tylko zrozumiesz, że wciąż jeszcze żyjesz.

— Uff! — Zabrałam się wraz z Łabędziem do budzenia Mistrza Santaraksity.

Skoro już udało mi się wstać, postanowiłam zrobić kilka prostych ćwiczeń na rozluźnienie.

— Ach. Dorabee — cicho oznajmił Santaraksita. — Przeżyliśmy razem kolejną przygodę.

— Bóg nam sprzyja.

— Wspaniale. Nie zniechęcaj go. Nie przypuszczam, aby bez boskiej pomocy udało mi się przeżyć następną.

— Przeżyjesz mnie, Sri.

— Niewykluczone. Zwłaszcza kiedy uda mi się ocalić życie z tej przygody i już nigdy więcej nie kusić losu.

— Sri?

— Postanowiłem. Już więcej nie chcę być poszukiwaczem przygód, Dorabee. Jestem na to zbyt stary. Nastał czas, aby znowu zamknąć się w bezpiecznym schronieniu biblioteki. To po prostu jest zbyt bolesne. Ała! Młody człowieku...

Łabędź wyszczerzył się.

Wcale nie był dużo młodszy od bibliotekarza.

— Wstawaj i ruszamy, staruszku. Jeżeli będziesz tak tu leżał, to ta przygoda, co ją znalazłeś w dole, złapie cię i zrobi ci krzywdę.

Ta możliwość wszystkim nam dostarczała bodźca.

Kiedy w końcu udało się nam wyruszyć, zajęłam miejsce na tyłach. Łabędź poganiał moich towarzyszy. Schwyciłam złoty kilof tak mocno, że aż kłykcie mnie rozbolały.

Goblin nie żył.

To wydawało się zupełnie niemożliwe.

Goblin był stałym elementem mego życia. Był niezniszczalny. Jak kamień węgielny. Bez Goblina nie będzie Czarnej Kompanii... Chyba oszalałaś, Śpioszka. Rodzina nie przestaje istnieć tylko dlatego, że jednego z jej członków, zupełnie niespodzianie, spotkał zły los. Życie nie skończy się pod nieobecność Goblina. Po prostu stanie się nieco cięższe. W tym momencie wydało mi się, że słyszę znowu szept Goblina: — „On jest przyszłością".

— Śpioszka. Obudź się.

— Co?

Łabędź odpowiedział:

— Jesteśmy w jaskini. Wy dwaj wspinacie się dalej. Później was dogonimy.

Suvrin już chciał o coś spytać. Pokręciłam głową, wskazałam palcem w górę.

— Idźcie. Już. I nie oglądajcie się za siebie. — Czekałam, póki nie zobaczyłam, że Suvrin naprawdę prowadzi Mistrza Santarak-sitę wokół spiętrzonych głazów, ku schodom. — Dogonimy was.

— Co to jest? — zapytał Łabędź. Przyłożył do ucha zwiniętą dłoń.

— Nic nie słyszę. Wzruszył ramionami.

— Teraz przestało. Gdzieś w górze schodów.

Weszliśmy do jaskini starożytnych. Jej cudowność całkowicie zadeptały hordy ciekawskich żołnierzy Kompanii. Byłam zdumiona, jak im się to udało, bez wyrządzenia poważniejszej krzywdy śpiącym. A wszystko wyglądało, jakby wspaniałe, delikatne sieci i kokony lodowe zostały porozrywane. Kilka stalaktytów spadło ze stropu.

— Jak to się stało? Łabędź zmarszczył brwi.

— Podczas trzęsienia ziemi.

— Trzęsienia ziemi? Jakiego trzęsienia ziemi?

— Ty nic nie... było trzęsienie, jak cholera. Nie powiem ci dokładnie, jak dawno. Pewnie jak wszyscy byliście na dole. Tutaj trudno wyczuć upływ czasu.

— Żartujesz. A, fe. — Odkryłam, skąd biała wrona czerpie całą swoją energię. Zrobiła sobie ucztę na ciele jednego z moich martwych braci.

Jakaś najbardziej niegodziwa część mnie samej zaczęła igrać z myślą, żeby pójść za jej przykładem. Inna część zastanawiała się, co będzie, jeśli Konował się dowie. Ten facet miał prawdziwą obsesję na punkcie świętości Kompanijnego braterstwa.

— Nigdy się nie dowiesz, do czego jesteś zdolna, póki nie staniesz oko w oko z bykiem na arenie, co?

— Co?

— Przysłowie z rodzinnych stron. Oznacza, że kiedy naprawdę trzeba stawić czoło rzeczywistości, wszystko wygląda inaczej niźli podczas przygotowań. Tak naprawdę nigdy nie wiesz, co zrobisz, póki nie znajdziesz się w danej sytuacji.

Minęłam pozostałych Uwięzionych i ani razu nie musiałam patrzeć w niczyje otwarte oczy. Zastanawiałam się przez moment, czy mogą mnie usłyszeć. Na wszelki wypadek powiedziałam im parę słów pocieszenia, które wszakże nawet w moich uszach brzmiały słabo. Tymczasem jaskinia zaczęła się kurczyć. Kiedy nadszedł czas, zaczęłam się czołgać. Powiedziałam do Łabędzia:

— Chyba jednak lepiej, że mimo wszystko poszedłeś ze mną. Zaczynam mieć lekkie ataki nudności.

— Słyszałaś?

Nasłuchiwałam. Tym razem rzeczywiście coś usłyszałam.

— Brzmi, jakby ktoś śpiewał. Piosenkę marszową? Coś pełnego różnych „jo-ho-ho". Co za diabeł?

— Tutaj na dole? Krasnoludy też tu są?

— Krasnoludy?

— Istoty mityczne. Przypominające niewysokich ludzi z długimi brodami, właściwie stale w złym humorze. Żyją pod ziemią,

jak nagowie, tylko mają rzekomo być świetne w górnictwie i metalurgii. Jeśli kiedykolwiek istniały, wymarły dawno temu.

Śpiew stawał się coraz głośniejszy

— Zróbmy, co mamy do zrobienia, póki nam kto nie przeszkodzi.

92

Pesymistka we mnie była pewna, że nie uda się nam załatwić tej sprawy. Jeśli już nic innego nie stanie na przeszkodzie, to z pewnością trzęsienie, o którym Łabędź napomykał, w jakiś sposób odcięło komnatę bezbożnych ksiąg od reszty świata. A jeśli wejście do komnaty jednak nie zostało odcięte, wówczas z pewnością wpakuję się prosto w jedyną pułapkę, którą Goblin przeoczył. A jeśli Goblin nie przeoczył żadnych pułapek, wówczas okaże się, że kilof wcale nie jest kluczem wyposażonym w moc ochronną, ale zapalnikiem wyzwalającym tysiąc ukrytych czarów chroniących księgi.

— Śpioszka, wiesz, że mówisz do siebie, kiedy zaczynasz się czymś martwić?

— Co?

— Pełzniesz tu i nie przestajesz mamrotać pod nosem, wymieniając wszystkie najgorsze rzeczy, które mogą się wydarzyć. Rób tak dalej, a w końcu mnie przekonasz.

To już drugi raz. Powinnam naprawdę jakoś się opanować. Nie przywykłam, by mi na to zwracano uwagę.

Komnata, w której ukryto Księgi Umarłych, z pozoru wcale się nie zmieniła. Pesymistka we mnie jednak starała się ze wszelkich sił wypatrzyć jakąś złowieszczą różnicę.

Na koniec Łabędź zapytał:

— Masz zamiar wpatrywać się w to miejsce, póki nie pomrzemy z głodu? Czy może ruszysz się wreszcie i coś zrobisz?

— Zawsze lepiej mi szło z planowaniem niż z działaniem, Wierzba. — Wciągnęłam w płuca łyk lodowatego powietrza, wydobyłam kilof zza pasa, zaintonowałam: — O Panie Niebios i Ziemi, spraw, aby nie było hasła, które trzeba znać, nawet mając kilof.

— Panie przodem, szefowa — powiedział żartobliwie Łabędź, równocześnie popychając mnie naprzód. — Nie łam się teraz.

Oczywiście, że się nie załamię. To byłaby obraza dla ofiary i pamięci Goblina.

Kiedy doszłam do miejsca, w którym Mistrz Santaraksita nauczył się latać, zdałam sobie sprawę, że oddycham gwałtownie i płytko. Obiema dłońmi trzymałam przed sobą kilof, aż zesztywniałe mięśnie zaprotestowały bólem, i ściskałam tak mocno, że można było się obawiać, iż na trwałe przywrze doń skóra z palców.

Mrowienie zaczęłam odczuwać najpierw w dłoniach. W miarę jak szłam naprzód, ogarnęło również przedramiona. Po mojej skórze zaczęły wędrować armie mrówek. Powiedziałam:

— Lepiej trzymaj się mnie blisko, Wierzba. — Na wypadek, gdyby ktoś musiał mnie odciągnąć do tyłu. — Na wypadek, gdybyś musiał mieć bezpośredni kontakt z kilofem. — Tarcza nie odrzuciła mnie. Jak na razie.

Łabędź położył obie dłonie na moich ramionach na moment przedtem, nim mrowienie objęło resztę ciała. Zaczęłam niepowstrzymanie się trząść. Nagle schwyciły mnie dreszcze, jak w ataku jesiennej niedyspozycji.

— Och! — powiedział Łabędź. — To jest niesamowite.

— I stanie się jeszcze niesamowitsze — obiecałam. — Mam właśnie jeden z tych ataków malarycznych, kiedy dreszcze przeszywają aż do szpiku kości.

— Hm... no tak. Ja również to czuję. Oprócz tego jeszcze strasznie łupie w stawach. Chodźmy. Jak rozpalimy ogień, zrobi się cieplej.

Czy ogień wystarczy?

Kiedy pokonaliśmy kolejne dziesięć stóp, dolegliwości przestały narastać. Gęsia skórka zniknęła. Powiedziałam do Łabędzia:

— Myślę, że można go już bezpiecznie odłożyć.

— Powinnaś zobaczyć swoje włosy. Gdzieś w połowie drogi każdy chyba postanowił pójść w swoją stronę. Trwało to tylko parę kroków, ale widok był przedni.

— Zapewne. — Tak czy siak, moje włosy zazwyczaj stanowiły przedni widok. Nie poświęcałam im nawet w części tyle uwagi, ile powinnam, i potrafiłam nie czesać się miesiącami. —. Masz coś do skrzesania ognia?

— A ty nie? Nie przygotowałaś się na to? Wiedziałaś, że trzeba będzie to zrobić, i nie wzięłaś...

— W porządku, użyjemy mojego krzesiwa. Po prostu nie zostało mi zbyt dużo hubki. Nie chciałam używać mojej, skoro mogłam najpierw skorzystać z twojej.

— Wielkie dzięki. Stajesz się równie paskudna jak tych dwóch odrażających starców. — Skonsternowany, umilkł nagle, przypomniawszy sobie, że jeden z tych dwóch odrażających starców właśnie zakończył swą służbę w Kompanii.

— Uczyłam się od najlepszych. Posłuchaj. Myślałam nad tym trochę. Nawet jeśli przeszliśmy przez wszystkie pułapki, może się okazać, że księgi same w sobie są niebezpieczne. Wnioskując ze sposobu, w jaki działają umysły czarodziejów, najprawdopodobniej nie byłoby rzeczą szczególnie bezpieczną zaglądać w karty ksiąg. Jedno spojrzenie na tekst może się skończyć tak, że przez resztę życia będziesz tu sterczał i czytał... nie potrafiąc słowa choćby zrozumieć... na głos. Pamiętam, że kiedyś czytałam o zaklęciu, które w ten sposób działało.

— A więc co zrobimy?

— Zauważyłeś, że wszystkie trzy księgi są otwarte? Musimy podejść do nich i spróbować zamknąć je od dołu. W ten sposób pierwsza okładka znajdzie się na spodzie. A nawet wtedy, gdy będziemy je palić, powinniśmy trzymać powieki zupełnie zamknięte. Czytałam o tajemnych księgach, do których okładek przykuci byli rakszasowie. — Aczkolwiek w bibliotece, w której pracowałam, nie znalazłam nigdy nic równie ekscytującego.

— Mówiąca książka, która sama się dla mnie przeczyta. Oto czego mi trzeba.

— Sądziłam, że Duszołap zmusiła cię do nauki czytania, kiedy byłeś królem Szarych.

— Zrobiła to. Ale to nie znaczy wcale, że lubię czytać. Czytanie to cholernie ciężka praca.

— Sądziłam, że prowadzenie browaru to ciężka praca. A tej nigdy jakoś nie unikałeś. — Ponieważ byłam niższa, sama sobie przydzieliłam zadanie wślizgnięcia się pod każdy z trzech pulpitów. Zachowywałam skrajną ostrożność. Być może z ksiąg były wielkie aktorki, wkrótce jednak zdobyłam pewność, że nie widziały, jak się zbliżam.

— Lubię warzyć piwo. Nie lubię czytać.

Wobec tego nie powinien mieć zasadniczych oporów przed spaleniem książek. Ja natomiast cierpiałam na kryzys sumienia równie dogłębny jak każdy z moich kryzysów wiary. Kochałam książki. Wierzyłam im. Wyznawałam żelazną zasadę, że nie wolno niszczyć książek tylko dlatego, iż się nie zgadza z ich treścią. Jednak te książki zawierały mroczne, tajemne recepty na sprowadzenie końca świata. A tak naprawdę, końca wielu światów, gdyby bowiem podczas Roku Czaszek mój świat został z powodzeniem złożony w ofierze, pozostałe uniwersa przyłączone do lśniącej równiny musiałyby podzielić jego los.

Nie był to jednak kryzys domagający się natychmiastowego rozwiązania. Wcześniej już podjęłam decyzję, dlatego właśnie na czworakach sterczałam pod pulpitami, znosząc werbalne maltretowanie ze strony niewiernego, któremu na nic zda się mój bóg ani tym bardziej bezlitosna Niszczycielka Kłamców. Zatrzasnęłam okładki książek, nie przestając się równocześnie zastanawiać, czy istnieje sposób, w jaki Synowie Nocy mogliby mnie jeszcze dopaść.

— Okładki są chyba zupełnie puste — zauważył Łabędź.

— Patrzysz na tylne okładki książek. Zamknęłam je tak, że leżą licem w dół. Pamiętasz?

— Przestań na chwilę. — Uniósł palec w górę, przekrzywił głowę, nasłuchiwał.

— Echa.

— Mhm. Ktoś tam jest.

Wytężyłam słuch, jak tylko potrafiłam.

— Znowu śpiewają. Wolałabym, żeby nie śpiewali. Nikt w całej bandzie, oprócz Sahry, nie potrafiłby utrzymać się w tonacji. Możesz teraz tu podejść. Myślę, że jest już bezpiecznie.

— Myślisz?

— Wciąż jeszcze żyję.

— Nie jestem przekonany, czy to właściwa rekomendacja. Jesteś zbyt zgorzkniała i pełna żółci, aby jakiś potwór zechciał cię schrupać. Ja natomiast...

— Ty natomiast po prostu masz szczęście, że mój bóg zabrania wyjawiać, iż jedyną istotą zainteresowaną zjedzeniem ciebie byłby jeden z tych żuków, które karmią się produktami ubocznymi powstającymi w procesie hodowli trzody chlewnej. To chyba najlepsze miejsce do rozpalenia ognia.

Łabędź stał już obok mnie. „To" natomiast było rzeczą przypominającą z grubsza piecyk, w którym nawet zostało nieco popiołu. Został wykonany z kutego mosiądzu w stylu powszechnie spotykanym w większości kultur zamieszkujących ten kraniec świata.

— Chcesz, żebym wydarł kilka kart na podpałkę?

— Nie, nie chcę żebyś cokolwiek wydzierał. Nie słuchałeś, jak ci mówiłam, że te książki mogą cię zmusić, żebyś je czytał?

— Słuchałem. Czasami jednak nie słyszę zbyt dobrze.

— Jak większość ludzkiej rasy. — Ja natomiast byłam przygotowana. Po kilku chwilach już płonął niewielki ogień. Ostrożnie uniosłam jedną z ksiąg, dbając, by ani Łabędziowi, ani mnie okładka nie rzuciła się w oczy. Lekko rozłożyłam jej stronice i położyłam na płomieniach, grzbietem ku górze. Najpierw spaliłam ostatni tom. Tak na wszelki wypadek.

Mogło nam jeszcze coś przeszkodzić. Chciałam w pierwszej kolejności zniszczyć tom, którego nie widziała Córka Nocy. Pierwszą księgę, której partie skopiowała przynajmniej kilkakrotnie i której fragmenty z pewnością mogła zapamiętać, spalę na końcu.

Ostatecznie książkę udało się podpalić, ale nie płonęła dobrze. Wydzielała z siebie paskudnie śmierdzący czarny dym, który natychmiast wypełnił jaskinię, zmuszając Łabędzia i mnie do położenia się wprost na lodowym podłożu.

Podziemny wiatr w końcu częściowo rozegnał dym. To, co zostało, nie było już tak przytłaczające, kiedy powierzyłam drugą księgę płomieniom.

Czekając na chwilę, gdy będę mogła włożyć ostatni tom do ognia, dumałam, dlaczego Kina nic nie robi, by odeprzeć ten cios zadany jej nadziejom na wskrzeszenie. Mogłam jednak tylko się modlić, by wynikiem ofiary Goblina była tak poważna rana, że uniemożliwi jej zrozumienie od razu, co się wokół dzieje. Mogłam się tylko modlić, że oto nie padam ofiarą jakiegoś większego oszustwa. Może te księgi były tylko przynętą? Może postępowałam dokładnie tak, jak Kina chciała?

Nigdy nie można mieć pewności. Nigdy.

— Znowu mruczysz coś do siebie.

— Mhm. — Żywiłam najsłabszą nadzieję, że śmierć Goblina przyczyniła się do usunięcia na trwałe Kiny poza obszar trosk tego świata.

— Powoli zaczyna się tu robić przyjemnie — powiedziałam. — Mogłabym położyć się tu i zasnąć. — I natychmiast tak właśnie uczyniłam.

Dobry stary Wierzba — jego poczucie obowiązku, instynkt samozachowawczy, czy też co tam jeszcze, pozwalały mu dalej funkcjonować. Zdołał jeszcze spalić za mnie ostatnią Księgę Umarłych, zanim również zmorzył go sen.

93

Śpiewającymi żołnierzami okazali się Popłoch, Iqbal i Rzekołaz. Kiedy tylko Tobo dotarł do nich z wieściami o katastrofie, która wydarzyła się na samym dnie jaskiń, natychmiast ruszyli nam na ratunek. Znaleźli nas, szukając źródła dymu.

— Ryzykując, iż skończy się na tym, że będę musiała użyć zupełnie niesłychanego języka, zapytam jednak, dlaczego w ogóle ktokolwiek tu śpiewa? Jak to się stało, że bynajmniej nie jesteście w drodze do Krainy Nieznanych Cieni? Wydaje mi się, że wyraźnie poinformowałam was o konieczności natychmiastowego wyruszenia.

Popłoch i Iqbal zachichotali, jakby znienacka zrobili się młodsi niż Tobo, a ktoś opowiedział im nieprzyzwoity dowcip. Rzekołaz jakoś zachował więcej trzeźwości. Wóda.

— Jesteś zmęczona i głodna, Śpioszka, nic dziwnego, że się wściekasz. Zaradzimy jakoś na to. Usiądziemy i zrobimy sobie piknik. — Nie potrafiąc opanować szerokiego, głupawego uśmiechu, równocześnie grzebał w worku.

Wymieniłam spojrzenia z Łabędziem. Zapytałam:

— Masz jakieś pomysły, o co tu chodzi?

— Być może istnieje takie stadium wygłodzenia, którego objawami są zawroty głowy i głupota.

— W takim razie Jaicur należy potraktować jako wyjątek.

Rzekołaz wydobył z worka rodzaj grzyba, kształtem i barwą przypominającego purchawkę, ale o średnicy dobrych ośmiu cali. Wyglądał, jakby ważył znacznie więcej, niż powinien grzyb tych rozmiarów.

— Co to jest, u diabła? — zapytał Łabędź. Podejrzałam, że Rzeka miał jeszcze kilka takich w worku. A jego przyboczni również nie przyszli bez bagażu.

Rzekołaz wydobył nóż i zaczął odkrawać płaty grzyba.

— Prezent od naszego demonicznego przyjaciela, Shivetyi. Najwyraźniej po całym dniu namysłu zdecydował, że zasłużyliśmy sobie na rekompensatę za uratowanie jego wielkiego, wstrętnego tyłka. Jedz. — Podał mi piętkę grubości mniej więcej cala. — Zasmakuje ci.

Łabędź zaczął jeść, zanim ja posmakowałam choćby kęs. We mnie została jeszcze kropla paranoi. Pochylił się w moją stronę.

— Smakuje jak wieprzowina. He-he-he. — Ale już chwilę później odechciało mu się żartować. Z iście wilczym apetytem pałaszował z pozoru zupełnie homogeniczną surowiznę.

W ustach była lepka, niemal jak ser. Kiedy postanowiłam ugiąć się przed nieuniknionym losem i wgryzłam się w grzyb, moje ślinianki natychmiast zareagowały powodzią. Przeżycie smaku było tak ostre, że nieomal bolesne. Nieporównywalne z niczym, czego zdarzyło mi się dotąd w życiu kosztować. Odrobina imbiru, odrobina cynamonu, cytryny, słodyczy, woń kandyzowanych fiołków... Po pierwszym szoku, jakim uraczyłam swój zmysł smaku, powoli zaczynał mnie ogarniać błogostan, rozpoczynający się wokół ust, a potem schodzący do żołądka, w miarę jak pierwsze kęsy znajdowały doń drogę.

— Jeszcze — powiedział Łabędź. Rzekołaz poczęstował go następnym płatem.

— Jeszcze — powtórzyłam za nim, i w chwilę później wgryzłam się w kolejny kawałek. Może to jest trucizna, ale w takim wypadku jest to najsłodsza trucizna na całym bożym świecie. — Naprawdę Shivetya wam to dał?

— Mniej więcej tonę. Dosłownie. Wystarczy dla ludzi i zwierząt. Nawet dziecku smakuje.

Iqbal i Popłoch znaleźli w tych słowach coś śmiesznego. Łabędź również lekko się wyszczerzył, aczkolwiek przecież nie mógł wiedzieć, na czym polega dowcip. W rzeczy samej, mnie stwierdzenie to również wydało się zabawne. Do diaska, wszystko było całkiem śmieszne. Zaczęłam odczuwać przepełniający mnie spokój i swobodę. Wszystkie bóle i dolegliwości straciły swój dojmujący charakter. Stały się zwykłymi niedogodnościami, które łatwo zepchnąć na skraj świadomości.

— Mówcie.

Iqbal poinformował mnie:

— On je wyhodował. Wszędzie wokół niego wyrosły takie wstrętne kluchy, niczym ogromniaste wrzody, ale kiedy pękły, pojawiły się te rzeczy.

W nieco bardziej normalnych okolicznościach obraz ten z pewnością wywołałby u mnie mdłości. Teraz tylko mruknęłam coś, ugryzłam kolejny cudowny kęs, pomyślałam chwilę o procesie jego wytwarzania, a potem zorientowałam się, że niepowstrzymanie chichoczę. Opanowałam się jakoś, chociaż kosztowało mnie to sporo wysiłku.

— A więc w końcu postanowił się dogadać?

— Coś w tym stylu. Kiedy odchodziliśmy, próbował jakoś dojść do porozumienia z Dojem. Chociaż trzeba przyznać, że nieszczególnie im to wychodziło.

Łabędź westchnął.

— Nie czułem się tak rozluźniony i pozytywnie nastrojony wobec świata od czasów, kiedy jako dzieciaki chodziliśmy z Cordym na ryby. Tak nam właśnie było, gdy leżeliśmy w cieniu nad strumieniem, w istocie nie troszcząc się wcale, czy ryba bierze, dzieliliśmy marzenia albo zwyczajnie obserwowaliśmy chmury pełznące po niebie.

Nawet wspomnienie losu, jaki spotkał jego przyjaciela, nie rozproszyło do końca dobrego nastroju.

Zrozumiałam, co próbował przekazać, mimo iż sama nie miałam nigdy jedynego przyjaciela, z którym mogłabym dzielić rzadkie świetliste chwile dzieciństwa. W ogóle nie miałam dzieciństwa. Teraz jednak również czułam się świetnie. Zapytałam:

— To... co-to-tam-jest... to naprawdę niezły towar. Są jakieś efekty uboczne?

— Śmiechawki prawie nie można opanować, kiedy już cię schwyci.

— Wobec tego nie zaczynajmy. Ho-ho! Czuję się tak, jakbym była w stanie spuścić baty dwakroć cięższemu ode mnie wilczemu stadu. Dlaczego nie ruszamy?

Nikt nie skorzystał z okazji, aby zauważyć, że gdybym chciała stłuc wilki dwakroć tyle w sumie ważące co ja, mogłoby się to skończyć na walce z tylną połową jednego z potworów. Iqbal i Popłoch wciąż śmiali się z jakiegoś żaru, który usłyszeli dawno temu.

— Chłopcy — powiedziałam, wskazując. — Tędy. Niczego nie dotykajcie. Ruszamy. Wracamy na górę.

Niech mnie licho, zaczynały mi się plątać po głowie jakieś głupie pomysły. I każdy sprawiał, że chciało mi się niepowstrzymanie chichotać. Rzekołaz zwrócił się do mnie:

— Przekonaliśmy się, że gdy śpiewamy, łatwiej jest skupić uwagę na wykonywanym zadaniu. — Szeroki uśmiech przeciął jego twarz. Zaczął nucić jedną z bardziej nieprzyzwoitych piosenek marszowych. Dotyczyła spraw, wokół których przez większość czasu najwyraźniej krążyły myśli wielu mężczyzn.

Zanuciłam z nimi i zmusiłam wszystkich do wymarszu.

Paskudnie śmierdzący dym zwęglonych książek wypełniał jaskinię. Na schodach wydawał się nawet gęstszy. Część dryfowała w dół.

Byłam pewna, że Kina nie może sobie jeszcze z niczego zdawać sprawy. Gdyby wiedziała, na pewno by coś przedsięwzięła. Ale przecież jej nieświadomość nie potrwa wiecznie.

Miałam nadzieję, że pokonamy już sporą część drogi, zanim dojdzie do siebie na tyle, by przyswoić sobie prawdę. Jej sny same w sobie były dość straszne.

94

Usadowiłam się wygodnie na wzniesieniu podłogi niedaleko klatki schodowej. Siedziałam przez jakiś czas, tępo zastanawiając się, dlaczego tunel pod klatkę schodową zaczęto kopać tak daleko od środka komnaty, właściwie na jej brzegu. Jednak nie bardzo potrafiłam skupić myśli na tej kwestii. Pojadłam znowu.

— Od tego żarcia można się uzależnić. — I to nie dlatego, że wywoływało głupkowate zadowolenie, ale ponieważ likwidowało ból i poczucie niewygody oraz tłumiło senność. Mogłam tak sobie siedzieć, wiedząc, że moje ciało osiągnęło granicę swych fizycznych możliwości, nie zmuszone równocześnie do znoszenia całego cierpienia związanego z tymże stanem. A mój umysł był szczególnie czujny i gotowy do pracy, ponieważ uwagi nie odwracały niedole ciała.

Łabędź przytaknął mruknięciem. Najwyraźniej jemu nie udzielał się w takim stopniu wesoły nastrój, który opanował nas wszystkich. Aczkolwiek, kiedy się nad tym zastanowiłam, doszłam do wniosku, że sama również specjalnie nie mam ochoty gwizdać i śpiewać.

Niemniej mój humor poprawił się, kiedy znowu trochę zjadłam.

Podczas jednego z przebłysków przytomności Rzekołaz zaproponował:

— Nie powinniśmy marnować czasu, Śpioszka. Reszta już pewnie w tej chwili pokonała kawałek drogi, ale spodziewają się, że wkrótce ich dogonisz ze sztandarem.

— Jeśli Tobo nic jeszcze nie powiedział, to mam do przekazania kilka złych wieści.

— Chłopak nic nie mówił o sztandarze. Być może po prostu nie dopuścili go do głosu. Wszyscy byli tak wstrząśnięci wiadomością o Goblinie i wymyślaniem sposobów, aby Jednooki się nie dowiedział...

— Goblin wbił Lancę w ciało Kiny. Wciąż tam jest. Znacie mnie. Wierzę bez reszty w mit Kompanii. Wierzę, że oprócz Kronik, był najważniejszym symbolem, jaki posiadaliśmy. Pochodził w końcu z Khatovaru. Stanowił łącznik między kolejnymi pokoleniami. Zrozumiem, jeśli ktoś będzie chciał po niego wrócić. Ale tym kimś nie będę ja. Przynajmniej nie w najbliższym dziesięcioleciu.

Znowu poczułam, jak przepełnia mnie pozytywne nastawienie. Wstałam. Łabędź pomógł mi przejść na wyższy poziom posadzki.

— Cześć!

Rzekołaz zachichotał.

— Zastanawiałem się, po jakim czasie to zauważysz.

Szczelina w posadzce nieomal zniknęła.

Podeszłam i przyjrzałam się bliżej. Wydawała się równie głęboka jak przedtem, ale teraz w najszerszym miejscu nie miała więcej jak stopę.

— Jak to się stało, że zaleczyła się tak szybko? — Musiałam przyjąć, że katalizatorem okazała się nasza obecność. Zerknęłam ponad szczeliną ku tronowi demona i zauważyłam spieszących w naszą stronę Tobo i Doja. Oczy Shivetyi były otwarte. Patrzył. — Wydawało mi się, że powiedziałeś, iż wszyscy odeszli.

— Sprawiło to trzęsienie. — Rzeka zignorował obecność Doja i Tobo.

Łabędź powiedział:

— To jest ostatnia nowość w dziedzinie remontu domów. Idźcie tam na dół jeszcze raz i dźgnijcie tego stwora, a może równina ozdrowieje całkowicie.

— Może maszyneria znowu zacznie funkcjonować — dodał Doj, który przybył akurat na czas, by słyszeć naszą rozmowę.

— Maszyneria?

Doj lekko podskoczył.

— Ta posadzka ma kształt wielkiego kręgu. Stanowi reprezentację całej równiny w skali jeden do osiemdziesięciu, z inkrustowaną pełną mapą dróg. Przemieszczała się na kamiennych łożyskach i była zdolna do obracania się, zanim ciekawość Tysiąca Głosów nie uszkodziła mechanizmu.

— Ciekawe. Jak rozumiem, twoja pogawędka z demonem okazuje się owocna.

Doj mruknął coś twierdząco.

— Ale idzie nieznośnie powoli. Na tym polegał największy problem. Na zrozumieniu, że proces komunikowania się musi przebiegać niezwykle wolno. Sądzę, że do procesów fizycznych również się to odnosi. To znaczy, że gdyby postanowił wstać — oczywiście pod warunkiem, że byłby w stanie — trwałoby to pewnie całe godziny. Wszelako rola Niezłomnego Strażnika nie wymaga szczególnej rączości. Z tego miejsca kontrolował całą równinę, wykorzystując mapy na posadzce i maszynerię.

Nigdy w życiu jeszcze nie widziałam Doja tak otwartego i ożywionego. Najwyraźniej połknął bakcyla wiedzy razem z jego najbliższym kuzynem, który każe neofitom natychmiast oświecać innych. W ogóle nie przypominał dawnego Doja. Ani też żadnego z Nyueng Bao, jakich zdarzyło mi się w życiu spotkać. Tylko Matkę Gotę i Tobo udało mi się kiedykolwiek złapać na poga-duszkach — a między sobą rozmawiali mniej niż Doj w szczególnie milczącym dniu. Ten zaś ciągnął dalej:

— Powiedział, że pierwotnie stworzono go, aby kierował maszynerią umożliwiającą podróżnym dotarcie na miejsce. W czasach, gdy równina stała się polem bitewnym wojen światów, pobudowano wokół niego fortecę, a każda epoka dziejów przynosiła mu nowe obowiązki. Śpioszka, ta istota jest prawie tak stara jak sam czas. Była naocznym świadkiem walki między Kiną a demonami, kiedy Panowie Światła starli się z Panami Ciemności. A nastąpiło to za czasów pierwszej wielkiej wojny światów, miało to miejsce na tej właśnie równinie, a żaden mit nawet w przybliżeniu nie relacjonuje tego, co się wówczas zdarzyło.

Brzmiało to nadzwyczaj interesująco, co też mu oznajmiłam. Ale nie mogłam sobie pozwolić, by wciągnęły mnie teraz legendy przeszłości.

— Muszę wyznać, że kusi mnie, aby rozbić tu stały obóz — zachwycał się Doj. — Całego ludzkiego życia by trzeba, aby wydobyć od niego i zapisać wszystko. Widział tak wiele! Pamięta Synów Umarłych, Śpioszka. Dla niego przemarsz Nyueng Bao De Duang nastąpił ledwie wczoraj. Musimy go tylko przekonać, że zasługujemy na jego pomoc.

Po kolei przyjrzałam się pytająco każdemu z moich towarzyszy. Na koniec Rzekołaz zgłosił się na ochotnika:

— On również napychał się pożywieniem demona. — Należało stąd wnioskować, iż sądzi, że Doj też nie do końca jest sobą. — Kilku innych również zaczęło zdradzać spore zmiany w zachowaniu. Kiedy przedawkowali.

— Tyle zdołałam już zauważyć. Tobo. Po tobie też mam oczekiwać całkowitej przemiany osobowości? — Nie odrzekł ani słowa. Co było nadzwyczaj godne uwagi. Wcześniej na każdy właściwie temat miał własne zdanie.

— On mi napędził takiego stracha, że omal nie zrobiłem w gacie.

— On? Kto?

— Demon. Potwór. Shivetya. Zajrzał do mojej głowy. I tam mówił do mnie. Sądzę, że mojemu ojcu też coś takiego robił. Może przez całe lata. Czy jest o tym w Kronikach? Może tam, gdzie ojciec sądził, że jest manipulowany przez Kinę lub Protektorkę? Założę się, że przez większość czasu tak naprawdę był to Shivetya.

— Niewykluczone. Całkiem możliwe.

Świat jest wręcz zarażony nadludzkimi istotami, które igrają losami jednostek i narodów. Od setek pokoleń twierdzą tak kapłani Gunni. Bogowie biją się wzajemnie po głowach i dolewają oliwy do ognia. Ale żaden z tych bogów nie jest moim Bogiem, Prawdziwym Bogiem, Wszechmogącym, który najwyraźniej postanowił wznieść się ponad te kłótnie.

Potrzebowałam pocieszenia od kapłana wyznającego moją wiarę. A w promieniu pięciuset mil nie sposób było takowego znaleźć.

— W jak wielu opowieściach występuje to miejsce? — zapytałam Doja. — I jak wiele z nich jest prawdziwych?

— Podejrzewam, że jak dotąd nie usłyszeliśmy nawet jednej na dziesięć — odparł stary szermierz. Uśmiechnął się. Najwyraźniej bawił się przednio. — I nie byłbym zaskoczony, gdyby większość okazała się prawdą. Nie potrafisz tego wyczuć? Ta forteca, ta równina, występują równocześnie pod wieloma postaciami. Aż do niedawna wierzyłem, że to musi być Kraina Nieznanych Cieni. A twój Kapitan widział w niej Khatovar. A to jest tylko przejście do innych światów. A Shivetya, Niezłomny Strażnik, także niejedno ma imię. I zapewne jest już nieskończenie zmęczony wszystkim, co mu się przypisuje.

Tobo tak bardzo chciał wtrącić swoje dwa słowa, że tańczył wokół niczym mały chłopiec, któremu strasznie chce się siusiu. Wreszcie oznajmił:

— Shivetya chce umrzeć, Śpioszka. Ale nie może. Przynajmniej dopóki Kina wciąż żyje. A ona jest nieśmiertelna.

— Ma więc poważny problem, nieprawdaż? Łabędź wpadł na pomysł.

— Mógłby wziąć to swoje życie i podzielić między nas. Podsunę mu tę myśl. Przydałoby mi się dodatkowych kilka tysięcy lat. Pod warunkiem że będzie to inne życie niż to, które aktualnie prowadzę.

Kiedy rozmawialiśmy, podeszłam bliżej do miejsca, gdzie siedział demon. Mój wrodzony pesymizm i ponure usposobienie najwyraźniej w końcu wzięły górę, aczkolwiek cały czas czułam się młodsza, szczęśliwsza i bardziej energiczna, niźli mi się to zdarzyło od wieków. Właśnie przestałam chichotać do wtóru pozostałym. Zapytałam:

— Gdzie jest twoja matka, Tobo?

Jego dobry humor ulotnił się jak zdmuchnięty.

— Poszła gdzieś z Babcią Gotą.

Szybkie spojrzenie na Doja upewniło mnie, że doszło do ostrego starcia między Sahrą w roli matki a ludźmi chcącymi zaakceptować jej syna jako jednego ze swoich. Znowu doszedł do głosu upór Nyueng Bao, i to po obu stronach sporu. Po tej z pewnością musiała opowiedzieć się Trollica razem ze swoim wnukiem i Dojem.

Zmieniłam temat.

— W porządku. Wy dwaj twierdzicie, że byliście w jego głowie. Czy też, że on był w waszych głowach. Nieważne. Powiedzcie mi, czego chciał. — Nie potrafiłam uwierzyć, że demon stara się nam pomóc, kierowany czystą dobrocią swego sędziwego serca. To po prostu nie mieściło się w głowie. Był przecież demonem, przeklętym przez Boga, niezależnie, czy jako stwór światła, czy ciemności. Dla tego demona my wszyscy, awanturnicy jakich wielu widział w życiu, musieliśmy być równie ulotni i przemijający, co pojedyncze pszczoły w naszych oczach. Aczkolwiek, podobnie jak pszczoły, mogliśmy też okazać się dokuczliwi.

Odpowiedział Doj:

— On chce tego, czego by chciał każdy na jego miejscu. To jest oczywiste.

Tobo zaprotestował:

— Chce też wyrwać się na wolność, Śpioszka. Od nie wiadomo jak dawna siedzi tu przyszpilony. Równina coraz bardziej obraca się w ruinę, ponieważ on nie może nawet drgnąć, by powstrzymać niszczycieli.

— Co on by zrobił, gdybyśmy wyciągnęli te sztylety z jego kończyn? Dalej byłby naszym kumplem? Czy zacząłby zaraz rozbijać nam łby?

Doj i Tobo wymienili niepewne spojrzenia. A więc tak. Niewiele czasu poświęcili rozważaniom nad tym problemem. Powiedziałam:

— Rozumiem. Cóż, być może okazałby się najsłodszym facetem na bożych pastwiskach ziemi, ale na razie zostanie, gdzie jest. Kilka tygodni czy miesięcy dłużej nie powinno mu zrobić żadnej różnicy. Jakim sposobem, do diaska, pozwolił, aby go przygwożdżono do tego krzesła?

— Ktoś go zwabił w pułapkę — powiedział Tobo. Co za niespodzianka.

— Tak myślisz?

Wokół zrobiło się chyba nieco jaśniej niźli wówczas, gdy szłam z Łabędziem w drugą stronę. A może tylko moje oczy przyzwyczajały się do natężenia światła wypełniającego wnętrze fortecy. Wyraźnie widziałam wzory na posadzce. Przedstawiono na niej wszystkie cechy równiny, wyjąwszy tylko kamienne obeliski z lśniącymi złotem czcionkami. Zresztą ich odzwierciedleniem mogły być cieniste odbarwienia, których nie byłam w stanie dokładniej zobaczyć. Widziałam nawet drobne kropki, które z pozoru się poruszały, i na pewno miały jakiś odpowiednik w rzeczywistości, jeśli się tylko wiedziało, jak je odczytać.

Tron Shivetyi stał na szczycie okrągłego podium, usytuowanego w samym środku wyniesionego kręgu o średnicy nieco ponad dwudziestu jardów. Doj zapewniał mnie, że liczył on mniej więcej jedną osiemdziesiątą średnicy największego koła, które z kolei odpowiadało samej równinie w tej samej proporcji. Najmniejsze koło, jak zauważyłam, również mogło się poszczycić tym, że było odbiciem równiny — aczkolwiek jeszcze uboższym w szczegóły. Najpewniej więc Shivetya mógł siedzieć na swym tronie i obracając się, obejmować wzrokiem całość swego królestwa. Jeśli potrzebne mu było więcej informacji, mógł zejść niżej na następny poziom, gdzie wszystko odwzorowane było w skali osiemdziesiąt razy dokładniejszej.

Powoli zaczynały do mnie docierać wnioski, jakie można było wyciągnąć z doskonałości magicznej inżynierii zaangażowanej w stworzenie tego wszystkiego. Czułam narastające onieśmielenie. Budowniczowie musieli dysponować niemal boską mocą. I o tyle z pewnością wyprzedzali największych znanych mi czarodziejów, ile dzieliło tychże od podobnych mnie takich beztalenci. Pewna byłam, że Pani, Długi Cień, Duszołap czy Wyjęć dysponowali niewiele większym pojęciem o siłach i prawach, na których oparta była ta konstrukcja, niźli ja.

Stanęłam przed Shivetyą. Oczy demona pozostawały otwarte. Czułam, jak we wnętrzu mej głowy delikatnie muska mnie jego myśl. Z jakiegoś powodu przed oczyma stanęły mi górskie wyżyny i szczyty, na których śnieg nigdy nie topnieje. Stare rzeczy, rzeczy zmieniające się powoli. Cisza i kamień. Mój mózg nie dysponował lepszym sposobem interpretacji natury tego, czym był Shivetya.

Powtarzałam sobie wciąż, że demon jest starszy niźli najstarsze zapiski dziejów mego świata. I czułam też to, o czym wspominał Tobo: ciche, niewzruszone pragnienie, aby nie postarzeć się więcej ani trochę. Odnajdywałam w umyśle Shivetyi dążność bardzo przypominającą poryw religijny Gunni — odnalezienia drogi do nirwany, która jako jedyna stanowić może lekarstwo na zmęczenie i udrękę istnienia.

Próbowałam przemówić do demona. Próbowałam wymienić z nim myśli. Było to dosyć przerażające doświadczenie, mimo iż jego efekty w znacznej mierze łagodziła wiara we własne siły i dobre samopoczucie, biorące się z darów kulinarnych, jakimi obsypał nas Shivetya. Jednak tak naprawdę nie miałam ochoty na wspólnotę myśli nawet z nieśmiertelnym golemem, który przecież i tak nie pojmie ich treści i zmartwień, jakich mi przysparzały.

— Śpioszka?

— Hę? — Aż podskoczyłam. Czułam się dosyć dobrze, aby w najzupełniej dosłownym sensie było mnie na to stać. Czułam się tak dobrze, jak powinnam czuć się dawno temu w nastoletniej wiośnie mego życia, gdybym nie miała wówczas dość powodów, aby żałować, że przyszłam na świat. Uzdrawiające własności darów demona wciąż nie ustawały w swej magii.

Łabędź powiedział:

— Wszystkich zmorzył sen. Nie mam pojęcia, jak długo spaliśmy. Nawet nie wiem, jak się to stało.

Spojrzałam na demona. Ani drgnął. Nic dziwnego zresztą. Ale na jego ramieniu siedziała biała wrona. Gdy tylko zdała sobie sprawę, że odzyskałam świadomość, pomknęła zaraz w moją stronę. Wyciągnęłam przed siebie ramię. Ptak wylądował na moim nadgarstku, jakbym była sokolniczką. Głosem niemal zbyt wolnym, by za nim podążać, powiedział:

— Odtąd będzie to mój głos. Gardło tego ptaka jest wyćwiczone, umysłu zaś nie zaśmiecają myśli i przekonania, utrudniające komunikację.

Zdumiewające. Zastanawiałam się, co na to Pani. Jeśli Shivetya przejął panowanie nad umysłem ptaka, będzie odtąd całkowicie ślepa i głucha, póki nie obudzimy jej z zaczarowanego snu.

— Odtąd będzie to mój głos.

Pojęłam, że słowa powtórzone zostały w odpowiedzi na wzbudzoną we mnie, choć niewypowiedzianą ciekawość.

— Rozumiem.

— Pomogę wam w waszych poszukiwaniach. W zamian wy zniszczycie Drin, czyli Kinę. Wówczas uwolnicie mnie.

Z podtekstu zrozumiałam, że chodzi mu o uwolnienie od życia i ciężaru obowiązku, nie zaś tylko od niewygody jego tronu.

— Uczynię tak, jeśli to tylko w mojej mocy.

— Jest to w twojej mocy. Zawsze było.

— A co to ma znaczyć? — Potrafiłam rozpoznać tak typową dla czarowników, tajemną wyrocznię, kiedy już się na nią natknęłam.

— Zrozumiesz, kiedy nadejdzie czas, by zrozumieć. Teraz wszakże nadszedł czas, abyście stąd odeszli, Kamienny Żołnierzu. Idź. Stań się Wędrowcem Śmierci.

— A cóż to niby, u diabła, ma znaczyć? —jęknęłam. Podobne odgłosy dobyły się z ust kilku moich towarzyszy, którzy w większości również już nie spali i pożerali teraz demoniczne pożywienie, równocześnie nadstawiając uszu.

Posadzka zaczęła się poruszać, z początku zupełnie niepostrzeżenie. Szybko jednak zdałam sobie sprawę, że ruch obejmuje jedynie te partie najbliżej tronu, które objęło całkowite uzdrowienie. Teraz wiedziałam, że wszelkie uszkodzenia, włączywszy w to trzęsienie ziemi tak potężne, by jego skutki tknęły również Taglios, zostały spowodowane w całości przez Duszołap, podczas jej całkiem błędnie wykoncypowanego eksperymentu. Odkryła „maszynerię" i tknięta charakterystycznym dla siebie impulsem, każącym lekceważyć konsekwencje czynu, zaczęła majstrować przy mechanizmie tylko po to, by zobaczyć, co się stanie. Potrafiłam sobie to wyobrazić z taką jaskrawością, jakbym była naocznym świadkiem całego wydarzenia, a to dlatego, że prawdziwy świadek podzielił się ze mną swoimi wspomnieniami.

Dowiedziałam się o wszystkim, co Duszołap robiła podczas swoich kilku wizyt w fortecy, w czasach gdy Długi Cień wierzył, że jest wyłącznym panem Bramy Cienia i nie dopuszczał w ogóle możliwości, by pozostali próbowali się w ogóle do niej zbliżyć, nawet gdyby dysponowali działającym kluczem.

Dowiedziałam się teraz wielu rzeczy w taki sposób, jakbym uczestniczyła w tych wydarzeniach. Niektórych bynajmniej nie chciałam poznać. Kilka obejmowało odpowiedzi na pytania dręczące mnie od lat, odpowiedzi, którymi będę mogła podzielić się później z Mistrzem Santaraksitą. Głównie były to kwestie, które z pewnością mi się przydadzą, jeśli postanowię zostać tym, kim Shivetya chciał, abym została.

Ul zaskoczonych myśli rozbrzęczał się w mojej głowie. Nachyliłam się nad nim na chwilę, aby stwierdzić, czy znam odpowiedź na to jedno pytanie. Ale żadne wspomnienia nie pozwalały stwierdzić, co mogło stać się z kluczem, koniecznym, jeśli rzeczywiście Długi Cień, alias Maricha Manthara Dhumrak-sha, wraz ze swym uczniem Ashotushem Yakshą przybyli do naszego świata z Krainy Nieznanych Cieni.

A z pewnością nie pozbyłam się nawet odrobiny lęku przestrzeni.

Chwilę po tym, jak posadzka przestała się obracać, biała wrona poderwała się w górę. I niech mnie cholera, jeśli sama nie podążyłam w ślad za nią — aczkolwiek bynajmniej tego nie chciałam.

Moich towarzyszy uniosło w powietrze zaraz po mnie. Wielu zaskoczonych upuściło broń i swój dobytek, przypuszczalnie również opróżniło żołądki. Tylko w oczach Tobo ten niespodziewany lot stanowił doświadczenie najwyraźniej przyjemne.

Popłoch i Iqbal zacisnęli mocno powieki i gwałtownie wykrzykiwali modły błagalne, wznoszone do fałszywych wizerunków Boga, w które wierzyli. Ja wzniosłam swe myśli do Boga, Który Jest Bogiem, prosząc Go, by okazał miłosierdzie. Rzekołaz beznamiętnie modlił się do swoich pogańskich bóstw. Doj i Łabędź nie odezwali się ani słowem. Łabędź dlatego, że zemdlał.

Tobo paplał coś w zachwycie, informując każdego, kto chciał go słuchać, jak to cudownie jest latać; patrzcie tutaj, patrzcie tam — a pod nami rozległa przestrzeń komnaty rozciągała się niczym powierzchnia samej równiny...

Potem wylecieliśmy przez dziurę w stropie, w twarze uderzył powiew chłodnego powietrza prawdziwej równiny. Zapadał zmierzch, na zachodnim horyzoncie niebo wciąż jeszcze płonęło szkarłatem, jednak nad głowami już dominował granat. Gwiazdy Pętli lśniły blado na wprost naszych oczu. Kiedy opadaliśmy ku powierzchni, znalazłam w sobie dość odwagi, by spojrzeć za siebie. Sylwetka fortecy majaczyła na tle północnego nieba, jej stan wydawał się znacznie gorszy niźli wówczas, gdy przybyliśmy. Wszystkie nasze rzeczy — to, co upuściliśmy, albo czego nie mieliśmy czasu złapać podczas wznoszenia się — leciały w ślad za nami.

Przez chwilę czekałam, czy sztandar też dołączy do strumienia przedmiotów. Moje nadzieje spełzły na niczym. Nie pojawił się.

Kiedy się później nad tym zastanawiałam, nie bardzo potrafiłam pojąć, skąd brały się te próżne oczekiwania.

Tobo zaczął udawać, że jest ptakiem. Eksperymentując, odkrył, że dzięki ruchom ramion może wpływać nieco na tor swego lotu, wznosić się lub opadać, przyspieszać lub trochę zwalniać. Nawet na moment nie zamykała mu się buzia, kolejne chwile przynosiły następujące po sobie wybuchy zachwytu i ponaglenia, abyśmy my również dzielili z nim tę radość, ponieważ z pewnością żadne z nas już nigdy nie będzie miało drugiej szansy na przeżycie podobnej przygody.

— Mądrość płynąca z ust dzieci — oznajmił Doj. Potem zwymiotował.

Obaj mieli rację.

95

Nasz lot dobiegł końca w miejscu, gdzie pozostała część oddziału rozbiła obóz, a więc w ostatnim kręgu przed stanowiącą nasz cel bramą na wiodącej ku południowemu zachodowi drodze. Lot zdecydowanie pozwalał na rozwinięcie lepszego tempa. Wyprzedziliśmy białą wronę i przybyliśmy na miejsce po dwóch godzinach od chwili, gdy nasze stopy utraciły kontakt z solidnym kamieniem posadzki. Warto było mieć takiego przyjaciela jak ten demoniczny facet.

Próbowałam dostrzec, co znajduje się za krawędzią równiny, ale było zbyt ciemno. W oddali zauważyłam słabo migoczące światełko, może było ich kilka. Trudno jednoznacznie stwierdzić.

Na ziemię opadliśmy stopami do przodu, najwyraźniej niewrażliwi na zakusy cieni. Wyczułam, jak kilka z nich mija nas, żaden jednak nie zdradził ochoty podejścia bliżej. Co sprawiło, że jeszcze bardziej podziwiałam moc Shivetyi, ponieważ te istoty naprawdę nie były niczym więcej, jak tylko kłębkami nienawiści i żądzy mordu.

Przelecieliśmy przez górną część osłony chroniącej naszych braci, nie powodując w niej żadnych szkód. Cały oddział z kompletnym niedowierzaniem obserwował nasz przylot. Tobo jakimś sposobem nadał swojemu torowi lotu taki kierunek, że zmierzał wprost w stronę swojej matki, a zanim dotknął stopami ziemi, zdołał jeszcze wykonać salto. Nie mogę powiedzieć, abym dosłownie padła na ziemię i ucałowała ją, jednak byłam zadowolona z zakończenia próby, na jaką mnie wystawiono. Bracia Singh zaraz ruszyli na poszukiwanie swej rodziny. Podobnie uczynił Doj, który nie zwracając uwagi na Sahrę, podbiegł do Goty. Ta nie była w szczególnie dobrym nastroju — prawdopodobnie dokuczał jej reumatyzm. O stanie pozostałych nie potrafiłam nic powiedzieć w słabym świetle odmieniającego się księżyca. Gota po prostu ani nie skarżyła się, ani niczego nie krytykowała.

Łabędź dołączył do mnie.

Rzekołaz, gdy tylko zdołał się przekonać, że może bezpiecznie otworzyć oczy, zaczął miotać się dookoła, wtrącając we wszystko, co robili inni, zdecydowany każdemu człowiekowi i każdemu działaniu narzucić zasady, jakie akurat wpadły mu do głowy. Zmarszczyłam brwi, pokręciłam głową, ale postanowiłam nie ingerować. Wszyscy potrzebowaliśmy jakichś rytuałów, aby dojść do siebie.

— Sahra — zapytałam. — Co z nimi? — Miałam na myśli tych, których wydobyliśmy z jaskiń, ponieważ przyszło mi do głowy, że zachowanie Goty pozwala podejrzewać najgorsze, ale nie sprecyzowałam swych obaw, ponieważ nie chciałam słyszeć ich potwierdzenia.

Sahra nie była nastrojona szczególnie przyjaźnie. Widząc swoje dziecko krążące po niebie, postanowiła mnie obciążyć całą winą. Mniejsza już o to, że Tobo wylądował bezpiecznie i nie przestawał zachwycać się niedawnymi przeżyciami.

Nawet nie przyszło mu do głowy, jakie konsekwencje dla ciała może mieć upadek z dużej wysokości. Z pewnością jednak Sahra o tym pomyślała.

— W stanie Uwięzionych nie nastąpiły żadne zmiany. Jednooki popadł w najczarniejszą rozpacz, kiedy usłyszał o Goblinie, i od tego czasu nie odezwał się ani słowem. Matka nie jest do końca pewna, czy to są objawy wycofania emocjonalnego, czy też kolejnego ataku. Najbardziej martwi ją, że są to symptomy utraty chęci do życia.

— Z kim będzie się kłócił? — Nie chciałam bagatelizować sprawy, chociaż tak właśnie to zabrzmiało.

Sahra na moment najeżyła się, jednak nic nie powiedziała.

— Matka może okazać się pomocna.

— Oraz to, co zbliża ich do siebie. — Nie wspomniałam, że obawiam się, iż Gota również może wkrótce nas opuścić. Trollica musiała mieć obecnie koło osiemdziesiątki. — Pójdę z nim pogadać.

— Śpi. To może zaczekać.

— A więc rano. Wciąż mamy kontakt z Murgenem?

Światła było dosyć, abym mogła zobaczyć gniew malujący się na obliczu Sahry. Być może miała rację. Ledwie od dwóch minut dotykałam pewnie stopami ziemi, a już chciałam wykorzystać jej męża. Jednak znowu udało jej się opanować. Przecież od tak dawna już pracowałyśmy razem i z początku ona była znacznie silniejsza, a ja tylko czasami przejmowałam dowodzenie. I zawsze udawało nam się uniknąć ostrych słów, ponieważ wiedziałyśmy, dokąd zmierzamy, oraz że musimy współpracować, aby nasz cel osiągnąć. Ostatnio wszakże ja zdecydowanie wydawałam rozkazy, chociaż nic nie stało na przeszkodzie, by i ona to robiła, kiedy tylko okoliczności będą stosowne.

Tylko że ona właśnie zrealizowała swój cel, nieprawdaż? Wydobyła Murgena spod ziemi. Gdy on dojdzie do siebie i przejmie dawne obowiązki, Sahra nie będzie musiała odgrywać narzuconej sobie roli. Chyba że Murgen nie okaże się takim mężczyzną, jakiego w nim widziała. Wówczas dalej jakoś będzie musiała sobie radzić z byciem nową Sahrą.

Nie miałam wątpliwości, że teraz ta kwestia męczy ją bardziej niźli kiedykolwiek dotąd. Ani ona, ani Murgen nie byli już tacy sami jak niegdyś. Żadne z nas nie było takie samo. Czekały nas więc trudności, jakie zawsze towarzyszą adaptacji, może nawet bardzo poważne trudności.

Przewidywałam wielkie problemy z Panią i Kapitanem.

Sahra powiedziała:

— Zrobiłam wszystko, co mogłam, aby projektor mgły dalej działał, jednak od czasu opuszczenia fortecy nie potrafię nawiązać kontaktu z Murgenem. Najwyraźniej nie ma już ochoty więcej opuszczać ciała. A ja nie potrafię zmienić tego stanu rzeczy. — Zatem bała się też, że operacja ratunkowa może okazać się pomyłką, że wyrządziliśmy Murgenów! krzywdę, zamiast go ratować. Z nadzieją, trochę weselszym tonem, dodała: — Może Tobo będzie potrafił pomóc.

Ciekawe, gdzie się podziała twarda, skoncentrowana, pełna poświęcenia Sahra, która niegdyś była Minh Subredil. Spróbowałam do niej właśnie przemówić:

— Z Murgenem będzie wszystko dobrze. — Shivetya przekazał mi wiedzę potrzebną do reanimowania Uwięzionych. — Ale zanim go obudzimy, musimy wydostać go z równiny. Podobnie ma się rzecz z pozostałymi.

Rzekołaz wrócił ze swego obchodu.

— Demoniczne jedzenie kończy się, Śpioszka. Wystarczy na wydostanie się z równiny i może jeszcze kilka posiłków, ale potem będziemy zdani na siebie. Albo szybko zdobędziemy coś od tubylców, albo będziemy musieli jeść psy i konie.

— Aha, dobra. Wiedzieliśmy, że tak będzie. I tak poszło lepiej, niż oczekiwaliśmy. Czy ktoś pomyślał, żeby ukraść coś cennego z miejsca, w którym byliśmy?

Ta uwaga ściągnęła na mnie szereg pozbawionych wyrazu spojrzeń. Wtedy zrozumiałam, że zapewne nikt inny nie zdawał sobie sprawy z istnienia skarbów, jakie odkryłam, ścigając Tobo aż do głębin ziemi. Chłopak pewnie rozgadałby wszystkim, gdyby to zapamiętał. Usta i tak nie zamykały mu się nawet na chwilę.

— Kiedy dotrzemy na miejsce, będzie akurat pora żniw — poinformował mnie Łabędź.

— Co?

Wzruszył ramionami.

— Po prostu wiem. Niewykluczone, że miał rację.

— Niech wszyscy posłuchają. Odpocznijcie w nocy najlepiej, jak się da. Chcę, żebyśmy wyruszyli w drogę wcześnie rano. A nie wiadomo, co nas czeka na krańcu drogi.

Ktoś warknął, że jeśli chcę, aby spał, dlaczego nie zamknę się i nie pozwolę mu zabrać się do roboty.

Sama ledwie potrafiłam stłumić ziewanie, chociaż nie minęło wcale dużo czasu, odkąd obudziłam się przy tronie Shivetyi. Czułam, jak myśli wymykają mi się spod kontroli. Powiedziałam:

— Zapomnijcie o wszystkim innym. Zamierzam pierwsza skorzystać z własnej rady. Gdzie jest miejsce, w którym mogę owinąć się kocami i lec, zanim stracę przytomność?

Jedyne wolne miejsce znajdowało się na samym końcu obozu Kompanii. Wszyscy towarzysze mojej podniebnej przygody, oprócz Tobo, musieli przenocować właśnie tam. Wcześniej postanowiłam, że zjem jeszcze coś przed snem, jednak wyczerpanie wzięło górę, zanim przełknęłam choć trzy kęsy demonicznego jedzenia. Ostatnia moja myśl krążyła wokół kwestii, jak też Bóg mógł przeoczyć, że oto jedna z Wiernych przyjęła dar od jednego z Przeklętych.

Interesujące ćwiczenie. Bóg wie wszystko. Stąd też, Bóg z góry musiał wiedzieć, co zrobi Shivetya, i pozwolił mu na to. Musiało zatem być zgodne z wolą Boga, byśmy skorzystali ze szczodrobliwości demona. A grzechem byłoby sprzeciwiać się Boskiej woli.

96

Miałam dziwne sny.

Jakże mogłoby być inaczej. Czyż Shivetya nie gościł w mojej głowie? Czy nie znajdowałam się na nawiedzonej lśniącej równinie?

Kamień pamięta. I kamień zechciał, abym się dowiedziała.

Przebywałam naonczas w innym miejscu, w czasie, który nie był moim czasem. Byłam Shivetyą, a przynajmniej miałam udział w jego sposobie postrzegania świata, ze wszystkich stron naraz, bladą imitacją Boskiego Widzenia. Mogłam przebywać we wszystkich miejscach równocześnie, gdyż spojrzenie na posadzkę otaczającą tron zapewniało kontakt z całością mej domeny. Tak więc stawaliśmy się jednością w naszej wiedzy, pieśniarz i pieśń.

Liczny oddział wędrował skroś mego oblicza. Postrzegałam czas inaczej niż śmiertelnicy, ale rozumiałam, że minęły wieki od czasu, kiedy miało to miejsce po raz ostatni. W pewnej chwili śmiertelnicy przestali przychodzić. A przynajmniej nie działo się to tak często jak ongiś. I nigdy nie było ich już tak wielu.

We śnie zostało ze mnie dość Śpioszki, bym zidentyfikowała wspomnienia Shivetyi z nadejścia Uwięzionych, zanim jeszcze wpadli w pułapkę zastawioną przez Duszołap. Dlaczego demon chciał, abym te właśnie sceny oglądała? Znałam tę historię. Murgen kilkakrotnie mi ją opowiadał, chcąc koniecznie, aby trafiła do Kronik dokładnie w takiej formie, jakiej sobie zażyczył.

Nie potrafiłam w wyraźny sposób wyczuć osobowości, w której zostałam zanurzona, jednak zdawałam sobie sprawę z delikatnej sugestii każącej mi porzucić ciekawość, zrezygnować z pytań, przestać identyfikować się z jednym punktem widzenia, pozwolić, by z pąka rozwinął się kwiat. Powinnam większą uwagę zwracać na zdolności Wujka Doja. W czasach takich jak te umiejętność odrzucenia własnego ja mogła okazać się użyteczna.

Czas zdecydowanie inaczej płynął dla demona. Ale próbował dostosować swą wizję do umysłowości efemerycznego śmiertelnika, aby przekazać to, o co mu chodzi, aby dostarczyć informacji, która okaże się dla mnie użyteczna.

Obserwowałam więc całą przygodę aż po wielką i rozpaczliwą ucieczkę, w której życie stracił Kubeł, Wierzba zaś otrzymał szansę przejścia do historii jako pionek w rękach zła. Ale nie potrafiłam tego zrazu pojąć, ponieważ wszystko to były wyłącznie bliższe szczegóły wydarzeń znanych mi wcześniej w ogólnym zarysie.

Nie byłam jednak kompletnie głupia. Wreszcie załapałam. Pytanie to przyszło mi do głowy już wcześniej, nie sądziłam jednak, że ma wartość decydującą. Teraz muszę tylko dojść trochę do siebie, a przypomnę sobie, że już wcześniej je zadawałam.

Pytanie brzmiało następująco: co się stało z jedynym członkiem wyprawy, o którego losach nie mieliśmy pojęcia? Niewiarygodnie niebezpieczną zmiennokształtną czeladniczką, Lizą Deale Bowalk, zaklętą w postaci czarnej pantery, którą na równinę wwieziono w klatce, podobnie jak więźniów Długiego Cienia i Wyjca. W całym zamieszaniu gdzieś się rozpłynęła. Murgen nigdy nie odkrył, co się z nią stało. O czym zresztą wspominał.

Poznałam prawdę. Prawdę wedle Shivetyi.

Nie wszystkie mniej znaczące szczegóły stały się dla mnie całkowicie jasne. Shivetya miał kłopoty z koncentracją na konkretnych momentach. Ale wychodziło na to, że klatka Bowalk została uszkodzona podczas panicznej ucieczki braci Kompanii, którzy nie mieli dość szczęścia, by trafić do pola staży wraz z Uwięzionymi.

Strach rodzi strach. Wielkiego paskudnego kota również ogarnęła panika. Siły i gwałtowności jej starczyło, by do końca zniszczyć klatkę. Wyrwała się na wolność, równocześnie jednak mocno kalecząc ciało. Uciekła na trzech łapach, z podkurczoną lewą przednią, którą opuszczała na kamienie jedynie w wypadku najwyższej konieczności. Wtedy przeraźliwie wyła. Niemniej i tak potrafiła biec szybko. Przed zmrokiem pokonała prawie trzydzieści mil — wszakże kierunek wybrała raczej przypadkowo, najwyraźniej nie zdając sobie sprawy, iż nie zmierza w stronę domu, póki nie było już za późno.

Wówczas po prostu wybrała jedną z dróg i pobiegła nią. A nocą pewien niewielki bystry cień dogonił ją tuż przed końcem drogi. I zrobił to, co zazwyczaj robią nieoswojone cienie. Zaatakował. Kiedy zobaczyłam, co się wówczas stało, prawie nie potrafiłam uwierzyć. Cień zranił panterę, ale nie zabił jej. Walczyła i zwyciężyła. Pokuśtykała dalej. A zanim potężniejsze cienie zdecydowały się dogonić ją i dobić, przeszła chwiejnie przez zrujnowaną Bramę Cienia, znikając z oczu Shivetyi. Co oznaczało, że ostatni raz żywą widziano ją, kiedy wchodziła do świata nie będącego ani naszym światem, ani Krainą Nieznanych Cieni. Pozostawało mieć nadzieję, że ta uszkodzona brama wydarła z niej resztki życia albo przynajmniej poraniła do tego stopnia, by nie mogła w pełni odzyskać sił, płonęła w niej nienawiść bowiem równie mroczna jak ta, która z cieni czyniła to, czym były, jednak znacznie bardziej precyzyjnie ukierunkowana. I właśnie Kompania stanowiła jej przedmiot.

Ten fragment „ja" Śpioszki, który nigdy ostatecznie nie zlał się z polem percepcyjnym Shivetyi, zastanawiał się, co też pomyśli Kapitan, kiedy mu powiem, że Bowalk dotarła przez przypadek tam, gdzie zamierzała, a gdzie najwyraźniej nie była w stanie dojść Kompania, mianowicie do Khatovaru.

„Ja" Śpioszki nie potrafiło pojąć, dlaczego wieści te miałyby być na tyle ważne dla Shivetyi, by musiał nawiedzać moje sny, jednak sam fakt nie budził wątpliwości.

Znaczące musiały być także postacie Nef, owych wędrowców snów, których Murgen nazwał imionami: Washene, Washane i Washone.

Zanurzyłam się więc głębiej w umysł Shivetyi, odsuwając na bok przeżycia, jakie wzbudziło we mnie podążanie za zmienno-kształtną. W większym stopniu zjednoczyłam się z demonem, ten zaś w głębszej jeszcze identyfikacji pogrążył się w równinie, stał się jeszcze bardziej czystą manifestacją woli wielkiej maszyny. Przed oczyma przemykały mi mgnienia obrazów, wspomnień złotych wieków pokoju, pomyślności i oświecenia, które skroś milczącego kamienia dotarły do wielu światów. Byłam świadkiem przemijania dziesiątków zdobywców. Widziałam odsłony najbardziej starożytnych wojen, obecnie pamiętanych tylko w mitologiach religii Gunni i Kłamców czy nawet mojej własnej — ponieważ, będąc Shivetyą i w jednej chwili mając przed oczyma wszystkie czasy, nie potrafiłam zamknąć oczu na fakt, że wojna w Niebiosach — która wedle mej religii rzekomo miała nastąpić wkrótce po tym, jak Bóg stworzył ziemię i niebo, i która skończyła się strąceniem Przeciwnika do otchłani — zapewne stanowi echo tego samego boskiego boju, który inne mitologie zapamiętały zgodnie z własnymi upodobaniami światopoglądowymi.

Przed wojną bogów była równina. A przed równiną byli Nef. Równina, wielka maszyneria, której wyobraźnia w końcu wydała na świat Shivetyę, Niezłomnego Strażnika i sługę. Demon z kolei wyobraził sobie Washene, Washane i Washone, podobnych do Nef. Te wędrujące po snach duchy budowniczych były dla Shivetyi bogami. Istniały niezależnie od jego umysłu, ale zależne były od jego istnienia. Rozpłyną się w nicość, gdy on zniknie. A przecież nigdy nie chciały, by powoływano je do istnienia.

Dziwne. Znalazłam się między żywymi wcieleniami rozmaitych figur religii, w które przecież nie wierzyłam. Oto miałam przed oczyma fakty, których fałsz nakazywała mi uznać moja wiara. Jeśli zgodzę się na nie, czeka mnie wieczne potępienie.

Jakże okrutne sztuczki potrafi płatać nam Przeciwnik. Obdarzona zostałam inteligencją skłonną do poszukiwań, do odkrywania świata, zdobywania wiedzy. I obdarzona zostałam wiarą. A teraz weszłam w posiadanie informacji, które nie pozwalały pogodzić faktów z wiarą. Nie dysponowałam natomiast wątpliwą moralnie zręcznością kapłanów, pozwalającą im jednać ze sobą filozoficznie nieprzywiedlne kwestie.

Być może jednak nie okaże się to konieczne. Prawda i rzeczywistość na równinie zdawały się nabierać iście proteuszowego charakteru. Zbyt wiele było rozmaitych opowieści, w których występowali Kina, Shivetya oraz forteca w centrum równiny kamienia. Być może każda z opowieści była prawdziwa, każda jednak w innym czasie.

Przemyślenie te kwestii stanowiło zadanie na miarę kładzenia fundamentów teologii. A co, jeśli moje przekonania były całkowicie prawdziwe — ale jedynie w określonym czasie i tylko tam, gdzie sama się znajdowałam? Co wtedy? Jak to możliwe? Co stąd miałoby wynikać?

Mogłyby stąd wynikać doprawdy przykre chwile w życiu przyszłym — kara za osłabienie czujności strzegącej przed herezją. Kobieta może mieć wielkie trudności w dotarciu do Raju, ale z największą łatwością może zgotować sobie miejsce w Al-Shiel.

97

— To musiał być nieźle dający w tyłek koszmar — powiedział Wierzba Łabędź, który klęczał obok mnie i potrząsał za ramię, mimo iż już się obudziłam. — Nie tylko chrapałaś, ale jeszcze warczałaś, jęczałaś i próbowałaś rozmawiać ze sobą w trzech różnych językach.

— Jestem kobietą rozlicznych talentów. Każdy ci to powie. — W otępieniu pokręciłam głową. — Która godzina? Wciąż jest ciemno.

— Oto pokaz kolejnego talentu. Niczego nie da się ukryć przed naszą staruszką. Warknęłam:

— Kapłani i święte księgi mówią nam, że Bóg stworzył człowieka na swój obraz, ja jednak czytałam wiele świętych ksiąg... włączywszy dzieła bałwochwalców... i ani razu nie znalazłam w nich świadectwa, by posiadał On poczucie humoru, a co dopiero był chętny żartować sobie, zanim na niebie roz-błyśnie choć rąbek tarczy słońca. Jesteś zupełnie chorym facetem, Wierzba Łabędź. Co się dzieje?

— Ostatniego wieczoru powiedziałaś, że powinniśmy wcześnie wyruszyć. Sahra doszła więc do wniosku, że przygotowania najlepiej rozpocząć, gdy tylko będzie dość światła, by cokolwiek zobaczyć. Abyśmy zeszli z równiny, mając przed sobą jeszcze sporo dnia.

— Sahra jest mądrą kobietą. Obudź mnie, kiedy przyjdzie pora ruszać.

— Wobec tego jest właśnie najlepszy moment, by wstawać. Uniosłam dłonie do oczu. Światła było akurat tyle, abym mogła je dostrzec.

— Zbierać się, ludzie. — Kiedy już spora część mego oddziału była na nogach, zebrałam wszystkich, aby im wyjaśnić, że każdemu, który został w fortecy, ofiarowano wiedzę przydatną w nadchodzących czasach. — Shivetya wydawał się bardzo zainteresowany naszym sukcesem. Próbował dać nam to, co jego zdaniem może się nam przydać. Niemniej, on myśli strasznie wolno, a nadto tkwi w swym demonicznym światopoglądzie i nie bardzo pojmuje, co znaczy jasne tłumaczenie. Najprawdopodobniej przekazał nam wiele takich rzeczy, z których zdamy sobie sprawę dopiero wówczas, gdy trzeba będzie o nich pomyśleć. Bądźcie więc dla nas cierpliwi. Przez jakiś czas możemy zachowywać się nieco dziwnie. Ja już mam problemy z przyzwyczajeniem się do mojej nowej osobowości. Gdziekolwiek spojrzę, widzę zupełnie nowe rzeczy. W tej chwili jednak najważniejsze, to wydostać się z równiny. Naszych zapasów dalej nie sposób określić innym słowem jak: ograniczone. Jak najszybciej musimy stać się samowystarczalni.

Twarze, które potrafiłam dostrzec w bladym świetle, zdradzały obawę o przyszłość. Pies gdzieś zawył. Niemowlę Iqbala załkało na chwilę, gdy Suruvhija odsunęła je od jednej piersi, by przystawić do drugiej. Moim zdaniem dziecko trzeba było przewinąć, ale przecież ja nie miałam żadnych podstaw do wygłaszania tego rodzaju opinii. Żadne z moich dzieci jak dotąd jeszcze nie przyszło na świat. A poza tym zrobiło się już trochę za późno, by o to zadbać.

Ludzie czekali, abym im powiedziała coś konkretnego. Bardziej skłonni do rozmyślań zastanawiali się z pewnością, jakich też nowych kłopotów należy się spodziewać po tym, jak dotarliśmy tak daleko. Łabędź mógł mieć rację. Być może w Krainie Nieznanych Cieni przypada właśnie pora żniw. A być może pora skalpowania obcych.

Sama też nie potrafiłam uporządkować myśli. Tak często musiałam stawiać czoło nieznanemu, że dostałam już odcisków od dławionego w sercu strachu. Wiedziałam aż za dobrze, że nic mi nie przyjdzie z niewczesnego zamartwiania się i uskarżania, skoro i tak nie miałam zielonego pojęcia, co nas czeka. Ale i tak się martwiłam. Mimo iż wedle nabytej podczas snu wiedzy zejście z równiny bynajmniej nie musi oznaczać natychmiastowej katastrofy.

Z początku chciałam wygłosić mowę podnoszącą na duchu, potem jednak zrezygnowałam z tego pomysłu. Nikomu na tym nie zależało. Nawet mnie samej.

— Wszyscy gotowi? A więc ruszamy.

Wymarsz zabrał mniej czasu, niż sądziłam. Większość moich braci w ogóle nie zatrzymała się, aby mnie wysłuchać do końca, przewidując, że oprócz starej bajeczki nie będę miała nic więcej do powiedzenia. Odeszli, by zająć się przygotowaniami do wymarszu. Zwróciłam się do Łabędzia:

— Sądzę, że opowieści zaczynające się od słów: „W owym czasie Kompania..." sprawdzają się znacznie lepiej po kolacji i całym dniu ciężkiej pracy.

— W moim wypadku na pewno. Jeszcze lepiej, kiedy mam pod ręką coś do picia. A już zupełnie potrafią mnie poruszyć, gdy mogę się położyć do łóżka.

Przez czas jakiś wędrowałam razem z Sahrą, próbując odświeżyć naszą przyjaźń i złagodzić narastające między nami napięcie. Ona jednak nie pozwoliła sobie nawet na odrobinę swobody. Nie minie przecież wiele czasu, nim będzie musiała po raz pierwszy od piętnastu lat spojrzeć w oczy swego męża. Nie miałam pojęcia, jak całą rzecz uczynić dla niej łatwiejszą.

Potem przez godzinę maszerowałam z Radishą. Ją również trawiła niepewność. Upłynęło jeszcze więcej czasu, od kiedy jej stosunki z bratem pozbawione zostały resztek osobistego charakteru. Jednakowoż zachowała poczucie rzeczywistości.

— Nie mam nic, co mógłby mi odebrać, nieprawdaż? Wszystko już straciłam. Najpierw na rzecz Protektorki, przez moją własną ślepotę. Potem ty porwałaś mnie z Taglios i ograbiłaś nawet z nadziei na odzyskanie należnego mi miejsca.

— Założę się z tobą o coś, Księżniczko. Założę się, że już wspominana jesteś jako matka złotego wieku. — To z pewnością rozsądne proroctwo. Przeszłość zawsze wygląda dobrze tam, gdzie teraźniejszość jest stężałą niedolą. — Nawet jeśli Protektorka nie dotarła jeszcze do stolicy. Kiedy już osiedlimy się, zadaniem pierwszej misji, jaką wyprawię z powrotem, będzie zaniesienie Taglios wiadomości, że ty i twój brat żyjecie, jesteście naprawdę wściekli i wracacie.

— Wszyscy chyba śnicie — odrzekła Radisha.

— Nie chcesz wrócić?

— Czy pamiętasz obelgi, jakimi dręczyłaś mnie każdego dnia? Rajadharma?

— Jasne.

— To, czego ja chcę, nie ma znaczenia. To, czego mógłby zechcieć mój brat, jest również nieważne. On miał swoje przygody. Teraz ja będę miała moje. Rajadharma ogranicza nas mocniej, niźli zdolne byłyby najcięższe okowy. Rajadharma będzie wzywać nas z powrotem przez niezliczone mile, póki wciąż jeszcze będziemy oddychać, przez wszystkie niemożliwe miejsca, przez wszystkie śmiertelne niebezpieczeństwa i nieprawdopodobne byty. Ty nieustannie przypominałaś mi o moich zobowiązaniach. Być może dzięki temu udało ci się stworzyć potwora zdolnego do walki z tą, która mnie pozbawiła władzy. Rajadharma stała się moją wadą, Śpioszka. Stała się moim irracjonalnym przymusem. Dalej idę za tobą tylko dlatego, że rozum nalega, a mimo iż w ten sposób z każdą chwilą oddalam się od Taglios, wiem, że jest to wszak najkrótsza droga ku memu przeznaczeniu.

— Pomogę ci, jak tylko będę mogła. — Jednak nie poświęcę Kompanii. Wciąż musiałam obudzić Kapitana i Porucznika, i musiałam spojrzeć im w oczy. Ruszyłam dalej ku przodowi kolumny. Pragnęłam jeszcze raz zobaczyć się z Mistrzem Santaraksitą, na jakąś chwilę zatracić się w grze intelektualnych spekulacji. Ostatnimi czasy horyzonty myślowe bibliotekarza znacznie się poszerzyły.

— Spioszka...

— Radisha?

— Czy Czarna Kompania uznaje swą zemstę za dostateczną? Zabraliśmy jej wszystko prócz miłości ludu. A nie była złą kobietą.

— W moich oczach do odkupienia brakuje jeszcze jednego drobnego gestu. Chcę, żebyś przeprosiła Kapitana, gdy tylko dojdzie do siebie na tyle, by wiedzieć, co się dzieje.

Zobaczyłam, jak jej usta się zacisnęły. Ona i jej brat nie uważali się za niewolników wymogów własnej pozycji bądź kasty, dalej jednak... przeprosić obcego najemnika?

— Jeśli to konieczne, niech tak będzie. Mam ograniczone możliwości wyboru.

— Woda śpi, Radisha. — Przyłączyłam się do Suvrina i Mistrza Santaraksity, po drodze poświęcając kilka minut czarnemu ogierowi. Niósł Jednookiego, który wprawdzie oddychał, ale poza tym nie bardzo przypominał żywego człowieka. Miałam nadzieję, że to tylko starczy sen nadaje mu ten wygląd. Koń wydawał się śmiertelnie znudzony. Przypuszczam, że też miał już dość przygód.

— Mistrzu. Suvrin. Może przypadkiem odnaleźliście w swych głowach jakieś wspomnienia, których nie mieliście, wkraczając na równinę?

Zaiste odnaleźli. Santaraksitą więcej niż Suvrin. Dary Shivetyi zdawały się dostosowane do indywidualnych potrzeb. Mistrz Santaraksitą zaczął opowiadać mi kolejną wersję mitu Kiny oraz tłumaczyć związki łączące Shivetyę z Królową Śmierci i Zniszczenia. Ta legenda przedstawiona była z punktu widzenia demona. Niewiele z niej można było się dowiedzieć nowego, po prostu proponowała odmienną interpretację wpływu, jaki różne postaci miały na znane wydarzenia, ostatecznie obciążając Kinę winą za śmierć ostatnich kilku budowniczych.

W tej wersji Kinie przypadła rola łotra o czarnym sercu, podczas gdy Shivetya mienił się jednym z wielkich nieznanych bohaterów, zasługujących w mitycznej hierarchii na miejsce znacznie bardziej poczesne, niźli mu przypadło. Co oczywiście mogło być prawdą. Ponieważ w żadnych innych mitologiach nie zostawiono dlań właściwie żadnego miejsca. Nikt poza równiną nigdy o nim nawet nie słyszał. Zaproponowałam więc:

— Kiedy już wrócisz do Taglios, Mistrzu, możesz zdobyć sobie niemałą sławę, interpretując mity słowami istoty, która żyła w czasach, kiedy je tworzono.

Santaraksita uśmiechnął się ponuro.

— Przecież sam wiesz lepiej, Dorabee. Mitologia jest jedyną dziedziną, w której nikt nie dąży do poznania prawdy absolutnej, ponieważ jej wielkie symbole dopiero czas musiał ukuć z pierwotnych surowców starożytnych wydarzeń. Trzeba czasu, by prozaiczne zniekształcenia faktów zdążyły się przekształcić w prawdy dostępne oczom duszy.

Miał rację. W religii literalna prawda jest nieomal pozbawiona wartości. Prawdziwi wierzący będą zabijać i niszczyć, byle tylko uchronić swe fałszywe wierzenia.

I taka była prawda, na której można zawsze polegać.

98

Powoli uniosłam głowę, aby spojrzeć przez krawędź równiny na Krainę Nieznanych Cieni. Wierzba Łabędź podpełzł od mojej prawej strony. Też patrzył. Po lewej Rzekołaz. Rzeka powiedział:

— Niech mnie diabli wezmą. Przytaknęłam.

— Możesz na to liczyć. Doj. Gota. Chodźcie i popatrzcie. Może ktoś sprowadzi Jednookiego? — Mały człowieczek po raz pierwszy odezwał się mniej więcej godzinę temu. Odzyskał chyba częściowy przynajmniej kontakt ze światem rzeczywistym.

Skinęłam na białą wronę. Ten cholerny stwór wyda nas, jeśli będzie sobie tak beztrosko krążył nad naszymi głowami.

— Komu wyda? — zapytał Łabędź. — Nie widzę tu nikogo. — Najwyraźniej znowu myślałam na głos. Łabędź odsunął się, żeby Doj mógł popatrzeć z miejsca obok mnie.

Doj uniósł głowę. Zamarł. Po jakichś piętnastu sekundach odchrząknął znacząco.

Dopiero Gota powiedziała na głos:

— To jest to samo miejsce, z którego wyszliśmy. Poprowadziłaś nas dookoła, ty głupi Kamienny Żołnierzu.

Na pierwszy rzut oka faktycznie wydawało się, że ma rację. Tylko:

— Spójrzcie na prawo. Nie zobaczycie śladu Przeoczenia. Bo nigdy go tu nie było. A Kiaulune niczym nie przypomina Nowego Miasta. — Nigdy nie widziałam Kiaulune, zanim stało się Pułapką Cienia, wątpiłam jednak, by te ruiny przypominały bodaj stare miasto. — Dajcie tu Suvrina. On może wiedzieć.

Nie przestawałam się rozglądać. Im dłużej patrzyłam, tym więcej różnic rzucało się w oczy. Doj wreszcie powiedział:

— Tutaj widać znacznie mniej śladów ludzkiej ręki. I ludzie odeszli stąd dawno temu. — Tylko ukształtowanie terenu było identyczne.

— Jakby sprzed wszystkich trzęsień ziemi, co sądzisz? — To, co w moim świecie było krainą rolników z trudem wyrywających ziemi plony, tutaj zdawało się znacznie lepszą glebą, jednak opuszczoną od co najmniej dwudziestu lat. Porastały ją krzaki, dzikie jeżyny i cedry, jednak w zasięgu wzroku nie sposób było znaleźć większych drzew, wyjąwszy te, które rosły w równych rzędach, oraz te, które były na tyle oddalone, że malowały podnóża Dandha Presh ciemną, niemal czarną zielenią.

Przybył Suvrin. Zadałam mu kilka pytań. Odpowiedział:

— Naprawdę wygląda tak samo, jak wedle ludzkiego gadania wyglądało Kiaulune przed przybyciem Władców Cienia. Gdy moi dziadkowie byli jeszcze dziećmi. Miasto zaczęło się rozrastać dopiero wówczas, gdy Długi Cień postanowił wznieść Przeoczenie. Tylko że tutaj w dole nie ma nic prócz ruin.

— Spójrz na Bramę Cienia. Jest w lepszym stanie niż nasza. — Aczkolwiek wcale nie wyglądała, jakby ktoś o nią szczególnie dbał. Trzęsienia ziemi na nią też wywarły swój wpływ. — Nietrudno ustalić jej położenie. A już się bałam, że zanim za pomocą sznurów i kolorowej kredy wyznaczymy trasę bezpiecznie pozwalającą przez nią przejść, zaczniemy głodować.

Kilku ludzi przyniosło Jednookiego i usadziło między nami. Sylwetki odcinały się na tle nieba. Moje narzekania na nic się nie zdały. Z drugiej jednak strony, pod Bramą Cienia nie zmaterializowały się żadne chciwe krwi hordy, a więc być może ostatecznie przed nikim nie zdradzili naszej obecności.

— Jednooki. Wyczuwasz coś tam w dole?

Nie miałam pojęcia, czy w ogóle zechce odpowiedzieć. Wyglądał, jakby znowu spał. Policzek skłonił na pierś. Ludzie ustąpili mu miejsca, ponieważ w takich właśnie chwilach zwykł dokazywać w nieprzyjemny sposób swą laską. Jednak po kilku sekundach uniósł głowę, otworzył oczy i wymamrotał:

— Miejsce, gdzie będę mógł spocząć w spokoju. — Wiatr, który nieprzerwanie towarzyszył nam na równinie, omal nie porwał jego słów. — Miejsce, gdzie wszelkie zło umiera nie kończącą się śmiercią. Żadne paskudztwo nie kręci się tam w dole, Dziewczynko.

Uwaga Jednookiego podekscytowała wszystkich, którzy towarzyszyli mu podczas jednego z ostatnich występów. Dalsi ludzie swobodnie pokazywali się wszystkim, którzy chcieliby ich z dołu zobaczyć. Inni jeszcze wyraźnie uznali, że nic nie stoi na przeszkodzie, byśmy od razu popędzili na dół wielką nieuporządkowaną hałastrą.

— Kendo! — zawołałam. — Poroniony! Niech każdy weźmie sześciu ludzi. Przejdźcie przez bramę. W pełnym rynsztunku, bambusy również. Poroniony, ty po prawej stronie drogi. Kendo, weźmiesz lewą. Będziecie nas osłaniać, kiedy wszyscy przekroczymy bramę. Rzeka, zostajesz w odwodzie. Wybierz dziesięciu ludzi i zaczekaj na obszarze Bramy Cienia. Jeśli nic się nie stanie, pozostaniesz tam jako tylna straż.

Wyszkolenie i wpojona dyscyplina wzięły górę. Najwyższe ich normy stanowią najsilniejszą broń Kompanii. Właściwie użyte, stają się również najbardziej śmiercionośną. Dyscyplinę próbujemy zaszczepiać rekrutom od pierwszych dni po zaciągnięciu, wraz ze zdrowym brakiem zaufania do całej reszty świata.

Po to, aby instynktownie wiedzieli, jak postępować w takiej sytuacji.

Zbocze dzielące skraj powierzchni równiny od Bramy Cienia wydawało się ciągnąć całymi milami. Schodząc po nim bez sztandaru, czułam się, jakbym była zupełnie naga. Musiał zastąpić mnie Tobo, który niósł złoty kilof. Powiedziałam jednak:

— Nie przyzwyczajaj się za bardzo do tej roboty, chłopcze. Być może, kiedy już obudzimy Kapitana i Porucznika, tylko to dla mnie zostanie. Albo nawet i nie, jeśli twój ojciec zechce objąć z powrotem wszystkie swe funkcje.

Kolejne próby dowiodły szybko, że aby zejść z równiny, niepotrzebny jest żaden klucz. Jednak podczas pokonywania bramy czuło się łaskotanie i mrowienie.

Pierwszą rzeczą, która uderzyła mnie na zewnątrz, była ostra mieszanina woni sosny i szałwi. Na równinie prawie nie czuło się zapachów. Potem zdałam sobie sprawę, jak bardzo jest ciepło. Świat był znacznie gorętszy niźli równina. Tutaj była wczesna jesień... jak obiecano, Wierzba. Jak obiecano.

Kendo i Poroniony dalej szli na czele swych pododdziałów, osłaniając nasz pochód. Kolejni ludzie przechodzili przez bramę. Kazałam się usadzić na grzbiecie czarnego ogiera, aby mieć lepszy widok. Co oznaczało z kolei, że ktoś musiał nieść Jednookiego. Powiedziałam do Sahry:

— Obejrzyjmy te ruiny. — Chciałam dodać coś jeszcze na temat tego, że dostarczą pewniejszego schronienia, kiedy Kendo Rzeźnik coś krzyknął.

Spojrzałam w stronę, którą wskazywał. Trzeba było ostrego wzroku, by ich zobaczyć. Starcy powoli wspinający się pod górę mieli na sobie szaty niemal dokładnie tej samej barwy co powierzchnia drogi i ziemia za nimi. Było ich pięciu. Przygięci do ziemi, poruszali się niezwykle mozolnie.

— A jednak zdradziliśmy swoją obecność. I ktoś patrzył. Doj!

Marnowanie słów. Mistrz Miecza już kierował się w dół stoku. Tobo i Gota szli tuż za nim, co nieszczególnie poprawiło stan nerwów Sahry. Pobiegłam za nimi, schwyciłam chłopaka.

— Ty zostajesz.

— Ale, Śpioszka!

— Chcesz się kłócić z Popłochem i Iqbalem?

Nie miał ochoty na kłótnię z potężnie zbudowanymi Shadar.

A ja nie chciałam się kłócić z Trollicą. Pozwoliłam jej pójść. Tak czy siak, jej obecność może wywrzeć większe wrażenie niż Doja. On był tylko zwykłym staruszkiem z mieczem. Ona zaś paskudną staruchą o jadowitym jęzorze.

Poprawiłam przy pasie poszczerbiony, stary miecz. Z pewnością będzie musiał dokonać prawdziwych cudów, jeśli tamtym uda się pobić Wujka Doja. Potem sama ruszyłam w dół zbocza. Sahra szła obok mnie.

Starcy w brązach patrzyli na Doja i Gotę. Doj i Gota patrzyli na nich. Tych pięciu wyglądało jak ulepionych z tej samej gliny: przysadziści, krępi i niesamowicie wiekowi.

Jeden z tubylców powiedział wreszcie coś bardzo szybko, jego słowa zlewały się ze sobą. Rytm był dosyć niezwykły, jednak niektóre wyrazy brzmiały w odległy sposób znajomo. Podchwyciłam frazę: „Synowie Umarłych". Doj odpowiedział długą przemową w Nyueng Bao, włączając do niej wyrażenia: „Kraina Nieznanych Cieni" oraz „Wszelkie Zło Umiera Tam Nie kończącą się Śmiercią". Starcy wydawali się niezwykle skonsternowani jego wymową, najwyraźniej jednak potrafili bez trudu rozpoznać te wyrażenia, bowiem natychmiast zapanowało wśród nich wyraźne wzburzenie. Nie potrafiłam jednak powiedzieć, czy należy je rozumieć jako objaw dla nas korzystny, czy też przeciwnie.

Matka Gota zaczęła mamrotać jakąś inkanatację, która obejmowała między innymi „Wzywanie Ziemi i Niebios, Dnia i Nocy", co jeszcze bardziej podekscytowało tamtych.

Sahra powiedziała:

— Najwyraźniej język bardzo się zmienił od czasu, kiedy Synowie Umarłych opuścili te strony.

Starcy zaczęli teraz bezładnie gadać jeden przez drugiego, wszyscy chyba zadawali kolejne pytania, na które Doj jednak nie umiał odpowiedzieć.

Sahra ciągnęła dalej:

— Najwyraźniej martwią się bardzo o kogoś, kogo określają mianem „ten diabelski pies Merika Montera". Jak również o ucznia potwora, domniemanego przyszłego Wielkiego Mistrza. Najwyraźniej ich dwóch równocześnie wypędzono na wygnanie.

— Merika Montera to może być Długi Cień. Wiemy, że był czas, kiedy posługiwał się imieniem Maricha Manthara Dhum-raksha. To on wysłał emisariusza, Ashutosha Yakshę, aby ten żył wśród Nyueng Bao, co ostatecznie miało zaowocować zdobyciem tego Klucza, który przynieśliśmy ze sobą. Tego złotego kilofa.

Wujek Doj złajał mnie.

— Śpioszka, ci starzy ludzie nie mówią ani po tagliańsku, ani po dejagorańsku, niemniej mogą rozpoznać nasze wersje imion, których boją się i nienawidzą jak cholera. W tej chwili próbują wydusić ze mnie, co wiem na temat niejakiego Achoesa Tosiak--shaha. Brzmi to trochę, jakby chodziło o Długiego Cienia i Wirującego Cienia. Przed wygnaniem byli chyba ostatnimi z rasy obcych czarowników, którzy niewolili przodków tych tutaj ludzi... dzięki swym zdolnościom wzywania morderczych cieni z równiny.

— Dziwisz się? Wzięli swoje kramiki ze sobą. Powiedz tym facetom wszystko, co chcą wiedzieć. Powiedz im prawdę. Powiedz im, kim jesteśmy i o co nam chodzi. I co już zdążyliśmy zrobić ich kumplom, Długiemu oraz Wirującemu Cieniowi.

— Lepiej zdobyć trochę więcej informacji na ich temat, zanim staniemy się zupełnie słodziutcy. Mądrzej.

— Nie oczekuję od ciebie, byś łamał nawyki całego życia.

Doj lekko skinął głową, równocześnie uśmiechając się nieznacznie. Odwrócił się do starych ludzi i zaczął mówić. W trakcie przekonałam się, że mój Nyueng Bao znacznie się poprawił. Nie miałam żadnych kłopotów z wyłowieniem w tym monologu ani „Kamiennego Żołnierza", ani „Żołnierza Ciemności". Twarze tubylców co raz zwracały się w moją stronę, zdradzając rosnące zaskoczenie.

Sahra powiedziała:

— Oni są czymś w rodzaju mnichów. Czekają na przybycie Synów Umarłych. Na oczekiwaniu opiera się reguła ich zakonu. Nasi przodkowie mieli wrócić całe wieki temu, prowadząc ze sobą pomoc. Dawno już stracili nadzieję, że ktoś wreszcie przyjdzie.

— A zwłaszcza nie spodziewali się kobiet, co?

— To ich zdumiewa. A widok Łabędzia zadziwia ich jeszcze bardziej. Ich doświadczenia z białymi diabłami nie okazały się szczególnie budujące.

Dokładnie w tej samej chwili biała wrona musiała oczywiście zacząć kołować nad głowami, a po chwili wylądowała na mym ramieniu. A wielki czarny ogier z pomarszczonym i skurczonym jeźdźcem na grzbiecie też podszedł, chcąc we wszystko wsadzić swój nos. W miarę jak pogaduszki, w których wciąż przewijały się słowa: „Kamienny Żołnierz", „Żołnierz Ciemności" i „Niezłomny Strażnik", nabierały rozpędu, reszta oddziału gnana ciekawością podchodziła coraz bliżej. Zanim się zorientowałam, już zobaczyłam Tobo, Popłocha, Iqbala i Suruvhiję oraz ich przychówek, psa... i nagle w uszach rozbrzmiewały mi już tylko pytania, gdzie rozbijemy obóz i co mamy zrobić z Uwięzionymi...

— Słyszysz te pytania? — zapytałam Doja.

— Słyszę. Wydaje mi się, że możemy zająć całą dolinę. Przynajmniej na jakiś czas. Póki nie wyprawią posłańców do władz tego świata. W końcu i tak muszą do nas przybyć ważniejsi goście. Do tego czasu, przynajmniej na ile ich rozumiem, możemy sobie rozbić obóz, gdziekolwiek zechcemy. Ten dialekt jest nieco zwodniczy, lepiej więc uważać.

Kilkanaście par oczu należących do weteranów śledziło dolinę, poszukując stanowisk najlepiej nadających się do obrony. Nie trzeba było wielkiego wysiłku, aby je zidentyfikować. Były takie same jak te, które zapamiętaliśmy z Wojen Kiaulunańskich.

Nie mogłam się nie zastanawiać, czy wszystkie połączone ze sobą światy będą tak samo znajome jeśli chodzi o rzeźbę terenu.

Wskazałam wybrane miejsce. Nikt nie protestował. Popłoch i Singhowie pośpieszyli je obejrzeć z bliska, towarzyszyło im kilkunastu ludzi uzbrojonych po zęby. Żaden z pięciu starych mnichów nie zaprotestował. Wydawali się tylko zamyśleni i zdumieni.

Takim to sposobem Czarna Kompania, zamiast do legendarnego Khatovaru, dotarła do Krainy Nieznanych Cieni. Tam osiadła i zaczęła odzyskiwać siły. Tam też słowami zapełniałam karty kolejnych ksiąg, kiedy tylko nie dowodziłam ekspedycją wysłaną, by uwolnić resztę moich uwięzionych braci — a nawet diabelskiego psa, Merikę Monterę, którego należało powtórnie doprowadzić przed oblicze sprawiedliwości, tym razem znacznie mniej łaskawej niźli tamta, co zaowocowała jego wygnaniem. Prawnuki jego byłych niewolników w ogóle się go nie obawiały.

Na wyraźne żądanie Pani uzyskałam dla niego odroczenie wykonania kary, aby pomógł w szkoleniu Tobo. Zawieszenie miało trwać tak długo, póki zadowalająco wywiązuje się ze swoich obowiązków i ani chwili dłużej. Starzy mnisi, równie małomówni jak ich kuzyn Doj, zgodzili się, że Tobo powinien otrzymać stosowne nauki, jednak nigdy mi nie zdradzili racji kierujących ich decyzją.

W którejś z minionych epok Krainę Nieznanych Cieni nawiedziła istna plaga wychudzonych, bladych indywiduów z rasy Długiego Cienia. Byli to najeźdźcy z innego świata. Nie przyprowadzili ze sobą swoich żon. Czas nie okazał się dla nich łaskawy.

I tak to było. Tak to było.

Żołnierze żyją. I zastanawiają się, dlaczego.

Jednooki przeżył jeszcze trzy lata, nękany kolejnymi atakami, po każdym powoli dochodząc do siebie. Rzadko kiedy jednak opuszczał dom, który wznieśliśmy dla niego i Goty. Zazwyczaj pracował uporczywie nad swoją czarną włócznią, podczas gdy Gota krzątała się po domostwie i zrzędziła. On jej odszczekiwał. Nawet na moment nie przestał się troszczyć o wykształcenie Tobo.

Po raz kolejny Tobo miał aż nadto rodziców wokół siebie, zarówno prawdziwych, jak i przybranych.

Uczył się u Jednookiego, uczył się u Pani, uczył się u Długiego Cienia i Mistrza Santaraksity, u Radishy i Prahbrindranaha Draha, a także u mistrzów przybranego świata. Studiował ciężko, dobrze i wytrwale, znacznie więcej, niźli miałby na to ochotę. Okazał się jednak bardzo utalentowany. Miał w sobie to, co zobaczyła w wizji jego prababka Hong Tray.

Wszyscy uwięzieni powrócili do nas, wyjąwszy tych, którzy stracili życie pod równiną, jednak nawet najlepsi z nich — Murgen, Pani, Kapitan — byli jacyś dziwni, głęboko odmienieni.

Naznaczeni. Ale nas również życie zmieniło nie na żarty. Toteż nawet ci z nas, których tamci zapamiętali, zdawali się w ich oczach prawie obcy.

Do głosu doszły nowe porządki.

Tak być musi.

Któregoś dnia znowu pokonamy równinę.

Woda śpi.

Jak na razie po prostu odpoczywam. I folguję potrzebie pisania, wspominając tych, co polegli, zastanawiając się, jakimi też dziwnymi drogami toczy się świat, próbując wydedukować, wedle jakich też osobliwych zamysłów Boga dobrzy muszą umierać młodo, podczas gdy niegodziwcom wiedzie się świetnie; prawi ludzie potrafią dopuszczać się największego zła, źli zaś ukazują niekiedy zupełnie niespodzianie oblicze pełne człowieczeństwa.

Żołnierze żyją. I zastanawiają się, dlaczego.

99

Wielki Generał wyruszył na południe przez Dandha Presh w kilka chwil po tym, jak Protektorka zostawiła go, by samej poruszać się szybciej. W konsekwencji dokładnie tydzień później spotkał Duszołap na południowym stoku przełęczy. Nieustannie mówiła do siebie rozgwarem głosów, przynajmniej kiedy była przytomna, natomiast bełkotała niewyraźnie wieloma językami podczas snu. Mogabie wydawało się, że na obliczu Córki Nocy pojawiło się podszyte ironią zadowolenie, na moment przedtem nim straciła przytomność z wyczerpania.

— Zabij ich — nalegał Mogaba w chwilach, kiedy udawało mu się porozmawiać z Duszołap na osobności i miał wrażenie, że ona go słucha. — Nic ci z nich nie przyjdzie, prócz kłopotów, i nic nie zyskasz, trzymając ich przy życiu.

— Może masz rację. — Głos Protektorki był teraz chytry. — Ale jeśli będę dostatecznie bystra, może uda mi się dzięki dziewczynie podłączyć do mocy Kiny w taki sposób, jak to zrobiła moja siostra.

— Jeśli istnieje choć jedna rzecz, jakiej nauczyłem się w życiu, rzecz warta przynoszonych przez nią niedoli i rozczarowań, to fakt, iż nie należy polegać na własnej bystrości. Teraz jesteś u szczytu potęgi. Zabij ich, póki jeszcze możesz. Zabij ich, nim znajdą sposób, by przechylić szalę wagi. Niepotrzebna ci żadna dodatkowa moc. Nie ma nikogo na tym świecie, kto mógłby rzucić ci wyzwanie.

— Zawsze jest ktoś taki, Mogaba.

— Zabij ich. Z pewnością nie wahaliby się ani sekundy, gdyby chodziło o ciebie.

Duszołap podeszła bliżej do Córki Nocy, która nawet nie drgnęła od czasu, gdy straciła świadomość.

— Moja kochana, słodziutka siostrzenica na pewno nie zrobi mi nic złego. — Głos, który teraz wybrała, mógłby należeć do naiwnej czternastolatki, odpowiadającej na zarzut, że jej dwudziestopięcioletniego kochanka interesuje w niej tylko jedna rzecz. Potem roześmiała się z okrucieństwem i złośliwie kopnęła Córkę Nocy. — Pomyśl tylko o tym, suko, a upiekę cię i zjem, po kawałku. A mimo to zadbam, byś żyła dostatecznie długo, aby obserwować najpierw śmierć twojej matki.

Wielki Generał ani drgnął, nie poczynił też żadnej uwagi. Z jego twarzy nie sposób było nic wyczytać, nie było w stanie dokonać tego nawet bystre spojrzenie Duszołap. Jednak w głębi serca, które powoli ogarniała rozpacz, pojął, że znowu sprzymierzył się z istotą ostatecznie i nieprzewidywalnie szaloną. I znowu nie miał przed sobą żadnej innej możliwości, jak tylko trzymać się grzbietu tygrysa. Zauważył więc tylko:

— Być może powinniśmy jakoś zabezpieczyć nasze umysły przed wizytą Królowej Przerażenia i Mroku.

— Nie martw się tym, Generale. Jestem przecież profesjonalistką. — Tym razem mówiła tonem pełnej poczucia własnej wartości małej myszki na urzędzie. Zmienił się on szybko w konwersacyjny głos młodej kobiety świadomej własnej wartości, głos, który — jak podejrzewał Mogaba — mógł być przyrodzonym głosem Duszołap. Przypominał bowiem do złudzenia głos jej siostry, Pani. — Przez ostatni tydzień nie robiłam nic innego, jak tylko opatrywałam moje pęcherze i myślałam. Wymyśliłam cudowne nowe udręki, jakie mogłam zadać Czarnej Kompanii... ale teraz jest już zbyt późno, by ucieszyły me oczy. Czy nie zawsze wszystko tak się właśnie dzieje? Zawsze udaje ci się wymyślić najcelniejszą ripostę mniej więcej godzinę po tym, kiedy mogłaby jeszcze czemuś posłużyć. Jak przypuszczam, znajdę sobie innych wrogów, tak więc moje pomysły nie zmarnują się. Jednak większość czasu poświęciłam na zastanawianie się, jak ukraść część mocy Kiny. — Nie czuła śladu strachu przed otwartym wzywaniem imienia bogini. — To się da zrobić.

Córka Nocy poruszyła się lekko. Mięśnie jej ramion napięły się. Na krótką chwilę uniosła wzrok. Na jej twarzy odmalował się wyraz niepewności, wręcz zmartwienia.

Po raz pierwszy w życiu pozbawiono ją kontaktu z duchową matką. Trwało to już od kilku dni. Coś złego się działo. Działo się coś nieopisanie złego.

Duszołap zmierzyła wzrokiem Narayana Singha. Z tego starca nie będzie już więcej pożytku. Dostarczywszy go do Taglios, będzie tam mogła na nim wypróbować nowe męczarnie przed stosownie dobraną publicznością.

— Generale, jeśli wdam się w jedną z tych niekończących się dygresji myślowych, które tak często mnie trapią, chcę żebyś przywołał mnie do rzeczywistości i uświadomił stan spraw nie-cierpiących zwłoki. Najważniejsza jest budowa imperium. W wolnym czasie zaś — nowe dywany latające. Wiem dość o sekretach Wyjca, żeby sobie z tym poradzić. W ciągu ostatniego tygodnia uświadomiłam sobie, że nie potrafię odnaleźć w sobie choćby odrobiny upodobania do ćwiczeń fizycznych.

Duszołap znowu szturchnęła Córkę Nocy, potem usiadła na spróchniałej kłodzie i zzuła buty.

— Mogaba, nie mów nigdy nikomu, że widziałeś, jak największa czarownica świata przez czas jakiś kulała, bo nie umiała poradzić sobie z czymś równie banalnym co pęcherze na stopach.

Narayan Singh, który chrapał dotąd nieregularnymi spazmami, wstał nagle, wpił się w pręty swej klatki i z twarzą wykrzywioną przerażeniem, całkiem niemalże pobladłą, krzyknął:

— Woda śpi! — wydarł się. — Thi Kim! Thi Kim nadchodzi! — A potem znowu nieświadomy zapadł w odrętwienie, chociaż jego ciałem wciąż targały niekontrolowane drgawki.

Duszołap warknęła cicho:

— Woda śpi? Jeszcze zobaczymy, na co stać umarłych. — Przecież wszyscy już odeszli. Teraz ten świat należał już tylko do niej. — Co jeszcze powiedział?

— Coś, co brzmiało niczym imię Nyueng Bao.

— Mhm. Ale to nie było imię. To było coś o śmierci. Albo o morderstwie. Thi Kim. Nadchodzi. Hm. Może to jakiś pseudonim? Wędrowny morderca? Powinnam lepiej poznać ten język.

Zauważyła jeszcze, że Córką Nocy wstrząsają dreszcze bardziej jeszcze przemożne niż drgawki Narayana Singha.

Wiatr zawodzi i wyje, szarpiąc szponami lodu. Tłucze się z wściekłością o mury bezimiennej fortecy, do której jednak tej nocy ani gromy, ani burza nie mają wstępu. Istota siedząca na drewnianym tronie jest odprężona. I będzie tak wygodnie odpoczywać przez noc trwającą lata całe, noc pierwszą w długim tysiącleciu. Srebrne sztylety nie stanowią już powodów do niepokoju.

Shivetya śpi i śni sny o końcu nieśmiertelności.

Wściekłość zgrzyta pośród kamiennych kolumn. Cienie umykają. Cienie kryją się. Cienie tulą się do siebie w przerażeniu.

Nieśmiertelność jest zagrożona.

Content

Кук Глен Woda śpi